61
14 januari 2020
ATELIER THEO VAN HALSEMA
TROUWEN
GEBOORTE
ROUW
De mooiste dag van je leven ... begint met een unieke ring, ontworpen voor jullie twee.
Voor het eerst heb je je kleinkind vast. Ontroering, ... een geboortegeschenk
Verdriet om het verlies van een dierbare, die je dichtbij wilt houden in een rouwsieraad.
ZOMAAR
RELATIEGESCHENKEN
REPARATIES
Omdat je elkaar al zolang kent. Die vriendschap koester je graag met een uniek kleinood.
Jubileum, afscheid of een geschenk? Daarmee laat u uw relaties zien dat u hen waardeert.
Een ring die niet meer past. Of een gebroken lievelingsketting.
OUD GOUD
CONTACT
SPECIALS
Sieraden uit een erfenis. Niet mooi meer of kapot. Hoe blijft het goud toch in de familie?
U bent van harte welkom in het atelier de Beijerstraat 6 in Leeuwarden.
De Sulvren Ljip voor het 1e Friese kievitsei. De geboortelepel voor prinses Amalia, etc.
BEIJERSTRAAT 6 LEEUWARDEN 058 - 216 05 35 THEOVANHALSEMA.NL
Vervolg pagina 59
wat betreft aantallen of voorkomen, zijn de Krooneend (14 territoria), Fuut (95 territoria), Roerdomp (elf territoria), Blauwe reiger (61 territoria), Grote zilverreiger (34 territoria), Zeearend (één territorium) en Kneu (53 territoria). Het eerste broedgeval van de Krooneend was in 2005 in de Makkumer Súdwaard en in 2012 zijn twaalf territoria vastgesteld. De Krooneend blijkt dus een vaste broedvogel te zijn en heeft zijn broedgebied uitgebreid in oeverzomen van Makkumer Noardwaard, de Koaiwaard, de Bocht fan Molkwar en de voormalige zandplaat van de Steile Bank. De Krooneend is een goede indicator voor helder water met kranswieren en fonteinkruiden. Het hoge aantal Futen is typisch voor de Fryske Iselmarkust. De lengte van de rietoever in combinatie met veel visrijkwater zorgt plaatselijk zelfs tot kolonievorming, bijvoorbeeld bij de Huitebuersterbûtenpolder. In 2012 zijn 46 territoria vastgesteld. De Fuut is toen echter niet gekarteerd op de Makkumer Noardwaard, terwijl in 2019 22 territoria zijn vastgesteld. Hierdoor is lastig te beoordelen of de soort is toegenomen. De Makkumer Noardwaard staat bekend om de kolonie Blauwe en sinds kort ook om die van de Grote zilverreiger. Dit jaar is de kolonie voor de tweede keer met een drone in beeld gebracht. Dit lijkt een bijzonder effectieve me-
thode met zeer weinig verstoring. De drone kan scherpe opnamen maken op voldoende hoogte. De Blauwe reiger komt al een paar decennia voor op de Makkumer Noardwaard en lijkt af te nemen. In de jaren ’00 werden ruim 100 bezette nesten geteld vanaf de grond en tijdens de kartering in 2012 werden 91 nesten geteld. De Grote zilverreiger is als broedvogel in 2013 ontdekt, eerst vanuit een vliegtuig en later dat jaar vanaf de grond. De ontwikkeling van de populatie is nog onduidelijk, maar lijkt positief. Verdwenen soorten Slechts drie soorten zijn verdwenen, namelijk de Zwarte zwaan, de Grote mantelmeeuw en de Boompieper. Alle drie vogels waren in 2012 echter ook niet talrijk. Het territorium van de Zwarte zwaan lijkt een incidenteel geval van een ontsnapte vogel. In 2012 werden twee territoria van de Boompieper vastgesteld in de Koaiwaard wat nog steeds wel een geschikt broedbiotoop lijkt. De toenemende verbossing in de moerassige delen maakt het biotoop in de toekomst waarschijnlijk nog geschikter. De Grote mantelmeeuw kwam in 2012 met twee territoria voor de platen bij de Bocht fan Molkwar. Hier is het biotoop minder geschikt geworden door successie naar ruigte. Een verlaten rietmoeras, maar niet voor rietvogels Een klein gebied wat in 2019 nog
intensiever onderzocht is dan de Fryske Iselmarkust is de Bancopolder. Dit gebied is geïnventariseerd op flora en vegetatiedoor door medewerker Hendrik van der Wal, op dagvlinders en libellen door Berend Veenstra en op broedvogels door Sovon-medewerker Klaas Jager. De Bancopolder is een karakteristiek laagveen gebied met legakkers, petgaten en veenmosrietlanden. Het beheer van dit gebied bestond, tot twee jaar terug uit rietmaaien in de winter. Dit beheer is lastig vol te houden, daarom heeft er de afgelopen twee jaar geen beheer plaatsgevonden. Uit de flora- en vegetatiekartering blijkt dat door het wegvallen van het maaibeheer de vegetatie veranderd. Door de hoge riet- en rietgrasvegetaties komen de zeldzamere soorten zoals Ronde zegge (bedreigd) alleen nog langs de slootkanten en in petgaten voor. Daar waar deze soorten nog licht vangen, kunnen ze stand houden. De strooiselophoping lijkt duidelijk effect te hebben. Onder het hoge riet, en daar waar het nat is, weet Moerasvaren zich geweldig uit te breiden. De Moerasvaren kan met haar kruipende wortelstokken sloten doen verlanden en dit is dan ook goed terug te zien in de Bancopolder. Geweldig ontwikkeling in Bancopolder De broedvogelpopulatie heeft zich geweldig ontwikkeld. Daar waar in het verleden weinig broedvogels voorkwamen, zijn in 2019 zowel
de aantallen en de hoeveelheid soorten toegenomen. Zo hebben soorten als Roerdomp, Slobeend en Kwartel haar intrede gedaan in de Bancopolder. Ook niet eerder als broedvogel genoteerd, zijn de Bosrietzanger, Tafeleend en Koekoek. De soorten die profiteren van het hoge riet kennen dan ook een enorme toename in aantallen broedgevallen, denk hierbij aan Baardmannetje, Rietgorzen en Rietzangers. Vroeger was de Bancopolder het leefgebied van de Grote vuurvlinder met de Waterzuring als waardplant. Deze endemische ondersoort is daar in 1996 voor het laatst waargenomen. De verdwijning is toegeschreven aan de veroudering van het veenmosrietland. Uit de inventarisatie van blijkt dat het vlinderbestand in 2019 gedomineerd werd door Distelvlin-
ders. Dit is een landelijke trend en is dus geen verrassing. Spaarzaam werden enkele Argusvlinders waargenomen in de Bancopolder. Op de hoge droge buitenkades van de Bancopolder fladderden Kleine vuurvlinders rond, een prachtig gekleurde vlinder die Schapenzuring en Veldzuring als waardplanten gebruikt. Een nachtvlinder met dezelfde waardplanten die ook in het gebied is waargenomen, is de Zuringspanner. Dit is een zeer algemene nachtvlinder van vooral de zandgronden. Deze fraaie vlinder heeft een fraaie olijfgroene tot okergele grondkleur met purperkleurige banden vallen daardoor goed op. In 2020 zal It Fryske Gea het beheer van de Bancopolder evalueren. Op basis van de uitkomsten van deze evaluatie zal It Fryske Gea haar beheer toespitsen.