bestuurskracht afvalbeleid en intercommunale samenwerking
De gemeente: actieve vennoot binnen een intercommunale In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen wijdt de VVSG een artikelenreeks aan enkele belangrijke aspecten van afvalbeheer in de lokale bestuurlijke context. In dit nummer: de (afval)intercommunale als verlengstuk van het lokale bestuur. tekst piet coopman beeld stefan dewickere
V
aak hebben critici bedenkingen bij de democratische controle en transparantie van intercommunales. Nochtans zijn die intergemeentelijke samenwerkingsverbanden van onderuit gegroeid, op initiatief van de lokale besturen. Ze zijn ontstaan omdat individuele gemeenten het noodzakelijk vonden samen lokale, gebiedsgerichte en streekgebonden problemen op te lossen. Intercommunales zijn dus het verlengstuk van het lokale bestuur. Net daarom hebben gemeenten er een belangrijke rol in te spelen. Intercommunale aansturen Het decreet van 6 juli 2001 over intergemeentelijke samenwerking somt instrumenten op waarmee gemeenten hun intergemeentelijke samenwerkingsverbanden kunnen aansturen. Zo is elke vennootgemeente vertegenwoordigd binnen haar intercommunale. Dat was vroeger niet altijd het geval. Dat geeft intercommunale beslissingen een draagvlak bij de aangesloten gemeenten. Opdrachthoudende verenigingen bestaan minstens uit een raad van bestuur en een algemene vergadering. Beide organen worden samengesteld met rechtstreeks verkozen lokale mandatarissen. Die bestuurders rapporteren minstens twee keer per jaar aan de gemeenteraad over de uitvoering van hun mandaat. Ze geven toelichting bij de jaarrekening en
28 I 15 februari 2012 I Lokaal
het activiteitenverslag van het voorbije werkingsjaar en presenteren een vooruitblik naar de activiteiten en de begroting voor het komende jaar. Om de zes jaar wordt een evaluatierapport opgemaakt en ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeenteraden. De nieuwe bestuurders stellen een ondernemingsplan op waarin zij het beleid voor de komende zes jaar omschrijven.
tergemeentelijke samenwerkingsverband is de keuze voor een geĂŤngageerde bestuurder heel belangrijk. De bestuurder vormt immers de connectie tussen gemeente en intergemeentelijk samenwerkingsverband. Beheersoverdracht van het gemeentelijke afvalbeleid aan een intercommunale betekent dus niet noodzakelijk dat de gemeente de aansturing compleet uit handen geeft.
De bestuurders van intercommunales zijn rechtstreeks verkozen lokale mandatarissen en ze rapporteren minstens twee keer per jaar aan de gemeenteraad over de uitvoering van hun mandaat. Ook dit strategisch bestuursdocument doorloopt het besluitvormingsproces zowel in het intergemeentelijke samenwerkingsverband als bij de deelnemende vennoten. Deze vormen van rekenschap zijn een logisch gevolg van de opdracht van intergemeentelijke verenigingen. Ze leveren immers diensten en voeren activiteiten uit in functie van de problemen en behoeften van hun vennootgemeenten. Het creĂŤren van een draagvlak is dan ook een belangrijke succesfactor voor een intergemeentelijk samenwerkingsverband. Om als vennootgemeente echt voordeel te halen uit de werking van het in-
Communicatie cruciaal De bestuurders van intercommunales moeten minstens twee keer per jaar verslag uitbrengen bij de gemeenteraad over de uitvoering van hun mandaat. Deze formele rapportering is uiteraard belangrijk, maar ze volstaat niet om de afstand tussen gemeente en intercommunale zo klein mogelijk te houden. Een vennootgemeente moet voldoende betrokken worden bij de werking van de intercommunale. Daarvoor is communicatie op verschillende niveaus nodig, en persoonlijk contact is essentieel. Zo kan het management van de intercommunale de colleges van burgemeester en schepenen van de vennootge-