ราชาศัพท์

ภาคผนวกที่ 1 คำสุภาพ

คำสุภาพ หมายถึงคำทีไ่ ม่หยาบกระด้างน่ารังเกียจ สมควรจะใช้กราบบังคมทูลพระกรุณา หรือใช้เป็นภาษาราชการ เป็นภาษาแบบแผน ใช้แก่พระสงฆ์ ขุนนาง และบุคคลทั่วไป

1. คำที่ใช้แก่พระสงฆ์

พระสงฆ์มีหลายชั้น และมีสามานยนามบอกสมณศักดิ์นำนามต่างกันตามชั้น ดังนี้

1.1 คำสามานยนามบอกสมณศักดิ์ ใช้นำหน้าราชทินนาม มีดังนี้ 1.1.1 สมเด็จพระสังฆราช สมเด็จพระสังฆราชที่มิใช่เจ้านาย ใช้ว่า “สมเด็จพระ อริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก”(1) และลงนามเดิม และนาม ฉายา เช่น สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (จวน อุฏฺ ายี) 1.1.2 สมเด็จพระราชาคณะ ใช้คำ สมเด็จพระ นำหน้าราชทินนาม และจะลงนาม เดิม นามฉายา เพื่อให้แน่ชัดด้วยก็ควร เช่น สมเด็จพระพุฒาจารย์(2) (นวม(3) พุทฺธสโร(4)) 1.1.3 พระราชาคณะเจ้าคณะรอง เช่น พระวิสุทธาธิบดี พระพรหมเมธี 1.1.4 พระราชาคณะชั้นธรรม ใช้คำ พระธรรม นำหน้าราชทินนาม เช่น พระธรรม- กิตติวงศ์ พระธรรมวราจารย์ (เขียนปรกติจะไม่ใช้นามเดิม ใช้แต่ราชทินนาม จะใช้นามเดิมเมื่อ ทำทำเนียบหรือทำประวัติ) 1.1.5 พระราชาคณะชัน้ เทพ ใช้คำ พระเทพ นำหน้าราชทินนาม เช่น พระเทพปัญญา สุธี พระเทพประสิทธิคุณ 1.1.6 พระราชาคณะชัน้ ราช ใช้คำ พระราช นำหน้าราชทินนาม เช่น พระราชปัญญา วิสารัท พระราชสารโกศล 1.1.7 พระราชาคณะชั้นสามัญ ใช้คำ พระ นำหน้าราชทินนาม เช่น พระประศาธน์ โสภณ พระปริยัติโสภณ (1) เมื่อ

พ.ศ. 2532 ทรงพระกรุณาโปรดให้สถาปนาสมณศักดิ์ สมเด็จพระญาณสังวร ขึ้นเป็นสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (เจริญ สุวฒฺโน) เป็นกรณีเฉพาะพระองค์ (2) ราชทินนาม (3) นามเดิม (4) นามฉายา

335 17. up 334-368-7 Sep.indd 335

9/8/12 9:09:22 AM