Page 1

íÜóÜÚ": 02 †Ø‘": 8 ôÜìØÄÜ †Ø‘ : 18 •  †ÜçøüÜåËÜÓ 2014

“âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü": _ 15

ÆÜÂœÜÜÓ‘ÜÑÜÚ ôíÜÜíÜêÜØËÜß ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å. ÆÜݵܑ܆Üå ÏÜÉ´Ü ÃÜ †ÆÜÜÑÜ. ÆÜÓÜåÆÜ‘ÜÓß ÏÜັÜÜêÜÑÜ ´Üå †Üå“å ¹ÜÏÜå †³ÜíÜÜ ÏÜÉ´Ü “ÜÆÜß †ÜÆÜå. ´ÜåÃÜàØ Æܲ´ÜÓ ¹ÜÏÜ êÜÜå‘ÜåÃÜß ‹ÆÜÓ Æܲå. ‘ÜØ ´ÜÜå †å‘ è±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ÜåìƒÜß´ÜÜÏÜÜØ ÆÜÝµÜ‘Ü ÏÜÉ´Ü †ÜÆÜíÜÜ ÏÜÜÄÜå ´Üå ¹ÜÏÜ †ÜÆÜßÃÜå êÜå, †³ÜíÜÜ êÜÜå‘ÜåÏÜÜØ èå Ýè¤ÜÜôÜà ÷ÜåÑÜ ´Üå ÆÜݵܑ܆Üå ƒÜÓß¹å. ÏÜÉ´Ü ÏÜìåêÜß ÆÜݵܑ܆Üå ™Ü±Üß ÆÜô´ÜßÏÜÜØ ¡ÑÜ “å. . . ÆÜ±Ü ¡å íÜÜØœÜÃÜÜÓå ´ÜåÃÜå ôÜÜÓà ÆÜ܉ ÆÜ±Ü †ÜÆÜß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †ÜÆܱÜå †ÃÜàÏÜÜÃÜ ‘Óß†å ‘å ´Üå±Üå ´ÜåÏÜÜØÃÜàØ ‘؉‘ ´ÜÜå íÜÜØœÑÜàØ ÷ïÜå. `ÆÜÂœÜÜÓ ÝíÜ. ÓœÜÃÜÜ' (÷ÝÓèÃÜËÜØÁÜà, 26-3-1933)


íÜóÜÚ": 02 †Ø‘": 8 ôÜìØÄÜ †Ø‘ : 18  •  †ÜçøüÜåËÜÓ 2014 “âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü": _ 15

´ÜصÜß ÝíÜíÜå‘ ¹åôÜ܉ ôÜØÆÜܹ‘ ‘å´ÜÃÜ éÆÜåÓÜ ÆÜÓÜÏÜïÜÚ‘ ‘ÝÆÜêÜ ÓÜíÜêÜ ôÜÜèôÜŸ¡ †ÆÜâíÜÚ †ÜïÜÓ ÍÜÜóÜÜïÜàݽ ¹ßÆÜ‘ «Ü‘Ó †ÜíÜ 1 (217) ÉÜåüÜåÄÜÂÜÉ : ‘ÃÜà ÄÜÜØÁÜß †ÜíÜ 4 (252) ôÜ´ÑÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå †³ÜíÜÜ †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ ÆÜ‘ӱÜ"–"39": ÁÜÏÜÚÃÜÜå ‘ÜåÑܲÜå [ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, 12 ÉåËÜÂà†ÜÓß, 1928]

íÜÜ„óÜ‘ êÜíÜÜèÏÜ : _150/êÜåƒÜ/ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ/êÜíÜÜèÏÜ ÏÜÜå‘êÜíÜÜÃÜàØ ôÜÓÃÜÜÏÜàØ íÑÜíÜô³ÜÜÆÜ‘, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß« ÆÜÜ“ì ÆÜÜå. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, †ÏܹÜíÜܹ-380014 ÉÜåÃÜ": 079-27540635 079-27542634 e-mail ":"sales@navajivantrust.org website ":"www.navajivantrust.org ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÏÜັÜÜêÜÑÜÏÜÜØ “ÜÆÜßÃÜå †ÏܹÜíÜܹ ƒÜÜ´Üå³Üß ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÑÜàÛ.

ôÜØÆÜܹ‘ßÑÜ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . 219 1. ݹíÜÜìß : ïÜàØ “Üå²íÜàØ, ïÜàØ ¹ÜƒÜêÜ ‘ÓíÜàØ. . . . . . . . ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó. . . 224 2. œÜâØü±Ü߆Üå †ÃÜå †ÜÆܱÜàØ ÀÝóüÕËܹà. . . . . . . Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ™Ü. ÏÜïÜéíÜÜìÜ. . . 230 3. ‰òÜÓœÜغ ÝíܾÜôÜÜÄÜÓ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜß. . . 233 4. ÃÜíÜ´ÜÓ ÄÜÜØÁÜß ÑÜÜåèÃÜÜ : ôÜâ´ÜÓÃÜÜ ´ÜÜشܱÜå ôÜÜÏÜÝÑÜ‘!. . . . . †ÝòÜÃÜ‘àÏÜÜÓ. . . 236 5. ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ : 1. ôܹÖÝÍÜ: ôÜØÄÜ: ÝíÜÏÜêÜÜ «‘ÜÓ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 2. Gandhi's outstanding Leadership ‘åÑÜâÓ ‘Üåü‘. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 6. ÆÜàÃÜ: ÆÜÝÓœÜÑÜ, ôÜØÝšÜÆ´Ü ÆÜÝÓœÜÑÜ": . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246  ´ÑÜÜÓå ‘ÓßïÜàØ ïÜàØ?  ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØô‘ÜÓíÜÜÓôÜÜå  ôÜÓ¹ÜÓ íÜêêÜÍÜÍÜ܉ÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜå 7. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß": 100 íÜóÜÚ ÆÜ÷åêÜÜØ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248  `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ œÜÜ÷‘Üå-íÜܜܑÜå-ÄÜÂÜ÷‘ÜåÃÜå. . . . . . . . . . . . . . . 249 "ÃÜÜÇÁÜ : èâÃÜ-èàêÜ܉, 2014ÃÜÜå ôÜìØÄÜ †Ø‘ 16-17 †ÜÆÜÃÜå ÏÜëÑÜÜå ´Üå ÆÜ“ß êÜíÜÜèÏÜ ôÜܳÜåÃÜÜå †Ü ôÜÜæÆܳÜÏÜ †ÃÜå ôÜìØÄÜ †Ø‘ ´ÜÓß‘å 18ÏÜÜå †Ø‘ “å. ïÜé†Ü´Ü³Üß è ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ‘ÜÓ±ÜôÜÓ †Ø‘ÃÜÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ íÜœœÜå êÜÄÜÍÜÄÜ ËÜå ÏÜÜôÜÃÜÜå ÄÜÜìÜå œÜÜêÜà ÓûÜå “å. ™Ü±Üß ËÜÁÜß ‘ÜÏÜÄÜßÓß ôÜܳÜå è œÜÜêÜ´Üß ÷ÜåíÜܳÜß †Ü ôÜÏÜÑÜÄÜÜìÜå †ÏÜà‘ ÷¹³Üß íÜÁÜÜÓå ™ÜüÜ²ß ïÜ‘ÜÑÜÜå ÃܳÜß. ÷íÜå ŸÑÜÜÓå êÜíÜÜèÏÜ êÜåíÜÜÃÜàØ ïÜé ‘ÑÜàÛ “å ´ÑÜÜÓå ´ÜÜå †Ø‘ ôÜÏÜÑÜôÜÓ †ÃÜå ÝÃÜÑÜÝÏÜ´Ü ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÓíÜÜå ´Üå †ÏÜÜÓß ÉÓè †ÃÜå èíÜÜËܹÜÓß, ËÜØÃÜå ËÜÃÜß Ó÷å “å. †Ü ËÜÜËÜ´Ü ôÜÏÜ¢ÃÜå †Ü †Ø‘ÃÜå †ÜçøüÜåËÜÓ ÏÜÜôÜÃÜÜ †Ø‘ ´ÜÓß‘å ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÑÜÜåÚ “å. ÷íÜåÃÜÜå †Ø‘ ´ÜÜ. 15 ÃÜíÜåÏËÜÓå ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜïÜå †ÃÜå ´Üå ÆÜ“ß ¹Óå‘ ÏÜÜôÜÃÜß 15 ´ÜÜÓ߃Üå †Ø‘ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜàØ ÃÜ’ß ‘ÑÜàÛ “å. ´ÜصÜß

ôÜà¤Ü íÜܜܑÜåÃÜå. . . ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÏÜÜØ ŸÑÜÜØ ÆÜ±Ü ôÜÜæèÃÑÜ ôÜܳÜå ê܃ÜÜ±Ü †ÆÜÜÑÜàØ “å, ´ÑÜÜØ ÏÜâìÃÜå íÜÁÜàÏÜÜØ íÜÁÜà íÜÉܹÜÓ Ó÷åíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÓÜÑÜÜå “å. ¡å²±Üß èåÏÜÃÜß ´ÜåÏÜ Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜÆÜß “å, ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ ŸÑÜÜØ èéÓ è±Ü܉ ´ÑÜÜØ ÏÜັÜÃÜÜ ¹ÜåóÜÜå †ÃÜå ¡å²±Üß ôÜàÁÜÜÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å †ÃÜå ÆÜܹüßÆÜ ÏÜâ‘íÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ÆÜÂô´Üà´Ü ÆÜܹüßÆÜ ÑܳÜÜ´Ü³Ü Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å, †å ÝôÜíÜÜÑÜÃÜß ÆÜܹüßÆÜ ¹âÓ ‘Ó܉ “å. ôÜÜæèÃÑÜÆÜâíÜÚ‘ÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜå †ÃÜå ÃÜíÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜØ ( ) ‘ÜÌôÜÃÜß ôÜÜÏÜÄÜÂß ÏÜâì ê܃ÜÜ±Ü ÆÜÂÏÜܱÜåÃÜß “å. [ ] ‘ÜÌôÜÏÜÜØ ÏÜâ‘åêÜß ôÜÜÏÜÄÜÂß †ÃÜå èéÓ è±Ü܉ ´ÑÜÜØ ÃÜíÜß ‘åüêÜß‘ ÆÜܹüßÆÜ ôÜØÆÜܹ‘ ¿ÜÓÜ ê܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. èå ÆÜÜÃÜÜØ ÆÜÓ ÏÜâì ê܃ÜܱÜÃÜß ÆÜܹüßÆÜ †ÃÜå ôÜØÆÜܹ‘ÃÜß ÆÜܹüßÆÜ, †åÏÜ ËÜØÃÜå ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜØ ÏÜâì ÏÜÜüå ÏÜâ. †ÃÜå ôÜØÆÜܹ‘ ÏÜÜüå ôÜØ. ‹êêÜåƒÜ ‘ÓÜÑÜÜå “å. èå ÆÜÜÃÜÜ ÆÜÓ ÏÜÜµÜ ÏÜâì ÆÜܹüßÆÜ “å ´ÑÜÜØ ‘ïÜÜå ‹êêÜåƒÜ ‘ÓÜÑÜÜå ÃܳÜß. èå ÆÜÜÃÜÜØ ÆÜÓ †å‘³Üß íÜÁÜà ÆÜܹüßÆÜ ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜØ ËÜÁÜå è ‘ÜåÃÜÜ ¿ÜÓÜ ´Üå ‹êêÜåƒÜ ÃÜ ‘Ó´ÜÜØ ËÜÁÜß ÆÜܹüßÆÜÃÜå †Ø´Üå ´ÜåÃÜß ÃÜÜÇÁÜ ÏÜà‘܉ “å. 218


ÝíÜÃÜÜ ÏÜâêÑÜå³Üß ôÜÜæèÃÑÜÏÜâêÑÜ ÝÃÜÝÏܶÜå

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷ÃÜß ÑÜܵÜÜ : íÜܜܑÜåÃÜÜ ÆܵÜÜå éÆÜå †ÃÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß ÃÜÜÇÁÜ éÆÜå ôÜØÆÜܹ‘

¡ÃÑÜà. ÉåËÜà., 2013ÏÜÜØ `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜå ÆܳÜÏÜ †Ø‘ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜÜå. ´ÜåÃÜÜ `†ÜÓØÍÜå. . .' ´ÜصÜß ÝíÜíÜå‘ ¹åôÜ܉†å ê܃ÑÜàØ ÷´ÜàØ ‘å, `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜØ ÆÜ‘ÜïÜÃÜÜåÃÜß ÏÜÜÝ÷´Üß ‹ÆÜÓÜØ´Ü †ÃÑÜ ÆÜ‘ÜïÜ‘Üå ¿ÜÓÜ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³Ü´ÜÜØ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜå ÆÜ´ÑÜšÜ-ÆÜÓÜåšÜ Óß´Üå ôÆÜïÜÚ´ÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ, ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜسÜß ôÜÜØÆÜ嫆 ™ÜüÃÜ܆ÜåÏÜÜØ ÏÜÜÄÜÚ¹ïÜÚ‘ ê܃ÜܱÜÜå, ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß ÆÜÂíÜäݶ܆Üå †ØÄÜå ÝíÜô´Üä´Ü ¡±Ü‘ÜÓß. . . †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÏÜÜØ †ÜÆÜíÜß †åíÜàØ ÃÜ’ß ‘ÑÜàÛ “å.' †ÜÏÜ, ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜÜ ÆÜÂôÜÜÓ ¿ÜÓÜ íÜܜܑÜå ôÜܳÜå ôÜå´Üà ËÜÜØÁÜíÜÜÃÜÜå †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜÜå ‹¼åïÜ. ôÜܳÜÜåôÜÜ³Ü ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜå ÃÜíÜÆÜÂíÜåïÜ, ÃÜíÜéÆÜ †ÃÜå ÃÜíÜôÜØô‘ ´ÜÓÉ ê܉ è´Üß ‘ÜÑÜÚ-ÆÜÂíÜäݶ܆ÜåÃÜß ÏÜÜÝ÷´Üß êÜÜå‘Üå ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜܲíÜÜÃÜÜå †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜÜå †ÜïÜÑÜ. †Ü ÀÝóü†å ¡å´ÜÜØ ´ÜåÃÜÜ êÜíÜÜèÏÜ ÏÜÜüå ´ÜÜå ÏÜÃÜÏÜÜØ ÝíÜœÜÜÓ è øÑÜÜسÜß ÷ÜåÑÜ? ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜÜ ÆܳÜÏÜ †Ø‘ ´ÜÓÉ è ÃÜèÓ ‘Óß†å ´ÜÜå, ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ôÜÜæÆܳÜÏÜ èåêÜíÜÜôÜ ÏÜÜüå ÝÃÜÝÏÜ¶Ü ËÜÃÜåêÜÜ µÜ±Ü êÜåƒÜÜå, ´ÜåÃÜå ê܉ÃÜå †ÏܹÜíÜܹÃÜß ôÜåïÜÃôÜ ‘ÜåüÚ(÷ÜêÜÏÜÜØ ïÜÜ÷ßËÜÜÄÜÃÜàØ ôÜ„‘ü- ÷Ü‹ôÜ)ÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜÓ œÜÜêÜåêÜÜå †æÝ´Ü÷ÜÝôÜ‘ ÏÜà‘¼ÏÜÜå, ´ÜåÃÜàØ ÓÝíÜïÜØ‘Ó ÓÜíÜìå ¹ÜåÓåêÜàØ ËÜåÃÜÏÜâÃÜ ÝœÜµÜ, ôÜÓÜåÝèÃÜß ÃÜÜÑܲà†å †å ‘ÜåüÚéÏÜÃÜàØ ‘ÓåêÜàØ íܱÜÚÃÜ,. . . †Ü †ÃÜå †ÜíÜß †ÃÜå‘ ËÜÜËÜ´ÜÜåÃÜå ôÜÏÜÜíÜ´ÜÜ ÆÜàô´Ü‘ The Trial of GandhijiÃÜàØ, †å è ô³Üìå ÝíÜÏÜÜåœÜÃÜ ‘ÑÜÜÚÃÜÜå ÝíÜô´Üä´Ü †÷åíÜÜêÜ, ‹ÆÜÓÜØ´Ü ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ÷ÜêÜÃÜÜ ÏÜ‘ÜÃÜÃÜÜ ‹¹Ö™ÜÜüÃÜ ÆÜÂôÜØÄÜå ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜå †ÜÆÜåêÜàØ ÍÜÜóÜ±Ü (1950), †å ÍÜÜóÜ±Ü ôÜÜØÍÜìÃÜÜÓ íÜßôÜ-†å‘íÜßôÜ íÜóÜÚÃÜÜ ÑÜàíÜÜÃÜ ÏÜܱÜå‘êÜÜêÜ ÆÜüåêÜ(ÁÜÓ´Üß ÏÜັÜÜêÜÑÜ)ÃÜàØ †å ݹíÜôÜÃÜàØ ôÜØÍÜÜÓ±ÜàØ †ÃÜå ôíÜÜ´ÜصÑÜ œÜìíÜìÏÜÜØ Ý‘ïÜÜåÓ ´ÜÓß‘å ´ÜåÏÜÃÜß ÍÜâÝÏÜ‘Ü ôÜÝ÷´Ü ÁÜßÓàÍÜ܉ «Ü‘ÓÃÜÜ ÆÜàô´Ü‘ ÄÜÜØÁÜߢ †ÃÜå ÆÜÜØœÜ ôÜÜšÜÓÜå ´Ü³ÜÜ ÉÜÁÜÓ íÜÜêÜåôÜÃÜÜ Gandhi": The Alternative to ViolenceÃÜß ÆÜÝÓœÜÑÜÜ´ÏÜ‘ ÃÜÜÇÁÜ ôÜÝ÷´Ü †ÃÜå‘ ÓôÜÆܹ ÝíÜÄÜ´ÜÜå. †ÃÜå 1930ÃÜÜ †ÓôÜÜÏÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ †ÃÜå ÑÜØÄÜ ‡ÝòÑÜÜÃÜß ÷¡Ó ËÜå ÷¡Ó ÃÜ÷Î, ¹ôÜå‘ ÷¡Ó èåüêÜß ÃÜ‘êÜÜå ÄÜàÆ´ÜÆܱÜå íÜåœÜ´Üß-íÜ÷ǜܴÜß µÜßôÜå‘ è±ÜÃÜß üßÏÜÃÜß †æÝ´Ü÷ÜÝôÜ‘ “ËÜß ôÜܳÜåÃÜàØ ÏÜàƒÜÆÜäó«. †Ü ÆÜÂíÜåïÜÜØ‘ êÜÄÜÍÜÄÜ ÆÜÜå±ÜÜ ÆÜÜØœÜôÜÜå íÑÜÝø´Ü-ôÜØô³ÜÜ-êÜ܇ËÜÂåÓßÃÜå ÆÜ÷ÜÇœÜܲíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå. . . . †ÃÜå ÆÜ“ß èåüêÜß ôÜ؃ÑÜÜÏÜÜØ ÃÜå èå ÆÜÂïÜØôÜÜ ôÜܳÜåÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜå ôÜÜØÆܲÒÜ, ´ÜåÃÜß ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ôÜܳÜå ôÜØ‘ìÜÑÜåêÜÜ ‘Üå‰ÃÜå ÆÜ±Ü ÁÜÜÓ±ÜÜ ÃÜ÷Üå´Üß. ÆÜÜå´ÜÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ šÜåµÜÏÜÜØ ÃÜÜÇÁÜÆÜÜµÜ ÆܹÜÃÜ ‘ÓÃÜÜÓß †ÃÜå‘ íÑÜÝø´Ü†Üå ´ÜÓɳÜß

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

219


ÆܳÜÏÜ †Ø‘ ÏÜÜüå ÏÜìåêÜÜ †Ü ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ íÜÜØœÜßÃÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜå ¡±Üå ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ™Ü±ÜÜØ íÜóÜÜÚå³Üß †ÆÜÂÜÆÑÜ †ÃÜå †æÝ´Ü÷ÜÝôÜ‘ †åíÜàØ ‘Üå‰ ÆÜàô´Ü‘ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÑÜàÛ ÷ÜåÑÜ †åíÜÜå †ÜÃÜع †ÃÜàÍÜíÑÜÜå ÷´ÜÜå. ÆÜ“ß ´ÜÜå `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜå ¹Óå‘ †Ø‘ †ÜÄÜìÃÜÜ †Ø‘³Üß íÜÁÜà ôÜ™ÜÃÜ †ÃÜå ôÜàØ¹Ó ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜß ÆÜÂݘÑÜÜ †ÃÜå ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå ÏÜìåêÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜå †åíÜàØ ‡èÃÜ ÆÜâÓàØ ÆÜܲÒàØ ‘å íÜܜܑÜåÃÜå ¹Óå‘ †Ø‘ ÝíÜïÜåóÜÜØ‘ êÜÜÄÜ´ÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜåíÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ “´ÜÜØ ´ÜåÃÜܳÜß ôÜØ´ÜÜåóÜ ÆÜÜÏÜß èíÜÜÃÜå ËܹêÜå ´Ü‘ÃÜß‘ß ÀÝóü†å ÆÜ±Ü ÝíÜïÜåóÜÜØ‘ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåíÜÜ µÜ±Ü"—"ÄÜÜØÁÜß †ÃÜå ‘ìÜ, ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ †ÃÜå ôíÜÓÜè"— "ÝíÜïÜåóÜÜØ‘Üå ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜÜ. êÜåƒÜ‘ÝÏܵÜÜåÃÜÜå ôÜ÷‘ÜÓ ÆÜ±Ü ‘ÜÝËÜêÜå¹Ü¹ ÓûÜå. †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ÏÜÜüåÃÜÜ ‘ÏÆÜÜåÕ”ÄÜ-êÜå†Ü‹ü-ݲ”܇ÃÜ ÏÜÜüå ÆÜ±Ü ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜÜØ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ‘ÜÑÜÚ ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜåêÜß üßÏÜ è ôÜØ‘ìÜÑÜåêÜß ÷ÜåíÜܳÜß øÑÜÜÓå‘ †Ø‘ ÝÃÜÑÜ´Ü ôÜÏÜÑÜÏÜÑÜÜÚ¹Ü ‘Ó´ÜÜØ ÏÜÜå²Üå ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜÜå ÷ÜåÑÜ †åíÜàØ ËÜÃÑÜàØ ƒÜÓàØ, ÆÜ±Ü íÜܜܑÜå†å ´ÜåÃÜß ÉÝÓÑÜܹ ÃÜ ‘Ó´ÜÜØ ÏÜß«ß ÓÜ÷ ¡å‰. †ÜÏÜ ‘Ó´ÜÜØ ‘Ó´ÜÜØ ¹Üå°å‘ íÜóÜÚÃÜàØ ôÜÓíÜæÑÜàØ †åüêÜå 17 †Ø‘Üå †ÃÜå `†ÜíÜàØ ôÜÓôÜ ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ êÜíÜÜèÏÜ ÝíÜÃÜÜ ‘åíÜß Óß´Üå ÷Üå‰ ïÜ‘å?' ÏÜ´ÜêÜËÜÃÜÜ †ÃÜå‘ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜÜå. †Ü ÄÜÜìÜÏÜÜØ `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜå ‹¼åïÜ ôÜÜæ³Üß íÜÁÜà ôÜÉì ³Ü´ÜÜå êÜÜÄÑÜÜå ´Üå ÑÜàíÜÜ íÜܜܑÜå ´ÜÓɳÜß ÏÜì´ÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ ¿ÜÓÜ. †ÜÏÜ ´ÜÜå ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜÜüå íÜܜܑ †åüêÜå íÜܜܑ, ´ÜåÏÜÜØ ÍÜå¹ ÃÜ ÷Üå‰ ïÜ‘å, ÆÜ±Ü ŸÑÜÜØ ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜß íÜÜ´Ü †ÜíÜå “å, ´ÑÜÜØ ÑÜàíÜÜ íÜܜܑ ÝíÜïÜåóÜ ÃÜÜÇÁÜÆÜÜµÜ ËÜÃÜß Ó÷å “å. †Ü”Ü¹ß ÆÜ“ßÃÜÜØ íÜóÜÜÚåÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ ÃÜíÜß ÆÜå°ß ôÜàÁÜß èå ôíÜéÆÜå ÆÜ÷ÜÇœÜíÜÜ ¡å‰†å †å ôíÜéÆÜå ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜ ÃÜ÷Î. ôÜ´ÑÜ †ÃÜå †Õ÷ôÜÜÃÜå ¢íÜÃÜÃÜÜ ‘åúÏÜÜØ Ó܃ÜßÃÜå ôÜ´Ü´Ü ÆÜÂÑÜÜåÄÜïÜßêÜ †ÃÜå ÝÃÜ´ÑÜ ÝíÜ‘ÜôÜïÜßêÜ Ó÷åêÜÜ ÃÜå †ôÆÜäïÑÜ´ÜÜÝÃÜíÜÜ ÏÜÜüå ÆÜÝÓíÜÜÓèÃÜÜå³Üß ÏÜÜزßÃÜå ‘÷åíÜÜ´ÜÜ ÆÜØݲ´ÜÜå ôÜܳÜå ôÜØ™ÜóÜÚÏÜÜØ ¥´ÜÓÃÜÜÓÜ ÄÜÜØÁÜߢ ƒÜ๠ÃÜíÜß ÆÜå°ß³Üß ™Ü±Üå †ØïÜå †“â´ÜÜ Ó÷ß ÄÜÑÜÜ. ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå ÆÜÂܳÜÝÏÜ‘ †ÃÜå ÆÜÜÑÜÜÃÜß ÏÜÜÝ÷´Üß ‘å ôÜÏÜè±Ü íÜÄÜÓ †ÜÆܱÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ÝíÜïÜå ³Ü´Üß ËÜåÉÜÏÜ †ÝÍÜíÑÜÝø´Ü †ÃÜå †ü‘œÜÜìÜÃÜß ÷íÜå ÃÜíÜ܉ ÃܳÜß Ó÷ß. †Ü ôÜØ¡åÄÜÜåÏÜÜØ ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ ôÜܳÜå ôÜÜØ‘ìíÜÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ ÄÜàèÓÜ´ÜÏÜÜØ ÃÜÜÃÜÜ ÆÜÜÑÜÜ ÆÜÓ ÆÜ±Ü ‘؉‘ ÃÜ’ÓÆܱÜå `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷' ¿ÜÓÜ ³Ü‰ ÓûàØ “å, ´ÜåíÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ ÆÜ±Ü ÃÜíÜß †ÃÜå èâÃÜß"—"ËÜØÃÜå ÆÜå°ßÃÜÜ íÜܜܑÜå ¿ÜÓÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜǜܴÜÜ Ó÷å “å †ÃÜå ÍÜÝíÜóÑÜÏÜÜØ íÑÜÜÆÜ‘ÆܱÜå †Ü ‘ÜÑÜÚ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ÆÜÂÜå´ôÜÜ÷ÃÜ ÆÜâÓàØ ÆÜܲ´ÜÜ Ó÷å “å. †Ü ôÜܳÜå ÏÜâ‘åêÜÜ ‘åüêÜÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜÜå ¿ÜÓÜ íÜܜܑ †å íÜÜ´Ü ÃÜÜÇÁÜïÜå è, ôÜܳÜÜåôÜÜ³Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜàØ êÜíÜÜèÏÜ, èå ƒÜÓåƒÜÓ ´ÜÜå ôÜÜæèÃÑÜÏÜâêÑÜ è “å, (íÜÁÜà ÝíÜÄÜ´Ü": ÏÜå 2014, ÆÜÜÃÜÜ ÃÜØ. 149; èâÃÜèàêÜ܉ 2014, ÆÜÜÃÜÜ ÃÜØ. 214) ´Üå ïÜé ‘ÑÜÜÚ †ØÄÜåÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ ÆÜ±Ü íÜܜܑÜå ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜܲíÜÜ ‡œ“ß†å “ß†å.

220 

[†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ †ÏܹÜíÜܹÃÜÜ

2013ÃÜÜ ÆÜàô´Ü‘ÏÜåìÜÏÜÜØ ÆÜ÷åêÜß íÜƒÜ´Ü `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷' ¡åÑÜÜå ÷´ÜÜå. üåËÜêÜ ÆÜÓ ÆܲÒÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÷ܳÜÏÜÜØ ê܉ †ÜÏÜ-´ÜåÏÜ ÉåÓíÜß ¡åíÜÜÃÜàØ ÏÜÃÜ ³ÜÜÑÜ, †åíÜÜå ݜܶÜÜ‘óÜÚ‘ ÷´ÜÜå. †åüêÜå ´ÑÜÜØ ´Üå †Ø‘ êÜßÁÜÜå †ÃÜå êÜíÜÜèÏÜÃÜàØ ÆÜâ“ÒàØ ´ÜÜå ¡±ÜíÜÜ ÏÜëÑÜàØ ‘å ÓôÜ ÁÜÓÜíÜ´Üß íÑÜÞø´Ü†ÜåÃÜå ÝíÜÃÜÜ ÏÜâêÑÜå ÏÜÜå‘êÜß †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜïÜå, †Ü³Üß ÏÜÜÓàØ ÃÜÜÏÜ-ôÜÓÃÜÜÏÜàØ œÜÜåÆܲÜÏÜÜØ ê܃Üß ÃÜ܃ÑÜàØ. †å ÆÜ“ßÃÜÜ ËÜÁÜÜ †Ø‘ ÝÃÜÑÜÝÏÜ´Ü ÏÜëÑÜÜ “å. ôÜÜèôÜŸ¡ ´ÜÜå «ß‘ “å, ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜàØ ËÜ÷ÜÓÃÜàØ ÆÜçÕ‘ÄÜ ³ÜÑÜàØ, ÆÜÓØ´Üà ƒÜÓß Õ‘ÏÜ´Ü ´ÜÜå ´ÜåÃÜÜ †Ø¹ÓÃÜÜ ÏÜÜêÜ †åüêÜå ‘å, íÜÜœÜÃÜôÜÜÏÜÄÜÂßÃÜß ÷ÜåÑÜ. ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜÜ êÜåƒÜÜå íÜÜØœÑÜÜ ÆÜ“ß êÜÜÄÑÜàØ ‘å êÜåƒÜÃÜÜØ ÝíÜóÜÑÜÃÜß ÆÜôÜعÄÜß, ÏÜÜÝ÷´Üß, ê܃ÜܱÜ, ïÜ˹ôÜŸè´ÜÜ íÜÄÜåÓå ‹¶ÜÏÜÜå¶ÜÏÜ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåíÜÜØ “å. †Üèå íÜܜܑÜå ÆÜÜôÜå íÜÜØœÜíÜÜÃÜÜ ÝíÜ‘êÆÜÃÜÜå íÑÜÜÆÜ íÜÁÑÜÜå “å, “´ÜÜØ ôܶíÜïÜßêÜ íÜÜœÜÃÜôÜÜÏÜÄÜÂß ´ÜåüêÜÜ ÆÜÂÏÜܱÜÏÜÜØ íÜÁÜß ÃܳÜß, †ÃÜå èå “å ´Üå ÆÜ±Ü ôÜÓì´ÜܳÜß íÜܜܑÜåÃÜß †Ü؃Üå œÜ²å ´Üå ÆÜÂÏÜܱÜå ‹ÆÜêÜËÁÜ ÷Üå´Üß ÃܳÜß. †ÜÃÜß ôÜÜÏÜå ôܶíÜ÷ßÃÜ íÜÜœÜÃÜôÜÜÏÜÄÜÂß °ÄÜêÜÜËÜØÁÜ ËÜ¡ÓÏÜÜØ «êÜíÜÜÑÜ “å. †å‘ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÝÃÜÑÜÏÜ ÏÜàèËÜ, èå ¥²ßÃÜå †Ü؃Üå íÜìÄÜå †³ÜíÜÜ ´ÜÜå ôÜ´Ü´Ü †Ü؃ÜÃÜß ôÜÜÏÜå ÷ÜåÑÜ ´Üå íÜÁÜÜÓå íÜåœÜÜÑÜ, íÜØœÜÜÑÜ, œÜœÜÜÚÑÜ, í܃ÜܱÜÜÑÜ †ÃÜå ÆÜôÜع ³ÜÜÑÜ. ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÏÜÜØ è±ÜÜíÑÜàØ ´ÜåÏÜ †Ü ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÑÜܵÜÜ ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ ÆÜÂœÜÜÓ-ÆÜÂôÜÜÓÃÜß “å. †´ÑÜÜÓ ôÜàÁÜßÃÜÜ †Ø‘Üå íÜÜØœÑÜÜ ÆÜ“ß ÏÜÃÜå êÜÜÄÜå “å ‘å ´ÜÏÜå †Ü ÝíÜœÜÜÓÃÜÜå ôÜÉì´ÜÜÆÜâíÜÚ‘ †ÏÜêÜ ‘Óß ïÜøÑÜÜ “Üå. ÆÜ‘ÜïÜ ÃÜ. ïÜÜ÷ ôÜܳÜåÃÜß †ÜœÜÜÑÜÚ ‘äÆÜÜêÜÜÃÜߢ †ØÄÜåÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü, ´Ü÷åíÜÜÓÜå ÝíÜïÜå ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘ÓÃÜàØ ÕœÜ´ÜÃÜ, ‘êÜÜ‘ÜÓÜåÃÜÜå ÄÜÜØÁÜߢ ôÜܳÜå ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜÜå (‘å ÆÜÃÜÜÓå ÆܲíÜÜÃÜÜå) †ÃÜàÍÜíÜ, ËÜÜÆÜÜêÜÜêÜ ÄÜ. íÜæ¾ÃÜÜ ôíÜÜô³ÑÜ ôÜØËÜØÁÜß êÜåƒÜÜå, ‘å¹ÜÓÃÜܳÜÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ, ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ ÝíÜïÜåóÜÜØ‘, ÝíÜÝíÜÁÜ ÝíÜóÜÑÜ †ØÄÜåÃÜß ÄÜÜØÁÜßÀÝóü, ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

†´ÑÜÜÓÃÜÜ ôÜÏÜÑÜÏÜÜØ ÝíÜÝíÜÁÜ šÜåµÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜß ÑܳÜܳÜÚ´ÜÜ ÝíÜïÜå èå-´Üå šÜåµÜÃÜÜ ÝÃÜó±ÜÜ´ÜÜåÃÜÜ êÜåƒÜÜå. . . íÜÄÜåÓå. †ÜÏÜ, ´ÜÜå †Ü ¹Óå‘ †ØÄÜå †êÜÄÜ êÜåƒÜ ê܃ÜÜÑÜ †åüêÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå ´Üå íÜÜØœÑÜÜ ÆÜ“ß ÏÜÃÜÏÜÜØ ™ÜâÏÑÜÜ ‘Óå “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÆÜ‘²ß Ó܃ÜíÜÜÃÜå ËܹêÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜå ÆÜ‘²ÒÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜÜå †ÜÁÜàÝÃÜ‘ ôÜÏÜÑÜÏÜÜØ ‘åíÜß Óß´Üå †ÏÜêÜ ‘Óß ïÜ‘ÜÑÜ †³ÜíÜÜ ´ÜÜå ‘åüêÜÜ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß “å ´Üå †ØÄÜå ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÏÜÜØ íÜÁÜÜÓå ÍÜÜÓ †ÜÆÜß ÓûÜ “Üå ´Üå ÄÜÏÜå “å. øÑÜÜÓÃÜàØ ÏÜÃÜå ³Ü´ÜàØ ÷´ÜàØ ‘å †ÜüêÜàØ ôÜÜÓàØ ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ÝíÜÃÜÜ ÏÜâêÑÜå ïÜàØ ‘ÜÏÜ ÝíÜ´Ü ‘Ó´ÜÜ ÷ïÜå? íÜìß, †Ü ôÜØô³ÜÜ ÄÜàèÓÜ´Üß íÜÜݱÜÑÜ܆å ô³ÜÜÆÜß ÷ÜåíÜܳÜß †Ü ÝíÜœÜÜÓ ‘؉ ÷èÏÜ ³Ü´ÜÜå ÃÜ ÷´ÜÜå, †ÃÜå ¡ÏÜ´ÜÜå ÆÜ±Ü ÃÜ ÷´ÜÜå. “åíÜüå êÜíÜÜèÏÜ êÜåíÜÜÃÜàØ ïÜé ‘ÑÜàÛ è “å ´ÜÜå †åÃÜß ôÜܳÜå ÏÜÃÜå ËÜߢ †å‘ íÜÜ´Ü ÑÜܹ †ÜíÜå “å": †ÏÜå ÝÏܵÜÜå ÓåôÜ‘ÜåôÜÚ ‘å ËÜßèå øÑÜÜØÑÜ ËÜå«Ü ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜÓå ÕïÜÄÜ íÜåœÜíÜÜíÜÜìÜå ``ÕïÜÄÜ êÜåíÜß “å?'' ´ÜåÏÜ ÆÜâ“å. ¡å †ÏÜå ÃÜÜ ÆÜÜ²ß†å ´ÜÜå ´Üå ËÜÁÜÜÃÜå œÜÜÓÆÜÜØœÜ ¹Ü±ÜÜ †ÜÄÜÂ÷ ‘ÓßÃÜå œÜƒÜÜ²å †ÃÜå ÆÜ“ß †ÏÜÜÓß ôÜܳÜå íÜÜ´Üå íÜìÄÜå. ÷íÜå ÕïÜÄÜ †åíÜß íÜô´Üà “å ‘å ³ÜÜå²ß œÜ܃ÜÜå †åüêÜå íÜÁÜÜÓå ƒÜÜíÜÜÃÜß ‡œ“Ü ³ÜÜÑÜ. íÜÜ´ÜÜå ‘Ó´ÜÜ ÷ÜåÑÜ †ÃÜå ¡å ³ÜÜå²ß íÜÜÓ ÆÜ“ß ÕïÜÄÜÃÜß ÍÜâƒÜ ¡ÄÜß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´Üå ÉåÝÓÑÜÜ ÆÜÜôÜå³Üß ÕïÜÄÜ ƒÜÓß¹íÜÜÃÜß. ÏÜÜåüå ÍÜÜÄÜå ´ÜÜå ÕïÜÄÜ íÜåœÜíÜÜÃÜÜå ÉåÝÓÑÜÜÃÜÜå †Ü ‘ßÝÏÜÑÜÜå ôÜÉì ³Ü´ÜÜå. ¡å‘å ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÍÜÜóÜÜÏÜÜØ ‘÷àØ ´ÜÜå ÕïÜÄÜíÜÜìÜ ÉåÝÓÑÜÜ †ÃÜå ´ÜÏÜÜÓàØ Éø´Ü ôÜÜÁÜÃÜ (ÏÜÜå²ôÜ †ÜçÆÜÓåòß) è †å‘ “å, ÆÜÓØ´Üà ËÜÃÃÜåÃÜÜ ôÜÜÁÑÜ (÷å´Üà) †êÜÄÜ †êÜÄÜ “å. ÷Øà ÊÃüêÜ܇ÃÜ,

‡‘ÜçÃÜÜçÝÏÜ‘ †çò ÆÜÜçÝêÜÝü‘êÜ íÜß‘êÜß ôÜÝ÷´Ü ÄÜàèÓÜ´Üß, †ØÄÜÂå¢, Ý÷Ã¹ß ËÜÁÜÜØ ÏÜìßÃÜå ôÜÜ´Ü-†Ü« ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ íÜÜØœÜàØ “àØ. ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷ ÝíÜÃÜÜ ÏÜâêÑÜå ÝíÜ´ÜÝÓ´Ü ‘ÓÜ´ÜàØ ÷ÜåíÜÜ “´ÜÜØ, ËÜß¡Ø §œÜß Õ‘ÏÜ´Üå íÜåœÜÜ´ÜÜØ ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÜåÃÜß ÷ÓÜåìÏÜÜØ ¥ÍÜàØ Ó÷å ´ÜåíÜàØ “å, èå ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ïÜé ‘ÓíÜÜ †ÃÜå ôÜÜÓß Óß´Üå œÜêÜÜíÜíÜÜ ÆÜÜ“ìÃÜàØ ´ÜÏÜÜÓàØ ôÜÏÜÆÜÚ±Ü ËÜ´ÜÜíÜå “å. ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ ‹ÆÜÓÜØ´Ü ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå 221


ƒÜÓß¾ÜØ “å. †ÃÜå èåÏÜ èåÏÜ ÆÜàô´Ü‘Üå íÜØœÜÜ´ÜÜØ ¡ÑÜ ´ÜåÏÜ ´ÜåÏÜ ÃÜíÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå êÜåíÜÜÃÜß ‡œ“Ü “å. ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ÏÜÜüå üÜå‘ÃÜ êÜíÜÜèÏÜ êÜåíÜÜÃÜàØ ÃÜ’ß ‘ÑÜàÛ ´Üå ôÜÜÓàØ è ‘ÑÜàÛ “å. ÷àØ †Ü ÆÜµÜ ôÜܳÜå ÏÜÜÓàØ êÜíÜÜèÏÜ œÜå‘ ¿ÜÓÜ ÏÜÜå‘êÜß ÓûÜå “àØ.

ÆÜ±Ü êÜÜÄÜ´ÜÜíÜìÄÜ´ÜÜ ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜܲíÜÜÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ “å, ´ÜåÏÜÜØ ÆÜ±Ü ´ÜÏÜå ôÜÉì ³ÜÑÜÜ ÷ïÜÜå, ‘ÏÜôÜå ‘ÏÜ ÏÜÜÓÜ Ý‘ôôÜÜÏÜÜØ ´ÜÜå ƒÜÓÜ è, ‘åÏÜ ‘å †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ íÜÜØœÑÜÜ ÆÜ“ß ÏÜÇ †å‘†å‘ ‘ÓßÃÜå ¢íÜÃÜïÜÜåÁÜÃÜ, ôÜÏÜâìß ˜ÜØÝ´Ü, ݹÃÜœÜÑÜÜÚ ôÜÝ÷´ÜÃÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜÃÜÜØ 10 ÆÜàô´Ü‘Üå

†ÜÃÜع †ÜïÜÓÜ  ÓÜè‘Üåü 

`ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷', ÏÜå 2014ÃÜÜå †Ø‘ ÏÜëÑÜÜå. ¡±ÜßÃÜå ƒÜâËÜ †ÜÃÜع ³ÜÑÜÜå ‘å ÷íÜå³Üß †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜàØ êÜíÜÜèÏÜ (é. 150/- ÆÜÂÝ´Ü íÜóÜÚ) Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ “å. ``†ÝÏÜ´Ü ¡åóÜß èåíÜÜ íÜܜܑ ´ÜÜå ÃÜíÜß Ý¹ê÷ß ËÜå«Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜß †ÜÄÜíÜß “üÜÏÜÜØ íÜÜݱÜÑÜÜå (ÄÜÜØÁÜߢ) †´ÑÜÜÓå ÷ÑÜÜ´Ü ÷Üå´Ü ´ÜÜå †ÜíÜÜ ÏÜÜÇ™ÜÜÏÜâêÜÜ ¹ô´ÜÜíÜåèÃÜàØ †åÏÜ ÃÜå †åÏÜ ÝíÜ´Ü ‘ÓíÜÜ ÃÜ è ¹å´Ü ÏÜÜüå íÜåìÜôÜÓ êÜíÜÜèÏÜ ïÜé ‘ÓÜå.'' †åÏÜÃÜß íÜÜ´Ü ôÜܳÜå ÷àØ ôÜØÏÜ´Ü “àØ. No Lunch is free in Five Star Hotel.

†Ü ôÜܳÜå é. 150/-ÃÜÜå œÜå‘ ÏÜÜå‘êÜàØ “àØ.  ÏÜ÷åú ÆÜÓ៚  ÏÜàØË܉ 

`ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷', ÏÜå 2014ÃÜÜå †Ø‘ ÏÜëÑÜÜå. ´Üå †ÄÜÜ‹ `ôíÜÓÜè ÝíÜïÜåóÜÜØ‘' ´ÜÜå †´ÑÜØ´Ü ÆÜÂïÜØôÜÃÜßÑÜ “å. ÏÜÜÓß †ÄÜÜ‹ÃÜß ÏÜÜÄܱÜß †ÃÜå †ÃÑÜ ´ÜÏÜÜÏÜ íÜܜܑÜåÃÜß ÏÜÜÄܱÜßÃÜå êÜšÜÏÜÜØ Ó܃Üß êÜíÜÜèÏÜ ïÜé ‘ÑÜàÛ “å ´ÜåÃÜÜå ™Ü±ÜÜå è †ÜÃÜع ³ÜÑÜÜå. †ÜüêÜàØ ôÜàØ¹Ó ÏÜçÄÜåÝ”ÃÜ ÝÃÜ:ïÜàê‘ íÜÜ؜ܴÜÜØ ³ÜÜå²Üå‘ ôÜØ‘ÜåœÜ †ÃÜå ¹à:ƒÜ ³Ü´ÜÜØ ÷´ÜÜØ. ƒÜåÓ, é. 150/-³Üß íÜÁÜà êÜíÜÜèÏÜ ÷Üå´Ü ´ÜÜåÆÜ±Ü ÆÜÜåôÜÜÑÜ ´ÜåüêÜß ôÜÏÜä½ íÜÜœÜÃÜôÜÜÏÜÄÜÂß †ÜÆÜÃÜß ôÜÏÜÄÜ üßÏÜ ÆÜâÓß ÆÜÜ²å “å. ÁÜÃÑÜíÜܹ. †ÜÍÜÜÓ.  †ÏÜâêÜ íÑÜÜôÜ  †ÏܹÜíÜܹ

ÆÜÂÝ´Ü ñÜß, íÑÜíÜô³ÜÜÆÜ‘ñÜß, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü, †ÏܹÜíÜܹ ÝíÜóÜÑÜ": `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷' †Ø‘ ‹ÆÜÓ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ †ÜÆÜíÜÜ ËÜÜËÜ´Üå. ôÜÝíÜÃÜÑÜ è±ÜÜíÜíÜÜÃÜàØ ‘å ÷àØ ôÜÜ؃ÜêÜÜ ÷åÏÜØ´Ü‘àÏÜÜÓ ïÑÜÜÏÜôÜàØ¹Ó ‘÷åíÜÜ ÏÜÜÄÜàØ “àØ ‘å †Üè ôÜàÁÜß ÏÜÇ øÑÜÜÓåÑÜ ÆÜ±Ü †ÜüêÜß †Ü´ÜàÓ´ÜܳÜß ‘Üå‰ íÜÜœÜÃÜÝíÜïÜåóÜ ÝíÜïÜå ÓÜ÷ ¡å‰ ÃܳÜß èåüêÜß `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ ÏÜÜÝôÜ‘ †Ø‘ ÝíÜïÜå ¡åŒ “àØ. èåíÜÜå †Ü †Ø‘ ÏÜÜÓÜ ÷ܳÜÏÜÜØ †ÜíÜå ‘å ´ÜÓ´Ü è ËÜÁÜÜØ è ‘ÜÏÜ ËÜÜèà ÆÜÓ ÏÜâ‘ß ¹‰ÃÜå †Ø‘ÃÜàØ ÆÜâÓàØ íÜÜœÜÃÜ ‘ÑÜÜÚ ËÜܹ è ¥ÍÜÜå ³ÜÜŒ “àØ. ÏÜÃÜå ÝíÜòÜÜôÜ “å ‘å †Ü †Ø‘ ¿ÜÓÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü èå ÍÜÄÜßӳܑÜÑÜÚ ‘Óß ÓûàØ “å, ´ÜåÃÜÜ ¿ÜÓÜ êÜÜå‘ÜåÏÜÜØ (ƒÜÜôÜ ‘ÓßÃÜå ÑÜàíÜÜÃÜÜåÏÜÜØ) ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ íÜ÷å´ÜÜå è ÃÜ÷Î ÆÜÓØ´Üà ´ÜåÃÜàØ †ÜœÜ ÆÜ±Ü ïÜé ³Ü‰ èïÜå. †Ø´ÜÏÜÜØ ÷àØ †Ü è ‘÷åíÜÜ ÏÜÜÄÜàØ “àØ ‘å †Ü †Ø‘ ¿ÜÓÜ ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ ôÜعÍÜåÚ †å‘ ÝíÜœÜÜÓ˜ÜØÝ´ÜÃÜß ïÜé†Ü´Ü è ôÜÏÜèíÜß ™Üüå. 

÷åÏÜØ´Ü‘àÏÜÜÓ Õ÷ÏÜ´ÜÃÜÄÜÓ 

222 

[†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†ÜÆÜÃÜß ÆÜâÓß üßÏÜÃÜå †ÝÍÜÃÜعÃÜ, †ÜüêÜàØ ôÜÓôÜ ÏÜçÄÜåÝ”ÃÜ ËÜ÷ÜÓ ÆÜܲíÜÜ ÏÜÜüå. ´ÜÏÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ ‘ÓÜíÜÜå “Üå ´Üå ÃÜíÜß ÆÜå°ß ÏÜÜüå †ÜïÜßíÜÜÚ¹éÆÜ “å, †ÏÜÜÓÜ èåíÜÜ ÏÜÜüå ÆܱÜ. 

Hello Navajivan Trust, You are giving your cent percent efforts to spread Gandhi Vichar to the youth of India and yes, I am also one of them. . . I am a student of MBA, but I can feel the change that I've seen after reading only one book of Mahatma Gandhi, that is SATYANA PRAYOGO and yes, it proved as a life saviour for me and through this magazine I could get reviews and brief intro of Bapu's different books and accordingly I will make my choice that which one I should read. . . Sent from iPad Abhishek Panchal, Vadodara (Reprint)

ÝÃÜÓØèÃÜ ÝµÜíÜå¹ß  †ÏܹÜíÜܹ

†Ü ‹ÆÜÓÜØ´Ü ÆÜ±Ü ™Ü±ÜÜ íÜܜܑÜåÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ ÏÜëÑÜÜ. ËÜÁÜÜØ ÃÜÜÏÜÃÜß ÑÜÜ¹ß ôÜÏÜÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ †åÏÜ ÃܳÜß. ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ, ‘åüêÜÜØ‘ .".". (†ÏܹÜíÜܹ), ÏÜÃÜà ÆÜØݲ´Ü (†ÏܹÜíÜܹ), ÏÜàݹ´ÜÜ ÝíܺÜå÷ß (†ÏܹÜíÜܹ), ÏÜÜå÷ÃÜÍÜ܉ †åêÜ. ¡¹íÜ (ÏÜÜå²ÜôÜÓ, Ýè. †ÏܹÜíÜܹ), ÑÜïÜíÜØ´Ü ‘²ß‘Ó (†ÏܹÜíÜܹ), ÑÜÜåôÜåÉ ÏÜå‘íÜÜÃÜ (†ÏܹÜíÜܹ), ÓèÃÜß‘àÏÜÜÓ ÆÜزÒÜ (†ÏܹÜíÜܹ), ÓÝ´ÜêÜÜêÜ ‘ÜØôÜÜå¹ÝÓÑÜÜ (†ÏܹÜíÜܹ), ÓÝ´ÜêÜÜêÜ ËÜÜåÓßôÜÜÄÜÓ (†ÏܹÜíÜܹ), ÓÏܱÜêÜÜêÜ †åÏÜ. ÆÜØœÜÜêÜ (ÄÜÜØÁÜßÃÜÄÜÓ), ÓÏܱÜß‘ ôÜÜåÏÜåòÜÓ (íܲÜå¹ÓÜ), ²Üç. ÓÏÜåïÜ ‘ÜÆÜݲÑÜÜ (†ÏÜåÝÓ‘Ü), ÓÏÜåïÜ ËÜÜÆÜÜêÜÜêÜ ïÜÜ÷ (ôÜàÓ´Ü), ÓÏÜåïÜ ËÜß. ïÜÜ÷ (†ÏܹÜíÜܹ), ÓÜèåú ƒÜßÏÜܱÜß (†ÏܹÜíÜܹ), †ÜÓ. üß. ôÜÜíÜÝêÜÑÜÜ (†ÏܹÜíÜܹ), íÜôÜØ´ÜÍÜ܉ ïÜÜ÷ (ôÜíÜÜÚå¹ÑÜ †ÜñÜÏÜ-ÏÜÜ°ß, Ýè. ÏÜ÷åôÜܱÜÜ), íÜÜôÜà¹åíÜ íÜÜåÓÜ (íܲÜå¹ÓÜ), ôÜ´ÑÜÏÜàÝÃÜ (†ÏܹÜíÜܹ), ôÜàÓåú ÏÜ. ‘ÜÆÜݲÑÜÜ (†ÏܹÜíÜܹ), ôÜàÓåïÜ ôÜÜåÃÜß (ôÜ÷ÑÜÜåÄÜ ‘àó«ÑÜ¤Ü ü×ôü, ÓÜèåúÃÜÄÜÓ œÜÜå‘²ß Ýè. ôÜÜËÜÓ‘ÜØ«Ü), ôÜØÁÑÜÜ ÍÜ© (ËÜÜÓ²ÜåêÜß), Ý÷ÏÜÜØïÜß ïÜåêÜ´Ü (†ËÜÂÜÏÜÜ, íÜêÜôÜܲ), ÷åÏÜØ´Ü ÍÜÜíÜôÜÜÓ (†ÏܹÜíÜܹ)

†èÑÜ ÃÜÜÑÜ‘ (†ÏܹÜíÜܹ), †ÝÏÜ´Ü ¡åïÜß (ÃÜíÜß Ý¹ê÷ß), †ÜÝïÜóÜ ÏÜ÷å´ÜÜ (ÃÜíÜß Ý¹ê÷ß), ‡Ã¹à‘àÏÜÜÓ ¡ÃÜß (†ÏܹÜíÜܹ), ‹íÜßÚïÜ ‘Üå«ÜÓß (ÏÜ÷åÏܹÜíÜܹ), ‘ÜÝÃ´Ü ÍÜ© (ÏÜàØË܉), Ý‘Ó±Ü ¡åïÜß (íÜêêÜÍÜÝíܾÜÃÜÄÜÓ), ‘åïÜàÍÜ܉ ¹åôÜ܉ (†ÏܹÜíÜܹ), ÄÜØÍÜßÓÕôÜ÷ ÄÜÜåÝ÷êÜ (ÍÜÜíÜÃÜÄÜÓ), ÄÜÜåÕíܹ ¹Ó¢ (†ÏܹÜíÜܹ), œÜغ‘ÜÃ´Ü ‹ÆÜÜÁÑÜÜÑÜ (†ÏܹÜíÜܹ), œÜغ‘ÜÃ´Ü ïÜå« (†ÏܹÜíÜܹ), èÄܹßïÜ ïÜÜ÷ (íܲÜå¹ÓÜ), ²Üç. Ýè¤ÜåïÜ ÃÜ. †ÄÜÂÜíÜ´Ü (ÄÜÜDzêÜ) ¹åíÜåú‘àÏÜÜÓ ¹åôÜ܉ (ÓÜè‘Üåü), ÃÜßêÜÏÜ ÆÜÓ៚ (ÃÜíÜôÜÜÓß), ÆܤÜÜ œÜâ²ÜôÜÏÜÜ (ÓÜè‘Üåü), ÆÜÂåÏÜïÜØ‘Ó íÜ. ÍÜ© (ÄÜÜØÁÜßÃÜÄÜÓ), ÝÉÝêÜÆÜ øêÜÜ‘Ú (ÄÜÜØÁÜßÃÜÄÜÓ), ËÜìíÜØ´Ü ¹åôÜ܉ (ÑÜØÄÜ ÏÜçÃôÜ ÄÜÜØÁÜßÑÜÃÜ †çôÜÜåÝôÜÑÜåïÜÃÜ, ÓÜè‘Üåü), ËÜßÓåÃÜ ‘Üå«ÜÓß (íܲÜå¹ÓÜ), ËÜß. †åÏÜ. ÆÜüåêÜ (†ÏܹÜíÜܹ), ÍÜíÜåÃÜ ‘œ“ß (†ÏܹÜíÜܹ), ÍÜÓ´Ü‘àÏÜÜÓ ÆÜÂÜ. «Ü‘Ó (†Ø¡Ó-‘œ“), ÍÜâÆÜåú ïÜå« `ÃÜßêÜÏÜ' (¡ÏÜÃÜÄÜÓ), ÏÜ‘Óع ÏÜ÷å´ÜÜ (†ÏܹÜíÜܹ), ÏÜÁÜàôÜâ¹ÃÜ ÆÜÜÓåƒÜ

†ÃÜå †ÃÜå‘ íÜܜܑÜå, èå†Üå†å êÜåܴ݃Ü"–"ÏÜÜæܑ݃, ÉÜåÃÜ ¿ÜÓÜ, ÏÜåêÜ ¿ÜÓÜ, éËÜé ‘å ‘Üå‰ÃÜÜ ¿ÜÓÜ ïÜàÍÜ圓܆ÝÍÜÃÜعÃÜ-ÁÜÃÑÜíÜܹ ÆÜÜ«íÑÜÜ “å. `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜå ÝíÜÃÜÜ ÏÜâêÑÜå³Üß ôÜÜæèÃÑÜÏÜâêÑÜ ´ÜÓÉ ê܉ èíÜÜÏÜÜØ †ÜÆÜ ôÜÜæÃÜÜå ÉÜìÜå “å. 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

223


ݹíÜÜìß : ïÜàØ “Üå²íÜàØ, ïÜàØ ¹ÜƒÜêÜ ‘ÓíÜàØ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó ÁÜÏÜÚ †ÃÜå ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜÜ ôÜÏÜÃíÜÑÜÏÜÜØÑÜ ÝïÜÓÏÜÜåÓ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ †åíÜÜå ´Ü÷åíÜÜÓ ÷ÜåÑÜ †ÃÜå ‘Ü.‘Ü.†å ´ÜåÃÜÜ ÆÜÓ †å‘³Üß ê܉ÃÜå †ÃÜå‘ íÜÜÓ ê܃ÑÜàØ ÃÜ ÷ÜåÑÜ, †åÏÜ ´ÜÜå ‘åÏÜ ËÜÃÜå? ݹíÜÜìßÃÜÜ ´Ü÷åíÜÜÓÃÜß ‹èíܱÜß ‘åíÜß Óß´Üå ïÜé ³Ü‰ ‘å ïÜé ³ÜÑÜÜ ÆÜ“ß ´ÜåÃÜß ‹èíܱÜß ‘åíÜß Óß´Üå ³Ü´Üß ‘å íÜƒÜ´Ü è´ÜÜØ ´ÜåÏÜÜØ ‘‰ ËÜÜËÜ´ÜÜå ‹ÏÜåÓÜ´Üß Ä܉ ´ÜåÃÜÜØ †å‘³Üß íÜÁÜà ÆÜÜæÓÜݱܑ ÆÜÂôÜØÄÜÜå-‘³Ü܆Üå è ÏÜÜµÜ ÃÜ÷Î, ÷íÜåÃÜÜ ôÜÏÜÑÜÏÜÜØ ´ÜåÃÜß ‹èíܱÜß ‘åíÜß Óß´Üå ³ÜíÜß ¡å‰†å ´ÜåÃÜàØ ÕœÜ´ÜÃÜ-ÏÜÜÄÜÚ¹ïÜÚÃÜ ÆÜ±Ü ‘Ü.‘Ü. ÆÜÜôÜå³Üß ÏÜìß Ó÷å. †Ü ´Ü÷åíÜÜÓÃÜàØ ¸´Üà, ÆܹåïÜ †ÃÜå êÜÜå‘¢íÜÃÜ ôÜܳÜåÃÜàØ ôÜØÁÜÜ±Ü †ÃÜå †å³ÜßÑÜå †ÜÄÜì íÜÁÜßÃÜå íÑÜÝø´Ü, ‘àüàØËÜ †ÃÜå ôÜÏÜÜèÃÜÜå †Ü ´Ü÷åíÜÜÓ ÝÃÜÝÏܶÜå ïÜÜå ÝíÜïÜåóÜ ÁÜÏÜÚ ËÜÃÜß Ó÷å “å, †å ÆÜ±Ü ‘Ü‘Ü †ÜÆܱÜÃÜå ¡±Üå íÜÜ´ÜÜÚ ‘÷å´ÜÜ ÷ÜåÑÜ †åÏÜ ‘÷å “å. ."."."

1. ËÜÝìÃÜàØ ÓÜŸÑÜ

ËÜÝìÓÜ¡†å

¹ÜÃÜÃÜàØ íÜ嫆 êÜßÁÜàØ ÷´ÜàØ. ÏÜÜÄÜÃÜÜÓ èå ‘Ü؉ ÏÜÜÄÜå ´Üå ËÜÝìÓÜ¡ ´ÜåÃÜå †ÜÆÜ´ÜÜå. ËÜÝìÓÜŸÑÜÏÜÜØ ¢íÜÕ÷ôÜÜ, ôÜàÓÜÆÜÜÃÜ, †ÄÜÏÑÜÜÄÜÏÜÃÜ, œÜÜåÓß †ÃÜå ÝíÜòÜÜôÜ™ÜÜ´Ü †Ü ÆÜÜØœÜ ÏÜ÷ÜÆÜÜÆÜÜåÃÜàØ ÃÜÜÏÜ ôÜÓƒÜàØ ÆÜ±Ü ÃÜ ÷´ÜàØ. ôÜíÜÚµÜ ¹ÑÜÜ, ¹ÜÃÜ †ÃÜå ‹´ôÜíÜ ÆÜÂíÜ´ÜÚ´ÜÜØ ÷´ÜÜØ. ËÜÝì†å †ÜƒÜÓå íÜÜÏÜÃÜÏÜâ„´Ü ñÜß‘äó±ÜÃÜå ôÜíÜÚôíÜ †ÆÜÚ±Ü ‘ÑÜàÛ. ËÜÝìÃÜÜ †Ü ¹ÜÃÜïÜÜæÑÜÚÃÜÜ ôÏÜÜÓ‘ ´ÜÓß‘å ñÜßÝíÜó±Üà†å ËÜÝìÃÜå ÃÜÜÏÜå µÜ±Ü †÷ÜåÓܵÜÃÜÜå ´Ü÷åíÜÜÓ ÃÜ’ß ‘ÑÜÜåÚ. †å è †ÜÆܱÜß Ý¹íÜÜìß. ËÜÝìÃÜÜ ÓÜŸÑÜÏÜÜØ †ÜìôÜ, ÏÜÝêÜÃÜ´ÜÜ, ÓÜåÄÜ †ÃÜå ¹ÜÝÓºÒÃÜÜå †ÍÜÜíÜ ÷´ÜÜå. ËÜÝìÃÜÜ ÓÜŸÑÜÏÜÜØ ‘å êÜÜå‘ÜåÃÜÜØ ù¹ÑÜÏÜÜØ †ØÁÜ‘ÜÓ ÃÜ ÷´ÜÜå. ôÜÜæ ÆÜÂåÏܳÜß Ó÷å´ÜÜ ÷´ÜÜ. ¿åóÜ, ÏÜ´ôÜÓ ‘å †ôÜâÑÜÜ[‰óÜÜÚ-†¹åƒÜ܉]ÃÜàØ ‘Ü è ÃÜ ÷´ÜàØ. ËÜÝìÃÜàØ ÓÜŸÑÜ †åüêÜàØ ËÜÁÜàØ êÜÜå‘‘êÑÜܑܱÜÓß ÷´ÜàØ ‘å ÆÜ´ÑÜšÜ ñÜßÝíÜó±Üà ´ÜåÃÜÜ ¿ÜÓÆÜÜì ³Ü‰ÃÜå ÓûÜ ÷´ÜÜ. ´Üå³Üß è †åÏÜ ÃÜ’ß ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ ‘å ËÜÝìÓÜ¡ÃÜÜ ôÏÜÜÓ‘ÏÜÜØ †Ü ´Ü÷åíÜÜÓ ÆÜ÷åêÜÜØ êÜÜå‘Üå†å ‘ܹíܑߜܲ †ÃÜå ÄÜع‘ß ‘Ü°ß ÃÜÜ؃ÜíÜÜØ, ŸÑÜÜØ ŸÑÜÜØ †ØÁÜÜÓàØ ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜØ ¹ßÆÜÜíÜÝêÜÃÜß ïÜÜåÍÜÜ ‘ÓíÜß, êÜÜå‘ÜåÃÜÜ ÆÜÂÜ±Ü ÷ÓÃÜÜÓ ÑÜÏÜÓÜèÃÜàØ ´ÜÆÜÚ±Ü ‘ÓíÜàØ, ÆÜâíÜÚ¡åÃÜàØ ôÏÜ ‘ÓíÜàØ, ÝÏÜóüÜÃÃÜÍÜšÜ±Ü ‘ÓíÜàØ, †ÃÜå ôÜàÄÜØÁÜß ÁÜâÆÜ, ¹ßÆÜ, ÆÜàóÆÜÆܵܳÜß ôÜàعӴÜÜ ÍÜåÄÜß ‘ÓíÜß. †Ü ݹíÜôÜÜåÏÜÜØ ôÜØÁÑÜÜ‘ÜìÃÜß ïÜÜåÍÜÜ †åüêÜß ËÜÁÜß ÏÜÃÜÜå÷ÜÓß ÷ÜåÑÜ “å ‘å ÑÜšÜ, ÄÜØÁÜíÜÚ, Ý‘ÃÃÜÓ, †ÜæóÜÝÁÜ, ÝÆÜïÜÜœÜ, ÏÜصÜ

224 

†ÃÜå ÏÜÝ±Ü †å ËÜÁÜÜØ è ‹´ôÜíÜÃÜàØ ÃÜ´ÜÚÃÜ ‘Óå “å. ËÜÝìÓÜèÃÜàØ ôÏÜ ‘Óß êÜÜå‘Üå ݜܵÜÝíÜÝœÜµÜ ÓØÄܳÜß ôÜÜݳÜÑÜÜ ÆÜâÓå “å, ôÜÉå¹ œÜÜåƒÜÜ ÄÜÜå«íÜß ¡´Ü ¡´ÜÃÜÜØ ôÜàØ¹Ó ÝœÜµÜÜå ËÜÃÜÜíÜå “å, ÄÜÜÑÜ, ËÜì¹ íÜÄÜåÓå ÄÜäû ÆÜïÜà†ÜåÃÜå ïܱÜÄÜÜÓß ´ÜåÏÜÃÜàØ ôÜÓ™ÜôÜ ‘Ü°å “å, ñÜåó« †ÃÜå ‘ÝÃÜó« ôÜ™ÜìÜ †å‘ ³Ü‰ ÑÜÞóü‘Ü‘óÜÚ±ÜÃÜß ÓÏÜ´Ü ÓÏÜå “å. ÑÜÞóü‘Ü‘óÜÚ±Ü †å ÑÜàÓÜåÝÆÜÑÜÃÜ êÜÜå‘ÜåÃÜß ¹ÜåÓ²àØ ƒÜÇœÜíÜÜÃÜß `üÄÜ †ÜçÉ íÜÜçÓ'ÃÜß ÓÏÜ´Ü èåíÜß †å‘ ÓÏÜ´Ü “å. †ÜÃÜå è †ÜÆܱÜå `ÄÜèÄÜÂÜ÷'ÃÜàØ ÃÜíÜàØ ÃÜÜÏÜ †ÜÆÑÜàØ “å. èâÃÜÜ í܃ܴÜÏÜÜØ ÓÜ¡ êÜÜå‘Üå ¹ßÆÜÜíÜÝêÜÃÜå ݹíÜôÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÓÜèÁÜÜÃÜßÃÜÜ ËÜÁÜÜ “Üå‘Ó܆ÜåÃÜå ôÜÜíÜÚèÝÃÜ‘ †ÜÏÜØµÜ±Ü †ÜÆÜ´ÜÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜå ÓÏÜܲ´ÜÜ. ôÜàÄÜØÁÜß ºíÑÜÃÜàØ ÏܹÚÃÜ ‘Óß ÃÜÜ÷íÜàØ †ÃÜå ¡´Ü ¡´ÜÃÜÜ ¹ßíÜ܆Üå ÷ÜÓËÜØÁÜ ÄÜÜå«íÜíÜÜ †ÃÜå ÝÏܵÜÜå ôÜܳÜå ÝÏÜóüÜÃÃÜÃÜàØ ÍÜÜåèÃÜ ‘ÓíÜàØ †å ݹíÜÜìßÃÜÜå ÏÜàƒÑÜ ÍÜÜÄÜ “å. ËÜÝìÓÜŸÑÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÜ ‘ÓíÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ¿åóÜ, ÏÜ´ôÜÓ, †¹åƒÜ܉, †ÆÜÏÜÜÃÜ íÜÄÜåÓå ôÜíÜÚ ÍÜâêÜß è‰ ËÜÁÜÜ ôÜܳÜå †å‘ݹêÜ ³Ü‰ èíÜàØ †ÃÜå †ÜíÜß Óß´Üå ÝÃÜóÆÜÜÆÜ ³Ü‰ ÃÜíÜÜ íÜóÜÚÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÜ ‘ÓíÜÜå †å †ÜÆܱÜÜå ÆÜÂÜœÜßÃÜ ÝÓíÜÜè “å. †Ü è ݹíÜôÜå ôÜ´ÑÜÍÜÜÏÜ܆å ñÜß‘äó±ÜÃÜß Ïܹ¹³Üß ÃÜÓ‘ÜôÜàÓÃÜÜå ÃÜÜïÜ ‘ÑÜÜåÚ ÷´ÜÜå †ÃÜå ôÜÜåì ÷¡Ó ÓÜè‘ÃÑÜ܆ÜåÃÜå ÏÜàø´Ü ‘Óß ÷´Üß. [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†ÜÆܱÜß Ý¹íÜÜìß †å ´Ü÷åíÜÜÓÜåÃÜàØ †åíÜàØ è †å‘ †¡ÑÜËÜ™ÜÓ “å. †³ÜíÜÜ †åÃÜå ËÜÁÜÜ ´Ü÷åíÜÜÓÜåÃÜàØ ôÃÜå÷ôÜØÏÜåêÜÃÜ ‘÷ß†å ´ÜÜåÆÜ±Ü œÜÜêÜå. ݹíÜÜìßÃÜÜå ´Ü÷åíÜÜÓ ÆÜÜØœÜ Ý¹íÜôÜÃÜÜå ÄܱÜÜÑÜ “å. ÆÜ±Ü ôÜÜœÜàØ ¡å´ÜÜØ “å‘ ÃÜíÜÓÜݵÜÃÜÜ ÄÜÓËÜܳÜß ´ÜåÃÜß ïÜé†Ü´Ü ³Ü‰ ¡ÑÜ “å †ÃÜå ÍÜ܉ËÜßèÃÜß ÍÜåüÏÜÜØ †åÃÜÜå †ÜÃÜع ÆÜÝÓôÜßÏÜ܆å ÆÜ÷ÜÇœÜå “å

¹ßÆÜÜíÜÝêÜÃÜÜ ‹´ôÜíÜÏÜÜØ ôµÜ߆ÜåÃÜß ‹ÆÜåšÜÜ ‘ÓåêÜß ÃܳÜß. ôµÜßÆÜàÓàóÜ íÜœœÜåÃÜÜ ôÜíÜÚ ôÜØËÜØÁÜÜåÏÜÜØ ÍÜ܉ËÜ÷åÃÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ïÜའôÜÜÞ¶íÜ‘ ÆÜÂåÏÜÃÜÜå †ÃÜå ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜÃÜÜ ‹êêÜÜôÜÃÜÜå ÷ÜåÑÜ “å. ÆÜÝ´ÜÆÜ´ÃÜßÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ †³ÜíÜÜ ÏÜÜ´ÜÜËÜÜì‘ÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ †ÜüêÜÜå íÑÜÜÆÜ‘ †ÃÜå †ÜüêÜÜå ôÜÜÞ¶íÜ‘ ‹êêÜÜôÜÑÜàø´Ü ÃܳÜß ÷Üå´ÜÜå. ÁÜÃÜ´ÜåÓïܳÜß ÍÜ܉ËÜßè ôÜàÁÜßÃÜÜ ÆÜÜØœÜå ݹíÜôÜ ôÜܳÜå ÑÜÏÜÓÜèÃÜàØ ÃÜÜÏÜ ¡å²ÜÑÜåêÜàØ “å. †åÃÜÜå ‹¼åïÜ ïÜÜå ÷ïÜå? ˆºÆÜÂô³ÜÃÜÜå ÓÜ¡ ÷ØôÜ ÏÜäÄÜÑÜÜÃÜå ÏÜÜüå ÉÓ´ÜÜå ÷´ÜÜå. ´ÜåÃÜàØ ÷æÏÜ ÃÜÜÏÜÃÜÜ †å‘ ÃÜÜÃÜ‘²Ü ÓÜ¡†å †ÜݴܳÑÜ ‘ÑÜàÛ. ´Üå è ݹíÜôÜå ÷æÏÜÃÜå ´ÑÜÜØ ÆÜàµÜÜå´ôÜíÜ ÷´ÜÜå. ÓÜ¡ †ÜÃÜع ‘Óå “å

†åüêÜÜÏÜÜØ ÍÜÝíÜ´ÜíÑÜ´ÜÜ†å †ÜíÜßÃÜå ‘ûàØ ‘å ÝíÜíÜÜ÷ ÆÜ“ß œÜÜå³Üå è ݹíÜôÜå †Ü ÆÜàµÜ ôÜÆÜÚ¹ØïܳÜß ÏÜÓß èïÜå. ÷ØôÜ ÓÜ¡†å †Ü ÆÜàµÜÃÜå ËÜœÜÜíÜíÜÜÃÜÜå ÝÃÜÿÜÑÜ ‘ÑÜÜåÚ, ÑÜÏÜàÃÜÜÃÜÜ †å‘ ÁÜÓÜÏÜÜØ †å‘ ôÜàÓÝšÜ´Ü ™ÜÓ ËÜÜØÁÑÜàØ †ÃÜå ´ÑÜÜØ ÷æÏÜ ÓÜ¡ÃÜå Ó÷åíÜÜÃÜå ÃÜÜå´ÜÑÜÜÚ. ôÜÜåì íÜÓôÜ ÆÜ“ß ÓÜèÆÜàµÜÃÜÜå ÝíÜíÜÜ÷ ³ÜÑÜÜå. œÜÜå³Üå è ݹíÜôÜå †ÜíÜÜ ¹àÄÜÚÏÜ ô³ÜÜÃÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü †å‘ ôÜÆÜÚ ÆÜÂÄÜü ³ÜÑÜÜå †ÃÜå ÓÜèÆÜàµÜ ÏÜÓÜÑÜÜå. †ÜÃÜعÃÜß ™Ü²ß †ÆÜÜÓ ïÜÜå‘ÃÜß ³Ü‰ Ä܉. ˜âÓ ÑÜÏܹâ´ÜÜåÃÜå ÆÜ±Ü †Ü ‘Óà±Ü ÆÜÂôÜØÄÜå ¹ÑÜÜ †ÜíÜß †ÃÜå ´ÜåÏܱÜå ÑÜÏÜÓÜè ÆÜÜôÜå ÏÜÜÄÜß êÜßÁÜàØ ‘å ¹ßÆÜÜíÜÝêÜÃÜÜ ÆÜÜØœÜ Ý¹íÜôÜÏÜÜØ èå†Üå ¹ßÆÜÜå´ôÜíÜ ‘Óå ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜÓ †ÜíÜÜå ‘«±Ü ÆÜÂôÜØÄÜ ÃÜ †ÜíÜå. †Ü ³Ü‰ ÁÜÃÜ´ÜåÓïÜÃÜß íÜÜ´ÜÜÚ. ‘ÜìßœÜÜæ¹ïÜÃÜå ݹíÜôÜå ´ÜÜå ÑÜÏÜÓÜèÃÜàØ †ÃÜå ÍÜßóÏÜÃÜàØ ´ÜÆÜÚ±Ü ƒÜÜôÜ ‘÷åêÜàØ “å. ݹíÜÜìß ´ÜÜå †ÏÜÜôÜÃÜÜå ݹíÜôÜ. ´Üå ݹíÜôÜå ÑÜÏÜêÜÜå‘íÜÜôÜß ÝÆÜ´Üä†ÜåÃÜàØ ÆÜâèÃÜ †ÃÜå ÆÜÜíÜÚ±Ü ñÜܽ ‘ÓíÜàØ è Æܲå. ÆܲíÜÜÃÜå ݹíÜôÜå ÑÜÏÜÓÜè ôÜܳÜåÃÜß ‘؉ íÜÜ´ÜÜÚ ÃܳÜß, ÆÜ±Ü †åÏÜ ÏÜÜÃÜíÜÜÃÜå ÷Ó‘´Ü ÃܳÜß ‘å ÑÜÏÜÓÜè ÆÜ±Ü ´Üå ݹíÜôÜå ÃÜíÜÜ œÜÜåÆÜ²Ü ïÜé ‘Ó´ÜÜ ÷ïÜå. ÍÜ܉ËÜßèÃÜå ݹíÜôÜå ÑÜÏÜÓÜè ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ËÜ÷åÃÜ ÑÜÏÜàÃÜÜÃÜå ´ÑÜÜØ èÏÜíÜÜ ¡ÑÜ “å. ¹ßÆÜÜíÜÝêÜÃÜÜ ôíÜœ“ع ôÜܳÜå ÑÜÏÜÓÜèÃÜàØ ôÏÜ Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ ‹´ôÜíÜ‘ÜÓÜåÃÜÜå ‹¼åïÜ ÄÜÏÜå ´Üå ÷ÜåÑÜ, ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜß †ôÜÓ ËÜ÷à ôÜÜÓß ³Ü´Üß ÷ïÜå †åÏÜÜØ ‘؉ ïÜ‘ ÃܳÜß. èå±Üå ‹´ôÜíÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ôÜØÑÜÏÜ Ó܃ÑÜÜå ÷ïÜå †å è ÑÜÏÜÓÜèÃÜÜ ÆÜÜïÜÏÜÜسÜß ÏÜàø´Ü Ó÷ß ïÜ‘ïÜå. ÃÜíÜåÏËÜÓ, 1922

2. ݹíÜÜìß ¹ßíÜÜÃ܃ÜÜÃÜÜÏÜÜØ †å‘ܹ ôÜàØ¹Ó íÜô´Üà Ó܃ÜíÜÜÃÜÜå ÝÓíÜÜè ¹Óå‘ ™ÜÓÏÜÜØ ÷ÜåÑÜ “å. ËÜ÷ÜÓÃÜÜå ‘Üå‰ ÏÜܱÜôÜ †ÜíÜå †åüêÜå ôÜ÷åèå ´Üå ÆÜÓ †åÃÜß ÃÜèÓ ¡ÑÜ “å †ÃÜå ´Üå ËÜÜåêÜß ¥«å “å": ‘åíÜß ÏÜ”ÜÃÜß íÜô´Üà! ´ÜÏÜå †Ü øÑÜÜسÜß ÏÜåìíÜß? ÆÜ±Ü †¡ÑÜËÜ™ÜÓ(ÏÑÜàÝ”ÑÜÏÜ)ÏÜÜØ ´ÜÜå ŸÑÜÜØ èà†Üå ´ÑÜÜØ ôÜàØ¹Ó è ôÜàØ¹Ó íÜô´Üà†Üå ÷ÜåÑÜ; ¡å‰ÃÜå ÏÜܱÜôÜ ƒÜàïÜ ƒÜàïÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

³Ü‰ ¡ÑÜ; ÆÜ±Ü ôÜܳÜå ôÜܳÜå †å ´ÜåüêÜÜå è ÏÜâØ”ÜÑÜ ÆÜ±Ü ƒÜÓÜå! †åÃÜå ³ÜÜÑÜ ‘å †ÜÏÜÜسÜß ïÜàØ ¡åíÜàØ †ÃÜå ïÜàØ ÃÜ ¡åíÜàØ? †ÜÆܱÜß Ý¹íÜÜìß †å ´Ü÷åíÜÜÓÜåÃÜàØ †åíÜàØ è †å‘ †¡ÑÜËÜ™ÜÓ “å. †³ÜíÜÜ †åÃÜå ËÜÁÜÜ ´Ü÷åíÜÜÓÜåÃÜàØ ôÃÜå÷ôÜØÏÜåêÜÃÜ ‘÷ß†å ´ÜÜåÆÜ±Ü œÜÜêÜå. ݹíÜÜìßÃÜÜå ´Ü÷åíÜÜÓ ÆÜÜØœÜ Ý¹íÜôÜÃÜÜå ÄܱÜÜÑÜ “å. ÆÜ±Ü ôÜÜœÜàØ ¡å´ÜÜØ “å‘ ÃÜíÜÓÜݵÜÃÜÜ 225


ÃÜß‘ì´ÜÜ. †ÃÜå ݹíÜÜìßÃÜå ݹíÜôÜå ÓÜ¡†Üå †ÃÜå íÜåÆÜÜÓ߆Üå ËÜØÃÜå ôíܹåïÜ †ÜíÜß ‘ÜæüàØÝËÜ‘ ôÜàƒÜÃÜÜå êÜ÷ÜíÜÜå êÜå´ÜÜ. ÆÜàÓܱÜÜåÏÜÜØ ‘³ÜÜ “å ‘å ÃÜÓ‘ÜôÜàÓ ÃÜÜÏÜÃÜÜå †å‘ ÆÜÓܘÏÜß ÓÜ¡ ÆÜÂÜÄŸÑÜÜåÝ´ÜóÜÏÜÜØ ÓÜŸÑÜ ‘Ó´ÜÜå ÷´ÜÜå. ÆÜÂÜÄŸÑÜÜåÝ´ÜóÜ †åüêÜå ÷ÏܱÜÜØÃÜÜå ÍÜà´ÜÜÃÜÃÜß ¹ÝšÜ±Üå †ÜíÜåêÜÜå ÏÜàêÜ‘. ÃÜÓ‘ÜôÜàÓ ËÜß¡ ÓÜ¡†Üå ôÜܳÜå êܲ´ÜÜå ´Üå ´ÜÜå ™Ü²ßÍÜÓ ÃÜÍÜÜíÜß ÆÜ±Ü êÜåíÜÜÑÜ, ÆÜ±Ü ´Üå ¹àóüå ´ÜÜå ôµÜ߆ÜåÃÜå ÆÜ±Ü ÷åÓÜÃÜ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜزß. †åÃÜÜ ‘幃ÜÜÃÜÜÏÜÜØ ôÜÜåì ÷¡Ó ÓÜè‘ÃÑÜ܆Üå ÷´Üß. ñÜß‘äó±Üå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÑÜÜåÚ ‘å †Ü Þô³ÜÝ´Ü †ÜÆܱÜÃÜå ÃÜÜÏÜÜåïÜß êÜÄÜܲÃÜÜÓß “å. ÷íÜå ÃÜÓ‘ÜôÜàÓÃÜÜå ÃÜÜïÜ ‘ÑÜåÚ è “âü‘Üå “å. ôÜ´ÑÜÍÜÜÏÜÜ†å ‘ûàØ, `ôµÜ߆ÜåÃÜÜå ‹½ÜÓ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ´ÜÏÜå ¡†Üå “Üå ´ÑÜÜØ ÷àØ ‘åÏÜ ™ÜåÓ Ó÷àØ? ÃÜÓ‘ÜôÜàÓ ôÜÜÏÜå ÷àØ è êܲßïÜ. ´ÜÏÜå Ïܹ¹ÏÜÜØ ÍÜêÜå Ó÷å¡å.' ñÜß‘äó±Üå ‘ËÜâêÜ ‘ÑÜàÛ. ´Üå ݹíÜôÜå Ó³ÜÏÜÜØ ôÜ´ÑÜÍÜÜÏÜÜ †ÜÄÜì ËÜå«ÜØ ÷´ÜÜØ; ñÜß‘äó±Ü ÆÜÜ“ì Ïܹ¹ÏÜÜØ ÷´ÜÜ. œÜ´Üà¹ÚïÜßÃÜå ݹíÜôÜå ÃÜÓ‘ÜôÜàÓÃÜÜå ÃÜÜïÜ ³ÜÑÜÜå, ¹åïÜ ôíÜœ“ ³ÜÑÜÜå, êÜÜå‘Üå†å †ÜÃÜع ‘ÑÜÜåÚ. ÃÜÓ‘ÜôÜàÓÃÜÜå ‘ÜìÜå ‘åÓ ¹âÓ ³ÜÑÜÜå †å ËÜ´ÜÜíÜíÜÜ ƒÜÜ´ÜÓ êÜÜå‘Üå†å ÓܵÜå ¹ßÆÜÜå´ôÜíÜ ‘ÑÜÜåÚ †ÃÜå †ÏÜÜôÜÃÜß ÓܵÜå ÆÜ±Ü ÆÜℱÜÏÜÜÃÜß ïÜÜåÍÜÜ †Ü±Üß. ÆÜ±Ü †å ÃÜÓ‘ÜôÜàÓ †å‘ íÜÜÓ ÏÜÜÑÜåÚ ÏÜÓå †åíÜÜå ÃܳÜß. †åÃÜå ´ÜÜå ¹Ó íÜóÜåÚ ÏÜÜÓíÜÜå ÆÜ²å “å. œÜÜåÏÜÜôÜÜÏÜÜØ ËÜÁÜå ‘Ü¹íÜ ³Ü‰ ¡ÑÜ, †åÏÜÜØ ƒÜÓåêÜÜØ ÆÜÜع²ÜØ, “Ü±Ü íÜÄÜåÓå Æܲå, ¢íÜÜ´Ü ÆÜ²å †ÃÜå ÄÜÜÏÜÃÜß †ÜôÜÆÜÜôÜ †ÜÏÜ ÃÜÓ‘ ¥ÍÜàØ ³ÜÜÑÜ. íÜÓôÜܹ ÆÜ“ß ÍÜܹÓíÜÜÃÜÜ ´Ü²‘Ü ´ÜÆÜå †åüêÜå ´Üå ÃÜÓ‘ÃÜß ¹àÄÜÛÁÜ ÷íÜÜÏÜÜØ ÉåêÜÜÑÜ ÃÜå ™Ü±ÜÜ êÜÜå‘Üå ÏÜÜØ¹Ü Æܲå. ÏÜÜüå †ÜÓÜåÄÑÜíÜßÓÜå ÆÜÜíܲÜ, ‘Üå¹Üìß ê܉ †Ü ÃÜÓ‘ ôÜÜÏÜå êܲíÜÜ ¡ÑÜ, ÄÜÜÏÜÃÜß †ÜôÜÆÜÜôÜÃÜÜ ÃÜÓ‘ÃÜÜå ÃÜÜïÜ ‘Óå †ÃÜå ™ÜÓÏÜÜØ †ÜíÜß ïÜÓßÓå ´ÜåêÜ œÜÜåìß ÃÜ÷ÜÑÜ. ÄÜÜæïÜÜìÜ ´ÜÜå ôÜÜÉ ‘ÓåêÜß ÷ÜåÑÜ è. ´ÑÜÜØÃÜÜ ÏÜœ“Ó ÷ÜØ‘ß ‘Ü°íÜÜ ÏÜÜüå ÓܵÜå ´ÑÜÜØ ÆÜ±Ü ¹ßíÜÜå †ÃÜå ÁÜàÏÜܲÜå ‘Óå †ÃÜå ÆÜÂôÜÃÃÜ ³Ü‰ ÝÏÜóü ÆÜ‘íÜÜÃÜÃÜÜØ ÍÜÜåèÃÜ ‘Óå.

èâÃÜÜ í܃ܴÜÏÜÜØ ËÜìåíÜÃÜå ¹÷Ü²å †ÜÆܱÜÜ êÜÜå‘Üå íÜ÷ܱÜíÜüå ÃÜß‘ì´ÜÜ †ÃÜå ¹ÝÓÑÜÜÆÜÜÓÃÜÜ ¹åïÜÜåÃÜß ôÜÉÓå è´ÜÜ. ¹ïÜåÓÜÃÜå ݹíÜôÜå ÓÜ¡†Üå †ÃÜå ÑÜÜå½Ü†Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜÓ÷¹ÜåÃÜÜ ôÜßÏÜÜ²Ü †ÜåìØÄÜß ïܵÜà ‹ÆÜÓ œÜ²Ü‰ ‘ÓíÜÜ ÃÜß‘ì´ÜÜ. †ÃÜå ݹíÜÜìßÃÜå ݹíÜôÜå ÓÜ¡†Üå †ÃÜå íÜåÆÜÜÓ߆Üå ËÜØÃÜå ôíܹåïÜ †ÜíÜß ‘ÜæüàØÝËÜ‘ ôÜàƒÜÃÜÜå êÜ÷ÜíÜÜå êÜå´ÜÜ

ÄÜÓËÜܳÜß ´ÜåÃÜß ïÜé†Ü´Ü ³Ü‰ ¡ÑÜ “å †ÃÜå ÍÜ܉ËÜßèÃÜß ÍÜåüÏÜÜØ †åÃÜÜå †ÜÃÜع ÆÜÝÓôÜßÏÜ܆å ÆÜ÷ÜÇœÜå “å. ïÜÜôµÜÜåÏÜÜØ ¹Óå‘ ´Ü÷åíÜÜÓÃÜàØ ÏÜÜ÷Ü´ÏÑÜ †ÃÜå ‘³ÜÜ †ÜÆÜåêÜÜØ ÷ÜåÑÜ “å. ݹíÜÜìß ÝíÜïÜå †åüêÜß ËÜÁÜß ‘³Ü܆Üå “å ‘å `ݹíÜÜìßÏÜÜ÷Ü´ÏÑÜ' ê܃ÜíÜÜ è‰†å ´ÜÜå †å‘ ÏÜÜåüàØ ÆÜàÓÜ±Ü ³Ü‰ ¡ÑÜ. ÁÜÃÜ´ÜåÓïÜÃÜß ‘³ÜÜ èà¹ß, ‘ÜìßœÜÜæ¹ïÜÃÜß èà¹ß, †ÏÜÜôÜ(ݹíÜÜìß)ÃÜß ´ÜÜå íÜìß ƒÜÜôÜ ‘³ÜÜ “å. ´ÑÜÜÓ ÆÜ“ß ÃÜíÜàØ íÜóÜÚ ËÜåôÜå “å †ÃÜå ËÜßèÃÜå ݹíÜôÜå ÍÜ܉ ËÜ÷åÃÜÃÜÜ ™ÜÓÃÜÜå †Ý´ÜÝ³Ü ËÜÃÜå “å. ݹíÜÜìß †å ÄÜä÷ô³ÜÜñÜÏÜß ´Ü÷åíÜÜÓ “å, èÃÜ´ÜÜÃÜÜå ´Ü÷åíÜÜÓ “å. ËÜìåíÜÃÜå ݹíÜôÜå ÁÜÏÜÚ †ÃÜå ïÜÜôµÜ ÆÜÂÁÜÜÃÜ ÷ÜåÑÜ “å; ¹ïÜåÓÜÃÜå ݹíÜôÜå ÑÜའ†ÃÜå ïÜôµÜ ÆÜÂÁÜÜÃÜ Ó÷å “å; ݹíÜÜìßÃÜå ݹíÜôÜå êÜšÏÜß †ÃÜå ÁÜÃÜ ÆÜÂÁÜÜÃÜÆܹ ÍÜÜåÄÜíÜå “å; †ÃÜå ÷Üåìß ´ÜÜå ÓÏÜ´Ü †ÃÜå ÓØÄÜÓÜÄÜÃÜÜå ´Ü÷åíÜÜÓ “å. èåÏÜ ÏÜܱÜôÜÜåÏÜÜØ œÜÜÓ íܱÜÚ “å ´ÜåÏÜ ´Ü÷åíÜÜÓÜåÏÜÜØ ÆÜ±Ü †ÜÏÜ œÜÜÓ íܱÜÚ ÆܲÒÜ “å! èâÃÜÜ í܃ܴÜÏÜÜØ ËÜìåíÜÃÜå ¹÷Ü²å †ÜÆܱÜÜ êÜÜå‘Üå íÜ÷ܱÜíÜüå ÃÜß‘ì´ÜÜ †ÃÜå ¹ÝÓÑÜÜÆÜÜÓÃÜÜ ¹åïÜÜåÃÜß ôÜÉÓå è´ÜÜ. ¹ïÜåÓÜÃÜå ݹíÜôÜå ÓÜ¡†Üå †ÃÜå ÑÜÜå½Ü†Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜÓ÷¹ÜåÃÜÜ ôÜßÏÜÜ²Ü †ÜåìØÄÜß ïܵÜà ‹ÆÜÓ œÜ²Ü‰ ‘ÓíÜÜ i

226 

[†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ݹíÜÜìß ÆÜ“ß ÃÜíÜàØ íÜÓôÜ ËÜåôÜå “å †ÃÜå ÃÜíÜàØ †ÃÜÜè ™ÜÓÏÜÜØ †ÜíÜå “å. íÜ幑Üì³Üß †Üè ôÜàÁÜß Õ÷¹à ™ÜÓÜåÏÜÜØ †Ü ÃÜíÜÜÃÃÜÃÜÜå ÝíÜÝÁÜ ñܽÜÆÜâíÜÚ‘ ÆÜÜìíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. ÏÜ÷ÜÓÜóü×ÏÜÜØ †Ü ݹíÜôÜå èÏÜ´ÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜØ †å‘ ‘²íÜÜ ÉìÃÜÜå ÓôÜ œÜ܃ÜíÜÜÃÜß ÆܳÜÜ “å. †åÃÜÜå ‹¼åïÜ †åÏÜ ÷ïÜå ‘å ‘²íÜß ÏÜ÷åÃÜ´Ü ‘ÑÜÜÚ íÜÄÜÓ ÝÏÜóüÜÃÃÜ ÏÜìå ÃÜ÷Î. ÍÜÄÜíܹÖÄÜß´ÜÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ê܃ÜåêÜàØ “å ‘å èå ïÜé†Ü´ÜÏÜÜØ ”åÓ èåíÜàØ †ÃÜå †Ø´Üå †ÏÜä´Ü èåíÜàØ ÷ÜåÑÜ †å è ôÜÜÞ¶íÜ‘ ôÜàƒÜ. ÄÜÜåíÜÜÏÜÜØ Ý¹íÜÜìßÃÜå ݹíÜôÜå ÆÜÜ̆ÜÃÜàØ ÝÏÜóüÜÃÃÜ ‘Óå “å †ÃÜå èåüêÜÜ ‡óüÝÏÜµÜ ÷ÜåÑÜ ´Üå ËÜÁÜÜÃÜå ´Üå ¹÷ܲå ÃÜÜå´ÜÓå “å. †åüêÜå ¹Óå‘ è±Üå ¹Óå‘ ‡óüÝÏܵÜÃÜå ™ÜåÓ èíÜàØ è ¡å‰†å. ¹Óå‘ÃÜå ´ÑÜÜØ ÉìÜ÷ÜÓ Ó܃ÜåêÜÜå ÷ÜåÑÜ “å. ´ÜåÏÜÜسÜß †å‘ ‘‘²Üå œÜ܃Üß ÏÜܱÜôÜ ËÜßèå ™ÜåÓ ¡ÑÜ. íÑÜíÜ÷ÜÓÏÜÜØ ‘²íÜÜïÜ †ÜíÜß ÷ÜåÑÜ, íÜåÓÝí܃ÜíÜܹ ³ÜÑÜÜØ ÷ÜåÑÜ, ÄÜÏÜå ´Üå ËÜÃÜß ÄÜÑÜàØ ÷ÜåÑÜ, ÆÜ±Ü Ý¹íÜÜìßÃÜå ݹíÜôÜå ËÜÁÜàØ ÏÜÃÜÏÜÜسÜß ‘Ü°ß ÃÜ܃Üß ÉÓß ÷å´ÜÆÜÂß´ÜÃÜÜ ôÜØËÜØÁÜ ¡å²íÜÜÃÜÜ. èåÏÜ íÜåÆÜÜÓß Ý¹íÜÜìß ÆÜÓ ‘àêÜ êÜå±Ü¹å±Ü ÆÜ´ÜÜíÜß ê܉ ÃÜíÜÜ œÜÜåÆܲÜÏÜÜØ ËÜÜ‘ß ÃܳÜß ƒÜǜܴÜÜ, ´ÜåÏÜ ¹Óå‘ è±Ü ËÜåôÜ´ÜÜ

ÏÜ÷ÜÓÜóü×ÏÜÜØ †Ü ݹíÜôÜå èÏÜ´ÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜØ †å‘ ‘²íÜÜ ÉìÃÜÜå ÓôÜ œÜ܃ÜíÜÜÃÜß ÆܳÜÜ “å. †åÃÜÜå ‹¼åïÜ †åÏÜ ÷ïÜå ‘å ‘²íÜß ÏÜ÷åÃÜ´Ü ‘ÑÜÜÚ íÜÄÜÓ ÝÏÜóüÜÃÃÜ ÏÜìå ÃÜ÷Î. ÍÜÄÜíܹÖÄÜß´ÜÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ê܃ÜåêÜàØ “å ‘å èå ïÜé†Ü´ÜÏÜÜØ ”åÓ èåíÜàØ †ÃÜå †Ø´Üå †ÏÜä´Ü èåíÜàØ ÷ÜåÑÜ †å è ôÜÜÞ¶íÜ‘ ôÜàƒÜ

íÜóÜåÚ ù¹ÑÜÏÜÜØ ‘ïÜÜØ íÜåÓ”åÓ ËÜÜ‘ß ÃܳÜß Ó܃ܴÜÜå. èå ݹíÜôÜå íÜô´ÜßÏÜÜسÜß ÃÜÓ‘ ÃÜß‘ìß ¡ÑÜ, ù¹ÑÜÏÜÜسÜß ÆÜÜÆÜ ÃÜß‘ìß ¡ÑÜ, ÓÜݵÜÏÜÜسÜß †ØÁÜÜÓàØ ÃÜß‘ìß ¡ÑÜ †ÃÜå ÏÜܳÜÜ ÆÜÓÃÜàØ ‘Óè ¹âÓ ³ÜÜÑÜ, ´Üå ݹíÜôÜ ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜÜÓå ÆÜÝíÜµÜ Ý¹íÜôÜ ËÜß¡å ‘ÑÜÜå ÷Üå‰ ïÜ‘å? ´ÜÜ. 30-11-'21

3. ÏÜÜå´ÜÃÜÜå ‹´ôÜíÜ èåÃÜß ôÜÜåìå †ÜÃÜÜ ƒÜÜ´ÜÓß “å, èåÃÜå ÝíÜïÜå ÝËÜêÜ‘àêÜ ïÜØ‘Ü ÃܳÜß, †åíÜß íÜô´Üà Õè¹ÄÜßÏÜÜØ ‘‰ “å? †å‘ è": †ÃÜå ´Üå ÏÜÜå´Ü. ÓÜ¡ ÷Üå ‘å ÓØ‘, ™ÜÓ²ß ‘àË¡ ÷Üå ‘å êÜÜíܱÑÜíÜ´Üß ‡Ã¹àÏÜ´Üß, íÜÜ™Ü ÷Üå ‘å ÄÜÜÑÜ, ËÜÜè ÷Üå ‘å ‘ËÜâ´ÜÓ, ÏÜÜå´ÜÃÜÜå ÍÜåüÜå ¹Óå‘ÃÜå ³ÜíÜÜÃÜÜå è. ÷íÜå ôÜíÜÜêÜ †å “å ‘å †Ü ÝÃÜÝÿÜ´Ü †Ý´ÜݳÜÃÜàØ ôíÜÜÄÜ´Ü ‘‰ Óß´Üå ‘Ó߆å? †ÜÆܱÜå èåíÜß Óß´Üå ´ÜåÃÜå †ÜåìƒÜß†å ´ÜåíÜß Óß´Üå ´ÜåÃÜàØ ôíÜÜÄÜ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜÜ. ÏÜÜå´ÜÃÜàØ ôíÜéÆÜ É±ÜôÜ èåíÜàØ “å. ‹ÆÜÓ ´ÜÜå ËÜÁÜå è ‘ÜØüÜ; †Ø¹ÓÃÜÜå ôíÜܹ ‘Üå±Ü ¡±Üå! ÏÜÜå´Ü †åüêÜå ™Ü²ß‘ÃÜÜå †ÜÓÜÏÜ; ÏÜÜå´Ü †åüêÜå ËÜå †Ø‘ íÜœœÜåÃÜÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

Æܲ¹Üå; ÏÜÜå´Ü †åüêÜå íÜܱÜßÃÜÜ †ôƒÜÝêÜ´Ü ÆÜÂíÜÜ÷ÏÜÜØ †ÜíÜ´ÜÜØ ÝíÜÓÜÏÜÝœÜ÷ÖÃÜÜå. †ØÄÜÂåè ‘Ýí܆Üå ËÜßèÃÜÜ œÜغÃÜå ŸÑÜÜÓå íÜÁÜÜíÜå “å ´ÑÜÜÓå `™ÜÓ²Ü œÜغÃÜß ËÜܳÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜÜå ËÜÜêÜœÜغ' †åíÜàØ ´ÜåÃÜàØ íܱÜÚÃÜ ‘Óå “å. †ÏÜÜôÜ ôÜàÁÜß èâÃÜÜå œÜغ ôÜà‘܉ ¡ÑÜ “å, šÜß±Ü ³ÜÜÑÜ “å; ÆÜ±Ü †å è šÜß±Ü œÜغ †ÏÜÜôÜÃÜÜ †ÜÓÜÏÜ ÆÜ“ß †å‘ ËÜÜêÜœÜغÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ šÜß±Ü ËÜÜ÷àÏÜÜØ §œÜ‘ßÃÜå ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜå ÍÜåü ‘Óå “å. †å è íܱÜÚÃÜ ÏÜÜå´ÜÃÜå ÆÜ±Ü †ÜÆÜß ïܑ߆å. ™ÜÓ²Üå «âØ«íÜÜÑÜåêÜÜå ÝïÜÑÜÜìÜå ÆÜÂÉàêêÜ ÃÜíÜíÜôÜØ´ÜÃÜå †ÜØÄÜìß†å ”ÜêÜß ê܉ †ÜíÜå “å †å ‘åÏÜ ÍÜâêÜß ïÜ‘ÜÑÜ? ÝïÜÑÜÜìÜÃÜß ‘²‘²´Üß üÜ°ÏÜÜØ è íÜôÜØ´ÜÃÜÜå ÆÜÂôÜíÜ “å †å íÜßôÜÑÜåÚ ‘åÏÜ œÜÜêÜå? 227


ݹíÜÜìßÃÜå ݹíÜôÜå íÜôÜØ´ÜÃÜß †ÆÜåšÜܳÜß, íÜôÜØ´ÜÃÜß ÏÜÜÄÜÚÆÜ´ÜßšÜܳÜß ¡å †ÜÆܱÜå ¹ßÆÜÜå´ôÜíÜ ‘Óß ïܑ߆å, ÝÏÜóüÜÃÃÜ ÍÜÜåèÃÜ ‘Óß ïܑ߆å, †ÜÃÜع ÏÜØÄÜì †ÃÜàÍÜíÜß ïܑ߆å, ´ÜÜå ÏÜÜå´Ü³Üß †ÜÆܱÜå ÓÜ¢ ‘åÏÜ ÃÜ ³Ü‰†å? ݹíÜÜìß †ÜÆܱÜÃÜå ïÜ߃ÜíÜå “å ‘å ÏÜÜå´ÜÃÜÜØ ÓÜå¹±ÜÜØ ÓÜåïÜÜå ÃÜÜ, ÏÜÜå´ÜÃÜå íÜÁÜÜíÜß êÜÜå, ÏÜÜå´ÜÏÜÜØ è ÃÜíÜÑÜÜæíÜÃÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜß, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜß ïÜÞø´Ü “å. ËÜß¡ÏÜÜØ †å ÃܳÜß

ݹíÜÜìßÃÜå ݹíÜôÜå íÜôÜØ´ÜÃÜß †ÆÜåšÜܳÜß, íÜôÜØ´ÜÃÜß

ÏÜÜÄÜÚÆÜ´ÜßšÜܳÜß ¡å †ÜÆܱÜå ¹ßÆÜÜå´ôÜíÜ ‘Óß ïܑ߆å, ÝÏÜóüÜÃÃÜ ÍÜÜåèÃÜ ‘Óß ïܑ߆å, †ÜÃÜع ÏÜØÄÜì †ÃÜàÍÜíÜß ïܑ߆å, ´ÜÜå ÏÜÜå´Ü³Üß †ÜÆܱÜå ÓÜ¢ ‘åÏÜ ÃÜ ³Ü‰†å? ݹíÜÜìß †ÜÆܱÜÃÜå ïÜ߃ÜíÜå “å ‘å ÏÜÜå´ÜÃÜÜØ ÓÜå¹±ÜÜØ ÓÜåïÜÜå ÃÜÜ, ÏÜÜå´ÜÃÜå íÜÁÜÜíÜß êÜÜå, ÏÜÜå´ÜÏÜÜØ è ÃÜíÜÑÜÜæíÜÃÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜß, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜß ïÜÞø´Ü “å. ËÜß¡ÏÜÜØ †å ÃܳÜß. ݹíÜÜìßÃÜÜå ´Ü÷åíÜÜÓ †å ÏÜÜå´ÜÃÜÜå ‹´ôÜíÜ “å; ÏÜÜå´ÜÃÜß íÜÁÜÜÏܱÜß “å; ÏÜÜå´Ü ‹ÆÜÓÃÜß ñÜ½Ü “å. ÝÃÜÓÜïÜÜÏÜÜسÜß ‹´ÆÜÃÃÜ ³Ü´Üß †ÜïÜÜÃÜàØ ôíÜÜÄÜ´Ü “å. Óຠ´Üå è ÝïÜíÜ": ÏÜÜå´ÜÃÜàØ ËÜßèàØ éÆÜ ´Üå ¢íÜÃÜ. ÑÜÏÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ËÜ÷åÃÜÃÜå ´ÑÜÜØ ¡ÑÜ": ÏÜÜå´Ü ÝÃÜ´ÑÜÃÜâ´ÜÃÜ´ÜÜÃÜÜ ™ÜÓÏÜÜØ ‹´ôÜíÜ ‘Óå †å ‘ÜåÃÜå ÃÜ ÄÜÏÜå? ÏÜÜå´Ü †ÞÄÃÜ ÃܳÜß, ÆÜ±Ü ´ÜåèôíÜß Ó´ÃÜÏÜÝ±Ü “å. †ÜçøüÜåËÜÓ, 1925

4. ÃÜÜÃÜÜ ÍÜ܉ íÜÄÜÓ Ý¹íÜÜìß! ݹíÜÜìßÃÜå ݹíÜôÜå ™ÜÓÃÜÜØ ËÜÁÜÜØ ‘àüàØËÜ߆Üå ÍÜåÄÜÜØ ³ÜÜÑÜ “å. ¹âÓ ¹åïÜ ÄÜÑÜåêÜÜØ ÆÜ±Ü ËÜÃÜß ïÜ‘å ´ÜÜå ݹíÜÜìßÃÜå üܱÜå ÆÜÜ“ÜØ ™ÜåÓ †ÜíÜíÜÜÃÜå †Ü´ÜàÓ ÷ÜåÑÜ “å. ݹíÜÜìß †åüêÜå ÝÏÜóüÜÃÃÜÃÜÜå ݹíÜôÜ. ´Üå ݹíÜôÜå ËÜÁÜÜØ ‡óüèÃÜ ÍÜåÄÜÜØ ³ÜÑÜÜØ ÃÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÝÏÜóüÜÃÃÜ ÝÏÜóü ‘åÏÜ êÜÜÄÜå? ÍÜ܉ ÝÓôÜ܉ ÄÜÑÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´Üå ݹíÜôÜå ´ÜåÃÜå ÏÜÃÜÜíÜßÃÜå ™ÜåÓ ÆÜÜ“Üå †Ü±Üß†å “ß†å. †ÜÆܱÜå ÍÜ܉ÃÜå ÏÜÜ«àØ êÜÄÜܲÒàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÏÜÜÉß ÏÜÜÄÜßÃÜå ´ÜåÃÜå ÆÜÂåÏÜÃÜß ¹ÜåÓß³Üß ËÜÜØÁÜßÃÜå ƒÜÇœÜß êÜÜíÜß†å “ß†å. ݹíÜÜìßÃÜå ݹíÜôÜå †å‘ ÆÜ±Ü ÍÜ܉ ¹âÓ ÃÜ Ó÷å †å †ÜÆܱÜß ÏÜÜåüÜÏÜÜØ ÏÜÜåüß ‡œ“Ü ÷ÜåÑÜ “å. †ÜÆܱÜå †å‘ ÍÜ܉ÃÜå—†ÃÜå ´Üå ÆÜ±Ü ôÜÜæ³Üß ÃÜÜÃÜÜ ÍÜ܉ÃÜå øÑÜÜÓÃÜÜå ¹âÓ Ó܃ÑÜÜå “å, ¡±Üß ¡å‰ÃÜå ¹âÓ Ó܃ÑÜÜå “å, ´ÜåÃÜÜå Ý´ÜÓô‘ÜÓ ‘ÓßÃÜå ´ÜåÃÜå ¹âÓ Ó܃ÑÜÜå “å.

“´ÜÜØ ´Üå ÝÓôÜÜÑÜÜå ÃܳÜß. ÝËÜœÜÜÓÜå ‘Ø‰‘ ÝÃÜÓÜïÜ ³ÜÑÜÜå “å, ‘؉‘ †ÜïÜÜÍÜßÃÜß ÃÜèÓå ™ÜÓ ´ÜÓÉ èà†å “å. ÷¢ ´Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå ÍÜÜÄÜ ÏÜÜÄÜ´ÜÜå ÃܳÜß, ÷‘ ‘Ó´ÜÜå ÃܳÜß. ´ÜÏÜå Ó܃ÜÜå ´Üå Þô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ Ó÷åíÜÜÃÜå ´ÜæÑÜÜÓ “å; ÏÜÜµÜ ´ÜåÃÜå ™ÜÓÃÜß †Ø¹Ó ô³ÜÜÃÜ ¡å‰†å “å. ÍÜ܉ ‘ÓßÃÜå †ÜÆܱÜå ´ÜåÃÜå ËÜÜåêÜÜíÜß†å †åÃÜÜå è ´Üå ÍÜâƒÑÜÜå “å. †åÃÜÜ íÜÄÜÓ †ÜÆܱÜß Ý¹íÜÜìß ‘åÏÜ ¥èíÜÜÑÜ? †åÃÜÜ íÜÄÜÓ ÝÏÜóüÜÃÃÜÏÜÜØ ÓôÜ øÑÜÜسÜß †ÜíÜå? ݹíÜÜìßÃÜå ݹíÜôÜå †ÜÆܱÜå †ÃÃÜ‘âü ÍÜêÜå ‘Ó߆å, ÆÜ±Ü ‰òÜÓ ´ÜåÃÜÜ §œÜÜ Ýï܃ÜÓ ´ÜÓÉ ¡å´ÜÜå ÃܳÜß, ÆÜ±Ü ÃÜÜÃÜÜ ÍÜ܉ÃÜß ÆÜÂåÏÜÍÜâƒÜß †Ü؃ÜÏÜÜسÜß †ÜÆܱÜÜ ´ÜÓÉ èà†å “å. ÃÜÜÃÜÜ ÍÜ܉ÃÜå ŸÑÜÜØ ôÜàÁÜß †ÜÆܱÜå `ÍÜ܉' ‘÷ßÃÜå ÆÜÂåÏܳÜß †Ø¹Ó ÃÜ ËÜÜåêÜÜíÜß†å ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß ‰òÜÓÃÜå ´íÜÏÜåíÜ ÏÜÜ´ÜÜ œÜ ÝÆÜ´ÜÜ ´íÜÏÜåíÜ ‘÷åíÜÜÃÜÜå †ÜÆܱÜÃÜå †ÝÁÜ‘ÜÓ ÃܳÜß. †ÜçøüÜåËÜÓ, 1925

228 

[†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ݹíÜÜìß †Ü ´Ü÷åíÜÜÓ †åüêÜÜå ËÜÁÜÜå ¡ÄÜ´ÜÜå “å ‘å ´ÜåÃÜå ÝíÜïÜå ƒÜÜôÜ ÃÜíÜß ôÜâœÜÃÜ܆Üå ‘ÓíÜÜÃÜß èéÓ ÃܳÜß. “Üå‘Ó܆Üå ™ÜåÓ è‰ ÏÜÜËÜÜÆÜÃÜå ÏÜìå. ‡óü-ÝÏܵÜÜå †å‘ËÜß¡ÃÜå ÏÜìß Ý¹êÜôÜÉ܉ ‘Óå. ÝÆÜÂÑÜ íÜô´Üà †å‘ËÜß¡ÃÜå ÍÜåü ÏÜÜå‘êÜå. ¹Óå‘ è±Ü ÓܵÜå ôÜâ´ÜÜ ÆÜ÷åêÜÜØ †ÜƒÜÜ íÜóÜÚÃÜÜ ôÜØ‘êÆÜÜåÏÜÜسÜß ‘åüêÜàØ ÆÜÜÓ ÆܲÜÑÜàØ †å ´ÜÆÜÜôÜå. ÃÜíÜÜ íÜóÜåÚ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ïÜàØ ÃÜíÜàØ ¹ÜƒÜêÜ ‘ÓíÜÜ èåíÜàØ “å, èâÃÜÜÏÜÜسÜß ïÜàØ

“Üå²ß ¹åíÜÜ èåíÜàØ “å ‡´ÑÜÜݹ ËÜÁÜàØ ÝíÜœÜÜÓßÃÜå ôÜâ†å. ݹíÜÜìß †åüêÜå ¹ßÆÜÜíÜêÜß, ¹ßÆÜÜå´ôÜíÜß. †Ü ݹíÜôÜå ¹ßíÜ܆ÜåÃÜÜå ‹´ôÜíÜ ‘ÓíÜÜå è ¡å‰†å. [¢íÜ´ÜÜ ´Ü÷åíÜÜÓÜå, êÜå. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó, ÆÜ‘ÜïÜ‘": ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, 1972ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü “¬ß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜàÃÜÏÜàÚº±Ü íÜóÜÚ": 2012] 

‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó ÝêÜÝƒÜ´Ü ‹ÆÜêÜËÁÜ ÆÜàô´Ü‘Üå †Üå´ÜÓÜ´Üß ¹ßíÜÜêÜÜå _30.00 ¢íÜÃÜÆܹßÆÜ _150.00 ¢íÜÃÜ ôÜØô‘äÝ´Ü  _350.00 ¢íÜÃÜêÜßêÜÜ  _200.00 ËÜÜÆÜàÃÜß ”Ü؃Üß (ôÜØÝšÜÆ´Ü)  _15.00 ӃܲíÜÜÃÜÜå †ÜÃÜع  _150.00 ôÏÜÓ±ÜÑÜܵÜÜ  _60.00

ôÜØÝšÜÆ´Ü ôÏÜÓ±ÜÑÜܵÜÜ  Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ  ¢íÜ´ÜÜ ´Ü÷åíÜÜÓÜå  ÆÜÓÏÜô܃ÜÜ ÏÜä´ÑÜà  ŸÑÜÜØ ¹Óå‘ÃÜå ÆÜ÷ÜÇœÜíÜàØ “å.  ¢íÜÃÜ՜ܴÜÃÜ  ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ 

_30.00 _60.00 _100.00 _100.00 _50.00 _150.00 _200.00

†ÜíÜå “å. . . ¢íÜÃÜÃÜÜå †ÜÃÜع íÜßôÜÓÜ´Üß ÝíÜÓÜôÜ´Ü

ÆÜ؃Ü߆ÜåÃÜß ÍÜ܉ËÜØÁÜß

~ èåÏôÜ Ý÷êüÃÜ, †ÃÜà. ÝœÜÃÏÜÑÜ ¡ÃÜß èåÏôÜ Ý÷êüÃÜÃÜß Ýí܃ÑÜÜ´Ü ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜ êÜÜçôü ÷ÜçÓ܇”ÃÜ ÃÜß ÆÜÜòÜÚÍÜâÝÏÜ `ïÜÜØÄÜÂßêÜÜ' ôÜíÜÚµÜ †ÜÁÑÜÜÞ´ÏÜ‘ †ÜÃÜعÃÜÜ ÆÜ´Üß‘ ´ÜÓß‘å ¡±Üß´Üß ³Ü‰ “å. †Ü ‘³ÜÜÃÜÜå ÆÜ‘ÜÓ ÆÜÂíÜÜôÜ‘³ÜÜ †ÃÜå ÓÜåÏÜÜÃôÜÃÜÜå “å, ÆÜ±Ü ÄÜÜæ´ÜÏÜ — ËÜà½ÃÜÜ ôÜàíܱÜÚÏÜÁÑÜÃÜàØ ´Ü¶íܤÜÜÃÜ ­— ¹ïÜÚÃÜ †åÏÜÜØ ôÜíÜÚµÜ íÑÜÜÆÜåêÜàØ “å. íÜܜܑÝÏܵÜÜåÃÜå †Ü íÜÜ´ÜÜÚ ÓàœÜïÜå †ÃÜå ôܹÜÃÜå ÏÜÜüå ÑÜܹ Ó÷ß èïÜå.

~ êÜÜêÜÕôÜ÷ Ó܆ÜåêÜ ¡±Üß´ÜÜ ÆÜšÜßÝíܹ êÜÜêÜÕôÜ÷ÍÜ܉†å †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÄÜàèÓÜ´ÜÏÜÜØ ¡åíÜÜ ÏÜì´ÜÜØ ÆÜ؃Ü߆ÜåÃÜß ÝíÜÝíÜÁÜ ¹æÝÃÜ‘ ÆÜÂíÜäݶ܆ÜåÃÜÜ ÝÃÜÓßšÜ±Ü ¿ÜÓÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜØ èà¹ÜØ èà¹ÜØ ÆÜÜôÜÜ؆ÜåÃÜß ¡±Ü‘ÜÓß ÆÜ´ÑÜå‘ ÆÜšÜßÆÜÂåÏÜß ôÜÏÜ¢ ïÜ‘å †åíÜß ôÜÓì ÍÜÜóÜÜÏÜÜØ †ÜÆÜß “å. †ÜüÚ-ÆÜåÆÜÓ ‹ÆÜÓ ÆÜšÜ߆ÜåÃÜß 45 èåüêÜß †¹ÖÍÜà´Ü ÓØÄÜßÃÜ ´ÜôÜíÜßÓÜå ÁÜÓÜíÜ´ÜÜå †Ü ÄÜÂØ³Ü †å‘ †ÏÜâêÑÜ ÍÜåü “å.

p. 192 | 5" x 9.25" | Paperback | Rs. 200

p. 152 | 5.5" x 8.5" | Paperback | Rs. 300

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

229


œÜâØü±Ü߆Üå †ÃÜå †ÜÆܱÜàØ ÀÝóüÕËܹà1 Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ™Ü. ÏÜïÜéíÜÜìÜ ÷ÏܱÜÜØ ¹åïÜÏÜÜØ œÜâØü±ÜßÃÜß ÏÜÜåôÜÏÜ œÜÜêÜß Ó÷ß “å. †å‘ œÜâØü±ÜßÃÜÜØ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ †ÜíÑÜÜØ ÃܳÜß ‘å ËÜߢ œÜâØü±ÜßÃÜÜ Æܲ™ÜÏÜ ôÜØÍÜìÜíÜÜ ïÜé ³ÜÑÜÜ ÃܳÜß. 29 ÓÜŸÑÜÜå ÁÜÓÜíÜ´ÜÜ ÝíÜïÜÜì ¹åïÜÏÜÜØ †ÜÏÜ ³ÜíÜàØ ôÜ÷è “å (ËÜÁÜÜØ ÓÜŸÑÜÜåÏÜÜØ †å‘ôÜܳÜå ÝíÜÁÜÜÃÜôÜÍÜÜ œÜâØü±Üß ÑÜÜåèíÜÜÃÜß ËÜÜËÜ´Ü †êÜÄÜ œÜœÜÜÚÃÜÜå ÝíÜóÜÑÜ “å) ÆÜ±Ü ÏÜàƒÑÜ ÏÜà¼Üå œÜâØü±ÜßÃÜÜå ÷å´Üà Ýôܽ ‘ÓíÜÜÃÜÜå “å. íÜÓôÜÜåíÜÓôÜ ÄÜÂÜÏÜÆÜØœÜÜÑܴܳÜß ê܉ÃÜå êÜÜå‘ôÜÍÜÜÃÜß ‘Üå‰ ÆÜ±Ü œÜâØü±Üß ÆÜ“ß ôܶÜÜ ÆÜÓ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÃÜíÜÜå ÆÜšÜ ‘å ôÜÓÆÜØœÜ-ïÜÜôÜ‘ †ÜíÜå ‘å †å è ÉÓß íÜÜÓ †ÜíÜå ´ÜÜåÑÜ ¹ÜÑܑ܆Üå ôÜàÁÜß ôíÜÓÜè (ÝíÜÄÜ´Üå ôÜÏÜèâÝ´Ü, ôíÜÓÜè ÝíÜïÜåóÜÜØ‘, ÏÜÜœÜÚ-†åÝÆÜÂêÜ, 2014) ÃÜ ô³ÜÆÜÜÑÜ ´ÜÜå †å œÜâØü±Üß ‘å œÜâØü±ÜßÆÜ½Ý´Ü ÏÜÜüå ÉåÓÝíÜœÜÜÓ±ÜÜÃÜß èéÓ Ó÷å “å. ÝíÜòÜÃÜß ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüß êÜÜå‘ïÜÜ÷ß †ÃÜå “ ÓÜóü×ßÑÜ ÆÜšÜÜå ‹ÆÜÓÜØ´Ü 50 èåüêÜÜ ÆÜÂܹåÝïÜ‘ ÆÜšÜÜå †ÃÜå †å ÝôÜíÜÜÑÜ ÆÜ±Ü œÜâØü±ÜßÆÜØœÜÏÜÜØ ÃÜÜÇÁÜÜÑÜåêÜÜ “´ÜÜØ †ÃÜÝÁÜ‘ä´Ü †åíÜÜ ÃÜÜÃÜÜ-ÏÜÜåüÜ 1600 ‹ÆÜÓÜØ´Ü ÆÜšÜÜå ÁÜÓÜíÜ´ÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ `ÆÜšÜÜåÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁ܆ÜåÃÜß ËÜ÷àÏÜ´Üß³Üß ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ÝÃÜóÆÜšÜ ÆÜØœÜÜåÃÜß ÍÜÜÓå ËÜ÷àÏÜ´Üß³Üß è ôÜàÓÜŸÑÜ ô³ÜÜÆÜß ïÜ‘íÜÜÃÜÜå íÜÁÜÜÓå ôÜØÍÜíÜ “å.' Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ÏÜïÜéíÜÜì܆å ËÜ´ÜÜíÜåêÜÜå †Ü ÝíÜ‘êÆÜ ÆÜ±Ü ôÜÏÜèíÜÜ èåíÜÜå “å. . .".

œÜâØü±Ü߆Üå ¿ÜÓÜ1†ÜÆܱÜß ²åÏÜÜç˜ôÜ߆Üå œÜÜêÜå “å, †ÃÜå ôÜÓ‘ÜÓß ÃÜÜå‘ÓÜå ¿ÜÓÜ íÜ÷ßíÜü œÜÜêÜå “å. ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁ܆ÜåÃÜå ÏÜà‘ÜËÜêÜå ÃÜÜå‘ÓÜå ÓÜè´ÜصÜÃÜàØ íÜÁÜÜÓå Þô³ÜÓ †ØÄÜ Ó÷å “å. ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå ÆÜ¡ ÆÜÓ ´ÜåÏÜÃÜÜå íÜÁÜÜÓå ÆÜ´ÑÜšÜ ‘ÜËÜâ ÷ÜåÑÜ “å, †ÃÜå ÓÜè‘ÜÓÍÜÜÓÃÜÜå íÜÁÜÜÓå †ÃÜàÍÜíÜ ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜå è ÷ÜåÑÜ “å. ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁ܆ÜåÃÜß ´ÜåÏÜÃÜß ‹ÆÜÓ ôܶÜÜ ÷ÜåÑÜ “å ƒÜÓß, ÆÜ±Ü ´Üå†ÜåÃÜß ÝÃÜÏܱÜâ‘Üå †ô³ÜÜÑÜß †ÃÜå íÜÜÓØíÜÜÓ ÆÜêÜüÜå ƒÜÜÃÜÜÓß ÷ÜåíÜܳÜß, ´Ü³ÜÜ ÃÜÜå‘ÓÜå è ´ÜåÏÜÃÜÜ ÷ܳÜÆÜÄÜ ´Ü³ÜÜ †Ü؃ܑÜÃÜ ÷ÜåíÜܳÜß, ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁ܆ÜåÃÜÜ íÜܹÜå †ÃÜå ÝôܽÜØ´ÜÜå ™Ü±Üß íÜÜÓ ÆÜÜå´ÜÜÃÜå «å‘ܱÜå è Ó÷ß ¡ÑÜ “å, †ÃÜå ÆÜ´ÑÜšÜ ‘ÜÓÍÜÜÓ ÃÜÜå‘ÓÜåÃÜß ôÜêÜÜ÷ †ÃÜå ÏÜ´Ü ÏÜàèËÜ è œÜÜêÜ´ÜÜå Ó÷å “å. ´ÜåÏÜÜØ íÜìß ôÜÜæ³Üß ÃÜÜÃÜÜ ÃÜÜå‘Ó †ÃÜå ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüÜ ÃÜÜå‘Ó íÜœœÜå èåüêÜÜØ íÜÁÜÜÓå ÆÜÄÜݳÜÑÜÜØ, ´ÜåüêÜß ôÜàÁÜÜÓ±ÜÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜ´ÃÜÜåÃÜß †ôÜÓ ÆÜ¡ ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜíÜß íÜÁÜÜÓå ‘«±Ü. †Ü ÏÜÜüå ôÜàÓÜŸÑÜ ÏÜÜüå œÜâØü±Üß †ÃÜå ÍÜÓ´Üß ËÜÃÃÜåÃÜß ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜß ÀÝóü ôÜÜÉ ³ÜíÜÜÃÜß èéÓ “å. œÜâØü±Ü߆Üå ¿ÜÓÜ †ÜÆܱÜå ÆÜ¡ÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁ܆Üå ÆÜôÜع ‘ÓíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘Óß†å “ß†å ƒÜÓÜ. ÆÜ±Ü †å œÜâØü±Üß ‘ÓíÜÜÃÜß ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜàØ èå ÀÝóüÕËܹà ÷ÜåÑÜ “å ´Üå 1  ÏÜâì ïÜßóÜÚ‘": œÜâØü±Ü߆Üå

230 

‘åüêÜàØ ÑÜÜåÄÑÜ “å ´ÜåÃÜÜå †ÜÆܱÜå ÆÜâÓÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓåêÜÜå ÃܳÜß. ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓïÜàØ ´ÜÜå ÏÜÜêÜâÏÜ ÆܲïÜå ‘å œÜâØü±ÜßÏÜÜØ ¹Óå‘ ÏܴܹÜÓ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜܱÜôÜÃÜå ÏÜ´Ü †ÜÆÜå “å. †å ÏÜܱÜôÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå ÷ÜåíÜÜÃÜÜØ ÝíÜÝíÜÁÜ ‘ÜÓ±ÜÜå ÷ÜåÑÜ: èåÏÜ ‘å, ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå †ÜñÜÑܹܴÜÜ ‘å ´ÜåÃÜÜå ÃÜßÏÜåêÜÜå ÷ÜåÑÜ; ‘å ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÃÑÜÜ´ÜÃÜÜå, ÄÜÜÏÜÃÜÜå, ÆÜÂÜôÜÃÜÜå, ÁÜÏÜÚÃÜÜå, ÆÜšÜÃÜÜå, ÁÜØÁÜÜÃÜÜå íÜÄÜåÓå ÷ÜåÑÜ, ´Üå³Üß ´Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå ËÜÃÜå “å. †åÃÜå ÏÜÜå‘êÜíÜÜÏÜÜØ ÏܴܹÜÓÃÜß †ÆÜåšÜÜ †å ÷ÜåÑÜ “å ‘å †å ôÜíÜÚ èÃÜ´ÜÜÃÜÜ ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜÜ íÜÄÜÚÃÜÜ Ý÷´ÜôíÜܳÜÚÃÜå ôÜØÍÜÜìíÜÜÏÜÜØ íÜÁÜÜÓå ¹šÜ Ó÷åïÜå. †ÃÜå èå ‘²ßÃÜÜ ÑÜÜåÄܳÜß †å ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå ‘÷åíÜÜÑÜ “å, ´Üå ‘²ßÃÜå †ÃÜå ´ÜåÃÜß ôÜíÜåÚ íÑÜÞø´Ü†ÜåÃÜå ËÜß¡†Üå ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜÜÓå êÜÜÍÜ ÆÜ÷ÜÇœÜܲïÜå. œÜâØüÜíÜÜ ‡œ“ÃÜÜÓÜå ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ ÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏܴܹÜÓÜåÃÜå †å è ¡´ÜÃÜß †ÜïÜ܆Üå ËÜØÁÜÜíÜå “å. `ÏÜÃÜå ÏÜÜå‘êÜïÜÜå ´ÜÜå †ÜÆܱÜå ÏÜÜüå ÷àØ †ÏÜà‘ êÜÜÍÜÜå ÏÜåìíÜíÜÜ ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÓßïÜ, †ÃÜå †ÜÆܱÜÜ ÝíÜÓÜåÁÜ߆ÜåÃÜå †ÏÜà‘ Óß´Üå œÜß´Ü ‘ÓßïÜ.' †ÜÏÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ ´Ü³ÜÜ œÜâØüÃÜÜÓ܆Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜšÜÃÜÜ ôíÜܳÜÚÃÜÜå è ÝíÜœÜÜÓ ‘Óß ôÜàÓÜŸÑÜ ô³ÜÜÆÜíÜÜÃÜß †ÜïÜÜ ôÜåíÜå “å. ËÜÁÜÜ ÏÜܱÜôÜÜå ÆÜÜå´ÜÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ôíÜܳÜÚ ôÜØÍÜÜìå ´ÜÜå ËÜÁÜÜÃÜÜ ôíÜܳÜÚ Ýôܽ ³ÜÜÑÜ, †å ÏÜÁÑÜ‘ÜêÜßÃÜ ñÜ½Ü ÷èà †ÜÆܱÜß œÜâØü±Ü߆ÜåÏÜÜØ ‘ÜÏÜ ‘Óß Ó÷ß “å. [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ ´Ü³ÜÜ œÜâØüÃÜÜÓ܆Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜšÜÃÜÜ ôíÜܳÜÚÃÜÜå è ÝíÜœÜÜÓ ‘Óß ôÜàÓÜŸÑÜ ô³ÜÜÆÜíÜÜÃÜß †ÜïÜÜ ôÜåíÜå “å. ËÜÁÜÜ ÏÜܱÜôÜÜå ÆÜÜå´ÜÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ôíÜܳÜÚ ôÜØÍÜÜìå ´ÜÜå ËÜÁÜÜÃÜÜ ôíÜܳÜÚ Ýôܽ ³ÜÜÑÜ, †å ÏÜÁÑÜ‘ÜêÜßÃÜ ñÜ½Ü ÷èà †ÜÆܱÜß œÜâØü±Ü߆ÜåÏÜÜØ ‘ÜÏÜ ‘Óß Ó÷ß “å. ÷‘ß‘´Üå †Ü ñÜ½Ü è †ÃܳÜÚ †ÃÜå ”™Ü²Ü†ÜåÃÜàØ ÏÜâì “å. œÜâØü±ÜßÃÜß †Ü ÆܳÜÜ ÆÜØœÜ ÃÜßÏÜíÜÜÃÜÜ ÁÜÜåÓ±ÜÃÜå †ÃÜàôÜÓ´Üß ÃܳÜß, ÆÜ±Ü íÜ‘ßêÜ ÃÜßÏÜíÜÜÃÜß ÆܽݴÜÃÜå †ÃÜàôÜÓå “å

÷‘ß‘´Üå †Ü ñÜ½Ü è †ÃܳÜÚ †ÃÜå ”™Ü²Ü†ÜåÃÜàØ ÏÜâì “å. œÜâØü±ÜßÃÜß †Ü ÆܳÜÜ ÆÜØœÜ ÃÜßÏÜíÜÜÃÜÜ ÁÜÜåÓ±ÜÃÜå †ÃÜàôÜÓ´Üß ÃܳÜß, ÆÜ±Ü íÜ‘ßêÜ ÃÜßÏÜíÜÜÃÜß ÆܽݴÜÃÜå †ÃÜàôÜÓå “å. † †ÃÜå ËÜÃÜß íÜœœÜå ”™Ü²Üå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ËÜÃÃÜå è±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ íÜ‘ßêÜÜå ÃÜßÏÜå “å. ´Üå†Üå ÃÑÜÜÑÜÜÁÜßïÜ †ÜÄÜì ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ôÜßêÜÜåÃÜÜ ôíÜܳÜÜåÚÃÜå Óèâ ‘Óå “å. †å Óèâ†Ü´Ü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ´Üå†Üå ÝíÜÓÜåÁÜßÃÜÜØ Ý÷´ÜÜåÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘Ó´ÜÜ ÃܳÜß. ËÜÃÃÜåÃÜÜ ÝíÜÓÜåÁÜß ôíÜܳÜÚÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘Óß ÃÑÜÜÑÜ ´ÜÜåìíÜÜÃÜÜå ÍÜÜÓ ÃÑÜÜÑÜÜÁÜßïÜ ÆÜÓ ÷ÜåÑÜ “å. †å ÃÑÜÜÑÜÜÁÜßïÜ ÆÜ±Ü † †ÃÜå Ë܆å è ÃÜßÏÑÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜåÑÜå ´ÜåÃÜß ÆÜÜôÜå †åíÜß †ÆÜåšÜÜ ÃܳÜß ÓƒÜÜ´Üß ‘å ´Üå ‘Üå‰ ÆÜ±Ü †å‘ÃÜÜ ôíÜܳÜÚÃÜÜå è ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓïÜå; ÆÜ±Ü †åíÜß †ÆÜåšÜÜ ÷ÜåÑÜ “å ‘å ´Üå ‘Üå‰ †å‘ÃÜÜå ÏÜܱÜôÜ ÃÜ÷Î ËÜÃÜå, ÆÜ±Ü ËÜÃÃÜåÃÜÜ ôíÜܳÜÜåÚ †ÃÜå ÝíÜÓÜåÁÜÜåÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘Óß ÃÑÜÜÑÜÃÜÜå è ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓïÜå. †ÜÏÜ ‘œÜåÓßÏÜÜØ ÆܚܑÜÓÜåÃÜÜ ÆÜÜå´ÜÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁ܆Üå ÷ÜåÑÜ “å ƒÜÓÜ; ÆÜ±Ü ÝÃܱÜÚÑÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜÜå †ÝÁÜ‘ÜÓ †å ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁ܆ÜåÃÜå ÃܳÜß ÷Üå´ÜÜå, ÆÜ±Ü †å ËÜÃÃÜå³Üß ÆÜÓ ‘Üå‰ †å‘ÃÜÜå ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü ôÜíÜÚÃÜå ÏÜÜÃÑÜ ³ÜÃÜÜÓÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ ÷ÜåÑÜ “å. †å ôÜíÜÚÃÜå ÏÜÜÃÑÜ ³ÜÃÜÜÓÜå ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ †å‘ è ÏÜܱÜôÜ ÷ÜåÑÜ ‘å ™Ü±ÜÜ ÷ÜåÑÜ, ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

¹Óå‘ÃÜå ÝíÜïÜå ÝÃÜóÆÜšÜÆܱÜÜÃÜß †ÆÜåšÜÜ ÷ÜåÑÜ “å; ‘Üå‰ÃÜÜ ÆÜšÜÃÜÜå ÷ÜåÑÜ ‘å ÆÜšÜÆÜÜ´Ü ËÜ´ÜÜíÜå ´ÜÜå ´Üå ¹ÜåóÜ ÄܱÜÜÑÜ “å. ¡å †ÜÏÜ ³ÜíÜÜÃÜå ËܹêÜå †åíÜß †¹ÜêÜ´Ü ‘Óß†å ‘å ‘Üå‰ ¹ÜíÜÜÏÜÜØ èåüêÜÜ íÜܹß-ÆÜÂÝ´ÜíÜܹ߆Üå ÷ÜåÑÜ, ´Üå ¹Óå‘ ÆÜÜå´ÜÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ íÜ‘ßêÜÜå ÃÜßÏÜå, †ÃÜå ´Üå íÜ‘ßêÜÜå ÆÜÓ ÆÜÜå´ÜÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ôÜßêÜÜåÃÜàØ è Ý÷´Ü ´ÜÆÜÜôÜíÜÜÃÜß ÉÓè ÷ÜåÑÜ “´ÜÜØ ´Üå†Üå ËÜ÷àÏÜ´Üß³Üß èå ÝÃܱÜÚÑÜ †ÜÆÜå ´Üå ÷à‘ÏÜÃÜÜÏÜàØ ³ÜÜÑÜ, ´ÜÜå ‘åíÜÜå ÃÑÜÜÑÜ ´ÜÜåìÜÑÜ? ¹åƒÜß´ÜàØ “å ‘å ¡å íÜܹß-ÆÜÂÝ´ÜíÜÜ¹ß †å‘å‘ è ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå (èåÏÜ ÆÜØ¡ËÜ †ÃÜå ËÜØÄÜÜìÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ ÆÜØœÜÏÜÜØ ËÜÃÑÜàØ ´ÜåÏÜ) ™Ü±Üà؃ÜÓàØ ÏܲÜÄÜÜØ« è ³ÜÜÑÜ; †ÃÜå ¡å ôÜ؃ÑÜÜ †Üå“ßíܶÜß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå èå ÆÜšÜÃÜß ôÜ؃ÑÜÜ íÜÁÜß ¡ÑÜ ´ÜåÃÜÜ ÷‘ÏÜÜØ ÷à‘ÏÜÃÜÜÏÜàØ ³ÜÜÑÜ. ÏܲÜÄÜÜØ« ‹‘åêÜíÜÜ ÏÜÜüå ‘Üå‰ µÜß¡å Óå²ÞøêÜÉÃÜå ôÜÓÆÜØœÜ ÃÜßÏÜíÜÜå Æܲå, †ÃÜå ´Üå ƒÜÜåüàØ ÆÜ±Ü ‘Óå ´ÜÜåÑÜå ´ÜåÃÜå ‘ËÜâêÜ ‘ÓíÜàØ Æܲå. †ÜíÜß ÃÑÜÜÑÜÆÜ½Ý´Ü ƒÜÜåüß è ÄܱÜÜÑÜ †åÏÜ ôíÜß‘ÜÓ´ÜÜØ íÜÜÓ ÃÜ÷Î êÜÜÄÜå. ÆÜ±Ü ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓïÜàØ ´ÜÜå è±ÜÜïÜå ‘å †ÜÆܱÜß ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ ôÜÍÜ܆Üå ôÜíÜåÚ èà¹Ü èà¹Ü ÆܚܑÜÓÜåÃÜÜ íÜ‘ßêÜÜåÃÜß ÝÏÜèêÜôÜ ÷ÜåÑÜ “å, ÝËÜÃÜÆÜšÜÆÜÜ´Üß ÃÑÜÜÑÜÜÁÜßïÜÜåÃÜß ËÜå«‘ ÷Üå´Üß ÃܳÜß, ‘Ü ‘å ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ ÏÜÜå‘êÜÃÜÜÓ܆ÜåÃÜå †ÜÆܱÜå †åÏÜ è ‘÷ß†å “ß†å ‘å ¹Óå‘ œÜâØüÃÜÜÓ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜܱÜôÜÃÜå ÏÜ´Ü †ÜÆÜå; †åÏÜ ‘÷å´ÜÜ ÃܳÜß ‘å ËÜÁÜÜ ÏÜìßÃÜå êÜÄÜÍÜÄÜ ôÜíÜÚÃÜå ÏÜÜÃÑÜ ³Ü‰ ïÜ‘å †åíÜÜ ÷ÜåÑÜ †³ÜíÜÜ êÜÄÜÍÜÄÜ ‘Üå‰ÃÜå †ÏÜÜÃÑÜ ÃÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜåíÜÜ è ÝÃÜóÆÜšÜ, œÜÜÝÓµÜíÜÜÃÜ, íÑÜíÜ÷ÜÓ‘àïÜì ÏÜܱÜôÜÜåÃÜå ÆÜôÜع ‘Óå. †Ü³Üß èå ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁ܆Üå œÜâØüÜÑÜ “å ´Üå †å‘ ‘å ËÜß¡ ÆÜšÜÃÜÜ íÜ‘ßêÜÜå œÜâØüÜÑÜ “å, ôÜÜæÃÜÜ ÆÜØœÜÜå œÜâØüÜ´ÜÜØ ÃܳÜß; †ÃÜå ÆÜšÜÜåÃÜÜ ÝÃÜÑÜÏÜÜå ÏÜàèËÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ‹ÆÜÓ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜšÜÃÜß ÝíÜÓའ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÝÃܱÜÚÑÜ (ÏÜ´Ü) ÃÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜß ÉÓè ÃÜ܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß ÷ÜåÑÜ “å. †ÜíÜß ôÜÍÜÜ èå ‘Ü؉ ‘ÜÑÜ¹Ü íÜÄÜåÓåÃÜÜ ÝÃܱÜÚÑÜÜå ‘Óå ´Üå íÜ‘ßêÜß †¹ÜêÜ´ÜÃÜÜ ÷à‘ÏÜÃÜÜÏÜÜ èåíÜÜ ÄܱÜÜÑÜ, ÃÑÜÜÑÜ ‘œÜåÓßÃÜÜ ÷à‘ÏÜÃÜÜÏÜÜ èåíÜÜ ÃÜ÷Î, ‘Ü ‘å †å ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁ܆ÜåÃÜå ‘÷åíÜÜ ÏÜܵÜÃÜß 231


†³ÜíÜÜ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÆÜšÜÃÜÜ ÃÜ÷Î †åíÜÜ) êÜÜå‘ÜåÏÜÜسÜß †åÏÜÃÜß ÀÝóü†å èå ÝÃÜóÆÜšÜÆÜÜ´Ü, ÃÑÜÜÑÜ, íÑÜíÜ÷ÜÓ‘àïÜì´ÜÜ †ÃÜå œÜÜÝ ÏÜÜüå ÑÜÜåÄÑÜ ‘Üå±Ü “å †å ÝíÜïÜå ÏÜ´Ü †ÜÆÜíÜÜ ‘÷åíÜàØ ¡å‰†å, †ÃÜå “åíÜüÃÜÜ ÝÃܱÜÚÑÜÜå ‘ÓíÜÜÃÜß †ÃÜå ´ÜåÃÜÜå †ÏÜêÜ ‘ÓÜíÜíÜÜÃÜß ôܶÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ÷ÜåíÜß ¡å‰†å. †³ÜÜÚ´ÜÖ †Ü ôÜÍÜÜ ÆÜ÷åêÜß ‘Ó´ÜÜØ ÃÜÜÃÜß è ÷ÜåÑÜ. ÆÜšÜÜåÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁ܆ÜåÃÜß ËÜ÷àÏÜ´Üß³Üß ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ÝÃÜóÆÜšÜ ÆÜØœÜÜåÃÜß ÍÜÜÓå ËÜ÷àÏÜ´Üß³Üß è ôÜàÓÜŸÑÜ ô³ÜÜÆÜß ïÜ‘ÜíÜÜÃÜÜå íÜÁÜÜÓå ôÜØÍÜíÜ “å. ÏÜÜüå ÝÃÜóÆÜšÜ ÆÜØœÜÜå ÃÜßÏÜíÜÜÃÜß ‘Ü剑 ÆܳÜÜ ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ‘ÓíÜß ¡å‰†å. ÆÜšÜÜåÃÜÜ ÓÜŸÑÜÃÜå ÆÜ¡ÃÜàØ ÓÜŸÑÜ—²åÏÜÜç˜ôÜß ‘÷åíÜàØ †å íܹ´ÜÜåíÑÜÜ™ÜÜ´Ü èåíÜàØ “å. ÆÜ¡†å ÏÜÜÃÑÜ Ó܃ÜåêÜàØ ÆÜšÜÜ´Üß´Ü ÓÜŸÑÜ ²åÏÜÜç˜ôÜß ‘÷åíÜÜÑÜ ‘å ÃÜ ‘÷åíÜÜÑÜ, †å ôÜàÓÜŸÑÜ— †åüêÜå ÆÜ¡ÃÜàØ, ÆÜ¡³ÜåÚ, ÆÜ¡ôÜØœÜÜÝêÜ´Ü—ÓÜŸÑÜ ³ÜÜÑÜ.

ÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜšÜÃÜå “Üå²íÜÜÃÜß ôíÜ´ÜصܴÜÜ ÃܳÜß ÷Üå´Üß. †å ÆÜÂÏÜàƒÜ ÷ÜåÑÜ ‘å ÆÜÂÁÜÜÃÜ ³ÜÜÑÜ ´ÜÜåÑÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜšÜÃÜÜØ ËÜØÁÜÃÜÜå³Üß “âüÜå ³Ü‰ ïÜ‘å ÃÜ÷Î. †ÜíÜß Þô³ÜÝ´ÜÏÜÜØÑÜå Þô³ÜÓ ôÜàÓÜŸÑÜ ‘Ü؉‘ ÆÜ±Ü œÜÜêÜß ïÜ‘å “å ´ÜåÃÜàØ ‘Ü `²åÏÜÜç˜ôÜß' ÃܳÜß, ÆÜ±Ü ÏÜܱÜôÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÏÜܱÜôÜ܉ ôÜíÜÚïÜ: “Üå²ß ïÜ‘´ÜÜå ÃܳÜß ´Üå “å. èåÏÜ ÏÜÜåüÜ ¹ÜíÜ܆ÜåÏÜÜØ èà¹Ü èà¹Ü ÆܚܑÜÓÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ íÜ‘ßêÜÜå ÃÜßÏÜíÜÜÃÜß ÍÜêÜå ôÜÄÜíܲ ÷ÜåÑÜ, ÆÜ±Ü ÝÃܱÜÚÑÜÜå †ÜÆÜÃÜÜÓÜ ÃÑÜÜÑÜÜÁÜßïÜÜå èà¹Ü è ÷ÜåÑÜ “å, †ÃÜå íÜ‘ßêÜÏÜزìÃÜå ‘Üå‰ †¹ÜêÜ´Ü ‘÷å´ÜàØ ÃܳÜß, ÆÜ±Ü ÃÑÜÜÑÜÜÁÜßïÜÜå è †¹ÜêÜ´Ü ÄܱÜÜÑÜ “å, ´ÜåÏÜ ÓÜŸÑÜôÜÍÜÜÏÜÜØ ÆÜ¡ÃÜÜ èà¹Ü èà¹Ü ÆÜšÜÜå ‘å Ý÷´ÜÜåÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁ܆ÜåÃÜß ÝÃÜíÜ幑 ôÜÍÜÜ ÍÜêÜå ÷ÜåÑÜ, ÆÜ±Ü ôÜíÜÚÏÜÜÃÑÜ ³Ü‰ ïÜ‘å †åíÜß ‘Ü剑 ÆܽݴܳÜß ÝÃÜÏÜÜÑÜåêÜß ÝÃÜóÆÜšÜ, íÑÜíÜ÷ÜÓ‘àïÜì †ÃÜå œÜÜÝÓµÜíÜÜÃÜ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜß ÝÃܱÜÜÚÑÜ‘ ôÜÍÜÜ èà¹ß ÷ÜåíÜß ¡å‰†å. ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜå œÜâØüíÜÜ ‹ÆÜÓÜØ´Ü ÏܴܹÜÓÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜšÜÃÜß ËÜ÷ÜÓÃÜÜ (ËÜß¡ ÆÜšÜÜåÃÜÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜåÑÜå

8–11'47 [ôÜÏÜâìß ˜ÜØÝ´Ü †ÃÜå ËÜß¡ êÜåƒÜÜå, êÜå. Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ™Ü. ÏÜïÜéíÜÜìÜ, ÆÜ‘ÜïÜ‘: ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, ÆܳÜÏÜ †ÜíÜäݶÜÃÜàØ œÜÜå³ÜàØ ÆÜàÃÜÏÜàÚº±Ü íÜóÜÚ 2007] 

Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ÏÜïÜéíÜÜìÜ ÝêÜÝƒÜ´Ü †ÃÑÜ ‘åüêÜÜØ‘ ÆÜàô´Ü‘Üå ‰ïÜà ݃ÜÂô´Ü ÄÜß´ÜÜÁíÜÝÃÜ (ÆÜÜ‘àØ ÆÜâØ«àØ) ÄÜß´ÜÜÁíÜÝÃÜ (ôÜݜܵÜ) ÄÜß´ÜÜÏÜسÜÃÜ ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ¹Üå÷ÃÜ ¢íÜÃÜïÜÜåÁÜÃÜ ËÜའ†ÃÜå ÏÜ÷ÜíÜßÓ ÓÜÏÜ †ÃÜå ‘äó±Ü ÝíܹÜÑÜ íÜåì܆å ÝíܹÜÑÜ íÜåì܆å (ÃÜÜÃÜß) ôÜ´ÑÜÏÜÑÜ ¢íÜÃÜ

232 

20.00 20.00 200.00 200.00 40.00 45.00 15.00 20.00 75.00 50.00 30.00 [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


‰òÜÓœÜغ ÝíܾÜôÜÜÄÜÓ ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜß ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÃÜÜ íÜôÜíÜÜü ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ÄÜÜØÁÜߢ†å ‡ÝòÑÜÃÜ †ÜåÆÜßÝÃÜÑÜÃÜÏÜÜØ ‘åüêÜß‘ êÜåƒÜÏÜÜìÜ œÜêÜÜíÜß ´ÜåÏÜÜØÃÜß †å‘ íÑÜÞø´ÜÆÜÝÓœÜÑÜ ÆÜ±Ü ƒÜÓß. ÝíÜòÜÃÜß †ÃÜå‘ ÝíÜÍÜâÝ´ÜÃÜÜ èÃÏÜݹÃÜ, ÆÜà±ÑÜÝ´ÜÝ³Ü ‘å †ÃÑÜ ÆÜÂôÜØÄÜÜåÆÜÜ¶Ü ´ÜåÏܱÜå †åÏÜÃÜÜ ÝíÜïÜå ÝíÜÄÜ´Üå ê܃ÑÜàØ. †åÏÜÜØÃÜàØ †å‘ ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ÃÜÜÏÜ ´Üå ‰òÜÓœÜغ ÝíܾÜôÜÜÄÜÓ (26-9-1820 :19-7-1891) 19ÏÜß ôܹßÃÜÜ ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ‘ÃÑÜÜ‘åìíܱÜß, ËÜÜìêÜÄÃÜÆܳÜÜ ÃÜÜËÜâ¹ß, ÝíÜÁÜíÜÜÝíÜíÜÜ÷ ‹¶ÜåèÃÜ, ¡Ý´Ü-¤ÜÜÝ´ÜÄÜ´Ü ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜ èåíÜß †ÃÜå‘ ôÜÜÏÜÜÝè‘ ôÜàÁÜÜÓ±ÜÜ šÜåµÜå ôÜÏÜ„ÆÜ´Ü ‰òÜÓœÜغÃÜÜå ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜß†å †ÜÆÜåêÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ íÜôÜíÜÜ “´ÜÜØ ÍÜÜÓ´ÜÃÜß ƒÜËÜÓ Ó܃ܴÜÜ ÆܑܵÜÓÃÜß ÀÝóüÃÜÜå ÆÜ±Ü ÆÜÝÓœÜÑÜ †ÜÆÜß ¡ÑÜ “å

†åüêÜàØ œÜÜå’ôÜ “å ‘å ÆÜ¡ÃÜß œÜ²´ÜßÆܲ´ÜßÃÜÜå †ÜÁÜÜÓ ´ÜåÃÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜ ÆÜàÓàóÜÜå ‹ÆÜÓ Ó÷å “å. èå êÜÜå‘ÜåÏÜÜØ ôÜÜÓÜ ÏÜܱÜôÜÜå ÆÜå¹Ü ³ÜÜÑÜ ´ÜåÏÜÜØ ´ÜåíÜÜ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜß “ÜÆÜ ÆܲÒÜ ÝíÜÃÜÜ Ó÷å´Üß ÃܳÜß. ËÜØÄÜÜìÏÜÜØ èå ÝíÜïÜåóÜÆܱÜàØ ¡åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å ´ÜåÃÜÜØ ‘ÜÓ±ÜÜåÏÜÜØÃÜàØ ÏÜàƒÑÜ ‘Ü †å “å ‘å ËÜØÄÜÜìÏÜÜØ ËÜ÷à ÏÜ÷ÜÃÜ ÆÜàÓàóÜÜå Ä܉ [†ÜåÄܱÜßôÜÏÜß] ôܹßÏÜÜØ ÆÜå¹Ü ³ÜÑÜåêÜÜ. ÓÜÏÜÏÜÜå÷ÃÜ ÓÜÑܳÜß1 ê܉ÃÜå †å‘ ÆÜ“ß †å‘ íÜßÓ ÆÜàÓàóÜÜå†å ËÜØÄÜÜìÃÜß Þô³ÜÝ´Ü ËÜß¡ ÆÜÂÜØ´ÜÜå ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜÜÓå œÜ²´Üß ‘Óß ÏÜâ‘ß “å. †Ü ËÜÁÜÜÏÜÜØ ‰òÜÓœÜغ ÝíܾÜôÜÜÄÜÓ ÏÜÜåüÜå ÷´ÜÜå †åÏÜ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ “å. ÝíܾÜôÜÜÄÜÓ †å ‰òÜÓœÜغÃÜÜå ‡êÜ‘ÜËÜ ÷´ÜÜå. ´ÜåÃÜß ôÜØô‘ä´Ü ÝíÜ¾Ü †åíÜß ôÜÓôÜ ÷´Üß ‘å ´ÜåÃÜå ÝíܾÜÃÜÜå ¹ÝÓÑÜÜå †åüêÜå ôÜÜÄÜÓ †åíÜàØ ‹ÆÜÃÜÜÏÜ ‘êÜ‘¶ÜÜÃÜÜ ïÜÜôµÜ߆Üå†å †ÜÆÑÜàØ. ÆÜ±Ü ‰òÜÓœÜغ ´Üå ÏÜÜµÜ ÝíܾÜÃÜÜå ôÜÜÄÜÓ ÃÜ ÷´ÜÜå, ´Üå ¹ÑÜÜÃÜÜå, ‹¹ÜÓ´ÜÜÃÜÜå ´Ü³ÜÜ ™Ü±ÜÜ ôܹÖÄÜà±ÜÜåÃÜÜå ôÜÜÄÜÓ ÷´ÜÜå. ´Üå Õ÷¹à ÷´ÜÜå †ÃÜå ´ÜåÏÜÜØ ËÜÂÜú±Ü. ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜå ÏÜÃÜ ËÜÂÜú±Ü †ÃÜå ïÜâº, Õ÷¹à †ÃÜå ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜ ôÜÓƒÜÜ ÷´ÜÜ, èå ‘Ø‰ ôÜÜÓÜØ ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜØ ÷ÜåÑÜ ´ÜåÏÜÜØ ´ÜåÃÜå §œÜ-ÃÜßœÜÃÜÜå ÍÜå¹ ÃÜ ÷´ÜÜå. ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜÂÜåÉåôÜÓÃÜå ‘ÜçêÜåÓÜ ³ÜÑÜÜå ´ÑÜÜÓå ´Üå±Üå ¡´Üå ´ÜåÃÜß œÜÜ‘Óß ‘Óß. ÆÜÂÜåÉåôÜÓ ÄÜÓßËÜ ÷´ÜÜ 1  †å‘ ÏÜ÷ÜÃÜ ôÜÜÏÜÜÝè‘ †ÃÜå ÁÜÜ„ÏÜ‘ ôÜàÁÜÜÓ‘, ËÜÂúôÜÏÜÜèÃÜÜ ô³ÜÜÆÜ‘, èåÏܱÜå ôÜ´ÜßÆܳÜÜ ÃÜÜËÜâ¹ßÏÜÜØ ÉÜìÜå †ÜÆÑÜÜå †ÃÜå ‘åìíܱÜßÃÜÜ ÆÜÂœÜÜÓ ÏÜÜüå †³ÜÜÄÜ ÆÜÝÓñÜÏÜ ‘ÑÜÜåÚ.

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

´Üå³Üß ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ƒÜÓœÜå ¹Üø´ÜÓÜå êÜÜíÑÜÜå. †ÃÜå ÆÜÂÜåÉåôÜÓÃÜÜØ ÝíÜóüÜÏÜâ´ÜÓ ÆÜÜå´Üå ‹ÆÜܲÒÜØ. œÜغÃÜÄÜÓÏÜÜØ2 ÄÜÓßËÜ ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜÜåÃÜå ‘àêÜœÜß †ÃÜå ¹÷Î ÆÜÜå´Üå ƒÜÓß¹ ‘Óß èÏÜܲ´ÜÜå †ÃÜå èåÃÜå ÆÜæôÜÜÃÜß Ïܹ¹ ¡å‰†å ´ÜåÃÜå ÆÜæôÜÜ †ÜÆÜ´ÜÜå. Óô´ÜÜÏÜÜØ ‘Üå‰ ÆÜÜØÄÜìÜ ‘å ¹à:ƒÜß ÏÜܱÜôÜÃÜå ¡åÑÜ ´ÜÜå ´ÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ™ÜåÓ ê܉ è‰ ÆÜÜå´Üå ´ÜåÃÜß ôÜÜÓíÜÜÓ ‘Ó´ÜÜå. ÆÜÜÓ‘ÜÃÜå ¹à:ƒÜå ¹à:ƒÜ ÃÜå ÆÜÜÓ‘ÜÃÜå ôÜàƒÜå ôÜàƒÜ ÏÜÜÃÜ´ÜÜå. ÆÜÜå´Üå ¡´Üå †´ÑÜØ´Ü ôÜܹÜå ÷´ÜÜå. ïÜÓßÓå †å‘ ¡²Ü ‘ÆܲÜÃÜß ÁÜÜå´Üß ´Ü³ÜÜ †ØÄÜå †Üå°íÜÜÃÜß ´ÜåíÜß ïÜÜêÜ ´Ü³ÜÜ ôÜÆÜÜü †åüêÜÜå ´ÜåÃÜÜå ÆÜÜåïÜÜ‘ ÷´ÜÜå. †åíÜÜå ÆÜÜåïÜÜ‘ ÆÜ÷åÓß ÆÜÜå´Üå ÄÜíÜÃÜÚÓÜåÃÜå ÏÜì´ÜÜå †ÃÜå †åíÜÜå è ÆÜÜåïÜÜ‘ ÆÜ÷åÓß ÄÜÓßËÜÜåÃÜå †ÜíÜ‘ÜÓ †ÜÆÜ´ÜÜå. †å ÏÜܱÜôÜ ƒÜÓåƒÜÓÜå É‘ßÓ †³ÜíÜÜ ôÜØÃÑÜÜôÜß ‘å ÑÜÜåÄÜß ÷´ÜÜå. ´ÜåÃÜß Õè¹ÄÜßÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓíÜÜå †ÜÆܱÜÃÜå ËÜÁÜÜÃÜå “Üèå “å. ‰òÜÓœÜغ ÏÜß¹ÃÜÜÆÜàÓ ´ÜÜêÜà‘Ü3ÏÜÜØ †å‘ ÃÜÜÃÜÜ ÄÜÜÏÜÏÜÜØ ÄÜÓßËÜ ÏÜÜËÜÜÆÜÃÜå ´ÑÜÜØ èÃÏÑÜÜå ÷´ÜÜå. ´ÜåÃÜß ÏÜÜ ËÜ÷à ôÜÜÁíÜß ÷´Üß, †ÃÜå ´ÜåÃÜß ÏÜÜÃÜÜ ÄÜà±ÜÜå ™Ü±ÜÜ ‰òÜÓœÜغÃÜå íÜÜÓôÜÜÏÜÜØ ¥´ÜÑÜÜÚ ÷´ÜÜ. ´ÜåÃÜÜå ËÜÜÆÜ ³ÜÜå²àØ ˆÄÜÂå¢ ´Üå í܃ܴÜå ¡±Ü´ÜÜå †ÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¹ß‘ÓÜÃÜå íÜÁÜÜÓå ¤ÜÜÃÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜÜå ´Üå±Üå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÑÜÜåÚ. ‰òÜÓœÜغå ÆÜÜØœÜ íÜóÜÚÃÜß ‹ÏÜÓå ‘åìíܱÜß ïÜé ‘Óß. †Ü« íÜóÜÚÃÜß ‹ÏÜÓå ´ÜåÃÜå 2  ÆÜÝÿÜÏÜ ËÜØÄÜÜìÏÜÜØ †ÜíÜåêÜàØ ´Üå í܃ܴÜÃÜàØ ÊåÃœÜ ôÜØô³ÜÜÃÜ. 3  ÆÜÝÿÜÏÜ ËÜØÄÜÜìÏÜÜØ

233


60 ÏÜ܉êÜ œÜÜêÜßÃÜå ‘êÜ‘¶Üå èíÜàØ ÆܲÒàØ. ´ÑÜÜØ ôÜØô‘ä´Ü ‘ÜçêÜåèÏÜÜØ ¹ÜƒÜêÜ ³ÜÑÜÜå. Óô´ÜÜÏÜÜØ œÜÜêÜ´ÜÜØ ÏÜ܉êÜÃÜß ÝÃÜïÜÜÃÜ߆Üå †ÜíÜ´Üß. ´ÜåÃÜå ¡å‰ÃÜå ´Üå±Üå ˆÄÜÂå¢ †ÜØ‘²Ü ÑÜܹ Ó܃ÑÜÜ †åíÜß ´ÜåÃÜß †¹ÖÍÜà´Ü ÑÜܹ¹Üô´Ü ÷´Üß. ôÜÜåì íÜóÜÚÃÜß ŒÏÜÓå ´Üå±Üå ™Ü±ÜÜå ‹¶ÜÏÜ ôÜØô‘ä´Ü †ÍÑÜÜôÜ ‘ÑÜÜåÚ †ÃÜå ´ÜåÃÜå ôÜØô‘ä´Ü ïÜ߃ÜíÜíÜÜÃÜß ÃÜÜå‘Óß ÏÜìß. †å‘ ÆÜ“ß †å‘ ÆÜÄܳÜß œÜ²ß “åíÜüå èå ‘ÜçêÜåèÏÜÜØ ÆÜÜå´Üå ÍܱÑÜÜå ´Üå ‘ÜçêÜåèÏÜÜØ ÆÜÜå´Üå ÝÆÜÂÝÃôÜÆÜÜêÜ ³ÜÑÜÜå. ôÜÓ‘ÜÓ ´ÜåÃÜå †´ÑÜØ´Ü ÏÜÜÃÜ †ÜÆÜ´Üß. ÆÜ±Ü ÆÜÜå´Üå ôíÜ´ÜØµÜ ÝÏÜ¡èÃÜÜå ÷ÜåíÜܳÜß ´ÜåÃÜܳÜß ‘åìíܱÜßÃÜÜ íܲÜÃÜß ËÜÓ¹Üô´Ü ÃÜ ³Ü‰ ïÜ‘ß ´Üå³Üß ´Üå±Üå ÓÜ¢ÃÜÜÏÜàØ †ÜÆÑÜàØ. ËÜØÄÜÜìÃÜÜ êÜåÈüÃÜÃü ÄÜíÜÃÜÚÓ ôÜÓ Êå²ÝÓ‘ ÷åêÜß²å†å ´ÜåÃÜå ËÜÜåêÜÜíÜß ÓÜ¢ÃÜÜÏÜàØ ƒÜÇœÜß êÜåíÜÜ ‘ûàØ. ÆÜ±Ü ‰òÜÓœÜØºå ´ÜåÏÜ ‘ÓíÜÜ œÜÜ僃Üß ÃÜÜ ÆÜܲß. †ÜÏÜ ÃÜÜå‘Óß “Üå²ÒÜ ÆÜ“ß ‰òÜÓœÜغÃÜß ÏÜÜåü܉ ÃÜå ÏÜܱÜôÜ܉ ƒÜÓåƒÜÓ ƒÜßêÑÜÜØ. ´Üå±Üå ¡åÑÜàØ ‘å ËÜØÄÜÜìß ÍÜÜóÜÜ ™Ü±Üß ôÜÓôÜ “å ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÜØ ÃÜíÜÜØ ê܃ÜܱÜÜå ÃÜ ÷ÜåíÜܳÜß ÄÜÓßËÜ²ß êÜÜÄÜå “å. ´Üå³Üß ´Üå±Üå ËÜØÄÜÜìß ÆÜàô´Ü‘Üå íÜÜØœÜíÜÜØ ïÜé ‘ÑÜÜÛ. ™Ü±ÜÜØ ¡åÓÜíÜÓ ÆÜàô´Ü‘Üå ´Üå±Üå ê܃ÑÜÜØ “å †ÃÜå ËÜØÄÜÜìß ÍÜÜóÜÜ †´ÑÜÜÓå †ÜƒÜÜ Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÏÜÜØ ƒÜßêÜß Ó÷ß “å ´Ü³ÜÜ ËÜ÷à ÉåêÜÜíÜÜå ÆÜÜÏÜß “å ´ÜåÃÜàØ ÏÜàƒÑÜ ‘Ü ÝíܾÜôÜÜÄÜÓ “å. ÆÜ±Ü œÜÜåÆܲ߆Üå ê܃ÜíÜß †åüêÜàØ ËÜôÜ ÃܳÜß †åÏÜ ÆÜ±Ü ´Üå±Üå ¡åÑÜàØ. ´Üå±Üå ÝÃÜïÜÜìÜå ô³ÜÜÆÜß. ‘êÜ‘¶ÜÜÏÜÜØ ÏÜçü×Üå ÆÜÜåÝêÜüÃÜ ‘ÜçêÜåè “å ´ÜåÃÜÜ ô³ÜÜÆÜÃÜÜÓ ´Üå ÝíܾÜôÜÜÄÜÓ. ´Üå œÜêÜÜíÜÃÜÜÓÜ ËÜÁÜÜ ¹åïÜ߆Üå “å. èåÏÜ §œÜß ‘åìíܱÜßÃÜß èéÓ “å ´ÜåÏÜ è ôÜÜÁÜÜ ‘åìíܱÜßÃÜß èéÓ “å †åíÜàØ ÝíÜœÜÜÓß ´Üå±Üå ÄÜÓßËÜÜåÃÜå ôÜÜÓà ÝÃÜïÜÜìÜå1 ô³ÜÜÆÜß. †Ü ‘ÜÏÜ ËÜ÷à ÏÜÜåüàØ ÷´ÜàØ. ´ÜåÏÜÜØ ´ÜåÃÜå ôÜÓ‘ÜÓÃÜß Ïܹ¹ÃÜß èéÓ ÷´Üß, êÜåÈüÃÜÃü ÄÜíÜÃÜÚÓå ‘ûàØ ‘å ôÜÓ‘ÜÓ ƒÜœÜÚ †ÜÆÜïÜå. íÜ܇ôÜÓÜçÑÜ êÜÜç²Ú †åêÜÃÜËÜÓÜå2 1  ÝÆÜ´ÜÜÃÜÜ †íÜôÜÜÃÜ ÆÜ“ß ‘àüàØËÜÃÜß †Ü„³Ü‘ èéÝÓÑÜÜ´ÜÃÜå ÆÜ÷ÜÇœÜß íÜìíÜÜ ÃÜÓåúÃÜÜ³Ü (ôíÜÜÏÜß ÝíÜíÜå‘ÜÃÜع) ôÜÜæÆܳÜÏÜ ‰òÜÓœÜغ ÝíܾÜôÜÜÄÜÓÃÜß ÝÃÜïÜÜìÏÜÜØ Ýïܚܑ ´ÜÓß‘å ¡å²ÜÑÜÜ ÷´ÜÜ. –ôÜØ. 2  ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜå ÄÜíÜÃÜÚÓ èÃÜÓêÜ, 1841³Üß 1844 –ÏÜâ.

234 

´Üå³Üß ÝíÜÓའ÷´ÜÜå. ´Üå³Üß ÝíܾÜôÜÜÄÜÓå ÏÜÜå‘êÜåêÜÜØ ÝËÜêÜ ÆÜôÜÜÓ ÃÜ÷Î ³ÜÑÜÜØ. êÜåÈüÃÜÃü ÄÜíÜÃÜÚÓ ËÜ÷à ݹêÜÄÜßÓ ³ÜÑÜÜ ÃÜå ‰òÜÓœÜغÃÜå ´ÜåÃÜß ‹ÆÜÓ ¹ÜíÜÜå ËÜÜØÁÜíÜÜÃÜß ôÜâœÜÃÜÜ ‘Óß. ËÜ÷ܹàÓ ‰òÜÓœÜغå èíÜÜËÜ †ÜÆÑÜÜå, ``ôÜÜ÷åËÜ, ÷àØ ÏÜÜÓå ôÜÜÓà ‡ÃÜôÜÜÉ êÜåíÜÜ ‘¹ß †¹ÜêÜ´ÜÏÜÜØ ÄÜÑÜÜå ÃܳÜß ´ÜÜå ´ÜÏÜÜÓß ‹ÆÜÓ ÉÝÓÑÜܹ ‘ÓíÜÜ ÷àØ ¡Œ †å ËÜÃÜå è ‘åÏÜ?'' †å í܃ܴÜå ËÜß¡ ÄÜÜåÓ܆Üå ‰òÜÓœÜغÃÜå Ïܹ¹ ‘Ó´ÜÜ. ´Üå†Üå†å ´ÜåÃÜå ÆÜæôÜÜ ôÜØËÜØÁÜß Ïܹ¹ ôÜÜÓß ‘ÓåêÜß. ÆÜÜå´Üå ËÜ÷à ïÜÜ÷à‘ÜÓ ÃÜ ÷ÜåíÜܳÜß ™Ü±Üß íÜƒÜ´Ü ËÜß¡†ÜåÃÜÜØ ¹à:ƒÜ ‘ÜÆÜ´ÜÜØ ÆÜÜå´Üå ‘ÓèÏÜÜØ †ÜíÜß Æܲ´ÜÜå, “´ÜÜØ ´Üå±Üå ¡÷åÓ ƒÜÓ²Üå ‘ÓíÜÜÃÜß ôÜâœÜÃÜÜ ³ÜÑÜåêÜß ´Üå ÃÜ÷Î ôíÜß‘ÜÓß. †Ü ÆÜÂÏÜܱÜå §œÜß ´Ü³ÜÜ ôÜÜÁÜÜ ‘åìíܱÜßÃÜå ôÜÜÓÜ ÆÜÜÑÜÜ ÆÜÓ ÏÜâ‘ß ´Üå³Üß ôÜØ´ÜÜåóÜ ÃÜ÷Î ÆÜÜÏÑÜÜå. ´Üå±Üå ¡åÑÜàØ ‘å ôµÜß‘åìíܱÜß ÝíÜÃÜÜ “Üå‘Ó܆ÜåÃÜå ‘åìíܱÜß †ÜÆÜíÜß †å ËÜôÜ ÃܳÜß. `ÏÜÃÜà'ÏÜÜسÜß ´Üå±Üå †å‘ ðêÜÜå‘ ïÜÜåÁÑÜÜå. ´ÜåÏÜÜØ †åÏÜ ê܃ÜåêÜàØ “å ‘å ôµÜ߆ÜåÃÜå ‘åìíܱÜß †ÜÆÜíÜß †å ÉÓè “å. †åÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ‘Óß ÆÜÜå´Üå ´Üå ËÜÜËÜ´Ü ÆÜàô´Ü‘ ê܃ÑÜàØ †ÃÜå ËÜå³ÑÜàÃÜ3 ôÜÜ÷åËÜÃÜß ôÜܳÜå Ó÷ß ôµÜ߆ÜåÃÜå ‘åìíܱÜß †ÜÆÜíÜÜ ôÜÜÓà ËÜå³ÑÜàÃÜ ‘ÜçêÜåè ô³ÜÜÆÜß. ‘ÜçêÜåè ô³ÜÜÆÜíÜÜ ‘Ó´ÜÜØ, ´ÜåÏÜÜØ ôµÜ߆ÜåÃÜå êÜÜíÜíÜß †å ÏÜàï‘åêÜ ÷´ÜàØ. ÆÜÜå´Üå ôÜÜÁÜà Õè¹ÄÜß ÍÜÜåÄÜíÜ´ÜÜå †ÃÜå ËÜ÷à ÝíÜ¿ÜÃÜ ÷´ÜÜå. ´Üå³Üß ôÜÜæ ´ÜåÃÜå ÏÜÜÃÜ †ÜÆÜ´ÜÜ. †Ü ‹ÆÜÓ³Üß ´Üå ÏÜÜåüÜ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜå ÏÜëÑÜÜå †ÃÜå ´Üå†ÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ËÜæÓÜ؆ÜåÃÜå ïÜ߃ÜíÜÜ ÏÜÜå‘êÜíÜÜ ôÜÏÜ¡íÑÜàØ. †ÜÏÜ ‘ÓíÜܳÜß ÏÜÜåüÜ ÏÜܱÜôÜÃÜß ¹ß‘Ó߆Üå èíÜÜ êÜÜÄÜß. †Üèå †å ‘ÜçêÜåèÏÜÜØ ™Ü±Üß ÃÜÜÏÜÜØÝ‘´Ü, ÷ÜåÝïÜÑÜÜÓ ÃÜå ôÜ´Üß ôµÜ߆Üå “å. ´Üå †åüêÜå ôÜàÁÜß ‘å ´Üå†Üå ´ÜåÃÜÜå ÓÜŸÑÜ‘ÜÓÍÜÜÓ œÜêÜÜíÜß ïÜ‘å “å. †ÜüêÜܳÜß ´ÜåÃÜå ôÜØ´ÜÜåóÜ ÃÜ÷Î ³ÜÑÜÜå ´Üå³Üß ´ÜåÃÜÜ †ØÄÜÏÜÜØ ÃÜÜÃÜß “Üå‘Ó߆ÜåÃÜå ôÜÜÁÜÜ ‘åìíܱÜß †ÜÆÜíÜÜÃÜß ÝÃÜïÜÜìÜå ô³ÜÜÆÜß. ´ÜåÏÜÜØ “Üå‘Ó߆ÜåÃÜå êÜâÄܲÜØêܶÜÜØ, ƒÜÜíÜÜÆÜßíÜÜÃÜàØ †ÃÜå œÜÜåÆܲ߆Üå ôÜàÁÁÜÜØ †ÜÆÑÜÜØ. ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå 3  Ÿ÷ÜçÃÜ †åÝêÜÑÜÜåü Õ²×øíÜÜåüÓ ËÜå³ÑÜàÃÜ: 19ÏÜß ôܹßÃÜÜ ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ôµÜß‘åìíܱÜß ÏÜÜüå ïÜÜìÜ-‘ÜçêÜåè ô³ÜÜÆÜÃÜÜÓ †ÃÜå ÄÜÂسÜÜêÜÑÜ ÆÜÂíÜäÝ¶Ü ôÜܳÜå ôÜØ‘ìÜÑÜåêÜÜ ËÜÜÝÓôüÓ –ôÜØ. [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


÷ÜêÜ ‘êÜ‘¶ÜÜÏÜÜØ ÷¡ÓÜå ÝíÜ¿ÜÃÜ ôµÜ߆Üå ¡åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. ‘åìíܱÜß †ÜÆÜÃÜÜÓÜÃÜß ƒÜÜÏÜß ÷´Üß ´Üå ÆÜâÓß ÆÜܲíÜÜ ôÜÜÓà ÆÜÜå´Üå ÏÜ÷å´ÜÜ¢†Üå ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÓíÜÜÃÜß ÝÃÜïÜÜìÜå ‘Ü°ß. Õ÷¹à ÝíÜÁÜíÜÜ ôµÜ߆ÜåÃÜß Þô³ÜÝ´Ü ™Ü±Üß ¹ÑÜÜÏܱÜß ÆÜÜå´Üå ¡å‰ ´Üå³Üß ´Üå±Üå ÝíÜÁÜíÜÜÝíÜíÜÜ÷ÃÜÜå ‹ÆܹåïÜ ïÜé ‘ÑÜÜåÚ, ÆÜàô´Ü‘Üå ê܃ÑÜÜØ, ÍÜÜóܱÜÜå ‘ÑÜÜÛ. ËÜØÄÜÜìÃÜÜ ËÜÂÜú±ÜÜå ´ÜåÃÜß ôÜÜÏÜÜ ³ÜÑÜÜ ´ÜåÃÜß ¹Ó‘ÜÓ ÃÜ ‘Óß. ´ÜåÃÜå ÏÜÜÓíÜÜÃÜå ÏÜܱÜôÜÜå ¥ÍÜÜ ³ÜÑÜÜ. ÆÜÜå´Üå Õè¹ÄÜßÃÜÜå ÍÜÑÜ ÃÜ÷Î Ó܃ÑÜÜå. ôÜÓ‘ÜÓÃÜß ÆÜÜôÜå ÝíÜÁÜíÜÜÝíÜíÜÜ÷ †å ‘ÜÑܹåôÜÓ “å †åíÜÜå ‘ÜÑܹÜå ÆÜôÜÜÓ ‘ÓÜíÑÜÜå. ™Ü±ÜÜ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜå ôÜÏÜ¡íÑÜÜ ÃÜå ÏÜÜåüÜ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜß ËÜÜìÝíÜÁÜíÜÜ ¹ß‘Ó߆ÜåÃÜÜØ êÜÄÃÜ ‘ÓÜíÑÜÜØ. ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¹ß‘ÓÜÃÜå †å‘ ÄÜÓßËÜ ÝíÜÁÜíÜÜ “Üå‘ÓßÃÜß ôÜܳÜå ÝíÜíÜÜ÷ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ÆÜÜå´Üå ‹¶ÜåèÃÜ †ÜÆÑÜàØ. ‘àêÜßÃÜ ËÜÂÜú±ÜÜå ™Ü±Üß ôµÜ߆Üå ‘Ó´ÜÜ. ´Üå†ÜåÃÜå 20 †ÜåÓ´ÜÜå ÆÜӱܴÜÜØ ïÜÓÏÜ ÃÜ ³Ü´Üß. †ÜíÜß ôµÜ߆ÜåÃÜÜØ ¹à:ƒÜ ¡å‰ ‰òÜÓœÜغ Ó²´ÜÜå †ÃÜå †Ü ¹àóü ÝÓíÜÜè ËÜØÁÜ ‘ÓíÜÜÃÜå Õè¹ÄÜß ÆÜÑÜÛ´Ü ÏÜ÷åÃÜ´Ü ‘Óß ËÜÓ¿ÜÃÜ1ÏÜÜØ ÏÜåêÜåÝÓÑÜÜÃÜß ËÜßÏÜÜÓß³Üß ÷¡ÓÜå ÄÜÓßËÜÜå ¹à:ƒÜß ³Ü´ÜÜ ¡åÑÜÜ. ´Üå³Üß ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ƒÜÓœÜå ¹Üø´ÜÓ Ó܃Üß ÆÜÜå´Üå ¡´Üå ¹íÜÜ †ÜÆÜ´ÜÜå. ÄÜÓßËÜÜåÃÜå ™ÜåÓ è‰ ´Üå†ÜåÃÜå

Ïܹ¹ ÆÜ÷ÜÇœÜܲ´ÜÜå. †ÜÏÜ ËÜå íÜóÜÚ ôÜàÁÜß ÆÜÜå´Üå ÝÃÜÓØ´ÜÓ ÏÜ÷åÃÜ´Ü ‘Óß. ôÜÓ‘ÜÓÃÜß Ïܹ¹ ÏÜåìíÜß ËÜß¡ ¹Üø´ÜÓÜå ÏÜØÄÜÜíÑÜÜ. †Ü œÜÜ‘Óß ‘Ó´ÜÜØ ´Üå±Üå †ÜæóÜÁÜß-¤ÜÜÃÜÃÜß èéÓ ¡å‰. ´Üå³Üß ÷ÜåÝÏÜÑÜÜåÆܳÜßÃÜÜå †ÍÑÜÜôÜ ‘ÑÜÜåÚ. ´ÜåÏÜÜØ ‘àïÜì´ÜÜ ÏÜåìíÜß ÆÜÜå´Üå ¹íÜÜ †ÜÆÜ´ÜÜå. ÄÜÓßËÜÜåÃÜå Ïܹ¹ ‘ÓíÜÜ êÜÜØËÜÜå ÆÜØ³Ü ‘ÓíÜÜå ÆÜ²å ´ÜåÃÜß ´ÜåÃÜå ¹Ó‘ÜÓ ÃÜ ÷´Üß. ÏÜÜåüÜ ÓÜ¡†ÜåÃÜß ÍÜß² ÍÜÜØÄÜíÜÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÆÜÜå´Üå èËÜÓÜå ÷´ÜÜå. ‘Üå‰ ÓÜ¡†ÜåÃÜß ‹ÆÜÓ ÄÜåÓ‡ÃÜôÜÜÉ ³ÜÜÑÜ †³ÜíÜÜ ´Üå ÄÜÓßËÜ܉ÏÜÜØ †ÜíÜß ÆÜ²å ´ÜÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß íÜÄܳÜß, ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¤ÜÜÃܳÜß ÃÜå ÆÜæôÜܳÜß ´Üå†ÜåÃÜÜØ ¹à:ƒÜ ÍÜÜØÄÜ´ÜÜå. †ÜÏÜ ‘Ó´ÜÜå ÝíܾÜôÜÜÄÜÓ 70 íÜóÜÚÃÜß ŒÏÜÓå 1890ÃÜß ôÜÜêÜÏÜÜØ ÏÜ ÆÜÜÏÑÜÜå. ¹àÝÃÜÑÜÜÏÜÜØ †åíÜÜ ÏÜܱÜôÜÜå ³ÜÜå²Ü ³ÜÑÜÜ “å. †åÏÜ ‘÷åíÜÜÑÜ “å ‘å ¡å ‰òÜÓœÜغ ÑÜàÓÜåÆÜÃÜß ÆÜ¡ÏÜÜØ èÃÏÑÜÜå ÷Üå´Ü ´ÜÜå èåÏÜ ÃÜåêÜôÜÃÜÃÜå ôÜÜÓà ˆÄÜÂå¢ ÆÜ¡†å èËÜÓÜå ô´ÜØÍÜ ƒÜ²Üå ‘ÑÜÜåÚ “å ´ÜåÏÜ ‰òÜÓœÜغÃÜß ÆÜÜ“ì ³ÜÜ´Ü. ËÜØÄÜÜìß ÆÜ¡ÃÜÜ ÏÜÜåüÜÃÜÜÃÜÜ, ÄÜÓßËÜ´ÜíÜØÄÜÓ ËÜÁÜÜÃÜÜØ ù¹ÑÜÏÜÜØ ‰òÜÓœÜغÃÜÜå ô´ÜØÍÜ ô³ÜÆÜÜÑÜåêÜÜå ÆܲÒÜå “å. ÷íÜå †ÜÆܱÜå ôÜÏÜ¢ ïÜ‘ßïÜàØ ‘å ËÜØÄÜÜì ‘åÏÜ Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÃÜÜ ËÜß¡ ÍÜÜÄÜÃÜå ïÜ߃ÜíÜå “å. [ôÜØÆÜÜݹ´Ü]

1  ËÜÁÜÚÏÜÜÃÜ, ÆÜ. ËÜØÄÜÜìÃÜàØ †å‘ ÆÜÂÜœÜßÃÜ ÃÜÄÜÓ †ÃÜå ÷ÜêÜÏÜÜØ ¡±Üß´ÜàØ ïÜ÷åÓ ´Ü³ÜÜ ÝèêêÜÜå

[ÏÜâì ÄÜàèÓÜ´Üß] ‡ÞòÑÜÃÜ †ÜåÆÜßÝÃÜÑÜÃÜ, 16-9-1905 

‘å¹ÜÓÃÜÜ³Ü èÃÏÜïÜ´ÜÜË¹ß ÄÜÂسÜÏÜÜìÜ(ÆÜàÃÜÏÜàÚݺ´Ü)ÃÜÜØ œÜÜÓ ÆÜàô´Ü‘Üå": 1. ÝíÜíÜå‘ †ÃÜå ôÜÜÁÜÃÜÜ 2. ‘å¹ÜÓÃÜܳÜ": ‘åüêÜÜØ‘ ôÜØôÏÜÓ±ÜÜå 3. ÝíÜœÜÜÓ¹ïÜÚÃÜ 4. ôÜàôÜØíÜܹ èåÃÜß ‘àêÜ Õ‘ÏÜ´Ü (†ÃÜà˜ÏÜå 80+20+35+5) _"140/- ³ÜÜÑÜ “å. †Ü ñÜå±ÜßÃÜÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜÜüå ñÜß ‘ÓôÜÃÜÍÜ܉ ‘åïÜÓÜ ÍÜÜ塱Üß ´Ü³ÜÜ ôÜàñÜß ÏÜØèàêÜÜËÜ÷åÃÜ ‘êÑÜܱÜÍÜ܉ ÆÜüåêÜ ´ÜÓɳÜß †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜß †ÜݳÜÚ‘ ôÜ÷ÜÑÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå íÜܜܑÜåÃÜå ÓÜ÷´Ü ¹Óå ÏÜÜµÜ _"100/-ÏÜÜØ ‹ÆÜêÜËÁÜ ³ÜïÜå. ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

ÁÜÏÜÚÃÜå ôÜÏÜ¡å ñÜå±Üß": 1³Üß 7 (ôÜØÆÜàü ƒÜÓß¹ÃÜÜÓÃÜå ÓÜ÷´Ü ¹Óå) _ 60.00 (1) Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜàØ ÷Ü¹Ú (2) ÓÜÏÜ †ÃÜå ‘äó±Ü (3) ËÜའ†ÃÜå ÏÜ÷ÜíÜßÓ (4) ÄÜß´ÜÜ †ÃÜå ‘àÓÜÃÜ (5) ÷èÓ´Ü ÏÜ÷ØÏܹ †ÃÜå ‡ôêÜÜÏÜ (6) ‰ïÜà ݃ÜÂô´Ü (7) †ïÜÜå èÓ³Üàóü×

235


ÃÜíÜ´ÜÓ ÄÜÜØÁÜßÑÜÜåèÃÜÜ : ôÜâ´ÜÓÃÜÜ ´ÜÜشܱÜå ôÜÜÏÜÝÑÜ‘! †ÝòÜÃÜ‘àÏÜÜÓ †ÜÆܱÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜàØ êÜíÜÜèÏÜ `éÝÆÜÑÜÜ'ÏÜÜØ ÷ÜåÑÜ. †å ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ¹åïÜÃÜß ôÜܳÜå ÝíܹåïÜÜåÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÆÜ÷ÜÇœÜܴܲÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå êÜíÜÜèÏÜ ²ÜçêÜÓ ‘å ÆÜ܋òÏÜÜØ ÷ÜåÑÜ. üâØ‘ÏÜÜØ, ÓÜåèËÜÓÜåèÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ íÜÆÜÓÜïÜ ÏÜÜüå †ÝÁÜ‘ä´Ü †ÃÜå èå ´Üå ¹åïÜÃÜß ôÜÓ‘ÜÓ ¿ÜÓÜ ÏÜÜÃÑÜ ‘Ü剑 œÜêÜ±Ü ÷ÜåÑÜ. ÆÜ±Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜÜ êÜíÜÜèÏÜ ÆÜåüå †å ÝôÜíÜÜÑÜÃÜÜå ‘Üå‰ ÝíÜ‘êÆÜ ÝíÜœÜÜÓß ïÜ‘ÜÑÜ ƒÜÓÜå? ÷Ü, ¡å †å ÏÜÜå÷ÃܹÜôÜ ‘ÓÏÜœÜع ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ´ÜصÜßÆܱÜÜ ÷å«ì ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³Ü´ÜàØ ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ÷ÜåÑÜ. éÝÆÜÑÜÜ-ÆÜæôÜÜ-²ÜçêÜÓ-ÆÜ܋òÃÜß èÄÑÜ܆å ôÜâ´ÜÓÃÜß †ÜØüßÃÜÜ íÜÜ„óÜ‘ êÜíÜÜèÏÜÃÜÜå ôíÜß‘ÜÓ †ÃÜå ôÜ´‘ÜÓ ‘Ó´ÜÜå †Ü ÓûÜå †å ÓôÜÆܹ ÆܵÜÜœÜÜÓ. . .

ÝíÜœÜÜÓ †ÃÜå †ÜœÜÜÓÃÜÜå ÉåêÜÜíÜÜå ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ÆÜÂœÜÜÓ †ÜíÜïÑÜ‘ ËÜÃÜß Ó÷å “å. †Ü³Üß, ÄÜÜØÁÜߢ ÓœÜÃÜÜ´ÏÜ‘ ‘ÜÑÜÚ˜ÏÜÜåÃÜß ôÜܳÜå ôÜܳÜå ÆÜÂœÜÜÓ‘ÜÑÜÚ ‹ÆÜÓ ÆÜ±Ü ÍÜÜÓ ÏÜâ‘å “å. ´Üå†Üå ÆÜÂœÜÜÓ-ôÜÜÁÜÃÜ ´ÜÓß‘å ÆÜݵܑÜ-ÆÜ‘ÜïÜÃÜÃÜß †èÏÜÜÑÜïÜ ‘Óå “å. ¡å‘å êÜÄÜÍÜÄÜ œÜÜÓ ¹ÜÑÜ‘Ü ôÜàÁÜß ÆܑܵÜÓ´íÜÃÜàØ ôÜÏÜè±ÜÆÜâíÜÚ‘ ƒÜå²Ü±Ü †ÃÜå §²Ü±Ü ‘ÓÃÜÜÓ ÄÜÜØÁÜߢ ÆܵÜôíÜÜíÜêÜØËÜÃÜÃÜå †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ ÏÜÜÃÜå “å. ´Üå†Üå †åíÜàØ ‡œ“å “å ‘å, ‘Üå‰ íÑÜÞø´Ü ´ÜåÏÜÃÜÜØ ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÜåÃÜÜ ‘åíÜì œÜÜ÷‘ ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü íÜܜܑ †ÃÜå ÄÜÂÜ÷‘ ËÜÃÜå. †Ü³Üß, `ÆÜÂœÜÜÓ ÝíÜ. ÓœÜÃÜÜ' (`÷ÝÓèÃÜËÜØÁÜà', 26-3-1933) ïÜßóÜÚ‘ ÷å«ì ÄÜÜØÁÜߢ ê܃Üå “å": ÆÜÂœÜÜÓ‘ÜÑÜÚ ôíÜÜíÜêÜØËÜß ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å. ÆÜݵܑ܆Üå ÏÜÉ´Ü ÃÜ †ÆÜÜÑÜ. ÆÜÓÜåÆÜ‘ÜÓß ÏÜັÜÜêÜÑÜ ´Üå †Üå“å ¹ÜÏÜå †³ÜíÜÜ ÏÜÉ´Ü “ÜÆÜß †ÜÆÜå. ´ÜåÃÜàØ Æܲ´ÜÓ ¹ÜÏÜ êÜÜå‘ÜåÃÜß ‹ÆÜÓ Æܲå. ‘ÜØ ´ÜÜå †å‘ è±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ÜåìƒÜß´ÜÜÏÜÜØ ÆÜÝµÜ‘Ü ÏÜÉ´Ü †ÜÆÜíÜÜ ÏÜÜÄÜå ´Üå ¹ÜÏÜ †ÜÆÜßÃÜå êÜå, †³ÜíÜÜ êÜÜå‘ÜåÏÜÜØ èå Ýè¤ÜÜôÜà ÷ÜåÑÜ ´Üå ÆÜݵܑ܆Üå ƒÜÓß¹å. ÏÜÉ´Ü ÏÜìåêÜß ÆÜݵܑ܆Üå ™Ü±Üß ÆÜô´ÜßÏÜÜØ ¡ÑÜ “å. . . ÆÜ±Ü ¡å íÜÜØœÜÃÜÜÓå ´ÜåÃÜå ôÜÜÓà ÆÜ܉ ÆÜ±Ü †ÜÆÜß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †ÜÆܱÜå †ÃÜàÏÜÜÃÜ ‘Óß†å ‘å ´Üå±Üå ´ÜåÏÜÜØÃÜàØ ‘؉‘ ´ÜÜå íÜÜØœÑÜàØ ÷ïÜå. (ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷": ÄÜÂØ³Ü 54, 1979, ÆÜä. 197)

ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÏÜ´Üå ÆܑܵÜÓ´íÜÃÜÜå ‹¼åïÜ ‘åíÜì ôÜåíÜÜÍÜÜíÜÃÜÜÃÜÜå è ÷ÜåíÜÜå ¡å‰†å. ´ÜåÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ 236 

ÝíÜœÜÜÓÆܵÜÜåÃÜå ¡÷åÓƒÜËÜÓÃÜÜØ ÆÜÜåóÜ±Ü †ÃÜå ¹âóܱܳÜß ¹âÓ Ó܃ÑÜÜØ ÷´ÜÜØ! †Ü³Üß, ´Üå†Üå †åíÜß ‹ÏÜå¹ Ó܃ܴÜÜ ÷´ÜÜ ‘å ÆܵÜôíÜÜíÜêÜØËÜÃÜ ÏÜÜüå íÜܜܑÜå ÆÜâÓ´Üß ôÜ؃ÑÜÜÏÜÜØ ÄÜÂÜ÷‘Üå ËÜÃÜå. Õ÷¹ß `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ' ÆܵÜå ŸÑÜÜÓå µÜ±Ü íÜóÜÚ ÆÜâÓÜØ ‘ÑÜÜÛ ´ÑÜÜÓå 17-8-1924ÃÜÜ †Ø‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ†å ÃÜÜÇÁÑÜàØ ÷´ÜàØ": Õ÷¹ß `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ' ÷èà ôÜàÁÜß ôíÜÜíÜêÜØËÜß ÃܳÜß ³ÜÑÜàØ. ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÆܵÜÃÜå ƒÜÜåüÏÜÜØ œÜêÜÜíÜíÜàØ †å ÆÜ¡ÃÜß ÀÝóü³Üß ‡œ“íÜÜ ¡åÄÜ ÃܳÜß †åÏÜ ÏÜÇ †å‘ íÜÜÓ ¡÷åÓ ‘ÑÜàÛ “å. Õ÷¹ß `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ' ‘åíÜì ôÜåíÜÜÍÜÜíÜÃÜܳÜß ÆÜÂÄÜü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å †åüêÜå ¹Óå‘ íÜÜœÜ‘å †åÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ÆÜµÜ ÏÜÜÃÜß ôíÜÜíÜêÜØËÜß ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜß ‘ÜåÝïÜïÜ ‘ÓíÜß ¡å‰†å. †´ÑÜÜÓå ´ÜåÃÜß 2700 ÃÜ‘êÜÜå íÜåœÜÜÑÜ “å. ôíÜÜíÜêÜØËÜß ³ÜíÜÜ ÏÜÜüå ´ÜåÃÜß †Üå“ÜÏÜÜØ †Üå“ß 3000 ÃÜ‘êÜÜå íÜåœÜÜíÜß ¡å‰†å. íÜܜܑÜå †Ü ƒÜÜåü ÆÜâÓß ‘ÓíÜÜ ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÓïÜå †åíÜß ÷àØ †ÜïÜÜ Ó܃ÜàØ “àØ. (ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷": ÄÜÂØ³Ü 25, 1972, ÆÜä. 10)

ÄÜÜØÁÜߢ Õ÷¹ÃÜÜ ÑÜàíÜÜÃÜÃÜå `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ' ÏÜÉ´Ü ÏÜÜå‘êÜíÜÜÃÜß ôÆÜóü ÃÜÜ ÆÜÜ²å “å! ´Üå†Üå ÄÜÓßËÜ ÝíܾܳÜßÚÃÜå ÆÜ±Ü ÝÃÜ:ïÜàê‘ ÃÜ‘êÜ ÏÜÜå‘êÜíÜÜÏÜÜØ ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÃܳÜß. ÷æ¹ÓÜËÜܹÃÜÜ ÝÏÜÓ”Ü ‘ÜÝôÜÏ܆êÜß ÃÜÜÏÜÃÜÜ ÝíܾܳÜßÚÃÜå ÆÜ÷åêÜß †åÝÆÜÂêÜ, 1926 †ÜôÜÆÜÜôÜÃÜÜ ‘ÜÄÜìÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ôÜÜÉôÜÜÉ ê܃Üå “å": ´ÜÏÜÜÓÜå ÆÜµÜ ÏÜëÑÜÜå. ÷íÜå ÏÜÜÓß ´ÜÝËÜÑÜ´Ü ÝËÜêÜ‘àêÜ ôÜÜÓß ³Ü´Üß ¡ÑÜ “å. `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ' ÏÜÉ´Ü ÏÜÜå‘êÜíÜÜÃÜàØ [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÏÜàï‘åêÜ “å. ƒÜÓåƒÜÓ ´ÜÜå ‘Üå‰ íÜÜœÜÃÜÜêÜÑÜÏÜÜØ è‰ÃÜå †å ´ÜÏÜÜÓå íÜÜØœÜß êÜåíÜàØ ¡å‰†å. ÄÜÓßËÜ ÝíܾܳÜßÚ†Üå ´ÜÜå ÷¡ÓÜåÃÜß ôÜ؃ÑÜÜÏÜÜØ “å. †å ËÜÁÜÜÃÜå ÏÜÉ´Ü ÃÜ‘êÜÜå ÏÜÜå‘êÜíÜß †å ÏÜÜÓÜ ÄÜ¡ ËÜ÷ÜÓÃÜàØ ‘ÜÏÜ “å. (ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷": ÄÜÂØ³Ü 30, 1973, ÆÜä. 212)

‘Üå‰ ôÜØô³ÜÜ ‘å ôÜØÄÜ«ÃÜÃÜå ÆÜ±Ü ôÜÜíÜ ÏÜÉ´Ü ´ÜÜå ÃÜ÷Î è, ÆÜÓØ´Üà †²ÁÜàØ êÜíÜÜèÏÜ ÍÜÓå ´ÜÜå ÆÜÝµÜ‘Ü ÏÜÜå‘êÜíÜÜ, ÄÜÜØÁÜߢ ´ÜæÑÜÜÓß ËÜ´ÜÜíÜå “å. `†ÜØÁÜ ²×ÜÏÜåÝü‘ †çò ÝêÜüÓÓß ôÜÜåôÜÜÑÜüß', ÆÜÜå. †Üç. èÏÜïÜå¹ÆÜàÓÃÜÜ ÏÜÜÃܹ ÏÜصÜß ‘å. íÜÇ‘üåïÜÃÜÃÜå ÆÜعÓÏÜß †åÝÆÜÂêÜ, 1926ÃÜÜ ÓÜåè ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ †ÜñÜÏÜ, ôÜÜËÜÓÏÜ´Üß³Üß ê܃ÜåêÜÜ ÆܵÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ‘÷å “å": ´ÜÏÜÜÓÜå ÆÜµÜ ÏÜëÑÜÜå. ݹêÜÄÜßÓ “àØ ‘å `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ' íÜÄÜÓ êÜíÜÜèÏÜå ´ÜÏÜÃÜå ÏÜÜå‘êÜß ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåÏÜ ÃܳÜß. ÆÜ±Ü ¡å ´ÜÏÜå †²ÁÜàØ êÜíÜÜèÏÜ †åüêÜå †°ß éÝÆÜÑÜÜ ÏÜÜå‘êÜïÜÜå ´ÜÜå ´ÜÏÜÜÓß ôÜÜåôÜÜÑÜüßÃÜå †å‘ ÃÜ‘êÜ ÏÜÜå‘êÜíÜÜ ÷àØ ÏÜçÃÜåèÓÃÜå ‘÷ßïÜ. (ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷": ÄÜÂØ³Ü 30, 1973, ÆÜä. 287)

†Ü ´ÜÜå íÜܜܑÜåÃÜå ôÜÜíÜ ÏÜÉ´ÜÏÜÜØ ÆÜÝµÜ‘Ü ÃÜ ÏÜÜå‘êÜíÜÜÃÜß íÜÜ´Ü ³Ü‰, ÆÜÓØ´Üà ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ÝíÜœÜÜÓÆܵÜÜå ÏÜåìíÜíÜÜ ÏÜÜüå êÜíÜÜèÏÜéÆÜå ÃÜܱÜÜØ è ÏÜÜå‘êÜíÜÜØ èéÓß ÃܳÜß! ‘Üå‰ ÏÜܱÜôÜ êÜíÜÜèÏÜ ÆÜåüå ôÜâ´ÜÓÃÜß †ÜØü߆Üå ÏÜÜå‘êÜÜíÜß ïÜ‘å †åíÜß ÑÜÜåèÃÜÜ, ÄÜÜØÁÜߢ†å Óèâ ‘Óß ÷´Üß. ¡å‘å †åÃÜß ôÜܳÜå ´ÜåÏܱÜå ÃÜÜÃÜ‘²ß Éâ¹²ß (*) ¹ÜåÑÜÜÚ íÜÄÜÓ ‘åüêÜß‘ ïÜÓ´ÜÜå êÜÜÄÜà ÆÜÜ²ß ÷´Üß! ÏÜâìå ´ÜÜå †å‘ ÄÜÂÜ÷‘ÃÜÜ ÆÜÂðÃÜ †ÃÜå ôÜâœÜÃÜÃÜÜ èíÜÜËÜÏÜÜØ ËÜÜÓÏÜß ÏÜÜœÜÚ, 1926ÃÜÜ ÓÜåè ÄÜÜØÁÜߢ†å †ÜñÜÏÜ, ôÜÜËÜÓÏÜ´Üß³Üß ´ÜåÏÜÃÜå †å‘ ÆÜµÜ ê܃ÑÜÜå ÷´ÜÜå. †Ü èíÜÜËÜ êÜÄÜÍÜÄÜ †å è ôíÜéÆÜÏÜÜØ `êÜíÜÜèÏÜ ÆÜåüå ôÜâ´ÜÓ' †åíÜÜ ÏܳÜÜìÜ ÷å«ì `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ'(21-3-1926)ÏÜÜØ ÆÜÂÝôܽ ³ÜÑÜÜå ÷´ÜÜå. èåÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ †Ü ÏÜàèËÜ ê܃Üå “å": `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ'ÃÜàØ êÜíÜÜèÏÜ ´ÜÏÜÜÓå ÷ܳÜå ‘ÜØ´ÜåêÜÜ ôÜâ´ÜÓÃÜàØ ÏÜÜå‘êÜíÜÜÃÜß ´ÜÏÜÜÓß ôÜâœÜÃÜÜ ÃÜíÜßÃÜ ´ÜÜå “å è. †Ü ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ ‘ïÜÜå ÝÃÜÑÜÏÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå ÃܳÜß ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

†ÃÜå `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ' †ÜçÝÉôÜÏÜÜØ êÜíÜÜèÏÜ ÆÜåüå ôÜâ´ÜÓ êÜåíÜÜÃÜÜå ‘ïÜÜå ÆÜÂËÜØÁÜ ÃܳÜß. ÆÜ±Ü ¡å ´ÜÏÜå 50,000 íÜÜÓ, ôÜàØ¹Ó íÜì¹ÜÓ 20 ÃÜØËÜÓÃÜàØ ôÜâ´ÜÓ ÏÜÃÜå ÏÜÜå‘êÜïÜÜå ´ÜÜå `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ'ÃÜÜ íÑÜíÜô³ÜÜÆÜ‘ÃÜå ´Üå êÜíÜÜèÏÜ ÆÜåüå ôíÜß‘ÜÓíÜÜÃÜß ÝíÜÃÜØ´Üß ‘ÓßïÜ, †åüêÜå ‘å, †ÜñÜÏÜ ´ÜåÃÜå ƒÜÓß¹ß êÜåïÜå †ÃÜå `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ' †ÜçÝÉôÜÏÜÜØ ´Üå èÏÜå ‘ÓïÜå. 50,000 íÜÜÓ ôÜâ´ÜÓ Õ‘ÏÜ´Ü ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜÜÓå “å, †Üå“àØ ÃܳÜß, ÆÜ±Ü ËÜÓÜËÜÓ ÆÜÜØœÜ è éÝÆÜÑÜÜÃÜàØ ôÜâ´ÜÓ ÃÜ’ß ‘ÓßÃÜå êÜåíÜàØ ËÜÃÜß ïÜ‘å †åÏÜ ÃܳÜß. ´ÜåÃÜß ÆÜÓßšÜÜ ‘ÓÜíÜíÜß ¡å‰†å, ´ÜåÃÜß ‘ôÜÜåüß ‘Ü°íÜß ¡å‰†å ´ÑÜÜÓ ÆÜ“ß è ´Üå ôíÜß‘ÜÓÜÑÜ. ¡å ôÜâ´ÜÓ ÏÜÜå‘êÜíÜÜÃÜÜå ÝÃÜÿÜÑÜ ‘ÓÜå ´ÜÜå 500 íÜÜÓÃÜß †ÜØü߆Üå ‘ÓßÃÜå ÏÜÜå‘êÜïÜÜå, ‘Ü ‘å ¡å ÄܱÜíÜÜÏÜÜØ †ÃÜå ‘ôÜÜåüß ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ÏÜàï‘åêÜß †ÜíÜïÜå ´ÜÜå êÜíÜÜèÏÜ ÆÜåüå ´Üå ôíÜß‘ÜÓíÜÜÏÜÜØ ÃÜ †ÜíÜå, ÆÜ±Ü ´ÜÏÜÜÓß ‡œ“Ü ÷ïÜå ´ÜÜå ´ÜÏÜÜÓå ƒÜœÜåÚ ´Üå ÆÜÜ“àØ ÏÜÜå‘êÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜïÜå. (ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷": ÄÜÂØ³Ü 30, 1973, ÆÜä. 306)

†Ü è Óß´Üå ‘Üå‰ íÜܜܑ ‘åüêÜÜ‘ ‘êÜÜ‘ÜåÃÜÜ ñÜÏÜ ËÜܹ èå ôÜâ´ÜÓ ´ÜæÑÜÜÓ ‘Óå †åÃÜß ÏÜ÷åÃÜ´ÜÃÜÜ ËܹêÜÜÏÜÜØ, ÄÜÜØÁÜߢ ÝíÜœÜÜÓÆÜµÜ ÏÜÜå‘êÜßÃÜå †å íÑÜÞø´ÜÃÜß ÍÜÜíÜÃÜÜÃÜß ‘¹Ó ‘Óå “å. †ÜÓ. ²ß. ôÜàËÜÂú±ÑÜÏÜÖ (íÜåôü ñÜßÓØÄÜÆÜ©ÃÜÏÜÖ ÓÜå², †çøôüåÃïÜÃÜ, ôÜÜêÜåÏÜ) ÃÜÜÏÜÃÜÜ †å‘ ÍÜ܉ÃÜå µÜߢ ÏÜå, 1926ÃÜÜ ÓÜåè ÆÜÜ«íÜåêÜÜ ÆܵÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ê܃Üå “å": ´ÜÏÜÜÓàØ ÆÜÜåôü‘Ü²Ú ÏÜëÑÜàØ “å. ´ÜÏÜå ‘ÜØ´ÜíÜÜ ÏÜÜüå ‘åüêÜÜå ôÜÏÜÑÜ †ÜÆÜïÜÜå ´Üå ÏÜ÷¶íÜÃÜàØ ÃܳÜß. †åÃÜß ÆÜÜ“ì ´ÜÏÜÜÓß èå ÍÜÜíÜÃÜÜ “å ‘å ´ÜÏÜÜÓß ÏÜ÷åÃÜ´ÜÃÜÜ ËܹêÜÜÏÜÜØ ´ÜÏÜÃÜå `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ' ÏÜìïÜå, †å ÏÜÃÜå ÄÜÏÜå “å. †åüêÜå ´ÜÏÜå 50,000 íÜÜÓ ôÜâ´ÜÓ ÏÜÜå‘êÜïÜÜå ‘å ´ÜÓ´Ü ÷àØ ´ÜÏÜÃÜå `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ' ÏÜÜå‘êÜíÜÜ ÏÜÜزßïÜ. ôÜâ´ÜÓ ´ÜÏÜå `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ'ÃÜÜ êÜíÜÜèÏÜ ´ÜÓß‘å ÏÜÜå‘êÜïÜÜå, ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ †å ÓÜóü×ßÑÜ ÝÏÜêÜ‘´Ü ÄܱÜÜïÜå. ‘åÏÜ ‘å ÏÜÜÓÜå ÝíÜœÜÜÓ †åíÜÜå ÷´ÜÜå ‘å †å ôÜâ´ÜÓ, œÜÓƒÜÜ ôÜØ™ÜÃÜå ‘å ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ †ÜñÜÏÜÃÜå †ÜÆÜß ¹åíÜàØ †ÃÜå ËܹêÜÜÏÜÜØ ´ÜÏÜÜÓß íÜ´Üß `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ'ÃÜàØ êÜíÜÜèÏÜ †åÏÜÃÜß ÆÜÜôÜå³Üß êÜåíÜàØ. †åüêÜå †ÜÏÜÜØ ´ÜÏÜÜÓàØ 237


†Ø´Ü:‘ ²ØƒÜå †åíÜàØ ‘ïÜàØ ÃܳÜß, ‘åÏÜ ‘å ‘åüêÜÜÑÜå ‘êÜÜ‘ ÏÜèâÓß ‘ÑÜÜÚ ÆÜ“ß è ´ÜÏÜÃÜå †å‘ íÜóÜÚ ÏÜÜüå `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ' ÏÜìíÜÜÃÜàØ “å. (ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷": ÄÜÂØ³Ü 30, 1973, ÆÜä. 397)

÷ÜêÜÃÜÜ ÆܑܵÜÓ´íÜÃÜß œÜÜêÜ-œÜÜêÜÜ‘ß³Üß †ƒÜËÜÜÓÜåÃÜÜ íÜܜܑÜå ÑÜܜܑÜåÏÜÜØ ÉåÓíÜ܉ ÄÜÑÜÜ “å. ƒÜÜÃÜÄÜß ËÜ¡ÓíÜܹÃÜÜ ÏÜÜÝìÑÜÜÏÜÜØ ÉôÜÜÑÜåêÜÜ †ÃÜå ¡÷åÓ ÆÜÂœÜÜÓíÜܹÃÜÜ ÄÜÜÝìÑÜÜÏÜÜØ ÍÜÎôÜÜÑÜåêÜÜ íÜܜܑÜå ôíÜܳÜÚÍÜÜíÜå ‘âÆÜÃÜ-‘´ÜÓ±Ü-‘ÏÜÚ ‘Óå “å. . . .

ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÃÜíÜ´ÜÓ êÜíÜÜèÏÜ–ÑÜÜåèÃÜÜ ÝíÜïÜå †ÜÆܱÜå ‘ÓåêÜÜ †Ü œÜœÜÜÚ-‘ÜØ´Ü±Ü ÆÜ“ß †ÜüêÜÜ ÝíÜœÜÜÓ-´ÜÜÓ ‘Ü°ß ïÜ‘ÜÑÜ":

†ÜÃÜß ôÜÜÏÜå ôÜâ´ÜÓÃÜÜ ôíÜéÆÜå ïÜàê‘ ôíÜß‘ÜÓßÃÜå ôÜÜÏÜÝÑÜ‘-ôíÜÜíÜêÜØËÜÃÜ ôÜÜÁÜ´ÜÜ ÄÜÜØÁÜߢ, íÜܜܑÃÜß ñÜÏÜôíÜß‘äÝ´Ü ‘ÓßÃÜå ´ÜåÃÜå ôÜÜœÜÜ ôíÜÓÜèÃÜÜ ôÜÃÏÜÜÃÜÆÜâ±ÜÚ ôÜܳÜß¹ÜÓ ´ÜÓß‘å ô³ÜÜÆÜå “å

1. †ÜœÜÜÓÝíÜœÜÜÓ ôÜܳÜå ÆÜÂœÜÜÓ-ÆÜÂôÜÜÓ †ÜíÜïÑÜ‘ “å. 2. ÆÜÂœÜÜÓ‘ÜÑÜÚ ÏÜÜüå ÆÜݵܑ܆ÜåÃÜàØ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ‘ÓßÃÜå èÃÜôÜÏÜâ÷ ôÜܳÜå ôÜØíÜܹ ôÜÜÁÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å. 3. ÆܑܵÜÓ´íÜÃÜÜå ÷å´Üà ôÜåíÜÜÍÜÜíÜÃÜÜÃÜÜå ÷ÜåíÜÜå ¡å‰†å. 4. ÆÜݵܑ܆Üå ³Ü‘ß ³Ü´ÜàØ ÆÜÂœÜÜÓ‘ÜÑÜÚ ôíÜÜíÜêÜØËÜß ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å. 5. ÏÜÉ´ÜÏÜÜØ ÏÜìåêÜß ÆÜݵܑ܆ÜåÃÜàØ †Ýô´Ü´íÜ “åíÜüå ÆÜô´Üß´íÜÏÜÜØ ÆÜÝÓ±ÜÏÜå “å! 6. íÜܜܑÜåÃÜå ÆÜݵܑ܆Üå ÏÜÉ´ÜÏÜÜØ ÃÜ †ÜÆÜíÜß. íÜܜܑÜå†å ÆÜݵܑ܆ÜåÃÜå ÏÜÉ´ÜÏÜÜØ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜß íÜäÝ¶Ü ÃÜ Ó܃ÜíÜß. 7. ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜݵܑÜÃÜÜ êÜíÜÜèÏÜ ÆÜåüå ÃÜܱÜÜØ è ÃÜ÷Î, ôÜâ´ÜÓ ÆÜ±Ü ôíÜß‘ÜÓíÜÜÃÜß íÑÜíÜô³ÜÜ ¥ÍÜß ‘ÓßÃÜå, íÑÜÞø´ÜÃÜàØ ñÜÏÜÄÜÜæÓíÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜß ÍÜÜíÜÃÜÜÃÜß ‘¹Ó ‘Óå “å. 8. ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜݵܑÜÃÜÜ œÜÜ÷ÃÜÜÓÃÜå íÜÜØœÜÃÜÜÓ ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜß ôÜܳÜå ôÜܳÜå ‘ÜØ´ÜÃÜÜÓ †ÃÜå ƒÜÓß¹ÃÜÜÓ ÆÜ±Ü ËÜÃÜÜíÜå “å. †ÜÏÜ, íÑÜÞø´Ü ôÜâ´ÜÓÃÜÜ ´ÜÜشܱÜå ôÜÜÏÜÝÑÜ‘-ÆÜÂÜÞÆ´Ü †ÃÜå †å Óß´Üå ÁÜßÓå ÁÜßÓå ¹åïÜ ôíÜÓÜè-ÆÜÂÜÞÆ´ÜÃÜß Ý¹ïÜÜÏÜÜØ †ÜÄÜì íÜÁÜå “å. 9. ÄÜÜØÁÜߢ èåÏÜ ÝíÜœÜÜÓÆܵÜÃÜß ôÜÜÏÜÄÜÂßÃÜß ÄÜà±ÜíܶÜÜ ôÜܳÜå ‘ïÜß ËÜÜØÁÜ“Üå² ÃܳÜß ‘Ó´ÜÜ, †åÏÜ íÑÜÞø´Ü†å êÜíÜÜèÏÜ ôíÜéÆÜå ÏÜÜå‘êÜåêÜÜ ÓÜóü×ßÑÜ ÝÏÜêÜ‘´Ü ôÜÏÜÜÃÜ ôÜâ´ÜÓÃÜß ÄÜà±ÜíܶÜÜ ôÜܳÜå ÆÜ±Ü ‘Üå‰ ôÜÏÜÜÁÜÜÃÜ ÃܳÜß ‘Ó´ÜÜ! 10. ÄÜÜØÁÜߢ êÜíÜÜèÏÜ ÆÜåüå ¹ì¹ÜÓ, íÜì¹ÜÓ †ÃÜå †ÜØüßËܽ ôÜâ´ÜÓÃÜå ôíÜß‘ÜÓíÜÜÃÜß íÑÜíÜô³ÜÜ ‘ÓíÜÜ ´Ü´ÆÜÓ “å. †Ü è Óß´Üå ´Üå†Üå ÄÜà±ÜíܶÜÜÏÜÜØ ¥±ÜÜ ¥´ÜÓåêÜÜ, †ôíÜß‘ä´Ü ôÜâ´ÜÓÃÜå íÜܜܑÃÜß ‡œ“Ü †ÃÜå ƒÜœÜåÚ ÆÜÓ´Ü ÏÜÜå‘êÜíÜÜ ÆÜ±Ü ´ÜæÑÜÜÓ “å.

÷ÜêÜÃÜÜ ÆܑܵÜÓ´íÜÃÜß œÜÜêÜ-œÜÜêÜÜ‘ß³Üß †ƒÜËÜÜÓÜåÃÜÜ íÜܜܑÜå ÑÜܜܑÜåÏÜÜØ ÉåÓíÜ܉ ÄÜÑÜÜ “å. ƒÜÜÃÜÄÜß ËÜ¡ÓíÜܹÃÜÜ ÏÜÜÝìÑÜÜÏÜÜØ ÉôÜÜÑÜåêÜÜ †ÃÜå ¡÷åÓ ÆÜÂœÜÜÓíÜܹÃÜÜ ÄÜÜÝìÑÜÜÏÜÜØ ÍÜÎôÜÜÑÜåêÜÜ íÜܜܑÜå ôíÜܳÜÚÍÜÜíÜå ‘âÆÜÃÜ-‘´ÜÓ±Ü-‘ÏÜÚ ‘Óå “å. ´Üå†Üå íÜÜôܑܱÆܲÜØ ÁÜÜåíÜÜÃÜÜ ôÜÜËÜà-ÆÜÜ‹²Ó, íÜÜì-´íÜœÜÜ œÜÏÜ‘ÜíÜíÜÜÃÜÜØ ËÜå ËÜàع ïÜçÏÆÜâ-‘ÞòïÜÃÜÓ-†Üç‡êÜ-˜ßÏÜ, †²ÁÜÜå ²”ÃÜ ‘ÆÜ-Ó‘ÜËÜß-ÆÑÜÜêÜÜ-‘üÜåÓÜ, ³ÜÜå²Ü ÝêÜüÓÃÜß ²ÜåêÜ-´ÜËÜ‘²ß, «Ø²ÜØ ÆÜß±ÜÜØ †ÃÜå ÄÜÓÏÜ ÏÜôÜÜêÜÜ, †³ÜܱÜÜØ †ÃÜå œÑÜíÜÃÜÆÜÂÜïÜ, èìËÜÜüêÜß (íÜÜçüÓËÜÜçüêÜ) †ÃÜå ¹Ø´ÜêÜâÄÜ¹ß (üâ³ÜÆÜçôü) èåíÜß †êÆÜ¢íÜß œÜßèíÜô´Üà†Üå ÏÜåìíÜíÜÜ ÏÜÜüå ÏÜÜÇ™ÜåÓÜå ôÜÏÜÑÜ íÜå²ÉßÃÜå, êÜÜØËÜß ‘´ÜÜÓÜåÏÜÜØ ÝËÜœÜÜÓÜ ËÜÃÜßÃÜå ¥ÍÜÜ Ó÷ß ¡ÑÜ “å. †ÜÃÜß ôÜÜÏÜå ôÜâ´ÜÓÃÜÜ ôíÜéÆÜå ïÜàê‘ ôíÜß‘ÜÓßÃÜå ôÜÜÏÜÝÑÜ‘-ôíÜÜíÜêÜØËÜÃÜ ôÜÜÁÜ´ÜÜ ÄÜÜØÁÜߢ, íÜܜܑÃÜß ñÜÏÜ-ôíÜß‘äÝ´Ü ‘ÓßÃÜå ´ÜåÃÜå ôÜÜœÜÜ ôíÜÓÜèÃÜÜ ôÜÃÏÜÜÃÜÆÜâ±ÜÚ ôÜܳÜß¹ÜÓ ´ÜÓß‘å ô³ÜÜÆÜå “å. E-mail"":ashwinkumar.phd@gmail.com 

ôÜÜÍÜÜÓ ôÜعÍÜÚôÜâÝœÜ : 1. ÄÜÜØÁÜß, ÏÜÜå÷ÃܹÜôÜ ‘ÓÏÜœÜع (1972) ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷": ÄÜÂØ³Ü 25, †ÏܹÜíÜܹ, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜØÝ¹Ó 2. ÄÜÜØÁÜß, ÏÜÜå÷ÃܹÜôÜ ‘ÓÏÜœÜع (1973) ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷":

238 

ÄÜÂØ³Ü 30, †ÏܹÜíÜܹ, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜØÝ¹Ó 3. ÄÜÜØÁÜß, ÏÜÜå÷ÃܹÜôÜ ‘ÓÏÜœÜع (1979) ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷": ÄÜÂØ³Ü 54, †ÏܹÜíÜܹ, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜØÝ¹Ó [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÑÜàíÜÜÆÜå°ßÃÜå Æܲ‘ÜÓ ”ßêÜíÜÜÏÜÜØ ÆÜÂÜå´ôÜÜ÷‘ : ôܹÖÝÍÜ: ôÜØÄÜ:

ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ

ÝíÜÏÜêÜÜ «‘ÜÓ ÏÜÃÜàÍÜ܉ ÓÜ¡ÓÜÏÜ ÆÜØœÜÜåìß-¹ïÜÚ‘ (1914:2001). ‡Ý´Ü÷ÜôÜ, ôÜÜÝ÷´ÑÜ, ÝïܚܱÜ, ÁÜÏÜÚ, ôÜÏÜÜè‘ÜÓ±Ü, ÓÜè‘ÜÓ±Ü, ‘äÝóÜ †ÃÜå ÆÜïÜàÆÜÜêÜÃÜ. . . †ÃÜå‘ ÝíÜóÜÑÜ-šÜåµÜÃÜÜ ôÜØÝÏÜêÜÃܳÜß ËÜÃÜåêÜÜ íÑÜÝø´Ü´íÜ †ÃÜå †ÝÍÜíÑÜÝø´ÜÃÜàØ †åíÜàØ ÏÜå™ÜÁÜÃÜàóÜ, èåÃÜß ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ ´Ü¶íܳÜß ê܉ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå íÜÜÓôÜÜå ¡ìíÜíÜÜÃÜÜ ´ÜØµÜ ôÜàÁÜß ÷èàÑÜå ƒÜÜåü ôÜÜêÜå “å. ¹ßÆÜÝÃÜíÜÜÚ±Ü, ”åÓ ´ÜÜå ÆÜßÁÜÜØ “å ¡±Üß ¡±Üß, ôÜÜç˜åÝüôÜ †ÃÜå ‘àÓàšÜåµÜÃÜÜ †å ÏÜ÷ÜÃÜ ôÜèÚ‘ÃÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ô³ÜÜÝÆÜ´Ü-ôÜØœÜÜÝêÜ´Ü ÝïÜšÜ±Ü ôÜØô³Ü܆ÜåÃÜß ÓœÜÃÜÜ, ÝíÜ‘ÜôÜ †ÃÜå ÝíÜô´ÜÜÓÃÜÜå †ÜêÜåƒÜ †ÜÆÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ †åüêÜå ôܹÖÝÍÜ: ôÜØÄÜ:. 1989ÏÜÜØ ´ÜåÃÜß ôÜàÁÜÜÓåêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜå †ÁÑÜÜ´ÏÜ †ÃÜå ‘ÏÜÚïÜßêÜ´ÜÜÃÜÜå ôÜàÍÜÄÜ ôÜÏÜÃíÜÑÜ ôÜÜÁÜ´ÜÜØ ÝíÜÏÜêÜÜ´Ü܉ÃÜß ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜ ôÜÜØÆÜ²ß †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ‹ÆÜôÜØ÷ÜÓéÆÜå ´ÜåÏܱÜå ê܃ÑÜàØ, `ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜØ ÝíܾÜêÜÑÜÜåÏÜ÷ÜÝíܾÜêÜÑÜÜåÏÜÜØ †Ü ÄÜÂسÜÃÜàØ †ÁÑÜÑÜÃÜ-ÏÜÃÜÃÜ †ÄÜ´ÑÜÆÜâíÜÚ‘ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´ÜÜå ÑÜàíÜÜÆÜå°ßÃÜå †åÏÜÃÜß ôÜÜÏÜå ÁÜôÜÏÜôÜ´ÜÜ †ÜíÜß ¥ÍÜåêÜÜ †ÃÜå‘ Æܲ‘ÜÓÜåÃÜß ¡±Ü ³ÜïÜå. . . ôÜÏÜÜè-ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ ‘Üèå ÆÜÂåÓ±ÜÜ ÏÜìïÜå.' ¹ïÜÚ‘ ïÜ´ÜÜ˹ßÃÜå ÷ÜÇ‘ÜÓÜå ¹å´Üß †å ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜ. . .

ñÜß

ÏÜÃÜàÍÜ܉ ÆÜØœÜÜåìß".".". ÍÜÜÄÑÜïÜÜìß ´ÜÜå †åíÜÜ ‘å ÃÜÜÃÜÆܱÜÏÜÜØ †åÏÜÃÜå ÏÜëÑÜÜ ñÜß ÃÜÜÃÜÜÍÜ܉ ÍÜ©. ñÜß ÏÜÃÜàÍÜ܉ ÏÜÜüå ñÜß ÃÜÜÃÜÜÍÜ܉ ``†ÜÓÜÁÑܹåíÜ''. †åÏÜÃÜå ÷ܳÜå ™Ü²Ü´ÜÜ ÄÜÑÜÜ. ôÜܳÜå ôÜܳÜå ¡´Ü™Ü²´ÜÓ ÆÜ±Ü ‘Ó´ÜÜ ÄÜÑÜÜ. ôíÜ´ÜصܴÜÜ †åÏÜÃÜÜ òÜÜôÜÆÜÂòÜÜôÜÏÜÜØ ôÜàÄÜØÁÜÃÜß èåÏÜ èÃÏÜÝôܽ Ó÷ß ÷ÜåíÜß ¡å‰†å. ÃÜ÷Î ´ÜÜå ôÜÜåì íÜóÜÚÃÜß ŒÏÜÓå

ôܹÖÝÍÜ": ôÜØÄÜ": êÜå. ÏÜÃÜàÍÜ܉ ÆÜØœÜÜåìß `¹ïÜÚ‘', ÆÜ‘ÜïÜ‘": ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜ ôÜ÷‘ÜÓß ÆÜ‘ÜïÜ‘ ôÜØ™Ü ÝêÜ. êÜÜå‘ÍÜÜÓ´Üß, ôܱÜÜåôÜÓÜ, ÆܳÜÏÜ †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜàÃÜÏÜàÚº±Ü íÜóÜÚ": 2005, ÆÜåÆÜÓ ËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ÆÜäó«"; 284, _164

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

ôíÜÜ´ÜصÑÜ-ôÜØÄÜÂÜÏÜÏÜÜØ ‘â¹ß ÆܲíÜÜÃÜß ÆÜÂåÓ±ÜÜ ‘åÏÜ ‘ÓßÃÜå ¡ÄÜß ÷ÜåÑÜ? †å‘ ´ÜÓÉ ñÜß ÃÜÜÃÜÜÍÜ܉ ôÜܳÜå ¹ÝšÜ±ÜÜÏÜâ„´ÜÏÜÜØ ÄÜä÷ÆÜÝ´Ü ´ÜÓß‘å ‘ÜÏÜ ‘Ó´ÜÜ ÓûÜ. ËÜߢ ´ÜÓÉ ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ¢íÜÃÜ, ¹ïÜÚÃÜ, ‘ÜÑÜÚïÜæêÜßÃÜàØ †ÁÑÜÑÜÃÜ ÏÜÃÜÃÜ ÝÃÜÓßšÜ±Ü ÆÜ±Ü ‘Ó´ÜÜ ÓûÜ. ¹ÝšÜ±ÜÜÏÜâ„´ÜÏÜÜسÜß ôíÜ´ÜØµÜ ³ÜíÜàØ †ÃÜå ñÜß ÃÜÜÃÜÜÍÜ܉ †ÜØËÜêÜÜ ÄÜÑÜÜ ´ÑÜÜÓå ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ¢ÃÜÜ †Ü¹åïÜÃÜå íÜïÜ ³Ü‰ÃÜå ÆÜÜ“Ü ÃÜÜÃÜÜÍÜ܉ ôÜܳÜå ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜØ èíÜàØ †Ü ËÜÁÜàØ ñÜß ÏÜÃÜàÍÜ܉ÃÜÜ ¢íÜÃÜôܶíÜÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ †ÜÆÜå “å. `ôÜÞ¹ÖÍÜ: ôÜØÄÜ:' †ÜÏÜ ´ÜÜå †ÜØËÜêÜÜ, ôܱÜÜåôÜÓÜ, ÏܱÜÜÓ †ÃÜå ÏÜ܇ÁÜÜÓ ôÜØô³Ü܆ÜåÃÜÜ èÃÏÜ, ÝíÜ‘ÜôÜ †ÃÜå ‡Ý´Ü÷ÜôÜÃÜß ÏÜØÄÜêÜ ÄÜܳÜÜ “å. ôÜܳÜå ôÜܳÜå ñÜß ÏÜÃÜàÍÜ܉ÃÜß ¥ÄÜ´Üß èíÜÜÃÜß³Üß ÏÜÜزßÃÜå †ÜèÃÜß ÆÜÝÓÆÜøíÜ †íÜô³ÜÜ ôÜàÁÜßÃÜÜ œÜæ´ÜÝôÜ‘ ´ÜåÏÜ è ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÝíÜ‘ÜôÜÃÜß ù¾ ÄÜܳÜÜ ÆÜ±Ü “å. ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ôÜíÜÚôíÜ ¥²åêÜßÃÜå ‹“ÓåêÜß ôÜØô³Ü܆Üå ÝíÜïÜåÃÜàØ ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ ÆÜÂÜØèêÜ ÝÃÜíÜå¹ÃÜ “å. †å‘ ÆܤÜÜíÜÜÃÜ ‘êÜÏÜÃÜÜ ‘ôÜËÜßÃÜå ÷ܳÜå ê܃ÜÜÑÜåêÜàØ ÝÃÜíÜå¹ÃÜ ÷Üå‰, ‹¶ÜÏÜ ôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜàØ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ´íÜ ‘Óå †åüêÜàØ ´Üå ôÜïÜø´Ü “å, ôÜÏܳÜÚ “å. †å‘ †ÝÍÜ¡´Ü ÝïÜšÜÜÝíܹÃÜß ˜ÜôÜÀÝóü†å ÝïÜšÜ±Ü †ØÄÜå íÑÜø´Ü ‘ÓåêÜß †ÏÜâêÑÜ ÕœÜ´ÜÃÜ-‘ݱܑ܆Üå †åÏÜÜØ ÆܳÜÓÜÑÜåêÜß “å. †ÃÜå‘ †ÏÜä´Ü´ÜàóÜÜÓ ÝœÜ¶ÜÃÜå ÍÜÎèíÜß ¹å “å. 239


``ÄÜÜÏܲÜÏÜÜØ ÝÃÜïÜÜì'' †ÃÜå ``ÄÜÜÏܲÜÃÜß ÝÃÜïÜÜì'' †ØÄÜå ËÜß¡ ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ ê܃ÜåêÜ ÏÜà¼Ü†Üå ÏÜÜæÝêÜ‘ †ÝÍÜíÑÜÞø´Ü†Üå ÄܱÜÜÑÜ. †ÏÜå ``ïÜÎÄܲÜØ ÏÜÜز´ÜÜØ ïÜ߃ÜíÜß†å “ß†å'' †Ü íÜÜøÑÜÏÜÜØ ÄÜÂÜÏÜèÃÜÜåÃÜå ‘åíÜÜ †Ü´ÏÜÝíÜòÜÜôÜÃÜß †ÜíÜïÑÜ‘´ÜÜ “å †åÃÜÜå †³ÜÚÄÜ„ÍÜ´Ü ÝÃܹåÚïÜ “å. ÝïܚܱÜÏÜÜØ ``†ÃÜàËÜØÁÜ'' ÷ÜåíÜÜå ¡å‰†å †å íÜÜ´Ü ôÜÏÜ¡íÜ´ÜÜØ ÆÜÜÃÜÜØ 29, 30 ËÜàÝÃÜÑÜÜ¹ß ´ÜÜêÜßÏÜÃÜàØ ÷Ü¹Ú íÜæ¤ÜÜÝÃÜ‘ Óß´Üå ÝíÜïܹ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ “å. ôÜÜœÜÜ Ýïܚܑ ³ÜíÜÜ ÏܳÜÃÜÜÓÜ ÏÜÃÜàÍÜ܉ ñÜß ‡ôÏÜ܉êÜÍÜ܉ ÆÜÜôÜå ´ÜÓíÜ²Ü ¡ÑÜ “å. †ÜåÝêÜÑÜÜ ‡ôÏÜ܉êÜÍÜ܉ †ÃÜå ÏÜÜ´ÜäÏÜâ„´Ü ƒÜ¹ß¡ËÜ÷åÃÜ ÆÜÜôÜå Ó÷ßÃÜå ƒÜå´Üß ïÜ߃Üå “å. ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ¹ïÜÚ‘-ïÜæêÜßÏÜÜØ ´Üå†Üå µÜß¡ ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ ê܃Üå “å ‘å `` ƒÜå´Üß †å ÁÜØÁÜÜå ÃܳÜß, ÆÜ±Ü †å‘ ôÜØÆÜâ±ÜÚ ¢íÜÃÜ “å. ƒÜå´ÜßÏÜÜØ ÆÜìå ÆÜìå ÍÜÄÜíÜÜÃÜÃÜß êÜßêÜÜ ƒÜå²â´Ü ¡å‰ ïÜ‘å “å. †åÃÜàØ ÝœÜ¶Ü ôÜà‘ÜåÏÜì,íÑÜÜÆÜ‘ †ÃÜå ôÜÏÜ´ÜÜåêÜ ËÜÃÜß ¡ÑÜ “å.'' †Ü íÜÜøÑÜ íÜÜ؜ܴÜÜØ íÜÜ؜ܴÜÜ ôÜÃÜ 1953³Üß 1963 ôÜàÁÜß ÍÜâ¹ÜÃÜ ÝÃÜÝÏܶÜå ‘ÓåêÜß ÆܹÑÜܵÜ܆Üå, ´ÜåÏÜÜØ ³ÜÑÜåêÜÜ ÄÜÂÜÏÜèÃÜÜåÃÜÜØ ÆÜÜíÜÃÜ ¹ïÜÚÃÜ ´Ü³ÜÜ †åÏÜÃÜÜÏÜÜØ ÆܲåêÜß ‹¹Ü¶Ü ‹¹ÜÓ´ÜÜÃÜÜå ³ÜÑÜåêÜÜå ôÜØôÆÜïÜÚ ÝœÜ¶ÜÏÜÜØ ´ÜÜ¡å ³ÜÑÜÜå. ñÜß ‡ôÏÜ܉êÜÍÜ܉ ´Ü³ÜÜ ƒÜ¹ß¡ËÜ÷åÃÜÃÜå †ØèÝêÜ †ÜÆÜ´ÜÜØ ÏÜÃÜàÍÜ܉ ê܃Üå “å ``ËÜåÏÜÜسÜß ‘ÜåÃÜÜØ í܃ÜÜ±Ü ‘ÓíÜÜØ? œÜغÃÜÜØ ‘å œÜÜعÃÜßÃÜÜ? ôܹÖÝÍÜ: ôÜØÄÜ:'' “Üå ÃÜå ê܃ÜÜ´ÜàØ ! ”åÓ ´ÜÜå ÆÜßÁÜÜØ “å ¡±Üß ¡±ÜßÃÜÜå ¢íÜÃÜÓÝôÜ‘ ÏÜÜÃÜíÜÆÜÂåÏÜß ôÜÜÝ÷Þ´ÑÜ‘ ¢íÜ ôÜØô³Ü܆ÜåÃÜÜ ‡Ý´Ü÷ÜôÜíܱÜÚÃÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ”ì÷ìå è ÃÜå? êÜÜå‘ÍÜÜÓ´ÜßÃÜÜ ÆÜÄÜ †ÃÜå ÄÜÂÜÏÜôÜåíÜÜ ÝíÜÍÜÜÄÜÃÜß ïÜé†Ü´ÜÃÜÜå ‹êêÜåƒÜ ‘Ó´ÜÜØ ñÜß ÏÜÃÜàÍÜ܉ ÆÜ‘ӱܖ4ÏÜÜØ ê܃Üå “å ‘å ``ÏÜܱÜôÜ ÏÜìå ´ÜÜå †ÃÜå ´ÑÜÜÓå ‘ÜÏÜ ïÜé ³ÜÜÑÜ'' ôÜØô³ÜÜÃÜå ``ÆÜÜÑÜÜÃÜÜ ÏÜܱÜôÜÜå'' ‘åíÜß Óß´Üå ÏÜëÑÜÜ, ñÜß ËÜÜêÜàÍÜ܉ íÜæ¾ èåíÜÜ ``ôÜÏÜ´ÜÜåêÜ'' ôÜܳÜßÃÜÜØ ôÜ÷ÑÜÜåÄÜô܃ÑÜ ‘åíÜß Óß´Üå ÏÜì´ÜÜØ ÓûÜØ †åÃÜàØ ÍÜÜíÜÍÜßÃÜàØ íܱÜÚÃÜ ‘Ó´ÜÜØ ÏÜÃÜàÍÜ܉ ³ÜÜ‘´ÜÜ è ÃܳÜß. ê܃Üå “å, ``‘ÜÑÜÚ‘ÓÜå³Üß 240 

†ÏÜå ¥èìÜ ¹åƒÜÜÑÜÜ “߆å.'' ÃÜÜÃÜÜÏÜÜåüÜ ËÜÁÜÜ ‘ÜÑÜÚ‘ÓÜåÃÜàØ ‘ä´Ü¤Ü´ÜÜÍÜÑÜàÛ íܱÜÚÃÜ íÜÜ؜ܴÜÜØ ù¹ÑÜ ÍÜÓ܉ †ÜíÜå “å. ÄÜÂÜÏÜß±Ü èÃÜ´ÜÜÏÜÜØ ñÜß ÏÜÃÜàÍÜ܉ †ÆÜÜÓ ñÜ½Ü ÁÜÓÜíÜå “å. ÄÜÜÏÜÜåÏÜÜØ †ÄÜÝ±Ü´Ü Ó´ÃÜÜå ÆܲÒÜØ “å. ÁÜâì ƒÜ؃ÜåÓßÃÜå †åÏÜÃÜå ËÜ÷ÜÓ ‘Ü°íÜÜÃÜß è íÜÜÓ “å †åíÜàØ ´ÜåÏÜÃÜå êÜÜÄÜå “å. †å‘ «å‘ܱÜå ê܃Üå “å. ``™ÜôÜß†å ´ÜÜå œÜ‘œÜ‘Üü éÆÜ ÃÜß‘ìß †ÜíÜå.'' ÓÜè‘ÜÓ±ÜÃÜå †ÜÆܽÏÜÚ ÏÜÜÃÜÃÜÜÓÜ ÏÜÃÜàÍÜ܉ 1930, '32ÏÜÜØ †ÃÜå ÆÜ“ß 1942ÏÜÜØ èåêÜÏÜÜØ ÄÜÑÜÜ “å. ÆÜÜå´Üå èåíÜàØ ÏÜÜÃÑÜàØ ´Üå ‘ûàØ †ÃÜå ´Üå è ‘ÑÜàÛ †åíÜàØ ÆÜ±Ü üÜØ‘å “å. 1942ÏÜÜØ ÍÜÜØÄÜÉÜå² †ØÄÜå †¡å² ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ‘ ñÜß Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ÏÜïÜéíÜÜìÜ èåíÜÜ ÏÜÃÜßóÜß ¡å²å ³ÜÑÜåêÜÜ ÝíÜœÜÜÓ-ÍÜå¹ÃÜå íÑÜø´Ü ‘Ó´ÜÜØ ´Üå†Üå ƒÜœÜ‘ÜÑÜÜ ÃܳÜß. Ýïܚܑ ÏÜÃÜàÍÜ܉ÃÜàØ †Ü †Ü´ÏÜËÜì è †åÏÜÃÜß ÝïܚܱÜ-ôÜØô³ÜÜÃÜàØ ôÜÜœÜàØ ËÜì ÓûàØ ÷ïÜå. ÄÜÜØÁÜß †ÃÜå ÏÜÜøôÜÚÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜàØ §²àØ †ÁÑÜÑÜÃÜ ‘ÓßÃÜå ÏÜÃÜàÍÜ܉†å ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜå †å‘ †ÆÜâíÜÚ †ÜÑÜÜÏÜ ËÜšÑÜÜå “å †åíÜàØ ÏÜÜÓàØ ÏÜÜÃÜíÜàØ “å. ôíÜ´ÜصܴÜÜ †ÜíÑÜÜ ÆÜ“ß ÍÜÜíÜÃÜÄÜÓÏÜÜØ èíÜÜËܹÜÓ ÓÜè´ÜØµÜ ÝÃÜÏÜÜÚÑÜàØ †åÃÜÜ ÏÜصÜßÏÜزìÏÜÜØ ¹ôÜ †«íÜÜݲÑÜÜØ ÏÜÜüå ÏÜÃÜàÍÜ܉ ÏÜصÜß ´ÜÓß‘å ÓûÜ. †åüêÜÜ †êÆÜ‘ÜìÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÓÜŸÑÜÃÜÜ ÃÜÜÄÜÝÓ‘Üå ÏÜÜüå ÍÜÜíÜÃÜÄÜÓÏÜÜØ ÏÜ÷ÜÓÜ¡ ôÜÝ÷´Ü ´ÜåÏÜÃÜÜ ÏÜصÜßÏÜزìå èå ÆÜÜÑÜÜÃÜÜØ ‘ÜÏÜÜå ‘ÑÜÜÛ ´ÜåÃÜàØ íܱÜÚÃÜ íÜÜ؜ܴÜÜ ÃÜ´ÜÏÜô´Ü‘ ³ÜíÜÜÑÜ “å. ÏÜ÷ÜÓÜ¡ ‘÷å ``èåÃÜÜ ÓÜ¡ íÜåÆÜÜÓß, †åÃÜß ÆÜ¡ ÝÍ܃ÜÜÓß''. †ÜèÃÜß ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ÍÜÜÓ´Ü ôÜÓ‘ÜÓÃÜàØ íÑÜÜÆÜÜÓß íÜêÜ±Ü †ÃÜå †åÃÜÜØ ¹àóÆÜÝÓ±ÜÜÏÜÜå ¡±Üå ´Üå íÜœÜÃÜÜåÃÜàØ ÆÜ´ÑÜšÜ ÍÜÜóÑÜ è ÃÜÜ ÷ÜåÑÜ! †ÜÄÜì è´ÜÜØ ôÜÜæÓÜóü× ÓÜŸÑÜ ‘åíÜß Óß´Üå ËÜÃÑÜàØ †åÃÜàØ ÓÜåÏÜ÷óÜÚ‘ íܱÜÚÃÜ †ÜíÜå “å. ñÜß °åËÜÓÍÜ܉ÃÜÜ ïÜܱÜÜ ïÜÜôÜÃÜÃÜàØ íܱÜÚÃÜ †ÜíÜå “å. †ÝÍÜ¡´Ü †Õ÷ôÜ‘ íÜ÷ßíÜüß ïÜæêÜßÃÜàØ ÆÜÓÏÜ ÓÜåœÜ‘ ÝÃÜéÆÜ±Ü †ÜíÜå “å. ``ËÜØÁÜÜ ‘å íÑÜíÜô³ÜÜ´ÜØµÜ ´ÜÜå †å‘ íÜÜÕèµÜ “å. íÜÄÜܲÃÜÜÓÃÜß ÓàÝœÜ †ÃÜå †ÜÝÍÜ¡´ÑÜ ÆÜÓ ôÜØÄÜß´ÜÃÜß ÄÜà±ÜíܶÜÜ ÝÃÜÍÜÚÓ ³Ü´Üß [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


÷ÜåÑÜ “å. ÄÜÂÜÏÜÆܹåïÜÃÜÜ ÆêÜÜÕÃÜÄÜ ‘ÝÏÜïÜÃÜ èåíÜß ôÜÜæÓÜóü× ÓœÜÃÜÜ´ÏÜ‘ ôÜÝÏÜÝ´ÜÃÜß ÓœÜÃÜÜ ³ÜÜÑÜ “å. †åÃÜÜ ôÜ÷ÑÜÜåÄܳÜß èÏÜßÃܹÜÓß ÃÜÜËÜâ¹ßÃÜÜå ‘ÜÑܹÜå ³ÜÜÑÜ “å. ``ƒÜå²å ´ÜåÃÜß èÏÜßÃÜ, ƒÜå²å ´Üå ƒÜå²â´Ü'' èåíÜÜØ ôÜâµÜÜå èÃÜÝè÷ÖíÜÜ ÆÜÓ ÏÜàƒÜÝÓ´Ü ³ÜÜÑÜ “å. ñÜß ÏÜÃÜàÍÜ܉ †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜß ôÜØô³ÜÜ ÃÜíÜÜ ÃÜíÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ÏÜïÜÄÜâêÜ “å. ÃÜíÜÜ †ÍÑÜÜôܘÏÜÜå ÓœÜÜÑÜ “å. ôÜÏÜÜè-ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜÏÜÜØ ‘åìíܱÜßÃÜàØ èå ÆÜÓÏÜ ÆÜÝíÜµÜ ô³ÜÜÃÜ “å †åÃÜß ôÜàÓšÜÜ ‘Üèå ‘åìíܱÜßÃÜå ÓÜè‘ÜӱܳÜß ÏÜàø´Ü Ó܃ÜíÜÜÃÜß ÃÜßÝ´Ü ™Ü²ÜÑÜ “å. ÝïܚܑÜå œÜâØü±Üß üܱÜå ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÆÜšÜÃÜÜå ¡÷åÓ ÆÜÂœÜÜÓ ÃÜ ‘Óå ´ÜåíÜÜ ÝÃܱÜÚÑÜÜå ‘ÓÜÑÜ “å †ÃÜå 1953ÏÜÜØ ``†Õ‘œÜÃÜ ËÜÂÜú±ÜÃÜß †ÏÜâêÑÜ ÍÜåü'' †³ÜÜÚ´ÜÖ êÜÜå‘ÍÜÜÓ´ÜßÃÜß ïÜé†Ü´Ü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å, †ÃÜå ÄÜÂÜÏÜÝíܾÜÆÜß«ÃÜß ô³ÜÜÆÜÃÜÜ ³ÜÜÑÜ “å. †ÜÆܱÜå ñÜß ÃÜÜÃÜÜÍÜ܉ ÍÜ© ôÜܳÜå ÏÜÃÜàÍÜ܉ÃÜå ²åÃÏÜÜ‘Ú è´ÜÜ ¡å‰†å “߆å. ´ÑÜÜسÜß ÆÜÜ“Ü ÉÑÜÜÚ ÆÜ“ß ÏÜÃÜàÍÜ܉ÃÜß íÜ÷ßíÜüß ïÜæêÜß ´Ü³ÜÜ ÝïܚܱÜ-ôÜØô³Ü܆ÜåÃÜÜ ÝïÜšÜܹÜÃÜÏÜÜØ †ÜôÜÆÜÜôÜÃÜÜ ÄÜÂÜÏÜß±Ü ôÜÏÜÜèÃÜÜå ôÜݘÑÜ ôÜ÷ÑÜÜåÄÜ êÜåíÜÜÃÜß ÃÜíÜß ÍÜÜ´Ü ¥ÆÜôÜíÜÜ ÏÜÜØ²å “å. ÝïÜšÜ±Ü †ÜÆÜíÜàØ †å ‘åíÜì ÝïܚܑÜå ‘å íÜÜêÜ߆ÜåÃÜß è èíÜÜËܹÜÓß ÃܳÜß. ÆÜ±Ü ôÜÏÜÜè †ÜƒÜÜÃÜàØ ¹ÜÝÑÜ´íÜ “å †åíÜß íÜÜ´Ü ÓÜóü×ßÑÜ ÝïÜšÜ±Ü ÆÜÝÓóܹÏÜÜØ †å‘ ¹ÜÑÜ‘Ü ÆÜ“ß ñÜß ÏÜÃÜàÍÜ܉ †Ü †ÃÜàÍÜíÜÃÜå †ÜÁÜÜÓå Óèâ ‘Óå “å. ÍÜâ¹ÜÃÜ †ÜعÜåêÜÃÜÃÜß †ÃÜå èå. ÆÜß. †ÜعÜåêÜÃÜÃÜß ÏÜÃÜàÍÜ܉†å ‘ÓåêÜß ôÜÏÜßšÜÜ †´ÑÜØ´Ü ÝíÜœÜÜÓÆÜÂíÜ´ÜÚ‘ “å, ÏÜâêÜÄÜÜÏÜß ÕœÜ´ÜÃÜÃÜå ÆÜÂåÓå †åíÜß êÜÜšÜݱܑ “å. ôÜÃÜ 1961ÏÜÜØ ñÜß ÃÜÜÃÜÜÍÜ܉ ÍÜ©ÃÜÜå ¹å÷ÝíÜêÜÑÜ ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå ËÜÁÜß èíÜÜËܹÜÓß ÏÜÃÜàÍÜ܉ †ÃÜå †åÏÜÃÜÜ ôÜܳÜß¹ÜÓÜå ÆÜÓ †ÜíÜå “å. ‡”ÓÜÑÜêÜÃÜÜ ÆÜÂíÜÜôÜÃÜàØ íܱÜÚÃÜ ÷ÜåÑÜ ‘å ²åÃÏÜÜ‘ÚÃÜÜ ÆÜÂíÜÜôÜÃÜàØ ÷ÜåÑÜ, ÏÜÃÜàÍÜ܉ÃÜß ‘êÜÏÜ íÜܜܑ ôÜÜÏÜå ÀïÑÜÝœÜµÜ ƒÜ²àØ ‘Óß ¹å “å. ÆÜ“ß †ÜÆܱÜÃÜå ¡åíÜÜ ÏÜìå “å ÏÜÃÜàÍÜ܉ÃÜÜå ÁÜÜÓÜôÜÍÜÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÜ. ‡ÝùÓÜËÜ÷åÃÜÃÜÜ ïÜÜôÜÃÜÏÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

ÆÜÜå‘ì ‹¼ÜÏÜíÜܹÃÜÜå ³Ü´ÜÜå èÑÜèÑÜ‘ÜÓ †åÏÜÃÜå ¹à:ƒÜß ËÜÃÜÜíÜå “å. ÍÜÜÓ´ÜÃÜàØ ÓÜè‘Ü †å‘ èËËÜÓ íÜìÜØ‘ êÜå “å. ÏÜåÝ‘†åÝíÜÝêÜÑÜÃÜ ÓÜèÃÜßÝ´ÜÃÜàØ ÆÜä³Ü’ ´ÜÜå ¹Ü¹ ÏÜÜÄÜß êÜå “å. ³ÜÜå²ÜØ íÜÜøÑÜÜåÏÜÜØ ÝÃÜÄÜâ° ôÜ´ÑÜÜåÃÜå ôÜâÝœÜ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜß †ÜÄÜíÜß ïÜæêÜß êÜåƒÜ‘ ÆÜÜôÜå “å è “å. ÄÜàèÓÜ´Ü ÁÜÜÓÜôÜÍÜÜÃÜàØ ÝíÜôÜèÚÃÜ ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå ôÜÜç˜åÝüôÜÃÜÜ ôÜèÚÃÜÏÜÜØ ¹ïÜÚÃÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ¡´ÜÃÜå ƒÜâØÆÜÜíÜß ¹å “å. ÓÜè‘ÜÓ±ÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÜ ‘ÑÜÜÚ ÆÜ“ß ÆÜÜå´Üå ôÜØô³ÜÜÃÜÜ †íÜæ´ÜÝÃÜ‘ ‘ÜÑÜÚ‘Ó ËÜÃÜå “å. †ÜØËÜêÜÜ, êÜÜå‘ÍÜÜÓ´Üß, ÏܱÜÜÓ ‘å ÏÜ܇ÁÜÜÓÃÜß ôÜØô³Ü܆ÜåÃÜå èéÓß †Ü„³Ü‘ ôÜ÷ÜÑÜ ÏÜì´Üß è Ó÷å “å. ôÜØô³ÜÜÏÜÜØ ôíÜ´ÜصܴÜÜ †ÃÜå íÑÜíÜô³ÜÜÃÜÜå ôÜàÏÜåì ïÜÜåÁÜíÜÜÃÜàØ ‘ÜæïÜêÜ íÜ÷ßíÜü‘´ÜÜÚ ‘åìíÜå “å. ÃÜíÜÜ-ÃÜíÜÜ †ƒÜ´ÜÓÜ œÜÜêÜ´ÜÜ è ÷ÜåÑÜ “å. ôÜØ‘Ó ‘ÆÜÜôÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå ÷ÜåÑÜ ‘å ™ÜŒ-ôÜØïÜÜåÁÜÃÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå ÷ÜåÑÜ, ôÜØô³ÜÜÃÜÜ ÝïܚܑÜå “ÜµÜÜå †å‘ ôÜØ‘àêÜ ÆÜÝÓíÜÜÓÃÜß èåÏÜ ÏÜØ²ß ÆÜ²å “å. ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜØ ÆÜÜÃÜÜØ 275-276ÏÜÜØ ê܃ÜÜÑÜåêÜÜØ íܱÜÚÃÜÜå íÜÜØœÜßÃÜå íÜÜ÷-íÜÜ÷ ïÜ˹Üå ݜܶÜÏÜÜØ ¥ÏÜüÒÜ íÜÄÜÓ Ó÷å´ÜÜ ÃܳÜß. †åÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ÆÜ±Ü ÏÜÜåüÜå ÍÜÄÜßÓ³Ü ÆÜàÓàóÜܳÜÚ ôÜØô³ÜÜ †Ü¹Óå “å †ÃÜå 1400 ÉâüÃÜß êÜÜØËÜß ÆÜ÷Üåìß ‘çÃÜÜêÜ †ÃÜå ôÜÜ´Üå‘ ´ÜìÜíܲÜØ ËÜÜØÁÜíÜÜÃÜÜå ôÜÝ÷ÑÜÜÓÜå ÆÜàÓàóÜܳÜÚ ³ÜÜÑÜ “å. èå. ÆÜß.ÃÜÜ íÑÜÞø´Ü´íÜ ´Ü³ÜÜ †ÜعÜåêÜÃÜ †ØÄÜå ÆÜÜÃÜÜØ 285³Üß 297 ôÜàÁÜß ËÜ÷à è ÝÃ܃ÜÜêÜôÜ ÍÜÜíÜå ê܃ÜåêÜÜØ íܱÜÚÃÜ †ÜíÜå “å. ‘üÜå‘üß †ÜíÜå “å. ñÜß èÑÜÆÜ‘ÜïÜ †ÃÜå ÏÜÜåÓÜÓ¢ÍÜ܉ ôÜÝ÷´Ü ÷¡ÓÜåÃÜå †ü‘ÜÑÜ´ÜÏÜÜØ êÜåíÜÜÑÜ “å. ÏÜÃÜàÍÜ܉ †å‘ †æÝ´Ü÷ÜÝôÜ‘ ÆÜµÜ ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜ ÓÜŸÑÜÆÜÜêÜÃÜå ê܃ÜßÃÜå ôíÜÜ´ÜصÑÜ-ôÜæÝÃÜ‘ÃÜàØ ´ÜÜÏÜÂÆÜµÜ ÆÜÜ“àØ ÏÜÜå‘êÜÜíÜå “å. ôÜÜç˜åÝüôÜÃÜÜå êÜåƒÜ‘ †ÃÑÜ ïÜàØ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ÷´ÜÜå? ôÜ´ÑÜ ¢íÜå ´ÑÜÜÓå è †åÃÜå èØÆÜ íÜìå. ñÜß ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢ ÆÜÜôÜå è‰ÃÜå †ÜÆÜåêÜÜå ÆÜµÜ ÆÜ±Ü ËÜ÷à è ÏÜ÷¶íÜÃÜÜå ÄܱÜÜÑÜ. ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢ ÆÜµÜ ´ÜÜå íÜÜØœÜå “å ÆÜ±Ü ´Üå è ÓܵÜå †å‘ íÜóÜÚÃÜÜ ÏÜÜæÃÜÃÜÜå ôÜØ‘êÆÜ ™ÜÜåÝóÜ´Ü ‘Óå “å! 241


ÝïÜšÜÜÝíܹ ´ÜåÏÜ è ÓÜèÃÜßÝ´Ü¤Ü ³ÜÑÜåêÜÜ †å‘ ÆÜÓÏÜ ÆÜàÓàóÜܳÜßÚ íÑÜÞø´ÜÃÜß ´Üå íÜܱÜß “å. †Ü ÄÜÂسÜÏÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ¥±ÜÆÜÜå, ÃÜËÜì܉†Üå ‘å ÝÃÜóÉì´Ü܆Üå †ØÄÜå “±ÜÜíÜü ‘Ó´ÜÜ ÏÜÃÜàÍÜ܉ ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÃÜå ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. ÆÜâ±ÜÜÚ÷àÝ´Ü ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ ÝïܚܱܚÜåµÜå è ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü ôÜØÆÜâ±ÜÚ ôÜÏÜÜè¢íÜÃÜÏÜÜØ íÜ´ÜÜÚ´ÜÜØ †ÇÁÜܱÜÜå ´ÜÓÉ †åÏÜÃÜå †ÜØÄÜìß œÜÎÁÜß “å. ÓÜŸÑÜÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ôÜØ´ÜÜÃÜ ¡±ÜßÃÜå ´ÜåÃÜÜØ ‘ÜÑÜÜåÚ ÆÜÓ ÃÜæÝ´Ü‘ †Ø‘àïÜ Ó܃ÜíÜÜÃÜß èíÜÜËܹÜÓß ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜÏÜÜè ËÜÃÜ´Üß ´íÜÓÜ†å ‹ÆÜÜ²ß êÜå ´ÜÜå è ´ÜÓ±ÜÜåÆÜÜÑÜ è²ß ïÜ‘å †åíÜß †ÜÄÜÜ÷ß ÆÜ±Ü ‘Óß “å. ÄÜàèÓÜ´ÜßÍÜÜóÜß ÃÜÜÄÜÝÓ‘Üå ôܹÖÝÍÜ: ôÜØÄÜ: ÄÜÂسÜÃÜå †ÜíÜ‘ÜÓ †ÜÆÜïÜå †åÏÜÜØ ÏÜÃÜå ‘ïÜß ïÜØ‘Ü ÃܳÜß. ÆÜ±Ü ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜØ ÝíܾÜêÜÑÜÜå–ÏÜ÷ÜÝíܾÜêÜÑÜÜåÏÜÜØ †Ü ÄÜÂسÜÃÜàØ †ÁÑÜÑÜÃÜ–ÏÜÃÜÃÜ †ÄÜ´ÑÜÆÜâíÜÚ‘ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´ÜÜå ÑÜàíÜÜÆÜå°ßÃÜå †åÏÜÃÜß ôÜÜÏÜå ÁÜôÜÏÜôÜ´ÜÜ †ÜíÜß ¥ÍÜåêÜÜ †ÃÜå‘ Æܲ‘ÜÓÜåÃÜß ¡±Ü ³ÜïÜå. ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜ, ôÜÏÜÃíÜÑÜß, íÜæ¤ÜÜÝÃÜ‘ ÀÝóü ôÜÜØÆܲïÜå †ÃÜå †Ü´ÏÜÜåôÜÄÜÚ ‘ÓßÃÜå ôÜÏÜÜè-ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ ‘Üèå ÆÜÂåÓ±ÜÜ ÏÜìïÜå.

èÃÜ´ÜÜ ÆÜšÜÃÜß ô³ÜÜÆÜÃÜÜ, èÃÜ´ÜÜ ÆÜšÜÃÜÜå ÝíÜèÑÜ ´Ü³ÜÜ èÃÜ´ÜÜ ôÜÓ‘ÜÓÃÜÜ †êÆÜÜÑÜàóÜß íÜ÷ßíÜü †ØÄÜåÃÜàØ ê܃ÜÜ±Ü ÆÜ±Ü †Ý´ÜïÜÑÜ ôÜœÜÜåü êÜÜÄÜå “å. 1978ÏÜÜØ ÏÜ܇ÁÜÜÓÏÜÜØ †ÝíÜÝÁÜôÜÓÃÜÜ êÜÜå‘ÝïܚܱÜÃÜÜå ÃÜíÜÜå ÆÜÂÑÜÜåÄÜ ïÜé ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå ´Üå ÷¢ÑÜå œÜÜêÜå “å. “åêêÜÜØ µÜ±Ü-œÜÜÓ ÆÜ‘ӱÜÜåÏÜÜØ êÜåƒÜ‘å ‘ÜÑÜÚ‘´ÜÜÚ†ÜåÃÜÜå ÏÜÃÜÜå¤Ü ôÜØôÏÜÓ±ÜÜå †ÜêÜåƒÑÜÜØ “å. †å‘†å‘ íÑÜÞø´ÜÃÜàØ ïÜË¹ÝœÜµÜ †¹ÖÍÜà´Ü “å. íÑÜÞø´Ü†Üå †Ü؃ÜÜå ôÜÜÏÜå ´ÜÓíÜÓß ¥«å “å. ¡±Üå Óô´ÜÜÏÜÜØ øÑÜÜØ‘ ÍÜåüÜå ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå †ÜÆܱÜå †åÏÜÃÜå †ÜåìƒÜß ïÜ‘ßïÜàØ †åíÜß êÜÜÄܱÜß ³Ü‰ †ÜíÜå “å. ôÜØô³ÜÜÏÜÜØ ËÜ÷åÃÜÜåÃÜÜ ÏÜ÷ÜÏÜâêÜÜ ÑÜÜåÄܹÜÃÜÃÜå ´ÜÜå ÏÜÃÜàÍÜ܉ ÍÜâêÜå è øÑÜÜسÜß? ñÜß †èíÜÜìßËÜ÷åÃܳÜß ÏÜÜزßÃÜå, ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜ÷ÁÜ„ÏܱÜß ñÜß ÝíÜèÑÜÜËÜ÷åÃܳÜß ÏÜÜزßÃÜå, ËÜÁÜÜ ‘ÜÑÜÚ‘ÓÜåÃÜÜ ‘àüàØËÜÏÜÜØ èå ËÜ÷åÃÜÜå Ó÷ß “å †åÏÜÃÜàØ ‘ä´Ü¤ÜÍÜÜíÜå ôÏÜ ‘ÓåêÜàØ ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. ôÜÞ¹ÖÍÜ: ôÜØÄÜ:ÃÜàØ †ÁÑÜÑÜÃÜ ÏÜÜÓå ÏÜÜüå ÝïÜšÜÜÆܹ ÃÜßíܲÒàØ “å. †ÜÏÜ ÆÜ±Ü ñܽåÑÜ ÏÜÃÜàÍÜ܉ÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜå ‘å íÜø´ÜíÑÜÜå ÏÜÃÜÃÜßÑÜ è ÷ÜåÑÜ “å. ¢íÜÃÜÏÜÏÜßÚÃÜß íÜܱÜß ÷ÜåíÜÜ ‹ÆÜÓÜØ´Ü †ÜÆÜ‘åìíܱÜßÃÜå ËÜìå ‡Ý´Ü÷ÜôÜÝíܹ,

28 ÏÜÜœÜÚ, 1989 †ËÜàڹܜÜêÜ 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜØ ‘åìíܱÜßÝíÜóÜÑÜ‘ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜß ÑÜÜ¹ß ‘åìíܱÜßÃÜÜå ‘ÜåÑܲÜå ÄÜÜØÁÜߢ  ƒÜÓß ‘åìíܱÜß ÄÜÜØÁÜߢ  ÆÜÜÑÜÜÃÜß ‘åìíܱÜß ÄÜÜØÁÜߢ  †Ü´ÏÜÓœÜÃÜÜ †³ÜíÜÜ †ÜñÜÏÜß ‘åìíܱÜß èà ÄÜ´ÜÓÜÏÜ ¹íÜå  ¢íÜÃÜÃÜàØ ÆÜÓÜå° ÆÜÂÍÜà¹ÜôÜ ÄÜÜØÁÜß  ËÜàÝÃÜÑÜÜ¹ß ÝïÜšÜ±Ü (Ã܇´ÜÜêÜßÏÜ)ÃÜß †æÝ´Ü÷ÜÝôÜ‘ †ÃÜå  íÜæœÜÜÝÓ‘ ÝíÜ‘ÜôÜÑÜܵÜÜ œÜغ‘ÜØ´Ü ‹ÆÜÜÁÑÜÜÑÜ  ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜß ‘åìíܱÜßÃÜß ÝÉêÜôÜâÉß ²Üç. ÏÜݱÜÍÜ܉ ÆÜüåêÜ  ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ÝïܚܱܹïÜÚÃÜ (†åÏÜÃÜÜ è ïÜ˹ÜåÏÜÜØ) ôÜØ. ÏÜ. ¡å. ÆÜüåêÜ  242 

_80.00 _60.00 _50.00 _125.00 _150.00 _35.00 _60.00 _60.00

[†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜß ôÜØïÜÜåÁÜÃÜÜ´ÏÜ‘ †ÃÜå ôÜíÜÚôÜÏÜÜíÜåïÜ‘ Óèâ†Ü´Ü ‘Ó´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : Gandhi's outstanding Leadership

ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ ‘åÑÜâÓ ‘Üåü‘

ÝíÜòÜÍÜÓÏÜÜØ ƒÑÜÜ´ÜÃÜÜÏÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜß íÜÜ´Ü †ÜíÜå ´ÑÜÜÓå †ÃÜå‘ ÃÜÜÏÜ ÑÜܹ †ÜíÜå. †Ü †ÃÜå‘ ÃÜÜÏÜÏÜÜسÜß ÝíÜÓÜåÁÜ߆Üå†å ÆÜ±Ü èåÃÜÜå †Ü¹Ó ‘ÓíÜÜå ÆÜ²å †åíÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜß íÜÜ´Ü ÃÜß‘ìå ´ÑÜÜÓå †ÜØÄÜìßÃÜÜ íÜå°å ÄܱÜß ïÜ‘ÜÑÜ †åüêÜÜØ ÃÜÜÏÜ ÏÜìß †ÜíÜå. èåÏÜÜØ †å‘ ÃÜÜÏÜ ôÜ÷èÆܱÜå ÆܳÜÏÜ ÆÜØÝø´ÜÏÜÜØ ô³ÜÜÃÜ ÆÜÜÏÜå. ôÜ´ÑÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜåÃÜÜ ÃÜÜÏÜå èåÏÜÃÜß †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ ËÜÜåêÜå “å †ÃÜå `†ÜØ´ÜÓÓÜóü×ßÑÜ †Õ÷ôÜÜ Ý¹ÃÜ' ´ÜÓß‘å èåÏÜÃÜÜå èÃÏÜݹíÜôÜ ¥èíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å, †åíÜÜ †å ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ÝíÜòÜÃÜÜÄÜÝÓ‘ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜÜå †ÜËÜܹ ÆÜÝÓœÜÑÜ ‘ÓÜíÜ´ÜÜ ÆÜàô´Ü‘ Gandhi's Outstanding Leadership (êÜå. ÆÜÜô‘êÜ †åêÜÃÜ ÃÜÜ”Óå³Ü, ÆÜâíÜÚ ÓÜè¹â´Ü †ÃÜå ôÜíÜÜÚå¹ÑÜ ‡ÃüÓÃÜçïÜÃÜêÜ ü×ôü-ËÜýÄÜêÜàÓàÃÜÜ ô³ÜÜÆÜ‘)ÃÜÜå ÄÜàèÓÜ´Üß †ÃÜàíÜܹ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ †ÜÄÜÜÏÜß Ý¹íÜôÜÜåÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘Óß ÓûàØ “å, †å ÆÜ÷åêÜÜØ ´ÜåÃÜÜå ôÜØÝšÜÆ´Ü ÆÜÝÓœÜÑÜ. . .

†ÜÆܱÜÜÏÜÜسÜß

ÏÜÜåüÜ ÍÜÜÄÜÃÜÜ êÜÜå‘Üå ÆÜÂíÜÜ÷ÃÜß Ý¹ïÜÜÏÜÜØ è †ÜÄÜì ÁÜÆÜíÜÜÃÜàØ ÆÜôÜع ‘Óß†å “ß†å. ÆÜ±Ü ôÜÜÏÜÜ ÆÜÂíÜÜ÷å ´ÜÓíÜÜÃÜàØ ôÜÜ÷ôÜ êÜß²Ó è ‘Óß ïÜ‘å “å. ôÜÜ÷ôÜ ‘ÓßÃÜå ôÜÏÜÜèÃÜå ÃÜíÜÜå ÓÜ÷ ¹åƒÜÜ²å ´ÜåÃÜå è ôÜÜœÜÜå ÃÜå´ÜÜ ‘÷åíÜÜÑÜ “å. ´Üå è ôÜÜœÜàØ ÃÜå´Üä´íÜ “å. †å †³ÜÚÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ƒÜÓÜ †³ÜÚÏÜÜØ êÜß²Ó ÷´ÜÜ.

Gandhi's Outstanding Leadership by Pascal Alan Nazareth Published by Sarvodaya International Trust in 2006, 2nd Edition : 2009, Hard Cover with Flap

Pages : 206 (11+195)

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

ÄÜÜØÁÜߢ†å ôÜ´ÑÜ †ÃÜå †Õ÷ôÜÜÃÜÜå †å‘ ÃÜíÜÜå è ÏÜÜÄÜÚ ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜå ¹åƒÜܲÒÜå ÷´ÜÜå ´ÜåÏÜ è éÝ°œÜàô´Ü ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ÆÜÂíÜ´ÜÚ´Üß †ÃÜå‘ ËÜâÓ܉†Üå ¹âÓ ‘ÓíÜÜ `ôÜÜÏÜÜ ÆÜÂíÜÜ÷å' ´ÜÓíÜÜÃÜàØ ôÜÜ÷ôÜ ‘ÑÜàÛ ÷´ÜàØ. †ØÄÜÂå¡å ôÜÜÏÜåÃÜß êܲ܉ÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜå ÍÜÜÓ´ÜßÑÜÜåÃÜå èåüêÜÜ †ÜعÜåÝêÜ´Ü ‘ÑÜÜÚ ÷´ÜÜ, ´ÜåüêÜß è ÆÜÂåÓ±ÜÜ ÝíÜòÜÃÜÜ †ÃÑÜ ¹åïÜÜåÃÜÜ ÃÜå´Ü܆ÜåÃÜå ÆÜ±Ü †ÜÆÜß ÷´Üß. †´ÑÜÜÓå ¹àÝÃÜÑÜÜÏÜÜØ ôÜÜæ³Üß íÜÁÜà ƒÜÜåü ¹ß™ÜÚÀÝóü ÁÜÓÜíÜ´ÜÜ †ôÜÓ‘ÜÓ‘ ÃÜå´Üä´íÜÃÜß “å. †Ü ´Ü‘ÃÜÜå êÜÜÍÜ ê܉ÃÜå “åêêÜÜØ ‘åüêÜÜØ‘ íÜóÜÜåÚ³Üß êÜß²ÓÝïÜÆÜ (ÃÜå´Üä´íÜ) ÆÜÓ ÷¡ÓÜå ÆÜàô´Ü‘Üå ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³Ü‰ ÓûÜØ “å. êÜß²Ó ËÜÃÜíÜÜ ÏÜÜüå ÆÜÂåÓ±ÜÜÃÜàØ ”Ó±ÜàØ íÜ÷ÜíÜ´ÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå ôÜÜæ³Üß íÜÁÜà íÜåœÜ܉ ÓûÜØ “å (íÜØœÜ܉ ÓûÜØ “å ‘å ÃÜ÷Î, †å ´ÜÜå ÓÜÏÜ ¡±Üå). †ÃÜå ËÜÁÜÜ íÜ÷å´Üß ÄÜØÄÜÜÏÜÜØ ÷Ü³Ü ÁÜÜå‰ ÓûÜ “å. †´ÑÜÜÓå ÃÜÜÃÜßÏÜÜåüß ôÜÉì´ÜÜ ÏÜåìíÜÃÜÜÓ ¹Óå‘ íÑÜÞø´ÜÃÜå êÜß²Ó ÏÜÜÃÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å, ÆÜ±Ü ÑÜåÃÜ ‘åÃÜ ÆÜ‘ÜÓå±Ü ‘å ôÜÏÜÑÜ-ôÜØ¡åÄÜÜåÃÜÜå ôÜÜ³Ü ÏÜì´ÜÜØ ÃÜôÜßËÜ¡åÄÜå ôÜÉì´ÜÜ ÏÜåìíÜÃÜÜÓ ¹Óå‘ íÑÜÞø´ÜÃÜå êÜß²Ó ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ ‘å ‘åÏÜ, †å †ØÄÜå íÑÜÜÆÜ‘ ÀÝóü†å ÝíÜœÜÜÓíÜàØ èéÓß “å. ´ÜÜå è ÃÜ’ß ³Ü‰ ïÜ‘å ‘å íÑÜÞø´Ü ƒÜÓåƒÜÓ êÜß²Ó “å ‘å ÏÜÜµÜ ÏÜçÃÜåèÓ? ‘àïÜì êÜß²ÓÏÜÜØ ‘ÑÜÜ ÄÜà±Ü 243


÷ÜåÑÜ “å? ´ÜåÃÜß ‹ÆÜêÜÞËÁ܆Üå ïÜàØ ÷ÜåÑÜ “å? ¡å †Ü ÆÜÂðÃÜÜåÃÜÜå èíÜÜËÜ ÏÜåìíÜíÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜ ÝÃÜíÜä¶Ü ÓÜè¹â´Ü ÆÜÜô‘êÜ †åêÜÃÜ ÃÜÜ”Óå³ÜÃÜàØ ËÜåôü ôÜåêÜÓ †ØÄÜÂå¢ ÆÜàô´Ü‘ Gandhi's Outstanding Leadership1 íÜÜØœÜíÜàØ ÓûàØ. íÜóÜÚ 2006ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜåêÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå †ÜïÜÑÜ ÝïܚܑÜåÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ‘ÜÑÜÜåÚÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ ‘ÓÜíÜíÜÜÃÜÜå “å, èå³Üß ´Üå†Üå †ÜÄÜÜÏÜß ÆÜå°ßÃÜå ÄÜÜØÁÜßÏÜâêÑÜÜå ôÜÏÜ¡íÜß ïÜ‘å. †êÜËܶÜ, †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå íÑÜÜÆÜ íÜÜêÜ߆Üå †ÃÜå ÏÜÜåüß ŒÏÜÓÃÜÜ ÝíܾܳÜßÚ-Ýíܾ܄³ÜÃÜ߆Üå ôÜàÁÜß ÝíÜô´ÜÓå ´ÜÜå ´ÜåÏÜÜØ †åÏÜÃÜå è êÜÜÍÜ “å. ÆÜàô´Ü‘ µÜ±Ü ÍÜÜÄÜÏÜÜØ íÜ÷ÇœÜÜÑÜåêÜàØ “å. ÆܳÜÏÜ ÍÜÜÄÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜÜ ÄÜà±ÜÜåÃÜàØ ÝíÜíÜåœÜÃÜ, ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜß ÝíÜÝíÜÁÜ ™ÜüÃÜ܆Üå ôÜܳÜå ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ “å. ËÜß¡ ÍÜÜÄÜÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜß ‹ÆÜêÜÞËÁ܆Üå ¹ïÜÜÚíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. èåÏÜ ‘å, ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜسÜß ôÜÜÏÜØ´ÜíÜܹÃÜÜå †Ø´Ü †ÃÜå ÄÜÂÜÏÜß±Ü ‹¾ÜåÄÜÜåÃÜÜå ÆÜàÃÜÓà½ÜÓ. µÜß¡ ÍÜÜÄÜÏÜÜØ ÝíÜÝíÜÁÜ šÜåµÜÃÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜå ÆÜÓ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜÜå ÆÜÂÍÜÜíÜ ¹ïÜÜÚíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “å ´ÜåÏÜ è ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜÓ ê܃ÜÜÑÜåêÜÜØ ÃÜÜü‘Üå, ÝÉêÏÜÜå, ôÜØÄÜß´ÜÓœÜÃÜ܆Üå íÜÄÜåÓåÃÜß ÑÜÜ¹ß †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ÃÜåÆÜÜåÝêÜÑÜÃÜå ÊÜØôÜÃÜß ËÜÜÄܲÜåÓ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ êÜåíÜÜ †ÜÄÜåíÜÜÃÜß êÜßÁÜß ÷´Üß. êÜçÝÃÜÃÜå ÓÝïÜÑÜÜÏÜÜØ ÓÜ¡ïÜÜ÷ßÃÜÜå ÃÜÜïÜ ‘ÓíÜÜ ˜ÜØÝ´Ü ‘Óß ÷´Üß. ÃÜåÆÜÜåÝêÜÑÜÃÜ ‘å êÜçÝÃÜÃÜ, ÷Üå œÜß ÝÏÜÃ÷ ‘å ŸÑÜÜçèÚ íÜÜçÕïÜÄüÃÜ èåíÜÜ ÏÜÜåüÜ ÍÜÜÄÜÃÜÜ ÓÜè‘ßÑÜ ÃÜå´Ü܆Üå†å ´ÜåÏÜÃÜß ÆÜÜôÜå Ó÷åêÜÜ èÃÜôÜÏܳÜÚÃÜÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ôܶÜÜ ÏÜåìíÜíÜÜ †ÃÜå ôܶÜÜ ‹³ÜêÜÜíÜíÜÜ ‘ÑÜÜÚå ÷´ÜÜå. Õ÷ôÜÜÃÜÜå ÏÜÜÄÜÚ †ƒÜ´ÑÜÜÓ ‘ÑÜÜåÚ ÷´ÜÜå. †Ü ÀÝóü†å ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ÃÜå´Üä´íÜ ÝíÜÝïÜóü ÷´ÜàØ. êÜ܃ÜÜå ÍÜÜÓ´ÜßÑÜÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ †å‘ †íÜÜèå †ØÄÜÂå¡å ôÜÜÏÜå †ôÜ÷‘ÜÓÃÜàØ †ÜعÜåêÜÃÜ ‘Ó´ÜÜ ÷´ÜÜ ´ÑÜÜÓå ÆÜ±Ü ´ÜåÏܱÜå íÑÜÜÆÜ‘ ôÜÜÏÜÜÝè‘ Ý÷´ÜÃÜå 1  †Ü ÆÜàô´Ü‘ Ý÷ùßÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜß ‘Ü †ÃÜÃÑÜ ÃÜå´Üä´íÜ ÃÜÜÏÜå ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜåêÜàØ “å.

244 

ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ Ó܃ÑÜàØ ÷´ÜàØ. ÏÜÜÃÜí܇ݴÜ÷ÜôÜÏÜÜØ ´Üå†Üå ÆܳÜÏÜ ÃÜå´ÜÜ ÷´ÜÜ, èåÏܱÜå ôܶÜÜÁÜÜÓß íÜÄÜÚ ôÜÜÏÜå êܲíÜÜ ÏÜÜüå ôÜ´ÑÜ †ÃÜå †Õ÷ôÜÜÃÜÜå ÏÜÜÄÜÚ †ÆÜÃÜÜíÑÜÜå ÷´ÜÜå. ÆܳÜÏÜ ÍÜÜÄÜÏÜÜØ êÜåƒÜ‘å ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜÜ ÄÜà±ÜÜåÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ †ÜÆÜ´ÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜß ¹ß™ÜÚÀÝóü, ôÜÜ÷ôÜ †ÃÜå œÜÜÝÓµÑÜ, íÑÜâ÷Ü´ÏÜ‘ ‘ÜæïÜêÑÜ, ÏÜçÃÜåèÏÜåÃü ‘àïÜì´ÜÜ, †Ü´ÏÜÝíÜòÜÜôÜ, íÑÜÜÆÜ‘ ÀÝóü‘Üå±Ü, À° ôÜØ‘êÆÜ †ÃÜå ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÝíÜÝíÜÁÜ †íÜô³ÜÜÏÜÜØ ƒÜßêÜåêÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜÜ ÄÜà±ÜÜå ‹¹Ü÷ ôÜܳÜå íܱÜÚíÑÜÜ “å. ´ÜåÏÜÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜàØ ôÜÜæ³Üß ÏÜ÷¶íÜÆÜâ±ÜÚ ÆÜÜôÜàØ ¹ß™ÜÚÀÝóü ÷´Üß. ´Üå†Üå ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ ‘å, ``‘Üå‰ ÆÜ±Ü ôÜÏÜôÑÜÜÃÜàØ ô³ÜÜÑÜß ôÜÏÜÜÁÜÜÃÜ Õ÷ôÜÜ ÃܳÜß''. Õ÷ôÜܳÜß ‘ÜÏÜœÜêÜÜ‹ ÏÜÜÄÜÚ ÏÜìß ¡ÑÜ “å, ÆÜ±Ü ô³ÜÜÑÜß ÏÜÜÄÜÚ ÃÜ÷Î. ‡”ÓÜÑÜêÜ-ÆÜåêÜåôü܇ÃÜ èåíÜÜ ™Ü±ÜÜ ÝíÜíÜܹ Õ÷ôÜÜÃÜÜ ÏÜÜÄÜåÚ ÷èà ÆÜ±Ü ‹‘åêÜÜÑÜÜ ÃܳÜß ´Üå †ÜÆܱÜå ¡å‰ ÓûÜ “߆å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜß ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüß ÝôÜݽ †å ÷´Üß ‘å, ´ÜåÏÜÃÜå ‘Üå‰ íÑÜÞø´ÜÄÜ´Ü ÝôÜݽ ÷ÜØôÜêÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ÓôÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜå. ´ÜåÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ´ÜÏÜÜÏÜ šÜÏÜ´ÜÜÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ôíÜô³Ü ôÜÏÜÜèÃÜàØ ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ‘ÑÜÜåÚ ÷´ÜÜå. ´ÜåÏÜÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜÜ ËÜìå ÍÜÜÓ´ÜßÑÜÜå †å‘´ÜÜشܱÜå ËÜØÁÜÜÑÜÜ ÷´ÜÜ. ´ÜåÏÜÃÜÜÏÜÜØ ÓÜóü×ßÑÜ ÍÜÜíÜÃÜÜÃÜå ¡ÄÜ嫆 ‘Óß ÷´Üß. ´ÜåÏÜÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜß ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüß ÉìñÜàÝ´Ü †å ÷´Üß ‘å, ´ÜåÏܱÜå ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ôÜÜæ³Üß ïÜÜåÝóÜ´Ü †ÃÜå ‘œÜ²ÜÑÜåêÜÜ íÜÄÜÚÃÜÜ ‹´³ÜÜÃÜ ÏÜÜüå ÆÜÂÑÜ´ÃÜÜå ‘ÑÜÜÚ ÷´ÜÜ. ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜÏÜÜè ÏÜÜüå ‘êÜØ‘ ôÜÏÜÜÃÜ †ôÆÜäïÑÜ´ÜÜ èåíÜß ‘àÆܳÜÜÃÜå ¹âÓ ‘ÓíÜÜ ôÜÜÏÜÜ ÆÜÂíÜÜ÷å ´ÜÓíÜÜÃÜàØ ôÜÜ÷ôÜ ´ÜåÏܱÜå ¹åƒÜܲÒàØ ÷´ÜàØ. ´ÜåÏÜÃÜß †ÜíÜß è †å‘ †ÃÑÜ ÝôÜݽ ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ÏÜÝ÷êÜ܆ÜåÏÜÜØ †Ü´ÏÜÝíÜòÜÜôÜÃÜÜå ôÜØœÜÜÓ ‘ÓíÜÜÃÜß ÷´Üß. ôܹ߆Üå³Üß ™ÜÓÃÜß œÜÜÓ ¹ßíÜÜêÜÜåÏÜÜØ Ó÷ßÃÜå ¹ËÜ܉ ÄÜÑÜåêÜß ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôµÜ߆ÜåÃÜå ´ÜåÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜÜüå, ‘àüàØËÜ ÏÜÜüå †ÃÜå ÓÜóü× ÏÜÜüå †Ü´ÏÜÝíÜòÜÜôÜ ôÜܳÜå †ÜÄÜì íÜÁÜíÜÜÃÜß ÆÜÂåÓ±ÜÜ †ÜÆÜß ÷´Üß. ´ÜåÏܱÜå †Ü”Ü¹ßÃÜÜ †ÜعÜåêÜÃÜÏÜÜØ ôµÜ߆ÜåÃÜå ¡å²ßÃÜå ÍÜÜÓ´ÜßÑÜÜåÃÜå ôµÜßïÜÞø´ÜÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ôÜÉì´ÜÜ ÏÜåìíÜß ÷´Üß. ´ÜåÏܱÜå ôÜÏÜÜèÃÜß ÃÜËÜì܉ ¹âÓ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜÜôÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ôÜܳÜå ôÜܳÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß †Ø¹Ó Ó÷åêÜß ÃÜËÜì܉†Üå ÆÜÓ ÝíÜèÑÜ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜôÜÜå œÜÜêÜà Ó܃ÑÜÜ ÷´ÜÜ. ´ÜåÏܱÜå ÍÜÜÓÆÜâíÜÚ‘ ‘ûàØ ÷´ÜàØ":

‘ÓÜíÑÜÜå ÷´ÜÜå. ÄÜÜØÁÜߢ†å ‘ûàØ ÷´ÜàØ": ŸÑÜÜØ ôÜàÁÜß ÏÜÝ÷êÜ܆Üå ¡÷åÓ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÃÜ÷Î ÆÜÂíÜåïÜå, ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß †ÜÆܱÜÃÜå ôíÜÓÜŸÑÜ ÏÜìíÜÜÃÜß ôÜØÍÜÜíÜÃÜÜ ÃܳÜß †ÃÜå ÏÜÝ÷êÜ܆ÜåÃÜß ÍÜÜÄÜß¹ÜÓß ÝíÜÃÜÜÃÜàØ ôíÜÓÜŸÑÜ ÏÜìß ¡ÑÜ ´ÜÜåÆÜ±Ü ÏÜÜÓå ÏÜÃÜ ´Üå ôíÜÓÜŸÑÜÃÜÜå ‘Üå‰ †³ÜÚ ÃܳÜß.

´ÜÏÜå ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜå ËܹêÜíÜÜ ‡œ“´ÜÜ ÷Üå, ´ÜÜå ´ÜåÃÜß ïÜé†Ü´Ü ôÜÜæÆܳÜÏÜ †ÜÆܱÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜÏÜÜØ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ ‘ÓßÃÜå ³ÜíÜß ¡å‰†å.

ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÏÜÃÜ ôíÜÓÜŸÑÜÃÜÜå †³ÜÚ ÏÜÜµÜ ôíÜÜ´ÜصÑÜ ÏÜåìíÜíÜÜ ÆÜâÓ´ÜÜå ÃÜ÷Üå´ÜÜå. †å³Üß †ÜÄÜì íÜÁÜßÃÜå ¹åïÜíÜÜôÜ߆ÜåÏÜÜØ ôÜœœÜ܉, ôÜÍÑÜ´ÜÜ †ÃÜå ôíܹåïÜÜÝÍÜÏÜÜÃÜÃÜß ÍÜÜíÜÃÜÜ èÃÏÜÜíÜíÜÜÃÜÜå ÆÜ±Ü ÷´ÜÜå. ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÃÜå´Üä´íÜ ‘åüêÜàØ †ôÜÓ‘ÜÓ‘ “å ´ÜåÃÜÜå †å‘ ÏÜÜÆܹز èÃÜôÜÜÏÜÜÃÑÜÏÜÜØ ´ÜåÃÜÜå ÆÜÂÍÜÜíÜ “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÃÜå´Üää´íÜÃÜÜå ÆÜÂÍÜÜíÜ ÝíÜÝíÜÁÜ šÜåµÜÜåÃÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜå³Üß ê܉ÃÜå ÝíÜòÜÏÜÜØ ¡Ý´ÜíÜܹßÝíÜÓÜåÁÜß †ÃÜå ôÜÓÏÜàƒÜ´ÑÜÜÓÝíÜÓÜåÁÜß èÃ܆ÜعÜåêÜÃÜ ÆÜÓ ÆܲÒÜå “å. ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ µÜß¡ ÍÜÜÄÜÏÜÜØ ÓÜåÏÜÜØ ÓÜåêÜÜØ, ÓíÜßúÃÜÜ³Ü üÜÄÜÜåÓ, ÏÜßÓÜØËÜ÷åÃÜ, ÝíÜÃÜÜåËÜÜ ÍÜÜíÜå, ÏÜÜ„üÃÜ êÑÜà³ÜÓ Õ‘ÄÜ èåíÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜå, ŸÑÜÜçèÚ ËÜÃÜÜÚ² ïÜÜç †ÃÜå ¹êÜ܉ êÜÜÏÜÜ èåíÜÜ ÃÜÜåËÜåêÜ ÆÜàÓô‘ÜÓ ÝíÜèå´Ü܆Üå ´Ü³ÜÜ ÓÜóü×ßÑÜ ôÜàÓšÜÜ †ÃÜå †ÜØ´ÜÓÓÜóü×ßÑÜ Ó±ÜÃÜßݴ܆Üå ÆÜÓ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÃÜå´Üä´íÜÃÜÜ ÆÜÂÍÜÜíÜ ÝíÜïÜå è±ÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ “å. ¹êÜ܉ êÜÜÏÜÜÃÜå 1989ÏÜÜØ ÃÜÜåËÜåêÜ ÆÜàÓô‘ÜÓ ÏÜëÑÜÜå ÷´ÜÜå. †Ü ÆÜàÓô‘ÜÓÃÜÜå ôíÜß‘ÜÓ ‘Ó´ÜÜØ ÍÜÜóܱÜÏÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ‘ûàØ ÷´ÜàØ":

ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ †ØÝ´ÜÏÜ ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ êÜåƒÜ‘ ‘÷å “å ‘å, †ÜÆܱÜß ËÜÁÜÜÃÜß †Ø¹Ó ÃÜå´Üä´íÜÃÜß šÜÏÜ´ÜÜ “å è, ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜå ÝïÜô´ÜËܽ Óß´Üå ÆÜÂÑÜ´ÃÜÜå ‘ÓßÃÜå ÝíÜ‘ôÜÜíÜíÜß ¡å‰†å. ÓÜèÏÜÜå÷ÃÜ ÄÜÜØÁÜß ´ÜåÏÜÃÜÜ ¹Ü¹ÜÃÜå `‘àïÜì ƒÜêÜÜôÜß' ÄܱÜÜíÜå “å. ¢íÜÃÜéÆÜß ÃÜ¹ß ÁÜÜåÁÜ †ÃÜå ÃÜÜÃÜß ÁÜÜÓ܆Üå ôíÜéÆÜå íÜ÷å “å, èåÃÜå ÆÜÜÓ ‘ÓíÜÜ ‘àïÜì ƒÜêÜÜôÜßÃÜß èéÓ “å †ÃÜå ƒÜÓåƒÜÓ ÄÜÜØÁÜß ‘àïÜì ƒÜêÜÜôÜß “å. ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ¢íÜÃÜ ÆÜÓ ôÜÇ‘²Üå ÆÜàô´Ü‘Üå ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ †ÃÜå ÝíܹåïÜß êÜåƒÜ‘Üå ¿ÜÓÜ ê܃ÜÜÑÜÜØ “å †ÃÜå ê܃Ü܉ ÓûÜØ “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÜåÏÜÜØ ÏÜàƒÑÜ´íÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜß ÏÜàƒÑÜ ™ÜüÃÜ܆ÜåÃÜàØ íܱÜÚÃÜ ÷ÜåÑÜ “å †ÃÜå ÍÜÜÓ´ÜÃÜß ôíÜ´ÜصܴÜÜ ÏÜÜüåÃÜÜ †ÜعÜåêÜÃÜ ÆÜÓ ÆÜ‘ÜïÜ ÆÜܲíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜÜ †´ÑÜØ´Ü ÆÜÂÍÜÜíÜïÜÜìß ÃÜå´Üä´íÜ ÆÜÓ ËÜ÷à †Üå“Üå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “å. ÆÜÜô‘êÜ †åêÜÃÜ ÃÜÜ”Óå³ÜÃÜàØ †Ü ÆÜàô´Ü‘ ´ÜåÃÜå ÑܳÜܳÜÚÆܱÜå Óèâ ‘Óå “å. ÆÜàô´Ü‘³Üß †ÜÆܱÜÜ ÆÜâíÜÚ ÓÜóü×ÆÜÝ´Ü †å ÆÜß èå †Ë¹àêÜ ‘êÜÜÏÜ †´ÑÜØ´Ü ÆÜÂÍÜÜÝíÜ´Ü ³ÜÑÜÜ ÷´ÜÜ. ËÜÓÜ‘ †ÜåËÜÜÏÜ܆å ÆÜàô´Ü‘ÃÜå ¹Ü¹ ÏÜÜØÄÜß êÜå ´ÜåíÜàØ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ôÜÏÜèíÜÜ ÏÜÜüå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ÄܱÜÜíÑÜàØ ÷´ÜàØ. ÆÜÂÝôܽ ÝÉêÏÜ ÝÃܹåÚïÜ‘ ïÑÜÜÏÜ ËÜåÃÜåÄÜêÜå ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÆÜÂïÜØôÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ê܃ÑÜàØ ÷´ÜàØ":

÷àØ †Ü ÆÜàÓô‘ÜÓÃÜå ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß ÆÜ´ÑÜå ñܽÜØèÝêÜ ôíÜéÆÜå ÄÜÂ÷±Ü ‘ÓàØ “àØ. ´ÜåÏܱÜå ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ ÏÜÜüå †ØÝ÷ôÜÜ´ÏÜ‘ ‘ÜÑÜÜåÚÃÜß †ÜÁÜàÝÃÜ‘ ÆÜÓØÆÜÓÜÃÜÜå ÆÜÜÑÜÜå ÃÜÜ؃ÑÜÜå “å. ÏÜÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜسÜß ÆÜÂåÓ±ÜÜ ÏÜìß “å.

ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ïÜÜ ÏÜÜüå †Ü¹ïÜÚ ÃÜÜÑÜ‘ ÏÜÜÃÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å? ´ÜåÏÜÃÜß †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÏÜÜØ è±ÜÜíÑÜÜ ÆÜÂÏÜܱÜå ´ÜÜå †å ËÜÁÜß ÃÜËÜì܉†Üå ÷´Üß, èå ÏÜÜÓÜÏÜÜØ, ´ÜÏÜÜÓÜÏÜÜØ †ÃÜå ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÏÜܱÜôÜÏÜÜØ ÷ÜåÑÜ “å. ÆÜ±Ü ´ÜåÏܱÜå †å ´ÜÏÜÜÏÜ ÃÜËÜì܉†Üå ¹âÓ ‘ÓíÜÜ ¡´Ü ôÜܳÜå ôÜØ™ÜóÜÚ ‘ÑÜÜåÚ ÷´ÜÜå †ÃÜå ´ÜåÏÜÜØ

ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå ´Ü³ÜÜ ÍÜÜÓ´Ü †ÃÜå ÝíÜòÜÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜÂÍÜÜíÜÃÜå †ÜØ‘íÜÜÏÜÜØ †Ü ÆÜàô´Ü‘ ôÜÜåÃÜÜÃÜß ƒÜÜ±Ü ôÜÏÜÜÃÜ “å. E-mail":keyurkotak@gmail.com 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

245


ÆÜàÃÜ: ÆÜÝÓœÜÑÜ, ôÜØÝšÜÆ´Ü ÆÜÝÓœÜÑÜ ôÜØ‘ÝêÜ´Ü †å‘ íÜÜÓ íÜÜØœÜåêÜàØ ÆÜàô´Ü‘ ÉÓß ÉÓß íÜÜØœÜíÜÜÃÜàØ ÏÜÃÜ ³ÜÜÑÜ “å ´ÜÜå øÑÜÜÓå‘ †åíÜß èéÝÓÑÜÜ´Ü ¥ÍÜß ³ÜÜÑÜ “å. ¹Óå‘ í܃ܴÜå †å íÜÜœÜÃÜÏÜÜسÜß ÃÜíÜß êÜÜÄܱÜß †ÃÜàÍÜíÜÜÑÜ “å, ÃÜíÜÜØ †³ÜÚ™ÜüÃÜÜå ´ÜÜÓíÜÜÑÜ “å, ÃÜíÜß ôÜÏÜè±Ü ‘åìíÜÜÑÜ “å, ÝíÜœÜÜÓÜå íÜÁÜà ‹ÃÃÜ´Ü ³ÜÜÑÜ “å. üâØ‘ÏÜÜØ, †å‘ íÜÜÓ íÜÜØœÜåêÜàØ ÆÜàô´Ü‘ ÉÓß íÜÜÓ ÷ܳÜÏÜÜØ êÜåíÜàØ íÜܜܑ ÏÜÜüå êÜÜÍܹÜÑÜß è ÆÜàÓíÜÜÓ ³ÜÜÑÜ “å. ÆÜ±Ü ÁÜÜÓÜå ‘å, ‘Üå‰ ÆÜàô´Ü‘ ÆÜ÷åêÜß íÜÜÓ íÜÜØœÜíÜÜÃÜàØ ÆÜ±Ü ËÜÜ‘ß Ó÷ß ÄÜÑÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå? ÏÜÄÜèÏÜÜØ ‘å ‘ÜÄÜì ‹ÆÜÓ ÃÜÜÇÁÜß Ó܃ÜíÜÜ “´ÜÜØ †ÃÜå ™Ü±Üß ‡œ“Ü “´ÜÜØ ÓÜåèËÜÓÜåèÃÜß íÑÜô´Ü´ÜÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå íÜÜØœÜíÜÜ ÏÜÜüå ÷Ü³Ü ÆÜÓ ÃÜ ê܉ ïÜ‘ÜÑÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå? †å íܱÜíÜØœÜÜÑÜåêÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜå íÜÜØœÜíÜÜ ÏÜÜüå ÆÜâÃÜ: ÑÜܹ †ÆÜÜíÜíÜÜ `ÆÜàÃÜ: ÆÜÝÓœÜÑÜ, ôÜØÝšÜÆ´Ü ÆÜÝÓœÜÑÜ' ÝíÜÍÜÜÄÜ ïÜé ‘ÑÜÜåÚ “å. èåÏÜÜØ †Ü í܃ܴÜå †ÜÆÜ íÜÜØœÜïÜÜå". . . ¢ÓíÜíÜÜÃÜß ´ÜÜ‘Ü´Ü ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå è íÜÜØœÜíÜÜ èåíÜß œÜÜåÆܲß : ´ÑÜÜÓå ‘ÓßïÜàØ ïÜàØ?

†ÃÜàíÜܹ : ÃÜÓ÷ÝÓ ÆÜÓ߃Ü-ÆÜÜزàÓØÄÜ ÝíܬêÜ íÜìÜÏÜå

¢íÜÃÜ, ôÜÏÜÜè, ÁÜÏÜÚ, ÝíÜ‘ÜôÜ, ÁÜÃÜ, †³ÜÚ´ÜصÜ, ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜ, ÓÜå¢, ¹ÜÃÜ, ôÜåíÜÜ, ÝÃÜôÜËÜ´Ü èåíÜß ‘å †Ü ÆÜ‘ÜÓÃÜß ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß §œÜß ôÜÏÜè±Ü ‘å ÏÜÜÃÜíÜßÑÜ †ÜœÜÜÓÝíÜœÜÜÓÃÜÜå ÉÜØ‘Üå ‘å †üêÜ ÝíÜòÜÜôÜ ÁÜÓÜíÜ´Üß ‘Üå‰ ÆÜ±Ü íÑÜÝø´Ü ´ÑÜÜÓå ‘ÓßïÜàØ ïÜàØ? íÜÜØœÜå ´ÜÜå ´ÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜÄÜ ÃÜßœÜå³Üß èÏÜßÃÜ ôÜÓ‘ß ÄÜÑÜÜÃÜÜå ‘å ÏÜܳÜå †ÜÍÜ ´Üâüß ÆܲÒÜÃÜÜå †÷åôÜÜôÜ ³ÜÑÜÜ íÜÄÜÓ ÃÜÜ Ó÷å! ´ÜÏÜå ÆÜÓÜÆÜâíÜÚ³Üß œÜÜêÑÜÜ †ÜíÜ´ÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜ ÝôܽÜØ´ÜÜå †ÃÜå ñÜåó« ÆÜÓØÆÜÓ܆ÜåÃÜÜ ÆÜÜÑÜÜ ÆÜÓ ÃÜíÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå †ÃÜå ôÜíÜÚÏÜÜÃÑÜ †ÜœÜÓ±ÜÃÜÜå èå ÏÜ÷åêÜ ËÜÃÜÜíÑÜÜå ÷ÜåÑÜ ´Üå ôÜ™Üìß ÏÜÜÃÑÜ´Ü܆Üå, ÝôܽÜØ´ÜÜå †ÃÜå ÝÃÜÑÜÏÜÜåÃÜÜ ÏÜâìÏÜÜØ è ™ÜÜ ‘Óå †åíÜß †Ü œÜÜåÆÜ²ß “å. üÜçêôüÜçÑÜå ´ÜåÓ ¹ÜÑÜ‘Ü ÆÜ÷åêÜÜØ ê܃ÜåêÜÜ †ÃÜå 1928ÏÜÜØ ÃÜÓ÷ÝÓ ÆÜÓ៚ ¿ÜÓÜ †ÃÜâݹ´Ü †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÏÜÜØ è ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Óå ´ÜåÃÜß ôÉÜåü‘´ÜÜ-¹Ü÷‘´ÜÜ †ÃÜå ÝíÜÁíÜØôÜ‘´ÜÜÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ †ÜÆÜ´ÜÜØ ê܃ÑÜàØ “å : . . .†å ËÜ÷à ƒÜÓÜËÜ œÜÜåÆÜ²ß “å. †å †ÜÆܱÜÃÜå ¡ÄÜ嫆 ‘Óå “å, †ôíÜô³Ü ‘Óå “å, ÁÜÏÜÚÍÜßÓà ‘Óå “å. †Ü œÜÜåÆÜ²ß íÜÜØœÑÜÜ ÆÜ“ß †åï܆ÜÓÜÏÜ †ÃÜå ÏÜÜåèïÜÜåƒÜÃÜÜ ¹âÁÜÏÜÜØ ÆÜÿÜܶÜÜÆÜÃÜÜå ƒÜÜÓÜå ‘ÜØ‘ÓÜå ÆÜ²å “å. ŸÑÜÜÓå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ ôÜàÁÜÜÓß†å ´ÑÜÜÓå è †Ü ÏÜÃÜÜåíÑܳÜÜ †Üå“ß ³ÜÜÑÜ. ÏÜܱÜôÜ܉ÃÜå è ôÜÜíÜ ÄÜâØÄÜìÜíÜß ÏÜÜÓß†å ´ÜÜå ´ÜÜå ôÜíÜÜêÜ è ÃܳÜß. . . †Üèå êÜÄÜÍÜÄÜ †å‘ôÜÜå µÜßôÜ íÜóÜÚ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü †Ü œÜÜåÆܲßÃÜß ÁÜÜÓ †Üå“ß ÃܳÜß ³Ü‰. †³ÜÚïÜÜôµÜÃÜÜ éÆÜ‘²Ü †ÃÜå Æܲ‘ÜÓß ÃÜÜ ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåíÜÜ è±ÜÜ´ÜÜ ÝôܽÜØ´ÜÜåÃÜß üÜçêôüÜçÑÜå ‘ÓåêÜß “±ÜÜíÜü †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå ôÜÏÜÜèÃÜÜ †å‘ ÏÜÜåüÜ íÜÄÜÚÃÜå ¹Üå”èÏÜÜØ ÏÜâ‘ß Ó܃ÜíÜÜÃÜàØ †ÃÜØ´Ü ‘Üì³Üß œÜÜêÜ´ÜàØ ‘ÜíÜ´ÜÓàØ †ÜÆܱÜÃÜå †Ü ÆÜàô´Ü‘ íÜÜØœÜßÃÜå ôÜàÆÜåÓå ôÜÏÜ¡ÑÜ “å. †ÃÜå †å ôÜÏÜ¡ÑÜ ´Üå ôÜܳÜå è ³ÜÜÑÜ “å ‘å †ÜÆܱÜå ÆÜ±Ü †Ü ‘ÜíÜ´ÜÓÜÃÜÜ Ý÷ôôÜå¹ÜÓ “߆å. 

246 

[ÆܱÜíÜ †ÁÑÜÜÓà ÝêÜÝƒÜ´Ü ¹ß™ÜÚ ÆÜÝÓœÜÑÜ(†ÜçøüÜå."–"ݲôÜå. 2013)ÏÜÜسÜß ôÜØÆÜÜݹ´Ü] [ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 4.5×7, ÆÜÜÃÜÜ ­: 318+10, _ 75] [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜå ÏÜÁÜà‘ÜåóÜ : ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØô‘ÜÓíÜÜÓôÜÜå

ôÜØÆÜܹ‘ : ÆÜß. ÆÜ‘ÜïÜ íÜåÄܲ

ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ ÏÜ÷ÜÆÜÂíÜÜ÷ÃÜàØ ¹Üå÷ÃÜ ‘ÓßÃÜå †åÃÜå †ÃÜå‘ÝíÜÁÜ éÆÜå †Ü‘ÜÓËܽ ‘ÓíÜÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜôÜÜå ´ÜÜå †ÃÜå‘ ³ÜÑÜÜ “å; ³Ü´ÜÜ ÓûÜ “å, ³Ü´ÜÜ Ó÷åïÜå. †åÏÜÜØ ÆÜß. ÆÜ‘ÜïÜ íÜåÄܲ ¿ÜÓÜ †ÆÜÜÓ ÝÃÜó«ÜÆÜâíÜÚ‘ ´ÜæÑÜÜÓ ³ÜÑÜåêÜÜå ÄÜÂØ³Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØô‘ÜÓíÜÜÓôÜÜå †å‘ ÃÜÜåƒÜß ÍÜÜ´Ü ÆÜܲÃÜÜÓÜå †ÃÜÜåƒÜÜå ÄÜÂØ³Ü ËÜÃÜß Ó÷å “å. ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ ÆÜ‘ÜïÜ‘ßÑÜ ÝÃÜíÜå¹ÃÜÏÜÜØ ‘÷åíÜÜÑÜàØ “å ´ÜåÏÜ: `ÁÜÏÜÚ †ÃÜå †ÁÑÜÜ´ÏÜ, ÓÜè‘Ü †ÃÜå †³ÜÚ‘ÜÓ±Ü, íÑÜÞø´Ü †ÃÜå ôÜÏÜÜè.".". †åÏÜ †ÃÜå‘ ÝíÜóÜÑÜÜåÃÜå ôÆÜïÜÚ´ÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÏÜÜØ œÜÜêÜ´ÜàØ Ó÷å´ÜàØ †ÝíÜÓ´Ü †Ü´ÏÜÝÃÜÓßšÜ±Ü †ÃÜàÍÜíÜÜÑÜ “å.' ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷ÃÜÜ 81 ÍÜÜÄÜ; ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ÃÜß ²ÜÑÜÓßÃÜÜ 23 ÍÜÜÄÜ.".". †ÃÜå †åÏÜ ÄÜàèÓÜ´Üß, †ØÄÜÂå¢ ÍÜÜóÜÜÃÜÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜóÜÑÜ‘ †ÃÜå‘ ÄÜÂسÜÜå; ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÆܵÜÜå, ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜå, ÍÜÜóܱÜÜå, †ƒÜËÜÜÓß êÜåƒÜÜåÃÜÜå †ÍÑÜÜôÜ ‘ÓßÃÜå ÷¡ÓÜå ÆÜäó«ÜåÏÜÜسÜß ´ÜÜÓíÜß-ôÜÜÓíÜß, †‘ÜÓÜݹ ˜ÏÜå †åÃÜå ÄÜÜå«íÜß, †åÃÜÜ ôÜعÍÜÜåÚÃÜß ôÜàÓåƒÜ ÏÜÜÝ÷´Üß †ÜÆÜß ÏÜÁÜÏÜ܃Üß †ôÜ؃ÑÜ ÆÜàóÆÜÜå œÜâôÜßÃÜå èåÏÜ ÏÜÁÜ †å‘µÜ ‘Óå ´ÜåÏÜ ôÜØÆÜܹ‘å †Ü ÏÜÁÜà‘ÜåóÜ ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÑÜÜåÚ “å. [ÓÏܱÜß‘ ôÜÜåÏÜåòÜÓ ÝêÜÝƒÜ´Ü ¹ß™ÜÚ ÆÜÝÓœÜÑÜ(†ÜçøüÜå."–"ݲôÜå. 2013)ÏÜÜسÜß ôÜØÆÜÜݹ´Ü] [ÆÜÜ‘àØ ÆÜâ«àØ, ôÜ܇” 5.5×8.5, ÆÜÜÃÜÜØ 752 (743+9), _ 450/-]



ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜÃÜÜ íÑÜÞø´Ü´íÜÃÜÜå ôÜØÆÜâ±ÜÚ ÝœÜ´ÜÜÓ †ÜÆÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘": ôÜÓ¹ÜÓ íÜêêÜÍÜÍÜ܉ÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜå [1918³Üß 1947]

ôÜØ. ÃÜÓ÷ÝÓ ¿ÜӑܹÜôÜ ÆÜÓ߃Ü, ‹¶ÜÏÜœÜع ¹ßÆÜœÜع ïÜÜ÷

ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜÃÜÜ íÑÜÞø´Ü´íÜÃÜÜ †ÃÜå‘ ÃÜÜÃÜÜÏÜÜåüÜ ÄÜà±ÜÜåÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜàØ †å‘ÏÜÜµÜ ôÜÜÁÜÃÜ †åÏÜÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜå “å. †åÏÜÃÜàØ ´Üåè, †åÏÜÃÜß ÝÃÜÍÜÚÑÜ´ÜÜ, †åÏÜÃÜàØ ïÜâÓ, †åÏÜÃÜß †ƒÜâü ÁÜßÓè, †ÃÑÜÜÑÜ ÝíÜïÜå ËÜÜìß ÏÜâ‘å †åíÜß œÜß² †ÃÜå ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜ ƒÜå²â´Ü-íÜÄÜÚÃÜå ü©ÜÓ ‘ÓíÜÜÃÜß ÃÜå ´ÜåèôíÜß ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜß †åÏÜÃÜß ´ÜÜêÜÜíÜåêÜß †å ËÜÁÜÜØ ÃÜå †åíÜÜØ è ËÜß¡Ø †åÏÜÃÜÜ œÜÜÝÓµÑÜÃÜÜØ êܚܱÜÜå †åÏÜÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜåÏÜÜØ ËÜÓÜËÜÓ ÆÜÂÝ´ÜÕËÜÝËÜ´Ü ³ÜÜÑÜ “å. †åÏÜÃÜß íÜܱÜß ¿ÜÓÜ ÄÜàèÓÜ´Üß ÍÜÜóÜÜÃÜàØ èå ´Üåè †ÃÜå èå ôÜÜÏܳÑÜÚ ÆÜÂÄÜü ³ÜÑÜàØ “å ´ÜåíÜàØ ËÜßèå ÍÜÜÄÑÜå è ³ÜÑÜàØ ÷ïÜå. ù¹ÑÜÏÜÜØ ôÜÜÇôÜÓÜ ¥´ÜÓß ¡ÑÜ †åíÜÜ é° ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜåíÜÜìß èàôôÜܹÜÓ ´ÜìÆÜ¹ß ÍÜÜóÜÜ †ÃÜå ïÜæêÜßÃÜÜå †å‘ ÃÜíÜÜå è ÆÜ‘ÜÓ †Ü ÆÜàô´Ü‘ ¿ÜÓÜ ôÜØÄÜä÷ß´Ü ôíÜéÆÜÏÜÜØ Óèâ ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå ´Üå †ÜÆܱÜÜ ôÜÜÝ÷´ÑÜÏÜÜØ †å‘ ÃÜíÜß è ÍÜÜ´Ü ÆÜÜ²å “å. [ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜسÜß]

[ÉÜåÓ ‘êÜÓ ü܇üêÜ, ôÜ܇” 6.5x9.5, ÆÜåÆÜÓ ËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ÆÜÜÃÜÜØ 495, _ 400]

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

247


ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß : 100 íÜóÜÚ ÆÜ÷åêÜÜØ œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ 1906³Üß œÜÜêÜ´Üß êܲ´ÜÃÜÜå †Ø´Ü †ÜíÜ´ÜÜØ ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝʑܳÜß ÝíܹÜÑÜ êÜåíÜÜÃÜÜå íÜƒÜ´Ü ³Ü‰ ÓûÜå ÷´ÜÜå. ÏÜÄÜÃÜêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜß †ÜÄÜåíÜÜÃÜß ÷å«ìÃÜß ÏÜزìßÃÜå Õ÷¹àô´ÜÜÃÜ ÆÜÓ´Ü ÉÓíÜÜ ÏÜÜüå ÝíܹÜÑÜ †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß ÆÜ±Ü ‘åüêÜÜ‘ ÓÜè‘ßÑÜ-ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÏÜåìÜíܲÜÏÜÜØ ÷ÜèÓß †ÜÆÜíÜÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå ÄÜÜØÁÜßÍÜ܉ êÜزÃÜ ³Ü‰ÃÜå ÍÜÜÓ´Ü ÆÜÓ´Ü ÉÓíÜÜÃÜÜ ÷´ÜÜ. 1914ÏÜÜØ è ‡ÝòÑÜÃÜ ÃÜçïÜÃÜêÜ ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜ ËÜÃÜåêÜÜ ÍÜâÆÜåúÃÜÜ³Ü ËÜôÜàÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜô³ÜÜÃÜå †ÃÜå ôÜÓÜåÝèÃÜß ÃÜÜÑܲà, êÜÜêÜÜ êÜèÆÜ´ÜÓÜÑÜ, ÏÜ÷Ïܹ†êÜß ”ß±ÜÜ ôÜÝ÷´ÜÃÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜåÃÜß ‹ÆÜÝô³ÜÝ´Ü ÁÜÓÜíÜ´ÜÜ ÆÜÂôÜØÄÜÏÜÜØ ÍÜÜÄÜ êÜåíÜÜÃÜå ôÜÜÓà è ´Üå†Üå ‘ô´ÜâÓËÜÜ †ÃÜå ‘çêÜÃÜËÜå‘ ôÜܳÜå êÜزÃÜ ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜ. †åíÜÜÏÜÜØ ÏÜÁܹÝÓÑÜå è ´ÜåÏÜÃÜå ôÜÏÜÜœÜÜÓ ÏÜëÑÜÜ ‘å (ÆÜ÷åêÜàØ) ÝíÜòÜÑÜའÉÜüß ÃÜß‘ëÑÜàØ “å. êÜزÃÜ ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜ ÆÜ“ß ´ÜåÏܱÜå ´ÜåÏÜÜØ ™ÜíÜÜÑÜåêÜÜ ôÜæÝÃÜ‘ÜåÃÜß ôÜåíÜÜïÜàñÜâóÜÜ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå Õ÷¹ß†ÜåÃÜàØ †å‘ ôíÜÑÜØôÜåíÜ‘ ¹ì ¥ÍÜàØ ‘ÓíÜÜÃÜß ¹ÓƒÜÜô´Ü ÏÜâ‘ß. Õ÷¹ß ôíÜÑÜØôÜåíÜ‘ ôÜÝÏÜÝ´ÜÃÜß ô³ÜÜÆÜÃÜÜ ³Ü‰. ÄÜÜØÁÜßÍÜ܉ ´ÜåÃÜÜ †ÁÑÜšÜÆܹå ÝÃÜÏÜÜÑÜÜ. ´ÜåÏܱÜå ™ÜÜÑÜêÜ ôÜæÝÃÜ‘ÜåÃÜß ôÜÜÓíÜÜÓ ïÜ߃ÜíÜÜ ÏÜÜüåÃÜÜ íÜÄÜÜÚå ÍÜÓíÜÜÑÜ ïÜé ‘ÑÜÜÚ. †Õ÷ôÜÜÃÜÜ ÏÜÜÄÜÚå †ØÄÜÂå¡å ôÜÜÏÜå êܲÃÜÜÓ íÑÜÝø´Ü ÝíÜòÜÑÜà½ÏÜÜØ †ØÄÜÂåè ôÜæÝÃÜ‘ÜåÃÜß ôÜåíÜÜïÜàñÜâóÜÜ ‘Óå †å ™ÜüÃÜÜ è ™Ü±ÜÜ êÜÜå‘Üå ÏÜÜüå †œÜÓèÍÜÓß ÷´Üß ÆÜ±Ü †å è ƒÜÓÜå ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ “å, †åÏÜ ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ÜœÜ ¿ÜÓÜ ôÜÏÜ¡íÜß ÓûÜ ÷´ÜÜ. †ØÄÜÂåè ôÜÜÏÜÂÜŸÑÜÃÜß ÝËÜÃÜïÜÓ´Üß ôÜåíÜÜ ËÜ¡íÜíÜÜÃÜÜå ÝÃܱÜÚÑÜ ¡÷åÓ ‘Ó´ÜÜ †å‘ ÆÜÝÓÆܵÜÏÜÜØ ôÜÜæÆܳÜÏÜ ôÜ÷ß ‘ÓÃÜÜÓÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÆÜÜå´Üå è ÷´ÜÜ. (`†Ü ´ÜÏÜÜÓàØ ‘ÜÑÜÚ ´ÜÏÜÜÓÜ †Õ÷ôÜÜÃÜÜ ÝôܽÜشܳÜß ÝíÜÓའÃܳÜß'"—"†åÏÜ ´ÜÜÓ ‘ÓßÃÜå ÆÜâ“´ÜÜ ÝÏÜµÜ ÆÜÜåêÜÜ‘ †ÜÄÜì ÄÜÜØÁÜߢ†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå Óèâ ‘ÑÜÜÚ ÷´ÜÜ. ´Üå ÝíÜÄÜ´ÜÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ôÜÏÜÜíÜß “å. èà†Üå †ÜíÜ : 4)

†ÜçÄÜôü – 1914 1–3 Óô´ÜÜÏÜÜØ 41 êÜزÃÜ ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜ. 5 êÜزÃÜ, ôÜÓÜåÝèÃÜß ÃÜ܇²à ÏÜìíÜÜ †ÜíÑÜÜØ, ÆܳÜÏÜ ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü. íÜß. íÜß. ÝÄÜÝÓ ÏÜìíÜÜ †ÜíÑÜÜ.2 6,73 êÜزÃÜ 8 êÜزÃÜ, ÄÜÜØÁÜߢ, ‘ô´ÜâÓËÜÜ †ÃÜå ‘çêÜÃÜËÜå‘ÃÜÜ ÏÜÜÃÜÏÜÜØ ÏÜåìÜíܲÜå, ô³Üì ÝôÜÝôÜêÜ ÷ÜçüåêÜ, ÆÜÂ. ÍÜâÆÜåúÃÜÜ³Ü ËÜôÜà, ÷ÜèÓ—êÜÜêÜÜ êÜèÆÜ´ÜÓÜÑÜ, ôÜÓÜåÝèÃÜß ÃÜ܇²à, ÏÜ÷Ïܹ †êÜß ”ß±ÜÜ, íÜß. íÜß. ÝÄÜÝÓ íÜÄÜåÓå. 9,11,12 [êÜزÃÜ] 15-23   '' 25   '' 27–31   ''

10 êÜزÃÜ, ‘çêÜÃÜËÜå‘ èå†Üå èÏÜÚÃÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå èåÏܱÜå ÝËÜÂÝüïÜ ÃÜÜÄÜÝÓ‘ Æܹ ÏÜåìíÜíÜÜ ¹. †Ü.ÏÜÜØ †Ó¢ ‘Óß ÷´Üß ´ÜåÏܱÜå ïÜàØ ‘ÓíÜàØ ~ †ØÄÜå ôÜÓ‘ÜÓÃÜå ÆÜµÜ ê܃ÑÜÜå. 13 êÜزÃÜ 14 êÜزÃÜ, ÄÜÜØÁÜߢ ´Ü³ÜÜ ËÜß¡Ø èåÏÜÜØ ÷´ÜÜØ, ‘ô´ÜâÓËÜÜ, ôÜÓÜåÝèÃÜß ÃÜ܇²à, ²Üç. ¢íÜÓÜè ÏÜ÷å´ÜÜ íÜÄÜåÓå"—"‘àêÜ 53 è±Üå, êܲ܉ †ØÄÜå èå ‘ÜÏÜ ôÜÜÇÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´Üå ‘ÓíÜÜ ‡œ“Ü ¹ïÜÜÚíÜ´ÜÜå ÆÜµÜ ÃÜÜÑÜËÜ Õ÷¹ß íÜ¢ÓÃÜå ê܃ÑÜÜå. 24 êÜزÃÜ, ´ÜÜ. 10ÏÜßÃÜÜ ÆܵÜÃÜÜ †ÃÜàôÜØÁÜÜÃÜÏÜÜØ íÜÁÜà ÏÜÜÝ÷´Üß ÏÜÜå‘êÜß. 26 êÜزÃÜ, ~‘ ÆܵÜÏÜÜØ ê܃ÑÜàØ"—"ÏÜ´ÜêÜËÜ"–"`÷ÏܱÜÜØ ´ÜÜå ™ÜíÜÜÑÜåêÜÜØÃÜß ôÜÜÓíÜÜÓ ïÜ߃ÜíÜ´ÜÜ íÜÄÜÜåÚÏÜÜØ ¡Œ “àØ.'4

1 ÄÜÂåü ÝËÜÂüÃÜå èÏÜÚÃÜß ôÜÜÏÜå ÑÜའ¡÷åÓ ‘ÑÜàÛ. 2 ~‘ܹ ݹíÜôÜÃÜÜå ÉÓ‘ ÷ÜåíÜÜÃÜÜå ôÜØÍÜíÜ “å. 3 ÏÜÄÜÃÜêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜß íÜÄÜåÓå ²ÓËÜÃܳÜß ÏÜàØË܉ èíÜÜ ÃÜß‘ìÖÑÜÜ.

ôÜÆüåÏËÜÓ"–"†ÜçøüÜåËÜÓ"–"ÃÜíÜåÏËÜÓ, 1914ÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß †ÜÄÜÜÏÜß ÏÜÜôÜ (ÃÜíÜåÏËÜÓ)ÃÜÜ †Ø‘ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜïÜå. –ôÜØ.

248 

[†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


`ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ œÜÜ÷‘Üå-íÜܜܑÜå-ÄÜÂÜ÷‘ÜåÃÜå `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ ÏÜå †ÃÜå èâÃÜ-èàêÜ܉ 2014ÃÜÜ †Ø‘ÏÜÜØ êÜíÜÜèÏÜ †ØÄÜåÃÜß ¡÷åÓÜ´Ü ÆÜ“ß íÜܜܑÜå ´ÜÓɳÜß êÜíÜÜèÏÜ †ÜíÜíÜÜØ-ÍÜÓÜíÜÜØ ïÜé ³Ü‰ ÄÜÑÜÜØ “å. ¡å ‘Üå‰ íÜܜܑÃÜå †Ü ËÜØÃÜå †Ø‘ÜåÃÜß ÝíÜÄÜ´Ü (†ÃÜà˜ÏÜå ÆÜÜÃÜÜØ ÃÜØ. 149 †ÃÜå 214)‘Ü剑 ‘ÜÓ±ÜôÜÓ ÁÑÜÜÃÜå ÃÜ œÜ°ß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå è±ÜÜíÜíÜÜÃÜàØ ‘å †Ü †Ø‘ †åüêÜå ‘å, †ÜçÄÜôü ÏÜÜôÜÃÜÜ †Ø‘³Üß ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜàØ êÜíÜÜèÏÜ ´ÜåÃÜß Æܲ´ÜÓ Õ‘ÏÜ´Ü ´ÜÜå ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü †åÃÜܳÜß †Üå“àØ, ôÜÜæèÃÑÜ ÏÜâêÑÜ Ó܃ÜíÜÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü ¿ÜÓÜ ÃÜ’ß ³ÜÑÜàØ “å. †Ü ÏÜâêÑÜ é. 150/- ÆÜÂÝ´Ü íÜóÜÚ “å. íÜÜÝóÜÚ‘ êÜíÜÜèÏÜÃÜß ÏÜà¹´Ü †åÝÆÜÂêܳÜß ÏÜÜœÜÚ Ó÷åïÜå. ÃÜíÜÜ ÄÜÂÜ÷‘ÜåÃÜå íÜóÜÚ 2014ÃÜÜ †åÝÆÜÂêܳÜß ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜåêÜÜØ ´ÜÏÜÜÏÜ †Ø‘Üå †å‘ôÜܳÜå ÏÜÜå‘êÜß †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜïÜå. èå†ÜåÃÜå †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ †´ÑÜÜÓ ôÜàÁÜß ÝíÜÃÜÜ ÏÜâêÑÜå ÏÜìß ÓûàØ ÷´ÜàØ †åÏÜÜسÜß ÏÜÜµÜ êÜíÜÜèÏÜ ÍÜÓÃÜÜÓ íÑÜÝø´Ü-ôÜØô³ÜÜÃÜå è †Ü †Ø‘ ÏÜÜå‘êÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “å. èå íÜܜܑÜåÃÜÜ ÏÜåêÜ †Ü‰²ß ‹ÆÜêÜËÁÜ “å ´Üå ôÜÜæÃÜå †Ü †Ø‘ (ÆÜ߲߆åÉ É܇êÜ) ÏÜåêÜ ¿ÜÓÜ ÏÜÜå‘êÜß †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “å. †å ÏÜÜüå êÜíÜÜèÏÜ ÍÜÓíÜàØ èéÓß ÃܳÜß. ‘åüêÜÜ‘ íÜܜܑÜå `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷' ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÝÏܵÜ-ÆÜÝÓíÜÜÓèÃÜ-ïÜàÍÜ圓‘ÃÜå ÍÜåüéÆÜå ÏÜÜå‘êÜß ÓûÜ “å. †ÜÆÜ ÆÜ±Ü ¡å †åÏÜ ‘ÓíÜÜ ‡œ“´ÜÜ ÷Üå ´ÜÜå ´ÜåÏÜÃÜàØ ÃÜÜÏÜ-ôÜÓÃÜÜÏÜàØ-ÉÜåÃÜ-ÏÜåêÜ †Ü‰²ß ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜÓÃÜÜÏÜå ÏÜÜå‘êÜßÃÜå ÃÜßœÜåÃÜÜÏÜÜسÜß †ÜÆÜÃÜå †ÃÜà‘âì Óß´Üå ÍÜåüéÆÜå êÜíÜÜèÏÜ ÍÜÓß ïÜ‘Üå “Üå":

ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü/Navajivan TrustÃÜÜ ÃÜÜÏÜå ÏÜÃÜ߆Üç²ÚÓ †³ÜíÜÜ œÜå‘ ÏÜÜå‘êÜÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å.  éËÜé êÜíÜÜèÏÜ ÍÜÓß ïÜ‘ÜÑÜ “å.  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ËÜý‘ †å‘Ü‹ÃüÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÝÃÜÁÜÜÚÝÓ´Ü Ó‘ÏÜÃÜÜå œÜå‘ †³ÜíÜÜ Ó‘ÏÜ èÏÜÜ ‘ÓÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å. ´ÜåÃÜß ÝíÜÄÜ´Ü †Ü ÆÜÂÏÜܱÜå “å": ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü/Navajivan Trust ËÜý‘": ôüåü ËÜý‘ †ÜçÉ ‡ÝòÑÜÜ ËÜÂÜÃœÜ": †ÜñÜÏÜ ÓÜå² ‘ÓÃü †å‘Ü‹Ãü †å‘Ü‹Ãü ÃÜØËÜÓ": 10295506832 ËÜÂÜÃœÜ ‘Üå²": 2628 †Ü‰†åɆåôÜ ‘Üå²": SBIN0002628 †åÏ܆܉ôÜ߆ÜÓ ‘Üå²": 380002006 ôÜÓÃÜÜÏÜàØ": †åôÜ.ËÜß.†Ü‰ †ÜñÜÏÜ ÓÜå², ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß« ‘çÏÆÜôÜ, ÆÜÜåôü ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, †ÏܹÜíÜܹ"–"380014, ÄÜàèÓÜ´Ü ÓÜŸÑÜ, ÍÜÜÓ´Ü 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] 

249


ËÜý‘ †å‘Ü‹ÃüÏÜÜØ êÜíÜÜèÏÜÃÜß Ó‘ÏÜ èÏÜÜ ‘ÓÜíÑÜÜ ÆÜ“ß 27540635 (†ç‘ôüåÃïÜÃÜ 218 †³ÜíÜÜ 224) ÃÜØËÜÓ ÆÜÓ ÉÜåÃÜ ‘ÓßÃÜå ¡±Ü ‘ÓíÜß. †Ü ‹ÆÜÓÜØ´Ü èåÏÜÃÜÜ ÃÜÜÏÜå êÜíÜÜèÏÜ †³ÜíÜÜ ÍÜåüéÆÜå †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ÏÜåìíÜíÜÜ-ÏÜÜå‘êÜíÜÜ ‡œ“Üå “Üå, ´ÜåÏÜÃÜß ôÜØÆÜâ±ÜÚ ÝíÜÄÜ´Ü Ó‘ÏÜ ÍÜÑÜÜÚÃÜß ÝôêÜÆÜ ôÜܳÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüÃÜÜ ôÜÓÃÜÜÏÜÜ ÆÜÓ ÏÜÜå‘êÜß †ÜÆÜíÜÜ ÃÜÏÜ ÝíÜÃÜØ´Üß. èå³Üß ‘ÓßÃÜå ïÜøÑÜ †åüêÜàØ íÜ÷åêÜÜ †Ø‘ ´ÜåÏÜÃÜÜ ôÜÓÃÜÜÏÜå ÆÜ÷ÜÇœÜß ïÜ‘å. `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ ´ÜÏÜÜÏÜ †Ø‘Üå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüÃÜß íÜåËÜôÜ܇ü http://www.navajivantrust.org ÆÜÓ ÆÜ߲߆åÉ éÆÜå †ÃÜå †ÜçÃÜêÜ܇ÃÜ íÜÜØœÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å. ÆÜ߲߆åÉ ²Ü‹ÃÜêÜÜå² ÆÜ±Ü ‘Óß ïÜ‘ÜÑÜ “å. êÜíÜÜèÏÜ ÍÜÓÃÜÜÓ ôÜÜæ íÜܜܑÝÏܵÜÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ÆÜâÓàØ ÃÜÜÏÜ-ôÜÓÃÜÜÏÜàØ, ÉÜåÃÜ ÃÜØËÜÓ †ÃÜå ÝÆÜÃÜ‘Üå² ÃÜÜÇÁÜÜíÜíÜÜ ÃÜÏÜ ÝíÜÃÜØ´Üß, èå³Üß ÆÜÜåôü ¿ÜÓÜ †Ø‘ ÏÜåìíÜíÜÜÏÜÜØ †ÃÜå ÆÜÂôÜØÄÜÜåÆÜÜ¶Ü ‘àÝÓÑÜÓ ¿ÜÓÜ ÏÜÜå‘êÜÜ´ÜÜ †ÜÏÜØµÜ±Ü ÏÜåìíÜíÜÜÏÜÜØ ôÜÓì´ÜÜ Ó÷å. ÏÜåêÜ ¿ÜÓÜ ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ÏÜåìíÜÃÜÜÓÜ ôÜÜæ íÜܜܑÜåÃÜå ÷ÜêÜÃÜß èåÏÜ è ôÜÜçÈü ‘ÜçÆÜß ÏÜìíÜÜÃÜàØ œÜÜêÜà Ó÷åïÜå.

íÑÜíÜô³ÜÜÆÜ‘, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü

ÄÜÜØÁÜß †ÃÜå ‘ìÜ ÝíÜïÜåóÜÜØ‘ “âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü _ 15/-

ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ ÝíÜïÜåóÜÜØ‘ “âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü _ 40/-

ôíÜÓÜè ÝíÜïÜåóÜÜØ‘ “âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü _ 25/-

ÃÜÜÇÁÜ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß íÜåËÜôÜ܉ü ÆÜÓ³Üß ÆÜàô´Ü‘Üå †ÃÜå ‰ËÜà‘ÃÜß †ÜçÃÜêÜ܉ÃÜ ƒÜÓß¹ß ‘Óß ïÜ‘ÜÑÜ †å ôÜÝ÷´ÜÃÜß ‘åüêÜß‘ ôÜàÝíÜÁÜÜ ÝíÜ‘ôÜÜíÜíÜÜÃÜàØ ‘ÜÑÜÚ œÜÜêÜà “å, ÏÜÜüå øÑÜÜÓå‘ ÕêÜ‘ ÃÜÜ ƒÜâêÜå †åÏÜ ËÜÃÜß ïÜ‘å. †åíÜÜ ôÜØ¡åÄÜÜåÏÜÜØ †å‘ܹ ËÜå ݹíÜôÜ ÆÜ“ß ÉÓß ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÓíÜÜ ÝíÜÃÜØ´Üß. . .

250 

[†ÜçøüÜåËÜÓ 2014] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜåíÜ‘ÜåÃÜå èÃÏÜݹÃÜÃÜß ïÜàÍÜåœ“Ü ôÜÆüåÏËÜÓ 2014 ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜåíÜ‘Üå íÜÄÜÓ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß ÝíÜ‘ÜôÜíÜÜ´ÜÜÚ †ÁÜâÓß “å. ´ÜåÏÜÃÜß ÝÃÜó«Ü †ÃÜå ÏÜ÷åÃÜ´ÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå è ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÃÜíÜ ¹ÜÑÜ‘Ü ‹ÆÜÓÜشܳÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå ÁÜÏÜÚ ËÜ¡íÜß ÓûàØ “å.

ñÜß œÜغÕôÜ÷ ݹ. ÄÜÜåÝ÷êÜ

ñÜß †Ýè´ÜÍÜ܉ ÏÜ. ÝÏÜôµÜß

ñÜß ‹ÏÜåïÜÍÜ܉ ÝïÜ. ÓܱÜÜ

ñÜß ÑܤÜåïÜÍÜ܉ è. ݵÜíÜå¹ß

†åôüåü ÝíÜÍÜÜÄÜ • 04-09-1952

Ý÷ôÜÜËÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 08-09-'52

ÆêÜåüÏÜåÕ‘ÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 09-09-'63

ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 11-09-'64

ÝÃÜíÜäݶÜÃÜß ïÜàÍÜåœ“Ü ñÜß œÜغÕôÜ÷ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ 33 íÜóÜÚ ôÜåíÜÜ †ÜÆÜßÃÜå ´ÜÜ. 03-09-'14ÃÜÜ ÓÜåè íÜÑÜÝÃÜíÜä¶Ü ³ÜÑÜÜ “å. ´ÜåÏܱÜå ÆÜÂÜÓØÍÜÏÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ËêÜÜåøôÜÏÜÜØ ôÜàÓšÜÜ ‘ÏÜÚœÜÜÓß ´ÜÓß‘å †ÃÜå 1990³Üß ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜÂåôÜÃÜÜ ²×܇íÜÓ ´ÜÓß‘å ÉÓè ËÜ¡íÜß. ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß ÷Ó´Üß ÉÓ´Üß ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜß ¹à‘ÜÃÜÃÜÜ †ÓôÜÜÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜß ‘ÜÏÜÄÜßÓß ÝíÜïÜåóÜ ÃÜÜÇÁÜÆÜÜµÜ Ó÷ß. ÆÜâíÜÚ ÏÜåÃÜåÕèÄÜ ü×ôüß Ýè´Üåú ¹åôÜ܉ (1938-2011)ÃÜÜ ²×܇íÜÓ ´ÜÓß‘å ÝíÜòÜôÜÃÜßÑÜ ‘ÜÏÜÄÜßÓß ÝÃÜÍÜÜíÜß ¡±Üß. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜÝÓíÜÜÓ íÜ´Üß ñÜß œÜغÕôÜ÷ÃÜå ôíÜô³Ü †ÃÜå ¹ß™ÜÚÜÑÜà ¢íÜÃÜ ÏÜÜüå ƒÜâËÜ ƒÜâËÜ ïÜàÍÜ圓Ü.

ñÜß †Ýè´ÜÍÜ܉ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ 44 íÜóÜÚ ôÜåíÜÜ †ÜÆÜßÃÜå ´ÜÜ. 07-09-'14ÃÜÜ ÓÜåè íÜÑÜÝÃÜíÜä¶Ü ³ÜÑÜÜ “å. 18 íÜóÜÚÃÜß ŒÏÜÓå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ Ý÷ôÜÜËÜ ÝíÜÍÜÜÄÜÏÜÜØ ¡å²Ü‰ ÃÜÜÃÜÜÏÜÜØ ÃÜÜÃÜÜ ‘ÜÏܳÜß ïÜé ‘ÓßÃÜå ´ÜËÜ’ÜíÜÜÓ ËÜ°´Üß ÆÜÜÏÜ´ÜÜ íÜóÜÚ 2000³Üß ÏÜàƒÑÜ Ý÷ôÜÜËÜÃÜßïÜ †ÝÁÜ‘ÜÓß ´ÜÓß‘å ‘ÜÑÜÚÓ´Ü “å. ôÜØô³ÜÜÃÜß èéÝÓÑÜÜ´ÜÃÜå ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ Ó܃ÜßÃÜå ´ÜåÏÜÃÜß ôÜåíÜÜ œÜÜêÜà Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜÝÓíÜÜÓ íÜ´Üß ñÜß †Ýè´ÜÍÜ܉ÃÜå ôíÜô³Ü, ôÜݘÑÜ †ÃÜå ¹ß™ÜÚÜÑÜà ¢íÜÃÜ ÏÜÜüå ƒÜâËÜ ƒÜâËÜ ïÜàÍÜ圓Ü.

ñÜß ÝËÜÍÜÜóÜÍÜ܉ ‘ä. ÓÜÏÜüå‘¢ †ÜçÉôÜåü ÝíÜÍÜÜÄÜ • 26-09-'59

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ÆÜâíÜÚ ü×ôüß ÆÜÂôÜÃÃÜíܹÃÜ ÏÜ÷å´ÜÜÃÜå ñܽÜØèêÜß ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüÃÜÜ ÆÜâíÜÚ ü×ôüß ÆÜÂôÜÃÃÜíܹÃÜ ÏÜ÷å´ÜÜÃÜàØ ´ÜÜ. 19-8-2014ÃÜÜ ÓÜåè †íÜôÜÜÃÜ ³ÜÑÜàØ. ´Üå†Üå 2003³Üß 2010 ôÜàÁÜß ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ ü×ôüß Æܹå ÷´ÜÜ. ÍÜÜíÜÃÜÄÜÓÃÜß ÝÏÜêÜÏÜÜØ ÃÜÜå‘Óß³Üß ´Üå†Üå†å ‘ÜÓ‘ß¹ßÚÃÜß ïÜé†Ü´Ü ‘Óß ÷´Üß. ôíÜÜ´ÜصÑÜ œÜìíÜì ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ÍÜÜíÜÃÜÄÜÓÏÜÜØ ÆÜÝµÜ‘Ü œÜêÜÜíÜß ÷´Üß. †Ü”Ü¹ß ËÜܹ ÏÜèâÓ ‘ÜÑÜ¹Ü †ÃÜå ÏÜèâÓ ‘êÑÜܱÜÃÜÜ šÜåµÜå †ÍÑÜÜôÜ ‘Óß èà¹ÜØ-èà¹ÜØ ‘ÜÏܹÜÓ ÏÜزìÜåÏÜÜØ ÝíÜÝíÜÁÜ ÷Üå¼Ü†Üå ÆÜÓ Ó÷ß ‘ÜÏܹÜÓ ‘êÑÜÜ±Ü ÆÜÂíÜäݶ܆ÜåÏÜÜØ ôÜݘÑÜ ÑÜÜåÄܹÜÃÜ †ÜÆÑÜàØ ÷´ÜàØ. ‘ÜýÄÜÂåôÜ ÆÜšÜÏÜÜØ ¡å²Ü‰ ôÜݘÑÜ ÓÜè‘ÜÓ±ÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÑÜÜ ËÜܹ ÆÜšÜÏÜÜØ ‹œœÜ ÷Üå¼Ü†Üå ÆÜÓ Ó÷ß ‘ÜÏÜÄÜßÓß ËÜ¡íÜß ÷´Üß. ´Üå†Üå ÍÜÜíÜÃÜÄÜÓÃÜÜ ôÜÜØôܹ ´ÜÓß‘å µÜ±Ü ÏÜà¼´Ü ÏÜÜüå œÜâØü܉ †ÜíÑÜÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ôÜÉì´ÜÜÆÜâíÜÚ‘ ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜàØ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ´íÜ ‘ÑÜàÛ ÷´ÜàØ. ÓÜè‘Ü ‹ÆÜÓÜØ´Ü ÄÜàèÓÜ´Ü ÓÜŸÑÜ ƒÜÜ¹ß †ÃÜå ÄÜÂÜÏÜÜå¾ÜåÄÜ ËÜÜç²Ú, ÄÜÜØÁÜßôÏÜäÝ´Ü ü×ôü, ôÜÓ¹ÜÓ ôÏÜäÝ´Ü ü×ôü, ôÜÜåÏÜÃÜÜ³Ü ü×ôü †ÃÜå ËÜß¡Ø †ÃÜå‘ ü×ôüÜå-ôÜØô³Ü܆ÜåÏÜÜØ ‹œœÜ ÷Üå¼Ü†Üå ÆÜÓ Ó÷ß ôÜåíÜÜ †ÃÜå ôÜÜÏÜÜÝè‘ šÜåµÜå ôÜ´Ü´Ü ôÜݘÑÜ ÓûÜ ÷´ÜÜ. ´ÜÜ. 8-3-2003³Üß ´Üå†Üå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüÃÜÜ ü×ôüßÏÜزìÏÜÜØ ¡å²ÜÑÜÜ ÷´ÜÜ. ´ÜåÏÜÃÜß ÓÜ÷ËÜÓß ÷å«ì œÜÜêÜ´ÜÜ ÄÜÜØÁÜßôÏÜäÝ´Ü ü×ôü †ÃÜå ôÜÓ¹ÜÓ ôÏÜäÝ´Ü ü×ôüå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ôÜܳÜå ÏÜìß ÍÜÜíÜÃÜÄÜÓ ÝèêêÜÜÏÜÜØ ôíÜ´ÜØµÜ Óß´Üå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜß ÆÜÓßšÜ܆ÜåÃÜàØ ïÜÜìÜ, ÏÜ÷ÜïÜÜì܆ÜåÏÜÜØ †ÜÑÜÜåèÃÜ ‘Óß ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ ÆÜÂœÜÜÓÃÜß ‘ÜÏÜÄÜßÓß ËÜ¡íÜß ÷´Üß. ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ÝíÜ‘ÜôÜ ÏÜÜüå ³Ü´Üß ‘ÜÏÜÄÜßÓßÏÜÜØ ´Üå†ÜåÃÜÜå ôÜÜ³Ü ôÜ÷‘ÜÓ ÷ØÏÜåïÜÜ ÓûÜå. íÜÁÜ´Üß ŒÏÜÓ †ÃÜå ôíÜÜô³ÑÜÃÜÜ ‘ÜÓ±ÜÜåôÜÓ ´Üå†Üå†å ´ÜÜ. 19-10-2010³Üß ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüÏÜÜسÜß ü×ôüß ´ÜÓß‘å ÓÜ¢ÃÜÜÏÜàØ †ÜÆÑÜàØ ÷´ÜàØ ÆÜÓØ´Üà ´ÜåÏÜÃÜß ïÜàÍÜ圓܆Üå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ôÜܳÜå ÷ØÏÜåïÜÜ Ó÷ß ÷´Üß. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüÃÜÜ ü×ôüßÄܱÜ, ôüÜÉ ´ÜåÏÜè ôÜåíÜ‘ ÍÜ܉-ËÜ÷åÃÜÜå ´ÜÓɳÜß ôíÜ. ÆÜÂôÜÃÃÜíܹÃÜÍÜ܉ÃÜå ù¹ÑÜÆÜâíÜÚ‘ÃÜß ñܽÜØèÝêÜ ôÜܳÜå ÷ÝÓ ‚. 251


252

Akshardeh web (2014)08 09 10  

August-September-October-2014 issue of Navajivanno Akshardeh

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you