Page 1

ISSN 1234-4427 10/11 (232) Oktober/November 2012

��������� ������������� �� �������������

�������� �������� ������������

�������� ��������������� ����������������� ����� �!��"�# $ �%&�'(�)���* +�* ��+ �,���(�&&�- .���/����� ��������/���

��������� �� ������������������ ���������������� � !����"�����#������ ��#�����#��� ������#���������#�������������� ���� ������� ������

�����$������������"���������� �����#� ���������� ���� ��������������� ���������#� ��������"��%$��&# $���$�� ����� ��������������������������# ��������#�������������� ���������� '��%$���������������������������#��� ����"�� �����(���$��� ������� ���� ������������ ����$�����$���� �������)$���������* ����������������"����#�+����,����#�������#�-������#�,���#��������#�,����#� ��������#�.������#�(������� ������� �� ��������/����#��"�������"�� #�,0,#�1,2#�3����� �����#�!�������#� !,45����� 67����������"�����)$���������*� (�������� ������������ �#�������$�����������"���������#��������"� ��������� ���� 8��������#�������#�7����� ����#��"� ���#�������#������#�������9#���� �����$�������&��������#� ������� ����������:��� �#�"��%$������� ��$������8�����������#�����$���#�� ��$������9#� ������������� �����#���������#����������#��������9��(����������������������$�� ��� � $���"� �������������#���%��� �$� ����8������#������#���"������9�$������� ��#����� #� ����������"� ����#������&������������������ 2 e-mail:

Welcome to Poznań and Wielkopolska ul. Wieniawskiego 5/9, 61-712 Poznań, tel./fax +48 61 852 10 06, tel. +48 61 8617 000, e-mail: Editor-in-chief: Bożena Prusakowska, Director of Marketing: Renata Piątkowska-Ratajczak – mobile 600 45 32 16

Marketing managers: Ewa Stasiak – mobile 698 805 992 Translation: Kacper Kozicki Associates: Adam Kaliński, Ewa Stasiak, Lidia Wejman, Piotr Szachta, Romuald Ferens, Renata Ratajczak Correction of text: Lidia Wejman DTP & Prepress: Elżbieta Zawadzka, Agnieszka Jankowska

Redakcja nie odpowiada za treść reklam i artykułów sponsorowanych. We do not take responsibility for the kontent of the advertisements and the sponsored articles.

Cena zakupu jednego egzemplarza: 10,58 zł

Wydawnictwo BESSA tel./fax +48 22 877 33 71 President: Elżbieta Swatowska Vice-President: Bożena Prusakowska THE PUBLISHER OF: Welcome to Warsaw 03-450 Warsaw, 11/3 Ratuszowa tel./fax +48 22 877 33 71 Welcome to Cracow and Małopolska – franczyza 31-503 Cracow, 25A Lubicz St. tel./fax +48 12 421 89 77


The residents of small towns and villages have grown to appreciate the natural and cultural assets of the places they live in. They know that it is worth making an effort to preserve them and use them wisely in order to support the development of their local homelands and also as a source of income. This is because cultural heritage is a resource which may be successfully transformed into an attractive product encouraging the tourists to visit rural areas.


and Agritourism Trade Show in Kielce or the Tour Salon in Poznań. These events provide excellent opportunities for the provincial government of Wielkopolska to show and advertise the tourist potential of the region’s rural areas, specialities and regional crafts. A unique stall, made by the wicker basket makers of Nowy Tomyśl, was the distinguishing feature of Wielkopolska during this year’s Presidential Harvest Festival in Spała. Numerous visitors had a chance to find out about the tastes of our region, the magic of dis-

enriching agritourism in Wielkopolska Charming landscapes, palaces and churches, old wooden buildings, roadside shrines, folk art, vernaculars, traditions and celebrations make up a valuable acumen of many generations, encompassing also specific assets of rural artefacts and spiritual culture. Taking care of that heritage helps local communities preserve their separateness and results in tangible economic benefits: the development of entrepreneurial spirit and job growth. Tourist offers inspired by rural cultural wealth are aimed at a growing number of tourists wishing to combine their holiday with a search for traces of the past, tradition, folklore, taking part in festivals and tastings of local specialities. Being one of the most important elements of the transformation of rural areas, tourism naturally forms part of EU policy which supports measures aiming to preserve and respect regional differences. Wielkopolska has been found to be one of the top regions when it comes to putting such assistance to a good use. Thanks to the measures implemented by the Marshal Office of the Wielkopolska Region as part of the 2007-2013 Rural Development Programme, such as the “Rural renovation and development” and the “Leader”, the rural areas of Wielkopolska have been developing and becoming more and more beautiful. Their residents have been increasingly active (and their quality of life has been growing) and the local tourist potential has been enhanced. The driving force behind these changes have been the residents themselves, spending EU funds on building sports facilities, cycle paths, saving old buildings and monuments, restoring parks and market squares, creating modern playgrounds for children and promoting local products and services. The preservation of tradition, heritage and cultural landscape of the rural areas of Wielkopolska is an important priority of the Regional Secretariat of the National Network of Rural Areas. A series of conferences under the common slogan “Heritage for the Future” is a proposal for local action groups, local governments, craftsmen, tourist farmhouse owners and rural communities, which aims to popularise cultural heritage and present the opportunities for its practical use. It was not by accident that places like the Olandia centre in Prusim, the Regional Centre for Regional and Environmental Education in Mniszki, the Ania i Filip tourist farmhouse in Izabelin, and the Landed Gentry Museum in Dobrzyca have been selected for subsequent meetings and accompanying workshops, as they are excellent examples of contemporary measures taken in order to preserve the cultural heritage of rural areas and to enhance the tourist offer. That offer has been expanding. If you would like to see that for yourself, all you have to do is visit the Rural Tourism 44

appearing trades; they listened to folk music and watched folk dances. Tourism helps the rural areas and serves to preserve their cultural heritage. It aids in maintaining old customs, edifices, techniques, arts and crafts, as well as culinary recipes. Folk artists have discovered the sense of passing the tricks of their trades onto subsequent generations thanks to the demand for their works. It is important that we not forget the accomplishments of our predecessors on the road to modernity.

Mieszkańcy wsi i małych miasteczek coraz bardziej doceniają walory naturalne i  kulturowe miejsc, w  których żyją. Wiedzą, że warto zabiegać o  ich zachowanie oraz odpowiednio je wykorzystać, aby zapewnić rozwój swoim małym ojczyznom, a  sobie samym – dodatkowe źródło dochodu. Dziedzictwo kulturowe bowiem to kapitał, który z powodzeniem można przekuć w atrakcyjny produkt przyciągający turystów na obszary wiejskie.


bogactwem turystyki wiejskiej w Wielkopolsce

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Sekretariat Regionalny Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich ul. Szyperska 14 61-754 Poznań tel. 61 626 60 00 faks 61 626 60 04 mail:

Urokliwe krajobrazy, budowle pałacowe i sakralne, zabytki architektury drewnianej, przydrożne kapliczki, twórczość ludowa, gwara, tradycje i  obrzędy, składają się na cenny dorobek wielu pokoleń, na swoiste walory wiejskiej kultury materialnej i duchowej. Pielęgnowanie tej spuścizny pomaga lokalnej społeczności zachować swoją odrębność i daje wymierne korzyści ekonomiczne - rozwój przedsiębiorczości, nowe miejsca pracy. Oferty turystyczne inspirowane wiejskim bogactwem kulturowym kierowane są do coraz liczniejszej grupy turystów pragnących swój wypoczynek połączyć z  poszukiwaniem śladów przeszłości, tradycji, folkloru, uczestniczeniem w  festynach, degustacją lokalnych specjałów. Turystyka, jako jeden z  najważniejszych elementów transformacji obszarów wiejskich, doskonale wpisuje się w  unijną politykę wspierania działań służących zachowaniu i poszanowaniu regionalnych odrębności. Wielkopolska znalazła się w czołówce regionów dobrze wykorzystujących tę pomoc. Dzięki wdrażanym przez Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego zadaniom w ramach PROW 2007-2013, m. in. „Odnowa i  rozwój wsi” czy „Leader”, wielkopolska wieś rozwija się i pięknieje, aktywizują się jej mieszkańcy, poprawia się jakość ich życia, podwyższa jakościowo jej potencjał turystyczny. Siłą napędową tych prze-

mian są sami mieszkańcy – przeznaczając unijne pieniądze na budowę obiektów sportowych, ścieżek rowerowych, ratowanie zabytków i miejsc pamięci, odnawianie parków, rynków i  skwerów, nowoczesnych i  bezpiecznych placów zabaw dla dzieci, promocję lokalnych produktów i usług. Ochrona tradycji, dziedzictwa i  krajobrazu kulturowego wielkopolskiej wsi jest ważnym priorytetem Sekretariatu Regionalnego Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich. Cykl konferencji pod wspólnym tytułem „Dziedzictwo dla Przyszłości” - to propozycja dla lokalnych grup działania, samorządów, rzemieślników, osób prowadzących gospodarstwa agroturystyczne i  społeczności obszarów wiejskich, propagująca ochronę wiejskiego dziedzictwa kulturowego oraz prezentująca możliwości jego praktycznego wykorzystania. Nieprzypadkowo na miejsca kolejnych spotkań i towarzyszących im warsztatów wybrano ośrodek „Olandia” w Prusimiu, Centrum Edukacji Regionalnej i Przyrodniczej w Mniszkach, Gospodarstwo Agroturystyczne „Ania i Filip” w Izabelinie, Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy. – znakomite przykłady nowatorskich działań związanych z zachowaniem dziedzictwa kulturowego wsi i rozwoju turystyki. Ofert wypoczynku na wsi jest coraz więcej. Aby się o tym przekonać, wystarczy odwiedzić Targi Turystyki Wiejskiej i  Agroturystyki w  Kielcach czy poznański Tour Salon. Imprezy te, to znakomita okazja dla samorządu województwa wielkopolskiego do zaprezentowania i promocji potencjału turystycznego wielkopolskiej wsi, lokalnych specjałów, regionalnego rękodzieła. Oryginalne, wykonane przez nowotomyskich wikliniarzy, stoisko, wyróżniało Wielkopolskę podczas Dożynek Prezydenckich w Spale. Odwiedzający je liczni goście, poznawali smaki naszego regionu, magię ginących zawodów, słuchali ludowej muzyki, oglądali tańce ludowe. Turystyka służy wsi i  sprzyja zachowaniu jej dziedzictwa kulturowego. Dzięki niej nie zniknęły stare zwyczaje, budynki, techniki, sztuka i  rękodzieło, kulinarne receptury. Twórcy ludowi znajdując zbyt na swoje dzieła, odnaleźli sens przekazywania swojego kunsztu następnym pokoleniom. To bardzo ważne, aby na drodze ku nowoczesności, nie zapominać o dokonaniach naszych przodków.

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Pomocy Technicznej Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. „Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie”. Instytucja Zarządzająca PROW na lata 2007-2013 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Realizacja Planu Działania Sekretariatu Regionalnego Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich na lata 2012-2013.


The municipality of Stęszew, with its 15,000 residents, can be found only 24 km away from Poznań. This is one of its many assets which include its convenient location as well as its natural and infrastructural advantages, which make Stęszew a very attractive place for tourists, investors and residents. Stęszew has a rural character, but it is known for its exceptional landscape features thanks to the Wielkopolski National Park and nine lakes. You will find great hiking, cycling and water sports opportunities here. For most of the year, you can make use of the Feniks Leisure Centre on Lake Strykowskie (in Stryków) and the modernised Leisure and Recreation Centre on Lake Lipno (in Stęszew), where you can do wakeboarding; in the near future, an entire Wakecity will be created. The authorities of the municipality often organise cycling tours along the cycle paths leading to interesting places, such as the spring of Żarnowiec with its crystal clear water, or to historical places of interest. Places worth visiting include the baroque St. Trinity church in Stęszew with its renaissance side altars, a 17th-century archway building (one of the oldest preserved edifices in Stęszew, currently home to the Regional Museum), the baroque church from 1770 in Tomice (next to it you will find a bell tower with original bells, and a bit further away there is an old windmill), and many more. The municipality of Stęszew is not only full of tourist attractions but is also an excellent place for investments. This has been appreciated by investors who took advantage of its attractive offer. The number of foreign businesses has been growing. The municipality owns several dozen hectares of land for business activation. All of them are connected to the utilities. Investors can also enjoy incentives such as tax exemption schemes. More importantly, the plots of land are encompassed by the Kostrzyńsko-Słubicka Special Economic Zone.


Urząd Miejski Gminy Stęszew, ul. Poznańska 11, 62-060 Stęszew, tel: +48 61 8197 120, fax: +48 61 8134 287, e-mail: 6


Gmina Stęszew, licząca ok. 15 tys. mieszkańców, znajduje się zaledwie 24 km od Poznania. To jeden z wielu jej atutów – podobnie jak korzystne położenie komunikacyjne, czy walory krajobrazowe i infrastrukturalne, które sprawiają, że Stęszew jest bardzo atrakcyjnym miejscem dla turystów, inwestorów i mieszkańców. Gmina Stęszew ma charakter rolniczy, ale słynie z nieprzeciętnych walorów krajobrazowych, za sprawą Wielkopolskiego Parku Narodowego i dziewięciu jezior. Są tu wspaniałe warunki do pieszych i rowerowych wycieczek oraz turystyki wodnej. Przez większą część roku można korzystać z atrakcji w zmodernizowanym Ośrodku Wypoczynkowym Feniks nad Jeziorem Strykowskim (w Strykowie) oraz odnowionym Ośrodku Wypoczynkowo-Rekreacyjnym nad jeziorem Lipno (w Stęszewie), gdzie funkcjonuje wyciąg tzw. Wakeboarding, a w niedalekiej przyszłości powstanie tu całe miasteczko atrakcji wodnych, czyli tzw. Wakecity. Władze gminy często organizują wycieczki rowerowe wykorzystując ścieżki prowadzące do interesujących miejsc, takich jak np.: źródełko Żarnowiec, z którego bije krystalicznie czysta woda lub do zabytków. A godne zwiedzenia są kościół pw. św. Trójcy w Stęszewie (barokowy, z renesansowymi ołtarzami bocznymi), pochodzący z XVIII w. budynek podcieniowy (najstarszy z zachowanych w Stęszewie, obecnie siedziba Muzeum Regionalnego), barokowy kościół w Tomicach z ok.1770 r. (obok niego wznosi się dzwonnica z zabytkowymi dzwonami, a nieco dalej XIX-wieczny wiatrak). Gmina Stęszew to nie tylko teren pełen atrakcji turystycznych, ale także doskonałe miejsce pod inwestycje. Doceniają to inwestorzy, którzy skorzystali z atrakcyjnej oferty gminy. Coraz więcej wśród nich podmiotów zagranicznych. Gmina dysponuje bowiem kilkudziesięcioma hektarami gruntów pod aktywizację gospodarczą. Są one uzbrojone we wszystkie media. Na inwestorów czekają też zachęty w postaci zwolnień podatkowych. Co ważne, tereny te włączone są do Kostrzyńsko-Słubickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Więcej informacji znaleźć można na:/You can find more information at:

w w w . s t e s z e w . p l 7

Sieroszewice is a vibrant cultural and sports centre in the eastern part of the Wielkopolskie province. It is a modern municipality with history and traditions. On the one hand it feels cosy here; on the other hand, the locals say that the town occasionally likes to “show its claws”.

SIEROSZE A municipality which “shows its claws” Sieroszewice for the tourists

The main asset of the municipality is its forests. The cycle paths leading through the Niwa and Majówka reserves allow you to explore some unique and charming places. Do not forget to take a basket with you as the local forests abound in mushrooms. In order to feel the local spirit, you should take a walk along the natural monuments and the atmospheric linden, birch and oak alleyways. You should also check out the old cross from 1859 by Paweł Bryliński, a popular folk sculptor called “the Master from Masanów”, who made several dozen of crosses and statues. You cannot miss Obołok where a true pearl, a Cistercian monastery, is located. In 1990, the 900 anniversary of the birth of St Bernard of Clairvaux was celebrated, who was a mystic and the spiritual founder of this order. As a result, the Council of Europe decided to create a Cistercian route along the places related to the Cistercian monks, which includes also Ołobok. Sieroszewice joined the National Association of Cistercian Communities in order to promote the route and the spiritual and artistic artefacts of the Cistercian monks. You would be well-advised to take some time next year to witness the festive celebrations of the 800 years of the establishment of the Cistercian monastery in Ołobok and to visit the Museum of the Obołok Region where you can find artefacts illustrating the extensive history of the village of Obołok, the oldest one in the municipality.

Culture in Sieroszewice

Sieroszewice is alive all year round. It is here that the Stork Day is celebrated, there are also meetings of cyclists, chess tournaments, and numerous educational projects are implemented. The municipality is also a publisher of books, ranging from poetry debuts to works promoting its history and traditions, including tourist guides. Here you can also listen to poetry read by authors taking part in the Paweł Bryliński National Poetry Contest. Local folk art and dances have been cultivated since 1959 by the Obołok Regional Dance and Song Group. The Obołok concert band has also been very active; it performs every year with its extensive setlist at a variety of concerts. It can be listened to at the Concert Band Festival held in Obołok.

Sporty Sieroszewice

For the authorities, sport is a priority. The September Race for the Cup of the Head of the Municipality of Sieroszewice has become a tradition, and it attracts more and more participants every year. This year’s fourth edition was attended by 135 adults and almost 300 children. Full-size football grounds, a tennis court and a basketball court have all helped the local teams win amateur contests of all kinds.

Urząd Gminy Sieroszewice ul. Ostrowska 65 63-405 Sieroszewice tel. +48 62 73 96 089 fax. +48 62 73 96 456 e-mail: 8

Investments in Sieroszewice

The agricultural character of the municipality predisposes it to farmingrelated production. There are modern farms which are highly mechanised and involved in highly intensive farming. Their development has been assisted by EU funds which are eagerly used by the farmers. There are several hundred dynamically growing businesses operating in the municipality; they deal with building services, food processing and metal processing. The municipality attaches a lot of importance to issues related to environment and its protection, as well as shaping the environmental awareness of its residents. The most important completed investments include a biological waste treatment plant, the construction of a sewage network, the construction of two “Orlik 2012” football grounds, a multi-use ground and sports halls, as well as raising the aesthetical value of the centre of the village, laying down pavements and municipal roads. Particularly welcome are investors willing to locate their capital in plants producing healthy foods based on local farming products.

The municipality of Sieroszewice is open to investors and to everyone who would like

EWICE Gmina z pazurem

Sieroszewice turystycznie

Głównym walorem gminy w zakresie turystyki i wypoczynku są lasy. Wiodące przez rezerwaty ,,Niwa” i ,,Majówka” trasy rowerowe dają nam możliwość odkrycia miejsc niezwykłych i urokliwych. Uwaga! Na wycieczkę warto zabrać ze sobą koszyk, ponieważ tutejsze lasy słyną z mnogości grzybów. Natomiast, aby poczuć ducha Sieroszewic wystarczy udać się na spacer wzdłuż pomników przyrody, klimatycznymi alejami lipowymi, brzozowymi i dębowymi. Polecamy wizytę we wsi Kania. Znajduje się tu zabytkowy krzyż z 1859 roku dłuta Pawła Brylińskiego znanego ludowego rzeźbiarza zwanego Mistrzem z Masanowa, który pozostawił po sobie kilkadziesiąt charakterystycznych słupów i krzyży. Koniecznie trzeba też zajrzeć do Ołoboku, gdzie wśród licznie zgromadzonych zabytków, położona jest prawdziwa perła – Klasztor cysterek. W 1990 roku obchodzono 900. rocznicę urodzin św. Bernarda z Clairvaux, który był mistykiem i twórcą duchowym tego zakonu. W związku z tym wydarzeniem Rada Europy zadecydowała o utworzeniu szlaku cysterskiego drogami cystersów, na którym znalazł się także Ołobok. Gmina Sieroszewice przystąpiła do Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Gmin Cysterskich, aby promować szlak i propagować dorobek duchowy, materialny i artystyczny cystersów. Warto zarezerwować czas w przyszłym roku, aby wziąć udział w uroczystych obchodach jubileuszu 800-lecia fundacji klasztoru cysterek w Ołoboku i odwiedzić Muzeum Ziemi Ołobockiej, gdzie znajdują się eksponaty przestawiające bogatą historie wsi Ołobok, najstarszej miejscowości gminy.

Sieroszewice tętnią życiem cały rok. To tutaj świętuje się np.: Dzień Bociana, odbywają się zloty cyklistów, turnieje (np. szachowe), oraz realizowanych jest wiele projektów edukacyjnych. Gmina jest również wydawcą książek począwszy od debiutów poetyckich, na promujących Gminę – jej historię, tradycje, na przewodnikach turystycznych skończywszy. Można tu również posłuchać poezji w wykonaniu autorów wierszy biorących udział w Ogólnopolskim Konkursie Poetyckim im. Pawła Brylińskiego. Folklor ojczysty i tańce wielkopolskie kultywuje od 1959 roku Regionalny Zespół Pieśni i Tańca „Ołobok”. Prężnie działa orkiestra Dęta „Ołobok”, która co roku występuje ze swoim bogatym repertuarem na licznych koncertach. Słuchać jej można na Festiwalu Orkiestr Dętych organizowanym od kilku lat w Ołoboku.

ośrodkiem kulturalnym i sportowym we wschodniej części wielkopolskiego. Gminą nowoczesną, ale z bogatą

Sieroszewice sportowo

Władze stawiają na sport. Tradycją stał się wrześniowy Bieg o Puchar Wójta Gminy Sieroszewice, który z roku na rok przyciąga coraz więcej chętnych. W tegorocznej 4 już edycji wzięło udział 135 dorosłych oraz prawie 200 dzieci. Pełnowymiarowe boiska do piłki nożnej, kort tenisowy i boisko do gry w koszykówkę sprawia, że drużyny z Sieroszowic odnoszą sukcesy w amatorskich rozgrywkach, nie tylko piłkarskich.

Rolniczy charakter gminy predysponuje ją do rozwoju produkcji rolniczej. Wyróżnia się gospodarstwa nowoczesne o wysokim stopniu zmechanizowania i intensyfikacji. Do rozwoju gospodarstw przyczyniają się dotacje unijne, z których rolnicy chętnie korzystają. Na terenie gminy zarejestrowanych jest kilkaset dynamicznie rozwijających się podmiotów gospodarczych. Dominujące branże to: usługi budowlane, przetwórstwo rolnospożywcze, obróbka mechaniczna elementów metalowych. Gmina duży nacisk kładzie na sprawy związane z ekologią, ochroną środowiska oraz kształtowaniem świadomości ekologicznej mieszkańców. Najważniejsze zrealizowane inwestycje to: biologiczna zbiorcza oczyszczalnia ścieków, budowa kanalizacji sanitarnej, budowa dwóch boisk „Moje Boisko Orlik 2012”, boiska wielofunkcyjnego, hal sportowych, zagospodarowywanie centrum wsi, budowa chodników i dróg gminnych. Mile widziani są inwestorzy lokujący swój kapitał w małych zakładach produkujących zdrową żywność w oparciu o miejscowe surowce rolnicze.

to invest, visit and come to live here.

są prężnym


Sieroszewice kulturalnie

Sieroszewice inwestycyjnie


historią i tradycjami. Sielsko tu i swojsko, ale (jak twierdzą mieszkańcy) ,,z pazurem”.

Gmina Sieroszewice jest otwarta na inwestorów i wszystkich, którzy chcą w niej inwestować, zamieszkać i żyć. 9


Wywiad z Markiem Tchórzką, Wójtem Gminy Drawsko GMINA DRAWSKO to RAJ DLA GRZYBIARZY, a jakie atrakcje proponuje turystom? Naturalność Puszczy Noteckiej, która należy do obszaru Natura 2000, kryje bogactwo fauny i flory. Przyjezdni znajdą tu nie tylko grzyby, runo leśne ale i miejsca, w których warto się zatrzymać. Na szlakach turystycznych można podziwiać okazałe dęby upamiętniające ważne dla Polaków wydarzenia historyczne, zabytki i pomniki przyrody, takie jak okazałe kościoły, cmentarze, głazy narzutowe, aleje dębowe, jesionowe i lipowe. Mamy szlak napoleoński i szlaki rowerowe, które pozwalają dotrzeć w najdalej i najpiękniej położone zakątki gminy, w krajobrazie których dominują rzeki i jeziora. Na szczególne wyróżnienie zasługuje rzeka Miałka- stała trasa spływów kajakowych oraz rzeka Noteć, która stała się inspiracją do stworzenia warunków do wypoczynku, rekreacji i przedsiębiorczości tego regionu. I tak powstała przystań wodna “Yndzel” w Drawsku! Infrastrukturę turystyczną uzupełniają gospodarstwa agroturystyczne, hotel wraz z kompleksowym ośrodkiem wypoczynkowym, który zapewnia wypoczynek dla grup zorganizowanych. Atrakcjami turystycznymi są jazda konna i wędkarstwo oraz cykl imprez kulturalno-rozrywkowych “Lato w Puszczy Noteckiej”, który inauguruje organizowany od 2000 r. Odlotowy Festyn Grzybowy “Grzyby, las wokół nas”.

Gmina Drawsko wspólnie z Miastem Czarnków realizuje projekt STATKIEM NA EURO 2012, który związany jest z powstaniem nowoczesnych przystani jachtowych. W jaki sposób z PRZYSTANI “YNDZEL” mogą korzystać turyści? Budynek przystani to część świetlicowa, wypoczynkowa wraz z miejscami noclegowymi, sanitariatami oraz magazynem sprzętu, w którym można wypożyczyć kajaki oraz rowery. Do dyspozycji jest pole biwakowe, boisko do siatkówki plażowej, dwie plaże – jedna na półwyspie, druga na stałym lądzie, miejsce na ognisko. Pomosty pływające zapewniają przejście na drugą stronę półwyspu oraz cumowanie jednostek pływających. Są też dwa slipy – wewnętrzny i zewnętrzny, które umożliwiają wodowanie lub wciąganie na brzeg niewielkich jednostek. Jednym słowem mamy całe zaplecze sanitarne i energetyczne wraz z punktami medialnymi na pomostach (woda i energia elektryczna), które są dostępne dla każdego. Nad właściwą organizacją przystani czuwa osoba, która zawsze służy swą pomocą i wszelkimi informacjami.

sztandarowej imprezy w naszym regionie “Grzyby, las wokół nas”. Gmina Drawsko znana jest także z pęckowskich kołocy – ciast wypiekanych przez lokalne gospodynie. “Lubicie kołoce, kołaczcie do Pęckowa” to hasło największej imprezy kulturalno-rozrywkowej w Pęckowie zachęcające do odwiedzenia tego miejsca i skosztowania przysmaków, takich jak: drożdżowiec, sernik, makowiec, czy jabłecznik. Specjalnością kuchni naszego regionu jest również dziczyzna. Wszyscy lubią pamiątki z podróży. Jaki souvenir warto przywieźć z DRAWSKA? Z własnego doświadczenia nie polecam kupowania gadżetów, które z upływem lat trafiają do kosza. Największą i najbardziej indywidualną pamiątką dla każdego będą zdjęcia i wspomnienia przypominające minione chwile, miejsca i ludzi. Dla koneserów polecam grzyby; jeśli nie świeże, to w specjalnych słoiczkach w kształcie grzyba, które będą smacznym wspomnieniem naszego regionu. Rozmawiała: Sylwia Kozłowska-Andrzejak

Każdy turysta poszukuje czegoś nie tylko dla ducha, ale i dla ciała. Na jakie specjały zaprasza GMINA DRAWSKO? Oczywiście na grzyby! Dodam, że degustacja zupy i potraw grzybowych odbywa się podczas


An interview with Marek Tchórzka, head of Drawsko municipality The municipality of Drawsko is a paradise for mushroom pickers, but what attractions does it have for tourists? – The untouched Notecka Forest, part of the Natura 2000 area, with its hidden wealth of fauna and flora. Visitors will find here not only mushrooms and fruits of the forest, but also places worth stopping by. Along the tourist routes you can marvel at the magnificent oaks commemorating Polish historical events as well as monuments and natural monuments including impressive churches, cemeteries, glacial erratics, along with avenues of oaks, ashes and lindens. We have a Napoleonic route and cycle trails which will let you reach the most distant and the most beautiful corners of the municipality, where rivers and lakes dominate the landscape. The Miałka river deserves a special mention as a popular kayaking route. The Noteć river has become an inspiration to create conditions for leisure, recreation and entrepreneurship in this region. This is how the Yndzel marina in Drawsko came into existence. Tourist facilities are complemented by agritourism farms and a hotel with a comprehensive leisure centre, which can accommodate organised groups. Tourist attractions include horse riding and fishing as well as a series of cultural and entertainment

events under a common name “Summer in the Notecka Forest”, which opens the “Mushrooms and the forest around us” Cool Mushroom Fest held since 2000. – The project called ON BOARD OF A SHIP TO UEFA EURO 2012, carried out by the municipality of Drawsko in cooperation with the town of Czarnków, is related to the creation of modern yacht marinas. The building houses facilities for leisure, accommodation, sanitary and equipment storage; the latter features also kayak and bicycle rentals. You can stay at a campsite and enjoy a beach volleyball sand court as well as two beaches (one on the peninsula, the other one on the mainland) and a place for a bonfire. Thanks to the floating piers you can walk to the other side of the peninsula and moor your vessel. There are two slips (internal and external) which make it possible to dock small vessels. In a word, we have comprehensive sanitary and energy facilities including utility connections on the piers (water and electricity), which are available to the public. There is always a person in charge of managing the marina, so there is always someone who can provide you with assistance and information. Every tourist is looking for something not only for the soul but also for the body. What specialities does Drawsko municipality have to offer?

– Mushrooms of course! Let me add that you can taste mushroom soups and dishes during the “Mushrooms and the forest around us” fest, which is our region’s flagship event. The municipality of Drawsko is also known for pęckowskie kołoce, a kind of pastry baked by the local housewives. “If you like kołoce, go to Pęckowo” reads the slogan of Pęckowo’s biggest cultural and entertainment event, encouraging you to visit the place and try such specialities as: drożdżowiec (yeast cake), cheesecake, makowiec (poppy seed cake), and apple pie. The specialities of our region’s cuisine include also game dishes. Everybody likes travel souvenirs. Which keepsakes are worth bringing home from Drawsko? – My own experience tells me that you should not buy gadgets which will end up in trash as time passes. The greatest and the most personal souvenirs for everyone will be the photos and memories bringing to mind the times, the places and the people. If you are a connoisseur, I would like to recommend the mushrooms; if not fresh then in special mushroomshaped jars. They will be a tasty keepsake from our region.

The project has been co-financed by the European Regional Development Fund as part of the Wielkopolska Regional Operational Program for 2007-2013. 10



Wywiad z Franciszkiem Strugałą, Burmistrzem Miasta Czarnków CZARNKÓW to MIASTO Z CHARAKTEREM, a jakie atrakcje proponuje turystom? Położone na skraju Puszczy Nadnoteckiej, w pradolinie Noteci Miasto jest stolicą jednego z najpiękniejszych zakątków Wielkopolski zwanego Szwajcarią Czarnkowską i oferuje turystom liczne atrakcje. Czyste powietrze i woda, urokliwe jeziora i lasy przyciągają amatorów ciszy, pieszych wędrówek, wycieczek rowerowych, wędkarstwa, łowiectwa i grzybobrania. Zwiedzanie miasta warto rozpocząć od tarasu widokowego, na którym znajduje się nowoczesna luneta firmy Nikon do obserwacji wspaniałej panoramy Czarnkowa i okolic. Warto odwiedzić także: Muzeum Ziemi Czarnkowskiej, późnogotycki kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny z 1580 roku z renesansowymi nagrobkami rodziny Czarnkowskich, zabytkowy budynek browaru z 1871 roku, w którym cały czas warzone jest znakomite piwo i skocznię narciarską, na której obecnie już nie odbywają się skoki, ale roztacza się z niej malowniczy widok na Czarnków. Od maja do września czynny jest kompleks basenów odkrytych z podgrzewaną, krystalicznie czystą wodą. Ponadto na amatorów rekreacji nad wodą czeka nowoczesna przystań wodna z wszelkimi usługami jakie chciałby spotkać turysta. Marina Czarnków jest miejscem do dobrego wypoczynku, czy grillowania lub spróbowania swoich sił przesiadając się do kajaka czy łodzi. W Czarnkowie odbywa się wiele imprez

plenerowych takich jak „Dni Ziemi Czarnkowskiej” i „Dzień spieczonego Bliźniaka”. W tym roku planowane jest zorganizowanie dwóch nowych „Œwiêta Noteci” i „Sunrise Karaoke Dance Party”. Miasto Czarnków wspólnie z Gminą Drawsko realizuje projekt STATKIEM NA EURO 2012, który związany jest z powstaniem nowoczesnych przystani jachtowych. W jaki sposób z MARINY mogą korzystać turyści? Marina w Czarnkowie to nowoczesny obiekt, zbudowany z dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej. W związku z tym, aż do 2016 roku turyści, którzy przypłyną do Czarnkowa mogą bezpłatnie zacumować, a także bez żadnych opłat skorzystać z nowoczesnej infrastruktury sanitarnej, grilla, pola namiotowego, wi-fi, oraz wysokiej jakości slipu. Za symboliczną opłatą do dyspozycji turystów pozostają kajaki, łodzie i turystyczne rowery miejskie. Każdy turysta poszukuje czegoś nie tylko dla ducha, ale i dla ciała. Na jakie specjały zaprasza MIASTO CZARNKÓW? Browar w Czarnkowie oferuje wyśmienite piwo zarówno pasteryzowane, jak i niepasteryzowane oraz piwo ciemne. Nowością jest Piwo Korzenne oraz Miodowe. Czarnkowskim piwem zachwycają się piwosze od kilkunastu pokoleń! Tylko w Czarnkowie

można kupić to wyjątkowe piwo prosto z browaru w sklepiku firmowym. Sprzedawane jest już od pokoleń w tradycyjnych małych butelkach 0,33l. Nowością jest także piwo w butelce 0,75 l. Czarnkowska Mleczarnia, nagrodzona licznymi tytułami i nagrodami, zaprasza do skosztowania jej wyśmienitych produktów z mleka. Czarnkowska masarnia proponuje ucztę dań mięsnych o niepowtarzalnym smaku i walorach z najwyższej półki! Czarnkowskie restauracje i kawiarnie serwują znakomite posiłki i przekąski, finezyjne desery oraz tradycyjne polskie dania obiadowe z najprawdziwszym polskim schabowym, pierogami i wspaniałym bigosem. Każdy znajdzie coś smacznego! Wszyscy lubią pamiątki z podróży. Jaki souvenir warto przywieźć z CZARNKOWA? Zwyczajem już się stało, iż turyści wracają do swoich domów z przynajmniej jednym sześciopakiem piwa z czarnkowskiego browaru. Można także kupić pamiątkowe kufle z herbem Miasta Czarnków oraz logo browaru. Najważniejsze są jednak wspaniałe wspomnienia i poczucie, że odwiedziło się miasto, w którym warto było się zatrzymać i do którego chce się wracać! Rozmawiała Sylwia Kozłowska-Andrzejak


An interview with Franciszek Strugała, the Mayor of Czarnków Czarnków is a town with character, but what attractions does it have for the tourists? – Located at the edge of the Nadnotecka Forest, in the Noteć’s old river bed, the town makes up one of the most beautiful corners of Wielkopolska, called Szwajcaria Czarnkowska (“the Czarnków Switzerland”), and offers a variety of attractions for the tourists. Clean air and water, charming lakes and forests attract those seeking peace and quiet and enjoying walking trips, cycling tours, fishing, hunting and mushroom picking. Numerous local agritourism farms offer cosy accommodation. You can begin your tour from the observation deck featuring a modern Nikon telescope to experience the wonderful panorama of Czarnków and its surroundings. The following places are also worth a visit: the Museum of the Czarnków Land; late-gothic Maria Magdalena’s parish church from 1580, home to the Renaissance tombs of the Czarnkowski family; the old brewery building from 1871, which still serves its own excellent beer; a ski jump which is no longer used, but the view over Czarnków from there is amazing. The complex of outdoor swimming pools with heated water is open from May to September. In addition, water sports enthusiasts can enjoy the modern marina, offering all the services tourist are likely to expect. The Czarnków

Marina is a good place for rest, barbecuing, kayaking or boating. Czarnków is the stage for many open-air events, such as the “Czarnków Land Days” or the “Burnt Twin Day”. This year, we are looking forward to holding the “Festival of Noteć’s Flavours” and the “Sunrise Karaoke Dance Party”. The project called ON BOARD OF A SHIP TO THE UEFA EURO 2012, carried out by the municipality of Drawsko in cooperation with the town of Czarnków, is related to the creation of modern yacht marinas. How can the marina be used by the tourists? – The marina in Czarnków is a modern one, built with financial assistance from the European Union. Because of that, it will be free to moor there and use it until 2016. You can also barbecue, pitch your tent there or use Wi-Fi internet, all free of charge. For a little cost you can rent kayaks, boats and city bikes. Every tourist is looking for something not only for the soul but also for the body. What specialities does Czarnków have to offer? – The Czarnków brewery offers excellent lager and ale, both pasteurized and unpasteurized. The new offerings include varieties with added honey and spices. The local beer has been a hit with the local beer enthusiasts for many generations! You can buy

this unique beer directly from the brewery only in Czarnkow in the brewery shop. It is sold in traditional, small bottles (33cl), and also in six-packs, which make it easier to carry. Novelties include large 75cl bottles. Moreover, the Czarnków Dairy will tempt you to try its award-winning dairy products. We have something healthy for everyone! Czarnków’s butchers will invite you to a feast of unforgettable gourmet meat dishes. The local restaurants and cafés offer scrumptious meals and snacks, exquisite desserts and traditional Polish dishes including the classic schabowy pork cutlet, pierogi dumplings and an excellent bigos stew. We have something delicious for every palate. Everybody likes travel souvenirs. Which keepsakes are worth bringing home from Czarnków? – The tourists usually leave with at least one sixpack of the local beer. You can also buy souvenir beer mugs with the Czarnków Town emblem or the brewery logo on them. However, it is the wonderful memories that are the most valuable, along with the feeling that you have been to a town worth visiting and coming back to!

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 FUNDUSZE EUROPEJSKIE - DLA ROZWOJU INNOWACYJNEJ WIELKOPOLSKI


In July 2011, the most innovative HARBORS in Poland have been commissioned for use Czarnków and Drawsko in the Wielkopolska Region. Harbors are the gates to Wielkopolska’s wide variety of tourist services and facilities. Tourists have a growing interest in nature recreation, far away from the hustle and bustle of big city life. Polish regions make every attempt to fulfill their needs and expectations. Wielkopolska is a region that abounds in scenic beauty, local traditions and customs, and it has a community of enterprising and hard working people.

River Noteć is an important waterway and the only connection between Poland’s largest rivers of Vistula and Odra. The Wielkopolska Region is developing new sailing routes to provide endless opportunities for water tourism. New harbors, marinas and high-standard tourist facilities enhance the appeal of our Region’s scenic beauty and rich history. International waterways E-70, E-40 and E-30 and the WielkopolskoLubusko-Kujawsko-Pomorska Loop connect Poland’s former Euro 2012 host cities – Poznań, Gdańsk, Wrocław, Warsaw and Cracow. The harbors on river Noteć in Drawsko and Czarnków are situated close to Poznań, and they are a convenient venture point for discovering sightseeing attractions in Wielkopolska’s capital city. The new harbors will contribute to the development of tourism in Wielkopolska by reviving waterway traffic on river Noteć and providing Polish and foreign visitors with attractive facilities.

SAIL TO EURO 2012 f o s the arena


The marinas in Drawsko and Czarnków: – are modern and innovative facilities, – offer guarding and monitoring services for your boat, – provide comprehensive tourist services, including board and accommodation, boat storage, slipping, access to public services, – are situated only 60 minutes away by boat from Poznań, one of the host cities of the Euro 2012 (harbors operate equipment rentals), – provide active recreation services, organize sports and entertainment events.

The project has been co-financed by the European Regional Development Fund as part of the Wielkopolska Regional Operational Program for 2007-2013. 12

EUROPEAN FUNDS FOR THE DEVELOPMENT OF AN INNOVATIVE WIELKOPOLSKA W lipcu 2011 w Wielkopolsce, w Czarnkowie i Drawsku otwarto nowoczesne, a co najważniejsze w skali Polski, nowatorskie obiekty turystyczne – PRZYSTANIE WODNE. Przystanie wodne to „bramy” do bogatej oferty turystycznej regionu. Dzisiaj, wielu turystów szuka odpoczynku na łonie natury, z dala od nowoczesności, gwaru i dużych aglomeracji miejskich. Włodarze polskich regionów starają się zaspokoić te oczekiwania. Wielkopolska to region szczególnie bogaty w walory środowiska naturalnego, zwyczaje, tradycje, a także, co warto podkreślić, w solidnych, pracowitych i gospodarnych ludzi. „Uzbrojona” w odpowiednią infrastrukturę rzeka Noteć to jedyne możliwe połączenie dwóch największych polskich rzek: Odry i Wisły. W Wielkopolsce powstają Szlaki Wodne, które są doskonałym miejscem dla turystyki wodnej. Nowe przystanie, mariny i inne obiekty turystyczne uzupełniają walory przyrodnicze, krajobrazowe i historyczne Naszego Regionu.

Międzynarodowa Droga Wodna E-70, E-40 i E-30 oraz Pętla Wielkopolsko-LubuskoKujawsko-Pomorska, łączy miasta, które były areną rozgrywek sportowych EURO 2012 tj. Poznań, Gdańsk, Wrocław, Warszawa i Kraków. Niewielkie odległości, Przystani Wodnych na rzece Noteć w Drawsku i Czarnkowie, do Poznania, stanowią dogodną bazę wypadową do korzystania z atrakcji turystycznych oferowanych przez Stolicę Wielkopolski. Nowe przystanie wodne, przyczynią się do rozwoju znaczenia turystyki w Wielkopolsce, wznowienia żeglowności Noteci oraz stworzą infrastrukturę dla turystów polskich i zagranicznych.


NYCH PRZYSTANI JACHTOWYCH W CZARNKOWIE I W DRAWSKU CHT MARINAS IN CZARNKÓW AND DRAWSKO Przystanie wodne w Drawsku i Czarnkowie to: – nowoczesna i innowacyjna infrastruktura, – bezpieczne, strzeżone i monitorowane obiekty przystani, – kompleksowe usługi dla turystów: noclegowe, gastronomiczne, przechowywania łodzi, slipowania, usługi związane z infrastrukturą socjalną, – tylko 60 minut jazdy do stolicy Wielkopolski – POZNANIA, jednej z aren EURO 2012 (możliwość wypożyczenia środka transportu), – miejsce organizacji turystyki aktywnej i imprez sportoworozrywkowych.

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 FUNDUSZE EUROPEJSKIE - DLA ROZWOJU INNOWACYJNEJ WIELKOPOLSKI


Mosina Commune

and healthy lifestyle

Located only 18 km south of Poznań, the capital of Wielkopolska, Mosina Commune, known in Poland for the image of a dandy, is a perfect place for active leisure activities If you seek a comprehensive offer and wish to combine culture, sport and rest, come and visit Mosina Commune. This naturally beautiful place is formed by the three forms of nature protection: the Wielkopolska National Park, the Nature 2000 Area and the Rogalin Landscape Park. From almost 17 m high wooden view tower located in Pożegowo, you can admire the plants and wildlife of the region as well as the picturesque panorama of Poznań. Tourists will also find here a car park, a footbridge joining it with the tower and two breezeway tents where they can sit, relax and contemplate the breath-taking landscape or just read the informative boards around and learn about the natural beauty of the region. Open to the public, this facility is widely visited by tourists. There are both walking paths and bicycle touring routes nearby. Those who love active lifestyle can choose between five marked tourist tracks (85 km long in total). The tracks include: 9.5 km long Professor Adam Wodziczko track, 8 km long Szlak Kosynierów, 13 km long Cyryl Ratajski track, 12 km long Bernard Chrzanowski track. Worth recommending is the Cyryl Ratajski walking track, which leads from Mosina, through Osowa Góra near Napoleon’s Well (a small spring from which it is said the emperor drank while visiting the area after the victory over Prussia in 1809), then near Góreckie Lake and further on to Górka and Dymaczewskie Lake. The other part of the commune is associated with the residential complex in Rogalin – palace and a park located on the Warta River, which used to belong to the Raczyński Family. The residence is regarded as one of the most precious late Baroque sites in Poland, with an outstanding

collection of paintings, a rococo garden, a landscape park and ancient oaks. Moreover, its location in the picturesque valley of the Warta River makes the place even more attractive for tourists. Therefore, Rogalin is visited by approximately 50 000 tourists a year. The right wing exhibition in the palace displays the history of its consecutive owners. Particularly worth seeing is the London Cabinet, a detailed reconstruction of the chamber in London where resided the last family member – Count Edward Raczyński, President of The Polish Republic in Exile. The Painting Gallery presents Edward Aleksander Raczyński’s collection, with „Virgin of Orleans” by Jan Matejko, from the turn of the 19th and 20th century. In the park nearby, you will find three popular oaks, which bear the names of the legendary Slavic brothers: Lech, Czech, Rus. These and other specimens constitute one of the largest stands of old pedunculate oaks in Europe. Finally, cultural and sports attractions in Mosina complement the wide tourist offer. The city centre houses a former synagogue from about 1876, now the seat of the City Gallery and the Museum Chamber as well as the venue of many cultural events – exhibitions, previews or meetings with famous artists. An image of a dandy from Mosina stands at the square nearby. Numerous sports facilities, including complex pitches, bicycle routes, equestrian facilities, sail harbour and organised sports activities, all favour promoting healthy lifestyle and being fit. Come to Mosina and spend your free time actively!

URZĄD MIEJSKI W MOSINIE PL. 20 PAŹDZIERNIKA 1, 62-050 MOSINA tel. +48 61 8 109 500, fax +48 61 8 109 558 e-mail: 14

Gmina Mosina

– miejsce z widokiem na Poznań

Znana w Polsce z postaci Eleganta – Gmina Mosina, to doskonałe miejsce sprzyjające aktywnemu wypoczynkowi, położone tylko 18 kilometrów na południe od stolicy Wielkopolski – Poznania Jeśli szukasz kompleksowej oferty kulturalno-sportowo-rekreacyjnej, zapraszamy do naturalnie pięknego miejsca, które tworzą trzy główne formy ochrony przyrody: Wielkopolski Park Narodowy, Obszary Natura 2000 i Rogaliński Park Krajobrazowy. To właśnie faunę i florę tych terenów oraz panoramę Poznania można zobaczyć z blisko 17-metrowej drewnianej wieży widokowej położonej w Mosinie na Pożegowie. Dla turystów przygotowano parking i kładkę spacerową łączącą parking z wieżą, dwie wiaty biwakowe, gdzie można usiąść, odpocząć, podziwiać niesamowity krajobraz oraz poczytać o walorach przyrodniczych terenu na tablicach edukacyjno-informacyjnych. Obiekt jest ogólnie dostępny i chętnie odwiedzany. W jego pobliżu przebiegają zarówno piesze jak i rowerowe szlaki turystyczne, a pasjonaci aktywnego spędzania wolnego czasu mają do dyspozycji jeden z pięciu oznakowanych szlaków turystycznych, których łączna długość wynosi 85 km. Przygotowano min: trasę im prof. Adama Wodziczki o długości 9,5 km, trasę „Szlak Kosynierów” 8km trasę im. Cyryla Ratajskiego 13 km, trasę im. Bernarda Chrzanowskiego 12 km. Warta szczególnego polecenia jest trasa piesza im. Cyryla Ratajskiego prowadząca z Mosiny przez Osową Górę w pobliżu studni Napoleona (źródełko, z którego według legendy pił sam cesarz zwiedzający okolice po zwycięstwie nad Prusami w 1809 roku). Biegnie ona dalej w pobliżu Jeziora Góreckiego w kierunku Górki i Jeziora Dymaczewskiego. Z drugiej strony Gminy, nad Wartą położony jest kompleks pałacowo-parkowy w Rogalinie – Rezydencja Rodu Raczyńskich. To jedno z najcenniejszych późnobarokowych założeń rezydencjonalnych w Polsce ze świetnymi zbiorami malarstwa, rokokowym ogrodem, parkiem krajobrazowym i wiekowymi dębami. Jego atrakcyjność turystyczną podnosi malownicze położenie w dolinie Warty. Walory te sprawiają, że Rogalin odwiedza rocznie ok. 50 tys. osób. Wystawa w prawym skrzydle prezentuje historię kolejnych właścicieli pałacu. Szczególnym miejscem jest tutaj Gabinet Londyński – wierna rekonstrukcja pokoju w londyńskim mieszkaniu

ostatniego z rodu – Edwarda hr. Raczyńskiego, Prezydenta RP na Uchodźstwie. W Galerii Malarstwa podziwiać można obrazy z przełomu XIX i XX w. z kolekcji Edwarda Aleksandra Raczyńskiego, w tym „Dziewicę Orleańską” Jana Matejki. W przypałacowym parku rosną najbardziej znane dęby, noszące imiona trzech legendarnych braci słowiańskich – Czecha, Lecha i Rusa. Wraz z pozostałymi okazami stanowią jedno z największych w Europie skupisk wielowiekowych dębów szypułkowych. Szeroką ofertę turystyczną uzupełnia oferta kulturalna i sportowa. W centrum Mosiny w dawnej synagodze z około 1876 roku działa Galeria Miejska, oraz Izba Muzealna. Odbywają się tutaj wernisaże, wystawy i spotkania z artystami znanymi w całym kraju. Nieopodal Galerii, przy Skwerze Eleganta stoi pomnik tej postaci. Kompleksy boisk sportowych, ścieżki rowerowe, ośrodki jeździeckie, przystań żeglarska oraz zorganizowane zajęcia ruchowe sprzyjają zaś dbaniu o dobrą kondycję i propagowaniu zdrowego stylu życia. Zapraszamy do ciekawego wypoczynku w naszej gminie. Opracowanie: Karolina Adamczyk Urząd Miejski w Mosinie


16 16

W siodle przez łódzkie Jeśli lubisz spędzać czas w siodle lub interesuje Cię turystyka aktywna, musisz koniecznie odwiedzić Województwo Łódzkie. W samym Centrum Polski powstał najdłuższy w Europie - Łódzki Szlak Konny, liczący blisko 2000 km tras. Specjalnie przygotowana infrastruktura, bezpieczeństwo, innowacyjność, ponad 1000 atrakcji turystycznych i  ok. 200 ośrodków jeździeckich to gwarancja końskiej dawki przygody. Łódzki Szlak Konny realizowany w ramach projektu „Turystyka w siodle infrastruktura innowacyjnego i  unikatowego produktu turystycznego”, którego beneficjentem jest Województwo Łódzkie, składa się z dwóch pętli – wewnętrznej (12 odcinków o długości 356 km) i zewnętrznej (47 odcinków liczących 1461 km). Dzięki podziałowi na mniejsze odcinki o długości ok. 20 km, turyści mogą dostosować swoje konne wędrówki do indywidualnych umiejętności. Planując wyprawę po szlaku warto skorzystać z wielojęzycznego Portalu Turystyki Aktywnej „W siodle” www.wsiodle.lodzkie. pl, gdzie można uzyskać informacje na temat atrakcji i wydarzeń na szlaku, miejsc noclegowych, ośrodków jeździeckich, a także zaplanować trasę wycieczki. Do dyspozycji turystów są aplikacje ułatwiające podróżowanie po szlaku, które można ściągnąć na urządzenia mobilne. Na Łódzkim Szlaku Konnym znajduje się 30 Punktów Informacji i Monitorowania Turysty, gdzie dostępne są, komputer, drukarka, telefon, uniwersalna ładowarka telefoniczna i urządzenia mobilne. W punktach można także bezpłatnie wypożyczyć urządzenia nawigacyjne, które ułatwiają poruszanie na Łódzkim Szlaku Konnym i  monitorują pozycję turystów konnych. W razie wypadku informacja wysłana przez turystę trafia do służb ratowniczych. Na szlaku znajduje się 21 miejsc postojowych, które dają możliwość odpoczynku zarówno jeźdźcom jak i koniom. Turyści strudzeni jazdą na końskim grzbiecie mogą się przesiąść na kajak i wziąć udział w spływach Pilicą lub Wartą bądź skorzystać z  tras rowerowych przebiegających przez Łódzki Szlak Konny. Lato to doskonała okazja, by wyruszyć na podbój najdłuższego w Europie szlaku konnego, gdzie czeka prawdziwie końska dawka przygody.

In the saddle across The Lodz Region If you like spending time in the saddle and you are interested in active tourism, you really need to visit The Lodz Region. In the very heart of Poland, the longest horse trail in Europe was created: the Łódź Horse Trail, which is almost 2,000 km long. Purpose-built infrastructure, safety, innovativeness, more than 1,000 tourist attractions and about 200 horse-riding centres will surely provide you with a great deal of adventure. The Łódź Horse Trail has been developed as part of the “Tourism in the saddle - infrastructure of an innovative and unique tourism product” project the beneficiary of which is the Łódź Voivodeship. The trail consists of two loops: external (12 sections, 356 km long) and internal (47 sections, 1,461 km long). Thanks to its division into smaller sections, each about 20 km long, tourists will be able to adjust their horse-riding tours to their individual abilities. When planning a tour of the trail, it is worthwhile visiting the multilingual Horseback Active Tourism Portal (www.wsiodle.lodzkie. pl) where you can find information about the attractions and events held along the route and also about accommodation and horse-riding centres; you can also plan your tour there. Tourists may also use the applications which make travelling along the route easier, and which can be downloaded to mobile devices. You will find 30 Tourist Information and Monitoring Points along the Łódź Horse Trail, where you can make use of computers, printers, phones, universal phone chargers as well as mobile devices. At those points you can also rent GPS navigation devices free of charge. They will make it easier to move along the Łódź Horse Trail and will monitor the position of tourists on horseback. In case of an accident, the information sent by the tourist is received by the rescue services. There are 21 resting places along the route, which make it possible to have a rest for both horses and riders. Tourists worn out from horseback riding can switch to kayaks and take part in kayak trips down the Pilica and the Warta River, or enjoy the cycle routes which cross the Łódź Horse Trail. The summer is an excellent time to venture out to Europe’s longest horse trail where truly great adventures are waiting for you.

17 17


Urząd Gminy: ul. 1 lutego 7, 66-220 Łagów tel. (68) 34-12-186, fax (68) 34-12-262

– A Tourist Magnet In Western Poland Łagów is conveniently situated along a European transport corridor – only 130 km away from Poznań and 150 km from Berlin. Łagów’s history dates back to Medieval times. In the mid 14th century, monks of the chivalric Order of St. John built a castle in Łagów on a narrow strip of land between two lakes. The castle is surrounded by fortified walls with two historical gates that open onto the old town square. Łagów is a popular tourist resort that has been long renowned for its enchanting landscapes, scenic post-glacial lakes and extensive forests that are largely part of the Łagów Landscape Park. Popularly known as the “Gem of Lubuski Region”, Łagów is also an acclaimed spa with a mild climate and thermal springs, a source of sodium chloride-rich mineral water. Before World War II, Łagów was a popular tourist destination for Berlin residents. Today, vast efforts are made to restore Łagów to its former glory.


In the summer, Łagów is the ideal getaway where tourists can sunbathe, sail boats, water bicycles (there are plenty of sports equipment rentals), set out on hiking and biking tips. Łagów offers a variety of accommodation options in boarding houses, hotels, camping sites, farms, the Medieval castle as well as high-standard resorts, including Leśnik, Morena, Mundi-Recra and Bukowy Dworek. Łagów is a popular tourist destination around the year. It is the perfect getaway from big city bustle in the spring, fall and winter. In the summer, visitors can enjoy much more than Łagów’s serene and picturesque natural settings with a host of cultural, recreational and sports events being held on local ground. Every season, Łagów organizes some 50 events, among them the Lubuski Film Summer, the oldest film festival in Poland held since 1969, “Rock, Blues and Motorcycles”, Poland’s largest motorcycle rally attended by several thousand riders, the Music Festival of the Order

of St. John featuring 6-8 concerts in the summer months, St. John’s Fair with Medieval knight tournaments, the Youth Festival and concerts by the Zielona Góra Philharmonic. Łagów has been developing dynamically in recent years. A variety of projects financed from EU grants are under way, and Łagów is in the national lead as regards its effective use of EU funds. The implemented projects improve the living standards of the local community and contribute to the development of tourist facilities. Łagów has a supporting climate for investors, and the local authorities’ efforts are best proof that determination and effective management are the driving force behind quick and positive changes. Łagów became a model example of a Polish region that makes the most of every opportunity. As a place of great natural beauty that offers a variety of tourist attractions, Łagów is the ideal location for a relaxing weekend or a fullyfledged holiday.

gów – turystyczna perła zachodniej Polski Łagów położony jest w europejskim korytarzu komunikacyjnym wschód-zachód: 130 km od Poznania i 150 km od Berlina. Charakter miejscowości określa średniowieczna historia, od polowy XIV wieku powiązana z rycerskim zakonem joannitów. Wznieśli oni istniejący do dziś zamek, sytuując go na przesmyku między dwoma jeziorami. Jest on obwarowany murami obronnymi a starówka na podgrodziu zamknięta zabytkowymi bramami. Głównym magnesem przyciągającym do Łagowa liczne rzesze wczasowiczów i turystów są jego walory naturalne: piękno krajobrazu, malownicze polodowcowe jeziora i duże obszary leśne, w znacznej części należące do Łagowskiego Parku Krajobrazowego a także mające uzdrowiskowy charakter: klimat oraz odwiert termalnej wody mineralnej chlorkowo-sodowej. Dzięki tym walorom nadano miejscowości miano „Perły Ziemi Lubuskiej”. W okresie przedwojennym Łagów należał do miejscowości tworzących zaplecze turystyczne

Berlina . Aktualnie przywracana jest i ta dawna rola Łagowa. Latem Łagów jest idealnym miejscem do plażowania, pływania łódką lub rowerem wodnym (wypożyczalni sprzętu nie brakuje) a także wycieczek pieszych i rowerowych. Liczne pensjonaty, hoteliki, campingi, gospodarstwa agroturystyczne czy wysokostandardowe ośrodki: „Leœnik”, „Morena”, „Mundi-Recra”, „Bukowy Dworek” itd. a także średniowieczny zamek oferują noclegi i doskonałą gastronomię. Łagów zaprasza przez cały rok. Wiosną, jesienią i zimą można tu odpocząæ od zgiełku miast a latem oprócz korzystania z uroków przyrody czeka wiele atrakcji kulturalnych i rekreacyjno-sportowych. Kalendarium łagowskich imprez zawiera ok. 50 propozycji. Najbardziej znane to: Lubuskie Lato Filmowe – najstarszy festiwal filmowy w Polsce (od 1969 roku), największy zlot motocyklowy w Polsce – Rock, Blues and

Motocykle (przyjeżdża kilka tysięcy maszyn), festiwal muzyczny – Muzyka u Joannitów (6-8 koncertów w miesiącach letnich), Jarmark Joannitów (średniowieczne rycerstwo zbrojne), Święto Młodości i koncerty Filharmonii Zielonogórskiej. W ostatnich latach Łagów prężnie się rozwija, właściwie wykorzystując unijne pieniądze na inwestycje, lokując się pod tym względem w krajowej czołówce. Poprawia się jakośc życia mieszkańców i infrastruktura turystyczna. Dobry jest klimat dla inwestorów. £agów stał się przykładem dla innych miejscowości na to, że determinacja i doskonałe zarządzanie s¹ motorem szybkich, pozytywnych zmian. Połączenie przyrodniczo-krajobrazowych walorów z dynamiką przemian sprawiło, że o Łagowie stało się w kraju głośno. To region potrafiący wykorzystać sw¹ wielką szansę. O tym wszystkim warto przekonać się osobiście odwiedzając Łagów, w któryś z weekendów lub planując w nim dłuższy wypoczynek.



Where to go Muzeum Socrealizmu

TANZANIT HOTEL is set amidst beautiful nature of Lubuskie Lakeland, far

away from the hustle and bustle of modern life, in direct proximity of forests and Lake Rudzieńskie. It is the ideal getaway for guests who want to recharge their batteries and regain harmony of the body and the spirit. The hotel offers comfortable, air-conditioned rooms with a view of the lake. Guests will find peace and relaxation in the hotel’s spa. There is also a recreational center with a two-lane bowling alley, billiards, a game arcade, a cafe and a barbecue hut where various festivities are held with excellent food and live music.



ALCATRAZ Klub Muzyczny 13/15 Nowowiejskiego St. tel. +48 61 853 28 81 Co wieczór gramy inn¹ muzykê

27 ¯ydowska St. tel. +48 61 851 37 29 e-mail: trattoria� Otwarte od 12 do ostatniego goœcia. Polecamy kuchniê w³osk¹ i œródziemnomorsk¹

ROOM 55 80/82 Stary Rynek tel. +48 61 855 32 24


67 Œwiêty Marcin St. tel. +48 61 624 88 00 fax +48 61 624 88 01 nhpoznan�



14 Wolnoœci Sq. tel. +48 61 853 34 36 otw. pn.-pt. 11-23, sob.-niedz. 12-23

BROWAR PUB S³odownia

CAFE BORDO Restauracja-Kawiarnia 28 ¯ydowska St. tel. +48 61 851 00 81 Uniesienia dla podniebienia w najpiêkniejszym ogrodzie Starówki Over the past 10 years, SZRENICA HOTEL in Szklarska Poręba has been deeply committed to making your stay a memorable experience filled with quality food and friendly service. The Hotel is situated in a majestic spruce forest at the foot of Szrenica Mountain. The Skiarena Szrenica ski lift is only 100 m away, creating easy access to winter and summer-time recreational activities. The hotel is also close to a hiking trail leading to Kamieńczyk waterfall, the largest waterfall in Karkonosze Mountains. After a day filled with exciting activities, guests can relax in the hotel’s wellness center and enjoy a hearty dinner in the Zagłoba Barbecue Hut.


Restaurant & Cafe 42 Pó³wiejska St. tel./fax +48 61 859 65 70 Lokalizacja: Stary Browar wejœcie z Dziedziñca Sztuki lub od ul. Koœciuszki CHIÑSKA RESTAURACJA



19 Kramarska St. (od ul.Wielkiej) tel. +48 61 851 05 36

34 Œw. Marcin St. tel. +48 61 853 24 42 open 12 pm-10.30 pm chiñski masa¿


HOTEL SAFIR 41/49 ¯migrodzka St. tel: +48 61 867 37 11 fax: +48 61 867 83 36 e-mail: MAT’S HOTEL i RESTAURACJA 115 Bu³garska St. tel. +48 61 868 78 31 fax +48 61 861 41 78 HOTEL RZYMSKI 22 K. Marcinkowskiego Ave tel. +48 61 852 81 21 fax +48 61 852 89 83 e-mail: hotel� HOTEL MALTA*** CAMPING MALTA**** 98 Krañcowa St. tel. +48 61 876 62 03 fax +48 61 876 62 83 HOTEL SPORT 34 Chwia³kowskiego St. tel. +48 61 833 05 91 fax +48 61 833 24 44



Trzebaw-Rosnówko 1 Poznañska St. tel. +48 61 810 81 08, 061 819 52 60 fax +48 61 819 52 55 IBB ANDERSIA HOTEL 3 Andersa Sq. tel. +48 61 667 80 00 andersia� HOTEL VIVALDI 9 Winogrady St. tel. +48 61 858 81 00 fax +48 61 853 29 77 e-mail: vivaldi� HOTEL POZNAÑSKI 4 Krañcowa St., 62-030 Luboñ k/Poznania tel. +48 61 649 99 88 GREEN HOTEL **** 1a Jeziorna St. Poznañ – Komorniki tel. +48 61 810 80 75 fax +48 61 810 81 23 rezerwacja� Jedyne takie miejsce!

DWÓR W SKRZYNKACH Skrzynki, 1 Parkowy Sq. tel. +48 61 819 62 25 fax +48 61 819 63 81 Hotel, konferencje, imprezy plenerowe, okolicznoœciowe

NH Poznañ 67 Œwiêty Marcin St. tel. +48 61 624 88 00 fax +48 61 624 88 01 nhpoznan�

PENSJONAT ZACISZE RESTAURACJA Poznañ-Plewiska 471 Grunwaldzka St. tel. +48 61 867 56 66

HOTEL, ORANGE PRZEZMIEROWO 14a Poznañska St. PrzeŸmierowo tel. +48 61 651 86 00 fax +48 61 651 86 01

358a G³ogowska St. tel. +48 61 83 99 800

HOTEL GROMADA*** POZNAÑ 7 Babimojska St. tel. +48 61 866 92 07 fax +48 61 867 31 61 e-mail: GOŒCINIEC SUCHOLESKI 6 Sucholeska St. Suchy Las tel. +48 61 892 69 92 e-mail: recepcja� HOTEL-RESTAURACJA T&T 4 Metalowa St. tel. +48 61 864 12 81 fax +48 61 864 12 82 e-mail: hotel� DON PRESTIGE RESIDENCE 2 Œw. Marcin St. tel. +48 61 8590 590 fax. +48 61 8590 591 e-mail:

HOTEL TANZANIT Kolsko, Jesionka 57 tel: +48 68 352 40 00 e-mail: HOTEL SZRENICA Szklarska Porêba 29 Turystyczna St. tel/fax +48 75 717 35 98 e-mail:

Hotel Restauracja 35 Poznañska St, 62-020 Swarzêdz tel. +48 61 81 73 147 mobile +48 607 376 916 e-mail:palacykpodlipami�

Informacje / Useful information



Sponsor generalny:


Partner prawny:

Patronat honorowy: Wojewoda Wielkopolski

Kongres dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu 23

Warsaw��������������������������������������������������� Cracow��������������������������������������������������������������������������������������

Welcome to Poland - pazdziernik,listopad (october,november) 2012  

Welcome to Poland - Promocja regionow Polski - pazdziernik,listopad (october,november) 2012