Page 8

Religiegeschiedenis moet van God los Religiegeschiedenis is te belangrijk om over te laten aan theologen. Strikt genomen hoort theologie aan een universiteit niet thuis. Door Fred van Lieburg ILLUSTRATIE BAS VAN DER SCHOT

R

eligiegeschiedenis is belangrijk, maar wat is daarbij belangrijker: religie of geschiedenis? Ik denk het laatste, ervan uitgaande dat het uiteenlopende zaken zijn. Dat is niet altijd zo geweest. Eeuwenlang was alle geschiedenis religieus, heel het menselijk gebeuren onderdeel van een bovennatuurlijke werkelijkheid. De geschiedenis had een goddelijke oorsprong en een moreel einddoel, veelal een tweedeling van de mensheid. Voor veel tijdgenoten is dit nog steeds zo en zal het zo blijven tot in lengte van dagen. Alleen daarom al is en blijft het nodig om religie te begrijpen in al haar facetten en op alle niveaus. Tegelijkertijd is voor veel mensen een ‘intelligent ontwerp’ of een ‘laatste oordeel’ niet meer aan de orde. Sinds de Verlichting is het verleden niet zonder meer religieus geladen. Geschiedenis wordt ‘van God los’ bestudeerd. Politiek, economie, cultuur horen erbij – en ook religie. In onderwijs en onderzoek zijn algemene (wereld)geschiedenis en (god) gewijde geschiedenis formeel en inhoudelijk gescheiden.

8

Natuurlijk is en blijft er ook wetenschap en geschiedbeoefening in religieuze zin. Godgeleerdheid, theologie en kerkgeschiedenis zijn de vlaggen waaronder op een gelovige, godgewijde of teleologische (finalistische) manier wordt gereflecteerd op vormen van zingeving. Filosofen doen dat evengoed, zij het zonder de hypothese van Gods agenda. Theologen en/of gelovigen beweren dan vaak dat zij religiegeschiedenis begrijpen vanuit de binnenkant, terwijl anderen slechts de buitenkant zien. Deze vlieger gaat

niet op, want iedere wetenschapper is geroepen de dingen in beide dimensies te doorgronden. Strikt genomen hoort theologie aan een universiteit niet thuis. Omdat wetenschap bedoeld is voor de samenleving, is haar een aanleunwoning gegund. Geloof, waarheid en identiteit houden mensen en groepen intens bezig. Dat mag ook op het hoogste niveau van kennisvorming, waartoe de universiteit op aarde is. Zeker de VU slooft zich uit om allerlei kerken en stromingen te

nr 16 — 28 april 2016

ADVALVAS

Profile for Advalvas

Nr 16 28 april 2016  

Onafhankelijk magazine van de Vrije Universiteit, Amsterdam. Verschijnt 20 keer per jaar, om de week.

Nr 16 28 april 2016  

Onafhankelijk magazine van de Vrije Universiteit, Amsterdam. Verschijnt 20 keer per jaar, om de week.

Profile for advalvas