Gellings onderschreef het laatste: ’Voor de stimulering [sic] van spectra hadden we eind jaren zeventig hele bakken vol ponskaarten nodig, ik heb ze nog. ’s Avonds gooide je de boel in een ponskaartenmachine en als je geluk had was het ’s morgens klaar. En dan had je het alleen nog maar geprint. Voor een grafiek moest je een band inlezen en nog eens twee dagen wachten. Nu zie je de grafieken meteen op het scherm. Een geweldige tijdwinst.’ Dat die tijdwinst inderdaad substantieel was, wordt begrijpelijk wanneer men zich realiseert hoe tijdrovend het rekenwerk was in het ponskaartentijdperk. In het lustrumboek van Scintilla uit 1985 heette het: ’”Computer” was in 1980 het toverwoord van de afdeling Elektrotechniek en eigenlijk (van) de hele TH. Voor de TH betekende de opmars van de computer hoogstwaarschijnlijk een grote sprong voorwaarts, (maar) voorlopig moesten studenten het echter doen met ponskaarten. ‘s Morgens een pakje kaarten inleveren, vervolgens rustig iets anders gaan doen om dan, zo rond een uur of vier, vijf in het rekencentrum tot de conclusie te komen dat de kaartlezer vandaag iets te scherp afgesteld stond, waardoor als je kaarten tot pulp vermalen waren.’ De komst van de microprocessor (zoals de naam toen nog was) maakte de ponskaart geleidelijk aan overbodig en zij werd uiteindelijk in 1984 afgeschaft. Toch was het in die jaren nog steeds mogelijk om de TH met een diploma op zak te verlaten zonder ooit een microprocessor te hebben gezien. Doordat de invoering van een keuzevak – en niet meer dan dat - op dat terrein al beschouwd werd als een belangrijke stap voorwaarts, zou de indruk gewekt kunnen worden dat de UT achterliep bij de digitale revolutie, maar niets is minder waar: mede door de vestiging het toponderzoeksinstituut Telematica op de Twentse campus ontpopte de UT zich, in de woorden van rector Frans van Vught in 1997, als ‘de meest vooruitstrevende Universiteit op het gebied van telecommunicatie en informatietechnologie van Nederland ...’ Illustratief in dat verband is het feit dat de universiteit Twente in 2001 als eerste universiteit in Nederland de imposante papierwinkel van studiegidsen en brochures afschafte en overstapte op een volledig digitaal systeem, begeleid door een beknopt papieren vademecum: ’Overwegende dat de kwaliteit van de informatievoorziening via UTIS en de mate van ’on line’ zijn van UT-studenten en medewerkers met ingang van 1 augustus 2001 van dien aard zullen zijn, dat gedrukte versies van een aantal interne informatiebronnen achterwege kunnen blijven, heeft het College van Bestuur besloten met ingang van studiejaar 2001-2002 de gedrukte versies van de Studiegids, CampusUniongids, Studentenstatuut en mogelijkerwijs de Zakengids van de interne telefoongids te vervangen door een combinatie van een gedrukt vademecum en een goed toegankelijk informatiesysteem op UTIS.’ [97] Door deze maatregel werd tevens op centraal niveau een niet onbelangrijke bezuiniging gerealiseerd. Sommige opleidingen ging dit echter nog te ver: zij gingen zelfstandig studiegidsen produceren, maar dat was uiteraard niet zichtbaar op de centrale begroting. Aanvankelijk bracht de digitalisering alleen een diepgaande verandering in het onderzoek teweeg, maar tegen het einde van de jaren negentig ontstonden tevens revolutionaire veranderingen in het onderwijs als gevolg van de ontwikkeling in de telematica. In 1997 constateerde
[97] In de jaren ’80 was de algemene verwachting dat door digitalisering van informatie het symbool van een eerdere revolutie in de informatietechnologie, de kopieermachine, zou verdwijnen. Dat bleek een illusie
180