Oxfam & Partners 30

Oxfam & Partners 30

driemaandelijks tijdschrift van Oxfam-Solidariteit januari – februari - maart 2013

Mozambique

Solidair van start tot finish

PP BC 10682 Brussel X P501325 - Afgiftekantoor 1099 Brussel X

Beste lezer(es), U hoorde het misschien ook in het nieuws: de 100 rijkste mensen in de wereld verdienden in één ja ar genoeg om de armoede op onze planeet vier keer uit te roeien!

Bij het lezen van deze vaststelling in een Oxfam-rapport kon ik mijn verontwaardiging niet onder stoelen of banken steken. Het document vermeldt eveneens dat het inkomen van de één procent rijkste mensen de voorbije 20 jaar met 60% gestegen is, ondanks de financiële crisis. Wat het nog erger maakt, is dat zulke grenzeloze rijkdom niet alleen economisch onrechtvaardig is, ze leidt ook tot politieke en sociale afbraak en tast het milieu aan.

Natuurlijke rijdommen zoals grond en water worden steeds schaarser. Dus kunnen we het ons niet veroorloven bijna alle bezittingen in handen te laten van een klein groepje mensen, terwijl de grote meerderheid zich met de overschotjes moet tevreden stellen.

De voorbije jaren was ontwikkelingssamenwerking vooral gericht op de strijd tegen de ergste armoede. Het moment is gekomen om de balans terug in evenwicht te brengen: de ongelijkheid en de buitengewone rijkdom moeten worden teruggedrongen en de armoede voorgoed uitgeroeid. Het is tijd voor een wereld waarin iedereen de kans krijgt zich te ontplooien.

Daar werkt Oxfam aan, door het maatschappelijk middenveld te versterken, door op te komen voor een taks op financiële transacties en tegen grootschalige landroof. Daarmee houdt het niet op: in Mozambique eist Oxfam dat de Staat meer sociale zekerheid biedt en de toegang tot basisvoorzieningen waarborgt.

Dit nummer van Oxfam & Partners maakt trouwens plaats voor zijn Mozambikaanse partners en voor het portret van actievoerders die vertrekken van het belang van de bevolking.

Veel leesgenot!

Stefaan Declercq, Algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit

varia Een uitdaging op ma at… van uw schoenen!

U heeft energie op overschot? Zin in een mooi avontuur? Samen met vrienden… en ook nog voor het goede doel? Dan is Oxfam Trailwalker gemaakt op maat van uw schoenen!

Teams van vier stappers gaan de uitdaging aan om 100 kilometer af te leggen in minder dan 30 uur. Vóór de start moet elk team een minimumbedrag aan giften voor de Oxfamprojecten samengebracht hebben. De zesde editie van Oxfam Trailwalker vindt plaats in de Hoge Venen op 24 & 25 augustus 2013. Meer informatie: www.oxfamtrailwalker.be

Een vrouw aan het hoofd van Oxfam op wereldvlak Begin april 2013, wordt Winnie Byanyima algemeen directeur van Oxfam International, de organisatie die strategie, steun, ervaring en coördinatie verzekert voor de 17 leden van de internationale confederatie Oxfam, waar ook Oxfam-in-België toe behoort. Deze Oegandese mensenrechtenmilitante, internationaal topambtenaar en wereldwijd erkende experte in vrouwenrechten, neemt

de functie over van Jeremy Hobbs. Deze laatste besloot zich na 11 jaar trouwe dienst terug te trekken. “Ik ben bijzonder fier dat ik gevraagd werd om zo’n belangrijke organisatie als Oxfam te leiden, want zij engageert zich met passie voor sociale rechtvaardigheid”, verklaarde Winnie Byanyima.

23 en 24 maart 2013: actieweekend "Verkocht aan gewetenloze investeerders"

Sinds oktober 2012 is Oxfam druk in de weer om de Wereldbank te overtuigen lokale gemeenschappen te beschermen tegen grootschalige binnenlandse investeringen waarbij hun rechten niet gerespecteerd worden. Om de druk verder op te voeren, hebben wij uw hulp nodig! Stel niet uit maar teken onze petitie tegen landroof, die eind april aan de Wereldbank zal voorgelegd worden. Wilt u verder gaan? Tijdens het weekend van 23-24 maart 2013 zetten wij de verkoop van openbare gebouwen en plekken in België aan investeerders zonder scrupules in scène. Vervoeg onze beweging, interpelleer mensen op straat rond onrechtvaardige landroof.

Meer info over de petitie en het actieweekend: www.ikgroeimee.be

Mozambique Mozambique heeft twee gezichten: Enerzijds een stabiele economische groei, anderzijds een zeer hoge armoedegraad, waarmee het land helemaal onderaan de ontwikkelingsladder staat.

Het stijgend belang van buitenlandse investeerders in de ontginningsnijverheid is veelbelovend voor de macroeconomische groei. Maar deze positieve trend heeft zeer weinig invloed op het dagelijks leven van de doorsnee Mozambikaan: meer dan de helft leeft onder de absolute armoedegrens.

De armoede knaagt aan Mozambique, vooral onder de mensen die leven van familiale landbouw. Deze bevolkingsgroep is bovendien zeer kwetsbaar vanwege de beperkte (maar verbeterende) toegang tot sociale basisvoorzieningen, zoals gezondheidszorg en onderwijs. Natuurrampen en sociale uitsluiting vanwege geslacht, leeftijd of gezondheid, zijn evenzeer hindernissen voor een echte sociaal-economische ontwikkeling.

De opdracht van Oxfam in Mozambique bestaat er dus in om de voorwaarden voor veranderingen te helpen scheppen. Wij willen mensen die slachtoffer zijn van armoede en uitsluiting actiemiddelen aanreiken en hun mogelijkheden versterken om zich te organiseren, alternatieven te ontwikkelen en invloed uit te oefenen op de instellingen van hun land.

Profiel van MOZAMBIQUE Bevolking: 23.515.934 inw.

Oppervlakte: 799 380 km² Human Development Index (HDI): 0,322 in 2011 (11de laagste plaats) Eén dokter voor 26.545 inwoners Alfabetiseringsgraad: 56% (België 99%) Voornaamste economische sectoren: 81% landbouw, 6% industrie, 13% diensten

Huiselijk geweld, tussen wet en toepassing Sinds 2009 bestaat er, dankzij de druk van het nationale en internationale middenveld, een wet die huiselijk geweld strafba ar ma akt.

Ondanks die wet blijft het geweld tegen vrouwen een echt probleem.

Het middenveld heeft een fundamentele rol te spelen, namelijk druk uitoefenen op de staat en zijn instellingen zodat deze hun verantwoordelijkheid nemen en vrouwen beschermen. Daarom steunt Oxfam-Solidariteit middenveldorganisaties die actie voeren om de bestaande wetten te doen toepassen.

Onze partner WLSA is het Mozambikaanse lid van Women and Law in Southern Africa.

De organisatie maakt deel uit van een onderzoeksnetwerk dat de rechten van vrouwen verdedigt en actie voert om het respect voor vrouwenrechten af te dwingen.

Behalve onderzoekswerk zet de organisatie zich ook in om attitudes en overtuigingen te doen evolueren om zo de sociale en gerechtelijke praktijk te veranderen. In samenwerking met de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken, ontwikkelt WLSA bijvoorbeeld opleidingen voor kaderleden en politieagenten rond vrouwenrechten en het voorkomen van geweld. Ze helpt die ook uitvoeren. De agenten worden opgeleid rond de manier waarop ze vrouwen die slachtoffer zijn van geweld moeten opvangen, de wetgeving, het opvolgen van klachten, het registreren van zaken om statistieken te kunnen aanleggen, enz.

Daarnaast brengt de organisatie de verschillende sectoren in contact met vrouwen die slachtoffer zijn van gendergeweld (of

dreigen dat te worden) en stimuleert ze het overleg. Dit doet ze om werkpistes op te stellen die direct voortkomen uit de betrokken partijen en om de hulpverlening zo adequaat en efficiënt mogelijk te maken. Op die manier ontwikkelde ze een methode om (potentiële) slachtoffers van geweld op te vangen, te behandelen, bij te staan en advies te geven in ziekenhuizen en in politiekantoren. In politiekantoren is er nu een lokaal waar verklaringen anoniem kunnen afgelegd worden, een eenvoudige actie waardoor vrouwen beter omkaderd worden bij het indienen van een klacht.

Profiel van WLSA Mozambique WIE? (Women and law in southern Africa Research and Education Trust) feministische ngo van Zuidelijk Afrika WAT? Onderzoek, beleidsbeïnvloeding, bewustmaking en vorming over sociale rechtvaardigheid en gelijkheid tussen mannen en vrouwen REsulTAAT? WlsA heeft het onthaal in politiekantoren en bepaalde ziekenhuizen beïnvloed

UPC: ruimte voor participatie In de provincie Cabo Delgado hebben 7.000 landbouwers zich gegroepeerd om de politieke besluitvorming rond landbouw te beĂŻnvloeden en om te vechten voor hun sociale en economische rechten.

Onze partner UPC, de provinciale unie van landbouwers uit Cabo Delgado, is een organisatie die landbouwers vertegenwoordigt bij de autoriteiten van de provincie en hun rechten doet gelden.

Ook als bijvoorbeeld olifanten in een natuurpark regelmatig de oogsten vernietigen en vernielingen veroorzaken in dorpen, verzamelt de organisatie landbouwers en vertegenwoordigers van de toeristische sector om praktische oplossingen uit te werken die de leefomstandigheden van de inwoners respecteren. Want UPC wil niet alleen haar leden, maar alle kleinschalige landbouwers verdedigen.

UPC werkt ook aan mogelijke toekomstige problemen van landbouwfamilies. Zo trekt Mozambique vele investeerders aan omdat het binnenkort een van de grootste gassites ter wereld zal hebben en omdat het belangrijke mijnen heeft.

Onze partner UPC informeert de landbouwunies over de risico’s die dergelijke projecten met zich meebrengen. De inwoners worden aangemoedigd mee te denken vooraleer UPC onderhandelingen start met de mijnorganisaties.

Het idee van een grotere gelijkheid tussen mannen en vrouwen begint de laatste jaren vruchten af te werpen binnen de beweging.

De vertegenwoordiging van vrouwen binnen de werkgroepen van UPC bedraagt vandaag 50%.

Dat is deels te danken aan de promotie door UPC van de alfabetisering van vrouwen en door het aanleren van Portugees.

Maar in een land waar vrouwen traditioneel buiten beslissingen over gezinsbudget en beleid gehouden worden, is hun actieve deelname nog niet zo groot. Daarom willen de UPC-projecten het gevoel van eigenwaarde bij vrouwen versterken. De organisatie steunt boerinnengroepen die samen spaarbeurzen en microkredieten opzetten om autonomer te worden binnen hun familie.

UPC werkt dus aan vele aspecten van de Mozambikaanse samenleving: van de alfabetisering tot de verdediging van de rechten van landbouwers. Maar eveneens van groot belang is de manier waarop ze haar acties organiseert. De organisatie baseert zich op de consultatie en actieve deelname van de mensen die ze verdedigt.

Profiel van UPC WIE? Vereniging van landbouworganisaties uit de provincie Cabo Delgado, in het noordwesten van Mozambique WAT? Kleinschalige landbouwers op provinciaal niveau vertegenwoordigen en hun capaciteiten, autonomie en samenwerking versterken REsulTAAT? De erkenning van de lokale overheid en het feit dat de provincie haar advies vraagt

Een grondige strijd Doordat de Mozambikaanse overheid va ak voorrang geeft a an projecten van buitenlandse investeerders, dreigen de landbouwers de toegang tot hun grond te verliezen.

Behalve de lokale en regionale organisaties bestaat in Mozambique nog een nationale boerenorganisatie. Deze federatie vertegenwoordigt de sector van de familiale landbouw. Ze steunt ongeveer 2.200 boerenverenigingen en coöperatieven, die zich zelf organiseren op districts- en provincieniveau. De UNAC (Uniao Nacional de Camponeses of Nationale Unie van Boeren), wil de waardigheid van de landbouwers bevorderen en gehoord worden door de leiders van het land en binnenkort ook door de privésector.

De uitdaging voor deze organisatie? Voldoende legitimiteit verwerven om haar standpunten en voorstellen erdoor te krijgen. UNAC eist vooral meer toegang tot sociale basisvoorzieningen, zoals gezondheidszorg en onderwijs, maar ook toegang tot land en de oprichting van een coherente zaadpolitiek.

De legitimiteit van UNAC berust op een vlotte communicatie tussen de boeren aan de basis en de leiding van de organisatie. Om een verandering te kunnen eisen, moet zij immers

getrouw haar basis vertegenwoordigen.

Oxfam helpt de democratische structuur van de organisatie te versterken en biedt vorming aan rond participatie en de genderproblematiek. We bieden ook technische ondersteuning bij het lobbywerk naar de overheid en de privésector.

Als internationale organisatie in een confederatie met 17 leden vergemakkelijkt Oxfam de contacten tussen UNAC en de organisaties in de investerende landen zoals Brazilië en Japan.

Daarnaast wil UNAC de boerenverenigingen meer zeggenschap geven in de provincies en districten, dit dankzij een democratisch en participatief beleid, dat de boerenbeweging versterkt en meer legitimiteit geeft.

Profiel van UNAC WIE? Nationale unie van Mozambikaanse Boeren WAT? lokale boerenverenigingen helpen zich te structureren en hun eigen projecten of lokale doelstellingen te realiseren REsulTAAT? De uNAC heeft beloofd provinciale verenigingen op te richten in negen van de tien provincies van het land. De uNAC speelde ook een belangrijke rol in de verdediging en de uitbreiding van de landwet.

bedankt!

Aan de teams van wandelaars die een trainingswandeling organiseren voor Oxfam Trailwalker: • In Brussel, team NFCB (15 km, 10 maart 2013) • In Zottegem, het team Bende Zotten (20 km, 24 maart 2013) • In Viroinval, team Viroinval nordic walking (25 km, 21 april 2013) • In Bokrijk, team Hopla (30 km, 5 mei 2013) Aan het vrijwilligersteam van onze nieuwe tweedehandswinkel in Charleroi (Rue Montigny) voor hun enthousiasme en geduld. Annick, Patricia, Marianne, Rani, Rolande en José, bravo!

Geïnspireerd? Wilt u zelf een actie of een activiteit organiseren ten voordele van Oxfam-Solidariteit? Laat het ons weten!

Contacteer ons via fundraising@oxfamsol.be.

In de volgende Oxfam & Partners zullen wij uw initiatief in de kijker plaatsen.

Oxfam-Solidariteit onderschrijft de Ethische Code van de VEF

Oxfam-Solidariteit vzw Vier-Windenstraat 60, 1080 Brussel tel: +32 (0)2 501 67 00 - fax: +32 (0)2 511 89 19 e-mail: oxfamsol@oxfamsol.be - web: www.oxfamsol.be rek. nr.: BE37 0000 0000 2828 - BIC: BPOTBEB1 Samen met Oxfam-Wereldwinkels en Oxfam-Magasins du monde vormt Oxfam-Solidariteit Oxfam-in-België. Deze is op haar beurt lid van de internationale confederatie Oxfam.

V.U. Stefaan Declercq, Vier-Windenstraat 60, 1080 Brussel

Steeds meer solidair Wilt u Oxfam-Solidariteit financieel nog een duwtje in de rug geven? Alle giften zijn welkom op rekeningnummer BE37 0000 0000 2828 – BIC: BPOTBEB1 met als mededeling PAR30 NL of via www.oxfamsol.be > Hoe helpen? Voor alle andere initiatieven kan u ons steeds contacteren via fundraising@oxfamsol.be of op 02 501 67 09.

Fiscaal attest Als u in 2012 een bedrag van minimum 40 euro overgemaakt heeft aan OxfamSolidariteit, zal u een van de komende weken een fiscaal attest toegestuurd krijgen.

Als u vragen of opmerkingen heeft in verband met dit fiscaal attest, contacteer ons dan via 02 501 67 33 of per mail op attest@oxfamsol.be.

Verandering voor de fiscale aftrekbaarheid van giften Voortaan geldt een forfaitaire belastingvermindering van 45% op het totale bedrag van de giften (met een minimum van € 40 op jaarbasis en per begunstigde erkende organisatie). Tot op heden werd het bedrag afgetrokken van het belastbaar inkomen.

Deze maatregel werd aangepast door de wet van 13 december 2012 en is van kracht voor de inkomsten en giften van 2012.