©SAC-SAC
Was de route naar de Capanna del Forno 30 jaar geleden nog een eenvoudige gletsjerwandeling, tegenwoordig moet je over ladders en richeltjes naar de hut klauteren.
top van de zijmorene laat zien hoe hoog het ijs heeft gestaan. Een ander duidelijk kenmerk is de afwezigheid van grote korstmossen op rotsen en rotsblokken die in de recente historie door gletsjerijs zijn bedekt. Korstmos groeit maar 0,2-0,6 millimeter per jaar.
Bonattipijler op de Petit Dru (3733 m) stort in september 1997 voor een belangrijk deel in. Deze route is nu niet meer te doen. Er is in 1998 wel een nieuwe route door de oostwand geopend.
Onzichtbaar ijs
De opwarming van de Alpen verloopt sneller dan in de lagere delen van Europa. Gedurende de twintigste eeuw stijgt de gemiddelde temperatuur in de Alpen met ruim 1 °C, terwijl dit gemiddeld over de wereld 0,6 °C is. De oorzaak hiervan is de afgenomen sneeuwbedekking. Ook de Arctische gebieden rond de Noordpool hebben een sterkere opwarming dan gemiddeld. Belangrijke factoren voor veranderingen in het klimaat zijn onder meer de activiteit van de zon, vulkaanuitbarstingen en de hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer. De opwarming van het klimaat tót 1950 wordt toegeschreven aan de toegenomen activiteit van de zon. De sterke opwarming vanaf 1950 vooral aan de toename van broeikasgassen. Koolstofdioxide (CO2) is de belangrijkste. Wetenschappelijke modellen laten zien dat de uitstoot van broeikasgassen nog steeds toeneemt. Daardoor wordt een verdere stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur verwacht. Alleen als we de uitstoot van broeikasgassen in de loop van deze eeuw met 80 procent reduceren, is de stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur tot onder de 2° Celsius te beperken.
58 |
hoogtelijn 3 -2011
Routes veranderen
Voor bergsporters zijn belangrijke veranderingen al zichtbaar. Door het verdwijnen van gletsjers en ijswanden veranderen sommige routes van karakter. Wat eens een traditionele sneeuwen ijswand was, kan nu een mixed of rotsroute zijn. Veel ijswan-
Scharloo
Niet alleen het zichtbare ijs van gletsjers en ijswanden is in hoog tempo afgesmolten. Ook de grens van de bevroren ondergrond, de permafrost, in de Alpen is naar boven verplaatst. Permafrost heeft een belangrijke functie voor de stevigheid van hellingen en rotspartijen. Als het ijs in de rots smelt, leidt dit tot instabiliteit van de helling of kunnen hele rotspartijen naar beneden komen. Een spectaculair voorbeeld is een instorting van een deel van de oostzijde van de Eiger. In de zomer van 2006 komt daar 500.000 kubieke meter rots naar beneden. Gelukkig is dit deel van deze berg niet of nauwelijks bezocht, zodat er geen doden te betreuren zijn. In datzelfde jaar gebeurt er een ernstig ongeluk op de snelweg in Uri naar de Gotthard-tunnel, omdat grote rotsblokken op de snelweg storten. Ook verschillende routes op de graten van de Matterhorn zijn instabiel geworden door het opdooien van de permafrost. In de warme zomer van 2003 moeten op 16 juli 90 alpinisten van de Hörnligraat worden gered, omdat ze niet meer terug kunnen na een grote instorting op de graat onder hen. De Hörnligraat blijft daarna wekenlang gesloten. In de week voorafgaand aan dit incident is volgens het Zwitsers Meteorologisch Instituut de nulgradengrens opgelopen tot 4.800 meter, een nieuw record. In 2006 gebeurt hetzelfde op de Liongraat van de Matterhorn. Hier zitten 25 personen vast door een instorting onder hen. Een van de moeilijkste rotsroutes in het Mont-Blancgebied, de
Wereldtemperatuur
©Mieke
De aardverschuiving op de route naar de Chelenalphütte doordat de permafrost op deze hoogte is verdwenen.