Issuu on Google+

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Δπηκέιεηα ζεκεηώζεσλ: ΢αξεθώζηαο Κώζηαο

0

[TYPE YOUR NAME]

[Type your address]  [Type your phone number]  [Type your e-mail address]

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ


ΟΡΓΑΝΧ΢Ζ & ΓΗΟΗΚΖ΢Ζ Έλλνηα ηεο Οξγάλσζεο 1ε Έλλνηα: Οξγάλσζε σο Οξγαλσκέλε Γξάζε Δθθξάδεη α)ηηο ζρέζεηο πνπ ππάξρνπλ κεηαμχ ησλ κεξψλ, νη νπνίεο κεηαηξέπνπλ ην άζξνηζκα ζε νιφηεηα, β)ηελ αιιεινπρία ησλ ελεξγεηψλ θαη ιεηηνπξγηψλ θαζψο θαη ηνλ ηξφπν εθηέιεζεο απηψλ. 2ε Έλλνηα: Αλαθέξεηαη ζηηο ελψζεηο ή ζρεκαηηζκνχο πνπ νη άλζξσπνη δεκηνπξγνχλ πξνθεηκέλνπ λα αλαπηχμνπλ δξαζηεξηφηεηεο θαη λα ηθαλνπνηνχλ ηηο αλάγθεο ηνπο είηε είλαη αηνκηθέο είηε ζπιινγηθέο. Οξίδεηαη σο: δηαθξηηή θνηλσληθή νληόηεηα ή έλσζε ή ζύλνιν αλζξώπσλ πνπ κε ζπγθεθξηκέλεο ζρέζεηο, δηαδηθαζίεο, ζπζηήκαηα, πόξνπο, θαη κεζόδνπο επηδηώθνπλ ηελ επίηεπμε ησλ ζθνπώλ ζε ρξνληθή δηάξθεηα. Βαζηθά ζηνηρεία πνπ ζπληζηνχλ κηα νξγάλσζε:  Οη άλζξσπνη  Οη ζηφρνη  Γηαίξεζε εξγαζίαο, δνκέο ζπζηήκαηα, ζρέδηα  ΢χλνξα  Υξνληθή δηάξθεηα Λφγνη Γεκηνπξγίαο Οξγαλψζεσλ  Γηαίξεζε ηεο Δξγαζίαο – Δμεηδίθεπζε Με ηελ εμεηδίθεπζε βειηηψλεηαη ε απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο εξγαζίαο. Απνθηάεη κεγαιχηεξε εκπεηξία θαη βειηηψλεη ηηο δεμηφηεηεο ηνπ ζηνλ ηνκέα ηεο εμεηδίθεπζεο ηνπ. Ζ νξγάλσζε θαη ε δηαίξεζε ηνπ έξγνπ επηηξέπεη απνηειεζκαηηθφηεξε ρξήζε ηνπ ρξφλνπ.  Με Γηαίξεζε Σσλ ΢πληειεζηψλ Παξαγσγήο Οη ζπλη. παξαγσγήο, κε ηνπο νπνίνπο παξάγεηαη έλα πξντφλ ή ππεξεζία, είλαη αιιεινεμαξηψκελνη θαη αιιεινζπκπιεξνχκελνη (π.ρ. παξαγσγή αγξνηηθψλ πξντφλησλ).  Οηθνλνκίεο Κιίκαθαο Γηεπθνιχλεη ηελ απνηειεζκαηηθφηεξε αμηνπνίεζε ησλ ζπλη. παξαγσγήο. Ζ παξαγσγή κεγάιεο πνζφηεηαο πξντφλησλ ή ππεξεζηψλ επηηξέπεη ηελ εμνηθνλφκεζε πφξσλ.  ΢πλέξγηα – ΢πλέλσζε Γπλάκεσλ Ζ νιφηεηα είλαη κεγαιχηεξε απφ ην άζξνηζκα ησλ κεξψλ ηεο.  Ηθαλνπνίεζε Αλαγθψλ Αλάγθε ηνπ θάζε αλζξψπνπ γηα θνηλσληθνπνίεζε.  Κφζηνο ΢πλαιιαγήο Σν θφζηνο πνπ δεκηνπξγείηαη απφ ην ρξφλν, ηηο ζπδεηήζεηο, ηηο πξνζπάζεηεο, ηηο δηαπξαγκαηεχζεηο, γηα ην ζπληνληζκφ θαη ηε ζπλεξγαζία δηαθφξσλ νξγαληζκψλ. ΢ηε κείσζε απηνχ ηνπ θφζηνπο απνβιέπεη απηή ε νξγάλσζε. ΢ΖΜ: ΋ινη νη ιφγνη δεκηνπξγίαο ησλ νξγαλψζεσλ έρνπλ σο θνηλφ ζηφρν ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ κε ηηο κηθξφηεξεο δπλαηέο ζπζίεο. ΣΤΠΟΗ ΟΡΓΑΝΧ΢ΔΧΝ Γηάθξηζε Οξγαλώζεσλ κε βάζε ην θξηηήξην ηεο Απνζηνιήο ή ηνπ ΢θνπνύ ηνπο:  Παξαγσγηθέο νξγαλψζεηο ή κνλάδεο: φπνπ ζε ζπλδπαζκφ κε ηνπο ζπλη. παξαγσγήο έρνπλ ζθνπφ λα παξάγνπλ, θαη λα πξνζθέξνπλ ζην πεξηβάιινλ ηνπο ζπγθεθξηκέλα πξντφληα ή ππεξεζίεο.  Θεζκηθέο Οξγαλψζεηο (Γεκ. Γηνίθεζεο & Απηνδηνίθεζεο): έρνπλ ζθνπφ ηε δηακφξθσζε ζεζκηθνχ πιαηζίνπ γηα κηα θνηλσλία – ρψξα, ηε δηαρείξηζε ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ ζεζκηθνχ πιαηζίνπ, ηε δηακφξθσζε θαη δηαρείξηζε ησλ θξαηηθψλ θπβεξλεηηθψλ πνιηηηθψλ. 1


 Πνιηηηθέο ΢πλδηθαιηζηηθέο Οξγαλψζεηο: έρνπλ ζθνπφ ηελ πξνψζεζε θαη ππνζηήξημε ησλ ζπκθεξφλησλ ή πνιηηηθψλ θαη ηδεψλ ησλ κειψλ ηνπο.  Άιιεο Οξγαλψζεηο: φπσο πνιηηηζηηθέο νξγαλψζεηο κε δηαθνξεηηθνχο ζθνπνχο απφ ηνπο παξαπάλσ. Γηάθξηζε Οξγαλώζεσλ κε βάζε ην θξηηήξην ηεο Πξνζθνξάο ησλ Πξντόλησλ:  Δκπνξεπκαηηθέο: πξνζθνξά πξντφλησλ ή ππεξεζηψλ κε αγνξαία ηηκή  Με Δκπνξεπκαηηθέο: πξνζθνξά πξντφλησλ ή ππεξεζηψλ ρσξίο αγνξαία ηηκή. ΢πζηεκαηηθή Πξνζέγγηζε: Βνεζάεη ηελ αλαιπηηθή θαη ζπλζεηηθή ζθέςε ζπκβάιινληαο ζηελ θαιχηεξε θαηαλφεζε ησλ θαηλνκέλσλ. Ζ Έλλνηα θαη ηα ΢ηνηρεία ηνπ ΢πζηήκαηνο ΢ύζηεκα είλαη έλα ζχλνιν ζηνηρείσλ ή κεξψλ ηα νπνία ζπλδένληαη κεηαμχ ηνπο κε ζρέζεηο αιιειεπίδξαζεο θαη απνηεινχλ κηα νιφηεηα. Μέξε / Τπνζπζηήκαηα: είλαη ηα ζπζηαηηθά ζηνηρεία ηνπ ζπζηήκαηνο. Λέγνληαη ππνζπζηήκαηα επεηδή απνηεινχληαη απφ κηθξφηεξα κέξε θαη αιιεινζπλδένληαη κεηαμχ ηνπο. ΢ύλνξα ΢πζηήκαηνο: Κάζε ζχζηεκα νξηνζεηείηαη ζε ζρέζε κε ην πεξηβάιινλ ηνπ. Ζ έλλνηα ηνπ ζπλφξνπ είλαη ζρεηηθή, αθνχ θάζε ζχζηεκα απνηειεί ππνζχζηεκα ελφο επξχηεξνπ ζπλφινπ. Δηζξνέο: είλαη νη πφξνη ηνπο νπνίνπο πξνκεζεχεηαη απφ ην πεξηβάιινλ ηνπ. Γηαδηθαζία Δπεμεξγαζίαο / Μεηαζρεκαηηζκόο: έλα ζχλνιν δξαζηεξηνηήησλ ή ιεηηνπξγηψλ ηνπ ζπζηήκαηνο πνπ επεμεξγάδνληαη ή κεηαηξέπνπλ ηηο εηζξνέο. Δθξνέο: Οη κεηαζρεκαηηζκέλεο εηζξνέο ηηο νπνίεο ην ζχζηεκα έρεη επεμεξγαζηεί θαη ηηο παξαδίδεη ζην πεξηβάιινλ ηνπ. Απνηεινχλ νη εθξνέο απηέο εηζξνέο γηα άιια ζπζηήκαηα. Μεραληζκόο Αλαηξνθνδόηεζεο / Διέγρνπ: Μεηαθέξεη πιεξνθνξίεο θαη ξπζκίδεη ηηο ζρέζεηο εηζξνψλ θαη εθξνψλ. Δξσηήζεηο – Αζθήζεηο Αληηζηνηρίεο 1 Α ΢ΣΖΛΖ Β ΢ΣΖΛΖ Α Παξαγσγηθέο νξγαλψζεηο 1 Γηθαηνζχλε, αζηπλνκία, ΢ηξαηφο Β Οξγαλ. Γεκφζηαο 2 Αζιεηηθφο φκηινο, ΢χλδεζκνο θίισλ Γηνίθεζεο ΠΑΟΚ Γ Πνιηηηθέο θαη 3 Γεκφζην ζρνιείν, Φηιαλζξσπηθφο ΢πλδηθαιηζηηθέο ζχιινγνο Γ Αζιεηηθέο νξγαλψζεηο 4 ΢νχπεξ Μαξθεη Δ Με εκπνξεπκαηηθέο 5 ΢σκαηείν Δξγαδνκέλσλ, Πνιηηηθή νξγαλψζεηο Νενιαία ΢η Δκπνξεπκαηηθέο 6 Δπηρεηξήζεηο, Κνηλσθειή Ηδξχκαηα νξγαλψζεηο

Γ Δ

Α ΢ΣΖΛΖ Αλνηθηφ ΢χζηεκα Κιεηζηφ ΢χζηεκα Γπλακηθφ ΢χζηεκα ΢ηαηηθφ ΢χζηεκα Πνιχπινθν

΢η

Απιφ

2 Α Β Γ

Β ΢ΣΖΛΖ 1 Πνιιά ζπζηήκαηα 2 Υσξίο ζρέζεηο κε ην πεξηβάιινλ ηνπ 3 ΢ε αιιειεπίδξαζε κε ην πεξηβάιινλ ηνπ 4 Λίγα κέξε 5 ΢πρλέο θαη ζπνπδαίεο αιιαγέο ζηα κέξε θαη ζηηο ζρέζεηο κε ην πεξηβάιινλ ηνπ 6 Υσξίο ζπνπδαίεο αιιαγέο ζηα κέξε θαη ζηηο ζρέζεηο κε ην πεξηβάιινλ ηνπ

΢σζηφ - Λάζνο 3) Παξαγσγηθέο νξγαλψζεηο ή κνλάδεο είλαη εθείλεο πνπ πξνζθέξνπλ πξντφληα ή ππεξεζίεο κε ην κεραληζκφ αγνξάο. ΢ Λ 4) Ζ πνιενδνκία αλήθεη ζηηο ζεζκηθέο νξγαλψζεηο. ΢ Λ 2


5) Δθαξκφδνληαο νηθνλνκίεο θιίκαθαο ή παξαγσγή κεγάιεο πνζφηεηαο πξντφληνο επηηξέπεηαη ε εμνηθνλφκεζε πφξσλ ΢ Λ 6) Απνηειεζκαηηθφηεξε ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ ησλ αλζξψπσλ ζεκαίλεη φηη νη άλζξσπνη πεηπραίλνπλ ηελ ηθαλνπνίεζε ηνπο κε θάζε ηξφπν. ΢ Λ Πνιιαπιήο Δπηινγήο 7) Ση δελ απνηειεί νξγάλσζε α. Παλεπηζηήκην β. Αζηπλνκία γ. Σν θνηλφ πνπ παξαθνινπζεί κηα ζπλαπιία δ. Δπηρείξεζε

3


΢ΗΜΕΙΩ΢ΕΙ΢ 1οσ & 2οσ ΚΕΦΑΛΑΙΟΤ ΔΙΑΓΩΝΙ΢ΜΑΣΑ – Α΢ΚΗ΢ΕΙ΢ – ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗ΢Η΢

4


Ζ ΔΝΝΟΗΑ ΣΟΤ ΔΠΗΥΔΗΡΔΗΝ Ζ επηρείξεζε είλαη θνηλσληθή νξγάλσζε, δηαθνξνπνηείηαη φκσο απφ ηηο ππφινηπεο γηαηί ζπλδέεηαη κε ηελ έλλνηα ηνπ επηρεηξείλ ή ηεο επηρεηξεκαηηθφηεηαο. Ζ έλλνηα απηή:  Πξψην ζεκαίλεη ην ζπλδπαζκφ ησλ ζπληειεζηψλ παξαγσγήο κε ζθνπφ ηελ παξαγσγή αγαζψλ/ πιηθψλ ή πινχηνπ.  Γεχηεξν εκπεξηέρεη ην ζηνηρείν ηεο εηζαγσγήο θαη εθαξκνγήο θαηλνηνκηψλ  Σξίην εκπεξηέρεη ην ζηνηρείν ηνπ θηλδχλνπ. Η ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢Η Ω΢ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΜΟΝΑΓΑ Ζ επηρείξεζε απνηειεί παξαγσγηθή – νηθνλνκηθή κνλάδα, πνπ ζπλδπάδνληαο ηνπο ζπληειεζηέο παξαγσγήο παξάγεη πξντφληα ή ππεξεζίεο κε ζθνπφ ηε δηάζεζή ηνπο ζηνπο θαηαλαισηέο κέζσ ηνπ κεραληζκνχ ηεο αγνξάο .  Ση δηαθξίλεη ηηο επηρεηξήζεηο απφ ηηο ππφινηπεο παξαγσγηθέο κνλάδεο Δλψ ε επηρείξεζε είλαη παξαγσγηθή κνλάδα, δελ είλαη φκσο φιεο νη παξαγσγηθέο κνλάδεο επηρεηξήζεηο. Γπν ραξαθηεξηζηηθά δηαθξίλνπλ ηηο επηρεηξήζεηο απφ ηηο ππφινηπεο παξαγσγηθέο κνλάδεο.  Ζ επηρείξεζε δηαζέηεη πξντφληα ή ηηο ππεξεζίεο πνπ παξάγεη έλαληη κηαο αμίαο κέζσ ηνπ κεραληζκνχ ηεο αγνξάο. Ζ επηβίσζε ηεο εμαξηάηαη απφ ηελ ηθαλφηεηα λα απνθηά έζνδα θαη θέξδε κέζσ ηνπ κεραληζκνχ απηνχ.  Ζ επηρείξεζε ζπλδέεηαη κε ην ζηνηρείν ηνπ θηλδχλνπ. Η ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢Η Ω΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩ΢Η Ζ επηρείξεζε είλαη θνηλσληθή θαηαζθεπή αθνχ απνηειείηαη απφ αλζξψπνπο. Απηφ ζεκαίλεη φηη:  Δθθξάδεη έλα ηξφπν ζπιινγηθήο δξάζεο  Αλαπηχζζνληαη θνηλσληθέο ζρέζεηο  Τπάξρνπλ , ζπγθξνχνληαη θαη γίλνληαη αληηθείκελν δξαζηεξηφηεηαο δηαθνξεηηθά ζπκθέξνληα νκάδσλ  Τπάξρνπλ ζρέζεηο εμνπζίαο  Λεηηνπξγεί ζχκθσλα κε έλα πιαίζην θαλφλσλ πνπ ξπζκίδνπλ ηελ ζπκπεξηθνξά  Έρεη θνηλσληθή επζχλε ζην πεξηβάιινλ ηεο Η ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢Η Ω΢ ΘΔ΢ΜΟ΢  Τπφθεηηαη ζε κηα ζεηξά ξπζκηζηηθψλ δηαηάμεσλ πνπ νξίδνληαη απφ ην ΢χληαγκα θαη ηνπο λφκνπο ηεο θνηλσλίαο. Αθφκα θαη γηα ηε δηάιπζή ηεο.  Δίλαη ππνρξεσκέλε λα δηαηππψλεη επίζεκα ηνπο θαλφλεο πνπ δηέπνπλ ηε ιεηηνπξγία ηεο , θαη λα δηαζέηεη ζεζκηθή νξγάλσζε. ΠΟΛΙΣΙ΢ΜΙΚΗ ΓΙΑ΢ΣΑ΢Η ΣΗ΢ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢Η΢ Κνπιηνχξα: έλα ζχλνιν αμηψλ, πηζηεχσ, ηδεψλ, ζπκβφισλ, θαλφλσλ θαη πξνηχπσλ πνπ εθαξκφδνληαη ζηελ θαζεκεξηλή καο δξαζηεξηφηεηα. ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢Η Ω΢ ΢Τ΢ΣΗΜΑ  Γέρεηαη εηζξνέο  Δπεμεξγάδεηαη – Μεηαζρεκαηίδεη – Μεηαπνηεί ηνπο πφξνπο πνπ δέρεηαη  Γίλεη εθξνέο  Δίλαη δηαθξηηή δειαδή έρεη ζχλνξα  Πξνζαξκφδεηαη ζην πεξηβάιινλ κέζσ ηνπ κεραληζκνχ ειέγρνπ – αλαηξνθνδφηεζεο. Αθφκε ππάξρεη ζαθήο δηάθξηζε κεηαμχ ηεο επηρείξεζεο θαη ηνπ πεξηβάιινληφο ηεο , ην νπνίν εμεηάδεη ζπζηεκαηηθά γηα λα αληαπνθξηζεί θαη πξνζαξκνζζεί θαηάιιεια (π.ρ. λένη 5


ηξφπνη ζπλαιιαγψλ, λέεο ηερληθέο πσιήζεσλ θαη πξνζέγγηζεο ηνπ πειάηε). ΋ιεο απηέο νη δηαδηθαζίεο ζπλζέηνπλ ηε ζπζηεκηθή ιεηηνπξγία ηεο.

ΒΑ΢ΗΚΟΗ ΟΡΟΗ

ΔΠΗΥΔΗΡΖΜΑΣΗΚΟΣΖΣΑ ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΖ ΜΟΝΑΓΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ ΚΟΤΛΣΟΤΡΑ Ζ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ Χ΢ ΘΔ΢ΜΟ΢

ΔΡΧΣΖ΢ΔΗ΢ 1)Ζ έλλνηα ηεο επηρεηξεκαηηθφηεηαο : Α)εθθξάδεη ην ζπλδπαζκφ ησλ ζπληειεζηψλ παξαγσγήο. Β)εκπεξηέρεη ην ζηνηρείν ησλ θαηλνηνκηψλ. Γ)εκπεξηέρεη ην ζηνηρείν ηνπ θηλδχλνπ. Γ)φια ηα παξαπάλσ. 2)Οη επηρεηξήζεηο δηαθξίλνληαη απφ ηηο ππφινηπεο παξαγσγηθέο κνλάδεο γηαηί: Α)εκπεξηέρνπλ ην ζηνηρείν ησλ θαηλνηνκηψλ. Β)ιεηηνπξγνχλ ζ έλα πιαίζην ηππηθψλ ή άηππσλ θαλφλσλ. Γ)ζπλδπάδνπλ ηνπο ζπληειεζηέο παξαγσγήο & εθαξκφδνπλ θαηλνηνκίεο. Γ)δηαζέηνπλ ηα πξντφληα ζηελ αγνξά έλαληη κηαο άμηαο αληαιιαγήο & ζπλδένληαη κε ην ζηνηρείν ηνπ θηλδχλνπ. 3)Οξηζκέλα ��πφ ηα θνηλσληθά ζηνηρεία ηεο επηρείξεζεο είλαη πσο : Α) Ζ επηρείξεζε εθθξάδεη έλαλ ηξφπν αηνκηθήο δξάζεο Β) Ζ επηρείξεζε απνηειεί κηα θνηλσληθή νξγάλσζε ζηελ νπνία δελ ζπγθξνχνληαη δηαθνξεηηθά ζπκθέξνληα γηαηί φινη έρνπλ θνηλνχο ζηφρνπο γηα ηελ επηβίσζε ηεο επηρείξεζεο κέζα ζηελ αγνξά. Γ) Ζ επηρείξεζε απνηειεί έλαλ ζεκειηψδε ζεζκφ πνπ δηαθξίλεηαη κέζα ζηελ θνηλσλία Γ) Ζ επηρείξεζε ιεηηνπξγεί ζχκθσλα κε έλα πιαίζην ηππηθψλ ή άηππσλ θαλφλσλ. 4) Οη επηρεηξήζεηο δηαθξίλνληαη απφ άιιεο παξαγσγηθέο κνλάδεο, επεηδή α. παξάγνπλ πξντφληα πνπ δηαζέηνπλ κέζσ ηεο αγνξάο. β. παξάγνπλ ππεξεζίεο πνπ δηαζέηνπλ κέζσ ηεο αγνξάο. γ. ζπλδένληαη κε ην ζηνηρείν ηνπ θηλδχλνπ. δ. παξάγνπλ πξντφληα - ππεξεζίεο πνπ δηαζέηνπλ κέζσ ηεο αγνξάο θαη ζπλδένληαη κε ην ζηνηρείν ηνπ θηλδχλνπ. 5)Ζ ζεψξεζε ηεο επηρείξεζεο σο ζεζκνχ ζπλδέεηαη κεηαμχ άιισλ κε α. ηηο ζρέζεηο ηεο κε ην θνηλσληθφ πεξηβάιινλ. 6. ηηο ζρέζεηο ηεο κε ηηο νκάδεο πνπ ηελ ελδηαθέξνπλ, γ. ηε ιεηηνπξγία ηεο. δ. φια ηα παξαπάλσ. Να ραξαθηεξίζεηε ηηο παξαθάησ πξνηάζεηο κε ηελ έλδεημε ΢ωζηό (΢) ή Λάθορ (Λ) δίπια ζην γξάκκα πνπ αληηζηνηρεί ζηελ θάζε πξφηαζε θαη λα αηηηνινγήζεηε ηελ απάληεζε ζαο. 1. Ζ έλλνηα ηεο επηρεηξεκαηηθφηεηαο αθνξά ηελ εηζαγσγή θαη εθαξκνγή θαηλνηνκηψλ ζηελ επηρείξεζε 2. Οη παξαγσγηθέο κνλάδεο πνπ δελ είλαη επηρεηξήζεηο δε δηαζέηνπλ ηα πξντφληα ηνπο έλαληη κηαο αμίαο αληαιιαγήο κέζσ ηνπ κεραληζκνχ ηεο αγνξάο. (΢ Λ) 6


3. Απαηηείηαη δηεπηζηεκνληθή πξνζέγγηζε ησλ δεηεκάησλ ηεο δηνίθεζεο ησλ επηρεηξήζεσλ.( ΢ Λ) 4. ΢ηελ επηρείξεζε αλαπηχζζνληαη ζρέζεηο εμνπζίαο κεηαμχ ησλ εξγαδνκέλσλ θαη ησλ εξγνδνηψλ (πξντζηακέλσλ θαη πθηζηακέλσλ) (΢ Λ) 5. Ζ επηρείξεζε δελ είλαη ππνρξεσκέλε λα δηαηππψλεη επίζεκα ηνπο βαζηθνχο θαλφλεο πνπ δηέπνπλ ηε θχζε θαη ηε ιεηηνπξγία ηεο. (΢ Λ) 6. Ζ επηρείξεζε δηαζέηεη ζεζκηθή νξγάλσζε. (΢ Λ) 7. Ζ ίδξπζε, ε ιεηηνπξγία θαη ε δηάιπζε ηεο επηρείξεζεο πξνζδηνξίδνληαη απφ ην εθάζηνηε λνκηθφ πιαίζην κηαο θνηλσλίαο θαη θαηαδείρλνπλ ην ζεζκηθφ ραξαθηήξα ηεο επηρείξεζεο. 8. Σα δεηήκαηα πνπ αθνξνχλ ηε δηνίθεζε ησλ επηρεηξήζεσλ απαηηνχλ ηε δηεπηζηεκνληθή πξνζέγγηζε γηα ηελ αλάιπζε ηνπο. Να ζπκπιεξψζεηε ηα θελά ζηηο παξαθάησ πξνηάζεηο. · 1. Ζ επηρείξεζε σο................νξγάλσζε ζπλδέεηαη κε ηελ έλλνηα ηεο................θαη δηαθξίλεηαη απφ άιιεο................. νξγαλψζεηο. 2. Ζ επηρείξεζε σο παξαγσγηθή-νηθνλνκηθή κνλάδα ................ θαη αμηνπνηεί ηνπο ................ παξαγσγήο γηα λα ................ πξντφληα/ππεξεζίεο κε ζθνπφ ηε................ ηνπο δηακέζνπ ηεο ................ ζηνπο θαηαλαισηέο. 3. Οη επηρεηξήζεηο ζπλδένληαη κε ην ζηνηρείν ηνπ ................, πνπ αθνξά ηελ πηζαλφηεηα ................ ή ................, πνπ εκπεξηέρεηαη ζην «επηρεηξείλ». 4. ΢ην πιαίζην ηεο επηρείξεζεο σο θνηλσληθήο νξγάλσζεο αλαπηχζζνληαη θαη ζρέζεηο ................, ζχκθσλα κε ηηο νπνίεο θάπνηνη κε ................ ηξφπν απνθαζίδνπλ θαη θάπνηνη είλαη ................λα................. 5. Ζ................ δηάζηαζε ηεο επηρείξεζεο αλαθέξεηαη ζηνλ φξν «................». Με 6. ηνλ φξν απηφ ελλννχκε κηα θηινζνθία πνπ ................ ηα άηνκα θαη ηηο 7. νκάδεο, ζπκβάιιεη ζηε ................ θαη ζηελ απνηειεζκαηηθή ................ ηνπο. 8. Ζ επηρείξεζε απνηειεί κηα __________-___________κνλάδα, κε ηελ έλλνηα φηη ζπλδπάδεη θαη αμηνπνηεί ηνπο ζπληειεζηέο παξαγσγήο, πξνθεηκέλνπ λα παξάγεη _______ θαη ___________, κε ζθνπφ ηελ ____________ ηνπο κέζσ ηνπ κεραληζκνχ ηεο αγνξάο ζηνπο ____________. Να απαληήζεηε κε ζπληνκία ζηηο παξαθάησ εξσηήζεηο. 1. Να αλαθεξζείηε ζηελ επηρείξεζε σο παξαγσγηθή-νηθνλνκηθή κνλάδα. 2. Ση ζεκαίλεη ν φξνο «επηρεηξεκαηηθφηεηα»; 3. Να αλαθεξζείηε ζηελ επηρείξεζε σο θνηλσληθή νξγάλσζε. 4. Να αλαθεξζείηε ζηελ επηρείξεζε σο ζεζκφ.

7


Δξσηήζεηο – Αζθήζεηο ΢ει. 25 – 29 Δξσηήζεηο ΢σζηνύ – Λάζνπο 1. Ζ επηρείξεζε κπνξεί λα παίμεη ην ξφιν ηνπ επελδπηή θαη ηνπ απνηακηεπηή, φρη φκσο θαη ην ξφιν ηνπ θαηαλαισηή. 2. Ζ απαζρφιεζε θαη ην εηζφδεκα ησλ πεξηζζφηεξσλ αλζξψπσλ πξνέξρεηαη απφ ηηο επηρεηξήζεηο. 3. Ζ επηρείξεζε δελ μερσξίδεη απφ κηα θνηλσληθή νξγάλσζε. 4. Έλα αλζνπσιείν δελ είλαη επηρείξεζε. 5. Ζ έλλνηα ηεο επηρεηξεκαηηθφηεηαο δελ εκπεξηέρεη ην ζηνηρείν ηνπ θηλδχλνπ. 6. Ζ επηρείξεζε, εθηφο απφ πξντφληα ή ππεξεζίεο, πξνζθέξεη απαζρφιεζε, ηθαλνπνίεζε θνηλσληθψλ αλαγθψλ θαη πξέπεη λα «αηζζάλεηαη» θνηλσληθή επζχλε απέλαληη ζην πεξηβάιινλ ηεο. (Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2001) 7. Ζ νηθνγέλεηα είλαη ζεκαληηθφηεξν ζηνηρείν απφ ηελ επηρείξεζε. 8. Δπηρεηξεκαηηθφηεηα ζεκαίλεη ν άλεπ ζθνπνχ ζπλδπαζκφο ησλ ζπληειεζηψλ παξαγσγήο. 9. Ζ επηρείξεζε ιεηηνπξγεί ζχκθσλα κε έλα πιαίζην ηππηθψλ (θαη κφλν) θαλφλσλ. 10. Σν δεκφζην εθπαηδεπηηθφ ίδξπκα είλαη επηρείξεζε. 11. Ζ επηρείξεζε απνηειεί κηα νξγάλσζε πνπ παξάγεη πινχην. 12. Ζ επηρείξεζε απνηειεί θνηλσληθή νξγάλσζε, γηαηί εθθξάδεη έλαλ ηξφπν ζπιινγηθήο δξάζεο. (Θέκα Παλειιελίσλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2000) 13. Ζ χπαξμε ηεο επηρείξεζεο εμαξηάηαη απφ ηελ ηθαλφηεηα λα απνθηά έζνδα θαη θέξδε κέζσ ηνπ κεραληζκνχ ηεο αγνξάο. 14. Ζ επηρείξεζε δελ είλαη ζεζκφο. 15. ΢ηηο νκάδεο ελδηαθεξνκέλσλ κηαο επηρείξεζεο αλήθνπλ νη πξνκεζεπηέο θαη νη πειάηεο, δελ αλήθνπλ φκσο νη εξγαδφκελνη ηεο 16. ΢ηελ επηρείξεζε ππάξρνπλ ζρέζεηο εμνπζίαο. 17. Δίλαη δπλαηφλ ζηα πιαίζηα ηεο επηρείξεζεο λα δεκηνπξγεζνχλ ζρέζεηο αιιειεγγχεο. 18. ΋ιεο νη παξαγσγηθέο νκάδεο είλαη επηρεηξήζεηο. (Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2003) 19. Ζ επηρείξεζε πξνζθέξεη ηθαλνπνίεζε θνηλσληθψλ αλαγθψλ. 20. Ζ δνκή κηαο θνηλσλίαο δε ζπλδέεηαη άκεζα κε ην ζεζκφ ηεο επηρείξεζεο. 21. Σν δεκφζην εξεπλεηηθφ ίδξπκα είλαη επηρείξεζε. [Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2003 (Δζπεξηλά Λχθεηα)] 22. «Ζ πνζφηεηα εμαζθαιίδεη ηελ επηηπρία» είλαη δπλαηφλ λα απνηειεί ζηνηρείν ηεο θνπιηνχξαο κηαο επηρείξεζεο. 23. «Ζ πνηφηεηα εμαζθαιίδεη ηελ επηηπρία» είλαη δπλαηφλ λα απνηειεί ζηνηρείν ηεο θνπιηνχξαο κηαο επηρείξεζεο, ρσξίο απαξαίηεηα λα απνηειεί ζηνηρείν ηεο θνπιηνχξαο κηαο άιιεο. 24. Ζ θνπιηνχξα πξνζδηνξίδεη ζεκαληηθά ηηο αηνκηθέο ζπκπεξηθνξάο κηαο θνηλσληθήο νξγάλσζεο. 25. Ζ επηρείξεζε δίλεη ζην πεξηβάιινλ ηηο εηζξνέο. 26. Ζ επηρείξεζε είλαη ππνρξεσκέλε λα δηαηππψλεη επηζήκσο ηνπο βαζηθνχο θαλφλεο πνπ δηέπνπλ ηε θχζε θαη ηε ιεηηνπξγία ηεο, θαη λα δηαζέηεη ζεζκηθή νξγάλσζε. (Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2004) 27. Αλ ιάβνπκε ηελ επηρείξεζε σο ζχζηεκα, ην ζηνηρείν «άλζξσπνη» αλήθεη ζηηο εθξνέο.

8


28. Ζ επηρείξεζε παξάγεη πξντφληα θαη ππεξεζίεο ηα νπνία δηαζέηεη έλαληη κηαο αμίαο αληαιιαγήο κέζσ ηνπ κεραληζκνχ ηεο αγνξάο. (Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2002) 29. Ζ επηρείξεζε δελ είλαη δηαθξηηή απφ ην πεξηβάιινλ ηεο, 30. Οη «πιεξνθνξίεο» ζπγθαηαιέγνληαη ζηηο εηζξνέο θαη ζηηο εθξνέο ηεο επηρείξεζεο. 31. Ζ δηνίθεζε ησλ επηρεηξήζεσλ, κε βάζε ηε ζπζηεκηθή πξνζέγγηζε, απαηηεί ηε κειέηε ηνπ θάζε ζηνηρείνπ-κέξνπο ηεο επηρείξεζεο, αιιά θαη ηε κειέηε κεηαμχ ησλ ζηνηρείσλ. 32. Ζ δηνίθεζε ησλ επηρεηξήζεσλ πξνζεγγίδεηαη δηεπηζηεκνληθά. 33. Σν αλζξψπηλν δπλακηθφ απνηειεί ζηνηρείν ησλ εηζξνψλ ηεο επηρείξεζεο. [(Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2002 (Δζπεξηλά Λχθεηα)] 34. ΋ηαλ ιέκε φηη ε επηρείξεζε ζπλδέεηαη κε ην ζηνηρείν ηνπ θηλδχλνπ, ελλννχκε φηη ε ιεηηνπξγία ηεο ή κηα επηρεηξεκαηηθή δξαζηεξηφηεηα ζπλδέεηαη κε πηζαλφηεηα θέξδνπο ή δεκίαο 35. Ζ επηρείξεζε απνηειεί κηα «θνηλσληθή θαηαζθεπή», γηαηί απνηειείηαη απφ αλζξψπνπο. 36. Ζ επηρείξεζε πξνζαξκφδεηαη απηφκαηα ζην πεξηβάιινλ ρσξίο θαλέλα κεραληζκφ. 37. Ζ Γεληθή ΢πλέιεπζε αλήθεη ζηε ζεζκηθή νξγάλσζε ηεο επηρείξεζεο. Δξσηήζεηο πνιιαπιήο επηινγήο 38. Ζ έλλνηα ηνπ «επηρεηξείλ»; α. ζεκαίλεη ην ζπλδπαζκφ ησλ ζπληειεζηψλ παξαγσγήο κε ζθνπφ ηε δεκηνπξγία πιηθψλ αγαζψλ ή ππεξεζηψλ β. εκπεξηέρεη ην ζηνηρείν ηεο εηζαγσγήο θαη εθαξκνγήο θαηλνηνκηψλ γ. εκπεξηέρεη ην ζηνηρείν ηνπ θηλδχλνπ δ. εκπεξηέρεη φια ηα παξαπάλσ 39. Ζ επηρείξεζε: α. παίδεη ηνπο ξφινπο ηνπ επελδπηή, ηνπ θαηαλαισηή, ηνπ δαλεηδφκελνπ, ηνπ απνηακηεπηή β. απνηειεί κηα νξγάλσζε πνπ παξάγεη πινχην γ. δε ζπλδέεηαη κε πηζαλφηεηα θέξδνπο ή δεκίαο δ. ην α θαη ην β ε. ην α, ην β θαη ην γ 40. Ζ επηρείξεζε σο θνηλσληθή νξγάλσζε: α. εθθξάδεί έλα ζπιινγηθφ ηξφπν δξάζεο θαη αλαπηχζζνληαη ζ' απηήλ θνηλσληθέο ζρέζεηο β. είλαη κηα νξγάλσζε ζηελ νπνία ππάξρνπλ δηαθνξεηηθά ζπκθέξνληα δηαθνξεηηθψλ νκάδσλ θαη ιεηηνπξγεί ζχκθσλα κε έλα πιαίζην ηππηθψλ ή άηππσλ θαλφλσλ γ. είλαη κηα νξγάλσζε ζηελ νπνία ππάξρνπλ ζρέζεηο εμνπζίαο θαη εθηφο απφ πξντφληα ή ππεξεζίεο πξνζθέξεη απαζρφιεζε θαη ηθαλνπνίεζε θνηλσληθψλ αλαγθψλ. δ. είλαη ππνρξεσκέλε λα δηαηππψλεη επηζήκσο ηνπο θαλφλεο πνπ δηέπνπλ ηε θχζε θαη ηε ιεηηνπξγία ηεο. ε. ην α, γ, θαη δ ζη. ην α, β, θαη ην γ 41. Ζ πνιηηηζκηθή δηάζηαζε ηεο επηρείξεζεο έρεη ζρέζε κε: α. Σελ θνπιηνχξα ηεο επηρείξεζεο β. ηνπο ζεζκνχο ηεο θνηλσλίαο γ. ην πιαίζην ησλ ξπζκηζηηθψλ δηαηάμεσλ δ. ηηο δηαπξνζσπηθέο ζρέζεηο ησλ αηφκσλ ηεο επηρείξεζεο 42. «Ζ επηρείξεζε εθθξάδεη έλαλ ηξφπν ζπιινγηθήο δξάζεο», απηφ ζρεηίδεηαη κε: α. ηελ επηρείξεζε σο ζεζκφ 9


β. ηελ επηρείξεζε σο θνηλσληθή νξγάλσζε γ. ηελ επηρείξεζε σο παξαγσγηθή - νηθνλνκηθή νξγάλσζε δ. ηελ πνιηηηζκηθή δηάζηαζε ηεο επηρείξεζεο 43. Ζ επηρείξεζε είλαη έλα ζχζηεκα ην νπνίν: α. ιακβάλεη εηζξνέο απφ ην πεξηβάιινλ β. επεμεξγάδεηαη ηηο εηζξνέο ηνπ πεξηβάιινληνο γ. δίλεη εθξνέο ζην πεξηβάιινλ δ. είλαη δηαθξηηή απφ ην πεξηβάιινλ ε. ην α θαη ην γ ζη. ην α, ην β, ην γ θαη ην δ δ. ην γ θαη ην δ 44. Ζ επηρείξεζε δηαθξίλεηαη απφ ηηο ππφινηπεο παξαγσγηθέο κνλά��εο πνπ δελ είλαη επηρεηξήζεηο, γηαηί: α. ε χπαξμή ηεο εμαξηάηαη απφ ηελ ηθαλφηεηά ηεο λα απνθηά έζνδα θαη θέξδε κέζσ ηνπ κεραληζκνχ ηεο αγνξάο β. ε ιεηηνπξγία ηεο ζπλδέεηαη κε πηζαλφηεηα θέξδνπο ή δεκίαο γ. ζ' απηήλ ππάξρνπλ ζρέζεηο εμνπζίαο δ. ην α θαη ην β ε. ην α, ην β θαη ην γ 45. Ζ επηρείξεζε δηαζέηεη ζεζκηθή νξγάλσζε ζεκαίλεη φηη: α. ν «ζάλαηνο» ηεο πξνζδηνξίδεηαη απφ ην ΢χληαγκα θη απφ ηνπο λφκνπο β. ε ίδξπζε θαη ε ιεηηνπξγία ηεο πξνζδηνξίδνληαη απφ ην ΢χληαγκα θαη απφ ηνπο λφκνπο γ. είλαη ππνρξεσκέλε λα δηαζέηεη Γεληθή ΢πλέιεπζε θαη Γηνηθεηηθά ΢πκβνχιηα δ. ην α θαη ην β ε. ην α, ην β θαη ην γ Δξσηήζεηο ζπκπιήξσζεο θελώλ 46. Ζ έλλνηα ηεο ________: α) ζεκαίλεη ην ζπλδπαζκφ ησλ ___________ _________ κε ζθνπφ ηε δεκηνπξγία πιηθψλ αγαζψλ ή ππεξεζηψλ, β) πεξηέρεη ην ζηνηρείν ηεο εηζαγσγήο θαη εθαξκνγήο_______ θαη γ) εκπεξηέρεη ην ζηνηρείν ηνπ ___________ 47. Ζ επηρείξεζε είλαη κία ___________ - ____________ κνλάδα, κε ηελ έλλνηα φηη ζπλδπάδεη θα αμηνπνηεί ηνπο ζπληειεζηέο παξαγσγήο, πξνθείκελνπ λα παξάγεη __________ ή ___________ κε ζθνπφ λα ηα δηαζέζεη ζηνπο __________ ,κέζσ ηνπ κεραληζκνχ ηεο ___________ . 48. ΋ηαλ ιέκε φηη ε επηρείξεζε ζπλδέεηαη κε ην ζηνηρείν ηνπ _________ελλννχκε φηη ε ________ ηεο ή κηα επηρεηξεκαηηθή ηεο δξαζηεξηφηεηα ζπλδέεηαη κε πηζαλφηεηα ______________ή _________ 49. Σν γεγνλφο φηη ε επηρείξεζε απνηειεί κία __________νξγάλσζε ζεκαίλεη φηη: • Δθθξάδεη έλαλ ηξφπν __________δξάζεο. • Αλαπηχζζνληαη _______________ ζρέζεηο. • Τπάξρνπλ δηαθνξεηηθά ___________ δηαθνξεηηθψλ νκάδσλ. • Τπάξρνπλ ζρέζεηο _____________ • Λεηηνπξγεί ζχκθσλα κε έλα πιαίζην __________ ή _________ θαλφλσλ. • Δθηφο ησλ πξντφλησλ ή ππεξεζηψλ πξνζθέξεη _________ θαη ηθαλνπνίεζε _____ αλαγθψλ θαη έρεη επζχλε απέλαληη ζην __________ 50. Ζ επηρείξεζε είλαη ππνρξεσκέλε λα δηαηππψλεη επηζήκσο ηνπο βαζηθνχο θαλφλεο πνπ δηέπνπλ ηε_________ θαη ηε _____________ ηεο θαη λα δηαζέηεη _________________νξγάλσζε. 51. Ζ επηρείξεζε σο ______________ιακβάλεη ηηο ______________απφ ην πεξηβάιινλ, ηηο επεμεξγάδεηαη - κεηαζρεκαηίδεη - κεηαπνηεί κέζσ δηαθφξσλ ___________θαη ___________, ζηε ζπλέρεηα δίλεη ηηο ___________ ζην πεξηβάιινλ θαη ηέινο πξνζαξκφδεηαη ζ' απηφ κέζσ ηνπ κεραληζκνχ _________ - ______________ 10


52. Ζ επηρείξεζε, πξνθεηκέλνπ λα _________, είλαη δπλαηφλ λα παίδεη ηνπο ξφινπο ηνπ _________ , ηνπ _________, ηνπ _____________, ηνπ _______________θηι. 53. Ζ ________________απνηειεί έλα απφ ηα θπξηφηεξα ζπζηαηηθά ζηνηρεία κηαο θνηλσληθήο νξγάλσζεο, γηαηί πξνζδηνξίδεη ηνλ ηξφπν πνπ ___________ιεηηνπξγεί, θαζψο θαη ηηο ____________,ηηο αηνκηθέο θαη νκαδηθέο _____________. Δξσηήζεηο αληηζηνίρηζεο 54. ΢ΣΖΛΖ Α 1. Ζ επηρείξεζε σο θνηλσληθή νξγάλσζε: 2. Ζ επηρείξεζε σο ζεζκφο: 3. Πνιηηηζκηθή δηάζηαζε ηεο επηρείξεζεο: 4. Ζ επηρείξεζε σο ζχζηεκα;

55. ΢ΣΖΛΖ Α 1. Οη παξαγσγηθέο κνλάδεο πνπ είλαη επηρεηξήζεηο: 2. Οη παξαγσγηθέο κνλάδεο πνπ δελ είλαη επηρεηξήζεηο:

΢ΣΖΛΖ Β α. είλαη ππνρξεσκέλε λα δηαηππψλεη επηζήκσο ηνπο βαζηθνχο θαλφλεο πνπ δηέπνπλ ηε θχζε θαη ηε ιεηηνπξγία ηεο β. ιεηηνπξγεί ζχκθσλα κε έλα πιαίζην ηππηθψλ ή άηππσλ θαλφλσλ. γ. είλαη έλα ζχζηεκα θνηλψλ αμηψλ. δ. εθθξάδεη έλαλ ηξφπν ζπιινγηθήο δξάζεο. ε. αλαπηχζζνληαη ζρέζεηο εμνπζίαο ζη. είλαη έλα ζχζηεκα ζπκβφισλ δ. επεμεξγάδεηαη – κεηαζρεκαηίδεη – κεηαπνηεί ηηο εηζξνέο

΢ΣΖΛΖ Β α. παξάγνπλ πξντφληα ή ππεξεζίεο πνπ δηαζέηνπλ ζηελ αγνξά (κέζσ ηνπ κεραληζκνχ ηεο αγνξάο) έλαληη κηαο αμίαο αληαιιαγήο. β. ζπλδπάδνπλ θαη αμηνπνηνχλ ηνπο ζπληειεζηέο παξαγσγήο. γ. ε χπαξμε ηνπο εμαξηάηαη απφ ηελ ηθαλφηεηα λα απνθηνχλ έζνδα θαη θέξδε κέζσ ηνπ κεραληζκνχ ηεο αγνξάο. δ. ζπλδένληαη κε ην ζηνηρείν ηνπ θηλδχλνπ.

11


Ώξα λα ιύζνπκε

ΟΡΗΕΟΝΣΗΑ 2.α. Αξρή... ιεηηνπξγίαο, β. Άξζξν. 3.α. Δπηρείξεζε επεμεξγαζίαο βαζηθψλ κεηάιισλ, β. Αξρή... αξρήο. γ. Αξρή...δαλείνπ. 4. Δξεπλεηηθφ ηλζηηηνχην γηα ηε βηνκεραλία. 5. α. Δπηρείξεζε παξαγσγήο γξαθείσλ θαη θαζηζκάησλ, β. Φσλήεληα. 6. α. Με θνηλσληθέο αζθαιίζεηο ζρεηηθφ, β. Γλσζηφο νξγαληζκφο ηειεπηθνηλσληψλ, αληίζηξνθα, γ. ΢χκθσλα. ΚΑΘΔΣΑ 1.Δπηρείξενε πψιεζεο ειεθηξνληθψλ ππνινγηζηψλ. 2. α. Αξρηθά επαξρηαθήο πνδνζθαηξηθήο νκάδαο, πνπ θαηέθηεζε ην πξσηάζιεκα Α' εζληθήο, β. ΋κνην κε ην 6.α νξηδφληηα, αληίζηξνθα. 3. Αξρηθά δεκφζηνπ λνζνθνκείνπ ζρεηηθνχ κε αηπρήκαηα, αληίζηξνθα. 4. Κξίλεηαη έηζη θαη έλαο δηαγσληζκφο, αηηηαηηθή. 5. Αξρή... εληφο. 6. α. ΋λνκα γλσζηνχ καηεπηεξίνπ, αληίζηξνθα, β. Άξζξν. 7. ... ΋ηι, επηρείξεζε επεμεξγαζίαο αξγνί) πεηξειαίνπ, αληίζηξνθα. 8. Γξάκκαηα ηνπ αιθαβήηνπ. 9. α. Αξρηθά εθπαίδεπζεο, β. Αξρηθά γλσζηνχ δεκφζηνπ λνζνθνκείνπ. 10. α. Αξρηθά ηξάπεδαο ζρεηηθήο κε αγξφηεο, αληίζηξνθα, β. Αξρηθά ηξάπεδαο ηνπ δεκνζίνπ. 11. Μάξθα ξαδηνθψλνπ θαη εηαηξείαο.

12


ΟΡΓΑΝΧ΢Ζ & ΓΗΟΗΚΖ΢Ζ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢ΔΧΝ Α΢ΚΖ΢ΔΗ΢ ΔΠΑΝΑΛΖΦΖ΢ 1. Ση ελλννχκε φηαλ κηιάκε γηα Κνηλσληθή Δπζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ Δλλννχκε ηελ πνιηηηθή θαη ηελ επαηζζεζία ηεο επηρείξεζεο ζε ζέκαηα πνπ αθνξνχλ ην θνηλσληθφ ζχλνιν. 2. Ση ραξαθηεξίδεη ηελ επηρείξεζε σο ζεζκφ. 3. Αλαπηχμηε ηελ έλλνηα ηνπ επηρεηξείλ θαη ηεο επηρεηξεκαηηθφηεηαο 4. Πνηα είλαη ε ζεκαζία ηεο θνπιηνχξαο ηεο επηρείξεζεο 5. Ση ραξαθηεξίδεη ηελ επηρείξεζε σο ζχζηεκα. Άζθεζε αληηζηνηρίαο 6. α. ΢χζηεκα θνηλψλ αμηψλ, πηζηεχσ, παξαδνρψλ, ζπκβφισλ, εζίκσλ, θαλφλσλ θαη πξνηχπσλ β. Σξφπνο ζπιινγηθήο δξάζεο, ζρέζεηο εμνπζίαο γ. Καηαζηαηηθφ, γεληθή ζπλέιεπζε δ. ΢πλδπαζκφο θαη αμηνπνίεζε ζπληειεζηψλ παξαγσγήο ε. Δηζξνέο, επεμεξγαζία, εθξνέο 1. Ζ επηρείξεζε σο παξαγσγηθή κνλάδα

2. Ζ επηρείξεζε σο θνηλσληθή νξγάλσζε 3. Ζ επηρείξεζε σο ζεζκφο 4. Ζ πνιηηηζκηθή δηάζηαζε ηεο επηρείξεζεο 5. Ζ επηρείξεζε σο ζχζηεκα

ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ΢ ΣΖ΢ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢ Ζ επηρείξεζε πξνθεηκέλνπ λα εθπιεξψζεη ηελ απνζηνιή ηεο θαη λα πεηχρεη ηνπο ζηφρνπο ηηο, αλαπηχζζεη δξάζε κε ζπγθεθξηκέλεο ιεηηνπξγίεο. Καζεκηά έρεη ζπγθεθξηκέλν ζθνπφ θαη πεξηερφκελν, θαη φιεο καδί ζε ζπλδπαζκφ πινπνηνχλ ην ζπλνιηθφ έξγν θαη ηελ απνζηνιή ηεο επηρείξεζεο. ΢ην ζχγρξνλν θφζκν φπνπ ε ηερλνινγηθέο εμειίμεηο θαη νη θαηλνηνκίεο ηνπ marketing αλαηξέπνπλ ζπλερψο ηα δεδνκέλα παξαγσγήο αγαζψλ θαη ππεξεζηψλ φζν θαη ηνλ ηξφπν ηθαλνπνίεζεο ησλ αλαγθψλ πξνβάιιεη επηηαθηηθή ηελ αλάγθε γηα δηάζεζε πφξσλ ζε επηπιένλ ιεηηνπξγίεο φπσο έξεπλαο θαη αλάπηπμεο, ζηα λέα ηερλνινγηθά επηηεχγκαηα, δεκνζίσλ ζρέζεσλ, πιεξνθφξεζεο. Ζ εμάξηεζε κεηαμχ ησλ επηρεηξεζηαθψλ ιεηηνπξγηψλ είλαη κεγάιε θαη απηή θαζνξίδεη ηελ θαιή πνξεία θαη ηειηθά ηελ χπαξμε ηεο επηρείξεζεο. Ο ξφινο ηεο Γηνηθεηηθήο Λεηηνπξγίαο είλαη: ν αξκνληθφο ζπλδπαζκφο φισλ ησλ ιεηηνπξγηψλ κε ζθνπφ ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα. ΢πλδπάδεη ηνπο παξαγσγηθνχο ζπληειεζηέο ζχκθσλα κε ηελ βαζηθή νηθνλνκηθή αξρή, κε θαηεχζπλζε ηνλ αληηθεηκεληθφ ζθνπφ ηεο επηρείξεζεο θαη κε θπξίαξρν ην ξφιν ηνπ αλζξψπηλνπ παξάγνληα.

13


΢ΠΟΤΓΑΗΟΣΔΡΔ΢ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ΢ ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ: απνηειείηαη απφ έλα ζχλνιν ελεξγεηψλ νη νπνίεο ζπλδένληαη άκεζα κε ηελ παξαγσγή πξντφλησλ θαη ππεξεζηψλ. Π.ρ. επεμεξγαζία α‟ πιψλ, ρξήζε κεραλεκάησλ, θ.ι.π. Δλέξγεηεο:  Δπεμεξγαζία πιηθψλ ή πιεξνθνξηψλ  Υξήζε & ΢πληήξεζε ησλ κέζσλ γηα ηελ παξαγσγή  Έιεγρνο πνηφηεηαο ΔΜΠΟΡΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ: φιεο ηηο ελέξγεηεο πξνθεηκέλνπ ε επηρείξεζε λα δηαζέζεη ηα πξντφληα ηεο ζηελ αγνξά, ψζηε λα αγνξάδνληαη απφ ηνπο θαηαλαισηέο. Οη ελέξγεηεο απηέο είλαη:  Έξεπλα ησλ αλαγθψλ  ΢ρεδηαζκφο πξντφλησλ  Πξνβνιή & Πξνψζεζε  Πψιεζε & Γηαλνκή Ζ εκπνξηθή ιεηηνπξγία εθθξάδεηαη θπξίσο κε ηηο έλλνηεο marketing θαη πσιήζεσλ. ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ: δξαζηεξηφηεηεο απηήο είλαη π.ρ ηξαπεδηθά δάλεηα, θνξνινγία, πψιεζε κεηνρψλ, θ.ι.π. Πεξηιακβάλεη ελέξγεηεο φπσο:  Δμεχξεζε θεθαιαίνπ γηα ηελ ίδξπζε ηεο νηθνλνκηθήο κνλάδαο  Αμηνπνίεζε θεθαιαίνπ  Γηαρεηξηζηηθέο θαη ινγηζηηθέο δηαδηθαζίεο.  Δμαθξίβσζε απνηειεζκάησλ ΑΛΛΔ΢ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ΢ ΣΖ΢ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΠΡΟΜΖΘΔΗΧΝ: πεξηιακβάλεη ελέξγεηεο πνπ εμαζθαιίδνπλ απαξαίηεηα πξντφληα ηεο επηρείξεζεο ΋πσο:  Ζ νηθνλνκηθφηεξε πξνκήζεηα πξψησλ πιψλ, κεραλεκάησλ, θ.α.  Ζ έξεπλα ηηκψλ, ε αγνξά, θαη ε απνζήθεπζε ησλ παξαπάλσ πιηθψλ  Ζ ζπλερήο παξαθνινχζεζε ησλ απνζεκάησλ. ΔΡΔΤΝΑ & ΑΝΑΠΣΤΞΖ: έρεη ζαλ αληηθείκελν ηεο ηελ αμηνπνίεζε ηεο ζχγρξνλεο ηερλνινγίαο γηα ηελ αλεχξεζε λέσλ ηξφπσλ παξαγσγήο, ή ηε βειηίσζε ησλ ππαξρφλησλ, ηε δεκηνπξγία λέσλ πξντφλησλ θαη ηε βειηίσζε ηνπο. Κπξίσο απ‟ απηή ηε ιεηηνπξγία εμαξηάηαη ε αληαγσληζηηθφηεηα θαη ε αλάπηπμε ηεο επηρείξεζεο. Ηζρχεη αθφκα θαη γηα ηηο κηθξέο επηρεηξήζεηο αλαπηχζζεηαη κε απιέο κνξθέο θαη ππνζηεξίδεηαη απφ δεκνηηθνχο ή ηδησηηθνχο νξγαληζκνχο ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΠΛΖΡΟΦΟΡΖ΢Ζ΢: είλαη ην ζχλνιν ησλ ελεξγεηψλ πξνθεηκέλνπ λα απνθηνχλ, λα απνζεθεχνπλ, λα επεμεξγάδνληαη, λα δηαλέκνπλ θαη λα πινπνηνχλ ηηο δηάθνξεο πιεξνθνξίεο. ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΓΖΜΟ΢ΗΧΝ ΢ΥΔ΢ΔΧΝ: είλαη ην ζχλνιν ελεξγεηψλ πνπ εμππεξεηνχλ ηελ ηθαλνπνίεζε ηεο αλάγθεο αλάπηπμεο θαιψλ ζρέζεσλ κε ηξίηνπο.

14


Α΢ΚΖ΢ΔΗ΢ 1. Ζ έλλνηα ηνπ Marketing θχξηα ζρεηίδεηαη κε: a) Παξαγσγηθή ιεηηνπξγία b) Δκπνξηθή ιεηηνπξγία c) Λεηηνπξγία Γεκνζίσλ ΢ρέζεσλ d) Σν ξφιν ηεο Γηνίθεζεο

2. Ζ ιεηηνπξγία ησλ πξνκεζεηψλ πεξηιακβάλεη: a) Απφθηεζε θαη επεμεξγαζία πιεξνθνξηψλ b) Αμηνπνίεζε θεθαιαίνπ c) Οηθνλνκηθφηεξε πξνκήζεηα πιηθψλ θαη κεραλεκάησλ d) Καλέλα απφ ηα παξαπάλσ

3. Ζ ζπλερήο παξαθνινχζεζε ησλ απνζεκάησλ εληάζζεηαη ζηε ιεηηνπξγία πξνκεζεηψλ. (΢ Λ) 4. Ζ ιεηηνπξγία ηεο πιεξνθφξεζεο απνβιέπεη ζηε δεκηνπξγία κηαο θαιήο εηθφλαο ηεο επηρείξεζεο ζηνπο άιινπο. (΢ Λ) Ζ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ ΚΑΗ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΣΖ΢ Οηθνλνκηθό ΢ύζηεκα: Λεηηνπξγεί κε ζθνπφ ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ αλζξψπηλσλ αλαγθψλ. Σν πεηπραίλεη κε ηελ παξαγσγή θ��η δηαλνκή πξντφλησλ. Με ηελ παξαγσγή θαη δηαλνκή ηθαλνπνηνχληαη νη ζηφρνη ησλ κειψλ ηεο επηρείξεζεο πνπ είλαη θαη θνηλσληθνί ζηφρνη. Έηζη, δηακνξθψλεηαη κηα δπλακηθή ζρέζε κε ην πεξηβάιινλ πνπ θαζνξίδεη ηελ ζπκπεξηθνξά ηεο ΢ύζηεκα Πεξηβάιινλ: νη παξάγνληεο πνπ απνηεινχλ ην πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο επηδξνχλ ζηε ιεηηνπξγία ηεο επηρείξεζεο, έλαο – έλαο ρσξηζηά αιιά θαη ζην ζχλνιφ ηνπο, ζε πιήξε αιιειεμάξηεζε. ΢πνπδαηφηεξνο παξάγνληαο είλαη ν νηθνλνκηθφο. Οκάδεο ΢πκθεξόλησλ  Δπηρεηξεκαηίεο επηδηψθνπλ πςειά θέξδε, θνηλσληθή πξνβνιή κέζα απφ ηελ θαιή πνξεία ηεο επηρείξεζεο.  Υξεκαηνδόηεο επηδεηνχλ αζθάιεηα θαη πςειά θέξδε  Πξνκεζεπηέο επηδεηνχλ θαιή ζπλεξγαζία, θεξέγγπεο θαη δηαξθείο ζπλαιιαγέο  Πειάηεο επηδεηνχλ πνηφηεηα, θαιέο ηηκέο, εμππεξέηεζε  Γηνηθεηηθά ζηειέρε  Τπεξεζίεο  Κξάηνο απαηηεί είζπξαμε θφξσλ, εηζθνξψλ, ζπκκφξθσζε ζηνπο λφκνπο. ΦΑΗΝΟΜΔΝΟ ΓΖΜΗΟΤΡΓΗΚΖ΢ ΚΑΣΑ΢ΣΡΟΦΖ΢: φζεο επηρεηξήζεηο θαηαθέξλνπλ λα πξνζαξκφδνληαη ζην πεξηβάιινλ ηνπο κεγεζχλνληαη, ειαρηζηνπνηνχλ ην θφζηνο παξαγσγήο θαη ηειηθά επηβηψλνπλ. Οη ππφινηπεο ζπξξηθλψλνηαη θαη ιφγσ ηνπ αληαγσληζκνχ ζηακαηνχλ ηε ιεηηνπξγία ηνπο. Ζ επηρείξεζε έρεη δπλακηθή ζρέζε κε ην πεξηβάιινλ θαζνξηζηηθή γηα ηε ζπκπεξηθνξά ηεο. Σν πεξηβάιινλ ζπλερψο εμειίζζεηαη γηα απηφ είλαη επηβηψλνπλ νη επηρεηξήζεηο πνπ: α) αληηιακβάλνληαη ηε ζεκαζία ηεο ζσζηήο πιεξνθφξεζεο, β) δηαρεηξίδνληαη απνηειεζκαηηθά ηηο ηδηνκνξθίεο ηνπ πεξηβάιινληνο ηνπο, γ) εθζπγρξνλίδνπλ ηηο δνκέο ηνπο θαη βειηηψλνπλ ηα πξντφληα ηνπο.

15


΢ΣΟΗΥΔΗΑ (ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ΢) ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΟ΢: ζπλζεηηθνί παξάγνληεο ηνπ εμσηεξηθνχ γεληθνχ πεξηβάιινληνο θαη ηνπ εζσηεξηθνχ εηδηθνχ πεξηβάιινληνο. ΓΔΝΗΚΟ (ΔΞΧΣΔΡΗΚΟ) ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: ζρεηίδεηαη κε νηηδήπνηε ζπκβαίλεη ζην επξχηεξν πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο θαη ηελ επεξεάδεη άκεζα.  ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: π.ρ. δείθηεο πιεζσξηζκνχ, νηθνλνκηθέο ζρέζεηο κε άιιεο ρψξεο, επηηφθηα, θ.α.  ΝΟΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: λφκνη ιεηηνπξγίαο, λφκνη εξγαζηαθψλ ζρέζεσλ, θ.ι.π  ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: φπσο δεκνγξαθηθά ραξαθηεξηζηηθά, θνηλσληθέο νξγαλψζεηο θ.α.  ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: πεξηιακβάλεη ηνλ ηξφπν παξαγσγήο, ηελ απφδνζε εμνπιηζκνχ, ην είδνο πξντφλησλ, θ.ι.π.  ΠΟΛΗΣΗ΢ΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: αλαθέξεηαη ζηα εζλνινγηθά, ζξεζθεπηηθά, παξαδνζηαθά ζηνηρεία κηαο ρψξαο θαη ζην ζχζηεκα αμηψλ ηεο  ΠΟΛΗΣΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: ζεζκηθφ πιαίζην φπσο λνκηζκαηηθή πνιηηηθή, εηζνδεκαηηθή πνιηηηθή.  ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: δειαδή νη αξλεηηθέο επηπηψζεηο ζην νηθνζχζηεκα. Α΢ΚΖ΢ΔΗ΢ 1. A) ΠΟΛΗΣΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ B) ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ C) ΠΟΛΗΣΗ΢ΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ D) ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ E) ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ F) ΝΟΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ g) ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ

ΔΗΓΗΚΟ Δ΢ΧΣΔΡΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ:  ΟΗ ΠΡΟΜΖΘΔΤΣΔ΢ ΤΠΖΡΔ΢ΗΧΝ

ΤΛΗΚΧΝ

Ή

 ΟΗ ΚΑΣΑΝΑΛΧΣΔ΢ ΚΑΗ ΟΗ ΠΔΛΑΣΔ΢  ΟΗ ΔΡΓΑΕΟΜΔΝΟΗ ΚΑΗ ΢ΤΝΓΗΚΑΛΗ΢ΣΗΚΖ ΣΟΤ΢ ΔΝΧ΢Ζ  ΟΗ ΠΗ΢ΣΧΣΔ΢ ΜΔΣΟΥΟΗ

Ζ

ΥΡΖΜΑΣΟΓΟΣΔ΢

 Δπηρεηξήζεηο πνπ ζπλεξγάδνληαη ή αληαγσλίδνληαη ηελ επηρείξεζε.  Οξγαληζκνί  Σξάπεδεο επηρείξεζε

πνπ

ζπλαιιάζζεηαη

Οπνηνδήπνηε ζηνηρείν έρεη επεξνή κε ηελ επηρείξεζε

ε

άκεζε

1) Γνκέο νηθνλνκίαο, πιεζσξηζκφο, θνξνινγηθφ ζχζηεκα 2) Νφκνη, εξγαζηαθέο ζρέζεηο 3) Κνηλσληθέο νκάδεο 4) Σερληθέο παξαγσγήο 5) Ήζε θαη έζηκα 6) Θεζκηθφ πιαίζην, εηζνδεκαηηθή πνιηηηθή 7) Ρχπαλζε

16


2. Ζ ζπλδηθαιηζηηθή νξγάλσζε ησλ εξγαδνκέλσλ κηαο επηρείξεζεο αλήθεη ζην πνιηηηθφ ηεο πεξηβάιινλ. (΢ Λ) 3. Οη ζπλεξγαδφκελεο κε ηελ επηρείξεζε ηξάπεδεο αλήθνπλ ζην εηδηθφ ηεο πεξηβάιινλ. (΢ Λ) 4. Οη θαηαλαισηέο ησλ πξντφλησλ ηεο επηρείξεζεο αλήθνπλ ζην γεληθφ εμσηεξηθφ πεξηβάιινλ. (΢ Λ) 5. Ζ ξχζκηζε ησλ εξγαζηαθψλ ζρέζεσλ εληάζζεηαη ζην λνκηθφ πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο. (΢ Λ) 6. a) b) c) d) e)

΢ην νηθνλνκηθφ πεξηβάιινλ εληάζζνληαη Οη δνκέο ηεο νηθνλνκίαο Οη δείθηεο ηνπ πιεζσξηζκνχ, απαζρφιεζεο, δεκνζίνπ ρξένπο Σν θνξνινγηθφ ζχζηεκα Οη νηθνλνκηθέο ζρέζεηο κε ηηο άιιεο ρψξεο ΋ια ηα παξαπάλσ

7. a) b) c) d)

Ο βαζκφο επέκβαζεο ηνπ θξάηνπο ζηελ νηθνλνκία εληάζζεηαη: ΢ην ΝΟΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΢ην ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΢ην ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΢ην ΠΟΛΗΣΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ

    

ΒΑ΢ΗΚΟΗ ΟΡΟΗ ΢χζηεκα Πεξηβάιινλ Γεκηνπξγηθή Καηαζηξνθή Γεληθφ Πεξηβάιινλ Οηθνλνκηθφ – Πνιηηηθφ – Ννκηθφ – Σερλνινγηθφ – Οηθνινγηθφ – Κνηλσληθφ – Δηδηθφ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ

17


΢ΣΟΗΥΔΗΑ (ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ΢) ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΟ΢: ζπλζεηηθνί παξάγνληεο ηνπ εμσηεξηθνχ γεληθνχ πεξηβάιινληνο θαη ηνπ εζσηεξηθνχ εηδηθνχ πεξηβάιινληνο. ΓΔΝΗΚΟ (ΔΞΧΣΔΡΗΚΟ) ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: ζρεηίδεηαη κε νηηδήπνηε ζπκβαίλεη ζην επξχηεξν πεξηβάιινλ ηεο επη-ρείξεζεο θαη ηελ επεξεάδεη άκεζα. •ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ πεξηιακβάλεη δνκέο νηθνλνκίαο δείθηεο πιεζσξηζκνχ, απαζρφιεζε δεκφζην ρξένο πνξεία ρξεκαηηζηεξίνπ πνξεία εηζνδεκάησλ βαζκφ παξέκβαζεο ηνπ θξάηνπο ζηελ νηθνλνκία θνξνινγηθφ ζχζηεκα νηθνλνκηθέο ζρέζεηο κε άιιεο ρψξεο, επηηφθηα, θ.α. •ΝΟΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ πεξηιακβάλεη: λφκνη ιεηηνπξγίαο, εξγαζηαθέο ζρέζεηο ζπλαιιαγέο •ΚΟΗΝΧΝΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ πεξηιακβάλεη: δεκνγξαθηθά ραξαθηεξηζηηθά, θνηλσληθέο νξγαλψζεηο - νκάδεο ζπλδηθαιηζηηθφ θίλεκα •ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: πεξηιακβάλεη ηνλ ηξφπν παξαγσγήο, ηελ απφδνζε εμνπιηζκνχ, ην είδνο πξντφλησλ Δπεξεάδεη πνηνηηθά θαη πνζνηηθά ηε θχζε θαη ηελ απφδνζε ηνπ εμνπιηζκνχ θαη ησλ εξγαδνκέλσλ •ΠΟΛΗΣΗ΢ΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: αλαθέξεηαη ζηα εζλνινγηθά, ζξεζθεπηηθά, ιανγξαθηθά παξαδνζηαθά ζηνηρεία κηαο ρψξαο ήζε έζηκα παξαδφζεηο ζην ζχζηεκα αμηψλ ηεο •ΠΟΛΗΣΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ πεξηιακβάλεη: ζεζκηθφ πιαίζην ιεηηνπξγίαο ηνπ θξάηνπο λνκηζκαηηθή πνιηηηθή, εηζνδεκαηηθή πνιηηηθή. Κπβεξλεηηθέο & Πνιηηηθέο απνθάζεηο •ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ: δειαδή νη αξλεηηθέο επηπηψζεηο ζην νηθνζχζηεκα.

18


Κεθ. 1ν: Δπηρεηξήζεηο θαη νξγαληζκνί ΠΗΝΑΚΑ΢ 1νπ & 2νπ ΜΑΘΖΜΑΣΟ΢ 1.2. Ζ επηρείξεζε

1.3. Λεηηνπξγίεο ηεο επηρείξεζεο «επηρεηξείλ»: Παξαγσγηθή ιεηηνπξγία Δλέξγεηεο ζρεηηθέο κε ηελ  ζπλδπαζκφο ζπληειεζηψλ παξαγσγήο γηα παξαγσγή πξντφλησλ-ππεξεζηψλ δεκηνπξγία αγαζψλ (π.ρ. επεμεξγαζία πιηθψλ, έιεγρνο  εηζαγσγή-εθαξκνγή θαηλνηνκηψλ πνηφηεηαο θιπ)  ζηνηρείν θηλδχλνπ Παξαγσγηθή κνλάδα-νηθνλνκηθή νξγάλσζε Δκπνξηθή ιεηηνπξγία ζπλδπαζκφο ζπληειεζηψλ παξαγσγήο γηα Δλέξγεηεο δηάζεζεο ησλ πξντφλησλ παξαγσγή αγαζψλ κε ζθνπφ ηε δηάζεζε ηνπο ζηελ αγνξά ζηνπο θαηαλαισηέο (π.ρ.έξεπλα αλαγθψλ θαηαλαισηψλ, Γηαθνξά κε άιιεο παξαγσγηθέο νξγαλψζεηο: ζρεδηαζκφο- πξνβνιή- πξνψζεζε  δηάζεζε αγαζψλ έλαληη αληαιιαθηηθήο αμίαο πξντφλησλ) κέζσ ηεο αγνξάο  ζηνηρείν θηλδχλνπ Κνηλσληθή νξγάλσζε: Οηθνλνκηθή ιεηηνπξγία Δλέξγεηεο γηα  ζπιινγηθφο ηξφπνο δξάζεο  εμεχξεζε θεθαιαίνπ  αλάπηπμε θνηλσληθψλ ζρέζεσλ  αμηνπνίεζε ηνπ  ζπγθξνχζεηο ζπκθεξφλησλ  αληηκεηψπηζε λνκηθψλ ζρέζεηο εμνπζίαο θνξνινγηθψλ ππνρξεψζεσλ  ηππηθνί-άηππνη θαλφλεο  πξνζθνξά απαζρφιεζεο-ηθαλνπνίεζε θνηλσληθψλ αλαγθψλ-αίζζεζε επζχλεο Θεζκόο Λεηηνπξγία πξνκεζεηώλ Δλέξγεηεο γηα εμαζθάιηζε  Ίδξπζε-ιεηηνπξγία ζρέζεο-δηάιπζε πξνζδηνξίδνληαη απφ ξπζκηζηηθέο δηαηάμεηο απαξαίηεησλ πξντφλησλ-ππεξεζηψλ (π.ρ. νηθνλνκηθφηεξε πξνκήζεηα  Γηαηππψλεη ηνπο θαλφλεο ιεηηνπξγίαο ηεο κεραλεκάησλ-πξψησλ πιψλ, (θαηαζηαηηθφ) έρεη ζεζκηθή νξγάλσζε (πρ έξεπλα ηηκψλ, παξαθνινχζεζε Γεληθή ΢πλέιεπζε) απνζεκάησλ) Πνιηηηζκηθή δηάζηαζε Έξεπλα-αλάπηπμε Οξηζκφο Κνπιηνχξαο Δλέξγεηεο γηα αλεχξεζε λέσλ Φηινζνθία πνπ δίλεη θαηεχζπλζε ηξφπσλ παξαγσγήο-βειηίσζε ησλ ζπκβάιεη ζηε ζπλνρή αξκνλία επηθνηλσλία ππαξρφλησλ (π.ρ. ζρεδηαζκφο λένπ ηχπνπ θξέλσλ) ΢ύζηεκα Λεηηνπξγία πιεξνθόξεζεο Δλέξγεηεο γηα απφθηεζε,  ιακβάλεη εηζξνέο επεμεξγαζία, απνζήθεπζε, δηαλνκή  επεμεξγάδεηαη πφξνπο θαη πινπνίεζε πιεξνθνξηψλ  δίλεη εθξνέο  έρεη ζχλνξα  κεραληζκφο αλαηξνθνδφηεζεο Λεηηνπξγία δεκνζίσλ ζρέζεσλ Δλέξγεηεο γηα αλάπηπμε θαιψλ ζρέζεσλ κε άιιεο επηρεηξήζεηοάηνκα-νκάδεο θαη πξνβνιή θαιήο εηθφλαο

19


Ζ Κνηλσληθή επζύλε ηεο επηρείξεζεο Ζ ιεηηνπξγία θαη νη απνθάζεηο ηεο επηρείξεζεο δελ πξέπεη λα έξρνληαη ζε αληίζεζε κε ην ζπκθέξνλ ησλ κειψλ ηνπ. Μέζα απφ λφκνπο αιιά θαη εζηκηθνχο θαλφλεο, πξνθχπηεη ν «Κψδηθαο Δπηρεηξεζηαθήο Ζζηθήο» Οη επζχλεο ηεο επηρείξεζεο πξνο ηελ θνηλσλία είλαη:  Ζ πξνζθνξά αγαζψλ  Ζ θαηαβνιή ησλ θφξσλ  Ζ ηήξεζε ησλ λφµσλ  Ζ πνιηηηζηηθή πξνζθνξά  Ζ ζπµβνιή ζηελ αλάπηπμε ηεο εζληθήο νηθνλνµίαο  Ζ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο Αζθήζεηο 1. Ο ζπλδπαζκφο φισλ ησλ ιεηηνπξγηψλ κηαο επηρείξεζεο γίλεηαη ____________θάησ απφ ην ζπλδεηηθφ θαη ηζηφ ηεο αφξαηεο _____________ιεηηνπξγίαο. 2. Ζ _______________ ιεηηνπξγία απνηειείηαη απφ έλα ζχλνιν ελεξγεηψλ πνπ ζπλδένληαη άκεζα κε ηελ παξαγσγή _______________θαη _____________ 3. Ζ _________________ιεηηνπξγία πεξηιακβάλεη φιεο ηηο ελέξγεηεο πνπ είλαη απαξαίηεηεο πξνθεηκέλνπ ε επηρείξεζε λα ______________ηα πξντφληα ή ηηο ππεξεζίεο ηεο ζηελ αγνξά, κε ζθνπφ λα αγνξάδνληαη απφ ηνπο ___________________________ 4. Δλέξγεηεο ηεο ______________ ιεηηνπξγίαο είλαη: α) ε έξεπλα ησλ _______________ησλ θαηαλαισηψλ, β) ν ________________πξντφλησλ ή ππεξεζηψλ πνπ ηθαλνπνηνχλ ηηο αλάγθεο ησλ θαηαλαισηψλ, γ) ε ___________θαη _____________ησλ πξντφλησλ ή ππεξεζηψλ θαη δ) ε θαη ε___________απηψλ. 5. Ζ ιεηηνπξγία ησλ _____________ζρεηίδεηαη κε ηηο ελέξγεηεο πνπ πξέπεη λα γίλνπλ, ψζηε λα εμαζθαιίδνληαη ηα απαξαίηεηα ___________ή _____________πνπ έρεη αλάγθε κηα επηρείξεζε γηα λα θαη λα πεηχρεη ηνπο ζηφρνπο ηεο. 6. Ζ πξνβνιή ησλ ζεκείσλ θαη ηεο εηθφλαο είλαη κηα ζεηξά απφ ελέξγεηεο ηεο ιεηηνπξγίαο ησ��_______________ 7. Οη ___________απφ ηηο νπνίεο ε επηρείξεζε εθνδηάδεηαη ηνπο παξαγσγηθνχο πφξνπο ηεο, νη ______________πνπ δηαζέηεη ηα πξντφληα ηεο, ην ζχλνιν ησλ ππεξεζηψλ ηνπ_____________ ________________παξαγσγήο βξίζθνληαη ζην ηεο επηρείξεζεο. 8. Οη νκάδεο __________ έρνληαο σο ζηφρν ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ_____________ηνπο ζπκθεξφλησλ, επηδξνχλ ζεκαληηθά ζηνλ ηξφπν ιεηηνπξγίαο θαη αλάπηπμεο ηεο επηρείξεζεο. Σέηνηεο νκάδεο είλαη: νη ______________, νη______________, νη____________, ηα ___________ ____________, νη ______________, ην ________. 9. ΋ζεο απφ ηηο επηρεηξήζεηο θαηνξζψλνπλ λα παξαθνινπζνχλ ηηο _________ηνπ _______ θαη λα πξνζαξκφδνληαη εγθαίξσο ζ' απηφ θαηαθέξλνπλ ηειηθά λα 20


επηβηψζνπλ, νη ππφινηπεο ζπξξηθλψλνληαη ιφγσ ηνπ ____________θαη ζηακαηνχλ λα ιεηηνπξγνχλ. Σν θαηλφκελν απηφ νλνκάδεηαη __________ _____________. 10. Σν ζεζκηθφ πιαίζην ζχκθσλα κε ην νπνίν ιεηηνπξγεί ην θξάηνο είλαη ην _________ πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο. 11. Σν ζπλδηθαιηζηηθφ θίλεκα αλήθεη ζην ____________πεξηβάιινλ, ελψ ε ζπλδηθαιηζηηθή έλσζε ησλ εξγαδνκέλσλ κηαο επηρείξεζεο απνηειεί ζηνηρείν ηνπ __________πεξηβάιινληνο. 12. Σν ___________ζχζηεκα θαη νη ___________ ___________ ζρέζεηο είλαη ζηνηρεία ηνπ _________________πεξηβάιινληνο. 13. ΢ην ___________( ____________) πεξηβάιινλ αλήθνπλ νη επηρεηξήζεηο πνπ ___________ή πνπ _______________ηελ επηρείξεζε. 14. Δπεηδή ε ___________θαη ε _____________ηεο επηρείξεζεο έρνπλ πνιχ κεγάιε ζεκαζία γηα ην θνηλσληθφ ζχλνιν, δελ πξέπεη ε θαη νη ηεο λα έξρνληαη ζε αληίζεζε κε ην ζπκθέξνλ ησλ κειψλ ηνπ. 15. Ζ θαη _______________ζπλεηζθνξά πξνο φθεινο ησλ___________ θαη γεληθφηεξα νιφθιεξνπ ηνπ θνηλσληθνχ ζπλφινπ απνηειεί κία απφ ηηο ηεο επηρείξεζεο. 16. Οη ζηφρνη δηαηππψλνληαη επίζεκα ζην θαηαζηαηηθφ, είλαη ____________θαη κε ή απνηεινχλ επηδηψμεηο πνπ ζπλζέηνπλ ηελ ______________ηεο επηρείξεζεο ζην πιαίζην ηνπ ή ηεο θνηλσλίαο. 17. Οη αλάπηπμεο ηεο επηρείξεζεο θαη ε ησλ επελδπκέλσλ θεθαιαίσλ είλαη δχν απφ ηνπο ζηφρνπο πνπ αλαθέξνληαη ζηα ζπλνιηθά κεγέζε ηεο. Σν ζπλδηθαιηζηηθφ θίλεκα είλαη ζηνηρείν: α. ηνπ γεληθνχ (εζσηεξηθνχ) πεξηβάιινληνο β. ηνπ εηδηθνχ (εμσηεξηθνχ) πεξηβάιινληνο γ. ηνπ εηδηθνχ (εζσηεξηθνχ) πεξηβάιινληνο δ. ηνπ γεληθνχ (εμσηεξηθνχ) πεξηβάιινληνο Ζ ζπλδηθαιηζηηθή έλσζε ησλ εξγαδνκέλσλ ηεο επηρείξεζεο είλαη ζηνηρείν: α. ηνπ γεληθνχ (εζσηεξηθνχ) πεξηβάιινληνο β. ηνπ εηδηθνχ (εμσηεξηθνχ) πεξηβάιινληνο γ. ηνπ εηδηθνχ (εζσηεξηθνχ) πεξηβάιινληνο δ. ηνπ γεληθνχ (εμσηεξηθνχ) πεξηβάιινληνο ΢ην εηδηθφ πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο εληάζζνληαη: α. νη πξνκεζεπηέο ηεο β. νη νηθνινγηθέο ηεο νξγαλψζεηο γ. ε εηζνδεκαηηθή θαη λνκηζκαηηθή πνιηηηθή δ. ηα εξεπλεηηθά ηδξχκαηα (Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2001) Ο θψδηθαο εζηκηθψλ θαλφλσλ νλνκάδεηαη αιιηψο: α. Κψδηθαο Δπηρεηξεζηαθήο Ζζηθήο β. Κψδηθαο Κνηλσληθήο Ζζηθήο γ. Ζζηθφο Κψδηθαο δ. Κνηλσληθφο Κψδηθαο Οξηζκέλεο απφ ηηο επζχλεο ηεο επηρείξεζεο απέλαληη ζην θνηλσληθφ ζχλνιν είλαη: α. ε δεκηνπξγία θεξδψλ β. ε ζπκβνιή ηεο ζηελ αλάπηπμε ηεο εζληθήο νηθνλνκίαο γ. ε πξνζθνξά αγαζψλ θαη ππεξεζηψλ δ. ε δήηεζε αγαζψλ θαη ππεξεζηψλ ε. ην β θαη ην γ ζη. ην β, ην γ θαη ην δ 21


Ζ εθπαίδεπζε ησλ αλζξψπσλ πνπ είλαη έλαο απφ ηνπο: α. ζεζκηθνχο ηεο ζηφρνπο β. ιεηηνπξγηθνχο ηεο ζηφρνπο γ. θνηλσληθνχο ηεο ζηφρνπο δ. εκπνξηθνχο ηεο ζηφρνπο Ζ έξεπλα ησλ ηηκψλ είλαη κία απφ ηηο ιεηηνπξγίεο: α. ηεο παξαγσγηθήο ιεηηνπξγίαο β. ηεο εκπνξηθήο ιεηηνπξγίαο γ. ηεο ιεηηνπξγίαο ηεο έξεπλαο θαη αλάπηπμεο δ. ηεο ιεηηνπξγίαο ησλ πξνκεζεηψλ Ζ ζπλερήο παξαθνινχζεζε ησλ εκπνξεπκάησλ κηαο επηρείξεζεο κία απφ ηηο ιεηηνπξγίεο: α. ηεο παξαγσγηθήο ιεηηνπξγίαο β. ηεο εκπνξηθήο ιεηηνπξγίαο γ. ηεο νηθνλνκηθήο ιεηηνπξγίαο δ. ηεο ιεηηνπξγίαο ησλ πξνκεζεηψλ ΢ηελ εκπνξηθή ιεηηνπξγία ηεο επηρείξεζεο αλαθέξεηαη ε έλλνηα: α. ρνξεγίεο πνιηηηζηηθψλ δξαζηεξηνηήησλ β. βειηίσζε ηεο ζπζθεπαζίαο γ. παξαθνινχζεζε ησλ απνζεκάησλ ηεο παξαγσγήο δ. έξεπλα αλαγθψλ ησλ θαηαλαισηψλ (Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2001) 1. Οη θχξηεο επηρεηξεζηαθέο ιεηηνπξγίεο είλαη. ησλ πξνκεζεηψλ, ηεο έξεπλαο θαη αλάπηπμεο θαη ησλ δεκνζίσλ ζρέζεσλ. 2. ΋ιεο νη επηρεηξεζηαθέο ιεηηνπξγίεο αλαπηχζζνληαη πάληα ζην ίδην επίπεδν ζε θάζε επηρείξεζε 3. Ζ εμάξηεζε κεηαμχ ησλ επηρεηξεζηαθψλ ιεηηνπξγηψλ είλαη κεγάιε θαη θαζνξίδεη ηελ θαιή πνξεία θαη ηειηθά ηελ χπαξμε ηεο επηρείξεζεο 4. Ζ εκπνξηθή ιεηηνπξγία είλαη ε πην βαζηθή ιεηηνπξγία ηεο νηθνλνκηθήο κνλάδαο, γηαηί ην πξντφλ ή ε ππεξεζία πνπ παξάγεη είλαη ην επίθεληξν φισλ ησλ δξαζηεξηνηήησλ 5. Ζ εκπνξηθή ιεηηνπξγία πεξηιακβάλεη φιεο ηηο ελέξγεηεο πνπ είλαη απαξαίηεηεο, πξνθεηκέλνπ ε επηρείξεζε λα δηαζέηεη ηα πξντφληα ή ηηο ππεξεζίεο ηεο ζηελ αγνξά, ψζηε απηά λα αγνξάδνληαη απφ ηνπο θαηαλαισηέο. 6. Ζ πψιεζε θαη ε δηαλνκή ησλ πξντφλησλ ή ησλ ππεξεζηψλ αλήθεη ζηελ νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία. 7. Ζ επεμεξγαζία πιηθψλ θαη πιεξνθνξηψλ αλήθεη ζηε ιεηηνπξγία ηεο πιεξνθφξεζεο. 8. Ζ νηθνλνκηθφηεξε πξνκήζεηα κεραλεκάησλ, πξψησλ πιψλ θαη νπνησλδήπνηε άιισλ πιηθψλ ζηνηρείσλ αθνξά ηελ νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία. 9. Οη ελέξγεηεο πνπ γίλνληαη γηα ηε βειηίσζε ηεο ζπζθεπαζίαο ελφο πξντφληνο είλαη ελέξγεηεο ηεο ιεηηνπξγίαο ησλ δεκνζίσλ ζρέζεσλ. 10. Τςειέο πσιήζεηο ζεκαίλεη αλάπηπμε ηεο εκπνξηθήο ιεηηνπξγίαο, πνπ είλαη πξνυπφζεζε γηα λα αλαπηπρζνχλ ε παξαγσγηθή θαη ε νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία. 11. Ο αξκνληθφο ζπλδπαζκφο φισλ ησλ ιεηηνπξγηψλ γίλεηαη απνηειεζκαηηθφο θάησ απφ ην ζπλδεηηθφ θαη θαζνδεγεηηθφ ηζηφ ηεο «αφξαηεο» δηνηθεηηθήο ιεηηνπξγίαο. 12. Μηα απφ ηηο ελέξγεηεο ηεο παξαγσγηθήο ιεηηνπξγίαο είλαη ε ρξήζε θαη ζπληήξεζε ησλ κέζσλ γηα ηελ παξαγσγή πξντφλησλ ή ππεξεζηψλ. 13. Ο νξγαληζκφο κηθξνκεζαίσλ επηρεηξήζεσλ ππνζηεξίδεη ηε ιεηηνπξγία ηεο έξεπλαο θαη αλάπηπμεο ησλ επηρεηξήζεσλ απηψλ. 14. Σν θνξνινγηθφ ζχζηεκα είλαη ζηνηρείν ηνπ νηθνλνκηθνχ πεξηβάιινληνο ηεο επηρείξεζεο. 15. Οη πξνκεζεπηέο θαη νη πειάηεο αλήθνπλ ζην εζσηεξηθφ (εηδηθφ) πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο.[(Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2002 (Δζπεξηλά Λχθεηα)] 16. Ζ επηρείξεζε είλαη θνηλσληθφο ζεζκφο, αιιά φρη ηφζν ζεκαληηθφο φζν ην ζρνιείν. 17. Ο «Κψδηθαο Δπηρεηξεζηαθήο Ζζηθήο» είλαη έλαο θψδηθαο εζηκηθψλ θαλφλσλ. 22


18. Ζ επηρείξεζε έρεη επζχλε λα πξνζθέξεη πξντφληα ή ππεξεζίεο. 19. Ζ ζπκβνιή ζηελ αλάπηπμε ηεο εζληθήο νηθνλνκίαο είλαη κία απφ ηηο επζχλεο ηεο επηρείξεζεο. 20. ΋ηαλ ιέκε φηη ε επηρείξεζε έρεη επζχλε απέλαληη ζην θνηλσληθφ ζχλνιν, ελλννχκε φηη ε ιεηηνπξγία ηεο θαη νη απνθάζεηο ηεο δελ πξέπεη λα έξρνληαη ζε αληίζεζε κε ην ζπκθέξνλ ησλ κειψλ ηνπ. 21. Οη γεληθνί ζηφρνη κηαο επηρείξεζεο πξνζδηνξίδνληαη απφ επηκέξνπο ζηφρνπο, ζπκθέξνληα θαη αμίεο ησλ νκάδσλ πνπ ιεηηνπξγνχλ κέζα ζ' απηή, αιιά θαη ησλ νκάδσλ πνπ ιεηηνπξγνχλ ζην πεξηβάιινλ ηεο θαη επηδξνχλ ζ' απηή. 22. Οη ιεηηνπξγηθνί ζηφρνη κηαο επηρείξεζεο εθθξάδνπλ ην βαζηθφ θαζήθνλ ηεο επηρείξεζεο απέλαληη ζηελ θνηλσλία. 23. Οη ζεζκηθνί ζηφρνη ηεο επηρείξεζεο εθθξάδνπλ ηα ζπγθεθξηκέλα απνηειέζκαηα πνπ απηή επηδηψθεη λα πεηχρεη. 24. ΢ηε ιεηηνπξγία ηεο πιεξνθφξεζεο αλήθνπλ κφλν νη ελέξγεηεο ηεο απφθηεζεο, επεμεξγαζίαο θαη απνζήθεπζεο ησλ απαξαίηεησλ (γηα ηελ επηρείξεζε) πιεξνθνξηψλ. 25. Οη θηιαλζξσπηθέο ελέξγεηεο κηαο επηρείξεζεο ζρεηίδνληαη κε ηε ιεηηνπξγία ησλ δεκνζίσλ ζρέζεσλ. 26. Μφλν νη κεγάιεο επηρεηξήζεηο έρνπλ ηελ αλάγθε πξνβνιήο κηαο θαιήο εηθφλαο πξνο άιιεο επηρεηξήζεηο, νξγαληζκνχο, άηνκα ή νκάδεο. 27. Οη ρνξεγίεο επηζηεκνληθψλ δξαζηεξηνηήησλ απνηεινχλ ελέξγεηα ηεο ιεηηνπξγίαο δεκνζίσλ ζρέζεσλ κηαο επηρείξεζεο. 28. Μφλν νη κεγάιεο επηρεηξήζεηο δέρνληαη πφξνπο απφ ην επξχηεξν πεξηβάιινλ θαη ηνπο κεηαηξέπνπλ ζε αγαζά. 29. Οη παξάγνληεο ηνπ πεξηβάιινληνο ηεο επηρείξεζεο επηδξνχλ ζηνλ ηξφπν ιεηηνπξγίαο ηεο ρσξηζηά ν θαζέλαο, ρσξίο δειαδή λα άιιε ι εμαξηψληαη. 30. Σν θξάηνο επηδεηά αζθάιεηα ησλ θεθαιαίσλ ηνπ θαη πςειά θέξδε. 31. Απ' φινπο ηνπο παξάγνληεο ηνπ πεξηβάιινληνο κηαο επηρείξεζεο νη βαζηθφηεξνη είλαη νη νηθνλνκηθνί. 32. Μηα επηρείξεζε ζεσξείηαη ππνζχζηεκα ηνπ νηθνλνκηθνχ ζπζηήκαηνο. 33. Οη πειάηεο επηδεηνχλ θαιή ζπλεξγαζία, θεξέγγπεο θαη δηαξθείο ζπλαιιαγέο. 34. ΋ζεο επηρεηξήζεηο παξαθνινπζνχλ ηηο εμειίμεηο ηνπ πεξηβάιινληνο κεγεζχλνληαη, ειαρηζηνπνηνχλ ην θφζηνο παξαγσγήο θαη θαηαθέξλνπλ λα επηβηψζνπλ. 35. Σν θαηλφκελν ηεο «δεκηνπξγηθήο θαηαζηξνθήο» νθείιεηαη ζηελ νηθνινγηθή θαηαζηξνθή. 36. ΢ην εηδηθφ πεξηβάιινλ αλήθνπλ θαη νη αληαγσληζηηθέο επηρεηξήζεηο. 37. Σν γεληθφ πεξηβάιινλ ιέγεηαη αιιηψο θαη εζσηεξηθφ. 38. ΢ην εζσηεξηθφ πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο αλήθνπλ νη πξνκεζεπηέο πιηθψλ ή ππεξεζηψλ. 39. Με ηνλ φξν «ζηνηρεία ηνπ πεξηβάιινληνο» ελλννχκε ηνχο παξάγνληεο πνπ απνηεινχλ ζπλζεηηθά ζηνηρεία ηνπ γεληθνχ πεξηβάιινληνο ηεο επηρείξεζεο. 40. ΢ην νηθνινγηθφ πεξηβάιινλ αλήθνπλ νη αξλεηηθέο επηπηψζεηο απφ ηηο βιάβεο πνπ ε ίδηα ε επηρείξεζε ή νη άιιεο επηρεηξήζεηο πξνθαινχλ. 41. Σα εζλνινγηθά θαη ιανγξαθηθά ραξαθηεξηζηηθά κηαο θνηλσλίαο αλήθνπλ ζην πνιηηηθφ πεξηβάιινλ. 42. Οη θαηαλαισηέο θαη νη πειάηεο εληάζζνληαη ζην γεληθφ (εμσηεξηθφ) πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο. (Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2004) 43. ΋ιεο νη ιεηηνπξγίεο αλαπηχζζνληαη ζην ίδην επίπεδν γηα θάζε επηρείξεζε. 44. Ζ παξαγσγηθή ιεηηνπξγία απνηειείηαη απφ έλα ζχλνιν ελεξγεηψλ νη νπνίεο ζπλδένληαη άκεζα κε ηελ παξαγσγή πξντφλησλ ή ππεξεζηψλ. 45. Ζ επεμεξγαζία πιηθψλ ή πιεξνθνξηψλ αλήθεη ζηελ εκπνξηθή ιεηηνπξγία. 46. Ζ ιεηηνπξγία ησλ πξνκεζεηψλ είλαη κηα πξσηεχνπζα επηρεηξεζηαθή ιεηηνπξγία. 47. Ζ εθπαίδεπζε ησλ καζεηψλ παξάγεηαη κέζσ ηεο εκπνξηθήο ιεηηνπξγίαο ηνπ ζρνιείνπ. 48. Ζ εκπνξηθή ιεηηνπξγία πεξηιακβάλεη φιεο ηηο απαξαίηεηεο ελέξγεηεο πξνθεηκέλνπ ε επηρείξεζε λα δηαζέηεη ηα πξντφληα ηεο ή ηηο ππεξεζίεο ηεο ζηελ αγνξά, ψζηε λα αγνξάδνληαη απφ ηνπο πξνκεζεπηέο. 23


49. Ζ πξνβνιή θαη ε πξνψζεζε ησλ πξντφλησλ ή ππεξεζηψλ αλήθεη ζηε ιεηηνπξγία ησλ πξνκεζεηψλ. 50. Ζ εκπνξηθή ιεηηνπξγία εθθξάδεηαη θπξίσο κε ηηο έλλνηεο ηνπ marketing θαη ησλ πσιήζεσλ. 51. Ζ νηθνλνκηθφηεξε πξνκήζεηα πξψησλ πιψλ αλήθεη ζηελ παξαγσγηθή ιεηηνπξγία. 52. (Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηάζεσλ 2002) 53. ΋ιεο νη δηαρεηξηζηηθέο θαη ινγηζηηθέο δηαδηθαζίεο πνπ βνεζνχλ ζηελ έγθαηξε δηεθπεξαίσζε θαη ηελ θαηαγξαθή ησλ ζπλαιιαγψλ κηαο επηρείξεζεο αλήθνπλ ζηελ νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία 54. Ζ αληηκεηψπηζε ησλ θνξνινγηθψλ ππνρξεψζεσλ κηαο επηρείξεζεο επηηπγράλεηαη απφ ηελ εκπνξηθή ιεηηνπξγία. 55. Ζ αληηκεηψπηζε ησλ λνκηθψλ ππνρξεψζεσλ κηαο επηρείξεζεο επηηπγράλεηαη απφ ηελ νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία. 56. ΢ηηο κηθξέο επηρεηξήζεηο, ε ιεηηνπξγία ησλ πξνκεζεηψλ ππνζηεξίδεηαη απφ δεκνηηθνχο ή ηδησηηθνχο νξγαληζκνχο. 57. Ζ νηθνλνκηθφηεξε πξνκήζεηα θάζε πιηθνχ ζηνηρείνπ κηαο επηρείξεζεο αλήθεη ζηελ νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία. 58. Ζ εμεχξεζε ηνπ απαηηνχκελνπ θεθαιαίνπ γηα ηελ ίδξπζε κηαο νηθνλνκηθήο κνλάδαο είλαη ελέξγεηα ηεο νηθνλνκηθήο ιεηηνπξγίαο. ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΗΚΟΣΖΣΑ ΣΧΝ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢ΔΧΝ ΢ΣΟΥΟΗ: Μηα επηζπκεηή θαηάζηαζε ζηελ νπνία επηδηψθεη λα θηάζεη, έλα απνηέιεζκα πξνο επίηεπμε. Γηάθξηζε ζηόρσλ: ΘΔ΢ΜΗΚΟΗ  Γεληθνί πνπ ζπλζέηνπλ ηελ απνζηνιή ηεο  Δθθξάδνπλ ην βαζηθφ θαζήθνλ.  Δίλαη απηνί πνπ επίζεκα ε επηρείξεζε (ή νξγαληζκφο) δηαηππψλεη ζην θαηαζηαηηθφ, κε βάζε ην νπνίν λνκηκνπνηείηαη ε χπαξμε θαη ε ιεηηνπξγία ηεο.

ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΚΟΗ  ΢πγθεθξηκέλνη ζηφρνη

Πξφθεηηαη νπζηαζηηθά γηα γεληθνχο θαη κε ζπγθεθξηκέλνπο ζηφρνπο ή επηδηψμεηο πνπ ζπλζέηνπλ ηελ απνζηνιή ηεο επηρείξεζεο ζην πιαίζην ηνλ πεξηβάιινληνο ηεο ή ηεο θνηλσλίαο. Δθθξάδνπλ ην βαζηθφ θαζήθνλ ηεο επηρείξεζεο απέλαληη ζηελ θνηλσλία, γεγνλφο πνπ δηθαηνινγεί ην δηθαίσκα ηεο δεκηνπξγίαο ηεο.

Αλαθέξνληαη ζε: 1. ΢πλνιηθά κεγέζε ηεο επηρείξεζεο. : θέξδε, θχθινο εξγαζηψλ, ξπζκνί αλάπηπμεο, θήκε, δχλακε θ.ιπ. 2. Αγνξά: θαηάθηεζε ζπγθεθξηκέλνπ κεξηδίνπ αγνξάο, δεκηνπξγία δηθηχνπ πσιήζεσλ ή δηαλνκήο, δεκηνπξγία εκπνδίσλ εηζφδνπ αληαγσληζηψλ θ.ιπ. 3. Παξαγσγή: παξαγσγηθφηεηα ηεο εξγαζίαο, πνηφηεηα ησλ πξντφλησλ, θφζηνο θ.ι.π. 4. Άλζξσπνη: ηθαλνπνίεζε ησλ εξγαδνκέλσλ, απαζρφιεζε, εθπαίδεπζε, αλάπηπμε θ.ιπ. 5. Καηλνηνκίεο : αλάπηπμε λέσλ πξντφλησλ, λέεο κέζνδνη θαη ηερληθέο παξαγσγήο θαη δηαλνκήο θ.ιπ. 24


Οη Ciert & March έρνπλ ππνζηεξίμεη φηη κφλνλ ηα άηνκα ή νη νκάδεο αηφκσλ έρνπλ ζηφρνπο θαη φρη νη επηρεηξήζεηο. Οη γεληθνί ζηόρνη ηεο επηρείξεζεο πξνζδηνξίδνληαη απφ επηκέξνπο ζηφρνπο, ζπκθέξνληα θαη αμίεο ησλ νκάδσλ πνπ ιεηηνπξγνχλ κέζα ζε απηή, αιιά θαη νκάδσλ πνπ ιεηηνπξγνχλ ζην πεξηβάιινλ ηεο θαη επηδξνχλ ζε απηή. Γηα θάζε επηρείξεζε δηακνξθώλεηαη κηα ηεξαξρία ζηφρσλ, αλάινγα κε ην ζπζρεηηζκφ δχλακεο ησλ νκάδσλ πνπ επηδξνχλ ζε απηή. Γηα ηε δηακφξθσζε ηεο ηεξαξρίαο ζηόρσλ ιακβάλνληαη ππφςε: • νη πηέζεηο ηνπ πεξηβάιινληνο, • νη πεξηνξηζκνί, • νη επθαηξίεο, • νη απεηιέο. Με βάζε ηηο παξαηεξήζεηο απηέο θαηαιήγνπκε ζηα εμήο: • Πξώην, ε ηεξάξρεζε ησλ ζηφρσλ, ν αξηζκφο, ην είδνο θαη ε ζπνπδαηφηεηα ηνπο δηαθέ ξνπλ απφ επηρείξεζε ζε επηρείξεζε. • Γεύηεξν, ηα θέξδε ή ε απνδνηηθφηεηα ησλ θεθαιαίσλ γηα ηηο επηρεηξήζεηο καθξνπξφζεζκα απνηεινχλ έλαλ απφ ηνπο πην ζεκαληηθνχο ζηφρνπο. • Σξίην, ε κεγηζηνπνίεζε ηνπ θέξδνπο σο ζηφρνο ησλ θεξδνζθνπηθψλ επηρεηξήζεσλ, πνπ ππνζηεξίμεη ε παξαδνζηαθή νηθνλνκηθή ζεσξία, ζα κπνξνχζακε λα πνχκε φηη δελ ηζρχεη. Οη ζηφρνη κεηαμχ ηνπο είλαη αιιεινζπγθξνπφκελνη. Δπνκέλσο ππάξρεη αλάγθε ηεξάξρεζεο. ΢πκπεξάζκαηα: 1ν Οη ζηφρνη δηαθέξνπλ απφ επηρείξεζε ζε επηρείξεζε. 2ν Ζ κεγηζηνπνίεζε ηνπ θέξδνπο είλαη ζεκαληηθφο φρη φκσο θαη ν κνλαδηθφο

25


Λειτουργικοί στόχοι :Εκφράηουν ςυγκεκριμζνα αποτελζςματα τα οποία επιδιώκει θ επιχιρθςθ

Κατάκτθςθ ςυγκεκριμζνου μεριδίου Αγορά

Δθμιουργία δικτφου πωλιςεων Δθμιουργία εμποδίων ειςόδου ανταγωνιςτών κερδθ ειςόδθμα ι κφκλοσ εργαςιών

Συνολικά μεγζκθ επιχιρθςθσ

ρυκμοί αφξθςθσ ι ανάπτυξθ αποδοτικότθτα κεφαλαίων φιμθ δφναμθ Παραγωγθκότθτα εργαςίασ

Παραγωγι

Ποιότθτα προιόντων Κόςτθ Ικανοποίθςθ εργαηομζνων

Ανκρώπουσ

Απαςχόλθςθ εΕκπαίδευςθ Ανάπτυξθ Νζα προιόντα

Καινοτομίεσ

Νζεσ μζκοδοι και τεχνικζσ παραγωγισ Νζεσ μζκοδοι και τεχνικζσ διανομισ Νζα διοικθτικά ςυςτιματα

Αζθήζεηο 59. Ζ παξαγσγηθή ιεηηνπξγία αθνξά ηηο ελέξγεηεο πνπ πξέπεη λα γίλνπλ, ψζηε λα εμαζθαιίδνληαη ηα απαξαίηεηα πξντφληα ή ππεξεζίεο πνπ ε επηρείξεζε έρεη αλάγθε γηα ηε ιεηηνπξγία θαη ηελ επίηεπμε ησλ ζηφρσλ ηεο. 60. Ζ απνζήθεπζε ησλ πξψησλ πιψλ αθνξά ηελ εκπνξηθή ιεηηνπξγία. 61. Ζ έξεπλα ησλ ηηκψλ ησλ κεραλεκάησλ κηαο επηρείξεζεο αθνξά ηε ιεηηνπξγία πξνκεζεηψλ. 62. Ζ έξεπλα ησλ αλαγθψλ ησλ θαηαλαισηψλ αλήθεη ζηελ εκπνξηθή ιεηηνπξγία. 63. Οη ελέξγεηεο πνπ γίλνληαη γηα ηελ αλάπηπμε ελφο λένπ ηχπνπ ζπζθεπαζίαο ηνπ πξντφληνο πνπ παξάγεη ε επηρείξεζε αλήθνπλ ζηε ιεηηνπξγία ησλ δεκνζίσλ ζρέζεσλ 64. Ζ αλεχξεζε λέσλ ηξφπσλ παξαγσγήο θαη βειηίσζεο ησλ ππαξρφλησλ κε αμηνπνίεζε ηεο ζχγρξνλεο ηερλνινγίαο απνηειεί αληηθείκελν ηεο παξαγσγηθήο ιεηηνπξγίαο. Ο αληηθεηκεληθφο ζθνπφο ηνπ νηθνλνκηθνχ ζπζηήκαηνο επηηπγράλεηαη α. κε ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ β. κε ηελ παξαγσγή θαη δηαλνκή ησλ αγαζψλ γ. κε ηελ παξαγσγή ησλ αγαζψλ δ. κε ηε δηαλνκή ησλ αγαζψλ

26


Σν βαζηθφηεξν ζηνηρείν ηνπ πεξηβάιινληνο ηεο επηρείξεζεο είλαη: α. νη πνιηηηζκηθνί παξάγνληεο β. νη θνηλσληθνί παξάγνληεο γ. νη λνκηθνί παξάγνληεο δ. νη νηθνλνκηθνί παξάγνληεο Οη πειάηεο ηεο επηρείξεζεο: α. επηδεηνχλ πνηφηεηα, θαιέο ηηκέο, εμππεξέηεζε β. θεξέγγπεο θαη δηαξθείο ζπλαιιαγέο γ. αζθάιεηα ησλ θεθαιαίσλ ηνπο δ. ην β θαη ην γ Καιή θήκε ηεο επηρείξεζεο επηβηψθεη/νπλ: α. νη επηρεηξεκαηίεο β. νη ρξεκαηνδφηεο γ. νη πξνκεζεπηέο δ. ην θξάηνο Οη επηρεηξήζεηο νθείινπλ λα πξνζαξκφδνληαη σο πξνο: α. ηε λνκνζεζία β. ηελ ηερλνινγία γ. ηηο θαηαλαισηηθέο ζπλήζεηεο δ. φια ηα παξαπάλσ Σν ζεζκηθφ πιαίζην ζχκθσλα κε ην νπνίν ιεηηνπξγεί ην θξάηνο αλήθεη: α. ζην πνιηηηζκηθφ πεξηβάιινλ β. ζην λνκηθφ πεξηβάιινλ γ. ζην πνιηηηθφ πεξηβάιινλ δ. νην θνηλσληθφ πεξηβάιινλ Σα δεκνγξαθηθά ραξαθηεξηζηηθά κηαο ρψξαο είλαη ζηνηρεία: α. ηνπ πνιηηηζκηθνχ πεξηβάιινληνο β. ηνπ θνηλσληθνχ πεξηβάιινληνο γ. ηνπ νηθνλνκηθνχ πεξηβάιινληνο δ. ηνπ πνιηηηθνχ πεξηβάιινληνο Οη επηρεηξήζεηο πνπ ζπλεξγάδνληαη κε ηελ επηρείξεζε αλήθνπλ: α. ζην γεληθφ (εζσηεξηθφ) πεξηβάιινλ β. ζην εηδηθφ (εμσηεξηθφ) πεξηβάιινλ γ. ζην εηδηθφ (εζσηεξηθφ) πεξηβάιινλ δ. ζην γεληθφ (εμσηεξηθφ) πεξηβάιινλ

27


Απνηειεζκαηηθόηεηα - Απνδνηηθόηεηα – Παξαγσγηθόηεηα Οη ζηφρνη ηεο επηρείξεζεο απνηεινχλ ην ιφγν γηα ηε δεκηνπξγία θαη ηε ιεηηνπξγία ηεο. Απφ ηελ επίηεπμε ηνπο εμαξηάηαη ε επηβίσζε ηεο. Ζ απνηειεζκαηηθόηεηα είλαη ν βαζκόο επίηεπμεο ησλ ζηόρσλ. ΢πγθξίλνπκε ηα απνηειέζκαηα πνπ επηηεχρζεθαλ ζε ζρέζε κε ηα απνηειέζκαηα πνπ επηδηψθακε. Αλ, γηα παξάδεηγκα, ε επηρείξεζε επηδίσθε ηελ αχμεζε ησλ πσιήζεσλ θαηά 1.000 κνλάδεο θαη πέηπρε κηα αχμεζε θαηά 800 κνλάδεο, ηφηε ν βαζκφο απνηειεζκαηηθφηεηαο είλαη 80%. Ζ απνδνηηθόηεηα εθθξάδεη ηηο ζπζίεο (θόζηνο) πνπ γίλνληαη γηα ηελ επίηεπμε ελόο απνηειέζκαηνο. Ζ απνδνηηθφηεηα κεηξηέηαη κε δείθηεο νη νπνίνη σο αξηζκεηή έρνπλ ην πξαγκαηνπνηεζέλ απνηέιεζκα (εθξνή) θαη σο παξνλνκαζηή ην θφζηνο ή ηηο ζπζίεο πνπ έγηλαλ γηα ηελ πξαγκαηνπνίεζε ηνπ απνηειέζκαηνο (εηζξνέο). Απνδνηηθόηεηα =

Απνηέιεζκα (εθξνέο) Κφζηνο (εηζξνέο)

Ζ έλλνηα ηεο απνδνηηθφηεηαο ζηελ Διιάδα έρεη ηαπηηζηεί κε ηελ έλλνηα ηεο νηθνλνκηθήο απνδνηηθφηεηαο. Οηθνλνκηθή απνδνηηθφηεηα είλαη ν ιφγνο ηνπ νηθνλνκηθνχ απνηειέζκαηνο (θέξδνο ή δεκία) ζην ηέινο ηεο ρξήζεο (έηνο, εμάκελν θ.ιπ.) πξνο ην θεθάιαην πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε. Καζαξφ Κέξδνο ή Εεκία ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ

ΑΠΟΓΟΣΗΚΟΣΖΣΑ = Υξεζηκνπνηεζέληα Κεθάιαηα

Ζ απνδνηηθφηεηα είλαη έλλνηα ζηελά ζπλδεδεκέλε κε ηελ παξαγσγηθφηεηα. Ο ηχπνο ππνινγηζκνχ είλαη ν ίδηνο ε δηαθνξά βξίζθεηαη φηη ε απνδνηηθφηεηα κεηξάεη αμίεο ρξεκαηηθά κεγέζε, ελψ ε παξαγσγηθφηεηα πνζφηεηεο πξντφλησλ ζε ζρέζε κε θάπνηνλ ή πεξηζζφηεξνπο ζπληειεζηέο. Παξαρζέληα αγαζά / ππεξεζίεο Παξαγσγηθόηεηα = Παξαγσγηθά κέζα πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ Αλ κεηξάκε ηνλ αξηζκφ ησλ κνλάδσλ πνπ παξάρζεθαλ πξνο ηνλ αξηζκφ ησλ εξγαδνκέλσλ ή ηνλ αξηζκφ ησλ σξψλ εξγαζίαο, ηφηε θάλνπκε ιφγν γηα παξαγσγηθφηεηα ηεο εξγαζίαο. Πνζφηεηα παξαγσγήο Παξαγσγηθόηεηα ηεο εξγαζίαο = Αξηζκφο εξγαδνκέλσλ ή εξγαηνσξψλ

28


Ζ παξαγσγηθόηεηα δε ζπκβαδίδεη αλαγθαζηηθά κε ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα. Δίλαη, π.ρ., δπλαηφ κηα επηρείξεζε λα παξάγεη κε πςειή παξαγσγηθφηεηα έλα πξντφλ ρσξίο λα θαηαθέξλεη λα πνπιάεη ην ζχλνιν ησλ κνλάδσλ ηνπ πξντφληνο πνπ παξήγαγε. Ζ παξαγσγηθφηεηα απνηειεί έλα ζεκαληηθφ κέηξν ζχγθξηζεο κεηαμχ ησλ ρσξψλ. Ζ αχμεζε ηεο παξαγσγηθφηεηαο ηεο εξγαζίαο επηηπγράλεηαη κε ηελ θαιχηεξε νξγάλσζε ηεο, ηε βειηίσζε ηνπ επηπέδνπ ησλ εξγαδνκέλσλ θαη κε ηα θαηάιιεια θίλεηξα ζηνπο εξγαδφκελνπο (θιίκα ζηγνπξηάο, θαιχηεξε ακνηβή, αμηνθξαηηθέο θαη ζπκκεηνρηθέο δηαδηθαζίεο θ.ιπ.). Αληαγσληζηηθόηεηα ζεκαίλεη φηη πξέπεη ηα πξντφληα ή νη ππεξεζίεο πνπ παξάγεη κηα επηρείξεζε λ�� πξνηηκνχληαη απφ ηνπο θαηαλαισηέο έλαληη άιισλ. Γηα λα ην πεηχρεη απηφ ζα πξέπεη ε επηρείξεζε λα πξνζθέξεη πξντφληα ή ππεξεζίεο, ησλ νπνίσλ ν ζπλδπαζκόο πνηόηεηαο θαη ηηκήο λα είλαη θαιύηεξνο ή λα θαίλεηαη θαιχηεξνο απφ απηφλ πνπ πξνζθέξνπλ νη αληαγσληζηέο ηεο, ιφγσ δηαθήκηζεο, επσλπκίαο θ.ιπ. Ζ αληαγσληζηηθφηεηα ζπλδέεηαη ζηελά κε ηελ παξαγσγηθφηεηα, δηφηη ε ηειεπηαία είλαη πξνυπφζεζε γηα ηε κείσζε ηνπ θφζηνπο θαη άξα γηα ηε δπλαηφηεηα κηαο επηρείξεζεο λα δηαζέζεη ηα πξντφληα ηεο ζε ρακειέο ηηκέο. Δπίζεο, δίλεη ηε δπλαηφηεηα ζηελ επηρείξεζε λα αμηνπνηεί θαιχηεξα ηνπο εξγάηεο πνπ δελ απαζρνινχληαη ζηελ παξαγσγηθή δηαδηθαζία γηα ηελ πνηνηηθή βειηίσζε ηνπ πξντφληνο. Σα κέηξα, ηα νπνία κπνξεί λα ιάβεη ε επηρείξεζε γηα ηελ αύμεζε ηεο παξαγσγηθόηεηαο είλαη:  Καιύηεξε νξγάλσζε  Βειηίσζε επηπέδνπ εξγαδνκέλσλ  Κίλεηξα (θαιύηεξε ακνηβή, θιίκα ζηγνπξηάο, θαιέο ζπλζήθεο εξγαζίαο). Έλλνηα ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο ζε κηα επηρείξεζε Μηα επηρείξεζε γηα λα κπνξεί λα επηβηψζεη, ζα πξέπεη λα είλαη αληαγσληζηηθή. Απηφ κπνξεί λα ην επηηχρεη φηαλ ζπλδπάδεη: θαιχηεξε πνηφηεηα θαη ηηκή απφ ηνπο αληαγσληζηέο ηεο, ιφγσ ηεο δηαθήκηζεο ή ηεο θήκεο πνπ δηαζέηεη έρεη πείζεη ηνπο θαηαλαισηέο γηα ηελ θαιχηεξε πνηφηεηα θαη ηηκή. Πψο ζπλδέεηαη ε παξαγσγηθφηεηα κε ηελ αληαγσληζηηθφηεηα Αλ κηα επηρείξεζε έρεη πςειή παξαγσγηθόηεηα απηό ζεκαίλεη όηη έρεη:    

σαμηλό κόζηορ πνπ ηεο επηηξέπεη λα πξνζθέξεη ηα πξντόληα ηεο ζε σαμηλόηεπερ ηιμέρ, εμνηθνλνκώληαο ρξήκαηα γηα ηε βειηίσζε ηεο πνηφηεηαο θαη ηε δηαθήκηζε

29


ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΗΚΟΣΖΣΑ – ΑΠΟΓΟΣΗΚΟΣΖΣΑ – ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΟΣΖΣΑ Απνηειεζκαηηθφηεηα ν βαζκφο επίηεπμεο ησλ ζηφρσλ. Απνδνηηθφηεηα εθθξάδεη ηηο ζπζίεο πνπ γίλνληαη γηα ηελ επίηεπμε ελφο απνηειέζκαηνο. Αληαγσληζηηθφηεηα ηα πξντφληα πνπ παξάγεη κηα επηρείξεζε λα πξνηηκνχληαη απφ ηνπο θαηαλαισηέο. Ο ζπλδπαζκφο πνηφηεηαο θαη ηηκήο λα είλαη πξνηηκφηεξνο απφ ηνπο ππφινηπνπο. ΔΠΑΝΑΛΖΠΣΗΚΔ΢ Α΢ΚΖ΢ΔΗ΢ 1νπ ΚΔΦΑΛΑΗΟΤ 1) Ση δηαθξίλεη κηα νηθνλνκηθή κνλάδα πνπ είλαη επηρείξεζε απφ κηα άιιε νηθνλνκηθή κνλάδα πνπ δελ είλαη επηρείξεζε. 2) Ζ έλλνηα ηνπ marketing ζρεηίδεηαη κε ηελ εκπνξηθή ιεηηνπξγία.( ΢ Λ) 3)Δθηφο απφ ηελ παξαγσγηθφηεηα ηεο εξγαζίαο κπνξνχκε λα ππνινγίζνπκε ηελ παξαγσγηθφηεηα θαη άιισλ ζπληειεζηψλ παξαγσγήο, φπσο νη κεραλέο, νη πξψηεο χιεο θαη νη ρξεκαηηθνί πφξνη.(΢ Λ). 4) Μηα επηρείξεζε 200 εξγαηψλ ρξεζηκνπνηεί γηα λα παξάγεη ηα πξντφληα ηεο θεθάιαηα χςνπο 2000000€ Σν έηνο 2000 παξάρζεθαλ 100000 κνλάδεο ελψ ε πξφβιεςε ήηαλ 120000 κνλάδεο. Ζ ηηκή πψιεζεο ηνπ πξντφληνο είλαη 2000€ θαη ην θφζηνο αλα κνλάδα πξντφληνο 1500€. Εεηείηαη λα ππνινγίζεηε ηελ παξαγσγεθφηεηα ηεο εξγαζίαο, ηελ νηθνλνκηθή απνδνηηθφηεηα θαη ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο επηρείξεζεο. 5) Α Β Γ Γ Δ ΢η Ζ

ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΔΜΠΟΡΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ

1

΢ΤΝΣΔΛΔ΢ΣΔ΢ ΠΑΡΑΓΧΓΖ΢

2

ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΔΡΔΤΝΑ & ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΛΔΗΣ. ΓΖΜΟ΢ΗΧΝ ΢ΥΔ΢ΔΧΝ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΠΡΟΜΖΘΔΗΧΝ ΛΔΗΣ. ΠΛΖΡΟΦΟΡΗ΢Ζ΢

3

ΓΑΝΔΗΑ, ΦΟΡΟΛΟΓΖ΢Ζ, ΛΟΓ. ΚΑΣΑΘΔ΢ΔΧΝ ΔΡΔΤΝΑ ΑΓΟΡΑ΢, ΢ΥΔΓΗΑ΢ΜΟ΢ ΠΡΟΨΟΝΣΧΝ ΒΔΛΣΗΧ΢Ζ ΤΠΑΡΥΟΝΣΧΝ ΠΡΟΨΟΝΣΧΝ ΓΖΜΗΟΤΡΓΗΑ ΚΑΗ ΑΞΗΟΠΟΗΖ΢Ζ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΧΝ ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΚΑΛΧΝ ΢ΥΔ΢ΔΧΝ

4 5 6 7

ΔΞΑ΢ΦΑΛΗ΢Ζ ΒΑ΢ΗΚΧΝ ΠΟΡΧΝ, ΔΡΔΤΝΑ ΣΗΜΧΝ, ΑΓΟΡΑ, ΑΠΟΘΖΚΔΤ΢Ζ

6) Πνηεο είλαη νη δεπηεξεχνπζεο επηρεηξεζηαθέο ιεηηνπξγίεο.

ΔΡΧΣΖ΢ΔΗ΢ ΔΠΑΝΑΛΖΦΖ΢ 1νπ ΚΔΦΑΛΑΗΟΤ 1. Πφζν ζεκαληηθή είλαη ε ιεηηνπξγία ησλ επηρεηξήζεσλ ζηελ θνηλσλία 2. Δπηρείξεζε θαη θνηλσληθή νξγάλσζε. 3. Ση ζεκαίλεη επηρείξεζε. 4. Δπηρεηξήζεηο σο νηθνλνκηθέο κνλάδεο. 5. Δπηρεηξήζεηο σο παξαγσγηθέο κνλάδεο. 6. Γηαθνξέο επηρεηξήζεσλ απφ παξαγσγηθέο κνλάδεο. 7. Κνηλσληθά ζηνηρεία επηρεηξήζεσλ. 30


8. Δπηρείξεζε σο ζεζκφο. 9. Ση είλαη θνπιηνχξα. 10. Πνιηηηζκηθή δηάζηαζε ησλ επηρεηξήζεσλ. 11. Δπηρείξεζε σο ζχζηεκα. 12. ΢εκαληηθέο ιεηηνπξγίεο ηεο επηρείξεζεο 13. Νέεο βαζηθέο ιεηηνπξγίεο γηα ηηο επηρεηξήζεηο. 14. Γεπηεξεχνπζεο ιεηηνπξγίεο γηα ηηο επηρεηξήζεηο. 15. Δμάξηεζε ησλ ιεηηνπξγηψλ. 16. Πνηνο ν ξφινο ηεο δηνηθεηηθήο ιεηηνπξγίαο. 17. Παξαγσγηθή ιεηηνπξγία 18. Πεξηερφκελν παξαγσγηθήο ιεηηνπξγίαο 19. Δκπνξηθή ιεηηνπξγία 20. Πεξηερφκελν εκπνξηθήο ιεηηνπξγίαο 21. Οηθνλνκηθή ιεηηνπξγία 22. Λεηηνπξγία πξνκεζεηψλ θαη πεξηερφκελφ ηεο 23. Λεηηνπξγία έξεπλαο θαη αλάπηπμεο 24. Λεηηνπξγία ηεο πιεξνθφξεζεο 25. Λεηηνπξγία δεκφζησλ ζρέζεσλ 26. Ση είλαη ην νηθνλνκηθφ ζχζηεκα 27. Πνηα ε ζπκβνιή ησλ επηρεηξήζεσλ ζην νηθνλνκηθφ ζχζηεκα 28. Γπλακηθή ζρέζε επηρεηξήζεσλ θαη πεξηβάιινληνο 29. Παξάγνληεο επίδξαζεο ηεο επηρείξεζεο 30. Πνηεο επηρείξεζεο επηβηψλνπλ 31. ηη είλαη ζηνηρεία πεξηβάιινληνο 32. Πνην είλαη ην εμσηεξηθφ πεξηβάιινλ. 33. Πνην είλαη ην εζσηεξηθφ πεξηβάιινλ. 34. Δπηρείξεζε σο θνηλσληθφο ζεζκφο 35. Ση είλαη ν Κσδηθφο Δπηρεηξεζηαθήο Ζζηθήο 36. Πνηεο νη επζχλεο κηαο επηρείξεζεο ζην θνηλσληθφ ζχλνιν 37. Ση είλαη ζηφρνο ησλ επηρεηξήζεσλ 38. Πνηνη είλαη νη ζεζκηθνί ζηφρνη 39. Πνηνη είλαη νη ιεηηνπξγηθνί ζηφρνη 40. Ση ππνζηεξίδνπλ νη Cyert & March 41. Πσο δηακνξθψλεηαη ε ηεξαξρία ησλ ζηφρσλ 31


42. Με πνηα θξηηήξηα ηεξαξρνχληαη νη ζηφρνη 43. ΢ε ηη ρξεζηκεχεη ε απνδνηηθφηεηα θαη ε απνηειεζκαηηθφηεηα 44. Ση είλαη απνηειεζκαηηθφηεηα 45. Ση είλαη απνδνηηθφηεηα 46. Πσο πεηπραίλεηαη αχμεζε παξαγσγηθφηεηαο 47. Πνηα είλαη ε βαζηθή νηθνλνκηθή αξρή 48. Ση ζεκαίλεη αληαγσληζηηθή επηρείξεζε 49. Πφηε κηα επηρείξεζε ιέγεηαη αληαγσληζηηθή 50. ΢ε ηη βνεζάεη ε παξαγσγηθφηεηα ζηελ αληαγσληζηηθφηεηα. Δξσηήζεηο – Αζθήζεηο 1. Με ηνλ φξν θνπιηνχξα λνείηαη έλα ___________ θνηλσληθψλ αμηψλ, «πηζηεχσ», ελλνηψλ παξαδνρψλ, ζπκβφισλ, εζίκσλ, _____________ θαη πξνηχπσλ πνπ ηζρχνπλ ζε κηα _____________ αλζξψπσλ ή κηα _____________ . 2. Ζ επηρείξεζε ιεηηνπξγεί ζχκθσλα κε έλα πιαίζην ηππηθψλ ή άηππσλ _____________, πνπ ξπζκίδνπλ ή ππνρξεψλνπλ ζε ζπκκφξθσζε ηελ αηνκηθή ή νκαδηθή ζπκπεξηθνξά ησλ _____________ . 3. ΋πσο θάζε _____________ έηζη θαη ε επηρείξεζε κπνξεί λα ζεσξεζεί σο ___________ θαη ζπλεπψο λα γίλεη αληηιεπηή θαη λα κειεηάηαη σο ηέηνην. 4. Ζ επηρείξεζε είλαη κηα παξαγσγηθή – νηθνλνκηθή ___________ κε ηελ έλλνηα φηη ζπλδπάδεη θαη αμηνπνηεί ηνπο _____________ παξαγσγήο (εξγαζία, θεθάιαην, γλψζε, ηερλνινγία) πξνθεηκέλνπ λα παξάγεη πξντφληα ή ππεξεζίεο κε ζθνπφ ηε δηάζεζή ηνπο κέζσ ηνπ ___________ ηεο ____________ ζηνπο ________________ . 5. Πσο επηηπγράλεηαη ν αξκνληθφο ζπλδπαζκφο ησλ ιεηηνπξγηψλ ηεο επηρείξεζεο; 6. Γηαηί ε παξαγσγηθή ιεηηνπξγία ζεσξείηαη ε πην ζεκαληηθή; 7. Πνηεο ηθαλφηεηεο πξέπεη λα έρεη κηα επηρείξεζε γηα λα επηδήζεη ζε έλα έληνλν αληαγσληζηηθφ πεξηβάιινλ; 8. Ση πεξηιακβάλεη ην εζσηεξηθφ πεξηβάιινλ κηαο επηρείξεζεο; 9. Πνηα θαηεγνξία ηνπ εμσηεξηθνχ πεξηβάιινληνο είλαη ε πην ζεκαληηθή γηα ηελ ιεηηνπξγία ησλ παξαθάησ επηρεηξήζεσλ θαη νξγαληζκψλ: Δζληθή Σξάπεδα – Δζληθή Πηλαθνζήθε – ΗΚΑ – Λανγξαθηθφ Μνπζείν. 10. Να αλαθέξεηε έλα ζηνηρείν ηνπ νηθνλνκηθνχ πεξηβάιινληνο πνπ επεξεάδεη άκεζα ην ρψξν ηεο εθπαίδεπζεο. 11. Πνηα είλαη ηα ζηνηρεία ηνπ γεληθνχ (εμσηεξηθνχ) πεξηβάιινληνο; 12. ΢ην

εηδηθφ

πεξηβάιινλ

ηεο

επηρείξεζεο 32


εληάζζνληαη__________________________________ 13. Σν

νηθνλνκηθφ

πεξηβάιινλ

πεξηιακβάλεη

___________________________________________ 14. Σν

πνιηηηθφ

πεξηβάιινλ

πεξηιακβάλεη

______________________________________________ 15. Να ζρνιηάζηε ηελ άπνςε « ε πςειή παξαγσγηθφηεηα δελ ζπκβαδίδεη αλαγθαζηηθά κε ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα. 16. Πσο κπνξεί λα ππνινγηζηεί ε παξαγσγηθφηεηα ησλ εξγαδνκέλσλ ησλ παξαθάησ επηρεηξήζεσλ θαη νξγαληζκψλ; α) ππάιιεινο έθδνζεο εηζηηεξίσλ ηεο Οι. Αεξ., β) νδεγφο ιεσθνξείνπ αζηηθψλ ζπγθνηλσληψλ, γ) γηαηξνί λνζνθνκείνπ πνπ εθεκεξεχεη. 17. Γηα λα είλαη αληαγσληζηηθή ε επηρείξεζε πξέπεη λα πξνζθέξεη πξντφληα ή ππεξεζίεο, ησλ νπνίσλ ν ζπλδπαζκφο ηεο πνηφηεηαο θαη ηηκήο λα είλαη θαιχηεξνο απφ απηφλ πνπ πξνζθέξνπλ νη αληαγσληζηέο ηεο ή λα θαίλεηαη θαιχηεξνο. ΢ρνιηάζηε απηή ηελ άπνςε. 18. ΢ηφρνο

ηεο

επηρείξεζεο

είλαη

____________________________________________________ 19. Θεζκηθνί

ζηφρνη

είλαη

απηνί

πνπ

επηρείξεζεο

εθθξάδνπλ

_________________________________________________ 20. Οη

ιεηηνπξγηθνί

ζηφρνη

ηεο

__________________________________ ________________________________________________________________________ _ 21. Ζ

έλλνηα

ηεο

αληαγσληζηηθφηεηαο

εθθξάδεη

________________________________________ 22. Ζ

απνηειεζκαηηθφηεηα

είλαη

_______________________________________________________ 23. Παξαγσγηθφηεηα

είλαη

____________________________________________________________ 24. Οηθνλνκηθή

απνδνηηθφηεηα

είλαη______________________________________________________

33


Α΢ΚΖ΢ΔΗ΢ ΔΠΑΝΑΛΖΦΖ΢ 1νπ ΚΔΦΑΛΑΗΟΤ Δπηιέμηε ηε ζσζηή απάληεζε βάδνληαο ζε θχθιν ην αληίζηνηρν γξάκκα ι. Ζ επηρείξεζε απνηειεί κηα θνηλσληθή νξγάλσζε θαη μερσξίδεη γηαηί: α) ζπλδέεηαη κε ηελ έλλνηα ηνπ επηρεηξείλ ή ηεο επηρεηξεκαηηθφηεηαο. β) είλαη ζεκειηψδεο ζεζκφο πνπ δηαθξίλεηαη κέζα ζηελ θνηλσλία. γ) έρεη κνλαδηθφ ζηφρν ηε κεγηζηνπνίεζε ηνπ θέξδνπο. δ) έρεη δηαθξηηή θνπιηνχξα ii. Οη βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ηεο επηρείξεζεο είλαη: α) Ζ παξαγσγηθή, ε εκπνξηθή θαη ε ιεηηνπξγία ηεο πιεξνθφξεζεο. β) Ζ νηθνλνκηθή, ε εκπνξηθή θαη ε ιεηηνπξγία ησλ πξνκεζεηψλ. γ) Ζ εκπνξηθή, ε νηθνλνκηθή θαη ε ιεηηνπξγία ησλ πξνκεζεηψλ. δ) Ζ παξαγσγηθή, ε εκπνξηθή θαη ε νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία. iii. Οη δεπηεξεχνπζεο ιεηηνπξγίεο ηεο επηρείξεζεο είλαη: α) Ζ ιεηηνπξγία ησλ πξνκεζεηψλ, ηεο έξεπλαο θαη αλάπηπμεο ηεο πιεξνθφξεζεο θαη ηεο αφξαηεο δηνηθεηηθήο ιεηηνπξγίαο. β) Ζ ιεηηνπξγία ηεο πιεξνθφξεζεο, ησλ δεκνζίσλ ζρέζεσλ ησλ πξνκεζεηψλ θαη ηεο έξεπλαο θαη αλάπηπμεο. γ) Ζ ιεηηνπξγία ησλ δεκνζίσλ ζρέζεσλ, ηεο έξεπλαο θαη αλάπηπμεο, ε νηθνλνκηθή, ε εκπνξηθή θαη ε ιεηηνπξγία ησλ πξνκεζεηψλ. δ) Ζ αφξαηε δηνηθεηηθή ιεηηνπξγία, ηεο πιεξνθφξεζεο θαη ησλ πξνκεζεηψλ. iλ. Σα ζηνηρεία ηνπ γεληθνχ (εμσηεξηθνχ) πεξηβάιινληνο είλαη: α) ην νηθνλνκηθφ θαη λνκηθφ πεξηβάιινλ, νη πηζησηέο, ρξεκαηνδφηεο κέηνρνη θαζψο θαη ην πνιηηηζκηθφ πεξηβάιινλ. β) Σν θνηλσληθφ πεξηβάιινλ, ην ηερλνινγηθφ, ην λνκηθφ, ην νηθνλνκηθφ, ην πνιηηηζκηθφ, ην νηθνινγηθφ θαη ην πνιηηηθφ πεξηβάιινλ. γ) Οη εξγαδφκελνη θαη ε ζπλδηθαιηζηηθή ηνπο έλσζε, νη θαηαλαισηέο θαη νη πειάηεο κέζα ζην λνκηθφ θαη θνηλσληθφ πεξηβάιινλ. δ) Οη πηζησηέο, ρξεκαηνδφηεο, κέηνρνη πξνκεζεπηέο θαη πειάηεο κέζα ζην πνιηηηθφ θαη ηερλνινγηθφ πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο. ν. Σα ζηνηρεία ηνπ εηδηθνχ (εζσηεξηθνχ) πεξηβάιινληνο είλαη: α) Σν ηερλνινγηθφ θαη ην πνιηηηθφ πεξηβάιινλ φπνπ θηλνχληαη νη εξγαδφκελνη κε ηηο πνιηηηθέο θαη ζπλδηθαιηζηηθέο ηνπο ελψζεηο, νη θαηαλαισηέο θαη νη πειάηεο. β) Σν θνηλσληθφ θαη νηθνλνκηθφ πεξηβάιινλ ζην νπνίν θηλνχληαη νη πηζησηέο κέηνρνη θαη πειάηεο ηεο επηρείξεζεο. γ) Οη εξγαδφκελνη θαη ε ζπλδηθαιηζηηθή ηνπο έλσζε, νη θαηαλαισηέο θαη νη πειάηεο, νη πηζησηέο, ρξεκαηνδφηεο κέηνρνη θαη νη πξνκεζεπηέο πιηθψλ ή ππεξεζηψλ. δ) Σν νηθνινγηθφ θαη πνιηηηθφ πεξηβάιινλ φπνπ θηλνχληαη νη πξνκεζεπηέο πιηθψλ ή ππεξεζηψλ.

34


λi. Πνηα ε έλλνηα ηεο νηθνλνκηθήο απνδνηηθφηεηαο; α) Οηθνλνκηθή απνδνηηθφηεηα είλαη ε ζρέζε ηνπ νηθνλνκηθνχ απνηειέζκαηνο πξνο ην ρξεζηκνπνηεζέλ θεθάιαην. β) Οηθνλνκηθή απνδνηηθφηεηα είλαη ε ζρέζε κεηαμχ παξαρζέλησλ θαη ρξεζηκνπνηεζέλησλ θεθαιαίσλ. γ) Οηθνλνκηθή απνδνηηθφηεηα είλαη ν βαζκφο επίηεπμεο ησλ ζηφρσλ ηεο επηρείξεζεο. δ) Ζ νηθνλνκηθή απνδνηηθφηεηα αθνξά θπξίσο ζηελ εζσηεξηθή ιεηηνπξγία ηεο επηρείξεζεο θαη εθθξάδεη ηηο ζπζίεο πνπ γίλνληαη γηα ηελ επίηεπμε ηνπ απνηειέζκαηνο. λii. Πψο ζπλδέεηαη ε παξαγσγηθφηεηα κε ηελ αληαγσληζηηθφηεηα; α) Αλ κηα επηρείξεζε έρεη πςειή παξαγσγηθφηεηα, απηφ ζεκαίλεη φηη ζα έρεη ρακειφ θφζηνο, πνπ ηηο επηηξέπεη λα πξνζθέξεη ηα πξντφληα ηεο ζε ρακειέο ηηκέο. β) Αλ κηα επηρείξεζε έρεη πςειή παξαγσγηθφηεηα, έρεη πεξηζψξην λα δαπαλά ρξήκαηα γηα ηελ πνηφηεηα θαη ηε δηαθήκηζε. γ) Καλέλα απφ ηα παξαπάλσ. δ) ΋ια ηα παξαπάλσ (α, β). Δξσηήζεηο ζπκπιήξσζεο θελνύ i. Ζ επηρείξεζε απνηειεί έλα ...................... ζεζκφ ίζεο ζπνπδαηφηεηαο κε απηήο ησλ ππνινίπσλ ζεζκψλ. Απνηειεί ην βαζηθφ ................... ηεο θνηλσλίαο, ii. Με ηνλ φξν θνπιηνχξα λνείηαη έλα ζχζηεκα ........................ ..................,πηζηεχσ, ελλνηψλ, παξαδνρψλ, ζπκβφισλ, εζίκσλ, θαλφλσλ θαη....................πνπ ηζρχνπλ ζε κηα νκάδα αλζξψπσλ ή κηα ................ iii. Με βάζε ηε ζπζηεκηθή πξνζέγγηζε, ε δηνίθεζε ησλ επηρεηξήζεσλ απαηηεί ηελ.............. θαη ηε ........................ ηνπ θάζε ζηνηρείνπ-κέξνπο ηεο μερσξηζηά αιιά θαη ηηο .............. κεηαμχ απηψλ. iv. Ζ ..................... κεηαμχ ησλ επηρεηξεζηαθψλ ιεηηνπξγηψλ είλαη ...............θαη απηή θαζνξίδεη ηελ θαιή πνξεία θαη ηελ ....................... ηεο επηρείξεζεο. v. Ζ ............................ ιεηηνπξγία είλαη ε πην βαζηθή ιεηηνπξγία ηεο νηθνλνκηθήο κνλάδαο. vi. Ζ ............................ ιεηηνπξγία πεξηιακβάλεη φιεο ηηο ελέξγεηεο πνπ είλαη απαξαίηεηεο, πξνθεηκέλνπ ε επηρείξεζε λα δηαζέηεη ηα πξντφληα ή ηηο ππεξεζίεο ηεο ζηελ αγνξά. vii. Ζ ........................... ιεηηνπξγία έρεη ζαλ ζπλέπεηα ηελ απφθηεζε θαη ηε ρξήζε θεθαιαίνπ. viii. Σν ....................... πεξηβάιινλ είλαη έλαο παξάγνληαο, πνπ απνθηά ηδηαίηεξε ζεκαζία κέξα κε ηε κέξα γηα ηελ επηρείξεζε θαη γηα ηνλ άλζξσπν. ix. ........................ είλαη νη ζηφρνη, πνπ ε επηρείξεζε επίζεκα δηαηππψλεη ζην θαηαζηαηηθφ θαη κε βάζε απηφ λνκηκνπνηεί ηελ χπαξμε θαη ιεηηνπξγία ηεο. x. Σα ζπγθεθξηκέλα απνηειέζκαηα, ηα νπνία επηδηψθεη λα επηηχρεη ε επηρείξεζε ηα εθθξάδνπλ νη............................ ζηφρνη. xi. Ζ ............................. είλαη ν βαζκφο ζηνλ νπνίν ε επηρείξεζε αληαπνθξίλεηαη ζηνπο ζηφρνπο ηεο.

35


xii. Ζ ........................ αθνξά ζηελ εζσηεξηθή ιεηηνπξγία ηεο επηρείξεζεο θαη εθθξάδεη ηηο .............................., πνπ γίλνληαη γηα ηελ επίηεπμε ελφο απνηειέζκαηνο. xiii. Παξαγσγηθφηεηα είλαη ε ζρέζε κεηαμχ ........................ θαη.....................παξαγσγηθψλ κέζσλ. xiv. Ηζρπξά θίλεηξα γηα ηελ αχμεζε ηεο παξαγσγηθφηεηαο είλαη ε θαιχηεξε ..............,ην θιίκα.................. γηα ηελ εξγαζία ηνπ θαζψο θαη νη............... ζπλζήθεο εξγαζίαο. xv. Ζ απνδνηηθφηεηα κεηξά ................... ή ρξεκαηηθά κεγέζε, ελψ ε παξαγσγηθφηεηα κεηξά ........................ xvi. Αλ κηα επηρείξεζε έρεη πςειή παξαγσγηθφηεηα απηφ ζεκαίλεη φηη ζα έρεη ρακειφ ............ πνπ ηεο επηηξέπεη λα πξνζθέξεη πξντφληα θαη ππεξεζίεο ζε ρακειέο ................ xvii. ΢ηηο ζπιινγηθέο .........................

εηαηξείεο

ζπγθαηαιέγνληαη

νη

.............................

θαζψο

θαη

ηα

Δξσηήζεηο ηεο κνξθήο «΢σζηφ - Λάζνο» Να σαπακηηπίζεηε με ΢ (ζωζηό) ή Λ (λάθορ) καθεμιά από ηιρ παπακάηω πποηάζειρ: i. Σν δεκφζην εξεπλεηηθφ ίδξπκα, ην δεκφζην ιχθεην απνηεινχλ αλακθηζβήηεηα παξαγσγηθέο κνλάδεο, δειαδή επηρεηξήζεηο. ii. Κάζε επηρείξεζε, πξνθεηκέλνπ λα αληαπνθξηζεί ζηελ απνζηνιή ηεο θαη λα πεηχρεη ηνπο ζηφρνπο ηεο πξέπεη λα αλαπηχμεη κφλν ηηο πξσηεχνπζεο ιεηηνπξγίεο ηεο, δειαδή, ηελ παξαγσγηθή, ηελ εκπνξηθή θαη ηελ νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία. iii. Ο αξκνληθφο ζπλδπαζκφο φισλ ησλ ιεηηνπξγηψλ ηεο επηρείξεζεο γίλεηαη απνηειεζκαηηθφο θάησ απφ ην ζπλδεηηθφ θαη θαζνδεγεηηθφ ηζηφ ηεο «αφξαηεο» δηνηθεηηθήο ιεηηνπξγίαο. iv. Ζ νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία εθθξάδεηαη θπξίσο κε ηηο ζχγρξνλεο έλλνηεο ηνπ Μάξθεηηλγθ θαη ησλ πσιήζεσλ. v. Οη επηρεηξεκαηίεο, νη πξνκεζεπηέο, νη πειάηεο, ηα δηνηθεηηθά ζηειέρε, νη δηάθνξεο ππεξεζίεο θ.ιπ. απνηεινχλ νκάδεο ζπκθεξφλησλ, νη νπνίεο επηδξνχλ αξλεηηθά ζηε ιεηηνπξγία θαη ηελ αλάπηπμε ηεο επηρείξεζεο. vi. Σν θνηλσληθφ πεξηβάιινλ πεξηιακβάλεη ηα εζλνινγηθά θαη ιανγξαθηθά ραξαθηεξηζηηθά κηαο θνηλσλίαο. ΢ην εηδηθφ (εζσηεξηθφ) πεξηβάιινλ κηαο επηρείξεζεο εληάζζνληαη: νη πξνκεζεπηέο, νη θαηαλαισηέο, νη πειάηεο, νη εξγαδφκελνη, νη πηζησηέο, νη ρξεκαηνδφηεο θαζψο θαη νη κέηνρνη. vii. Ο «Κψδηθαο Δπηρεηξεζηαθήο Ζζηθήο» αθνξά ζηε λνκνζεζία θαζψο θαη ζηνπο εζηκηθνχο θαλφλεο, πνπ θαζξεπηίδνπλ κηα θνηλσλία θαη ε επηρείξεζε νθείιεη λα ζέβεηαη θαη λα αθνινπζεί. viii. Ζ θνηλσληθή θαη πνιηηηζηηθή ζπλεηζθνξά πξνο φθεινο ησλ εξγαδνκέλσλ θαη γεληθφηεξα ηνπ θνηλσληθνχ ζπλφινπ απνηειεί , κηα απφ ηηο ζεκαληηθέο επζχλεο ηεο επηρείξεζεο. ix. Ζ απνηειεζκαηηθφηεηα κεηξάηαη κε δείθηεο, νη νπνίνη έρνπλ ζαλ αξηζκεηή ηηο εθξνέο θαη ζαλ παξαλνκαζηή ηηο εηζξνέο. x. Σα πξνβιήκαηα ηεο νηθνλνκίαο νθείινληαη θαη ζηε ρακειή παξαγσγηθφηεηα, ηδηαίηεξα ηεο εξγαζίαο. xi. Οη έλλνηεο ηεο παξαγσγηθφηεηαο, ηεο απνδνηηθφηεηαο θαη ηεο απνηειεζκαηηθφηεηαο ζπλδένληαη άκεζα κε ηελ επηβίσζε θαη ηελ επηηπρία ησλ επηρεηξήζεσλ ή νξγαληζκψλ.

36


Δξσηήζεηο αληηζηνίρεζεο Να αληηζηνηρίζεηε ηηο έλλνηεο ηεο ζηήιεο Α κε ηνπο νξηζκνχο ηεο ζηήιεο Β

1. Λεηηνπξγία πξνκεζεηψλ 2. Παξαγσγηθή ιεηηνπξγία

α. Ζ δπλαηφηεηα ηεο επηρείξεζεο λα πξνζθέξεη ηελ θαιχηεξε πνηφηεηα θαη ηηκή απφ ηηο ππφινηπεο επηρεηξήζεηο. β. Πεξηιακβάλεη φιεο ηηο ελέξγεηεο νη νπνίεο είλαη απαξαίηεηεο, πξνθεηκέλνπ ε επηρείξεζε λα δηαζέηεη ηα πξντφληα ηεο ή ηηο ππεξεζίεο ηεο ζηελ αγνξά, ψζηε λα αγνξάδνληαη απφ ηνπο θαηαλαισηέο - πειάηεο.

3. Δκπνξηθή ιεηηνπξγία

γ. Δίλαη ε ζρέζε κεηαμχ παξαρζέλησλ θαη ρξεζηκνπνηεζέλησλ παξαγσγηθψλ

4. Οηθνλνκηθή

κέζσλ.

ιεηηνπξγία

δ. Ζ πιο βαζική λειηοσργία ηης οικονομικής μονάδας. 5. Έξεπλα θαη αλάπηπμε ε. Ζ ιεηηνπξγία κηαο επηρείξεζεο έρεη σο ζπλέπεηα ηελ απφθηεζε θαη ρξήζε θεθαιαίνπ.

6. Παξαγσγηθφηεηα 7. Πνιηηηζκηθφ πεξηβάιινλ

8. Αληαγσληζηηθφηεηα

ζη. Ζ ιεηηνπξγία απηή έρεη ζαλ αληηθείκελν ηελ αλεχξεζε λέσλ ηξφπσλ παξαγσγήο θαη βειηίσζεο ησλ ππαξρφλησλ. δ. Πεξηιακβάλεη ηα εζλνινγηθά θαη ιανγξαθηθά ραξαθηεξηζηηθά κηαο θνηλσλίαο. ε. Αθνξά ηηο ελέξγεηεο πνπ πξέπεη λα γίλνπλ, ψζηε λα εμαζθαιίδνληαη ηα απαξαίηεηα πξντφληα ή ππεξεζίεο πνπ κηα επηρείξεζε έρεη αλάγθε γηα ηε ιεηηνπξγία ηεο θαη ηελ επίηεπμε ησλ ζηφρσλ ηεο.

Α΢ΚΖ΢ΔΗ΢ ΠΑΡΑΓΧΓΗΚΟΣΖΣΑ΢ – ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΗΚΟΣΖΣΑ΢ 1. Ζ επηρείξεζε Α θαη Β είλαη δπν αληαγσληζηηθέο επηρεηξήζεηο Σνλ Οθηψβξην ε επηρείξεζε Α παξήγαγε 20.000 κνλάδεο πξντφληνο εθείλν ην κήλα νη δπν επηρεηξήζεηο είραλ ην ίδην απνηέιεζκα σο πξνο ηνλ φγθν παξαγσγήο. Ζ επηρείξεζε Α απαζρνιεί 10 εξγαδφκελνπο ελψ ε επηρείξεζε Β απαζρνιεί 16. Α) πνηα επηρείξεζε παξνπζίαζε κηθξφηεξν απνηέιεζκα απφ άπνςε παξαγσγηθφηεηαο. Πσο ζα κπνξνχζε λα βειηηψζεη ην απνηέιεζκα απηφ; β) Ζ επηρείξεζε Α παξνπζίαζε θέξδνο 10.000.000 ρξεκαηηθέο κνλάδεο ρξεζηκνπνηψληαο θεθάιαηα χςνπο 50.000.000 ρξεκαηηθψλ κνλάδσλ. Πνηα ε νηθνλνκηθή απνδνηηθφηεηα ηεο επηρείξεζεο απηήο; 2. Μηα επηρείξεζε επίπισλ ηνλ ΢επηέκβξε απαζρνινχζε 10 εξγάηεο θαη ε παξαγσγηθφηεηα ηεο εξγαζίαο ήηαλ 800 κνλάδεο. Σνλ Οθηψβξην κείσζε ηνλ αξηζκφ ησλ εξγαδνκέλσλ θαηά δπν θαη πέηπρε παξαγσγηθφηεηα 1000 κνλάδσλ. Ζ επηρείξεζε σο πξνο ηνλ φγθν παξαγσγήο πέηπρε: α)θαιχηεξν απνηέιεζκα; β)ρεηξφηεξν απνηέιεζκα; γ)ην ίδην απνηέιεζκα;

37


2ν Κεθάιαην Ζ ΔΠΗ΢ΣΖΜΖ ΣΖ΢ ΓΗΟΗΚΖ΢Ζ΢ ΣΧΝ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢ΔΧΝ Ηζηνξηθή αλαδξνκή Πεδία ηεο δηνίθεζεο Γηεπηζηεκνληθή επηζηήκε Οξηζκνί ηνπ management Βαζηθφο νξηζκφο ηεο δηνίθεζεο Ζ ζπκβνιή ηνπ management Ηζηνξηθή εμέιημε ζεσξία ηνπ Taylor Θεσξία ηνπ Fayol Θεσξία ηνπ Weber Θεσξία ηνπ Gantt Θεσξία ηνπ θηλήκαηνο ησλ αλζξψπηλσλ ζρέζεσλ Ζ δηνίθεζε ζήκεξα - ε αλάγθε ηεο δηεπηζηεκνληθφηεηαο ηεο Απνηειεζκαηηθή δηνίθεζε – νη ιεηηνπξγίεο ηεο δηνίθεζεο Ο πξνγξακκαηηζκφο Ζ νξγάλσζε Ζ δηεχζπλζε Ο έιεγρνο Οη ηθαλφηεηεο ησλ ζηειερψλ ηεο δηνίθεζεο Γηνηθεηηθά ζπζηήκαηα Ζ έλλνηα ησλ ζηφρσλ ζηελ νηθνλνκία Ζ αλαγθαηφηεηα ηνπ management Αζθήζεηο επαλάιεςεο 1. Πνηεο είλαη νη βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ηεο δηνίθεζεο 2. Πνηνη είλαη νη ζπληειεζηέο ηνπ management θαη πνηα ηα πξνζφληα ηνπο 3. Ση γλσξίδνπκε γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκφ 4. Οη ιεηηνπξγίεο ηεο δηνίθεζεο αζθνχληαη ζε φιεο ηηο νξγαλψζεηο κε ηνλ ίδην ηξφπν; 5. Πνηα είλαη ηα επηκέξνπο επηζηεκνληθά πεδία ηεο δηνίθεζεο ησλ επηρεηξήζεσλ; a) Ζ Οξγάλσζε θαη ε Γηνίθεζε, ην Marketing θαη ε Γηνίθεζε πσιήζεσλ b) Ζ δηνίθεζε παξαγσγήο θαη ε Υξεκαηννηθνλνκηθή Γηνίθεζε θαη ε Λνγηζηηθή c) Ζ δηνίθεζε ησλ αλζξψπηλσλ πφξσλ θαη ε δηαρείξηζε πιεξνθνξηψλ d) ΋ια ηα παξαπάλσ 6. Πνηα είλαη ε βαζηθή έλλνηα ηνπ Management a) ε δηαδηθαζία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, ηεο νξγάλσζεο, ηεο δηεχζπλζεο θαη ηεο ζηξαηεγηθήο b) ε δηαδηθαζία ηεο νξγάλσζεο θαη ηνπ ειέγρνπ θαζψο θαη ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ c) ε δηαδηθαζία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ, ηεο νξγάλσζεο, ηεο δηεχζπλζεο θαη ηνπ ειέγρνπ πνπ αζθνχληαη ζε κηα επηρείξεζε πξνθεηκέλνπ λα επηηεπρζνχλ απνηειεζκαηηθά νη ζηφρνη ηεο. d) Ζ ζηξαηεγηθή πνπ ραξάδεη θάζε επηρείξεζε 7. Πνηνο ππνζηήξημε φηη ε γξαθεηνθξαηία δελ απνηειεί αξλεηηθφ θαηλφκελν a) Taylor b) Fayol c) Weber d) Mayo 8. Πνηνο αλέιπζε ηα θαζήθνληα ησλ δηνηθεηηθψλ ζηειερψλ θαη έδσζε έκθαζε ζηα πςειά ηεξαξρηθά επίπεδα ηεο δηνηθεηηθήο ππξακίδαο; a) Taylor b) Fayol c) Weber e) Mayo 9. Πνηνη ππνζηήξημαλ φηη αλ νη επηρεηξήζεηο επέηξεπαλ ζηνπο εξγαδνκέλνπο λα έρνπλ ελεξγφ ζπκκεηνρή ζε ζέκαηα πνπ αθνξνχζαλ ηηο ζπλζήθεο θαη κεζφδνπο εξγαζίαο, ηφηε ην εζηθφ ηνπο ζα βειηησλφηαλ θαη ζα έδεηρλαλ κεγαιχηεξε πξνζπκία θαη ζπλεξγαζία; A) Taylor & Weber 38


B) Fayol & Gantt C) Weber & Gantt D) Mayo & Roethlisbeger 10. Ο επηζηεκνληθφο θιάδνο ηεο Γηνίθεζεο Δπηρεηξήζεσλ, αζρνιείηαη κε ηε______________ ηελ ___________ θαη ηελ __________________ ησλ θαηλνκέλσλ πνπ ζπλδένληαη κε ην ζχλνιν ηεο επηρείξεζεο, κε ηηο επηκέξνπο ιεηηνπξγίεο ηεο θαζψο θαη ηηο __________________ κε ην πεξηβάιινλ. 11. Χο management νξίδνπκε ηε δηαδηθαζία, ηνπ __________________, ηεο _________________, ηεο ____________ θαη ηνπ ___________________, πνπ αζθνχληαη ζε κηα επηρείξεζε, πξνθεηκέλνπ λα επηηεπρζνχλ απνηειεζκαηηθά νη ζηφρνη. 12. Ο Taylor πίζηεπε φηη ε αχμεζε ηεο ______________ ήηαλ ε κφλε ιχζε γηα ηελ εμαζθάιηζε πςειψλ ________, αιιά θαη κεγαιχηεξσλ ___________________. 13. Οη πξψηνη ακθηζβεηίεο ηεο ζεσξίαο ηνπ Taylor δηαηχπσζαλ ηελ ζεσξία ________________ ησλ __________ ________________ θαη νη θπξηφηεξνη εθπξφζσπνί ηεο ήηαλ νη _______________ θαη ___________ 14. Ζ νξγάλσζε είλαη ν ζπλδπαζκφο ησλ _______________, ησλ δηαδηθαζηψλ θαη ησλ _______________ ιεηηνπξγίαο, ψζηε λα εμαζθαιίδεηαη ε απνηειεζκαηηθφηεηα ζηελ επηρείξεζε ή ζηνλ νξγαληζκφ. 15. Ο πξνγξακκαηηζκφο πεξηιακβάλεη ηνλ θαζνξηζκφ ησλ ζηφρσλ, ηε δηακφξθσζε ησλ ζηξαηεγηθψλ θαη πνιηηηθψλ θαη ηα ιεηηνπξγηθά πξνγξάκκαηα δξάζεο. ΢ Λ 16. Ζ νξγάλσζε εθθξάδεηαη ζπλήζσο κε απνηειεζκαηηθή επηθνηλσλία κεηαμχ ησλ κειψλ κηαο επηρείξεζεο. ΢ Λ 17. Ζ δηακφξθσζε θιίκαηνο ζπλεξγαζίαο θαη ε θαηαλφεζε κεηαμχ ησλ ζηειερψλ κηαο επηρείξεζεο είλαη ε πιένλ απαξαίηεηε πξνυπφζεζε γηα ηελ νκαιή ιεηηνπξγία θαη αλάπηπμή ηεο ζην πιαίζην αληαγσληζκνχ πνπ αληηκεησπίδεη. ΢ Λ 18. Ζ ιεηηνπξγία ηνπ ειέγρνπ είλαη αλεμάξηεηε απφ ηε ιεηηνπξγάη ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ. ΢ Λ 19. Ζ έλλνηα ηνπ management ζπλδέεηαη άκεζα κε ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο επηρείξεζεο ή ηνπ νξγαληζκνχ. ΢ Λ 20. Οη βαζηθέο έλλνηεο θαη αξρέο ηνπ management δελ ηζρχνπλ ζε φιεο ηηο ρψξεο. Κάζε πεξίπησζε εκθαλίδεη ηδηαηηεξφηεηεο θαη απαηηεί μερσξηζηή εθαξκνγή ηεο γλψζεο ηνπ management. ΢ Λ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ΢ ΣΖ΢ ΟΡΓΑΝΧ΢Ζ΢ & ΓΗΟΗΚΖ΢Ζ΢ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ΢ ΓΗΟΗΚΖ΢Ζ΢  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΗ΢ΜΟ΢ Ή ΢ΥΔΓΗΑ΢ΜΟ΢  ΟΡΓΑΝΧ΢Ζ  ΓΗΔΤΘΤΝ΢Ζ  ΔΛΔΓΥΟ΢ ΛΖΦΖ ΑΠΟΦΑ΢ΔΧΝ

ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖ΢Ζ ΢ΖΜΑΗΝΔΗ ΢Χ΢ΣΖ ΔΚΣΔΛΔ΢Ζ ΣΧΝ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΧΝ ΣΖ΢ ΓΗΟΗΚΖ΢Ζ΢ ΟΗ ΟΠΟΗΔ΢ ΔΚΣΔΛΟΤΝΣΑΗ ΚΑΘΖΜΔΡΗΝΑ ΜΔ΢Α ΢Δ ΜΗΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ ΟΛΔ΢ ΟΗ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ΢ ΑΛΛΖΛΟΔΠΖΡΔΑΕΟΝΣΑΗ ΚΑΗ ΔΊΝΑΗ ΓΤ΢ΚΟΛΟ ΝΑ ΓΗΑΥΧΡΗ΢ΣΟΤΝ

39


ΓΗΑΓΗΚΑ΢ΗΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΗΚΖ΢ ΓΗΟΗΚΖ΢Ζ΢

Πξνγξακκαηηζκόο

Λήςε Απνθάζεσλ

Eιεγρνο

Οργάνωση

Γηεύζπλζε

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΗ΢ΜΟ΢ ή ΢ρεδηαζκφο

•ΚΑΘΟΡΗΕΟΝΣΑΗ ΟΗ ΢ΣΟΥΟΗ

•ΠΡΟΒΛΔΠΔΣΑΗ Ζ ΜΔΛΛΟΝΣΗΚΖ ΔΞΔΛΗΞΖ

•ΠΡΟ΢ΓΗΟΡΗΕΟΝΣΑΗ ΟΗ ΣΡΟΠΟΗ ΔΝΔΡΓΔΗΔ΢ ΣΑ ΜΔ΢Α ΠΔΡΗΛΑΜΒΑΝΔΗ

• • •

ΚΑΘΟΡΗ΢ΜΟ ΢ΣΟΥΧΝ ΓΗΑΜΟΡΦΧ΢Ζ ΢ΣΡΑΣΖΓΗΚΧΝ & ΠΟΛΗΣΗΚΧΝ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΑ ΓΡΑ΢Ζ΢

Σι θα γίνει;

γιαηί;

πως;

ποιος;

Ζ ΢ΚΔΦΖ ΠΡΗΝ ΣΖΝ ΓΡΑ΢Ζ

Ζ Οξγάλσζε  Δίλαη ε δηαδηθαζία κε ηελ νπνία ην ζύλνιν ησλ εξγαζηώλ, πνπ απαηηνύληαη γηα ηελ επίηεπμε ησλ ζηόρσλ ηεο επηρείξεζεο  ηαξινομείηαι ζε επηκέξνπο θαζήθνληα  καηανέμεηαι ζηα θαηάιιεια ζηειέρε, πξνο ηα νπνία αναηίθενηαι παξάιιεια νη ζρεηηθέο επζύλεο θαη  διαηίθενηαι νη θαηάιιεινη πόξνη. 40


ΔΊΝΑΙ Ο ΢ΤΝΓΤΑ΢ΜΟ΢  ΓΟΜΩΝ  ΓΙΑΓΙΚΑ΢ΙΩΝ  ΚΑΝΟΝΩΝ  ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΑ΢ ΓΙΑ ΝΑ ΔΞΑ΢ΦΑΛΙ΢ΣΔΙ Η ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΙΚΟΣΗΣΑ ΣΡΟΠΟΙ ΔΚΦΡΑ΢Η΢  ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ  ΚΑΣΑΜΔΡΙ΢ΜΟ ΔΡΓΑ΢ΙΩΝ  ΔΚΥΩΡΗ΢Η ΔΞΟΤ΢ΙΑ΢ ΢Δ ΜΚΡΟΣΔΡΑ ΚΛΙΜΑΚΙΑ ΓΙΟΙΚΗ΢Η΢  ΣΜΗΜΑΣΟΠΟΙΗ΢Η ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΩΝ Ζ Γηεύζπλζε  αλαθέξεηαη ζηελ ζωζηή διοίκηζη ηνπ αλζξσπίλνπ παξάγνληα θαη ζηελ καηάλληλη μεηαβίβαζη ησλ εληνιώλ θαη ηεο εμνπζίαο.  ε θαζνδήγεζε  ε ελζάξξπλζε  ε ελεξγνπνίεζε ηνπ αλζξώπηλνπ δπλακηθνύ ηεο επηρείξεζεο. Απνηειεζκαηηθή δηεύζπλζε ζεκαίλεη: Απνηειεζκαηηθή επηθνηλσλία ΑΠΑΙΣΔΙ  ΚΑΛΗ ΔΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ  ΢Ω΢ΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙ΢Η  ΚΛΙΜΑ ΢ΤΝΔΡΓΑ΢ΙΑ΢ Έιεγρνο  Δίναι η λειηοςπγία, η οποία επιδιώκει με ζςγκεκπιμένερ δπαζηηπιόηηηερ, να εξαζθαλίζει ηην επιηςσία ηων ζηόσων πος έσει θέζει η επισείπηζη.  Παπακολοςθούνηαι ζςζηημαηικά οι ενέπγειερ ηων ζηελεσών ηος οπγανιζμού για ηην εξακπίβωζη και ηη διόπθωζη ηςσόν αποκλίζεων από ηοςρ ζηόσοςρ πος έσοςν ηεθεί.  Τπάπσοςν πολλοί ηπόποι με ηοςρ οποίοςρ μποπεί να γίνει ο έλεγσορ και ο ζσεδιαζμόρ ηος καηάλληλος ζςζηήμαηορ ελέγσος.  Η λειηοςπγία ηος ελέγσος δεν είναι ανεξάπηηηη από ηη λειηοςπγία ηος ππογπαμμαηιζμού. ΢ΤΝΣΔΛΔ΢ΣΔ΢ MANAGEMENT ΠΡΟΫΠΟΘΔΣΟΤΝ ΤΠΑΡΞΗ:  ΓΝΩ΢ΔΩΝ  ΓΙΟΙΚΗΣΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΣΗΣΩΝ  ΦΙΛΟ΢ΟΦΙΑ΢  ΓΙΟΙΚHΣΙΚΑ ΢Τ΢ΣHΜΑΣΑ ή Δπγαλεία

    

ΑΝΑΓΚΑΗΟΣΖΣΑ ΔΠΙΓΙΩΞΗ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΙΚΟΣΗΣΑ΢ ΞΔΥΩΡΙ΢ΣΗ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΚΆΘΔ ΠΔΡΙΠΣΩ΢Η ΟΙ ΑΡΥΔ΢ ΔΥΟΤΝ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΒΑ΢ΙΚΔ΢ ΔΝΝΟΙΔ΢ ΓΙΑ ΟΛΔ΢ ΣΙ΢ ΥΩΡΔ΢ ΠΡΟ΢ΑΡΜΟΓΗ ΢ΣΙ΢ ΣΔΥΝΙΚΔ΢ & ΓΙΑΓΙΚΑ΢ΙΔ΢ 41


ΟΡΓΑΝΧ΢Ζ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΓΗΟΗΚΖ΢Ζ΢ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ Δδψ γξάςηε ην φλνκα Δδψ γξάςηε ηνλ ηίηιν Δδψ γξάςηε ην φλνκα Δδψ γξάςηε ηνλ ηίηιν

Δδψ γξάςηε ην φλνκα Δδψ γξάςηε ηνλ ηίηιν

Δδψ γξάςηε ην φλνκα Δδψ γξάςηε ηνλ ηίηιν

Δδψ γξάςηε ην φλνκα Δδψ γξάςηε ηνλ ηίηιν

Δδψ γξάςηε ην φλνκα Δδψ γξάςηε ηνλ ηίηιν

Δδψ γξάςηε ην φλνκα Δδψ γξάςηε ηνλ ηίηιν

Δδψ γξάςηε ην φλνκα Δδψ γξάςηε ηνλ ηίηιν

MANAGEMENT ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΔ΢  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΗ΢ΜΟ΢: Καζνξίδνληαη ζηφρνη, Γηακνξθψλνληαη ζηξαηεγηθέο, Λεηηνπξγηθά πξνγξάκκαηα δξάζεο  ΟΡΓΑΝΧ΢Ζ: νξγαλνγξακκα, θαηακεξηζκνο, εθρψξεζε εμνπζίαο, ηκεκαηνπνίεζε ιεηηνπξγηψλ  ΓΗΔΤΘΤΝ΢Ζ: ζσζηή δηνίθεζε αλζξψπηλνπ παξάγνληα  ΔΛΔΓΥΟ΢: εμαθξίβσζε θαη δηφξζσζε απφ απνθιίζεηο απφ ηνπο ζηφρνπο πνπ έρνπλ ηεζεί Η΢ΣΟΡΗΚΖ ΔΞΔΛΗΞΖ: TAYLOR- FAYOL – WEBER – GANTT –MAYO ΠΡΟ΢ΔΓΓΗ΢ΔΗ΢: ΟΡΓΑΝΧ΢ΗΑΚΖ ΘΔΧΡΗΑ, ΟΡΓΑΝΧ΢ΗΑΚΖ ΢ΤΜΠ., ΢ΣΡΑΣΗΓΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖ΢Ζ ΓΗΔΠΗ΢ΣΖΜΟΝΗΚΟΣΖΣΑ ΢ΤΝΣΔΛΔ΢ΣΔ΢: Πξνζσπηθφηεηα, Γηνηθεηηθά ζπζηήκαηα ή εξγαιεία ΥΡΖ΢ΗΜΟΣΖΣΑ: αλαγθαηφηεηα γηα απνηειεζκαηηθφηεηα ΢πληειεζηέο Μάλαηδκελη Γλώζε Αξρώλ θαη κεζόδσλ (μέξεη): Έλα δηνηθεηηθφ ζηέιερνο πξέπεη λα ζπλδπάδεη έλα ζχλνιν γλψζεσλ. Αλάινγα κε ην επίπεδν ηεο δηνηθεηηθήο ηεξαξρίαο πνπ βξίζθεηαη πξνζδηνξίδεηαη θαη ε αλαινγία ησλ γλψζεσλ απηψλ. Έηζη ζηα θαηψηεξα ηεξαξρηθά επίπεδα απαηηνχληαη πεξηζζφηεξν νη εηδηθέο γλψζεηο, ελψ ζηα αλψηεξα επίπεδα πεξηζζφηεξν γεληθέο. Δηδηθφηεξα έλα δηνηθεηηθφ ζηέιερνο πξέπεη λα δηαζέηεη γλψζεηο πνπ αθνξνχλ ζέκαηα δηνίθεζεο, εηδηθά ζέκαηα πνπ έρνπλ άκεζε ζρέζε κε ηελ εξγαζία ηνπ ζηελ επηρείξεζε, θαζψο θαη ζέκαηα πνπ ζρεηίδνληαη κε ηε γεληθφηεξε δξαζηεξηφηεηα ηεο επηρείξεζεο. 42


Γηνηθεηηθέο ηθαλόηεηεο εθαξκνγήο ησλ γλώζεσλ ζηελ πξάμε (κπνξεί): Έλα ζηέιερνο γηα λα κπνξεί λα αζθεί απνηειεζκαηηθή δηνίθεζε ζα πξέπεη λα δηαζέηεη κηα ζεηξά απφ ηθαλφηεηεο. ΋πσο δηαλνεηηθέο, αλζξψπηλεο, ηερληθέο Φηινζνθία ηεο αλαγθαηόηεηαο ηνπ κάλαηδκελη (ζέιεη): Οξηζκέλα ραξαθηεξηζηηθά πξνζσπηθφηεηαο πνπ ζπκβάιινπλ ζηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπ δηνηθεηηθνχ ζηειέρνπο είλαη ην ελδηαθέξνλ γηα ηνπο αλζξψπνπο, ε πξσηνβνπιία, νη θηινδνμίεο, ε απηνπεπνίζεζε, ε εληηκφηεηα, ε ςπρξαηκία θ.α. ΔΡΓΑΛΔΗΑ  ΢χζηεκα ακνηβψλ  Αμηνιφγεζε απφδνζεο  Έιεγρνο ρξφλνπ εξγαδνκέλσλ  ΢χζηεκα πξνγξακκαηηζκνχ Ζ Υξεζηµόηεηα θαη ε θαζνιηθή εθαξµνγή ηνπ Management ΋ιεο νη νξγαλψζεηο έρνπλ σο θνηλφ ζηφρν ηελ επηδίσμε απνηειεζµαηηθφηεηαο. Π.ρ: ε νηθνγέλεηα, Ο ζπλδηθαιηζηηθφο ζχιινγνο, ε ηδησηηθή επηρείξεζε. Άξα νη αξρέο θαη νη ζεσξίεο ηνπ Management έρνπλ γεληθή θαη θαζνιηθή εθαξµνγή θαη ηζρχνπλ ζε φιεο ηηο ρψξεο µε θαηάιιειεο πξνζαξµνγέο σο πξνο ηηο µεζφδνπο, ηηο ιεηηνπξγίεο θαη ηηο ηερληθέο εθαξµνγήο ηνπ. Δξσηήζεηο ΢σζηνχ - Λάζνπο 1. Ζ έλλνηα ηνπ management ζπλδέεηαη άµεζα µε ηελ απνηειεζµαηηθφηεηα ηεο επηρείξεζεο. 2. Ο Fraderick Taylor ππνζηήξημε φηη ε αχμεζε ηεο παξαγσγηθφηεηαο ήηαλ ε µφλε ιχζε γηα ηελ εμαζθάιηζε πςειψλ µηζζψλ. 3. O Henri Fayor αλάπηπμε γξαθηθέο µεζφδνπο απεηθφληζεο ζρεδίσλ. 4. Σν νξγαλφγξαµµα πεξηιαµβάλεηαη ζηνλ πξνγξαµµαηηζµφ . 5. Δπζχλε ηεο νξγάλσζεο είλαη λα ελεξγνπνηεί ηηο ηθαλφηεηεο ησλ αλζξψπηλσλ πφξσλ. 6. Σν management εθαξµφδεηαη µε ηνλ ίδην ηξφπν ζε µηα νηθνγέλεηα θαη ζε µηα επηρείξεζε. 7. Management είλαη ε ιεηηνπξγία πνπ επηηξέπεη λα επηηεπρζνχλ απνηειέζµαηα θαη ζηφρνη µέζσ άιισλ αλζξψπσλ. ( ) 8. Σν management δελ αληιεί ην επηζηεµνληθφ ηεο ππφβαζξν απφ άιιεο επηζηήµεο. ( ) 9. Ζ ιεηηνπξγία ηνπ ε��έγρνπ είλαη νξγαληθά δεµέλε µε ηε ιεηηνπξγία ηεο ∆ηεχζπλζεο. 10. Ο δηεπζπληήο µηαο θιηληθήο αξθεί λα γλσξίδεη θαιά ηελ ηαηξηθή επηζηήµε γηα λα αζθήζεη απνηειεζµαηηθή δηνίθεζε. ( ) 11. Αλ θαη ην management σο ιεηηνπξγία ππάξρεη απφ ηελ αξραηφηεηα, ε ζπζηεκαηηθή κειέηε γηα ηελ νξγάλσζε θαη ηε δηνίθεζε ησλ επηρεηξήζεσλ μεθίλεζε απφ ηηο αξρέο ηνπ αηψλα καο. ΢ Λ 12. Ζ δηνίθεζε πεξηιακβάλεη ιεηηνπξγίεο, νη νπνίεο δελ είλαη πάληνηε ίδηεο, αιιά δηαθέξνπλ αλάινγα κε ην ηεξαξρηθφ επίπεδν πνπ βξίζθεηαη ν δηνηθψλ. ΢ Λ 13. Καηά ηνλ Fayol ε ηερληθή ιεηηνπξγία είλαη ιεηηνπξγία δηνίθεζεο. ( ) 14. Ζ δηνίθεζε πεξηιακβάλεη ιεηηνπξγίεο, νη νπνίεο δελ είλαη πάληνηε ίδηεο, αιιά δηαθέξνπλ αλάινγα κε ην ηεξαξρηθφ επίπεδν πνπ βξίζθεηαη ν δηνηθψλ. ΢ Λ Δξσηήζεηο πνιιαπιήο επηινγήο 1. Σα θαζήθνληα ησλ δηνηθεηηθψλ ζηειερψλ ηα αλέιπζε ν: α. Taylor β. Fayol γ. Weber δ. Gantt 2. Ζ νξγάλσζε εθθξάδεηαη µε: α. ηα ιεηηνπξγηθά πξνγξάµµαηα δξάζεο 43


β. ηε ΢ηξαηεγηθή ∆ηνίθεζε γ. ηνλ θαηαµεξηζµφ ησλ εξγαζηψλ δ. ηνλ θαζνξηζµφ ησλ ζηφρσλ 3. Ζ έλλνηα ηνπ management ζπλδέεηαη άµεζα µε: α. ηελ παξαγσγηθφηεηα β. ηελ νηθνλνµηθή απνδνηηθφηεηα γ. ηελ απνδνηηθφηεηα δ. ηελ απνηειεζµαηηθφηεηα 4. Ζ ζσζηή δηνίθεζε ηνπ αλζξψπηλνπ παξάγνληα είλαη αληηθείµελν: α. ηεο νξγάλσζεο β. ηνπ πξνγξαµµαηηζµνχ γ. ηεο δηεχζπλζεο δ. ηνπ ειέγρνπ 5. Φηινζνθία ή θνπιηνχξα ησλ ζηειερψλ λα εθαξµφδνπλ ηε γλψζε ηνπ management ζεµαίλεη: α. λα έρνπλ γλψζε λα δηνηθήζνπλ β. λα µπνξνχλ λα δηνηθήζνπλ γ. λα μέξνπλ λα δηνηθνχλ δ. λα ζέινπλ λα δηνηθνχλ 7. Ο πξψηνο πνπ ζπζηεκαηηθά εθάξκνζε ην management ζηελ παξαγσγηθή δηαδηθαζία ήηαλ : α. Ο ΢σθξάηεο β. Ο Fraderick Taylor γ. O Henry Fayol δ. O Max Weber 8. Βάιηε θχθιν ζηε ζσζηή απάληεζε. α. Ζ ιεηηνπξγία ηνπ πξνγξακκαηηζκνχ πεξηιακβάλεη ηελ νξζνινγηθή δηαρείξηζε πφξσλ γηα ηελ νκαιή ιεηηνπξγία ηεο επηρείξεζεο. β. Ζ ιεηηνπξγία ηεο νξγάλσζεο πεξηιακβάλεη ηηο απαξαίηεηεο δηαδηθαζίεο γηα ηε ιήςε κηαο απφθαζεο ζηνλ νξγαληζκφ. γ. Ζ ιεηηνπξγία ηεο δηεχζπλζεο πεξηιακβάλεη απνθιεηζηηθά φιεο ηηο απαξαίηεηεο ελέξγεηεο θαη δηαδηθαζίεο γηα ηελ ελεξγνπνίεζε ηνπ ζπλφινπ ησλ ηθαλνηήησλ ηνπ αλζξψπηλνπ παξάγνληα, πξνο φθεινο ηεο επηρείξεζεο αιιά θαη ησλ ίδησλ ησλ εξγαδνκέλσλ. δ. Ζ ιεηηνπξγία ηνπ ειέγρνπ πεξηιακβάλεη ηελ αμηνιφγεζε ησλ επηδφζεσλ ησλ εξγαδνκέλσλ. 9. Βαζηθά ζηνηρεία ηνπ ζχγρξνλνπ νξηζκνχ ηεο δηνίθεζεο είλαη: α. Ζ ηεξάξρεζε ησλ επηινγψλ ηεο επηρείξεζεο. β. Ζ επηινγή ηεο άξηζηεο ιχζεο ζηα πξνβιήκαηα ηεο επηρείξεζεο. γ. Ζ επηδίσμε ζπγθεθξηκέλσλ απνηειεζκάησλ, κέζσ ηεο ζπιινγηθήο πξνζπάζεηαο. Δξσηήζεηο 1. Ση ππνζηήξημε ν Fraderick Taylor; 2. Eμεγήζηε γηαηί ην management ζπλδέεηαη άµεζα µε ηελ απνηειεζµαηηθφηεηα ηεο επηρείξεζεο. 3. Με πνηα ιεηηνπξγία ζπλδέεηαη άµεζα ε ιεηηνπξγία ηνπ ειέγρνπ. Αλαιχζηε θαη ηηο δχν. 4. Αλαιχζηε ηε ιεηηνπξγία ηεο νξγάλσζεο ηνπ management.

44


΢ΗΜΕΙΩ΢ΕΙ΢ 3οσ ΚΕΦΑΛΑΙΟΤ ΔΙΑΓΩΝΙ΢ΜΑΣΑ – Α΢ΚΗ΢ΕΙ΢ – ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗ΢Η΢

45


ΓΗΔΤΘΤΝ΢Ζ ΖΓΔ΢ΗΑ- ΒΑ΢ΗΚΔ΢ ΔΝΝΟΗΔ΢ ΖΓΔΣΖ΢ : κε ζπγθεθξηκέλεο ελέξγεηεο θαηαθέξλεη λα ηνλ αθνινπζνχλ εζεινληηθά θαη πξφζπκα. Καζνδεγεί – Παίξλεη πξσηνβνπιίεο – Αλνίγεη Οξίδνληεο – Βειηηψλεη ζπλερψο ηα πξάγκαηα. Γηαθνξέο Manager – Ζγέηε ΖΓΔΣΗΚΖ ΢ΤΜΠΔΡΗΦΟΡΑ 1Ζ ΠΡΟ΢ΔΓΓΗ΢Ζ κε βάζε ηα εηδηθά γλσξίζκαηα πξνζσπηθφηεηαο ή γλσξηζκάησλ. 2Ζ ΠΡΟ΢ΔΓΓΗ΢Ζ κε βάζε ηε ζπκπεξηθνξά (ηη θάλεη) Ζγεηηθή ΢πκπεξηθνξά: ζχλνιν ελεξγεηψλ πνπ επηδξά ζηνπο άιινπο. ΒΑ΢ΗΚΑ ΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΢ΤΝΘΔ΢Ζ΢ ΖΓΔΣΗΚΖ΢ ΢ΤΜΠΔΡΗΦΟΡΑ΢ Γηάδνζε, ζχιιεςε νξάκαηνο Δλδπλάκσζε, αλάπηπμε, εκςχρσζε Δπηβξάβεπζε Γεκηνπξγία Οκάδαο κε θαιφ θιίκα Βειηίσζε αηφκσλ, κέζσλ, θαηλνηνκηψλ Παξαθνινχζεζε πεξηβάιινληνο, αμηνπνίεζε επθαηξηψλ Αλάπηπμε παηδείαο ΠΖΓΔ΢ ΓΤΝΑΜΖ΢ ΖΓΔΣΖ Μέζα εγεζίαο: δχλακε, επηξξνή, εμνπζία  ΓΤΝΑΜΖ: ε δπλαηφηεηα λα επηβάιιεη ηελ επηζπκία ηνπ ζηνπο άιινπο επεξεάδνληαο ηε ζπκπεξηθνξά ηνπο.  ΔΠΗΡΡΟΖ: αιιαγή ζπκπεξηθνξάο ιφγσ άζθεζεο δχλακεο πνπ αζθείηαη ζε απηφλ  ΔΞΟΤ΢ΗΑ: λφκηκν δηθαίσκα άζθεζεο δχλακεο ιφγσ ζέζεο. Βαζηθέο Πεγέο Γχλακεο

i. Τεο Αληακνηβήο θαη ηεο Τηκσξίαο ii. Τεο Αλαθνξάο (πξνηύπνπ) iii. Τσλ Δηδηθώλ iv. Τσλ Πιεξνθνξηώλ

ΠΡΟΣΤΠΟ ΖΓΔΣΗΚΖ΢ ΢ΤΜΠΔΡΗΦΟΡΑ΢ Με θξηηήξην ηνλ ηξφπν ιήςεο ησλ απνθάζεσλ απφ ηνλ εγέηε δηαθξίλνπκε ηξηα βαζηθά πξνηππα εγεζίαο: Απηαξρηθφ Γεκνθξαηηθφ Δμνπζηνδνηηθφ ΑΤΣΑΡΥΗΚΟ ΠΡΟΣΤΠΟ ΓΖΜΟΚΡΑΣΗΚΟ ΠΡΟΣΤΠΟ ΔΞΟΤ΢ΗΟΓΟΣΗΚΟ ΠΡΟΣΤΠΟ  Ο εγέηεο παίξλεη κφλνο  Παίξλεη ππφςε ηε γλψκε  Γίλεη ην δηθαίσκα λα ηνπ απνθάζεηο θαη ηηο αλάγθεο ησλ απνθαζίδνπλ νη ζπλεξγαηψλ ηνπ ζπλεξγάηεο ηνπ θαη ν  Γίλεη εληνιέο γηα ηελ ξφινο ηνπ είλαη εθηέιεζε ησλ  Εεηά ζπκκεηνρή ζηε πεξηνξηζκέλνο. απνθάζεσλ ηνπ ιήςε απνθάζεσλ  Οη εξγαδφκελνη δελ  Σξφπνο δηνίθεζεο αλαιακβάλνπλ θακία εξγαδνκέλσλ κε επζχλε κφξθσζε, ή θαιή εκπεηξία κε αίζζεκα επζχλεο θαη δεηθηηθψλ ζε ηδέεο λέεο θαη αιιαγέο

46


Με θξηηήξην ην ζπλνιηθφ πξνζαλαηνιηζκφ ηεο ζπκπεξηθνξάο ηνπ εγέηε δηαθξίλνπκε: ΠΡΟ΢ΑΝΑΣΟΛΗ΢ΜΟ ΠΡΟ΢ ΣΟΤ΢ ΑΝΘΡΧΠΟΤ΢ – ΠΡΟ΢ΑΝΑΣΟΛΗ΢ΜΟ ΠΡΟ΢ ΣΑ ΚΑΘΖΚΟΝΣΑ ΠΡΟ΢ΑΝΑΣΟΛΗ΢ΜΟ ΠΡΟ΢ ΣΟΤ΢ ΑΝΘΡΧΠΟΤ΢: αλζξψπηλεο ζρέζεηο, άλζξσπνο ζπνπδαηφηεξνο ζπληειεζηήο, αλαγθαία ηθαλνπνίεζε ησλ κειψλ γηα ηθαλνπνηεηηθή παξαγσγή. ΠΡΟ΢ΑΝΑΣΟΛΗ΢ΜΟ ΠΡΟ΢ ΣΑ ΚΑΘΖΚΟΝΣΑ: ζεκαληηθή ε εθηέιεζε ηνπ έξγνπ, ζαθήο πξνζδηνξηζκφο ξφισλ θαη ππνρξεψζεσλ, έιεγρνο εθηέιεζεο, ηππηθέο ζρέζεηο, θαζνξηζκέλεο δνκέο. Θεσξεί φηη αλ νη ζηφρνη επηηπγράλνληαη ηθαλνπνηνχληαη θαη ηα κέιε ηεο νκάδαο. Ζ απνηειεζκαηηθφηεηα ησλ πξνηχπσλ είλαη αλάινγε ησλ πεξηπηψζεσλ. Πξνζαξκφδεη ην πξφηππν ην πξφηππν αλάινγα: i. Με ην έξγν ii. Με ην πεξηβάιινλ πνπ αζθεί ηελ εγεζία iii. Με ηελ σξηκφηεηα ησλ αηφκσλ δει. ηθαλφηεηα θαη δηάζεζε πινπνίεζεο ελφο έξγνπ. Α΢ΚΖ΢ΔΗ΢ ΔΡΧΣΖ΢ΔΗ΢ ΖΓΔ΢ΗΑ΢ 1. Ζ δεκηνπξγία νκάδαο θαη θαινχ θιίκαηνο κέζα ζ‟ απηήλ απνηειεί βαζηθφ ζηνηρείν εγεηηθήο ζπκπεξηθνξάο. ΢ Λ 2. Ο πξντζηάκελνο, φπσο θαη ν εγέηεο, αλαδπθλείεηαη θαη πείζεη ηα κέιε ηεο νκάδαο ηνπο, θεξδίδνληαο ηελ εθηίκεζε θαη ηελ εκπηζηνζχλε ηνπο. ΢. Λ 3. Ζ δχλακε ηεο αληακνηβήο θαη ηεο ηηκσξίαο δίλεη ηε δπλαηφηεηα ζηνλ εγέηε λα ηθαλνπνηεί ηηο αλάγθεο ελφο αηφκνπ ή κηαο νκάδαο ή λα επηβάιιεη πνηλέο. ΢ Λ 4. ΋ια ηα πξφηππα εγεηηθήο ζπκπεξηθνξάο κπνξεί λα είλαη απνηειεζκαηηθά, φηαλ αζθνχληαη ζηελ θαηάιιειε πεξίπησζε. ΢. Λ 5. Οη εγέηεο δηαιέγνπλ θαη ρξεζηκνπνηνχλ πεξηζζφηεξν ηε δχλακε ηεο αλαθνξάο, ηνπ εηδηθνχ θαη ηεο αληακνηβήο, θαη ιηγφηεξν ηε δχλακε ηεο ηηκσξίαο. ΢ Λ 6. ΢ην Γεκνθξαηηθφ πξφηππν απνθαζίδνπλ ζε πνιιά ζέκαηα νη ζπλεξγάηεο ηνπ εγέηε. ΢ Λ 7. Ζ έλλνηα ηεο εγεζίαο είλαη ηαπηφζεκε κε ηηο έλλνηεο ηεο δχλακεο, ηεο επηξξνήο θαη ηεο εμνπζίαο. 8.____________ είλαη ην άηνκν εθείλν ην νπνίν θάλνληαο ζπγθεθξηκέλεο _______________ θαηαθέξλεη λα θάλεη ηα άιια άηνκα λα ηνλ αθνινπζνχλ εζεινληηθά θαη _______________. 9. _________________ είλαη ε αιιαγή ηεο ζθέςεο, ησλ ηδεψλ, ησλ ελεξγεηψλ θαη ηεο _____________ ελφο αλζξψπνπ, πνπ πξνθχπηεη απφ ηελ ________________ ηεο δχλακεο πνπ αζθείηαη ζε απηφλ. 10. ______________ είλαη ην λφκηκν δηθαίσκα πνπ έρεη θάπνηνο λα εμαζθεί ηε _______________ πνπ δηαζέηεη. Ζ _________________ πξνθχπηεη απφ ηε _______________ πνπ θαηέρεη έλα άηνκν ζηε δηνηθεηηθή ηεξαξρία. 11. _________________ είλαη απφ ηε κηα ε ___________________ ησλ αηφκσλ (μέξνπλ θαη κπνξνχλ) λα πινπνηνχλ έλα έξγν θαη απφ ηελ άιιε ε ________________ ηνπο (ζέισ) λα πινπνηήζνπλ ην έξγν. 12. ΋ηαλ ν εγέηεο ιακβάλεη ππφςε ηηο γλψκεο ησλ ζπλεξγαηψλ ηνπ θαη δεηά/ ελζαξξχλεη ηηο απνθάζεηο, αθνινπζεί: α) ην εμνπζηνδνηηθφ πξφηππν β) ην απηαξρηθφ πξφηππν γ) ην δεκνθξαηηθφ πξφηππν δ) ην ζπλεξγαηηθφ πξφηππν 13. Υαξαθηεξηζηηθφ γλψξηζκα ηνπ εγέηε είλαη: α) ε ηθαλφηεηα ηνπ λα εκπλέεη β) ε ηθαλφηεηα δηαρείξεζεο ησλ δεηεκάησλ ηεο επηρείξεζεο γ) ε δηνηθεηηθή ζπκπεξηθνξά δ) ε δχλακε ηεο αλαθνξάο

47


ΒΑ΢ΙΚΔ΢ ΘΔΩΡΙΔ΢ ΠΑΡΑΚΙΝΗ΢Η΢ Ζ ΘΔΧΡΗΑ ΣΧΝ ΑΝΑΓΚΧΝ Α. MASLOW Βαζηθή παξαδνρή ε ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ. Κίλεηξν γηα δξάζε ε επηζπκία ηθαλνπνίεζεο αλαγθψλ. ΑΝΑΓΚΔ΢

    

Φπζηνινγηθέο – Βηνινγηθέο Αζθάιεηαο Κνηλσληθέο Αλαγλώξηζεο Οινθιήξσζεο

Ο άλζξσπνο έρεη ζπλερψο αλάγθεο πνπ πξνζπαζεί λα ηθαλνπνηήζεη πεξηζζφηεξν. Κακηά αλάγθε δελ εμαθαλίδεηαη. Γελ απαηηείηαη λα ηθαλνπνηεζεί πιήξσο κηα αλάγθε γηα λα εκθαληζηεί ε επφκελε. Ζ ΘΔΧΡΗΑ ΤΓΗΔΗΝΖ΢ – ΠΑΡΑΚΗΝΖ΢Ζ΢ ΣΟΤ F. HERZBERG Ζ παξαθίλεζε εμαξηάηαη απφ ηνπο παξάγνληεο γηα απφδνζε. Οη βαζηθφηεξνη παξάγνληεο είλαη ε „πγηεηλή‟ ή „δηαηήξεζε‟ θαη ηα „θίλεηξα‟. Παξάγνληεο Τγηεηλήο

     

Σηαζεξέο ακνηβέο Σπλζήθεο εξγαζίαο Γηαπξνζσπηθέο ζρέζεηο Σηγνπξηάο Τξόπνο επνπηείαο Οη πνιηηηθέο ηεο επηρείξεζεο

Παράγοντες Κινήτρων (Γεκηνπξγνύλ παξαθίλεζε γηα πςειόηεξε απόδνζε)  Αλαγλώξηζε ησλ πξνζπαζεηώλ  Τν πεξηερόκελν ηεο εξγαζίαο  Η ειεπζεξία πξσηνβνπιηώλ  Η αλάπηπμε ησλ γλώζεσλ  Οη πξννπηηθέο επαγγεικαηηθήο εμέιημεο

Οη παξάγνληεο „πγηεηλήο‟ ζρεηίδνληαη κε ην πεξηβάιινλ ηεο εξγαζίαο. Γελ παξαθηλνχλ ηνπο εξγαδφκελνπο γηα πςειή απφδνζε, αιιά δξνπλ πξνιεπηηθά, δηφηη ε έιιεηςή ηνπο δεκηνπξγεί δπζαξέζθεηα. Ζ χπαξμε απηψλ ησλ παξαγφλησλ εμαζθαιίδεη κε δπζαξέζθεηα θαη ζπληειεί ζε κηα κηθξή ηθαλνπνηεηηθή απφδνζε ησλ εξγαδνκέλσλ, γη‟ απηφ θαη νλνκάδνληαη Παξάγνληεο Γηαηήξεζεο. Ζ ΘΔΧΡΗΑ ΣΧΝ ΠΡΟ΢ΓΟΚΗΧΝ Αθνξά ηε δηαδηθαζία παξαθίλεζεο. Βαζηθή ηεο ινγηθή είλαη:  Ζ απφδνζε εμαξηάηαη απφ ηελ πξνζπάζεηα πνπ θαηαβάιιεη  Ζ πξνζπάζεηα ηνπ ζα νδεγήζεη ζε απνηειέζκαηα γηα ηα νπνία ζα αληακεηθζεί  Οη αληακνηβέο ηνπ ζα είλαη δίθαηεο Άξα ε παξαθίλεζε πξέπεη λα ηθαλνπνηεί ηηο παξαθάησ ζπλζήθεο:  ΢χλδεζε απφδνζεο εξγαδνκέλνπ κε ηηο αληακνηβέο ηνπ.  Αλάζεζε εξγαζη��λ πνπ μέξεη θαη κπνξεί λα θάλεη.  Να θαηαλνεί ν εξγαδφκελνο ηη αθξηβψο πεξηκέλνπλ απφ απηφλ λα θάλεη.  Γίθαηε κεηαρείξηζε ζρεηηθά κε ηηο ακνηβέο ηνπ.  Πξνζαξκνγή αληακνηβψλ ζηηο αλάγθεο ηνπ.

48


ΜΔΘΟΓΟΙ ΚΑΙ ΣΔΥΝΙΚΔ΢ ΠΑΡΑΚΙΝΗ΢Η΢ Τπάξρνπλ κέζνδνη γηα παξαθίλεζε κε ζθνπφ ηελ απνδνηηθφηεηα, σζηφζν πνιχ ζεκαληηθφο παξάγνληαο είλαη θαη ε ζπκπεξηθνξά ηνπ πξντζηακέλνπ πνπ επεξεάδεη ηελ απφδνζε ησλ εξγαδνκέλσλ. ΔΡΩΣΗ΢ΔΙ΢ Α΢ΚΗ΢ΔΙ΢ 1. Ζ ζηαζεξή ακνηβή απνηειεί θίλεηξν γηα ηελ αχμεζε ηεο παξαγσγηθφηεηαο. ΢ Λ 2. Ζ ζχλδεζε ηεο απφδνζεο ηνπ εξγαδνκέλνπ κε ηηο αληακνηβέο ηνπ απνηεινχλ θίλεηξν γηα ηελ αχμεζε ηεο παξαγσγηθφηεηαο. ΢ Λ 3. Βαζηθή κέζνδνο παξαθίλεζεο ησλ εξγαδνκέλσλ είλαη ε ζέζπηζε νηθνλνκηθψλ βξαβείσλ επίηεπμεο ζηφρσλ. ΢ Λ 4. Σα κε νηθνλνκηθά βξαβεία δελ κπνξνχλ λα παξαθηλήζνπλ ηνπο εξγαδφκελνπο γηα πςειφηεξε απφδνζε. ΢ Λ 5. α. Οη άλζξσπνη εξγάδνληαη ή αλαπηχζζνπλ 1. Θεσξία Πξνζδνθηψλ νπνηαδήπνηε άιιε δξάζε, γηα λα ηθαλνπνηήζνπλ ηηο αλάγθεο ηνπο. β. Οη αληακνηβέο, ε δίθαηε κεηαρείξηζε θαη ε 2. Θεσξία Τγηεηλήο ζαθήλεηα εληνιψλ απφ ηεινχλ πξνυπνζέζεηο γηα ηελ απνδνηηθφηεηα ηεο εξγαζίαο ηνπο. γ. ΋ηαλ νη ζπλζήθεο εμαζθαιίδνπλ ηε κε δπζαξέζθεηα, ησλ εξγαδνκέλσλ, ηφηε απηνί 3. Θεσξία Maslow παξαθηλνχληαη ζε απνδνηηθφηεξε εξγαζία. ΠΑΡΑΚΗΝΖ΢Ζ ΢ηηο επηρεηξήζεηο ή ηνπο νξγαληζκνχο ε πινπνίεζε ηνπ έξγνπ εμαξηάηαη, θπξίσο απν αλζξψπνπο. Ζ παξαθίλεζε ησλ εξγαδνκέλσλ, πνπ είλαη θπξία θξνληίδα ηεο επηρείξεζεο θαη ησλ ζηειερψλ ηεο, έρεη ζαλ ζηφρν νη εξγαδφκελνη:  λα αλαιάβνπλ επζχλεο,  λα θαηαβάινπλ πξνζπάζεηεο,  λα αληαπνθξίλνληαη ζηα θαζήθνληα ηνπο,  λα πινπνηνχλ έξγν,  λα πεηπραίλνπλ ζηφρνπο,  λα απνδίδνπλ γεληθά. Γηα ην ιφγν απηφ ε επηρείξεζε θαη ηα ζηειέρε ηεο δεκηνπξγνχλ θίλεηξα. Α. Ζ ζεσξία ησλ αλαγθώλ ηνπ Α. Maslow Βαζηθή παξαδνρή ηεο ζεσξίαο: Οη άλζξσπνη έρνπλ ζαλ θίλεηξν δξάζεο ηελ επηζπκία ηθαλνπνίεζεο ησλ αλαγθψλ ηνπο. ΋ζν πεξηζζφηεξν ηθαλνπνηνχληαη νη αλάγθεο ησλ αλζξψπσλ ηφζν ιηγφηεξν δεκηνπξγνχλ θίλεηξν γηα δξάζε. Με βάζε απηή ηελ παξαδνρή, νη επηρεηξήζεηο θαη ηα δηνηθεηηθά ζηειέρε, γηα λα παξαθηλήζνπλ ηνπο εξγαδνκέλνπο γηα απφδνζε, πξέπεη λα γλσξίδνπλ θαιά ηηο αλάγθεο ηνπο θαη λα ζπλδένπλ ηελ πινπνίεζε ηνπ έξγνπ ηεο επηρείξεζεο ή 49


ηελ απφδνζε ησλ εξγαδνκέλσλ κε ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ ησλ εξγαδνκέλσλ. Ππξακίδα αλαγθώλ

ολοκλ ήρωζς

Δγωιζηικής ή αναγνώριζης

κοινωνικές

αζθάλεια

θσζιολογικές

50


Αλάγθεο νινθιήξσζεο (απηνπξαγκάησζεο ή απηννινθιήνσζεο) Ζ αλψηεξε θαηεγνξία αλαγθψλ θαη ηειεπηαία απφ άπνςε πξνηεξαηφηεηαο.

Αλάγθεο εγσηζηηθέο ή αλαγλψξηζεο (απηνεθηίκεζεο) Δίλαη ε θπξίαξρε παξαθηλεηηθή δχλακε, αθνχ ηθαλνπνηεζνύλ θαη νη θνηλσληθέο αλάγθεο Κνηλσληθέο αλάγθεο Δίλαη ε θπξίαξρε θαηεγνξία παξαθίλεζεο, αθνχ φκσο ηθαλνπνηεζνχλ απαξαίηεηα νη αλάγθεο αζθάιεηαο θαη νη θπζηνινγηθέο.

Αλάγθεο γηα αζθάιεηα:Ηθαλνπνηνχληαη ζπγρξφλσο ή ακέζσο κεηά ηε «ινγηθήζηνηρεηψδε» ηθαλνπνίεζε ησλ θπζηνινγηθψλ αλαγθψλ Φπζηνινγηθέο- Βηνινγηθέο: (Δίλαη νη πξψηεο αλάγθεο πνπ ν άλζξσπνο πξνζπαζεί λα ηθαλνπνηήζεη).

Π.ρ. αλάγθε πξαγκάησζεο ησλ νλείξσλ, ησλ νξακάησλ, ησλ πξνζδνθηψλ ηνπ, ηεο ηειεηνπνίεζεο ηνπ. Γειαδή «λα γίλεη νηηδήπνηε πνπ είλαη ηθαλφο λα γίλεη». Με λίγα λόγια: Αλάγθε λα θάλσ ηε δνπιεηά πνπ κνπ αξέζεη. Π.ρ. αλάγθε γηα αλαγλψξηζε απφ ηνπο άιινπο, γηα θήκε, θχξνο, εθηίκεζε, ζεβαζκφ, επηηπρία, ηθαλφηεηα, αλεμαξηεζία, απηνζεβαζκφ, απηνεθηίκεζε. Δίλαη πνιχ δχζθνιε ε ηθαλνπνίεζε ηνπο. Π.ρ Αλάγθε λα ληψζσ άμηνο θαη ζεβαζηφο Π,ρ. λα αλήθεη ζε θνηλσληθέο νκάδεο, λα γίλεηαη απνδεθηφο απφ απηέο, λα έρεη θηιηθέο ζρέζεηο, λα παίξλεη θαη λα δίλεη αγάπε θαη ζηνξγή. Γειαδή λα γίλεηαη απνδεθηφο απφ ην θνηλσληθφ ζχλνιν. Με λίγα λόγια: Αλάγθε γηα αγάπε, αλάγθε λα είκαη κέινο κηαο νκάδαο. Π.ρ. αζθάιεηα απφ αηπρήκαηα, κφληκε ζχληαμε, θαηνηθία θηι. Γειαδή φιεο νη αλάγθίεο πνπ θάλνπλ ηνλ άλζξσπν λα αηζζάλεηαη ζηγνπξηά γηα ηελ χπαξμε ηνπ θαη ηελ ηθαλνπνίεζε θπζηνινγηθψλ αλαγθψλ ηνπ αλαγθψλ ζην κέιινλ. Με λίγα λόγια: Αλάγθε λα ληψζσ αζθαιήο θαη πξνζηαηεπκέλνο. Π.ρ. νμπγφλν, λεξφ, ηξνθή, έλδπζε, θαηνηθία/ Γειαδε φιεο νη αλάγθεο πνπ ζπλδένληαη, κε ηελ χπαξμε ηνπ σο βηνινγηθνχ νξγαληζκνχ.Με λίγα λόγια: Αλάγθε λα κείλσ δσληαλφο, λα αλαπλέσ, λα πίλσ, λα θνηκάκαη.

Υξήζηκα ζηνηρεία ηεο ζεσξίαο ηνπ Α. 1. Ο άλζξσπνο πξνζπαζεί ζπλερψο, ζε φιε ηνπ ηε δσή, λα ηθαλνπνηήζεη θαιχηεξα ηηο αλάγθεο ηνπ. 2. Ζ παξαθηλεηηθή δχλακε ησλ αλαγθψλ είλαη αληίζηξνθε ηνπ βαζκνχ ηθαλνπνίεζεο ηνπο. Γειαδή, φζν πην πνιχ ηθαλνπνηείηαη κηα αλάγθε, ηφζν ιηγφηεξν παξαθηλεί. 3. Οη αλζξψπηλεο αλάγθεο είλαη ηεξαξρηθά δνκεκέλεο, ζχκθσλα κε ηελ πξνηεξαηφηεηα ηνπο γηα ηθαλνπνίεζε. ΋ηαλ κηα θαηεγνξία αλαγθψλ ηθαλνπνηεζεί, ηφηε ε επφκελε παίξλεη ηε ζέζε ηεο. Γελ απαηηείηαη λα ηθαλνπνηεζεί πιήξσο κηα θαηεγνξία αλάγθε γηα λα εκθαληζηεί ε επφκελε.

51


Α΢ΚΖ΢ΔΗ΢ Να απαληήζεηε αλ είλαη ΢ ή Λ 1. Ζ πινπνίεζε ηνπ έξγνπ θαη ε επίηεπμε ησλ ζηφρσλ ζηηο επηρεηξήζεηο ή ηνπο νξγαληζκνχο εμαξηάηαη θπξίσο απφ ηνπο αλζξψπνπο. 2. Ζ απφδνζε ησλ κειψλ ή ησλ εξγαδνκέλσλ κηαο επηρείξεζεο εμαξηάηαη κφλν 3. απφ ηελ ηθαλφηεηα ηνπο λα απνδίδνπλ. 4. Έλαο απφ ηνπο ζηφρνπο γηα παξαθίλεζε ησλ εξγαδνκέλσλ γηα απφδνζε είλαη λα αληαπνθξίλνληαη ζηα θαζήθνληα ηνπο. 5. Ζ παξαθίλεζε ησλ εξγαδνκέλσλ γηα απφδνζε δελ απνηειεί θχξηα θξνληίδα ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ησλ δηνηθεηηθψλ ζηειερψλ-πξντζηακέλσλ ηεο. 6. Υσξίο ηα θαηάιιεια θίλεηξα δελ κπνξεί ε επηρείξεζε λα εμαζθαιίζεη ηε δηάζεζε ησλ εξγαδνκέλσλ γηα απφδνζε. 7. Οη άλζξσπνη εξγάδνληαη ή αλαπηχζζνπλ νπνηαδήπνηε άιιε δξάζε, γηα λα ηθαλνπνηήζνπλ ηηο αλάγθεο ηνπο. 8. Κίλεηξν γηα δξάζε ή πινπνίεζε έξγνπ γηα έλαλ άλζξσπν είλαη ε ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ ηνπ. 9. ΋ζν πεξηζζφηεξν ηθαλνπνηνχληαη νη αλάγθεο ελφο αλζξψπνπ ηφζν πεξηζζφηεξν δεκηνπξγνχλ θίλεηξν γηα δξάζε. 10. Ζ αλάγθε ηνπ αλζξψπνπ γηα θαηνηθία αλήθεη ζηηο αλάγθεο νινθιήξσζεο. 11. Οη ζεσξίεο γχξσ απφ ηελ παξαθίλεζε ησλ εξγαδνκέλσλ γηα απφδνζε πξνζπαζνχλ, εθηφο ησλ άιισλ, λα πξνζδηνξίζνπλ ηη αθξηβψο είλαη απηφ πνπ θάλεη ηνπο εξγαδνκέλνπο λα έρνπλ δηάζεζε γηα πςειή απφδνζε έξγνπ. 12. Οη ζεσξίεο γχξσ απφ ηελ παξαθίλεζε ησλ εξγαδνκέλσλ γηα απφδνζε έρνπλ σο κνλαδηθφ ζθνπφ λα πξνζδηνξίζνπλ κε πνηνπο ηξφπνπο νη επηρεηξήζεηο θαη ηα δηνηθεηηθά ζηειέρε κπνξνχλ λα παξαθηλήζνπλ ηνπο ζπλεξγάηεο ηνπο γηα πςειφηεξε απφδνζε. 13. Ζ βαζηθή παξαδνρή ζηελ νπνία ζηεξίδεηαη ε ζεσξία ηνπ Α. Μaslow είλαη απηή ηεο ηθαλνπνίεζεο ησλ αλαγθψλ. 14. Ζ αλάγθε ηνπ αλζξψπνπ γηα κφληκε απαζρφιεζε αλήθεη ζηηο θνηλσληθέο αλάγθεο. 15. Οη θνηλσληθέο αλάγθεο ελφο αλζξψπνπ γίλνληαη ε θπξίαξρε θαηεγνξία παξαθίλεζεο κε ηελ πξνυπφζεζε ηθαλνπνίεζεο ησλ θπζηνινγηθψλ αλαγθψλ θαη ησλ αλαγθψλ αζθάιεηαο ηνπ. 16. Ζ αλάγθε ηνπ αλζξψπνπ γηα θήκε απνηειεί θπξίαξρε παξαθηλεηηθή δχλακε, ππφ ηελ πξνυπφζεζε ηεο ηθαλνπνίεζεο ησλ θνηλσληθψλ ηνπ αλαγθψλ. 17. Ζ παξαθηλεηηθή δχλακε ησλ αλαγθψλ είλαη αληίζηξνθε ηνπ βαζκνχ ηθαλνπνίεζεο ηνπο. ΢ε θαζεκία απφ ηηο επφκελεο εξσηήζεηο λα 1Ζ πινπνίεζε ηνπ έξγνπ θαη ε επίηεπμε ησλ ζηφρσλ ζηηο επηρεηξήζεηο ή ηνπο νξγαληζκνχο εμαξηάηαη θπξίσο απφ: α) ην κεραλνινγηθφ ηνπο εμνπιηζκφ. β) ηηο θηηξηαθέο ηνπο εγθαηαζηάζεηο. γ) ηε ρξεκαηνδφηεζε. δ) ηνπο αλζξψπνπο ηνπο. Ζ παξαθίλεζε ησλ εξγαδνκέλσλ γηα απφδνζε ζηνρεχεη: α) ζην λα αλαιακβάλνπλ επζχλεο θαη λα θαηαβάιινπλ πξνζπάζεηεο. β) ζην λα αληαπνθξίλνληαη ζηα θαζήθνληα ηνπο θαη λα πινπνηνχλ ζηφρνπο. γ) ζην λα πεηπραίλνπλ ζηφρνπο θαη λα απνδίδνπλ γεληθά. δ) ζε φια ηα παξαπάλσ. 2. Ζ βαζηθή παξαδνρή ζηελ νπνία ζηεξίδεηαη ε ζεσξία ηνπ Α. Μaslow είλαη απηή ηεο ηθαλνπνίεζεο ησλ αλαγθψλ. Με βάζε απηή ηελ παξαδνρή, νη επηρεηξήζεηο θαη ηα δηνηθεηηθά ζηειέρε γηα λα παξαθηλήζνπλ ηνπο εξγαδνκέλνπο πξέπεη: α) λα γλσξίδνπλ ηηο αλάγθεο ηνπο. β) λα ζπλδένπλ ηελ πινπνίεζε ηνπ έξγνπ ή ηελ απφδνζε ησλ εξγαδνκέλσλ κε ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ ηνπο. επηιέμεηε ηε ζσζηή απάληεζε. γ) ηα (α) θαη (β) καδί. 52


δ) ηίπνηα απφ ηα πξνεγνχκελα. 3. Ζ αλάγθε ηνπ αλζξψπνπ γηα επηηπρία, ζχκθσλα κε ηελ ηεξάξρεζε ησλ αλαγθψλ θαηά ηνλ Α Μaslow, εληάζζεηαη ζηηο: α) αλάγθεο αζθάιεηαο. β) θνηλσληθέο αλάγθεο, γ) αλάγθεο αλαγλψξηζεο, δ) αλάγθεο νινθιήξσζεο. 4. ΢ηελ θνξπθή ηεο ππξακίδαο ηνπ Α. Μaslow βξίζθνληαη νη αλάγθεο: α) αζθάιεηαο. β) νινθιήξσζεο. γ) νη θνηλσληθέο. δ) νη θπζηνινγηθέο-βηνινγηθέο. 5. Ζ παξαθηλεηηθή δχλακε ησλ αλαγθψλ είλαη: α) αλάινγε ηνπ βαζκνχ ηθαλνπνίεζεο ηνπο. β) αληίζηξνθε ηνπ βαζκνχ ηθαλνπνίεζεο ηνπο. γ) αλεμάξηεηε ηνπ βαζκνχ ηθαλνπνίεζεο ηνπο. δ) θαλέλα απφ ηα παξαπάλσ. Να αληηζηνηρίζεηε θαηάιιεια ηα δεδνκέλα ηεο πξψηεο κε ηα δεδνκέλα ηεο 1εο ζηήιεο, ζχκθσλα κε ηε δνκή ησλ αλαγθψλ θαηά ηνλ Μaslow 1. Αλαδήηεζε ηξνθήο. • • α) Φπζηνινγηθή-βηνινγη,θήα 2. Δπηδίσμε θήκεο. • • β) Αλάγθε αζθάιεηαο 3. Δπηδίσμε λα θηάζεη θάπνηνο ζηνλ •. Κνηλσληθή αλάγθε «ηδαληθφ» γη' απηφλ ηχπν αλζξψπνπ. 4. Δπηδίσμε θηιίαο. • δ) Αλάγθε αλαγλψξηζεο 5. Δπηδίσμε κφληκεο απαζρφιεζεο. • • ε) Αλάγθε νινθιήξσζεο

53


ΠΑΡΑΚΗΝΖ΢Ζ ΠΑΡΑΚΗΝΖ΢Ζ ΤΛΟΠΟΗΖ΢Ζ ΣΟΤ ΔΡΓΟΤ απφ ηνπο αλζξψπνπο Ζ ΑΠΟΓΟ΢Ζ ΣΧΝ ΜΔΛΧΝ ηθαλφηεηα λα απνδίδνπλ θαη ηελ πξνζπάζεηα ηνπο ΠΑΡΑΚΗΝΖ΢Ζ λα αλαιάβνπλ επζχλεο, λα απνδίδνπλ Ο ΠΡΟΨ΢ΣΑΜΔΝΟ΢ έρεη ηελ επζχλε θαη γηα ηε δνπιεία ησλ ζπλεξγαηψλ ηνπ .

ΒΑ΢ΙΚΔ΢ ΘΔΩΡΙΔ΢ Ζ ΘΔΧΡΗΑ ΣΧΝ ΑΝΑΓΚΧΝ Α. MASLOW Βαζηθή παξαδνρή ε ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ. Κίλεηξν γηα δξάζε ε επηζπκία ηθαλνπνίεζεο αλαγθψλ. ΑΝΑΓΚΔ΢

    

Φπζηνινγηθέο – Βηνινγηθέο Αζθάιεηαο Κνηλσληθέο Αλαγλώξηζεο Οινθιήξσζεο

Ο άλζξσπνο έρεη ζπλερψο αλάγθεο πνπ πξνζπαζεί λα ηθαλνπνηήζεη πεξηζζφηεξν. Κακηά αλάγθε δελ εμαθαλίδεηαη. Γελ απαηηείηαη λα ηθαλνπνηεζεί πιήξσο κηα αλάγθε γηα λα εκθαληζηεί ε επφκελε. Ζ ΘΔΧΡΗΑ ΤΓΗΔΗΝΖ΢ – ΠΑΡΑΚΗΝΖ΢Ζ΢ ΣΟΤ F. HERZBERG Ζ παξαθίλεζε εμαξηάηαη απφ ηνπο παξάγνληεο γηα απφδνζε. Οη βαζηθφηεξνη παξάγνληεο είλαη ε „πγηεηλή‟ ή „δηαηήξεζε‟ θαη ηα „θίλεηξα‟. Παξάγνληεο Τγηεηλήο

     

Σηαζεξέο ακνηβέο Σπλζήθεο εξγαζίαο Γηαπξνζσπηθέο ζρέζεηο Σηγνπξηάο Τξόπνο επνπηείαο Οη πνιηηηθέο ηεο επηρείξεζεο

Παράγοντες Κινήτρων (Γεκηνπξγνύλ παξαθίλεζε γηα πςειόηεξε απόδνζε)  Αλαγλώξηζε ησλ πξνζπαζεηώλ  Τν πεξηερόκελν ηεο εξγαζίαο  Η ειεπζεξία πξσηνβνπιηώλ  Η αλάπηπμε ησλ γλώζεσλ  Οη πξννπηηθέο επαγγεικαηηθήο εμέιημεο

Οη παξάγνληεο „πγηεηλήο‟ ζρεηίδνληαη κε ην πεξηβάιινλ ηεο εξγαζίαο. Γελ παξαθηλνχλ ηνπο εξγαδφκελνπο γηα πςειή απφδνζε, αιιά δξνπλ πξνιεπηηθά, δηφηη ε έιιεηςή ηνπο δεκηνπξγεί δπζαξέζθεηα. Ζ χπαξμε απηψλ ησλ παξαγφλησλ εμαζθαιίδεη κε δπζαξέζθεηα θαη ζπληειεί ζε κηα κηθξή ηθαλνπνηεηηθή απφδνζε ησλ εξγαδνκέλσλ, γη‟ απηφ θαη νλνκάδνληαη Παξάγνληεο Γηαηήξεζεο. Ζ ΘΔΧΡΗΑ ΣΧΝ ΠΡΟ΢ΓΟΚΗΧΝ Αθνξά ηε δηαδηθαζία παξαθίλεζεο. Βαζηθή ηεο ινγηθή είλαη:  Ζ απφδνζε εμαξηάηαη απφ ηελ πξνζπάζεηα πνπ θαηαβάιιεη  Ζ πξνζπάζεηα ηνπ ζα νδεγήζεη ζε απνηειέζκαηα γηα ηα νπνία ζα αληακεηθζεί 54


Οη αληακνηβέο ηνπ ζα είλαη δίθαηεο

Άξα ε παξαθίλεζε πξέπεη λα ηθαλνπνηεί ηηο παξαθάησ ζπλζήθεο:  ΢χλδεζε απφδνζεο εξγαδνκέλνπ κε ηηο αληακνηβέο ηνπ.  Αλάζεζε εξγαζηψλ πνπ μέξεη θαη κπνξεί λα θάλεη.  Να θαηαλνεί ν εξγαδφκελνο ηη αθξηβψο πεξηκέλνπλ απφ απηφλ λα θάλεη.  Γίθαηε κεηαρείξηζε ζρεηηθά κε ηηο ακνηβέο ηνπ.  Πξνζαξκνγή αληακνηβψλ ζηηο αλάγθεο ηνπ. ΜΔΘΟΓΟΙ ΚΑΙ ΣΔΥΝΙΚΔ΢ ΠΑΡΑΚΙΝΗ΢Η΢ Τπάξρνπλ κέζνδνη γηα παξαθίλεζε κε ζθνπφ ηελ απνδνηηθφηεηα, σζηφζν πνιχ ζεκαληηθφο παξάγνληαο είλαη θαη ε ζπκπεξηθνξά ηνπ πξντζηακέλνπ πνπ επεξεάδεη ηελ απφδνζε ησλ εξγαδνκέλσλ. ΔΡΩΣΗ΢ΔΙ΢ Α΢ΚΗ΢ΔΙ΢ 1. Ζ ζηαζεξή ακνηβή απνηειεί θίλεηξν γηα ηελ αχμεζε ηεο παξαγσγηθφηεηαο. ΢ Λ 2. Ζ ζχλδεζε ηεο απφδνζεο ηνπ εξγαδνκέλνπ κε ηηο αληακνηβέο ηνπ απνηεινχλ θίλεηξν γηα ηελ αχμεζε ηεο παξαγσγηθφηεηαο. ΢ Λ 3. Βαζηθή κέζνδνο παξαθίλεζεο ησλ εξγαδνκέλσλ είλαη ε ζέζπηζε νηθνλνκηθψλ βξαβείσλ επίηεπμεο ζηφρσλ. ΢ Λ 4. Σα κε νηθνλνκηθά βξαβεία δελ κπνξνχλ λα παξαθηλήζνπλ ηνπο εξγαδφκελνπο γηα πςειφηεξε απφδνζε. ΢ Λ 5. α. Οη άλζξσπνη εξγάδνληαη ή αλαπηχζζνπλ 1. Θεσξία Πξνζδνθηψλ νπνηαδήπνηε άιιε δξάζε, γηα λα ηθαλνπνηήζνπλ ηηο αλάγθεο ηνπο. β. Οη αληακνηβέο, ε δίθαηε κεηαρείξηζε θαη ε 2. Θεσξία Τγηεηλήο ζαθήλεηα εληνιψλ απφ ηεινχλ πξνυπνζέζεηο γηα ηελ απνδνηηθφηεηα ηεο εξγαζίαο ηνπο. γ. ΋ηαλ νη ζπλζήθεο εμαζθαιίδνπλ ηε κε δπζαξέζθεηα, ησλ εξγαδνκέλσλ, ηφηε απηνί 3. Θεσξία Maslow παξαθηλνχληαη ζε απνδνηηθφηεξε εξγαζία. ΓΗΔΤΘΤΝ΢Ζ – ΠΑΡΑΚΗΝΖ΢Ζ – ΓΤΝΑΜΗΚΖ ΟΜΑΓΧΝ Δπηιέμεηε ηε ζσζηή απάληεζε βάνληαο ζε θχθιν ην θαηάιιειν γξάκκα. 1. Πνηνο είλαη εγέηεο; a) Σν άηνκν πνπ θαηέρεη ηελ εμνπζία b) Σν άηνκν πνπ δηαρεηξίδεηαη νπζηαζηηθά φια ηα πξνβιήκαηα ηεο επηρείξεζεο. c) Σν άηνκν πνπ κπνξεί λα θάλεη ηνπο άιινπο λα ηνλ αθνινπζνχλ «εζεινληηθά θαη πξφζπκα». d) ΋ια ηα παξαπάλσ 2. Ση είλαη ε επηξξνή; a) Ζ πηζαλφηεηα πνπ έρεη θαλείο λα επηβάιιεη ηηο δηθέο ηνπ επηζπκίεο b) Ζ αιιαγή ηεο ζθέςεο, ησλ ηδεψλ, ησλ ελεξγεηψλ θαη ηεο ζπκπεξηθνξάο γεληθφηεξα ελφο αηφκνπ, πνπ είλαη απνηέιεζκα ηεο δξάζεο απηήο c) Σν δηθαίσκα επηβνιήο ζηνπο άιινπο ηεο γλψκεο, ηεο γλψζεο θαη πξνθαζνξηζκέλεο ζπκπεξηθνξάο. d) Καλέλα απφ ηα παξαπάλσ. 3. Πνηα είλαη ε έλλνηα ηνπ απηαξρηθνχ πξφηππνπ εγεηηθήο ζπκπεξηθνξάο; a) Ο εγέηεο απνθαζίδεη κφλνο ηνπ θαη δίλεη εληνιέο ζηνπο ζπλεξγάηεο ηνπ γηα ηελ εθηέιεζε ησλ απνθάζεσλ ηνπ 55


4.

5.

6.

7.

8.

9.

b) Ο εγέηεο απνθαζίδεη κφλνο ηνπ αθνχ έρεη ιάβεη ππφςε ηνπ ηηο απφςεηο ησλ ζπλεξγαηψλ ηνπ. c) Ο εγέηεο αθνινπζεί ηε γλψκε ηεο πιεηνςεθίαο d) Ο ζπλδπαζκφο β θαη γ. Γηα λα επηιέμεη ν εγέηεο ην θαηάιιειν πξφηππν εγεζίαο πνηα κεηαβιεηή ζα πξέπεη λα ιάβεη θπξίσο ππφςε ηνπ; a) Σν έξγν πνπ έρεη λα πινπνηήζεη b) Σν πεξηβάιινλ πνπ αζθεί ηελ εγεζία c) Σελ σξηκφηεηα ησλ αηφκσλ d) ΋ια ηα παξαπάλσ Πάλσ ζε πνηα βαζηθή παξαδνρή βαζίδεηαη ε ζεσξία ηνπ A. Maslow; a) ΢ηελ παξαθίλεζε ησλ εξγαδνκέλσλ b) ΢ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ. c) ΢ηελ πινπνίεζε ηνπ έξγνπ d) ΢ε φια ηα παξαπάλσ ΢χκθσλα κε ηε ζεσξία ησλ αλαγθψλ ηνπ Maslow: a) φινη νη άλζξσπνη έρνπλ ηηο ίδηεο αλάγθεο b) Οη αλάγθεο αλαγλψξηζεο είλαη πην δχζθνιν λα ηθαλνπνηεζνχλ απφ φηη νη αλάγθεο ηεο αζθάιεηαο c) Μφλν νη θπζηνινγηθέο αλάγθεο έρνπλ παξαθηλεηηθή δχλακε d) ΋ζν πεξηζζφηεξν ηθαλνπνηείηαη κηα αλάγθε ηφζν πεξηζζφηεξν παξαθηλεί Πνηνη είλαη νη παξάγνληεο πνπ πξνζδηνξίδνπλ, ζχκθσλα κε ηε ζεσξία ηνπ F. Herzberg, ηε δηάζεζε ησλ εξγαδνκέλσλ γηα απφδνζε; a) Οη παξάγνληεο πγεηελήο ή δηαηήξεζεο θαη ηα θίλεηξα. b) Οη παξάγνληεο ηεο παξαθίλεζεο θαη ησλ θηλήηξσλ c) Ο ζπλδπαζκφο ησλ α θαη β d) Καλέλα απφ ηα παξαπάλσ ΋ηαλ ν εγέηεο ιακβάλεη ππφςε ηηο γλψκεο ησλ ζπλεξγαηψλ ηνπ θαη δεηά / ελζαξξχλεη ηελ ζπκκεηνρή ηνπο ζηηο απνθάζεηο, αθνινπζεί: a) ην εμνπζηνδνηηθφ πξφηππν b) ην απηαξρηθφ πξφηππν c) ην δεκνθξαηηθφ πξφηππν d) ην ζπλεξγαηηθφ πξφηππν Υαξαθηεξηζηηθφ γλψξηζκα ηνπ εγέηε είλαη: a) ε ηθαλφηεηα λα εκπλέεη ηνπο ζπλεξγάηεο ηνπ. b) Ζ ηθαλφηεηα δηαρείξηζεο φισλ ησλ δεηεκάησλ ηεο επηρείξεζεο c) Ζ δηνηθεηηθή ζπκπεξηθνξά d) Ζ δχλακε ηεο αλαθνξάο

Να ζπκπιεξψζεηε ηα θελά ζηηο παξαθάησ πξνηάζεηο 10. Οη βαζηθέο πεγέο δχλακεο ηνπ εγέηε είλαη ε δχλακε ηεο _____________ θαη ηεο ηηκσξίαο, ε δχλακε ηεο___________, ησλ ___________________ θαη ε δχλακε ησλ ____________________. 11. Έλα άιιν θξηηήξην, πεξηγξαθήο θαη δηάθξηζεο ησλ πξνηχπσλ εγεζίαο είλαη απηφ ηνπ πξνζαλαηνιηζκνχ πξνο ηνπο _________________ θαη ηνπ πξνζαλαηνιηζκνχ πξνο ηα ______________________. 12. _____________ είλαη απφ ηε κηα ε _______________ ησλ αηφκσλ (μέξνπλ θαη κπνξνχλ) λα πινπνηήζνπλ έλα έξγν θαη απφ ηελ άιιε ε _______________ ηνπο (ζέισ) λα πινπνηήζνπλ έλα έξγν. 13. Ζ ______________ ησλ εξγαδνκέλσλ έρεη ζηφρν λα αλαιάβνπλ ηηο επζχλεο, λα θαηαβάινπλ ___________, λα αληαπνθξίλνληαη ζηα ________________ ηνπο, λα πινπνηνχλ έξγν, λα πεηπραίλνπλ ζηφρνπο θαη γεληθά λα απνδίδνπλ. 14. ΢χκθσλα κε ηε ζεσξία πγηεηλήο παξαθίλεζεο ηνπ F. Herzberg, ππάξρνπλ δπν θαηεγνξίεο παξαγφλησλ νη νπνίνη πξνζδηνξίδνπλ ηε δηάζεζε ησλ εξγαδνκέλσλ γηα _____________. ΢ηελ 56


πξψηε θαηεγνξία αλήθνπλ νη παξάγνληεο «_____________» ή «________________» θαη ζηε δεχηεξε θαηεγνξία νη παξάγνληεο πνπ νλνκάδνληαη «_______________» Αληηζηνηρίζηε ζσζηά ηηο θξάζεηο ηεο ζηήιεο Α κε ηηο θξάζεηο ηεο ζηήιεο Β 19. Α ΣΤΗΛΗ a) Αλαδεηθλύεηαη b) Γηαρεηξίδεηαη c) Καηλνηνκεί d) Διέγρεη

20. ΢ηήιε Α

a) Θεσξία ηνπ Maslow b) Θεσξία ησλ πξνζδνθηώλ c) Θεσξία ηνπ Herzberg

Β ΣΤΗΛΗ a) Ο πξντζηάκελνο b) Ο εγέηεο

Σηήιε Β a) νη ζρέζεηο κεηαμύ πξντζηακέλσλ θαη πθηζηακέλσλ πξέπεη λα είλαη ηππηθέο b) ν εξγαδόκελνο γηα λα έρεη δηάζεζε λα απνδώζεη πξέπεη λα πηζηεύεη όηη νη αληακνηβέο ηνπ ζα είλαη δίθαηεο θαη όηη νη αληακνηβέο απηέο ζα κπνξέζνπλ αλ ηθαλνπνηήζνπλ ηηο αλάγθεο ηνπ c) ε παξαθηλεηηθή δύλακε ησλ αλαγθώλ είλαη αληίζηξνθε ηνπ βαζκνύ ηθαλνπνίεζεο ηνπο d) ν κέζνο άλζξσπνο αληηπαζεί ηελ εξγαζία, απνθεύγεη λα αλαιακβάλεη επζύλεο θαη ζέιεη πάλσ από όια ηελ εζπρία ηνπ e) ε ύπαξμε ησλ παξαγόλησλ «πγηεηλήο» ζην ρώξν ηεο εξγαζίαο δελ δεκηνπξγεί θακία επραξίζηεζε θαη παξαθίλεζε ζηνπο εξγαδνκέλνπο γηα πςειή απόδνζε.

Να ραξαθηεξίζεηε κε ΢ ( ζσζηφ) ή Λ ( ιάζνο) θάζε κηα απφ ηηο παξαθάησ πξνηάζεηο: 21. Σα άηνκα πνπ νχηε ζέινπλ νχηε κπνξνχλ λα πινπνηήζνπλ έλα έξγν ζεσξνχληαη σο πξνο ην δήηεκα ηεο εγεζίαο αλψξηκα. ΢ Λ 23. Ζ θαζνδήγεζε, εγεζία, ε παξαθίλεζε, νη θαιέο ζρέζεηο πξντζηακέλνπ πθηζηακέλνπ, επηηπγράλνληαη κφλν κε απνηειεζκαηηθή εγεζία. ΢ Λ 24. Ο εγέηεο ζην εμνπζηνδνηηθφ πξφηππν, ιακβάλεη ζνβαξά ππφςε ηνπ ηε γλψκε θαη ηηο αλάγθεο ησλ ζπλεξγαηψλ ηνπ θαη ζπρλά δεηά ηε ζπκκεηνρή ηνπο ζηε δηαδηθαζία ιήςεο απνθάζεσλ. ΢ Λ 25. Χξηκφηεηα είλαη ε ηθαλφηεηα ησλ (μέξνπλ θαη κπνξνχλ) λα πινπνηήζνπλ έλα έξγν θαη ε δηάζεζή ηνπο (ζέινπλ) λα πινπνηήζνπλ έλα έξγν. ΢ Λ 3.3.2.2. Βαζηθέο Θεσξίεο α) Ζ Θεσξία ησλ αλαγθψλ ηνπ Α. Maslow Ζ ____________ πάλσ ζηελ νπνία ζηεξίδεηαη ε ζεσξία ηνπ Α. Maslow, είλαη απηή ηεο ηθαλνπνίεζεο ησλ _________. ΢χµθσλα µε απηή, νη άλζξσπνη εξγάδνληαη ή αλαπηχζζνπλ νπνηαδήπνηε άιιε δξάζε, γηα λα ηθαλνπνηήζνπλ ηηο αλάγθεο ηνπο. ΢πλεπψο, θίλεηξν γηα δξάζε ή πινπνίεζε έξγνπ είλαη αθξηβψο απηή ηνπο ε _________. Δίλαη θπζηθφ φηη φζν __________ ηθαλνπνηνχληαη νη αλάγθεο ηφζν ιηγφηεξν δεµηνπξγνχλ θίλεηξν γηα _________. Γηα παξάδεηγµα, δελ πξνζπαζνχµε λα ηθαλνπνηήζνπµε ηελ αλάγθε γηα νμπγφλν ή λεξφ, φηαλ έρνπµε φζν νμπγφλν ή λεξφ ρξεηαδφµαζηε. Με βάζε απηήλ ηελ παξαδνρή, νη επηρεηξήζεηο θαη ηα δηνηθεηηθά ζηειέρε, γηα λα παξαθηλήζνπλ ηνπο εξγαδφµελνπο, πξέπεη αθ‟ ελφο λα γλσξίδνπλ ηηο αλάγθεο ηνπο θαη αθ‟ εηέξνπ λα ζπλδένπλ ηελ πινπνίεζε ηνπ έξγνπ ή ηελ απφδνζε ησλ εξγαδνµέλσλ µε ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ ηνπο. ΢χµθσλα µε ηε ζεσξία ηνπ A. Maslow νη αλάγθεο γηα ηηο νπνίεο ν άλζξσπνο εξγάδεηαη ηαμηλνµνχληαη σο εμήο: 57


Φπζηνινγηθέο-Βηνινγηθέο Αλάγθεο. Πεξηιαµβάλνπλ φιεο ηηο αλάγθεο πνπ ζπλδένληαη µε ηελ χπαξμε ηνπ αλζξψπνπ σο ____________νξγαληζµνχ, δειαδή ην _________, ην λεξφ, ηελ ηξνθή, ηελ έλδπζε, ηελ ________ Βξίζθνληαη ζηε βάζε ηεο ππξαµίδαο ηνπ A. Maslow, δειαδή είλαη νη πξψηεο αλάγθεο πνπ ν άλζξσπνο πξνζπαζεί λα ηθαλνπνηήζεη. Δίλαη θαλεξφ ινηπφλ φηη ζε θαλνληθέο θαηαζηάζεηο, αλ ______ έρεη εμαζθαιηζηεί ε ζηνηρεηψδεο ηθαλνπνίεζή ηνπο, δελ µπνξεί λα γίλεηαη ιφγνο γηα άιιεο αλάγθεο. Αλάγθεο γηα __________. Ο άλζξσπνο έρεη ηελ αλάγθε λα αηζζάλεηαη ζηγνπξηά γηα ηελ χπαξμή ηνπ θαη ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ θπζηνινγηθψλ ηνπ αλαγθψλ ζην µέιινλ. Θέιεη λα είλαη αζθαιήο απέλαληη ζηνπο ________ ηνπ πεξηβάιινληνο (αλεξγία, αηπρήµαηα, θηι.). Πξνζπαζεί ινηπφλ, ζπγρξφλσο ή αµέζσο µεηά ηε “ινγηθή-ζηνηρεηψδε” ηθαλνπνίεζε ησλ θπζηνινγηθψλ ηνπ αλαγθψλ, λα ηθαλνπνηήζεη ηηο αλάγθεο γηα αζθάιεηα, _________ _________, _________, _____ θηι. Κνηλσληθέο αλάγθεο. ΢‟ απηήλ ηελ θαηεγνξία εληάζζνληαη νη αλάγθεο ηνπ αλζξψπνπ λα αλήθεη ζε µηα ή πεξηζζφηεξεο θνηλσληθέο ________, λα γίλεηαη __________ο απφ απηέο, λα αλαπηχζζεη _________ ζρέζεηο, λα _________ θαη λα ___________αγάπε θαη __________. Γηα λα γίλνπλ νη θνηλσληθέο αλάγθεο ε θπξίαξρε θαηεγνξία παξαθίλεζεο, είλαη απαξαίηεηε ε ηθαλνπνίεζε ησλ _________ θαη ησλ αλαγθψλ αζθαιείαο. Αλάγθεο ____________ ή αλαγλψξηζεο. Απνθαινχληαη ζπρλά θαη εγσηζηηθέο αλάγθεο. Οη πην ζεµαληηθέο είλαη ε αλάγθε ηνπ αλζξψπνπ γηα αλαγλψξηζε απφ ηνπο άιινπο, ε αλάγθε γηα ________, θχξνο, ________, ζεβαζµφ, αλάγθε γηα _________, ηθαλφηεηα, αλεμαξηεζία, θαζψο θαη ________ θαη απηνεθηίµεζε. Απνηεινχλ θπξίαξρε παξαθηλεηηθή δχλαµε, αθνχ ηθαλνπνηεζνχλ θαη νη θνηλσληθέο. Πξέπεη λα ηνληζηεί φηη απηή ε θαηεγνξία ησλ αλαγθψλ είλαη πνιχ πην ___________ λα ηθαλνπνηεζεί απφ φ,ηη νη πξνεγνχµελεο. Αλάγθεο νινθιήξσζεο. Δίλαη ε αλψηεξε θαηεγνξία αλαγθψλ θαη _________ απφ άπνςε ___________. Πξφθεηηαη γηα ηηο αλάγθεο πνπ έρεη ν άλζξσπνο λα γίλεη απηφ πνπ ζέιεη λα γίλεη, λα πξαγµαηνπνηήζεη φια ηα φλεηξα, ηα νξάµαηα θαη ηηο πξνζδνθίεο ηνπ, λα αλαπηπρζεί θαη λα ηειεηνπνηεζεί, γηα λα θηάζεη ζηνλ „ηδαληθφ” γη‟ απηφλ ηχπν, λα ρξεζηµνπνηήζεη φιε ηνπ ηε δπλαµηθφηεηα. Ο Maslow αλαθέξεη ραξαθηεξηζηηθά “λα γίλεη νηηδήπνηε πνπ είλαη ηθαλφο λα γίλεη”. Ζ ζεσξία ηνπ A. Maslow πεξηιαµβάλεη επίζεο θαη ηα παξαθάησ ρξήζηµα ζηνηρεία: Ο άλζξσπνο πξνζπαζεί ζπλερψο λα ηθαλνπνηήζεη θαιχηεξα ηηο αλάγθεο ηνπ. ΢πλέρεηα _________ θαη επηζπµεί πεξηζζφηεξα. Απηά πνπ επηζπµεί εμαξηψληαη απφ απηά πνπ ήδε έρεη. Ζ πξνζπάζεηα ηνπ αλζξψπνπ λα ηθαλνπνηήζεη ηηο αλάγθεο ηνπ είλαη αηειείσηε θαη ζπλερίδεηαη γηα φιε ηνπ ηε δσή. Ζ _________ δχλαµε ησλ αλαγθψλ είλαη ___________ ηνπ βαζµνχ ηθαλνπνίεζήο ηνπο. Γειαδή, φζν πην πνιχ _____________ µηα αλάγθε ηφζν ιηγφηεξν παξαθηλεί. ΋ηαλ ηθαλνπνηεζεί “πιήξσο”, ηφηε δε “δεµηνπξγεί” θαµηά παξαθίλεζε θαη θάπνηα άιιε αλάγθε παίξλεη ηε ζέζε ηεο. Φπζηθά, φηαλ µηα αλάγθε __________ λα ηθαλνπνηείηαη, ηφηε απνηειεί μαλά θίλεηξν ζπµπεξηθνξάο. Απηφ ζεµαίλεη φηη θαµηά αλάγθε δελ ___________, απιά ράλεη, γηα φζν δηάζηεµα ηθαλνπνηείηαη, ηελ παξαθηλεηηθή ηεο δχλαµε. Οη αλζξψπηλεο αλάγθεο είλαη ___________ δνµεµέλεο, ζχµθσλα µε ηελ πξνηεξαηφηεηά ηνπο γηα ηθαλνπνίεζε. ΋ηαλ µηα θαηεγνξία αλαγθψλ ηθαλνπνηεζεί, ηφηε ε επφµελε παίξλεη ηε ζέζε ηεο. Ο άλζξσπνο πξνζπαζεί λα ηθαλνπνηήζεη πξψηα ηηο θπζηνινγηθέο ηνπ αλάγθεο θαη ζηε ζπλέρεηα ηηο ππφινηπεοΚάζε ζηηγµή ινηπφλ ππάξρεη µηα θαηεγνξία αλαγθψλ πνπ θαηά θχξην ιφγν παξαθηλεί. Πξέπεη λα δηεπθξηληζηεί φηη _________ _______ λα ηθαλνπνηεζεί πιήξσο µηα θαηεγνξία αλαγθψλ γηα λα εµθαληζηεί ε επφµελε, αιιά ηνπιάρηζηνλ ζε θάπνην __________ βαζµφ. β) Ζ ζεσξία πγηεηλήο-παξαθίλεζεο ηνπ F. Herzberg 58


΢χµθσλα µε ηε ζεσξία πγηεηλήο-παξαθίλεζεο ηνπ F. Herδberg, ππάξρνπλ δχν θαηεγνξίεο παξαγφλησλ νη νπνίνη πξνζδηνξίδνπλ ηε δηάζεζε ησλ εξγαδνµέλσλ γηα ____________. ΢ηελ πξψηε θαηεγνξία αλήθνπλ νη παξάγνληεο “________” ή “δηαηήξεζεο”. Απηνί (παξάγνληεο ηνπ πεξηβάιινληνο ηεο εξγαζίαο) φηαλ ____ ππάξρνπλ ζην ρψξν ηεο εξγαζίαο δεµηνπξγνχλ ________ ζηνπο εξγαδνµέλνπο. ΋ηαλ ππάξρνπλ, θαηαθέξλνπλ βέβαηα λα εμαζθαιίδνπλ ηε µε δπζαξέζθεηα, φµσο δε δεµηνπξγνχλ θαµηά επηρείξεζε θαη παξαθίλεζε γηα πςειή απφδνζε. Βαζηθνί ηέηνηνη παξάγνληεο είλαη: - Οη ζηαζεξέο αµνηβέο – µηζζφο. - Οη ζπλζήθεο εξγαζίαο (σξάξην, θπζηθφ πεξηβάιινλ, δηαζέζηµα µέζα θηι.). - Οη δηαπξνζσπηθέο ζρέζεηο ηνπ εξγαδνµέλνπ µε ζπλαδέιθνπο, πξντζηαµέλνπο θηι. - Ζ ζηγνπξηά πνπ αηζζάλεηαη ζηε δνπιεηά ηνπ ν εξγαδφµελνο. - Ο ηξφπνο επνπηείαο απφ ηνλ πξντζηάµελν. - Οη πνιηηηθέο ηεο επηρείξεζεο. ΢ηε δεχηεξε θαηεγνξία αλήθνπλ νη παξάγνληεο (απφ ηελ ίδηα ηελ εξγαζία) πνπ νλνµάδνληαη “θίλεηξα”. Απηνί δεµηνπξγνχλ επραξίζηεζε θαη παξαθίλεζε ζηνπο εξγαδνµέλνπο γηα φζν ην δπλαηφλ πςειφηεξε απφδνζε. Βαζηθνί ηέηνηνη παξάγνληεο είλαη: - Ζ αλαγλψξηζε ησλ πξνζπαζεηψλ, ησλ επηδφζεσλ θαη ησλ φζσλ πξνζθέξεη ν εξγαδφµελνο. - Σν πεξηερφµελν ηεο εξγαζίαο πνπ θάλεη ν εξγαδφµελνο, δειαδή ην πφζν ελδηαθέξνλ θαη ζεµαληηθφ ην ζεσξεί. - Ζ ειεπζεξία πξσηνβνπιηψλ, ε ζπµµεηνρή θαη ε αίζζεζε ηνπ εξγαδνµέλνπ φηη απηφο είλαη ππεχζπλνο γηα ηα απνηειέζµαηα ηεο εξγαζίαο ηνπ. - Ζ αλάπηπμε ησλ γλψζεσλ, ησλ ηθαλνηήησλ θαη ηεο πξνζσπηθφηεηαο ηνπ εξγαδνµέλνπ µέζσ ηεο εξγαζίαο ηνπ. - Οη πξννπηηθέο επαγγειµαηηθήο εμέιημεο - πξναγσγψλ ηνπ εξγαδνµέλνπ. γ) Ζ ζεσξία ησλ πξνζδνθηψλ Ζ ζεσξία ησλ πξνζδνθηψλ αθνξά θπξίσο ηε δηαδηθαζία ηεο παξαθίλεζεο. Ζ βαζηθή ινγηθή είλαη ε παξαθάησ: - Ζ απφδνζε ηνπ εξγαδνµέλνπ εμαξηάηαη απφ ηελ πξνζπάζεηα πνπ θαηαβάιιεη, απφ ηελ ηθαλφηεηά ηνπ λα απνδίδεη αλάινγα µε ηα µέζα πνπ έρεη ζηε δηάζεζή ηνπ θαη απφ ηελ ππνζηήξημή ηνπ απφ ην πεξηβάιινλ ηεο νξγάλσζεο (π.ρ. πξντζηάµελν, ζπλεξγάηεο, δηαδηθαζίεο θιπ). - Ο εξγαδφµελνο, γηα λα έρεη δηάζεζε λα απνδψζεη, πξέπεη λα πηζηεχεη φηη ε πξνζπάζεηά ηνπ ζα νδεγήζεη ζε απνηειέζµαηα γηα ηα νπνία ζα αληαµεηθηεί θαη φηη νη αληαµνηβέο απηέο ζα µπνξέζνπλ λα ηθαλνπνηήζνπλ ηηο “αληθαλνπνίεηεο” αλάγθεο ηνπ. - Ο εξγαδφµελνο, γηα λα έρεη δηάζεζε λα απνδψζεη, πξέπεη λα πηζηεχεη αθφµε φηη νη αληαµνηβέο ηνπ ζα είλαη δίθαηεο, ηφζν ζε ζρέζε µε απηά πνπ πξνζθέξεη φζν θαη ζε ζρέζε µε απηέο πνπ παίξλνπλ νη άιινη εξγαδφµελνη. ΢χµθσλα µε ηα παξαπάλσ, ε παξαθίλεζε ηνπ εξγαδνµέλνπ γηα απφδνζε πξνυπνζέηεη: - Σε ζχλδεζε ηεο απφδνζεο ηνπ εξγαδνµέλνπ µε ηηο αληαµνηβέο ηνπ (νπνηαζδήπνηε µνξθήο, πιηθέο ή άπιεο). - Σελ αλάζεζε ζ‟ απηφλ εξγαζηψλ πνπ μέξεη θαη µπνξεί λα θάλεη. - Να θαηαλνήζεη ν εξγαδφµελνο ηη αθξηβψο πεξηµέλνπλ νη άιινη (ν πξντζηάµελνο, ε επηρείξεζε) λα θάλεη - Σε δίθαηε µεηαρείξηζή ηνπ ζρεηηθά µε ηηο αµνηβέο ηνπ. - Σελ πξνζαξµνγή ησλ αληαµνηβψλ ζηηο αλάγθεο ηνπ εξγαδνµέλνπ, ψζηε λα έρνπλ 59


αμία γη‟ απηφλ. 3.3.2.3. Μέζνδνη θαη ηερληθέο παξαθίλεζεο Οη ζεσξίεο ηεο παξαθίλεζεο νδήγεζαλ ζηελ εθαξµνγή δηαθφξσλ µεζφδσλ θαη ηερληθψλ. Σέηνηεο µέζνδνη είλαη νη εμήο: - Οη πξφζζεηεο αµνηβέο γηα παξαγσγηθφηεηα (πξηµ παξαγσγηθφηεηαο). - Οηθνλνµηθά βξαβεία (bonus) επίηεπμεο ζηφρσλ. - Οη µηζζνινγηθέο πξναγσγέο αλάινγα µε ηηο επηδφζεηο. - Ζ ζπµµεηνρή ζηα θέξδε ηεο εηαηξείαο. - Σα µε νηθνλνµηθά βξαβεία (π.ρ. έπαηλνη, ζχµβνια αλαγλψξηζεο θιπ.). - Ο ζρεδηαζµφο ησλ ζέζεσλ εξγαζίαο µε ηέηνην ηξφπν, ψζηε λα µεηψλεηαη ε ξνπηίλα θαη ε µνλνηνλία. - Ζ ελαιιαγή ησλ ζέζεσλ εξγαζίαο ησλ εξγαδνµέλσλ ζε ηαθηά ρξνληθά δηαζηήµαηα, ψζηε λα µεηψλεηαη ε ξνπηίλα. - Ζ ζπµµεηνρή ησλ εξγαδνµέλσλ ζηε ιήςε απνθάζεσλ. - Ζ αλάζεζε δειεαζηηθψλ ζηφρσλ ζηνπο εξγαδφµελνπο. - Οη θνηλσληθέο δξαζηεξηφηεηεο. ΋µσο θαη ν θαιφο πξντζηάµελνο µε ηε ζπµπεξηθνξά ηνπ παίδεη ζεµαληηθφηαην ξφιν ζηελ παξαθίλεζε ησλ εξγαδνµέλσλ. Δθαξµφδεη ζην ρψξν ηνπ ηηο ηερληθέο παξαθίλεζεο. Δλδεηθηηθέο ελέξγεηέο ηνπ πνπ µπνξεί λα παξαθηλνχλ ηνπο ζπλεξγάηεο ηνπ γηα πςειή απφδνζε είλαη: - Ζ αλαγλψξηζε ηεο θαιήο πξνζπάζεηαο θαη ηεο απφδνζήο ηνπο ζε θαζεµεξηλή βάζε. - Ζ δεµηνπξγία θαινχ θιίµαηνο ζηελ νµάδα. - Ζ εθηίµεζε θαη ν ζεβαζµφο πνπ ηνπο δείρλεη. - Ζ ελδπλάµσζε ηεο απηφ- εθηίµεζεο ησλ ζπλεξγαηψλ ηνπ, µε ηελ επηζήµαλζε ησλ ζεηηθψλ ηνπο ζηνηρείσλ θαη ηεο ζεµαληηθφηεηαο ηεο εξγαζίαο πνπ θάλνπλ. - Ζ ζπλερήο εμέιημε ησλ ζπλεξγαηψλ ηνπ. - Ζ ειεπζεξία ησλ πξσηνβνπιηψλ πνπ ηνπο παξέρεη θαη ε ελζάξξπλζε γηα ζπµµεηνρή µε ηδέεο θαη πξνηάζεηο.

ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΔΝΝΟΗΑ ΣΖ΢ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ΢ Δπηθνηλσλία: είλαη ε δηαδηθαζία λα κεηαβηβάδνληαη πιεξνθνξίεο θαη λνήκαηα απφ έλαλ άλζξσπν ζε άιινλ. Δίλαη δηαδηθαζία αιιεινθαηαλφεζεο θαη αιιεινεπεξεαζκνχ κεηαμχ αλζξψπσλ ή νκάδσλ. Ζ ΢ΠΟΤΓΑΗΟΣΖΣΑ ΣΖ΢ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ΢  Ζ ζπλεξγαζία θαη ν ζπληνληζκφο κηαο νκάδαο απαηηεί ζσζηή επηθνηλσλία.  Ο πξνγξακκαηηζκφο θαη ν έιεγρνο δχν απφ ηηο βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ηνπ management βαζίδνληαη θπξίσο ζηε δηαδηθαζία θαη ηα ζπζηήκαηα πιεξνθφξεζεο.  Ζ θαζνδήγεζε, ε εγεζία, ε παξαθίλεζε, νη ζρέζεηο πξντζηάκελνπ – πθηζηακέλνπ, ην θιίκα ζε κηα νκάδα ζηεξίδνληαη ζηελ απνηειεζκαηηθή επηθνηλσλία.  Ζ πξνζαξκνγή ηεο επηρείξεζεο, ν εληνπηζκφο ησλ επθαηξηψλ θαη ησλ απεηιψλ απαηηνχλ ζπλερή επηθνηλσλία ηεο επηρείξεζεο κε ην πεξηβάιινλ ηεο.

60


Ζ ΓΗΑΓΗΚΑ΢ΗΑ ΣΖ΢ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ΢ ΓΗΑΓΗΚΑ΢ΗΑ ΓΗΑΠΡΟ΢ΧΠΗΚΖ΢ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ΢ Γηαπξνζσπηθή επηθνηλσλία: είλαη ε επηθνηλσλία κεηαμχ αηφκσλ ή νκάδσλ. Ακθίδξνκε επηθνηλσλία: φηαλ ν δέθηεο κπνξεί λα γίλεη πνκπφο θαη ν πνκπφο δέθηεο. ΒΑ΢ΗΚΑ ΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ΢: 

Ζ ΠΖΓΖ (πνκπφο)

Ο ΚΧΓΗΚΑ΢ ηνπ πνκπνχ(γιψζζα, ζχκβνια, θηλήζεηο ζψκαηνο, νπηηθή επαθή, ζηάζεηο ηνπ ζψκαηνο).Γηαλνεηηθή δηαδηθαζία.

ΣΟ ΜΖΝΤΜΑ: ε θπζηθή έθθξαζε ηνπ λνήκαηνο. Απνηειείηαη απφ γξαπηέο ή πξνθνξηθέο ιέμεηο, θηλήζεηο ή ζηάζεηο ηνπ ζψκαηνο, ζχκβνια, θ.ι.π

ΣΑ ΓΗΚΣΤΑ:(θαλάιηα) ηα κέζα κε ηα νπνία κεηαθέξεηαη ην κήλπκα ζην δέθηε.

Ζ ΢ΤΛΛΖΦΖ ηνπ κελχκαηνο απφ ην δέθηε κε ηηο αηζζήζεηο ηνπ.

Ο ΚΧΓΗΚΑ΢: κεηαηξν��ή ζε λφεκα ηνπ κελχκαηνο

Ζ ΚΑΣΑΝΟΖ΢Ζ: ηνπ κελχκαηνο κεηά ηελ απνθσδηθνπνίεζε ηνπ.

ΔΛΔΓΥΟ΢ FEED-BACK: ην απνηέιεζκα κεηαθέξεηαη ζηνλ πνκπφ κε ην κεραληζκφ ηεο αλαηξνθνδφηεζεο.

ΘΟΡΤΒΟΗ: ηα πξνβιήκαηα πνπ παξεκβάιινληαη ζηε δηαδηθαζία ηεο επηθνηλσλίαο θαη ηελ θάλνπλ δχζθνιή ή αδχλαηε.

ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΢ΣΟ ΠΛΑΗ΢ΗΟ ΣΖ΢ ΣΤΠΗΚΖ΢ ΟΡΓΑΝΧ΢Ζ΢ ΚΑΘΔΣΖ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ 

Ζ Από Πάλσ Πξνο Σα Κάησ Δπηθνηλσλία

Μεηαβίβαζε κελπκάησλ κε ηε κνξθή δηαηαγψλ, νδεγηψλ, παξαηεξήζεσλ, θ.ι.π Αληηζηνηρεί ζε απηαξρηθέο νξγαλψζεηο θαη έρεη πνιιά πξνβιήκαηα. Τπάξρεη αιινίσζε κελπκάησλ, δπζαξέζθεηα ησλ πθηζηακέλσλ, αλέθηθηε ε βειηίσζε ηεο εξγαζίαο.

Ζ Από Κάησ Πξνο Σα Πάλσ Δπηθνηλσλία

Ρνή πιεξνθνξηψλ απφ ηα θαηψηεξα επίπεδα ξνο ηα αλψηεξα. Σξφπνη: ζπλάληεζε, επηζηνιέο, θνπηηά παξαπφλσλ, θ.ι.π

ΟΡΗΕΟΝΣΗΑ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ Δπηθνηλσλία κεηαμχ ησλ εξγαδνκέλσλ πνπ βξίζθνληαη ζε δηαθνξεηηθά ηκήκαηα ηεο επηρείξεζεο. Αζθήζεηο 1. Ζ δηαδηθαζία ηεο επηθνηλσλίαο αξρίδεη πνιχ πξηλ ν πνκπφο έρεη ηελ επηζπκία λα κεηαβηβάζεη κηα πιεξνθνξία ή κηα ζθέςε ζηνλ πνκπφ. 2. ΢ηε δηαδηθαζία ηεο επηθνηλσλίαο ν πνκπφο κπνξεί λα είλαη κφλν άλζξσπνο. 3. Ζ επηθνηλσλία είλαη απιή κεηαβίβαζε πιεξνθνξηψλ ή λνεκάησλ. 4. Μέζσ ηεο θσδηθνπνίεζεο ν πνκπφο κεηαηξέπεη απηφ πνπ επηζπκεί λα κεηαβηβάζεη ζε έλα λφεκα κε ηε κνξθή ηνπ κελχκαηνο. 5. Σν 80% ηνπ κελχκαηνο πνπ ζηέιλεηαη απφ ην πξψην ζην ηειεπηαίν ηεξαξρηθφ ζηάδην κηαο επηρείξεζεο θηάλεη αλαιινίσην. 6. Ζ απνηειεζκαηηθφηεηα ησλ ηππηθψλ θαη άηππσλ νκάδσλ είλαη ζπλάξηεζε ηεο απνηειεζκαηηθήο επηθνηλσλίαο. 61


7. Ζ ζπλεξγαζία θαη ν ζπληνληζκφο ησλ κειψλ κηαο νκάδαο δελ κπνξνχλ, ζε θακηά πεξίπησζε, λα επηηεπρζνχλ ρσξίο ηελ επηθνηλσλία. 8. ΢ην ρψξν ησλ επηρεηξήζεσλ, ηα δηνηθεηηθά ζηειέρε δαπαλνχλ γηα επηθνηλσλία ιηγφηεξν απφ ην 70% ηνπ ρξφλνπ ηνπο. 9. Μέζσ ηεο επηθνηλσλίαο επεξεάδνληαη ε γλψζε, ε ζθέςε, ε ηδενινγία, ηα αηζζήκαηα θαη ε ζπκπεξηθνξά ηνπ δέθηε. 10. Ο θψδηθαο απνηειείηαη θπξίσο απφ ηε γισζζά, ηα ζχκβνια θαη ηηο θηλήζεηο ηνπ ζψκαηνο. 11. Σν κήλπκα απνθσδηθνπνηείηαη απφ ηνλ πνκπφ. 12. Μέζσ ηεο ακθίδξνκεο επηθνηλσλίαο ν δέθηεο γίλεηαη πνκπφο θαη ν πνκπφο δέθηεο. 13. Απνθσδηθνπνίεζε είλαη ε δηαδηθαζία κέζσ ηεο νπνίαο ν δέθηεο κεηαηξέπεη ην κήλπκα ζε λφεκα, δίλνληαο ζεκαζία ζηηο ιέμεηο, ηηο θηλήζεηο ή ηα ζχκβνια. a. (Θέκα Παλειιήλησλ Απνιπηήξησλ Δμεηαζεσλ 2000) 14. ΢ηελ απφ πάλσ πξνο ηα θάησ επηθνηλσλία ε κεηαβίβαζε κελπκάησλ γίλεηαη κε θνπηηά παξαπφλσλ, έξεπλεο «γλσκψλ» θαη ηθαλνπνίεζεο ησλ εξγαδνκέλσλ, πξνηάζεηο ππνδείμεσλ. 15. Μέζσ ηεο επηθνηλσλίαο ν πνκπφο Α ζηνρεχεη, ζε Σειηθή αλάιπζε, λα επεξεάζεη ηελ θαηάζηαζε θαη ηε ζπκπεξηθνξά ηνπ δέθηε Β. 16. Σππηθά, ε επηθνηλσλία κεηαμχ ησλ δηαθφξσλ ηκεκαησλ κηαο εγρείξεζεο γίλεηαη κεηαμχ ησλ πξντζηακέλσλ. 17. Ο δέθηεο κπνξεί λα ζπιιάβεη ην κήλπκα κφλν κε ηελ φξαζε, κφλν κε ηελ αθνή ή θαη κε ηηο δχν αηζζήζεηο ηαπηφρξνλα. 18. Ζ παξαδνζηαθή κνξθή επηθνηλσλίαο είλαη απηή πνπ αξρίδεη ζηα αλψηεξα θιηκάθηα θαη θαηαιήγεη ζηα Καηψηεξα. 19. Απνηέιεζκα ηεο θσδηθνπνίεζεο είλαη ην κήλπκα, 20. ΢ηελ απφ πάλσ πξνο ηα θάησ επηθνηλσλία νη πθηζηάκελνη δελ έρνπλ ηελ επθαηξία λα ζηέιλνπλ κελχκαηα ζρεηηθά κε ηα πξνβιήκαηα ηεο εξγαζίαο ηνπο. 21. Δίλαη ζχλεζεο θαηλφκελν ηα άηνκα πνπ θαηέρνπλ ηελ εμνπζία λα αγλννχλ ηε ζπνπδαηφηεηα ηεο απφ θάησ πξνο ηα πάλσ επηθνηλσλίαο. 22. Οξηδφληηα είλαη ε επηθνηλσλία κεηαμχ εξγαδνκέλσλ πνπ βξίζθνληαη ζε δηαθνξεηηθά ηκήκαηα ηεο επηρείξεζεο. 23. Κάζεηε επηθνηλσλία είλαη κφλν ε επηθνηλσλία απφ πάλσ πξνο ηα θάησ. 1. Έρεη ππνινγηζηεί φηη ζην ρψξν ησλ επηρεηξήζεσλ ηα δηνηθεηηθά ζηειέρε δαπαλνχλ γηα επηθνηλσλία: α. πεξηζζφηεξν απφ ην 80% ηνπ ρξφλνπ ηνπο β. ιηγφηεξν απφ ην 30% ηνπ ρξφλνπ ηνπο γ. πεξηζζφηεξν απφ ην 70% ηνπ ρξφλνπ ηνπο δ. ιηγφηεξν απφ ην 70% ηνπ ρξφλνπ ηνπο 2. Σν θνηλσληθφ θιίκα ζηηο επηρεηξήζεηο επηηπγράλεηαη κφλν κε: α, θαιή επηθνηλσλία β. απνηειεζκαηηθή επηθνηλσλία γ. θαιή δηαπξνζσπηθή επαθή δ. απνηειεζκαηηθή δηαπξνζσπηθή επαθή 3. Έλα κήλπκα απφ ηνλ πξφεδξν κηα εηαηξείαο θηάλεη αιινησκέλν αηφ ηειεπηαίν ζηάδην θαηά: α. 20% β. 30% γ. 70% δ. 80% 4. Σν κήλπκα απνθσδηθνπνηείηαη: α. απφ ηνλ πνκπφ β. απφ ην δέθηε

62


5. Ζ δηαδηθαζία ηεο επηθνηλσλίαο αξρίδεη ηε ζηηγκή πνπ: α. έλα άηνκν έρεη ηελ επηζπκία λα κεηαβηβάζεη κηα πιεξνθνξία ζε έλα άιιν άηνκν β. έλα άηνκν ή κηα νκάδα έρεη ηελ επηζπκία λα κεηαβηβάζεη κηα πιεξνθνξία ζε έλα άιιν άηνκν γ. έλα άηνκν ή κηα νκάδα έρεη ηελ επηζπκία λα κεηαβηβάζεη κηα πιεξνθνξία ζε έλα άιιν άηνκν ή κηα νκάδα δ. έλα άηνκν ή κα νκάδα έρεη ηελ επηζπκία λα κεηαβηβάζεη κηα πιεξνθνξία ή κηα ζθέςε εο έλα άιιν άηνκν ε, έλα άηνκν ή κηα νκάδα έρεη ηελ επηζπκία λα κεηαβηβάδεη κηα πιεξνθνξία ή κηα ζθέςε ζε έλα άιιν άηνκν ή νκάδα. Βαζηθά Δµπόδηα Δπηθνηλσλίαο Σα εµπφδηα αθνξνχλ φια ηεο ηα ζηάδηα θαη πεγάδνπλ ηφζν απφ ηνλ πνµπφ θαη ην δέθηε φζν θαη απφ ην πεξηβάιινλ µέζα ζην νπνίν απηή πξαγµαηνπνηείηαη. ΢εµαληηθέο πεγέο εµπνδίσλ: θπζηνινγηθά

ςπρνζπγθηλεζηαθά

πεξηβαιινληηθά

ηθαλφηεηα µεηάδνζεο

δηάζεζε

δνµέο

ηθαλφηεηα ζχιιεςεο

πξνθαηάιεςε,

δηαδηθαζίεο,

θφπσζεο

ζπλαηζζήµαηα

ηερληθέο, µέζα

Μηα ζχληνµε παξνπζίαζε ησλ πην ζεµαληηθψλ εµπνδίσλ πνπ αθνξνχλ ηνλ πνµπφ, ην δέθηε θαη ην πεξηβάιινλ είλαη: 1. Αζαθείο ζηφρνη 2. Με ζσζηά µελχµαηα. Σελ επζχλε απηνχ βέβαηα έρεη ν πνµπφο 3. Καθή επηινγή ρξφλνπ θαη ρψξνπ. Ο πνµπφο ζπλήζσο είλαη απηφο πνπ θαζνξίδεη ην ρξφλν θαη ην ρψξν ηεο επηθνηλσλίαο 4. Καθή επηινγή ηξφπνπ θαη µέζνπ. Δµπφδην ζηελ απνηειεζµαηηθή επηθνηλσλία απνηεινχλ νη θαθέο επηινγέο ηνπ πνµπνχ 5.

Έιιεηςε

ελδηαθέξνληνο

/απξνζεμία.

΢πρλά

παξαηεξείηαη

έιιεηςε

ελδηαθέξνληνο, δηάζεζεο, αιιά θαη ηθαλνηήησλ ηνπ δέθηε λα ζπγθεληξψλεη ηελ πξνζνρή ηνπ ζην µήλπµα πνπ ηνπ µεηαβηβάδεη ν πνµπφο. ΢πγρξφλσο

απνζαξξχλεη

ηνλ

πνµπφ λα εθθξαζηεί θαη λα ζπλερίζεη ηελ επηθνηλσλία. 6. Βηαζηηθά ζπµπεξάζµαηα. Αξθεηέο θνξέο ην άηνµν σο δέθηεο έρεη ηελ ηάζε, απφ έιιεηςε ππνµνλήο θαη πίεζε ρξφλνπ, λα βγάδεη βηαζηηθά ζπµπεξάζµαηα 7. Πξνδηάζεζε / πξνθαηάιεςε. 8. Τπεξεπαηζζεζία. 9. Γηαθνξεηηθέο αληηιήςεηο. 10. ΢ρέζεηο µεηαμχ πνµπνχ θαη δέθηε. 63


11. Γνµέο / δηαδηθαζίεο. 12. Τπεξθφξησζε. Ο µεγάινο φγθνο πιεξνθνξηψλ πνπ δέρεηαη θαζεµεξηλά θάζε άλζξσπνο ζε ζπλδπαζµφ µε ην ρξφλν θαη ηηο ηθαλφηεηεο ζχιιεςεο, εξµελείαο θαη αμηνπνίεζήο ηνπο, ζπρλά απνηειεί εµπφδην ζηελ επηθνηλσλία. ΢πλήζεηο ζπλέπεηεο ηνπ εµπνδίνπ απηνχ είλαη: - Ζ αδπλαµία ηνπ αλζξψπνπ λα ζπιιάβεη θαη λα επεμεξγαζηεί έλα µέξνο απηψλ, - ε ιαλζαζµέλε επεμεξγαζία, - ε θαζπζηεξεµέλε επεμεξγαζία, - ε επηιεθηηθή ζχιιεςε θαη - ε απνθπγή πιεξνθνξηψλ. 13.

Οη

θψδηθεο.

Ο

θψδηθαο

πνπ

ρξεζηµνπνηνχλ

νη

άλζξσπνη

γηα

λα

επηθνηλσλήζνπλ απνηεινχλ έλα παξάγνληα – θιεηδί γηα ηελ απνηειεζµαηηθφηεηα ηεο επηθνηλσλίαο. Σα πηζαλά πξνβιήµαηα πνπ δεµηνπξγνχλ εληνπίδνληαη ζε δχν πεξηπηψζεηο. ΋ηαλ νη ζπλνµηιεηέο δε ρξεζηµνπνηνχλ ηνπο ίδηνπο αθξηβψο θψδηθεο, δειαδή ιέμεηο, ζχµβνια, θηλήζεηο θηι. Γηα παξάδεηγµα, ν θψδηθαο πνπ ρξεζηµνπνηνχλ νη ζηξαηησηηθνί ζηε δνπιεηά ηνπο είλαη αξθεηά δηαθνξεηηθφο απφ απηφλ πνπ ρξεζηµνπνηνχλ νη γηαηξνί. Πνιιέο ιέμεηο, πνιιά ζχµβνια ή θηλήζεηο είλαη άγλσζηεο ή αθαηαλφεηεο ζηνπο µε ζηξαηησηηθνχο.

Σν

ίδην

µπνξεί

λα ζπµβεί αθφµε θαη µεηαμχ ησλ εξγαδνµέλσλ ζε

δηαθνξεηηθά ηµήµαηα ηεο επηρείξεζεο. Πνιιέο θνξέο νη ζπλνµηιεηέο ρξεζηµνπνηνχλ ηηο ίδηεο αθξηβψο ιέμεηο, φµσο ε ζεµαζία ηνπο γηα ηνλ θαζέλα είλαη δηαθνξεηηθή. Γηα παξάδεηγµα, νη ιέμεηο «εζληθή αληίζηαζε» δε ζεµαίλνπλ αθξηβψο ην ίδην πξάγµα γηα ηνπο αλζξψπνπο πνπ ηελ έδεζαλ θαη ηε δεµηνχξγεζαλ θαη γη‟ απηνχο πνπ ηε δηάβαζαλ ζηα ηζηνξηθά βηβιία. Δπίζεο, ν φξνο «θέξδνο» δε ζεµαίλεη ην ίδην αθξηβψο πξάγµα γηα ηνλ επηρεηξεµαηία, ηνλ επαγγειµαηία manager θαη ηνλ εξγάηε. Ο θψδηθαο θάζε αλζξψπνπ δηαµνξθψλεηαη θπξίσο απφ ηηο γλψζεηο ηνπ, ηηο εµπεηξίεο ηνπ θαη ηελ πξνζσπηθφηεηά ηνπ. Ζ απνηειεζµαηηθή επηθνηλσλία απαηηεί ηε ζπλεηδεηνπνίεζε απφ ηνπο ζπλνµηιεηέο ησλ δηαθνξψλ πνπ ππάξρνπλ ζε επίπεδν θσδίθσλ. Ζ πξνζπάζεηά ηνπο γηα ηελ ειαρηζηνπνίεζε απηψλ είλαη αλαγθαία γηα ηελ επίηεπμε ησλ ζηφρσλ ηεο επηθνηλσλίαο. Α΢ΚΖ΢ΔΗ΢ 1. Οη δηαθνξεηηθέο αληηιήςεηο ησλ αηφκσλ δελ απνηεινχλ εκπφδην ζηελ επηθνηλσλία κεηαμχ ηνπο. 64


2. Σα εκπφδηα ηεο ςπρνζπγθηλεζηαθά.

επηθνηλσλίαο

δηαθξίλνληαη

ζε

θπζηνινγηθά

θαη

3. Ζ ελέξγεηα ηνπ δέθηε λα βγάδεη βηαζηηθά ζπκπεξάζκαηα δελ απνηειεί εκπφδην απνηειεζκαηηθήο επηθνηλσλίαο. 4. Ζ απνηειεζκαηηθή επηθνηλσλία απαηηεί λα ππάξρεη ζαθήλεηα ζην ζηφρν ηνπ πνκπνχ. 5. Γηα θάζε κήλπκα ππάξρνπλ ελαιιαθηηθνί ηξφπνη επηθνηλσ λίαο. 6. Ζ θφπσζε απνηειεί θπζηνινγηθφ εκπφδην επηθνηλσλίαο. 7. Οη δνκέο, νη Γαδίθαζίεο, νη ηερληθέο, ηα κέζα είλαη πεξηβαιινληηθά εκπφδηα επηθνηλσλίαο 8. Σνλ ρξφλν θαη ηνλ ρψξν ηεο επηθνηλσλίαο ηνλ θαζνξίδεη ζπλήζσο ν δέθηεο 9. Απφ ηνλ πνκπφ θαη ηνλ δέθηε πεγάδνπλ Α. ηα θπζηνινγηθά Β. ηα ςπρνζπγθηληζηαθά Γ. ηα πεξηβαιινληηθά εκπφδηα Γ. φια ηα παξαπάλσ 10. Ζ θφπσζε ζεσξείηαη Α. ηα θπζηνινγηθά Β. ηα ςπρνζπγθηληζηαθά Γ. ηα πεξηβαιινληηθά εκπφδηα

11. Σα εκπφδηα επηθνηλσλίαο πεγάδνπλ απφ Α. Σνλ πνκπφ Β. Σνλ δέθηε Γ. Σν πεξηβάιινλ Γ. ΋ια ηα παξαπάλσ 12. Ζ δηάζεζε ζεσξείηαη: α. θπζηνινγηθφ εκπφδην επηθνηλσλίαο β. ςπρνζπγθηλεζηαθφ εκπφδην επηθνηλσλίαο γ. πεξηβαιινληηθφ εκπφδην επηθνηλσλίαο

13. Σελ επζχλε ηνπ κε κελχκαηνο έρεη: α. ν πνκπφο β. ν δέθηεο γ. ην πεξηβάιινλ δ. ν πνκπφο θαη ν δέθηεο

ζσζηνχ

14. ΢ην εκπφδην η��π «κε ζσζηνχ κελχκαηνο» δελ αλήθεη: α. ε έιιεηςε πιεξφηεηαο ηνπ κελχκαηνο β. ε θαθή επηινγή ηνπ ρξφλνπ γ. ε αζάθεηα δ. ε κε αθξίβεηα 15. Ο ρψξνο θαη ν ρξφλνο επηθνηλσλίαο ζπλήζσο θαζνξίδνληαη απφ: α. ηνλ πνκπφ β. ην δέθηε γ. ηνλ πνκπφ θαη ην δέθηε 16. Ζ επηινγή ηνπ ηξφπνπ θαη ηνπ κέζνπ θαζνξίδεηαη απφ: α. ηνλ πνκπφ β. ην δέθηε γ. ηνλ πνκπφ θαη ην δέθηε 17. Γηα θάζε κήλπκα: α. ππάξρεη κφλν έλαο ηξφπνο επηθνηλσλίαο β. ππάξρεη κφλν έλα κέζν επηθνηλσλίαο γ. ππάξρεη κφλν έλαο ηξφπνο θαη κφλν έλα κέζν επηθνηλσλίαο δ. ππάξρνπλ ελαιιαθηηθνί ηξφπνη επηθνηλσλίαο 65


ε. ππάξρνπλ ελαιιαθηηθά κέζα επηθνηλσλίαο ζη. ππάξρνπλ ελαιιαθηηθνί ηξφπνη θαη κέζα επηθνηλσλίαο 18. Βειηησηηθέο πξνηάζεηο ησλ εξγαδνκέλσλ γηα λα απμεζεί ε απνηειεζκαηηθφηεηα ησλ επηρεηξήζεσλ: α. θαηαλννχληαη ζσζηά απφ ηε δηνίθεζε θαη γίλνληαη απνδεθηέο, γηαηί απηή έρεη ηελ πξνθαηάιεςε β. δελ θαηαλννχληαη ζσζηά απφ ηε δηνίθεζε θαη δε γίλνληαη απνδεθηέο, γηαηί απηή έρεη ηελ πξνθαηάιεςε φηη νη εξγαδφκελνη δηεθδηθνχλ θαηά ηεο επηρείξεζεο 19. Ο θψδηθαο θάζε αλζξψπνπ δηακνξθψλεηαη θπξίσο απφ: α. ηηο γλψζεηο ηνπ β. ηηο εκπεηξίεο ηνπ γ. ηελ πξνζσπηθφηεηα ηνπ δ. ην α θαη ην β ε. ην α, ην β θαη ην γ 20. Οξηζκέλα απφ ηα εκπφδηα πνπ αθνξνχλ ηνλ πνκπφ, ην _______ θαη ην πεξηβάιινλ είλαη: Οη αζαθείο ________ Ζ θαθή επηινγή ________ θαη κέζνπ Σα βηαζηηθά __________ Οη _________

66


ΒΑ΢ΗΚΑ ΔΜΠΟΓΗΑ ΣΖ΢ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ΢ Ζ αλαγθαηφηεηα ηεο επηθνηλσλίαο θάλεη εχθνιν ηνλ εληνπηζκφ ησλ εκπνδίσλ ηεο επηθνηλσλίαο. ΦΤ΢ΗΟΛΟΓΗΚΑ: έιιεηςε ηθαλνηήησλ επηθνηλσλίαο. ΦΤΥΟ΢ΤΓΚΗΝΖ΢ΗΑΚΑ: δηάζεζε, πξνθαηάιεςε, ζπλαηζζήκαηα θ.ι.π ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΑ: δνκέο, ηερληθέο, κέζα θ.ι.π

ΠΑΡΟΤ΢ΗΑ΢Ζ ΣΧΝ ΢ΖΜΑΝΣΗΚΟΣΔΡΧΝ ΔΜΠΟΓΗΧΝ: 1. Α΢ΑΦΔΗ΢ ΢ΣΟΥΟΗ 2. ΜΖ ΢Χ΢ΣΑ ΜΖΝΤΜΑΣΑ (αλαθξίβεηα, αζάθεηα κε απνηέιεζκα δπζθνιία θαηαλφεζεο, ή ην κήλπκα λα κελ πεξηέρεη απηφ πνπ ζέιεη λα κεηαβηβάζεη ν πνκπφο. 3. ΚΑΚΖ ΔΠΗΛΟΓΖ ΥΧΡΟΤ ΚΑΗ ΥΡΟΝΟΤ 4. ΚΑΚΖ ΔΠΗΛΟΓΖ ΣΡΟΠΟΤ (γξαπηφο, πξνθνξηθφο, νπηηθφο) ΚΑΗ ΜΔ΢ΟΤ (ηφλνο, ιφγνο, ηειέθσλν θ.ι.π) 5. ΔΛΛΔΗΦΖ ΔΝΓΗΑΦΔΡΟΝΣΟ΢ / ΑΠΡΟ΢ΔΞΗΑ 6. ΒΗΑ΢ΣΗΚΑ ΢ΤΜΠΔΡΑ΢ΜΑΣΑ 7. ΠΡΟΓΗΑΘΔ΢Ζ ΠΡΟΚΑΣΑΛΖΦΖ 8. ΤΠΔΡΔΤΑΗ΢ΘΖ΢ΗΑ σο πξνο κεξηθέο ιέμεηο, θξάζεηο, γεγνλφηα. 9. ΓΗΑΦΟΡΔΣΗΚΔ΢ ΑΝΣΗΛΖΦΔΗ΢ 10. ΢ΥΔ΢ΔΗ΢ ΠΟΜΠΟΤ ΚΑΗ ΓΔΚΣΖ (αλζξψπηλεο ζρέζεηο, θνηλσληθή θαη δηνηθεηηθή ζέζε) 11. ΓΟΜΔ΢ / ΓΗΑΓΗΚΑ΢ΗΔ΢ πνπ εθαξκφδνληαη. 12. ΤΠΔΡΦΟΡΣΧ΢Ζ (κεγάινο φγθνο πιεξνθνξηψλ πνπ δπζθνιεχεη ηελ εξκελεία ηνπο.) 13. ΚΛΗΜΑ / ΠΑΗΓΔΗΑ 14. ΚΧΓΗΚΔ΢ (ιέμεηο, ζχκβνια, θηλήζεηο θ.ι.π) πνπ είλαη δηαθνξεηηθνί κεηαμχ ησλ αλζξψπσλ πνπ επηθνηλσλνχλ.

ΒΔΛΣΗΧ΢Ζ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ΢ ΠΟ΢ΟΣΗΚΑ: ε πξνζπάζεηα βειηίσζεο επηθεληξψλεηαη ζηελ αχμεζε ησλ πιεξνθνξηψλ πνπ κεηαβηβάδνληαη. ΠΟΗΟΣΗΚΑ: επηδηψθεη ηνλ πεξηνξηζκφ ησλ απνθιίζεσλ κεηαμχ απηψλ πνπ νη πνκπνί επηζπκνχλ λα κεηαβηβάζνπλ θαη εθείλσλ πνπ νη δέθηεο αληηιακβάλνληαη. ΒΑ΢ΗΚΔ΢ ΑΡΥΔ΢ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΗΚΖ΢ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ΢ 1. ΓΗΑΓΗΚΑ΢ΗΑ ΜΔΣΑΓΟ΢Ζ΢ ΜΖΝΤΜΑΣΟ΢ ΠΡΟΔΣΟΗΜΑ΢ΗΑ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ΢ ΜΔΣΑΓΟ΢Ζ ΣΟΤ ΜΖΝΤΜΑΣΟ΢ ΔΛΔΓΥΟ΢ FEED BACK 2. ΚΡΗ΢ΗΜΑ ΕΖΣΖΜΑΣΑ ΣΖ΢ ΜΔΣΑΓΟ΢Ζ΢ ΣΟΤ ΜΖΝΤΜΑΣΟ΢ ΓΛΧ΢΢Α ΢ΧΜΑΣΟ΢ (πνιιέο απφ ηηο εθθξάζεηο έρνπλ δηαπνιηηηζκηθή ζεκαζία) ΚΑΣΑΝΟΖ΢Ζ ΣΧΝ ΓΗΑΦΟΡΧΝ ΜΔΣΑΞΤ ΠΟΜΠΟΤ ΚΑΗ ΓΔΚΣΖ ΒΔΛΣΗΧ΢Ζ ΣΟΤ ΜΖΝΤΜΑΣΟ΢ ΒΑ΢ΗΚΑ ΥΑΡΑΚΣΖΡΗ΢ΣΗΚΑ ΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΠΟΤ ΢ΤΝΘΔΣΟΤΝ ΔΝΑ ΢Χ΢ΣΟ ΜΖΝΤΜΑ  ΢ΑΦΖΝΔΗΑ – ΑΚΡΗΒΔΗΑ  ΠΛΖΡΟΣΖΣΑ  ΠΔΡΗΔΚΣΗΚΟΣΖΣΑ – ΢ΤΝΣΟΜΗΑ

67


ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΗΚΖ ΑΚΡΟΑ΢Ζ ΠΑΘΖΣΗΚΖ ΑΚΡΟΑ΢Ζ: Σα ραξαθηεξηζηηθά ηεο είλαη ε ζσζηή ζχιιεςε, επεμεξγαζία θαη εξκελεία απφ ην δέθηε ησλ κελπκάησλ πνπ ηνπ ζηέιλεη ν πνκπφο. Απαηηεί: α) Δμάιεηςε ησλ ζνξχβσλ, β) ζπγθέληξσζε ηεο πξνζνρήο ηνπ δέθηε, γ) νπηηθή επαθή θαη λεχκαηα, δ) έιεγρν ησλ πξνθαηαιήςεσλ ηνπ δέθηε θαη ηεο πηζαλήο επαηζζεζίαο. ΔΝΔΡΓΖΣΗΚΖ ΑΚΡΟΑ΢Ζ: ραξαθηεξίδεηαη απφ ηελ πξνζπάζεηα ηνπ δέθηε λα βνεζήζεη ηνλ πνκπφ λα εθθξάζεη λα κεηαβηβάζεη κε ζσζηφ ηξφπν απηφ πνπ επηζπκεί. Οη βαζηθέο ελέξγεηεο είλαη: α) εξσηήζεηο, β) Δλζάξξπλζε, γ)έιεγρν, δ)ελζπλαίζζεζε δειαδή ν δέθηεο κπαίλεη ζηε ζέζε ηνπ πνκπνχ θαη αθνχεη θαη θαηαλνεί φζα ν ηειεπηαίνο ηνπ κεηαβηβάδεη. ΔΡΧΣΖ΢ΔΗ΢ ΔΠΑΝΑΛΖΦΖ΢ 1. Πνηα είλαη ε έλλνηα ηεο πιεξφηεηαο πνπ ζπλζέηεη έλα ζσζηφ κήλπκα 2. Πνηα είλαη ε έλλνηα ηεο ελζπλαίζζεζεο 3. Πνηα είλαη ε έλλνηα ηεο επηθνηλσλίαο a) ε ζπγθέληξσζε ησλ αλζξψπσλ ζε θαζνξηζκέλν ηφπν θαη ρξφλν κε ζθνπφ ηελ επίιπζε ησλ πξνβιεκάησλ ηνπο. b) Ζ δηαδηθαζία κεηαβίβαζεο πιεξνθνξηψλ, κελπκάησλ, λνεκάησλ, ηδεψλ ζηνηρείσλ απφ ηνλ έλα ζηνλ άιιν. c) Ζ απνηειεζκαηηθή ηππηθή δηαδηθαζία ε νπνία αλαπηχζζεηαη ζηνπο θφιπνπο θάζε νκάδαο d) Ο ζπλδπαζκφο ησλ α θαη β 4. Πνηα είλαη ε έλλνηα ηεο νξηδφληηα επηθνηλσλίαο; a) είλαη ε κεηαβίβαζε κελπκάησλ κε ηε κνξθή δηαηαγψλ, νδεγηψλ, παξαηεξήζεσλ θαη αλαθνηλψζεσλ. b) Δίλαη ε ξνή πιεξνθνξηψλ ε νπνία μεθηλά απφ ηα θαηψηεξα επίπεδα θαη θαηαιήγεη ζηα αλψηεξα. c) Δίλαη ε επηθνηλσλία ησλ εξγαδνκέλσλ κεηαμχ δηαθνξεηηθψλ ηκεκάησλ ηεο επηρείξεζεο. d) Δίλαη ε επηθνηλσλία ησλ πξντζηακέλσλ κεηαμχ δηαθνξεηηθψλ ηκεκάησλ ηεο επηρείξεζεο 5. Οξηζκέλα απφ ηα βαζηθά εκπφδηα ηεο επηθνηλσλίαο απνηεινχλ: a) ε θαθή επηινγή ρψξνπ θαη ρξφλνπ θαζψο θαη ηα βηαζηηθά ζπκπεξάζκαηα b) νη αζαθείο ζηφρνη, ηα κε ζσζηά κελχκαηα, θαη ε απξνζεμία c) ε ππεξεπαηζζεζία, ε ππεξθφξησζε, θαη ε πξνδηάζεζε/ πξνθαηάιεςε d) φια ηα παξαπάλσ 6. Ση είλαη ε ελζπλαηζζεζία a) ε πξνζέγγηζε ηνπ άιινπ απφ ηε ζέζε ηνπ πνκπνχ b) ε ζπκπάζεηα ηνπ άιινπ απφ ηε ζέζε ηνπ δέθηε c) ε θαηαλφεζε ηεο ζέζεο ηνπ πνκπνχ απφ ηε ζέζε ηνπ δέθηε d) ηε ζαθήλεηα, ηελ αθξίβεηα, ηελ πιεξφηεηα ηνπ κελχκαηνο. 7. Ζ δηαδηθαζία ηεο επηθνηλσλίαο αξρίδεη απφ ηε ζηηγκή πνπ ν _____________ κεηαθέξεη ηελ πιεξνθνξία ζηνλ ________________ θσδηθνπνηψληαο ηελ. Με ηε βνήζεηα ησλ _____________ κεηαβηβάδεη ην κήλπκα. 8. Ο κεγάινο φγθνο ησλ πιεξνθνξηψλ πνπ δέρεηαη θαζεκεξηλά ν άλζξσπνο δεκηνπξγεί _____________ θαη απηφ απνηειεί _____________ ζηελ επηθνηλσλία.

68


9. Ζ πεξηεθηηθφηεηα θαη ε ______________ ηνπ κελχκαηνο απμάλεη ηηο δπλαηφηεηεο ____________ ηνπ απφ ην δέθηε θαη κεηψλεη ην _____________ ηεο επηθνηλσλίαο. 10. Κσδηθνπνίεζε είλαη ε δηαδηθαζία κε ηελ νπνία ν πνκπφο κεηαηξέπεη απηφ πνπ ζέιεη λα κεηαβηβάζεη ζε έλα λφεκα κε ηε κνξθή κελχκαηνο. ΢ Λ 11. Οη αλζξψπηλεο ζρέζεηο, νη ζρέζεηο εμνπζίαο, ε θνηλσληθή θαη ε δηνηθεηηθή ζέζε θαζψο θαη νη ζρέζεηο ζπκθεξφλησλ δπζρεξαίλνπλ ηελ επηθνηλσλία. ΢ Λ 12. Ζ βειηίσζε ηεο επηθνηλσλίαο εμαξηάηαη απνθιεηζηηθά απφ ηελ πξνεηνηκαζία ηεο επηθνηλσλίαο θαζψο θαη ηε κεηάδνζε ηνπ κελχκαηνο. ΢ Λ 13. Ζ παζεηηθή αθξφαζε ραξαθηεξίδεηαη απφ ηελ πξνζπάζεηα ηνπ δέθηε λα βνεζήζεη ηνλ πνκπφ λα εθθξάζεη θαη λα κεηαβηβάζεη ζσζηά απηφ πνπ ζέιεη. ΢ Λ

69


Οργάνωση Επιχειρήσεων