Vrijuit november-december 2024

AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X . P608646

VRIJUIT

95STE JAARGANG | NOVEMBER-DECEMBER 2024

TWEEMAANDELIJKS LEDENBLAD VAN DE LIBERALE VAKBOND

Verhuizen?

Niet met onze industrie!

INHOUD Verhuizen? Niet met onze industrie!

4

Op 16 september kwamen we met duizenden werknemers op straat in Brussel. We zijn solidair met de werknemers van Audi en zijn toeleveranciers. En

Non-profit laat zich horen op 7 november

we voelen ons bezorgd over de crisis in de industrie.

Race to the bottom: nee tegen de neerwaartse spiraal!

6

Op 1 oktober steunden we de actie van de werknemers in de bewaking, schoonmaak en luchthaven. Te lang reeds worden hun eisen genegeerd.

Een helse werkdruk en slechte arbeidsomstandigheden maken hun job nochtans onhoudbaar.

20 jaar Charter Gender mainstreaming 8 De voorzitters van de 3 vakbonden zetten hun handtekening onder het vernieuwde Charter Gender mainstreaming. Want als het gaat om gelijkwaardigheid tussen vrouwen en mannen in België, is het werk niet af!

Werkloos op een feestdag

11

Wanneer je werkloos bent, heb je recht op een vergoeding voor feestdagen.

Betaalt je (ex-)werkgever loon uit of ontvang je een werkloosheidsvergoeding? Niet onbelangrijk, want de werkloosheidsuitkering bedraagt een stuk minder dan het loon.

Wettelijke pensioenleeftijd naar 66

16

Vanaf 2025 gaat het wettelijk pensioen een jaar later in dan nu. Vragen over

De vakbonden die de werknemers in de openbare sector en de non-profitsector vertegenwoordigen, roepen op tot een nationale betoging in gemeenschappelijk front. Met de actie - op 7 november in Brussel - willen we een krachtig signaal geven aan de (toekomstige) regeringen: stop de tikkende tijdbom!

De kwesties die op het spel staan in de sector, zijn cruciaal voor de bevolking, voor de aantrekkelijkheid van de jobs en voor de ‘werkbaarheid’ van de loopbanen. De boodschap is duidelijk: aantrekkelijkere banen, betere loon- en arbeidsvoorwaarden en vooral meer collega's!

je pensioen? Klop aan bij de ACLVB! Samen overlopen we jouw situatie.

4

6 VRIJUIT

11

16

VERSCHIJNT NIET IN AUGUSTUS

ACLVB Koning Albertlaan 95, 9000 Gent tel. 09 222 57 51 e-mail aclvb@aclvb.be http://www.aclvb.be

VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Gert Truyens, Koning Albertlaan 95, 9000 Gent

REDACTIE Annick Colpaert, Maïté Dendal, Ellen Van Hertbruggen, Alexandre Sutherland e-mail communicatie@aclvb.be

PREPRESS & DRUK

2 VRIJUIT november-december 2024

Creative Plus Production & Remy-Roto Beauraing De polyethyleen wikkel van dit magazine is biologisch afbreekbaar en 100 % recycleerbaar.

EDITO

Verhuizen? Niet met onze jobs!

Daarnaast dringen we ook aan op een rechtvaardig fiscaal beleid. Het is onaanvaardbaar dat multinationals hun winsten wegsluizen, terwijl wij vechten voor meer koopkracht. Deze bedrijven zetten landen tegen elkaar op en vestigen zich daar waar de fiscale kortingen het grootst zijn. En de EU-lidstaten spelen dat spelletje mee.

Nogmaals, we hebben een industrieel beleid nodig dat vooruit kijkt. Een beleid dat bedrijven ondersteunt om te groeien, te innoveren, en jobs hier te houden. Een beleid dat onze economie beschermt, assertiever dan vroeger, zonder dat we ons als landen onderling laten uitspelen.

O

nze nationale betoging op 16 september in Brussel, georganiseerd door het gemeenschappelijk vakbondsfront, was een krachtig signaal: er loopt iets grondig mis met het industriebeleid in ons land. Duizenden werknemers lieten hun stem horen. Onze boodschap was glashelder: "Laat onze industrie niet verhuizen! Hou onze jobs hier!"

Jawel, want onze bezorgdheid is groot! De cijfers liegen er niet om: een stijging van bijna 20% in tijdelijke werkloosheid op één jaar tijd is geen toevalligheid, maar een alarmerend symptoom van een diepere crisis in onze industrie. De lijst van bedrijven die jobs schrappen of dreigen te verhuizen, wordt alsmaar langer. Hoog tijd dat onze beleidsmakers wakker schieten en erkennen dat we voor een cruciaal keerpunt staan.

De oorzaken van deze crisis zijn divers en complex. Er is de toenemende internationale concurrentie, vooral uit landen als de VS en China, waar overheden massaal in hun industrie investeren. Europa daarentegen blijft steken in een gebrek aan een coherente strategie. En ondertussen spelen multinationals de fiscale regels van ver-

schillende landen handig tegen elkaar uit.

Eén zaak weet ik zeker: de schuld ligt niet bij de werknemers die elke dag hun best doen, niet bij de werknemers die maar al te graag willen werken, niet bij de werknemers die nu al tot het uiterste gaan. Kortom, de werkvloer is niet het probleem, het beleid wel. Een beleid dat te vaak achter de feiten aanloopt, dat pas in actie komt wanneer de deuren van de fabrieken al dicht zijn.

Dat moet en kan anders!

Tijd om te klagen hebben we niet, wat we nu nodig hebben is actie. En die actie moet van onze politici komen, want zij hebben de sleutel in handen om onze jobs hier te houden.

Wat nodig is, is een proactief industrieel beleid, waarin politici hun verantwoordelijkheid nemen. Dat begint met investeringen in onze industrie. Daarom herhalen we met de ACLVB ons pleidooi van 4% overheidsinvesteringen tegen 2030. Dat is niet overdreven, het is een evenwichtig en positief voorstel voor meer dan een half miljoen industriejobs in ons land. Want stilstand betekent achteruitgang.

En wat als je toch je job verliest? Dan moeten we in eerste instantie zorgen voor een fatsoenlijke ondersteuning. Werknemers mogen in geen geval aan hun lot worden overgelaten. We moeten inzetten op heren bijscholing, met steun van de sociale partners en de overheid. Opleiding en heroriëntatie bieden de sleutel tot een nieuwe, duurzame toekomst, met échte kansen op een beter leven.

De tijd van afwachten is voorbij.

Vanuit de Liberale Vakbond roep ik onze politici op om samen met ons en de andere sociale partners te werken aan oplossingen die écht werken. Wij kennen de realiteit op de werkvloer en kunnen bijdragen aan beleid dat niet alleen bedrijven, maar vooral de mensen ten goede komt.

Ons betoog is dus niet bedoeld als aanval op bedrijven of de overheid, maar een oproep tot samenwerking. Voor de toekomst van onze industrie, voor de toekomst van onze jobs, en voor de toekomst van onze kinderen. Wij staan klaar om onze industrie en onze jobs te beschermen, opdat ook morgen iedereen kan meedoen.

Verhuizen? Niet met onze industrie!

Gert Truyens Nationaal Voorzitter

VRIJUIT november-december 2024 3

ACTUALITEIT

Voor Audi en zijn toeleveranciers, voor de Belgische en de Europese industrie Met meer dan 10 000 trokken we op 16 september door de straten van Brussel. We betuigden onze solidariteit met de werknemers van Audi en zijn toeleveranciers. En we deelden onze bezorgdheid over de crisis binnen de Belgische en de Europese industrie.

D

e voorbije maanden werden in ons land heel wat bedrijven gesloten of geherstructureerd: Sappi, Van Hool, BelGaN, Bristol, Ontex, FedEx, enzovoort. En dan is er nog Audi Brussels, waar meer dan 3 000 jobs op het spel staan. Op een moment dat de productie al enkele jaren daalde, kondigde de directie aan dat het elektrische model Q8 e-tron niet langer in Vorst zou worden geproduceerd, maar in Mexico en China. Later gaf de groep aan dat er geen verdere activiteit meer zou zijn op de site, waardoor alleen de mogelijkheid van een potentiële overnemer

4 VRIJUIT november-december 2024

restte om de activiteit in stand te houden en banen te redden.

CRISIS IN INDUSTRIE We lezen het in de media: in 2024 werden in België al bijna 9 000 banen getroffen door collectief ontslag, bij 68 bedrijven. Audi heeft hierin uiteraard zwaar meegewogen. Dit aantal was in 10 jaar niet meer bereikt. De metaalsector (waarvan Audi deel uitmaakt) is het zwaarst getroffen, met meer dan de helft van de betrokken banen, gevolgd door de textielsector.

Maar de Audi-kwestie beperkt zich niet tot België. Het is de spreekwoordelijke top van de ijsberg van een diepe crisis die de industriële sector in heel Europa treft. Veel grote bedrijven en concerns besluiten hun activiteiten elders onder te brengen, wat leidt tot het verlies van duizenden banen in België en Europa. Om dit aan te kaarten heeft de ACLVB kartonnen dozen geplaatst aan het beginpunt van de betoging, symbool voor de industrie, met daarop de doorgeschrapte boodschap "Verhuizen".

ACTUALITEIT

Met al deze sluitingen "kunnen we het ons niet meer veroorloven te wachten", waarschuwde Gert Truyens, voorzitter van de Liberale Vakbond. De manifestatie van 16 september was bedoeld om een duidelijk signaal te sturen naar de politieke besluitvormers: voer een sterk industriebeleid in dat onze banen hier kan behouden. Een oproep tot actie, zeg maar. "We worden opgegeten door de concurrentie van landen als de Verenigde Staten en China, die massaal investeren in de industrie. Ondertussen blijven wij discussiëren over subsidies voor elektrische auto's, terwijl de fundamenten van onze industrie aan het afbrokkelen zijn", hekelde Gert Truyens.

VIER MAATREGELEN Om de Belgische industrie te vrijwaren heeft de ACLVB vier voorstellen geformuleerd voor de politieke verantwoordelijken: • Overgaan tot overheidsinvesteringen ter waarde van 4% van het bbp tegen 2030 • Een minimale vennootschapsbelasting van 25% invoeren, gecombineerd met een 'unitary taxation', waarbij de winsten van multinationals worden verdeeld onder alle lidstaten op basis van hun reële economische activiteiten, om te voorkomen dat multinationals blijven doen aan 'fiscale shopping' • Hervorming van overheidsgelden voor onderzoek & ontwikkeling om de innovatiekracht van onze hele industrie te versterken • Een koolstofheffing opleggen aan de EU-grenzen om de economie op het continent te beschermen, en het Europese begrotingskader hervormen om meer ruimte te maken voor investeringen in de groene en digitale transitie Tot slot benadrukt de Liberale Vakbond de noodzaak om deze Europese industriële toekomst op te bouwen in overleg met de werknemers en hun vertegenwoordigers.

"We moeten samen aan het stuur zitten om de toekomst van onze industrie veilig te stellen. Het gaat niet om één specifieke sector of bedrijf, maar om de toekomst van ons hele land. De vakbonden kunnen en willen een constructieve rol spelen bij het aangaan van deze uitdagingen. Samen met de overheid en bedrijven willen we oplossingen vinden die voor iedereen werken", aldus nog Gert Truyens.

VRIJUIT november-december 2024 5

ACTUALITEIT

Race to the bottom

Stop de neerwaartse spiraal!

Op dinsdag 1 oktober verzamelden meer dan duizend essentiële werknemers uit de schoonmaak, bewaking en luchthaven in Brussel voor het Europees Parlement. Een helse werkdruk en slechte arbeidsomstandigheden maken hun job onhoudbaar.

VOORRANG VOOR DE GOEDKOOPSTE Volgens onderzoek van de internationale vakbond UNI wordt de helft van deze aanbestedingen in de EU uitsluitend gegund op basis van de laagste prijs, een praktijk die zelf in de hand wordt gewerkt door de regels voor het gunnen van contracten. Dit gaat ten koste van de werknemers in deze bedrijven, die steeds meer onder druk komen te staan, en is in tegenspraak met de beloften van Ursula von der Leyen om banen en kwaliteitsdiensten te creëren, allemaal onder een breder collectief overleg.

O

p de agenda van de Europese Commissie, zoals aangekondigd door haar voorzitter Ursula von der Leyen: een herziening van de Europese richtlijn inzake overheidsopdrachten. Dit zijn contracten die door de publieke sector worden gegund aan

particuliere bedrijven om goederen en diensten te leveren, en ze zijn goed voor 14% van het Europese bbp. De regels voor deze overheidsopdrachten hebben een directe invloed op de lonen en arbeidsomstandigheden van miljoenen werknemers in verschillende sectoren.

Bewakingssector op 22 oktober: “Genoeg is genoeg”

D

sectorakkoord 2023-2024 werd een werkgroep mobiliteit opgericht. Die is afgelopen juni voor het eerst bijeengekomen, maar sindsdien is in de praktijk niets veranderd.

Werkgevers in de sector hebben minachting getoond voor de sociale dialoog en de eisen van vakbondsvertegenwoordigers. Tijdens de moeizame onderhandelingen over het

De werknemers zeggen “genoeg is genoeg” tegen woorden die nooit daden worden. Ze eisen dat de sociale dialoog eindelijk serieus wordt genomen, zowel op sectoraal als op bedrijfsniveau, met meer respect voor de werknemers en met concrete resultaten: echte verbeteringen in hun arbeidsomstandigheden.

e bewakingssector heeft op 22 oktober zijn eigen actie gehouden in Brussel. Voor de gebouwen van Arxia (het vroegere Apeg) uitten werknemers hun frustratie over de voortdurende weigering van werkgevers om hun aanhoudend zware arbeidsomstandigheden te verbeteren.

6 VRIJUIT november-december 2024

ACTIE IN TWEE FASEN De vakbondsactie op 1 oktober begon aan de rand van de luchthaven van Brussel (Zaventem), waar het personeel zijn eisen aan BAC, de luchthavenuitbater, voorlegde. Ze eisten in het bijzonder maatregelen om de hoge werkdruk, het gebrek aan onderhoud van de luchthaveninfrastructuur (onaangepaste temperaturen), de buitensporige vervoerskosten om op de site te geraken en het gebrek aan parkeerplaatsen voor het personeel te verhelpen.

Het personeel sloot zich vervolgens aan bij de hoofdgroep van de manifestatie, voornamelijk werknemers uit de schoonmaak, bewaking en horeca, op het Jean Reyplein, tegenover het Europees Parlement. Allen riepen ze op tot regels die sociaal overleg op de voorgrond plaatsen, zodat fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en kwaliteitsvolle diensten naar de burgers toe mogelijk worden. Iedereen zou erbij winnen.

EISEN De vakbonden eisen dat kwaliteit boven prijs gaat bij openbare aanbestedingen. De koortsige wedloop naar steeds lagere prijzen zet werknemers dubbel onder druk qua lonen en arbeidsomstandigheden. >>>

ACTUALITEIT

>>> ONDERAANNEMING BEPERKEN Wat de arbeidsomstandigheden en lonen vaak naar beneden haalt, is de buitensporige onderaanneming die wordt toegestaan door de Europese regels. Strengere Europese regels op dat vlak zijn absoluut noodzakelijk.

Ter herinnering: deze werknemers verleenden hun diensten op het hoogtepunt van de co-

ronacrisis. Het is intussen meer dan anderhalf jaar geleden dat die crisis niet langer wordt beschouwd als een wereldwijde noodsituatie inzake gezondheid, maar deze werknemers hebben nog steeds te maken met een sociale noodsituatie, dit helse ritme dat niet mee is afgenomen met het virus.

De EU en de Europese instellingen zouden een

voorbeeld moeten zijn van eerlijke werkgelegenheid. Maar er is alle reden om aan te nemen dat de Europese Commissie en het nieuw verkozen Parlement de verkeerde kant opgaan.

Samen met haar Belgische en Europese partners zal de ACLVB blijven opkomen voor sociale rechten, betere arbeidsomstandigheden en meer respect voor werknemers.

Recht op protest moet gevrijwaard blijven Samen met de Coalitie ‘Recht op protest’ richt de ACLVB zich tot het Grondwettelijk Hof. We vragen dat de strafbaarstelling van het kwaadwillig ondermijnen van het overheidsgezag nietig wordt verklaard.

H

et gemeenschappelijk vakbondsfront had zich in juni 2023 al geroerd tegen het wetsvoorstel van toenmalig minister van Justitie Vincent Van Quickenborne dat een strafsanctie wou invoeren om demonstraties te verbieden. Het wetsvoorstel was bedoeld om “relschoppers” aan te pakken, maar de reikwijdte was zo ruim dat het ook mogelijk was betogers aan te pakken die geen geweld hadden gepleegd. Dit was de manier van de regering om activisten en relschoppers op één hoop te gooien en de demonstraties waarvan wij, vakbonden, de belangrijkste organisatoren zijn, te criminaliseren. Dankzij onze mobilisatie konden we voorkomen dat dit wetsvoorstel realiteit werd. Maar het heeft de regering er duidelijk niet van weerhouden om door te gaan met het aanvallen van enkele van onze meest fundamentele rechten, zoals het geval is met de nieuwe versie van Boek II van het Strafwetboek.

NIEUWE AANVAL OP ONZE VRIJHEDEN Artikel 547 van het Strafwetboek, dat in februari 2024 werd aangenomen, wordt beschouwd als vaag en gevaarlijk voor

het recht op protest en de vrijheid van meningsuiting. Een nieuwe bepaling is gericht op het bestraffen van “de kwaadwillige aantasting van het overheidsgezag”, omschreven als “het met kwaad opzet en in het openbaar aantasten van de bindende kracht van de wet of van de rechten of het gezag van de grondwettelijke instellingen en dit door het rechtstreeks aanzetten om een wet niet na te komen waardoor er een ernstige en reële bedreiging van de nationale veiligheid, de openbare volksgezondheid of de goede zeden is.”

In een persbericht van 19 februari schreven we: “Door te proberen het protest dat tot uiting komt in burgerlijke ongehoorzaamheid te beperken, vormt het ontwerpartikel een bedreiging voor de democratie, aangezien de mogelijkheid van het contesteren en betwisten van de zittende macht kan worden beschouwd als een van de essentiële hoekstenen van een democratisch regime.” We maakten duidelijk hoe ondemocratisch, gevaarlijk en onnodig het voorstel was. Beperkingen op burgerlijke ongehoorzaamheid in specifieke gevallen, zoals het aanzetten tot haat en geweld, zijn al vastgelegd in het Strafwetboek. Er is dus geen behoefte aan deze nieuwe bepaling.

IN BEROEP De coalitie, bestaande uit de drie Belgi-

sche vakbonden en andere middenveldorganisaties (Greenpeace, Amnesty International Belgium, Liga voor Mensenrechten, enz.), vreest dat burgerlijke ongehoorzaamheid gecriminaliseerd zal worden en roept op om afwijkende meningen te beschermen in een rechtsstaat. Wij hekelen de veel te vage formulering van het artikel in kwestie en hebben beroep aangetekend bij het Grondwettelijk Hof. Naar onze mening is het risico te groot dat het bewuste artikel wordt gebruikt om de vrijheid van protest en de vrijheid van meningsuiting te beperken. De overgrote meerderheid van de acties die door vakbonden worden georganiseerd, zijn vreedzaam en we roepen nooit op tot geweld in welke vorm dan ook. Het enige doel van het implementeren van een dergelijke tekst is het ontmoedigen en ontraden van onze leden en militanten om deel te nemen aan demonstraties.

Neen aan het strafbaar stellen van "de kwaadwillige aantasting van het overheidsgezag"!

VRIJUIT november-december 2024 7

ACTUALITEIT

20 jaar Charter Gender mainstreaming

Vakbonden hernieuwen engagementen rond gelijke kansen m/v De voorzitters van de 3 vakbonden zetten hun handtekening onder het vernieuwde Charter Gender mainstreaming. Want als het gaat om gelijkwaardigheid tussen vrouwen en mannen in België, is het werk niet af!

verjaardag van het Charter. Tegelijk vernieuwden ACLVB, ACV en ABVV hun engagement rond het Charter en nemen ze concrete maatregelen om gendergelijkheid te boosten.

Nationaal Secretaris Katrien Allaert: "Het blijft van belang dat we de uitdaging niet lossen. Want nog steeds heerst ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in ons land."

T

wintig jaar geleden, op 23 september 2004 om precies te zijn, ondertekenden de 3 Belgische vakbonden het Charter Gender mainstreaming voor gelijkheid van vrouwen en mannen in de vakbonden.

Gender mainstreaming? Twintig jaar geleden omschreven we het als de geïntegreerde aanpak ter bevordering van gelijke kansen voor vrouwen en mannen. Als vakbonden wilden we met het Charter waarborgen dat een dimensie van gendergelijkheid zou opgenomen worden in alle beleidsdomeinen en alle stadia door alle actoren die normaal gezien betrokken zijn bij het vastleggen van het beleid.

Is de strijd anno 2024 dan nog nodig? Katrien Allaert, Nationaal Secretaris ACLVB: “Duidelijk is dat het Charter al heel wat in gang gezet heeft. Maar het blijft van belang dat we de uitdaging niet lossen.

Want nog steeds heerst ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in ons land. Niet alleen is er de loonkloof, met daarnaast de pensioenkloof en een kloof inzake aanvullende pensioenen. Ook in de sociale zekerheid blijven de verschillen hardnekkig. Nog steeds zien we bij de langdurig zieken meer vrouwen dan mannen, onder meer een gevolg van buitensporige stress bij vrouwen door de te zware combinatie van werk en gezinstaken. En evenzeer op het vlak van opnemen van tijdskrediet en thematisch verlof merken we dat vooral vrouwen instaan voor zorgtaken. Nog werk aan de winkel dus!”

ACLVB ZET CONCRETE STAPPEN ACLVB-Voorzitter Gert Truyens plaatste op 3 oktober dan ook overtuigd zijn handtekening onder het Charter en de vernieuwde engagementen. Tegelijk richten wij ons met de andere vakbonden tot de politici om de weg verder te zetten die ze reeds met ons zijn ingeslagen.

Hoe dan ook spelen vakbonden een voorname rol in het proces van maatschappelijke emancipatie van vrouwen en mannen. Denk aan het zorgen voor maatregelen opdat vrouwen en mannen een eerlijk loon zouden krijgen waarmee ze economisch en financieel onafhankelijk kunnen zijn, de strijd voor gelijke toegang tot de arbeidsmarkt en socialezekerheidsrechten, het bevorderen van regelgeving die gendergelijkheid stimuleert en het integreren van gendergelijkheid in collectieve arbeidsovereenkomsten, zoals gelijk loon voor gelijk werk.

GENDERONGELIJKHEID NIET WEGGEWERKT Op 3 oktober 2024, twee decennia later dus, vierden de vakbonden en het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen de 20ste

8 VRIJUIT november-december 2024

ACLVB-Voorzitter Gert Truyens zette op 3 oktober overtuigd zijn handtekening onder het Charter Gender mainstreaming en de vernieuwde engagementen.

ACTUALITEIT

Ook werkgevers, verenigingen en alle spelers van het maatschappelijk middenveld roepen we op om concreet werk te maken van gender mainstreaming.

Intussen blijft de Liberale Vakbond waken over gendergelijkheid in het arbeidsrecht en in het domein van de sociale zekerheid.

“Vanuit ons mandaat binnen de verschillende beheerscomités hebben we impact op de beleidsuitvoering”, aldus Katrien Allaert.

“Verder zal de ACLVB vrouwen en mannen blijven sensibiliseren, in het bijzonder naar aanleiding van de Internationale Vrouwendag op 8 maart en de Internationale Dag voor de Uitbanning van Geweld tegen Vrouwen op 25 november. In de bedrijven zelf zullen we inzetten op de uitbouw van een syndicale werking waar aandacht is voor gendermainstreaming.

We willen afgevaardigden juridische instrumenten aanreiken die ze kunnen gebruiken om in het sociaal overleg gendergelijkheid aan boord te brengen en bespreekbaar te maken. We voorzien ze dus van tools waarmee ze aan de slag kunnen. Tot slot willen we een

Gender mainstreaming, niet enkel woorden maar ook daden bij de Liberale Vakbond.

lerend netwerk opzetten om met de délégués samen acties te ontwikkelen die er moeten toe leiden dat in de toekomst meer vrouwelijke kandidaten en verkozenen in de bedrijven

en sectoren actief zijn.”

Meebouwen aan een rechtvaardigere (werk) omgeving, de ACLVB blijft ervoor gaan!

Goed nieuws voor kersverse vaders en meemoeders

Vanaf 1 januari 2025 wordt het geboorteverlof sneller uitbetaald Prettig nieuws voor papa’s en meemoeders die geboorteverlof opnemen. Vanaf 1 januari 2025 zal de uitkering voor geboorteverlof maandelijks worden uitbetaald. Tot nu toe betaalde het ziekenfonds pas na afloop van het volledige geboorteverlof.

Even opfrissen: als vader of meemoeder heb je bij de geboorte van je kind recht op 20 dagen geboorteverlof: • voor de eerste 3 dagen ontvang je je gewone loon van je werkgever • voor de overige 17 dagen krijg je een uitkering (82% van je begrensd brutoloon per dag) van je ziekenfonds Je moet het geboorteverlof opnemen binnen de vier maanden na de geboorte van je kind.

De nieuwe maatregel waardoor je uitkering maandelijks zal uitbe-

taald worden, geldt ook voor geboorteverlof dat je al vóór 1 januari 2025 bent gestart, maar nog niet volledig hebt opgenomen. Je werkgever moet die dagen uiterlijk op 3 februari 2025 aangeven.

Deze positieve verandering komt er mee dankzij de inspanningen van de ACLVB-onderhandelaars. Wij hopen dat dit meer ouders zal aanmoedigen om geboorteverlof op te nemen. Alles voor een betere werk-privébalans!

Meer weten? Vraag raad in je ACLVB-kantoor!

VRIJUIT november-december 2024 9

ACTUALITEIT

OESO-rapport treedt ACLVB bij: tijd voor twee cruciale hervormingen De OESO heeft de tweejaarlijkse Economic Survey over België gepubliceerd, een belangrijk rapport met analyses en aanbevelingen. Bij de ontwerpversie van dit rapport kreeg ACLVB met de andere sociale partners in de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven de kans om input te geven. Uit de definitieve versie blijkt dat de OESO heeft geluisterd naar een aantal belangrijke syndicale opmerkingen en aanbevelingen!

T

wee van de belangrijkste hervormingen die noodzakelijk zijn om de Belgische economie en arbeidsmarkt te versterken en de koopkracht van de Belgische werknemers te vrijwaren, zijn de uitvoering van een toereikende fiscale hervorming en een hervorming van het loonvormingssysteem. Voor beide hervormingen deelt de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) in belangrijke mate de analyses en aanbevelingen van de Belgische vakbonden en beveelt ze die aan in het kader van de nieuwe Economic Survey.

LOONNORMMECHANISME HERZIEN Op vlak van loonvorming erkent de OESO dat de sterke loonindexeringen in 2022-2023 niet hebben geleid tot een loon-prijsspiraal en dat de Belgische ondernemingen voldoende hoge winstmarges hadden opgebouwd om deze loonstijgingen op te vangen. De OESO gaat dus niet mee in de doemberichtgeving over exploderende loonkosten die elke marge voor loonstijgingen bovenop de index onmogelijk maken.

Integendeel, men pleit voor een herziening van het loonnormmechanisme. Volgens de OESO zorgt de loonnormwet voor meer rigiditeit op de arbeidsmarkt, aangezien het de mogelijkheden voor sociale partners om te onderhandelen sterk beperkt en het werkgevers ervan weerhoudt om reële loonstijgingen toe te kennen die verschillen van sector tot sector en onderneming tot onderneming. Een nieuwe hervorming van de loonnormwet die deze rigiditeit wegneemt en meer onderhandelingsruimte geeft aan vakbonden en werkgevers om toereikende reële loonstijgingen te onderhandelen, is voor de OESO noodzakelijk.

Dit is dan ook een belangrijke boodschap naar

10 VRIJUIT november-december 2024

Ook de OESO wijst erop: de kloof tussen belastingen op inkomsten uit arbeid en inkomsten uit vermogen is veel te groot in België.

de volgende federale regering die wordt ondersteund door de vakbonden en de ACLVB in het bijzonder: hervorm de loonnormwet en voorzie ruimte om te onderhandelen over reële loonstijgingen tijdens de volgende IPAperiode 2025-2026.

PROGRESSIEVE DUAL INCOME TAX Daarnaast pleit de OESO in het kader van de noodzakelijke fiscale hervorming opnieuw voor de invoering van een progressieve dual income tax, naar het voorstel van de ACLVB. De OESO had in het rapport van 2022 al expliciet gepleit voor de invoering van een progressieve dual income tax, heel dicht aansluitend bij het voorstel dat de ACLVB reeds in 2017 had gelanceerd (meer hierover op www.aclvb.be). In het rapport van dit jaar kaart de OESO opnieuw aan dat de belastingdruk op arbeid te hoog is en inkomsten uit vermogenswinsten vlak en laag zijn ten gevolge van het ontbreken van een meerwaardebelasting. Hierdoor is de kloof tussen belastingen op inkomsten uit arbeid en inkomsten uit vermogen veel te groot. Om deze

problematiek aan te pakken stelt de OESO voor een progressieve dual income tax in te voeren, waarbij inkomsten uit vermogen worden belast aan milde progressieve tarieven. Men verwijst hierbij naar het voorbeeld van Denemarken en Finland, waar ondertussen ook al een progressieve dual income tax zou ingevoerd zijn. Ook dit is een essentiële aanbeveling aan de volgende federale regering die volop wordt gedeeld door de ACLVB: maak werk van een echte fiscale hervorming en zorg ervoor dat ook de inkomsten uit kapitaal progressief worden belast, naar het voorbeeld van de ACLVB en de OESO! Disclaimer: niet alle aanbevelingen uit het rapport van de OESO worden door de ACLVB gedeeld. Onder meer op vlak van sociale zekerheid en arbeidsmarkt worden eveneens aanbevelingen geformuleerd waar de ACLVB niet achter staat. We beperken ons hier echter tot de twee belangrijkste boodschappen aan de volgende federale regering.

Maarten Boghaert

WERKLOOSHEID

Wie betaalt de feestdagen bij werkloosheid?

Met november en december in aantocht kunnen we weer uitkijken naar enkele betaalde feestdagen. Ook een werkloze heeft recht op een vergoeding voor wettelijke feestdagen. Maar wie zal deze betalen?

B

etaalt de (ex-)werkgever loon uit of ontvangt de werkloze een werkloosheidsvergoeding? De uitkomst is niet onbelangrijk, want de werkloosheidsuitkering bedraagt een stuk minder dan het loon.

BIJ VOLLEDIGE WERKLOOSHEID Zelfs indien je niet meer aan het werk bent, kan je ex-werkgever onder bepaalde voorwaarden verplicht zijn om loon te betalen voor een aantal feestdagen. Indien de werkgever de feestdag niet moet vergoeden en je bent nog steeds werkloos, dan zal je (indien je aan alle voorwaarden voldoet) een werkloosheidsuitkering ontvangen voor deze dag.

Het aantal feestdagen dat de ex-werkgever moet betalen wordt bepaald in functie van de anciënniteit in de onderneming. De aard van de arbeidsovereenkomst is echter zonder belang.

Het kan dus gaan om een contract voor bepaalde of onbepaalde duur, een vervangingsovereenkomst, enzovoort.

Ononderbroken tewerkstelling?

Om recht te hebben op loon voor feestdagen na een tewerkstelling, moet de tewerkstelling ononderbroken en bij dezelfde werkgever gepresteerd zijn. Weekends, betaalde vakantiedagen, ziektedagen, dagen tijdelijke werkloosheid, inhaalrustdagen, … vormen geen onderbreking van de tewerkstelling. Verlof zonder wedde, staking of ongewettigde afwezigheid daarentegen wel.

Opmerkingen • de ex-werkgever moet geen feestdag(en) betalen indien de werknemer ontslagen werd om dringende reden of indien de werknemer zelf ontslag heeft genomen.

• de ex-werkgever is geen loon verschuldigd indien de werknemer op de feestdag reeds in dienst is bij een nieuwe werkgever.

Minder dan 15 dagen ononderbroken gewerkt?

Dan heeft de werkgever geen verplichting om de feestdagen na je tewerkstelling uit te betalen; de feestdagen worden door de werkloosheid vergoed Voorbeeld Een werkloze krijgt een arbeidscontract van 2 december tot 12 december. Nadien is hij volledig werkloos. De feestdag van 25 december zal vergoed worden door de werkloosheid.

Minstens 15 dagen en Dan heeft de werkgever de verplichting om loon uit te betalen voor maximum 1 maand maximum 1 feestdag gelegen binnen de 14 dagen volgend op het zonder onderbreking einde van je tewerkstelling gewerkt?

Voorbeeld Een volledig werkloze begint te werken op 2 december tot en met 21 december. De werkgever is verplicht om voor 1 feestdag gelegen binnen de 14 dagen na 22 december loon uit te betalen (dus voor 25 december). De feestdag van 1 januari wordt door de werkloosheid vergoed.

Minstens 1 maand zonder onderbreking gewerkt?

Dan heeft de werkgever de verplichting om loon uit te betalen voor alle feestdagen die zich binnen 30 dagen na het einde van de ononderbroken tewerkstellingsperiode bevinden Voorbeeld Een werkloze vindt een job en begint op 13 november te werken tot 20 december. Vanaf 21 december is hij opnieuw volledig werkloos. In de periode van 30 dagen volgend op het einde van de tewerkstelling liggen 2 feestdagen, namelijk 25 december en 1 januari. De werkgever is verplicht het loon voor deze 2 feestdagen uit te betalen.

BIJ TIJDELIJKE WERKLOOSHEID De werkgever is verplicht het loon te betalen voor de wettelijke feestdag (of vervangingsdag) die samenvalt met een dag waarop je tijdelijk werkloos bent ingevolge economische redenen, technische stoornis of slecht weer. De werkgever betaalt in principe het volledige brutoloon voor de feestdag. De feestdag behoudt zijn karakter en de RVA zal geen werkloosheidsuitkering toekennen aan de tijdelijk werkloze voor deze feestdag.

In afwijking van dit algemeen principe kan voor een aantal feestdagen (afhankelijk van het aantal

dagen tijdelijke werkloosheid tijdens het betrokken kalenderjaar), een vermindering van sociale bijdragen worden toegekend.

VRAGEN? Heb je twijfels of je wel correct bent uitbetaald?

Werk je met interim-contracten en is het niet duidelijk of je recht hebt op loon voor de feestdagen? Aarzel niet om je ACLVB-secretariaat te contacteren, of eens langs te gaan, dan bekijken we het samen met jou.

Dienst Uitbetalingsinstelling

VRIJUIT november-december 2024 11

ARBEIDSRECHTBANK

De ontslagbescherming van de kandidaten voor de sociale verkiezingen en de personeelsafgevaardigden in de Ondernemingsraad en het Comité (deel 2) In de vorige Vrijuit kon je lezen wie van de ontslagbescherming geniet, wanneer de beschermingsperiode een aanvang neemt en hoe lang ze duurt. Deze maand komen de krachtlijnen over de draagwijdte van de ontslagbescherming en de sanctie in geval van onregelmatig ontslag aan bod.

DRAAGWIJDTE VAN DE ONTSLAGBESCHERMING? De wet ontslagregeling personeelsafgevaardigden voorziet in een principieel ontslagverbod.

Tijdens de beschermingsperiode kan de werkgever de beschermde werknemer enkel op regelmatige wijze ontslaan om een dringende reden die vooraf door het arbeidsgerecht werd aangenomen of om een economische of technische reden die vooraf door het bevoegde paritair comité werd erkend.

Begrip ontslag Onder ontslag dient te worden verstaan (art.

2§1 wet ontslagregeling personeelsafgevaardigden): • Elke beëindiging van de arbeidsovereenkomst door de werkgever, gedaan met of zonder vergoeding, al dan niet met naleving van een opzegging die gedurende de beschermingsperiode ter kennis wordt gebracht • Elke beëindiging van de arbeidsovereenkomst door de werknemer wegens feiten die een reden uitmaken die ten laste van de werkgever kan gelegd worden • Het niet naleven door de werkgever van de beschikking van de voorzitter van de arbeidsrechtbank tot de voortzetting van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst tijdens de procedure voor de arbeidsgerechten.

Ontslag om dringende reden Het begrip dringende reden heeft dezelfde inhoud en betekenis als voor werknemers die

12 VRIJUIT november-december 2024

niet beschermd zijn tegen ontslag (Hof van Cassatie 01.06.1981, JTT 1981, 295; Arbeidshof Brussel 05.11.2009, AR 2009/52381).

Het begrip kennisname van de feiten heeft dezelfde betekenis als bij ontslag om dringende reden van een niet-beschermede werknemer.

Indien de arbeidsovereenkomst van de beschermde werknemer geschorst wordt, door hetzij de voorzitter van het arbeidsgerecht (verkozenen) hetzij de werkgever (kandidaten), tijdens de procedure voor het arbeidsgerecht, moet de werkgever op het einde van elke gewone betaalperiode een vergoeding betalen bovenop de werkloosheidsuitkeringen zodat aan de beschermde werknemer een inkomen gewaarborgd wordt dat gelijk is aan zijn nettoloon.

De bijkomende vergoeding blijft verworven zelfs indien de arbeidsgerechten achteraf de dringende reden erkennen (art. 9 wet ontslagregeling personeelsafgevaardigden).

De werkgever die geen gebruik kan maken van de diensten van zijn werknemer omdat deze ten nadele van hem een misdrijf gepleegd heeft dat voortzetting van de arbeidsrelatie onmogelijk maakt, en die verplicht is om aan deze werknemer gedurende de ontslagprocedure de wettelijk voorgeschreven vergoedingen te betalen, kan daardoor schade lijden, bestaande uit het feit dat hij uitgaven moet doen zonder arbeidsprestaties te ontvangen.

Het recht op een schadevergoeding wordt niet aangetast door de wettelijke bepaling die stelt dat de door de werkgever betaalde bijkomende vergoeding verworven blijft, ongeacht de beslissing van de arbeidsrechtbank over de door de werkgever ingeroepen redenen (Hof van Cassatie 22.05.2024, AR 220797F).

Tijdens de duur van de procedure tot erkenning van de dringende reden blijft de werknemer verbonden met een arbeidsovereenkomst.

Tijdens de duur van de procedure tot erkenning van de dringende reden blijft de werknemer verbonden met een arbeidsovereenkomst.

In tegenstelling tot hetgeen bij de niet-beschermde werknemer het geval is, zal een werkgever die een beschermde werknemer wenst te ontslaan om dringende reden voorafgaandelijk de ten laste van de werknemer gelegde feiten door het arbeidsgerecht moeten laten erkennen als een dringende reden.

Een ontslag gegeven zonder opschortende voorwaarde van de erkenning van de dringende reden door het arbeidsgerecht is onregelmatig. Een naderhand ingestelde vordering tot erkenning van de dringende reden voor de arbeidsgerechten is dan ook zonder voorwerp en dus ongegrond (Hof van Cassatie 16.06.1986, JTT 1987, 216; Arbeidshof Gent 17.10.2016, AR 16/233; Arbeidshof Brussel 02.06.2016, AR 16/97).

Een werkgever die het voornemen heeft een beschermde werknemer om dringende reden te ontslaan, moet de procedure tot erkenning van dringende reden aanvangen binnen de 3 werkdagen volgende op de dag gedurende welke hij kennis heeft gekregen van het feit dat het ontslag zou rechtvaardigen.

ARBEIDSRECHTBANK

Zo het arbeidsgerecht de dringende reden niet erkent, zal de werkgever de werknemer het werk moeten laten hervatten en zal de werknemer zijn prestaties terug dienen op te nemen.

Het feit dat de werknemer de procedure gewonnen heeft, leidt dus niet tot het recht op de uitbetaling van de beschermingsvergoeding.

Wordt de dringende reden door het arbeidsgerecht erkend, kan de werkgever op regelmatige wijze de beschermde werknemer ontslaan om dringende reden.

Ontslag om economische of technische reden Een werkgever die het voornemen heeft een beschermde werknemer te ontslaan om een economische of technische reden, moet voorafgaandelijk de feiten die aan de basis liggen van het ontslag laten erkennen door het bevoegde paritair comité. Bij ontstentenis van een paritair comité of wanneer het paritair comité niet werkt, moet de werkgever de zaak aanhangig maken bij de NAR.

Het paritair comité of de NAR moet een beslissing nemen binnen de 2 maanden vanaf de datum van de aanvraag.

De volgende hypotheses kunnen zich voordoen: • het paritair comité/de NAR erkent binnen de termijn unaniem de economische of technische reden > de werkgever kan regelmatig tot ontslag overgaan • het paritair comité/de NAR erkent binnen de termijn unaniem de economische technische reden niet > de werkgever kan niet regelmatig tot ontslag overgaan • het paritair comité/de NAR neemt geen beslissing binnen de termijn van 2 maanden of komt niet tot een unanieme beslissing > de werkgever mag de beschermde werknemer enkel ontslaan in geval van sluiting van de onderneming of van een afdeling of in geval van ontslag van een welbepaalde personeelsgroep. Bovendien kan in geval van ontslag van een welbepaalde personeelsgroep de

werkgever de beschermde werknemer slechts ontslaan na voorafgaande erkenning van de economische of technische reden door het arbeidsgerecht.

De vereiste voorafgaande erkenning van de economische of technische reden aan het paritair orgaan moet niet gevraagd worden in geval van faillissement (Hof van Cassatie 19.04.2004, JTT 2004, 505). Het ontslag door de curator van alle werknemers ten gevolge van het faillissement, hetzij onmiddellijk na het faillissement, hetzij geleidelijk al naargelang van de vereisten van de vereffening, is in de regel immers niet discriminatoir (Hof van Cassatie 20.06.2011, JTT 2012, 117).

Andere geoorloofde wijzen van beëindiging van de arbeidsovereenkomst Naast de 2 bovenvermelde besproken wijzen van beëindiging van de arbeidsovereenkomst kan de arbeidsovereenkomst van een beschermde werknemer regelmatig worden beëindigd in de volgende limitatief opgesomde situaties:

VRIJUIT november-december 2024 13

ARBEIDSRECHTBANK

• de afloop van de termijn bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur • de voltooiing van het werk bij een arbeidsovereenkomst voor een duidelijk omschreven werk • de eenzijdige beëindiging van de arbeidsovereenkomst door de werknemer • het overlijden van de werknemer • overmacht • de beëindiging van de arbeidsovereenkomst in onderling akkoord SANCTIE BIJ ONREGELMATIG ONTSLAG De re-integratie Wanneer de werkgever de arbeidsovereenkomst onregelmatig beëindigt, dan kan de beschermde werknemer of de organisatie die de kandidatuur heeft voorgedragen, de herplaatsing in de onderneming aanvragen.

De aanvraag tot re-integratie is enkel verplicht wanneer het ontslag plaatsvond tijdens de occulte periode (vanaf X-30 tot X+35).

De re-integratie van een beschermde werknemer die ontslagen werd zonder naleving van de in de wet voorziene procedure, moet gevraagd worden door de werknemer of door de vakbondsorganisatie die zijn kandidatuur voorgedragen heeft voor de sociale verkiezingen.

Het mandaat dat de vakorganisatie gegeven heeft voor het indienen van de kandidatenlijsten, is beperkt tot deze daad en strekt zich niet uit tot de mogelijkheid om de re-integratie te vragen van een beschermd werknemer. (Arbeidshof Brussel 13.02.2024, JTT 2024, 255).

De aanvraag tot herplaatsing kan evenmin gebeuren door een advocaat en dit zelfs niet mits de toekenning van een bijzonder mandaat (Arbeidshof Brussel 06.06.2016, JTT 2017, 143).

De wet ontslagbescherming personeelsafgevaardigden bepaalt niet expliciet aan wie de aanvraag gericht moet worden.

Alhoewel het Hof van Cassatie bij arrest van 09.03.2015 oordeelde dat de aanvraag tot re-integratie die niet gericht werd aan de nv als werkgever maar aan de techni-

14 VRIJUIT november-december 2024

sche bedrijfseenheid waarvan de nv deel uitmaakte, niet ongeldig was, is het aangewezen om de aanvraag te richten aan de werkgever (dit is: de juridische entiteit waarmee de arbeidsovereenkomst werd gesloten).

In geval van overname krachtens overeenkomst in het kader van cao 32 bis moet het verzoek tot herplaatsing aan de overnemer worden gericht (Arbeidshof Brussel 15.01.2013, JTT 2013, 155).

De re-integratie moet aangevraagd worden per aangetekend schrijven binnen de 30 dagen volgend op: • de betekening van de opzeg of de datum van verbreking van de arbeidsovereenkomst • de dag van voordracht van de kandidatuur indien deze na betekening van de opzeg of de verbreking van de arbeidsovereenkomst plaatsvindt. In dergelijk geval kan een verzoek tot re-integratie ten vroegste gebeuren de dag nadat de kandidatenlijsten ingediend werden (Arbeidshof Brussel 22.12.2004, AR 43547).

De aanvraag tot herplaatsing moet gebeuren binnen de 30 dagen na de voordracht van de kandidatenlijst (X+35) en niet binnen de 30 dagen nadat die lijst definitief is geworden (X+77) (Arbeidshof Gent 12.04.2019, AR 18/41).

De werkgever beschikt over een termijn van 30 dagen na de aanvraag om hierop in te gaan of niet.

Werd het verzoek ingediend door de vakorganisatie dan kan de werkgever de aanvaarding rechtsgeldig doen aan die organisatie in plaats van aan de werknemer zelf (Hof van Cassatie 18.06.2012, JTT 2012, 326).

De werkgever die eerst de aanvraag tot herplaatsing afwijst, mag binnen een termijn van 30 dagen na de aanvraag op zijn beslissing terugkomen en het verzoek toch nog inwilligen (Hof van Cassatie 24.09.1984, JTT 1985,33).

Aan de vereiste van aanvaarding van de re-integratie is niet voldaan wanneer de werkgever meldt dat hij de werknemer zal re-integreren in een lagere functie (Arbeidshof Brussel 24.10.2014, JTT 2015,

46) of volgens een andere uurregeling en andere werven (Arbeidshof Brussel 20.04.2015, AR 2014/685).

De beschermingsvergoeding De beschermingsvergoeding bestaat uit 2 delen: • het vaste gedeelte: * 2 jaar loon indien de werknemer minder dan 10 jaar anciënniteit heeft * 3 jaar loon indien de werknemer 10 jaar doch minder dan 20 jaar anciënniteit heeft * 4 jaar loon indien de werknemer 20 jaar of meer anciënniteit heeft • het variabel gedeelte: Het variabel gedeelte is gelijk aan het loon tot het einde van het mandaat.

Dit gedeelte is enkel verschuldigd wanneer de herplaatsing rechtsgeldig gevraagd werd en de werkgever weigert hierop in te gaan.

Het variabel gedeelte is, zonder dat een re-integratieverzoek dient te worden ingediend, eveneens verschuldigd wanneer de arbeidsovereenkomst door de werknemer werd beëindigd wegens feiten die een dringende reden uitmaken in hoofde van de werkgever of wanneer de werkgever de beschikking van de voorzitter van de arbeidsrechtbank waarin besloten werd tot de voortzetting van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst tijdens de procedure voor de arbeidsgerechten niet naleeft.

Wanneer de re-integratie van een beschermde werknemer die ontslagen werd zonder naleving van de in de wet voorziene procedure evenwel niet gevraagd werd door de werknemer of door de vakbondsorganisatie die zijn kandidatuur voorgedragen heeft voor de sociale verkiezingen, is ze niet rechtsgeldig gevraagd en is de variabele beschermingsvergoeding niet verschuldigd (Arbeidshof Brussel 13.02.2024, JTT 2024, 255).

Ilse Veugen

WELZIJN

Zet jouw werkgever in op ergonomie?

Liefst een derde van de langdurig zieke werknemers in ons land kampt met een musculoskeletale aandoening. Door hun job lijden ze pijn aan de rug, nek of ledematen. Hoog tijd om daar iets aan te doen. Sinds enkele maanden moeten ondernemingen alvast meer werk maken van preventie. Hoe gaat het in jouw bedrijf?

O

ktober was de maand van de ergonomie. Uitgelezen moment voor Vrijuit om aan te kloppen bij de adviseur Welzijn van de ACLVB. “Musculoskeletale aandoeningen, kortweg MSA, houden de werkwereld bezig”, bevestigt Mikail Avci. “Het zijn aandoeningen die de spieren en het skelet aantasten. Ze worden niet altijd opgemerkt, maar toch maken ze de meest voorkomende werkgerelateerde gezondheidsproblemen uit in België!”

aandacht moeten besteden aan preventie, daarover hadden we het eerder al in Vrijuit. Sinds 25 mei 2024 geldt namelijk nieuwe regelgeving met betrekking tot ergonomie op het werk en de preventie van musculoskeletale aandoeningen op het werk. “Sommige ondernemingen zijn er al mee bezig, andere nog niet”, weet Mikail Avci. “In ieder geval beschikken ze nu over een wettelijk kader waarop ze zich kunnen baseren.”

ERNSTIGE GEVOLGEN Meer dan een derde van alle langdurig zieken in ons land lijdt aan MSA. Onderzoek wijst uit dat niet minder dan 80% van de werknemers aangeeft al eens last te hebben gehad van musculoskeletale aandoeningen.

Een van de aanpassingen in de wetgeving houdt in dat de risicoanalyse ergonomie regelmatig en minstens één keer per jaar dient geactualiseerd te worden. De analyse van de musculoskeletale risico’s moet nu gebeuren op basis van een lijst van 6 biomechanische risicofactoren. Ook bij iedere wijziging aan de werkpost is de aandacht voor ergonomie verplicht. Verder moeten de preventiemaatregelen minstens 1 keer per jaar geëvalueerd worden. “Belangrijk is dat de werknemersvertegenwoordigers in het CPBW of de Syndicale Delegatie bij dit alles betrokken worden”, wijst Mikail Avci erop. Daarnaast werd de rol van de preventieadviseur-ergonoom versterkt.

De oorzaken? Die zijn divers: een slecht aangepaste werkpost, het uitvoeren van herhaalde bewegingen, het verplaatsen van zware lasten, koude, … MSA ontstaan wanneer dezelfde lichaamsdelen gedurende lange tijd worden belast zonder dat ze voldoende rust krijgen om te herstellen. Ze zijn vooral gelinkt aan de fysieke en biomechanische belasting tijdens de activiteit van de werknemer: rechtstaand werken, lasten dragen, het verplaatsen van personen, een verkeerde houding aannemen of repetitieve handelingen uitvoeren bij het werken met bijvoorbeeld een computer, maar ook te lang blijven stilzitten, enz.

MSA ontwikkelen zich geleidelijk aan, maar de gevolgen zijn ernstig en onomkeerbaar, denk aan rugpijn, hernia, lumbalgie, artrose, tendinitis, carpaletunnelsyndroom, … “Onnodig te zeggen dat preventie hier heel belangrijk is”, zegt Mikail Avci. “Naast al het menselijke leed, hebben MSA heel wat negatieve gevolgen voor de onderneming, zoals ziekteverzuim, verlies van kennis en competenties, extra werklast voor collega’s, enz. Ook voor de maatschappij is de tol groot door de kosten voor de sociale zekerheid.”

MEER PREVENTIE VERPLICHT Goed nieuws is dat sedert enkele maanden bedrijven grondiger

INFORMATIE EN TOOLS Voor alle info en ondersteuning rond de preventie van musculoskeletale aandoeningen kan je terecht bij de Liberale Vakbond. Spreek zeker de ACLVB-kern in je onderneming aan of vraag raad aan je Bestendig Secretaris.

Ook de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg stelt tools ter beschikking voor werknemers en preventiedeskundigen. Kijk op www.beswic.be voor o.a. tientallen praktische brochures omtrent de preventie van MSA in uiteenlopende beroepen, gaande van vrachtwagenchauffeurs of fruitplukkers over kamermeisjes tot administratief personeel.

Draag zorg voor je lichaam en sensibiliseer eveneens je collega’s.

Het voorkomen van MSA is een zaak van de hele onderneming, werkgever en werknemers. Samen voor een ergonomische werkomgeving!

VRIJUIT november-december 2024 15

SOCIALE ZEKERHEID

Vanaf volgend jaar werken tot 66 jaar Even aan herinneren: vanaf 2025 begint het wettelijk pensioen een jaar later dan nu het geval is. Klop aan bij ACLVB met al je pensioenvragen!

De wettelijke pensioenleeftijd gaat binnenkort omhoog. Vragen over je toekomstig pensioen? Klop aan bij de ACLVB. We volgen de wetgeving op de voet en maken pensioenberekeningen op maat.

I

n België is de wettelijke pensioenleeftijd momenteel 65 jaar, maar dat verandert binnenkort. Want voor wie geboren is in de periode tussen 1 januari 1960 tot en met 31 december 1963, komt de pensioenleeftijd vanaf 1 februari 2025 op 66 jaar te liggen.

Hiermee vertellen we niets nieuws, het is het gevolg van een politieke beslissing van 2015 en een wetswijziging. Werknemers die beslissen te werken tot hun wettelijke pensioenleeftijd, zullen aan de slag blijven tot de maand waarin ze 66 jaar worden. Hun wettelijk pensioen begint dan te lopen in de maand volgend op hun 66ste verjaardag.

Vanaf 2030 komt er zoals bekend nog een jaar bij, dan verhoogt de wettelijke pensioenleeftijd naar 67 jaar.

VERVROEGD PENSIOEN? Zie je ertegenop om nog tot je 66ste te werken? Misschien kun je kiezen voor een vervroegd pensioen? De voorwaarden om daarvoor in aanmerking te komen, zijn al sinds 2019 dezelfde, ze blijven onveranderd. Zowel

16 VRIJUIT november-december 2024

op het vlak van je loopbaanduur als je leeftijd moet je aan bepaalde voorwaarden voldoen.

Minimumleeftijd en bijhorende loopbaanduur op de datum waarop je met vervroegd pensioen wil gaan: • 60 jaar en 44 loopbaanjaren • 61 jaar en 43 loopbaanjaren • 62 jaar en 43 loopbaanjaren • 63 jaar en 42 loopbaanjaren • 64 jaar en 42 loopbaanjaren • 65 jaar en 42 loopbaanjaren (vanaf 2025) Let wel: indien je vervroegd met pensioen gaat, is je loopbaan korter. Meestal zal je pensioenbedrag dan ook lager zijn!

BIJVERDIENEN TIJDENS JE PENSIOEN? Iedereen die een pensioen of uitkering van de Pensioendienst ontvangt mag bijverdienen.

Ook wanneer je huwelijkspartner een gezinspensioen ontvangt, mag je zelf nog bijverdienen. Hoeveel je mag bijverdienen, hangt af van je leeftijd, je loopbaan, je pensioen of uitkering die je ontvangt en je eventuele

kinderlast. Voor vervroegd gepensioneerden gelden grensbedragen qua bijverdienen.

Enkel wie de wettelijke pensioenleeftijd heeft bereikt of 45 loopbaanjaren heeft bij de start van het pensioen, mag onbeperkt bijverdienen.

ADVIES OP MAAT BIJ DE ACLVB De ACLVB volgt de pensioenwetgeving op de voet. Aarzel dus niet om ons je pensioenvragen voor te leggen. Ons Advies- en Kenniscentrum Sociale Zekerheid maakt individuele pensioenprognoses die een indicatie geven van je vroegst mogelijke pensioendatum en je te verwachten pensioenbedrag. De simulatiemogelijkheden gaan verder dan die op mypension.be. We kunnen je onder meer ook duidelijk maken wat de invloed van ziekte, SWT of werkloosheid op je pensioen zal zijn en welke gevolgen tijdelijke wijzigingen in je loopbaan inhouden voor je pensioen. Ook met al je vragen over je pensioenbonus of rond bijverdienen tijdens je pensioen kun je bij de ACLVB terecht.

EUROPA

ACLVB in dialoog met Belgische verkozenen Europees Parlement Ook in de nieuwe legislatuur blijft de ACLVB inzetten op een constructief overleg met de Belgische Europarlementsleden. Begin september hadden we samen met de twee andere Belgische vakbonden een eerste ontmoeting met de (nieuwe) Belgische Europarlementsleden sinds de verkiezingen. komen om lopende dossiers te bespreken die voor ons relevant zijn.

De Belgische vakbonden in dialoog met de Belgische Europarlementsleden, belangrijk om syndicale standpunten te laten doorsijpelen in Europese beslissingen.

EEN AANTAL NIEUWE GEZICHTEN Op 9 juni waren er zoals gekend, naast de federale en regionale verkiezingen, ook verkiezingen voor het Europees Parlement. Als Europese dienst van de ACLVB was onze blik net iets meer gericht op de resultaten van deze laatste en meer bepaald op de nieuwe Belgische verkozenen in het Europese halfrond.

Een heel aantal kandidaten verlengden hun verblijf in het Europees Parlement, al zijn er ook een aantal nieuwkomers.

VERDERZETTEN VAN CONSTRUCTIEVE DIALOOG Deze eerste briefing na de verkiezingen stond vooral in het teken van het verzekeren van de continuïteit van de constructieve dialoog die we de laatste jaren als Belgische vakbonden hebben opgebouwd met de Belgische Euro-

parlementsleden van democratische politieke partijen.

We gaven een korte uiteenzetting over hoe wij de wisselwerking de komende jaren zien en welke meerwaarde het kan bieden voor ons beiden. Voor ons als vakbonden bieden de uitwisselingen de mogelijkheid om rechtstreeks onze standpunten en prioriteiten duidelijk te maken aan de verkozenen die met de voor ons relevante dossiers bezig zijn en die daar uiteindelijk ook over zullen moeten stemmen. Maar tegelijkertijd is het voor de Parlementsleden zelf een gelegenheid om rechtstreeks kennis te nemen van onze bezorgdheden, die ze dan kunnen meenemen in hun parlementair werk.

De bedoeling is om zoals de afgelopen legislatuur een drietal keer per jaar samen te

10 ENGAGEMENTEN Daarnaast herhaalden we als 3 Belgische vakbonden onze 10 Europese engagementen en prioriteiten, die we voor de verkiezingen ook al naar voor hadden gebracht. Ze vormen voor ons een belangrijke leidraad voor de komende 5 jaar. We onderstreepten dat we zullen blijven strijden voor een sociaal en rechtvaardig Europa waar kwaliteitsvolle banen en eerlijke lonen zijn gegarandeerd voor iedereen. Hiervoor is een sterke (Europese) sociale dialoog van cruciaal belang. De strijd tegen sociale dumping, het realiseren van meer gendergelijkheid, sterke openbare diensten een rechtvaardige klimaattransitie en een mensgerichte digitalisering blijven belangrijke werven die op Europees niveau moeten worden aangepakt.

ROL VAN EUROPEES VAKVERBOND Ten slotte was de briefing een opportuniteit om onze band met het Europees Vakverbond (EVV) toe te lichten en in de verf te zetten.

Via het EVV volgen we als ACLVB tal van Europese dossiers op waar we samen met de vakbonden uit andere Europese landen tot standpunten en posities komen. Door als vakbonden met Europese stem te spreken trachten we zo veel mogelijk impact te hebben op de Europese besluitvorming. Onze Belgische Europarlementsleden kunnen een bondgenoot zijn om deze gezamenlijke Europese syndicale standpunten te laten doorsijpelen in Europese beslissingen en voorstellen.

Cédric Heylen

VRIJUIT november-december 2024 17

BRUSSEL

Gendercommissie ACLVB Brussel

Blijven mobiliseren voor meer gelijkheid op het werk, dat is het doel van de Brusselse gendercommissie bij ACLVB.

N

a de sociale verkiezingen kwam de Brusselse gendercommissie opnieuw bijeen.

Nieuwe, gemotiveerde en geëngageerde afgevaardigden, boeiende tussenkomsten en constructieve discussies: alle ingrediënten waren aanwezig op 4 oktober voor een geslaagde dag. Doel van de gendercommissie: blijven mobiliseren voor meer gelijkheid op het werk.

DE ARBEIDSMARKT VERVROUWELIJKT De strijd voor gelijkheid tussen vrouwen en mannen boekt vooruitgang, maar volgens het rapport van de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid en de presentatie van mevrouw Nautet is de arbeidsmarkt weliswaar steeds meer vervrouwelijkt, maar nog steeds sterk gesegmenteerd. Vrouwen spelen een steeds belangrijkere rol, maar ze werken niet in dezelfde sectoren of op dezelfde hiërarchische niveaus als mannen. Een van de redenen hiervoor ligt in de verschillende opleidingskeuzes die ze maken en die vervolgens weerspiegeld worden in de genderspecifieke specialisatie van beroepen en bedrijfstakken. Vrouwen specialiseren zich in persoonlijke dienstverlening, gezondheidszorg en onderwijs, terwijl mannen vaker werkzaam zijn in de industrie, bouw, transport of IT. Vier van de vijf deeltijdse werknemers zijn vrouwen. Dit is vaak een oplossing om werk en gezinstaken te combineren, vooral als er kinderen zijn, die meestal nog steeds onder de verantwoordelijkheid van vrouwen vallen. Maar deeltijds werken is niet altijd een keuze. Vrouwen besteden minder uren aan betaald werk dan mannen. Hun opleidingsniveau is een belangrijke variabele voor arbeidsmarktparticipatie. En toch, met een gemiddeld opleidingsniveau dat

18 VRIJUIT november-december 2024

hoger ligt dan dat van mannen, hebben vrouwen een voordeel bij het verwerven van hun eerste baan, maar dat voordeel verdwijnt wanneer ze kinderen krijgen en wordt later in hun carrière nooit meer goedgemaakt.

Samenwonen met kinderen vergroot ook de genderkloof. Om gezinsverantwoordelijkheden op zich te nemen, zullen moeders vaker dan vaders hun loopbaan onderbreken, hun werkuren verminderen, overstappen naar een baan die meer flexibiliteit biedt of dichter bij huis is. De combinatie van deze factoren maakt de achterstand van vrouwen nog groter.

Sociale normen en discriminatie voeden nog steeds de genderkloof. Discriminatie beïnvloedt eerder de loopbaanontwikkeling dan de aanwerving. Vrouwen krijgen minder promoties of extra salarisvoordelen en hebben minder kans om de hoogste niveaus van de hiërarchie te bereiken. En toch is toegang tot werk ook een bron van emancipatie en persoonlijke ontwikkeling, die de weg opent naar grotere financiële onafhankelijkheid voor vrouwen.

De Raad doet een aantal aanbevelingen in zijn rapport, waaronder: een betere verdeling van ouderschapsverlof tussen ouders, verbetering van het systeem van kinderopvang door het aanbod te verbreden, met name op het gebied van kwaliteit, toegankelijkheid, voldoende aantallen en betaalbaarheid, en bestrijding van beloningsverschillen en discriminatie door een beleid van grotere transparantie over beloning, aanwervingscriteria en promotie.

ALS DE CIJFERS VOOR ZICH SPREKEN …

Het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen heeft zojuist zijn jaarverslag voor

2023 gepubliceerd. Het bevat een hoofdstuk over meldingen van discriminatie op grond van geslacht. In 2023 behandelde het Instituut meer dan 1000 meldingen. Twee cijfers in het bijzonder springen in het oog: meldingen van intimidatie stegen met 115% ten opzichte van het voorgaande jaar, terwijl meldingen van seksuele intimidatie meer dan verdubbelden.

Meldingen van discriminatie op het werk blijven hoog.

Uit het rapport blijkt ook dat de werkdomein nog steeds goed is voor het grootste aantal meldingen (32% van het totaal), ruim vóór andere sectoren zoals de dienstensector en het onderwijs. Meer dan een op de twee meldingen wordt gedaan door vrouwen, terwijl 25% wordt gedaan door mannen. De meest voorkomende vormen van discriminatie hebben betrekking op toegang tot werk (37%), arbeidsomstandigheden en beloning (34%) en beëindiging van arbeidsrelaties (26%). Een derde van de meldingen op het gebied van werkgelegenheid had betrekking op moederschap in de breedste zin van het woord.

En dat is nog maar het topje van de ijsberg ...

Zelfs vandaag de dag zijn er nog maar weinig mensen die aangifte doen of een klacht indienen wanneer ze slachtoffer zijn. Meten is weten.

En bij de ACLVB blijven we onze afgevaardigden in de bedrijven ondersteunen.

Na een toespraak van onze Nationaal Secretaris Katrien Allaert over het belang van het bestrijden van discriminatie op grond van geslacht en het bevorderen van gelijkheid, leerde Mikail Avci, welzijnsadviseur van de ACLVB, ons over intimidatie op grond van gender op het werk, in relatie tot welzijn op het werk. Wetgeving, interne en externe procedures en de rol van de afgevaardigde stonden centraal in onze namiddag. Het was een dag vol uitwisselingen over de realiteit die onze militanten in bedrijven ervaren.

VOLGENDE STAP? 25 november, Internationale Dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen! We zullen aanwezig zijn op het terrein, in de bedrijven, om onze collega's bewust te maken en te polsen bij werkgevers!

Eva Sahin

BRUSSEL

Werkloosheidsuitkering is een recht, zoeken naar een job een plicht Woon je in Brussel? Ontvang je een werkloosheidsuitkering of zal dat binnenkort het geval zijn? Lees dan zeker verder!

lende manieren te informeren over je rechten en plichten.

Elke maand worden informatiesessies georganiseerd om de verschillende soorten evaluaties en hun procedures uit te leggen, evenals wat Actiris eigenlijk verwacht van werkzoekenden. Het doel van deze sessies is om je de tools en informatie te geven die je nodig hebt om je zoektocht naar een baan zo succesvol mogelijk te maken.

Woon je in Brussel en ben je werkzoekend? De begeleidingsdienst Dispo van ACLVB ondersteunt je tijdens

Onze begeleidingsdienst zal je ook ondersteunen tijdens de verschillende fasen van je zoektocht naar werk.

Wil je meer informatie, schrijf je dan in voor een van onze informatiesessies of neem contact met ons op!

de verschillende fasen van je zoektocht.

IEDEREEN WEET DAT HIJ RECHTEN HEEFT, MAAR WAT MET DE PLICHTEN? Wanneer je je baan verliest of je arbeidsovereenkomst afloopt, ongeacht het type contract (tijdelijk, bepaalde duur, onbepaalde duur, vervanging, enz.) heb je dankzij het Belgische socialezekerheidsstelsel recht op een werkloosheidsuitkering, zodat je een inkomen ontvangt terwijl je opnieuw aan de slag probeert te geraken.

Maar dat gaat natuurlijk niet zomaar.

Om je uitkering te behouden moet je opnieuw op de arbeidsmarkt willen komen, als werknemer (bediende of arbeider) of zelfstandige, in Brussel, België of waar ook ter wereld, zolang je maar actief op zoek bent naar werk.

EEN CONTROLE? EEN EVALUATIE? WAT HOUDT DAT IN? Om te controleren of je je verplichtingen nakomt en dus nog steeds in aanmerking komt voor een werkloosheidsuitkering, voert de overheid controles bij je uit.

Vóór 2017 was het de taak van de RVA, de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening, om te controleren of werkzoekenden met een werkloosheidsuitkering actief probeerden opnieuw tot de arbeidsmarkt toe te treden.

Sindsdien is deze taak toegewezen aan de 3 gewesten en is het niet langer een federale verantwoordelijkheid. In Vlaanderen heeft de VDAB deze taak overgenomen, in Wallonië is het de Forem en in het Brusselse Gewest hebben we Actiris.

De RVA had het vroeger over controle, terwijl Actiris het met ons over evaluatie heeft. En dat maakt het verschil! Want het evaluatiesysteem is heel anders dan het controlesysteem dat de RVA destijds gebruikte. Het zou alvast objectiever moeten zijn, 'menselijker', dichter bij je realiteit, enz. En daar waken we over.

WE ZIJN ER VOOR JOU! De ACLVB, je vakbond, is er om je te helpen, in het bijzonder om je rechten te vrijwaren.

Daartoe is de begeleidingsdienst Dispo opgericht om je te ondersteunen en je op verschil-

BEZORGD OVER DE TOEKOMST We begrijpen dat de wending die de Regering heeft genomen een bron van bezorgdheid kan zijn en we willen je geruststellen. Zelfs als er veranderingen worden overwogen en nieuwe regels worden ingevoerd, zullen de ACLVB en onze begeleidingsdiensten aan je zijde blijven om je te informeren en je rechten te verdedigen.

Ons voornaamste doel is je te steunen, ongeacht de moeilijkheden.

De ACLVB is er voor jou! Doe een beroep op ons!

HEB JE EEN VRAAG? KOM LANGS OP EEN VAN ONZE INFORMATIESESSIES! NEEM CONTACT MET ONS OP: ACLVB – Brusselse Regionale Begeleidingsdienst Dispo Tel. 02 210 01 00 sarah.elaachiri@cgslb.be Laat ons je helpen!

Sarah Elaachiri

VRIJUIT november-december 2024 19

VLAANDEREN

Vlaams Regeerakkoord 2024-2029

ACLVB verwelkomt nieuwe Vlaamse regering, maar is bezorgd over arbeidsmarkt “Een warm en welvarend Vlaanderen waarin iedereen de kans krijgt om te groeien en zijn of haar dromen waar te maken”.

De nieuwe Vlaamse Regering Diependaele I belooft van Vlaanderen een nog betere plek te maken om te wonen, te werken en te leven. ACLVB Vlaanderen bekeek het Vlaams regeerakkoord van dichterbij.

KINDEROPVANG Inzake kinderopvang juicht de ACLVB de extra investeringen - “historisch hoge budgetten” volgens het Regeerakkoord - toe om zoveel mogelijk nieuwe en betaalde kinderopvangplaatsen te creëren en de aantrekkelijkheid van de job van kinderverzorgers te verhogen. Wel blijven de verstrengde voorrangsregels in de inkomensgerelateerde opvang voor ouders die werken of een werkgerichte opleiding volgen, van toepassing. “Op die manier vallen enkele zeer kwetsbare profielen uit de boot”, betreurt Caroline Van de Sande. “Idem dito doordat bepaalde kortingen zullen verminderd worden.”

ACLVB ziet in het nieuwe Vlaamse regeerakkoord positieve maatregelen zoals investeringen in welzijn en de indexering van het Groeipakket. "Over het domein 'werk' daarentegen zijn we ongerust."

H

et was dit jaar op 30 september dat de kersverse Vlaamse Regering de eed aflegde en minister-president Matthias Diependaele de zogeheten Septemberverklaring voorlas in het Vlaams Parlement.

“Het nieuwe regeerakkoord omvat zeker positieve maatregelen, zoals investeringen in welzijn en de indexering van het groeipakket”, aldus de eerste reactie van Filip Lemberechts, Vlaams Gewestsecretaris ACLVB. “Over de besparingen in het domein ‘werk’ daarentegen zijn we ongerust.”

GROEIPAKKET Laten we beginnen met het goede nieuws. “Het Groeipakket wordt voortaan gekoppeld aan de gezondheidsindex en het zal telkens in september geïndexeerd worden met een minimum van 2%, ook al is de gezondheidsindex op dat moment met minder dan 2% “gestegen”, vertelt Caroline Van de Sande, adviseur bij de Vlaamse Regionale. Ook positief is dat de nieuwe Vlaamse Regering de sociale toeslagen in het Groeipakket geleidelijker wil uitfaseren. “Dit is voordelig voor mensen die door een kleine loonsverhoging onverwachts in een hogere belastingschaal belanden, waardoor ze het risico liepen netto minder over te houden door het verlies van hun sociale toeslag. Anderzijds zal dit systeem pas toegepast worden op de nieuwe instroom vanaf 1 januari 2026.”

20 VRIJUIT november-december 2024

SOCIALE HUURWONINGEN Verder mag de Vlaamse Regering wel een bijkomend aanbod kwalitatieve sociale huurwoningen beloven, de voorwaarden om voor zo’n woning in aanmerking te komen zullen er helaas niet makkelijker op worden. Duidelijk is dat voorrang zal gegeven worden aan werkenden, de Vlaamse Regering heeft het voor het eerst over een “werkbereidheidstoets”.

WERK Het valt op hoe fors de Vlaamse Regering investeert in welzijn en onderwijs. “Dat juichen we natuurlijk toe”, benadrukt John Hallaert, adviseur Vlaamse Regionale. “Maar even opvallend is hoe dan weer bespaard wordt in het domein Werk. Het idee van een warm Vlaanderen geldt blijkbaar niet voor alle departementen, je zal maar langdurig ziek zijn of pech hebben.”

VDAB zal meer moeten doen met minder geld, liefst 80 miljoen euro minder! “Duidelijk is dat in het woord VDAB, de letter A van arbeidsbemiddeling belangrijker zal worden dan de B van beroepsopleiding.” In de Septemberverklaring van minister-president Diependaele kwam opvallend vaak de term ‘aanklampend beleid’ voor, een hardvochtiger benadering dus van mensen die langdurig ziek of werkloos zijn. Wat ACLVB vraagt is: meer middelen voor intensieve, individuele begeleiding van werkzoekenden. John Hallaert: “Als we de werkzaamheidsgraad écht willen verhogen, moeten we ambitieus zijn en investeren in langdurige en structurele oplossingen. Met de sociale partners in de SERV hadden we bovendien aan-

VLAANDEREN

gedrongen op een echt opleidingsoffensief voor Vlaanderen, maar daar vinden we amper iets van terug in het Regeerakkoord.”

Ook de duurdere dienstencheques – door het optrekken van de prijs per cheque en het afschaffen van de belastingaftrek – vallen op in het Vlaams Regeerakkoord. John Hallaert: “We zullen er op toezien dat die extra middelen integraal worden aangewend voor betere loon- en arbeidsvoorwaarden voor de dienstenchequewerknemers! Het zijn zij die hier beter van moeten worden!”

MOBILITEIT, ENERGIE, MILIEU EN KLIMAAT Mobiliteit dan. Het regeerakkoord legt veel nadruk op privévervoer en fossiele brandstofinfrastructuur, terwijl investeringen in openbaar vervoer tekortschieten. Keziban Kurt, ACLVB-adviseur: “Dat benadeelt vooral sociaal zwakkeren die afhankelijk zijn van betaalbaar openbaar vervoer voor toegang tot werk en diensten.” En hoewel de Vlaamse plannen voor vergroening positief lijken, kunnen hogere energieprijzen kwetsbare groepen verder in armoede duwen. Het ziet ernaar uit dat de kosten van duurzaamheidsmaatregelen zullen worden doorgerekend aan consumenten zonder rekening te houden met hun financiële draagkracht. “Er is onvoldoende ondersteuning voor kwetsbare groepen in de transitie naar een duurzame levensstijl.”

WERKELIJK BELEID PAS ZICHTBAAR IN BEGROTING “Het regeerakkoord is slechts een inhoudelijk akkoord. Het werkelijke beleid komt pas in de begroting tot uiting”, wijst ACLVB-adviseur Katrien Van Sinay er nog op: ”Een en ander staat wel te lezen in het Centenboekje van de Vlaamse regering, dat je als burger online kan raadplegen. Maar ook dat zegt niet alles. Deze regering wil een begroting in evenwicht, maar we moeten opletten op wiens schouders de besparingen terechtkomen, denk bv. aan de afschaffing van het fiscaal voordeel op dienstencheques. Vanuit de Commissie fiscaliteit en begroting volgt ACLVB de budgetten alvast nauw op en geven we advies aan de Vlaamse regering.”

ACLVB WAAKZAAM Filip Lemberechts: “We zijn benieuwd hoe dit Regeerakkoord zal vertaald worden naar concreet beleid. De eerste beleidsnota’s verwachten we pas tegen half november. Veel wordt zoals gezegd pas duidelijk in de begroting. De ACLVB zal waakzaam zijn, zowel over de maatregelen die de komende 5 jaar zullen getroffen worden als over de uitvoering ervan!”

Vlaams Regeerakkoord:

Senioren gezocht In het nieuwe Vlaams Regeerakkoord staan zoals gezegd verschillende maatregelen die moeten bijdragen aan een ‘Warm Vlaanderen’. Eén bevolkingsgroep wordt evenwel in de vergeethoek geduwd: onze senioren.

H

et regeerakkoord focust sterk op zorg en ondersteuning voor senioren, wat een beperkt perspectief biedt. Tegen het einde van deze legislatuur zal bijna 21% van de Vlamingen ouder zijn dan 67 jaar. Dit demografische gegeven heeft aanzienlijke gevolgen voor het beleid en vraagt om een bredere aanpak.

Op dit moment is er geen nieuw ouderenbeleidsplan aangekondigd, hetgeen vragen oproept over de toekomstige strategie. Er zijn wel positieve initiatieven te zien, zoals de nadruk op transparante zorg en investeringen in sociale woningen.

Toch blijft de waarborging van zorgkwaliteit cruciaal. Het onderwerp psychische gezondheid wordt voornamelijk vanuit een jongerenperspectief benaderd, terwijl de vereenzaming en de verlieservaringen van senioren evenveel aandacht zouden moeten krijgen.

Dit vraagt om een bredere visie die verder gaat dan alleen zorg. Een interdepartementale aanpak is essentieel voor een effectief ouderenbeleid. Levenslang leren voor ouderen moet ook serieus worden overwogen. Digitale inclusie is een ander belangrijk thema dat aandacht verdient.

KWALITEITSVOL OUDER WORDEN Met de aankomende besparingen blijft onduidelijk hoe de plannen gefinancierd zullen worden. Hoe zit het met de haalbaarheid van de voorgenomen maatregelen en hun impact op senioren? Het is van belang dat de samenleving blijft pleiten voor een ouderenbeleid dat aansluit bij de behoeften van oudere medeburgers, zonder hierbij in achterhaalde stereotypen te vervallen. Senioren zijn meer dan louter zorgbehoevenden en een nieuwe visie dringt zich dus op.

Senioren verdienen een stem in het beleid dat hen aangaat. Een aanpak die gericht is op hun welzijn en ontwikkeling is cruciaal.

We moeten streven naar een toekomst waarin iedereen de kans krijgt om kwaliteitsvol ouder te worden. Het is duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is, en dat senioren een centrale rol moeten spelen in deze transitie. Onze senioren kunnen alvast op de ACLVB blijven rekenen!

Meer info over het E-Team van ACLVB vind je terug op www.aclvb.be/nl/seniorenwerking-vlaanderen Zenobius Desmedt

VRIJUIT november-december 2024 21

VLAANDEREN

Is je job bedreigd door een sluiting of herstructurering?

Doe met je collega’s gratis beroep op Doorstart+ In de eerste negen maanden van dit jaar werden in ons land al 8.878 werknemers getroffen door een aangekondigd collectief ontslag, een triest record. Doorstart+ staat klaar met eerste hulp.

E

en herstructurering, sluiting of faillissement zorgt voor veel onzekerheid in het bedrijf en bij de getroffen werknemers.

Spontaan rijzen tientallen vragen. Vanuit Doorstart+ gaan we met die vragen aan de slag. We nemen de tijd om te luisteren naar wat leeft op het bedrijf en infomeren je als getroffen werknemer via workshops.

Doorstart+ reikt je handvaten aan en helpt je vooruit te kijken naar een andere toekomst.

Het is een service op maat van je onderneming en de situatie die zich voordoet. De dienstverlening van Doorstart+ komt nog

voor de periode van outplacement, die vaak pas maanden na de aankondiging van een collectief ontslag start.

WIE ZIJN WE? Doorstart+ is een samenwerkingsverband tussen de loopbaanconsulenten van ACLVB, ACV en ABVV, en de VDAB.

Een beroep doen op Doorstart+?

Contacteer de loopbaanconsulenten van ACLVB.

Als vakbonden zijn we vertrouwd met de noden en vragen van werknemers in geval van een herstructurering of bedrijfssluiting, we kennen de werkvloer. De VDAB kan vanuit zijn expertise met het werken met werkzoekenden, verschillende tools aanleveren die een meerwaarde betekenen in het zoeken naar een opleiding en/of werk. Samen worden we ondersteund door de Vlaamse Regering.

Doorstart+ wordt gratis aangeboden.

IS JOUW JOB BEDREIGD DOOR EEN FAILLISSEMENT, SLUITING OF HERSTRUCTURERING IN HET BEDRIJF? Doe samen met je collega’s beroep op Doorstart+. Meer informatie bij de loopbaanconsulenten van ACLVB (kijk op www.aclvb.be/nl/ contactgegevens-loopbaanbegeleiders), in je plaatselijk ACLVB-kantoor of bij de syndicale werking van ACLVB in je onderneming.

Black Friday, ultieme kortingendag VRAAG HET of is er meer aan de hand?

B

lack Friday, de dag na Thanksgiving in de Verenigde Staten, is uitgegroeid van een lokaal winkelfeest tot een wereldwijd fenomeen. Die dag lokken retailers shoppers met megakortingen, zowel in fysieke winkels als online. Maar zijn die deals wel zo positief als ze lijken?

Voor je je creditcard trekt: check even of die ‘waanzinnige korting’ wel echt zo sterk is. Vergelijk prijzen vóór Black Friday – retailers durven wel eens creatief om te springen met hun 'originele' prijzen. Een korting van 75% klinkt geweldig, maar als de prijs eerst kunstmatig werd verhoogd, is het minder indrukwekkend.

Ook belangrijk: sta stil bij wat je koopt. Niemand wordt blij van impulsaankopen die later in de kast belanden. Slecht voor je portemonnee én

22 VRIJUIT november-december 2024

het milieu! Want ja, al die ‘must-have’ items die we eigenlijk niet nodig hebben, eindigen maar al te vaak bij het afval.

En hey, denk ook aan je lokale winkeliers. Grote verkopers kunnen vaak hogere kortingen aanbieden waardoor kleinere bedrijven het moeilijk hebben om te concurreren. Probeer dus ook een keer je lokale handelaars te steunen en er je aankoop te doen!

Onze boodschap: of je nu op zoek bent naar de nieuwste gadgets of gewoon je kerstinkopen wilt doen, Black Friday biedt de kans om te besparen en te genieten van de feestdagen. Wees je bewust van de negatieve impact van Black Friday. Ga voorbereid te werk en maak verstandige keuzes in de aankopen die je gaat maken.

Zo houden we het leuk voor iedereen!

AAN

e-mail freezbe@aclvb.be tel. 02 509 16 13

Volg ons www.freezbe.be facebook.com/ilikefreezbe freezbeaclvb FreeZbe-ACLVB ACLVB Jongeren-Freezbe

VOORDELEN

Ontdek de nieuwe functies en bespaar nog meer!

Voordelenplatform voor ACLVBleden krijgt binnenkort facelift Prettig nieuws: binnenkort krijgt het ACLVB-voordelenplatform een nieuw jasje. Kortingen rapen wordt nóg makkelijker!

• Het gemak om alleen de promoties te ontvangen die je interesseren • Laat je aangenaam verrassen door een platform dat met zijn tijd meegaat • De technologie van dit nieuwe platform belooft je regelmatig nieuwe functies voor nog meer besparingen elke dag WAT KUN JE DOEN OM ERVAN TE PROFITEREN? Heb je je account al geactiveerd op het huidige ACLVB-voordelenplatform?

• Dan heb je intussen informatie van Edenred ontvangen via mail (check zeker je spamfolder). De overgang naar je nieuwe platform zal eenvoudig, vlot en snel verlopen.

• Je wordt gevraagd om een nieuw wachtwoord aan te maken op het nieuwe platform.

Tip! Vergeet niet om al je vouchers die nog geldig zijn op het huidige voordelenplatform te downloaden naar je telefoon en/of computer. Ze worden niet vanzelf overgezet naar het nieuwe platform. De geldigheidsdatum ervan blijft ongewijzigd.

INTERESSANTE NIEUWE FUNCTIES! • Koop vouchers voor het bedrag dat je wil op een selectie van merken • Je hoeft niet langer meerdere vouchers voor een vooraf bepaald bedrag te kopen en je aankoop met een paar euro aan te vullen. Vanaf nu bepaal je zelf het bedrag van je voucher en krijg je korting. Doe je een aankoop van € 90 in je favoriete winkel en krijg je 10% korting via het platform? Geef dan € 90 in als waarde van je voucher op het platform en betaal slechts € 81.

• Bij deze selectie van merken dien je dus geen vouchers meer op te slaan met restverkopen.

• Bekijk al je besparingen in één oogopslag • Op de app of op de webversie toont het voordelenplatform je een teller met het totaal van al je besparingen. Handig om te zien hoeveel je ‘verdiend’ hebt!

• Bepaal welke speciale aanbiedingen je per e-mail wil ontvangen • De garantie dat je nooit meer een korting mist van een van je favoriete merken

Je hebt je account nog niet geactiveerd op het huidige ACLVB-voordelenplatform?

Geen zorgen! Zodra de overstap naar het nieuwe platform is voltooid en we beschikken over jouw e-mailadres, ontvang je een activeringslink zodat je een account kunt aanmaken en kan profiteren van de kortingen. Heb je geen e-mail ontvangen, dan kan je steeds zelf registreren via voordelen.aclvb. be met jouw lidnummer en geboortedatum.

Ontdek dus binnenkort het vernieuwde platform op www.voordelen.aclvb.be en geniet van nog meer voordelenplezier!

VRIJUIT november-december 2024 23

Geniet binnenkort van jouw nieuwe

voordelenplatform www.voordelen.aclvb.be

Alles om jou een betere gebruikerservaring te bieden!

+ Onklopbare catalogus met tot wel 400 exclusieve aanbiedingen + Realtime visualisatie van jouw besparingen + Nog makkelijker in gebruik

What’s new?

Kies zelf het exacte bedrag bij het kopen van vouchers bij een selectie van grote merken zoals Adidas, Rituals, Airbnb…

Een nieuwe look, speciaal ontworpen zodat jij er in een handomdraai mee weg bent Krijg relevante en beter afgestemde promo-mails

Download zeker je huidige vouchers! Ze blijven geldig, maar worden niet vanzelf overgezet naar het nieuwe platform.