Page 18

Onderzoek

hoogleraar Miriam vollenbroek streeft naar een proactief zorgsysteem

Met apps ouderen langer g ouderen komen pas in aanraking met zorgverleners als ze fysiek of mentaal achteruitgaan. Te laat, vindt UT-hoogleraar Miriam vollenbroek-hutten. ze wil toe naar een proactief

on-bodysensoren ‘Ons zelflerende en slimme zorgsysteem begint met een algemene screening’, vertelt Vollenbroek.

gezondheidszorgsysteem waarbij 65+’ers worden gescreend en gemonitord zodat ze langer

‘Die testen leveren gegevens op die door een

gezond kunnen blijven. van de europese Commissie kreeg ze 2,5 miljoen euro subsidie om

beoordeeld. Denk aan huisartsen, fysiothera-

zo’n systeem de komende drie jaar te ontwikkelen en met 300 ouderen te testen.

het systeem zelf. Op grond van de uitkomsten

multidisciplinair team van deskundigen worden peuten, diëtisten, psychologen, maar later door krijgen gezonde ouderen programma’s op maat om fit te blijven. Zwakkere ouderen ontvangen

TeksT: paUl de kUyper | foTo: arjan reef >

kun je mensen met een hoger risico op verval in

trainingsoefeningen voor spieren en gewrichten

functioneren vroegtijdig opsporen.’

die kwetsbaar zijn. Bijvoorbeeld om het risico op

Als je (langere tijd) ziek bent of last krijgt van

Dit idee sluit nauw aan bij de ambitie van de Eu-

vallen te verminderen’

spieren en gewrichten, ga je naar de huisarts die

ropese Commissie. Brussel wil dat ouderen actief

Om de fysieke fitheid te meten bestaan veel stan-

je in de meeste gevallen verder helpt. Dat geldt

en gezond ouder worden. Vollenbroek: ‘Zodat ze

daardinstrumenten zoals de Timed-Get-Up-And-

ook voor kwetsbare groepen, zoals ouderen. En

dus langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen

Go-Test (waarbij je uit een stoel moet opstaan)

dat is op zijn minst een beetje vreemd, vindt

en de zorgkosten omlaag gaan.’

en de 6-minutenwandeltest. ‘Deze tests geven

Miriam Vollenbroek, deeltijdhoogleraar techno-

Van de Europese Commissie kreeg Vollenbroek

inzicht in de capaciteit van een persoon, maar

logy supported cognitive training aan de UT en

onlangs een miljoenensubsidie voor het project

niet in wat iemand dagelijks doet. De kunst is te

daarnaast werkzaam bij Roessingh Research and

Personalized ICT Supported Services for Inde-

voorkomen dat 65+’ers te weinig bewegen. Lange

Development (RRD), een onderzoeksinstituut

pendent Living and Active Aging (PERSSILAA).

perioden van inactiviteit vormen een risicofactor

verbonden aan revalidatiecentrum Roessingh.

De UT is trekker van het onderzoek waarin ook

voor het ontwikkelen van allerlei ziekten. Je kunt

‘Ons huidige zorgsysteem is zo ingericht dat er

universiteiten en onderzoeksinstituten uit onder

fysiek functioneren trainen met on-bodysensoren

pas actie wordt ondernomen als je ziek bent. Vol-

andere Italië, Spanje, Portugal en Ierland partici-

en een app. Als iemand lang niet actief is krijgt-ie

gens mij moeten we de zorg proactiever organise-

peren. In Twente doet RRD mee en de gemeente

een signaal dat ie in beweging moet komen’, legt

ren en ons al richten op de nog gezonde oudere’,

Enschede fungeert als testregio. Vollenbroek kan

de hoogleraar uit.

meent Vollenbroek. ‘Met screening en monitoring

een miljoen euro in Twente besteden.

200ste europese subsidie

PERSSILAA wil innovatieve zorgconcepten

Memory

ontwikkelen en testen. De onderzoekers gaan

Wat je kunt doen voor de fysieke gezondheid

de komende drie jaar zon 300 ouderen volgen,

kan ook voor iemands cognitieve vermogen. Er

allemaal 65+’ers die nog zelfstandig thuis leven,

bestaan instrumenten om cognitief functioneren

150 in Enschede en nog eens 150 in Zuid-Italië.

te meten, maar Vollenbroek noemt het vooral

De gezondheid van deze proefpersonen wordt

spannend om een tool te ontwikkelen waarmee je

regelmatig gescreend en gemonitord. Er wordt

cognitief verval kunt detecteren. Hierover is veel

Het PERSSILAA-project van Miriam Vollenbroek is de

gekeken naar fysieke fitheid, de cognitieve ver-

minder bekend.

200ste subsidie die de UT heeft weten binnen te slepen

mogens en het voedingspatroon.

Om het cognitief functioneren te trainen denkt de

uit KP7, het grote meerjarige onderzoeksprogramma

Voor alle drie die aandachtsgebieden wil Vol-

hoogleraar niet alleen aan geheugentrainers zoals

van de Europese Commissie. Dit Zevende Kaderprogram-

lenbroek trainingstools ontwikkelen die ouderen

sudoku’s, woordzoekers en memoryspelletjes,

ma loopt nog tot eind 2013. Tot nu heeft de UT meer dan

zo veel mogelijk zelfstandig in hun dagelijkse

maar ook aan (ingewikkelde) planningstaken. ‘We

130 miljoen euro binnengesleept uit Brussel. Van alle

omgeving kunnen gebruiken. Ze denkt daarbij

willen die breintraining vormgeven in alledaagse

UT-aanvragen is 22 procent gehonoreerd. Dat is net zo

aan apps en interactieve webtoepassingen die

dingen die ouderen leuk vinden en die in verschil-

hoog als het Nederlands gemiddelde en beduidend ho-

voedingsadviezen geven, sensoren die de hoe-

lende mate aanspraak maken op het cognitieve

ger dan het Europese succespercentage van 16 procent.

veelheid beweging meten en gepersonaliseerde

functioneren. Organiseer bijvoorbeeld een

In 2014 start Horizon 2020, het Europese financie-

oefenprogramma’s geven, en aan geheugentaken

kaartclubje, of plan eens de activiteiten voor een

ringsprogramma voor onderzoek en innovatie dat KP7

om het brein te trainen. Een UT-promovendus

verjaardagsfeest. Hiermee train je onder andere

opvolgt. In deze Brusselse pot zit 80 miljard euro

gaat onderzoeken hoe je in die toepassingen ter

je probleemoplossend vermogen en daarmee kun

motivatie een spelelement kunt aanbrengen.

je je brein fit houden.’

18 UT NIEUWS 08|2013

UT Nieuws Magazine Oktober 2013  

Het oktobernummer van UT Nieuws Magazine