ФОБ-ачуулах цэг нөхцөл нь бараа материалыг нь борлуулагчаас ачуулмагц худалдан авагчийн өмч болох бөгөөд тээврийн зардал болон тээвэрлэлтийн явцад гарах эрсдлийг худалдан авагч хариуцна. Хэрэв худалдан авагч тээврийн зардлыг өөрсдөө төлж байгаа бол худалдан авсан барааны өртгийн тодорхой хэсэг нь болдог. Бараа материалыг бэлтгэхтэй холбогдон тээвэрлэлтээс гадна гаалийн татвар болон хураамжууд, ачиж буулгах зэрэг зардлууд гарах бөгөөд энэ нь худалдан авалтын өртгийг нэмэгдүүлнэ. Жишээ1: “ААА” компани 05.04-нд 600 нэгж бараа нэгжийг нь 50,000₮-өөр бэлнээр худалдан авсан. Барааг ФОБ-ачуулах цэг нөхцөлтэй авч, тээврийн зардалд 600,000₮ төлсөн бол барааг дараах байдлаар бүртгэнэ. ДТ: Бараа 30,600,000 КТ: Мөнгө 30,600,000 Жишээ2: “ААА” компани 05.04-нд 600 нэгж бараа нэгжийг нь 50,000₮-өөр бэлнээр худалдан авсан. Барааг ФОБ-хүргэх цэг нөхцөлтэй ачуулсан ДТ: Урьдчилж төлсөн зардал КТ: Мөнгө
30,000,000 30,000,000
Компани 05.10-нд барааг хүлээн авсан бол дараах байдлаар бүртгэнэ. ДТ: Бараа КТ: Урьдчилж төлсөн зардал
30,000,000 30,000,000
Барааны худалдан авалтыг бараа дансанд бүртгэх бөгөөд аливаа хөнгөлөлт, урамшуулал, буцаалт зэрэг нь өртгийг бууруулж, тээвэр, бэлтгэл ажиллагааны зардал зэрэг нь нь өртгийг нэмэгдүүлж байдаг. Худалдан авсан үнэ Худалдан авалтын буцаалт Худалдан авалтын үнийн бууралт Худалдан авалтын хөнгөлөлт Тээврийн зардал Худалдан авсан барааны өртөг (Цэвэр худалдан авалт)
ххх (хх) (хх) (хх) хх ххх
Худалдааны байгууллага нь бусдаас авсан барааны өртөг дээр тодорхой хэмжээний ашгийг нэмж борлуулалтын үнээ тодорхойлдог. Өөрөөр хэлбэл барааны өртөг борлуулалтын үнэ хоѐрын зөрүү нь компанийн ашгийг илэрхийлэх учир худалдан авсан барааны өртгийг зайлшгүй үнэн зөв тодорхойлох шаардлага гарч ирдэг. Барааны өртгийг буруу тооцвол компаний хөрөнгө, санхүүгийн байдал, үйл ажиллагааны үр дүн алдаатай илэрхийлэгдэнэ.
124