Handboek regionale oncologienetwerken Tips voor het ontwikkelen van een regionaal oncologienetwerk in Midden-Nederland
Waarom oncologienetwerken? Bij kanker telt niet alleen de overleving, het gaat ook over de kwaliteit van leven en het omgaan met de (late) gevolgen. Zorg voor de gevolgen van kanker moet daarom -vanaf het moment van diagnose- integraal onderdeel zijn van de oncologische zorg. Het gaat om noodzakelijke zorg voor (ex-)patiënten ten aanzien van hun zorgbehoeften op lichamelijk, psychisch en sociaal-maatschappelijk gebied. Bron: www.iknl.nl/kanker-en-leven
Netwerkvorming oncologie, ook voor de gevolgen van kanker •
•
•
•
•
Het doel van dit handboek is om tips en handvatten te geven bij het opstarten van een regionaal oncologienetwerk. Zie het handboek als een leidraad. De stappen die je gaat zetten zijn afhankelijk van de regionale context. Het gaat om netwerken die zich richten op zorg en ondersteuning voor de gevolgen van kanker op lichamelijk, psychisch en sociaal maatschappelijk vlak. En dus niet op de medische behandeling van kanker. Regionale oncologienetwerken zijn voor trefzekere zorg voor iedere patiënt met kanker. De doelstelling is kwalitatief hoogwaardige zorg voor de gevolgen van kanker, waar mogelijk dichtbij huis. Het oprichten van oncologienetwerken past binnen het landelijke Actieplan Kanker & Leven.
Waar wil je meer over weten? De fase waar mijn oncologienetwerk zich in bevindt
klik hier voor de 4 fases
Tips bij uitvoering
klik hier voor de tips
Fases bij het opzetten van een regionaal oncologienetwerk
1
Verkennen Voer vooronderzoek uit door initiatiefnemers
2
Vormgeven Schets contouren van het netwerk door kartrekkers
3
Verdiepen Bepaal doelen en inrichting met regionale partners
4
Verduurzamen Scherp doelen en inrichting verder aan met partners netwerk
VERKENNEN
FASE 1
VORMGEVEN VERDIEPEN
Verkennen
VERDUURZAMEN
voer vooronderzoek uit (door initiatiefnemers)
Wat ga je doen? • • • •
Breng in beeld wat al gebeurt in de regio Wie is enthousiast en kan kartrekker zijn? Verkennen logische afbakening van de regio. Tip: volg de O&I regio (de regio waarin huisartsen samenwerken). Welke partijen kunnen betrokken zijn?
Wat is het resultaat? • • •
Je hebt een beeld van initiatieven in de regio. Je hebt een aantal enthousiaste kartrekkers waarmee je de volgende stap kan zetten. De afbakening van de regio/het verzorgingsgebied is helder.
VERKENNEN
FASE 2
VORMGEVEN VERDIEPEN
Vormgeven
VERDUURZAMEN
schetsen contouren netwerk (met kartrekkers)
Wat ga je doen?
• Spreken met patiënten en professionals in de regio over hun ervaringen en behoeften. • Tip voor gesprek met patiënten: maak een patiëntreis om persoonlijke belevingen en ervaringen te horen over zorg voor de gevolgen van kanker tijdens de verschillende fases in het zorgproces. • Tip voor gesprek met professionals: bevraag hen op de thema’s van netwerksamenwerking - ambitie, belangen, relatie, organisatie en proces. • Bepaal identiteit en ambitie van het netwerk.
Wat is het resultaat?
• Draagvlak voor het starten van een regionaal oncologienetwerk. • Contourschets van het netwerk met daarin op hoofdlijnen een identiteit en ambitie van het netwerk, de zorgverleners waarmee gestart zal worden en de wijze van samenwerken.
VERKENNEN
FASE 3
VORMGEVEN VERDIEPEN
Verdiepen
VERDUURZAMEN
doelen en inrichting (met regionale partners)
Wat ga je doen?
• Delen, toetsen en aanscherpen van de uitkomsten van de verkenning • Identiteit en ambitie helder? • Missen er nog partijen? • Wijze van samenwerken helder? • Bepaal de doelen van het netwerk • Bepaal de inrichting van het netwerk voor de start van het netwerk • Tip: organiseer een startbijeenkomst en betrek mensen die kanker hebben (gehad) actief
Wat is het resultaat?
• Contouren zijn vastgesteld • Heldere doelen waar het regionaal oncologienetwerk mee aan de slag gaat • Afspraken over de inrichting van het netwerk in de opstartfase
VERKENNEN
FASE 4
VORMGEVEN VERDIEPEN
Verduurzamen
VERDUURZAMEN
Scherp doelen en inrichting verder aan met partners netwerk
Wat ga je doen?
• Uitvoeren van de doelen • Evalueren, monitoren en bijstellen • Tip: betrek ervaringsdeskundigen actief!
Wat is het resultaat?
• Doel van verduurzamen is het hebben van een goed functionerend netwerk waarin de zorg rondom (ex)kankerpatiënten op elkaar is afgestemd, participanten leren van elkaar en er een structuur bestaat waarin vernieuwing en doorontwikkeling geborgd is.
Tips bij uitvoering
1
Betrokken partijen bij het netwerk
3
Bepaal doelen van het netwerk
2
Identiteit en ambitie van het netwerk
4
Inrichting van het netwerk
THEMA 1
BETROKKEN PARTIJEN INDENTITEIT EN AMBITIE
Betrokken partijen
DOELEN INRICHTING
bij het netwerk
Landelijke kaders Het netwerk is multidisciplinair: minimaal 5 verschillende beroepsgroepen en minimale aanwezigheid van: fysiotherapeut, psychosociale begeleider (zoals psycholoog, maatschappelijk werker of praktijkondersteuner POH-GGZ) en diëtist.
Aanvullingen Netwerk Zorg voor Mensen met Kanker
• Voor Midden-Nederland volgen we de O&I regio’s bij de oprichting van oncologienetwerken, betrek dus partijen uit deze regio. • Volg waar mogelijk de kwaliteitsstandaarden van de beroepsverenigingen. • Om de zorg voor de gevolgen van kanker een integrale onderdeel te laten zijn van de kankerbehandeling is structurele verbinding met ziekenhuizen en de huisartsen in de regio nodig.
BETROKKEN PARTIJEN
THEMA 2
INDENTITEIT EN AMBITIE DOELEN
Identiteit en ambitie
INRICHTING
van het netwerk
Landelijke kaders
• Het netwerk heeft visie/doelstelling op papier • Kwalitatief hoogwaardige zorg voor de gevolgen van kanker, waar mogelijk dichtbij huis
Aanvullingen Netwerk Zorg voor Mensen met Kanker • • • • •
Patiënt centraal Patiënt weet wat hij waar kan halen Kwaliteit van leven Inzicht in disciplines; wie doet wat Professionals weten elkaar te vinden en kunnen doorverwijzen • Kwaliteit van zorg en ondersteuning
BETROKKEN PARTIJEN
THEMA 3
INDENTITEIT EN AMBITIE DOELEN
Bepaal doelen
INRICHTING
van het netwerk
Landelijke kaders
• Het netwerk heeft een (geactualiseerde) website • Het netwerk heeft een aanspreekpunt voor patiënten • Het netwerk heeft structurele contacten met het één of meerdere ziekenhuizen • Het netwerk heeft structurele contacten met huisarts(en)
Aanvullingen Netwerk Zorg voor Mensen met Kanker • Een sociale kaart • Elkaar leren kennen en korte lijnen • Afstemmen en standaardiseren zorgpaden 2e en 1e lijn
THEMA 4
BETROKKEN PARTIJEN INDENTITEIT EN AMBITIE
Inrichting
DOELEN INRICHTING
van het netwerk
Landelijke kaders
• Het netwerk heeft afspraken gemaakt over de minimale deelname van een lid aan het netwerk • Het netwerk heeft geen winstoogmerk
Aanvullingen Netwerk Zorg voor Mensen met Kanker
• Vorm volgt inhoud • Maak een keuze voor de organisatievorm (mandatering, besluitvormingsstructuur, rol bestuur) • Maak keuzes over wie welke rol pakt en frequentie van overleg etc • Maak afspraken over ontmoeten, ontwikkelen en leren • Spreek af hoe je het patiëntenperspectief borgt
Over NZMK
Colofon
Het Netwerk Zorg voor Mensen met Kanker werkt aan een betere kwaliteit van leven voor mensen met kanker door gerichte verwijzing voor aanvullende zorg op maat. De belangrijkste activiteit van het netwerk is patiënten en verwijzers wegwijs maken in het aanbod voor aanvullende zorg voor mensen met kanker in de regio Midden Nederland. Het multidisciplinaire netwerk heeft als doel:
• het verbeteren van de afstemming en samenwerking tussen professionals in de regio Midden Nederland;
• het vereenvoudigen van de verwijzing van de patiënt met kanker naar adequate aanvullende zorg;
• een zichtbaar transmuraal kennis- en verwijsnetwerk; • het faciliteren van de verbinding tussen patiënt en professionals in de regio Midden Nederland.
Over Raedelijn
Colofon
Raedelijn is een adviesbureau in Midden-Nederland. Ons doel: optimale zorg en gezondheid voor de inwoners. Dit realiseren wij door samenwerkings verbanden op te zetten tussen organisaties, gemeenten, inwoners en (zorg) professionals. Wij geloven dat samenwerken in en om de eerste lijn de sleutel is tot persoonsgerichte en passende zorg. Binnen deze samenwerkingen ontwikkelen wij nieuwe werkwijzen en realiseren we een concrete aanpak. Interventies onderbouwen we met data over zorg en gezondheid van nu én in de toekomst. Raedelijn fungeert in trajecten rondom zorg voor de gevolgen van kanker als sparringpartner en adviseur. We delen de voorbeelden uit de regio.
Het volgen van deze stappen en tips helpt bij het ontwikkelen van een regionaal oncologienetwerk. Heb je vragen? Raedelijn helpt je graag verder. Neem contact op met onze adviseurs.
Linda van de Poll lvdpoll@raedelijn.nl
April 2021
Lidwine Luijkx laluijkx@raedelijn.nl