Мастацтва №8'2013

артэфакты

14

Вяр­тан­не праз трыц­цаць га­доў «Вя­сё­лыя жаб­ра­кі» Ва­ка­ль­ны цыкл Іга­ра Па­лі­во­ды Вер­шы Ро­бер­та Бёр­нса Аран­жы­роў­кі Ула­дзі­мі­ра Тка­чэн­кі За­піс Аляк­сан­дра Віс­лаў­ска­га Прадзю­сар Ба­рыс Бер­нштэйн Му­зыч­ны пра­ект, 2013. В о ­л ь ­га Б р ы ­л о н

У праграме каляндарна-абрадавых песень з Ле­анідам Тыш­ко і Ула­дзі­мірам Тка­чэн­кам. 1979.

Вя­лі­кае ба­чыц­ца на ад­лег­лас­ці. У да­чы­ нен­ні да Іга­ра Па­лі­во­ды, кам­па­зі­та­ра, пі­яніс­та і аран­жы­роў­шчы­ка, які пра­жыў ве­ль­мі ка­рот­кае жыц­цё, сэнс гэ­тых слоў з кож­ным го­дам ста­но­віц­ца ўсё больш ві­да­воч­ным. Ён быў «не­ту­тэй­шы» па маш­та­бе ад­ора­нас­ці. Асоб, якія ўлас­най твор­час­цю апя­рэ­джва­юць час, на све­ це ня­шмат. Пры жыц­ці Ігар не атры­маў на­леж­на­га пры­знан­ня, хоць і быў вя­до­ мым му­зы­кан­там, асаб­лі­ва пад­час пра­ цы ў «Пес­ня­рах». У му­зыч­ным ася­род­дзі Па­лі­во­да меў аўта­ры­тэт без­умоў­ны, за­ ва­ява­ны дзя­ку­ючы та­лен­ту, пра­фе­сі­яна­ ліз­му і ня­спын­най пра­цы. У 1981 го­дзе Ігар Па­лі­во­да ства­рыў ва­ка­ль­ны цыкл «Вя­сё­лыя жаб­ра­кі» на вер­шы Ро­бер­та Бёр­нса з 12 пе­сень і інстру­м ен­та­ль­н а­г а ўсту­п у. Ідэю пад­ка­заў яму Ула­дзі­мір Му­ля­він. «Пес­ня­ры» бы­лі пер­шы­мі вы­ка­ наў­ца­мі гэ­та­га тво­ра, які па­зна­чыў са­бой на­ра­джэн­не Па­лі­во­ды-кам­ па­зі­та­ра. Да­гэ­туль ён спра­ба­ваў ся­ бе то­ль­кі ў ка­мер­ных жан­рах, пі­саў пес­ні і аран­жы­роў­кі для «Пес­ня­ роў». «Вя­сё­лыя жаб­ра­кі» ста­лі­ся яго пер­шым буй­ным са­чы­нен­нем. І хоць на той час Па­лі­во­да не меў пра­фе­сій­най, ме­на­ві­та кам­па­зі­ тар­скай ад­ука­цыі (на ад­па­вед­нае ад­дзя­лен­не кан­сер­ва­то­рыі па­сту­ піў па­зней), яго маш­таб­ны дэ­бют ака­заў­ся вы­дат­най з’явай. «Вя­сё­ лыя жаб­ра­кі» не то­ль­кі ўзня­лі твор­ часць «Пес­ня­роў» на вы­со­кі ўзро­ вень, але і су­аднес­лі бе­ла­рус­кую эстра­ду з сус­вет­ным кан­тэк­стам. Атры­маў­ся, без пе­ра­бо­ль­шан­ня, шэ­ дэўр, пра­сяк­ну­ты ка­ла­ры­там шат­ лан­дска­га фаль­к­ло­ру і на­поў­не­ны шмат­слой­ны­мі ва­ка­ль­на-інстру­мен­ та­ль­ны­мі эпі­зо­да­мі. Прэм’ера ад­бы­ла­ ся ў го­ра­дзе Фрун­зэ ў лю­тым 1981-га. У тым жа го­дзе «Пес­ня­ры» зра­бі­лі чар­на­вы

дэ­ма-за­піс «Жаб­ра­коў» і прад­ста­ві­лі яго мас­тац­кай ра­дзе ўсе­са­юзнай фір­мы «Ме­ ло­дыя», каб у рэ­шце рэшт за­пі­саць цыкл на плас­цін­ку. Але ра­да не­ча­ка­на ад­хі­лі­ ла пра­па­но­ву, і праз не­йкі час пра­гра­ма пе­ра­ста­ла вы­кон­вац­ца. І вось бо­льш як праз тры дзе­ся­ці­год­дзі «Вя­сё­лыя жаб­ра­кі» на­бы­лі но­вае жыц­цё. Ідэя ад­на­віць твор на­ле­жа­ла сяб­ру Іга­ ра, «пес­ня­ру» Ба­ры­су Бер­нштэй­ну, які ця­пер жы­ве ў ЗША. У та­кой фан­тас­тыч­ най на пер­шы по­гляд дум­цы пры­сут­ні­ча­ ла жа­дан­не ад­даць да­ні­ну па­мя­ці му­зы­ кан­ту — пры­цяг­нуць ува­гу да ад­мет­на­га са­чы­нен­ня і зра­біць яго да­ступ­ным для пра­слу­хоў­ван­ня. Мэ­та пра­екта — раз­мяс­ ціць ад­ноў­ле­ных «Вя­сё­лых жаб­ра­коў» у

інтэр­нэ­це для бяс­плат­на­га пра­слу­хоў­ ван­ня і па­мпа­ван­ня. Каб ажыц­ця­віць за­ ду­му, спат­рэ­бі­ла­ся два га­ды пра­цы. У вы­ні­ку пра­гра­ма па­спя­хо­ва за­пі­са­ на і раз­меш­ча­на на пер­са­на­ль­ным сай­це Іга­ра Па­лі­во­ды, спе­цы­яль­на ад­кры­тым з гэ­тай на­го­ды ў са­ка­ві­ку бя­гу­ча­га го­да. Дух за­ймае не то­ль­кі ад маш­та­бу пра­цы (у за­пі­се пры­ма­лі ўдзел 30 му­зы­кан­таў з 8 кра­ін све­ту!), але і ад та­го, што ў наш пра­гма­тыч­ны час удзе­ль­ні­кі ўні­ка­ль­на­га інтэр­на­цы­яна­ль­на­га пра­екта, які за­дум­ ваў­ся як да­бра­чын­ная акцыя, пра­ца­ва­лі вы­ключ­на на энту­зі­язме. Спа­чат­ку Ба­рыс Бер­нштэйн за­ру­чыў­ ся пад­трым­кай вы­дат­на­га вы­ка­наў­цы і аран­жы­роў­шчы­ка Ула­дзі­мі­ра Тка­чэн­ кі, які быў ад­ным з артыс­таў ансам­бля «Пес­ня­ры», і пра­гра­ма «Вя­сё­лыя жаб­ра­кі» ства­ ра­ла­ся пры яго не­пас­ рэд­ным удзе­ле.

— З Тка­чэн­кам мы да­ мо­ві­лі­ся дэ­та­лё­ва аб­мяр­ коў­ваць бу­ду­чы пра­ект па скай­пе, — рас­каз­вае Ба­рыс. — І кож­ны дзень па­сля пра­цы я бег на сус­ трэ­чу з Ва­ло­дзем... Пра­ц у­ю чы па слы­х у, Тка­чэн­ка на­ноў ства­рыў інстру­мен­та­ль­ныя акам­ па­не­мен­ты «шат­лан­дскіх пе­сень» Па­лі­во­ды. Гэ­тая сап­раў­ды ты­та­ніч­ная пра­ ца ўсклад­ня­ла­ся тым, што агу­ча­ная «Пес­ня­ра­мі» му­ зы­ка «Жаб­ра­коў» бы­ла на­ пі­с а­н а па-май­с тэр­с ку, з мнос­т вам по­л і­ф а­н іч­н ых інстру­мен­та­ль­ных і ва­ка­ ль­ных на­плас­та­ван­няў, якія вы­ма­га­лі рэ­кан­стру­яван­ня. Але но­ выя аран­жы­роў­кі, бе­раж­лі­ва зроб­ ле­н ыя Ула­д зі­м і­р ам Тка­ч эн­к ам,