Page 10

Achtergrond

Hoogleraar Hoeijmakers hielp mee bij de ontwikkeling van nieuw schaatspak

Fractie olympisch succes Als Sven Kramer in Sotsji naar olympisch goud schaatst, verschijnt er een trotse glimlach

ruw oppervlak te geven. ‘Daarmee verstoor je de

op het gezicht van hoogleraar technische stromingsleer Harry Hoeijmakers. Een fractie

die de lucht tegen het lichaam drukken. De lucht

stroming en ontstaan er op kleine schaal wervels

van het succes – ‘echt een fractie’ – is te danken aan onderzoek in zijn vakgroep. Het

laat later los en je weerstand wordt kleiner’, legt

textiel voor de mouwen en broekspijpen van het olympische schaatspak werd gekozen

benen allemaal een andere omvang hebben, heb je

na windtunneltesten op de UT. Op de vijf kilometer kan het pak enkele seconden winst

– bijvoorbeeld zigzagribbels of ruitjes – beïnvloedt Hoeijmakers en zijn collega’s gebruikten grijze

Testen op pvc-buizen ‘De meeste weerstand heeft een schaatser op zijn

Al in de nazomer van 2012 werd in de Horst de

benen en zijn armen. Als

basis gelegd voor het olympische pak waarmee

je naar de stroming van

de Nederlandse schaatsers de komende dagen

de lucht kijkt, kun je die

in Sotsji aan de start verschijnen en waarmee ze

lichaamsdelen beschouwen

minder luchtweerstand hebben dan in oudere

als een cilinder’, doceert

pakken. Niet dat Sven Kramer in de windtun-

Hoeijmakers. ‘Aan de voor-

nel van de vakgroep technische stromingsleer

kant heb je een hoge druk.

schaatsbewegingen stond te maken. Wel zijn op

De luchtstromen volgen de

modellen van armen en boven- en onderbenen

vorm van de cilinder, maar

een twintigtal stoffen getest. De stoffen die de

op een bepaald punt verlaat

minste weerstand gaven, zijn in het schaatspak

de stroming die cilinder.

van Kramer en zijn collega’s genaaid.

Daar gaat de lucht dwarre-

‘Het is een kleine bijdrage, maar wel een belang-

len; er ontstaat turbulentie.

rijke’, zo omschrijft Harry Hoeijmakers, vak-

Daardoor is de druk aan de

groepsvoorzitter van technische stromingsleer, de

achterkant van de cilinder,

UT-inbreng in het schaatspak. Volgens de hoogle-

of van het been in dit geval,

raar bestaat 75 tot 80 procent van de weerstand

lager dan aan de voorkant.’

van een schaatser uit luchtweerstand. ‘Een erg

Hoe smaller het zog (het

groot deel. Daarom is de schaatshouding ook zo

deel waar luchtstroming

belangrijk. De rest is de weerstand van de schaats

dwarrelt) aan de achterkant

die over het ijs glijdt.’

van het been of de arm van

De belangstelling voor de stroomlijning van

de schaatser, hoe lager de

schaatsers komt van Melle Jorritsma, een

weerstand. Hoeijmakers:

schaatsfanaat die in 2005 bij Hoeijmakers

‘Je wilt het punt waar de

afstudeerde. Hij onderzocht in welke formatie

stroming loslaat zo ver mo-

schaatsers in een achtervolgingsploeg de minste

gelijk naar achteren leggen.

weerstand ondervinden. Jorritsma had hiervoor

De druk aan de voorkant

contact met Jos de Koning van de Vrije Uni-

en die op de achterkant

versiteit die samen met de KNSB werkt aan de

zijn dan beter in balans en

ontwikkeling van schaatspakken. Dit contact

dat betekent dat je minder

mondde uiteindelijk uit in windtunneltesten op

weerstand hebt.’

de UT voor het nieuwe olympische schaatspak

Dat ‘loslaatpunt’ naar

waarmee de schaatsbond in Sotsji goud wil gaan

achteren schuiven kan

delven.

door het schaatspak een

10 UT NIEUWS 01|2014

verschillende soorten textiel nodig. Elke structuur de luchtstroming op een eigen manier.

opleveren. tekst: paul de kuyper | foto: gijs van ouwerkerk>

Hoeijmakers uit. Omdat armen en boven- en onder-

pvc-buizen met verschillende diameters om de bovenbenen, onderbenen en armen van schaatsers te simuleren. Zo’n twintig verschillende stoffen

Profile for Redactie U-Today

Ut nieuws 14 02 06  

Het februarinummer van UT Nieuws Magazine

Ut nieuws 14 02 06  

Het februarinummer van UT Nieuws Magazine

Profile for utnieuws
Advertisement