__MAIN_TEXT__

Page 1

íÜóÜÚ": 03 †Ø‘": 10-11 ôÜìØÄÜ †Ø‘ : 30-31   •  †ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ. 2015

“âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü": _ 25

¹Óå‘ è±Ü ¡±Üå “å ‘å ÄÜÜØÁÜߢ †å‘ †ôÜÜÁÜÜ íÑÜÞø´Ü ÷´ÜÜ. ‰òÜÓå ‡œ“ÒàØ ÷´ÜàØ ‘å †å ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ÓÜè‘ßÑÜ ˜ÜØÝ´Ü êÜÜíÜå †ÃÜå †åÏܱÜå †å ‘ÑÜÛà. †åÏÜÃÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ‡œ“Ü ÷´Üß ‘å ÏÜܱÜôÜÜåÃÜÜ ù¹ÑÜÏÜÜØ ËܹêÜÜíÜ †ÜíÜå †ÃÜå †åÃÜܳÜß ¢íÜÃÜÏÜÜØ ‘ÜÑÜÏÜß ËܹêÜÜíÜ †ÜíÜå. ÏÜÃÜå êÜÜÄÜå “å ‘å ´Üå†Üå †Ü ÷ÜØôÜêÜ ‘Óß ïÜøÑÜÜ ÃܳÜß. ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜß ôÜÜæ³Üß ÆÜÂåÏÜÜì íÑÜÞø´Ü†Üå ÆÜæ‘ßÃÜÜ †å íÑÜÞø´Ü ÷´ÜÜ ‘å èå †åíÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜå †Ý´Ü ÝÃÜ‘ü´ÜܳÜß ÏÜìß ïÜ‘´ÜÜ èå ´ÜååÏÜÃÜåå ÝÆÜÂÑÜ ÷´ÜÜ. . . . ÏÜå 20, 1963 ôÜß. ÓÜèÄÜÜåÆÜÜêÜÜœÜÜÓß


íÜóÜÚ": 03 †Ø‘": 10-11 ôÜìØÄÜ †Ø‘ : 30-31   •  †ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ. 2015 “âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü": _ 25

´ÜصÜß ÝíÜíÜå‘ ¹åôÜ܉

ôÜØÆÜܹ‘ ‘å´ÜÃÜ éÆÜåÓÜ

2. ¢íÜÃÜ : ÑÜÜåÄÜ, ôÜÜÁÜÃÜÜ, ‹ÆÜÜôÜÃÜÜ. . . . . . . . . . . ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó. . . . 298

ÆÜÓÜÏÜïÜÚ‘ ‘ÝÆÜêÜ ÓÜíÜêÜ

4. ËÜÜÆÜàÃÜÜ ÆÜÜØœÜ ²ÜçøüÓ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . †ÏÜä´ÜêÜÜêÜ íÜåÄܲ . . . 310

ôÜÜèôÜŸ¡ †ÆÜâíÜÚ †ÜïÜÓ ÍÜÜóÜÜïÜàݽ ¹ßÆÜ‘ «Ü‘Ó †ÜíÜ 1

રે ખાંકન: રમેશ ઠાકર 100 Tributes

†ÜíÜ 4

કાવ્ય: નવા વર્ષનું પણ રવીન્દ્રનાથ ઠાકુ ર અનુવાદ : મહાદેવ દેસાઈ [નવજીવન, 11 નવેમ્બર, 1923]

†ÜíÜ 3

લેખ: જીવનનું શાસ્ત્ર કાકાસાહે બ કાલેલકર [હરિજનબંધુ, 30 જુ લાઈ, 1933]

íÜÜ„óÜ‘ êÜíÜÜèÏÜ : _150/- (¹åïÜÏÜÜØ) _1500/- (ÝíܹåïÜÏÜÜØ) ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ/êÜíÜÜèÏÜ ÏÜÜå‘êÜíÜÜÃÜàØ ôÜÓÃÜÜÏÜàØ íÑÜíÜô³ÜÜÆÜ‘, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß« ÆÜÜ“ì ÆÜÜå. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, †ÏܹÜíÜܹ-380 014 ÉÜåÃÜ": 079-27540635 079-27542634 e-mail ":"sales@navajivantrust.org website ":"www.navajivantrust.org

ôÜØÆÜܹ‘ßÑÜ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295

1. ¢íÜÃÜÆÜÂÍÜÜ´Ü. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ËÜÜÆÜÜêÜÜêÜ ÄÜ. íÜæ¾. . . . 296 3. ¢íÜÃÜÁÜÏÜÚ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ôÜØ. ÁÜàÓØÁÜÓ. . . . 304 5. ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ : êÜå ÝÏÜ”åÓÜËêÜ ‹ÉåÚ ¹ÝÓºÃÜÜÓÜÑÜ±Ü . . . . . ÆÜÂÉàêêÜ ÓÜíÜêÜ. . . . 312 6. ôíÜ´íÜ : `†Ü‡ íÜç†Ó ÏÜÜÑÜ íÜçêÑÜâ”'. . . . . . . . . . . . ‘ÜèêÜ †Üå”Ü íÜæ¾. . . . 317 7. ƒÜܹßÀÝóü : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜß, êÜÜêÜœÜع íÜÜåÓÜ. . . . 320 8. ``ÏÜÜ, ÷àØ ƒÜÜ¹ß ‘åÏÜ ÆÜ÷åÓàØ “àØ?''. . . . . . . . . . . . . . . . . . ‡êÜÜ Ó. ÍÜ©. . . . 321 9. ÆÜÜæÝóü‘ ÆÜß±ÜàØ : ÃÜßÓÜå. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ÄÜ¡ÃÜÃÜ ÃÜÜÑÜ‘. . . . 323 10. ÄÜÜØÁÜßÀÝóü : Õ÷¹à, Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ †ÃÜå ÄÜÜåÓšÜÜ. . . . . . . . . . . . . . ÄÜÜØÁÜߢ. . . . 325 11. †ÏܹÜíÜܹÏÜÜØ ÓÜèœÜغ èÑÜØ´Üß ÆÜÂôÜØÄÜå ÍÜÜóܱÜ. . . . . . . . . ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜß. . . . 331 12. ÆÜàô´Ü‘ : ݹÃÜœÜÑÜÜÚ ÝíÜïÜå. . . . . . . . . . . . . . . . . . . ËÜÜÆÜÜêÜÜêÜ ÄÜ. íÜæ¾. . . . 332 13. ÆÜàÃÜ:ÆÜÝÓœÜÑÜ, ôÜØÝšÜÆ´Ü ÆÜÝÓœÜÑÜ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 334 14. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß : 100 íÜóÜÚ ÆÜ÷åêÜÜØ . . . œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ. . . . 337

`ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ œÜÜ÷‘Üå – íÜܜܑÜå – ÄÜÂÜ÷‘ÜåÃÜå .. . . . . . . . .  . .. . . . 342

ôÜà¤Ü íÜܜܑÜåÃÜå. . .

ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÏÜÜØ ŸÑÜÜØ ÆÜ±Ü ôÜÜæèÃÑÜ ôÜܳÜå ê܃ÜÜ±Ü †ÆÜÜÑÜàØ “å, ´ÑÜÜØ ÏÜâìÃÜå íÜÁÜàÏÜÜØ íÜÁÜà íÜÉܹÜÓ Ó÷åíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÓÜÑÜÜå “å. ¡å²±Üß èåÏÜÃÜß ´ÜåÏÜ Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å, ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ ŸÑÜÜØ èéÓ è±Ü܉ ´ÑÜÜØ ÏÜັÜÃÜÜ ¹ÜåóÜÜå †ÃÜå ¡å²±Üß ôÜàÁÜÜÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å †ÃÜå ÆÜܹüßÆÜ ÏÜâ‘íÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ÆÜÂô´Üà´Ü ÆÜܹüßÆÜ ÑܳÜÜ´Ü³Ü Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å, †å ÝôÜíÜÜÑÜÃÜß ÆÜܹüßÆÜ ¹âÓ ‘Ó܉ “å. ôÜÜæèÃÑÜÆÜâíÜÚ‘ÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜå †ÃÜå ÃÜíÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜØ ( ) ‘ÜÌôÜÃÜß ôÜÜÏÜÄÜÂß ÏÜâì ê܃ÜÜ±Ü ÆÜÂÏÜܱÜåÃÜß “å. [ ] ‘ÜÌôÜÏÜÜØ ÏÜâ‘åêÜß ôÜÜÏÜÄÜÂß †ÃÜå èéÓ è±Ü܉ ´ÑÜÜØ ÃÜíÜß ‘åüêÜß‘ ÆÜܹüßÆÜ ôÜØÆÜܹ‘ ¿ÜÓÜ ê܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. èå ÆÜÜÃÜÜØ ÆÜÓ ÏÜâì ê܃ÜܱÜÃÜß ÆÜܹüßÆÜ †ÃÜå ôÜØÆÜܹ‘ÃÜß ÆÜܹüßÆÜ, †åÏÜ ËÜØÃÜå ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜØ ÏÜâì ÏÜÜüå ÏÜâ. †ÃÜå ôÜØÆÜܹ‘ ÏÜÜüå ôÜØ. ‹êêÜåƒÜ ‘ÓÜÑÜÜå “å. èå ÆÜÜÃÜÜ ÆÜÓ ÏÜÜµÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÏÜັÜÜêÜÑÜÏÜÜØ “ÜÆÜßÃÜå ÏÜâì ÆÜܹüßÆÜ “å ´ÑÜÜØ ‘ïÜÜå ‹êêÜåƒÜ ‘ÓÜÑÜÜå ÃܳÜß. èå ÆÜÜÃÜÜØ ÆÜÓ †å‘³Üß íÜÁÜà ÆÜܹüßÆÜ ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜØ ËÜÁÜå è ‘ÜåÃÜÜ ¿ÜÓÜ ´Üå ‹êêÜåƒÜ ÃÜ ‘Ó´ÜÜØ ËÜÁÜß ÆÜܹüßÆÜÃÜå †Ø´Üå ´ÜåÃÜß ÃÜÜÇÁÜ ÏÜà‘܉ “å. †ÏܹÜíÜܹ ƒÜÜ´Üå³Üß ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÑÜàÛ. 294


ôÜØ‘êÆÜ, ‘ÓÜåÝìÑÜÜå †ÃÜå íÜÜœÜÃÜ ôÜØÆÜܹ‘

¢íÜÃÜÏÜÜØ †ÜÄÜì íÜÁÜíÜÜ ‡œ“ÃÜÜÓ ôÜÜæ ÏÜÜüå ÃÜíÜàØ íÜóÜÚ ‘Üå‰ÃÜå ‘Üå‰ ôÜØ‘êÆÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ÆÜÂåÓ±ÜÜ ê܉ †ÜíÜå “å. ÆÜ“ß †Ü ôÜØ‘êÆÜ ‘å ÝÃÜÁÜÜÚÓ ‘åüêÜÜ ÃÜ’Ó ÆÜÂÑÜ´ÃÜÜåÏÜÜØ ÆÜÝÓ±ÜÏÜå “å †å ´ÜÜå ÆÜôÜÜÓ ³Ü´ÜÜØ Ý¹íÜôÜÜå è ËÜ´ÜÜíÜå “å. ôÜØ‘êÆÜÃÜå ÆÜâÓÜå ‘ÓíÜÜ ïÜ´ÜÆÜÂÝ´ÜïÜ´Ü ôÜݘÑÜ´ÜÜ ôÜܳÜå ïÜé ³ÜÑÜåêÜß ôÜÉÓÏÜÜØ ÏÜÁÑÜÜÃÜå ÆÜ÷ÜǜܴÜÜ ôÜàÁÜßÏÜÜØ ´ÜÜå ‘ÑÜÜ ÷å´Üà ôÜܳÜå ôÜÉÓå ÃÜß‘ëÑÜÜ ÷´ÜÜ †å ÆÜ±Ü ÝíÜôÜÓ܉ ¡ÑÜ “å †ÃÜå šÜ±ÜÍÜÓ ÆÜÜåÓÜå ƒÜÜíÜÜ ËÜå«åêÜÜ †ÜÆܱÜå ´ÑÜÜØ è êÜÜØËÜÜ êÜ÷ ³Ü‰ è‰†å “ß†å. ¡´ÜÍÜÜ´ÜÃÜÜØ †Ü‘óÜÚ±ÜÜå³Üß ™ÜåÓ܉ ´ÑÜÜØ è ËÜÜ‘ßÃÜÜå íÜƒÜ´Ü ÄÜÜìß ¹‰†å “߆å ÑÜÜ ÆÜ“ß ŸÑÜÜØ ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜ †åÃÜå è ÏÜØÝ”êÜ ÏÜÜÃÜß íÜßÓÏÜß è‰†å “ß†å. . . .ÆÜ±Ü †å³Üß ‘؉ ÆÜ“ßÃÜÜØ íÜóÜÚå †ÜÆܱÜå ôÜØ‘êÆÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ “Üå²ß ¹å´ÜÜØ ÃܳÜß. ‘ÓÜåÝìÑÜÜÃÜß èåÏÜ ÉÓß œÜ²ß†å “߆å, ÆÜ²ß†å “ß†å ÃÜå ÉÓß ÉÓß œÜ²ß†å “߆å. †ÃÜå‘ íÜƒÜ´Ü ÆܲÒÜ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÃÜå †åÏÜ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ü‘ÜíÜß Ó܃Üå “å ‹´ôÜÜ÷. ¹Óå‘ íÑÜݐ´Ü ÑÜÜØ‘ ÃÜå ÑÜÜØ‘³Üß ÆÜÜå´ÜÜÃÜå èéÓß ‹´ôÜÜ÷ ÏÜåìíÜß êÜå “å. ‘Üå‰ ™ÜÓÏÜÜسÜß, ‘Üå‰ ÃÜÜå‘Óß-ÁÜØÁÜÜÃÜÜ ô³Üìå³Üß, ‘Üå‰ ÝÏÜµÜ ÆÜÜôÜå³Üß (‘Üå‰ ïܵÜà ÆÜÜôÜå³Üß ÆܱÜ), ‘Üå‰ ÝÉêÏÜß Ý÷ÓÜå, ôÆÜÜåüÚôÜÏÜåÃÜ ‘å ÓÜè‘ßÑÜ ÃÜå´ÜÜ ÆÜÜôÜå³Üß, ‘Üå‰ èåÃÜå ÑÜÜÓåÑÜ ÃÜ ÏÜëÑÜÜ ÷ÜåÑÜ †åíÜß íÑÜݐ´Ü ÆÜÜôÜå³Üß, ´ÜÜå ‘Üå‰ íÜÜœÜÃܳÜß. †Ü ËÜÁÜÜÏÜÜØ íÜÜœÜÃÜ †åüêÜÜ ÏÜÜüå ôÜÜæ³Üß ñÜåó« ôÜܳÜß ËÜÃÜß Ó÷å “å ‘å †åÃÜÜ ‘ßÁÜàØ ÃÜ÷Î ‘ÓíÜÜ “´ÜÜØ †ÜÆܱÜÜå ôÜÜ³Ü “Üå²´ÜàØ ÃܳÜß, ÆÜÜå´Üå ‘÷å “å †åÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ †ÜÆܱÜÜ ÆÜÓ ¹ËÜÜ±Ü ÃܳÜß ‘Ó´ÜàØ. †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜß ÆÜ‘äÝ´Ü ÏÜàèËÜ ÉÓß Éôܲ܉ ÆܲíÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´ÜåÏÜ ÆÜ±Ü íÜ´ÜÚíÜÜ ¹å “å! `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜå †Ü †Ø‘ ¢íÜÃÜÀÝóüÃÜÜ ÝíÜïÜåóÜ †ØÄÜ ôÜܳÜå †ÜÆÜÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ “å. èåÏÜÜØ, ôÜíÜÜÓå ‹«íÜܳÜß ê܉ÃÜå ÓÜ´Üå ôÜâíÜÜ ôÜàÁÜß †ÃÜå ÍÜÜæÝ´Ü‘³Üß ê܉ÃÜå †ÜÁÑÜÜÝ´ÏÜ‘ ÝíÜœÜÜÓ ôÜàÁÜß ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜåÃÜÜ ÕœÜ´ÜÃÜ-ÏÜÃÜÃÜ-ÏÜسÜÃÜ ôÜÜÏÜåêÜ “å. ôÜíÜÜÓÏÜÜØ íÜ÷åêÜÜ ‹«íÜÜÃÜÜ êÜÜÍÜ ÝíÜïÜå ËÜÜÆÜÜêÜÜêÜ ÄÜ. íÜæ¾ ´ÜÜå ËܹêÜÜ´Üß è´Üß ¢íÜÃÜïÜæêÜßÏÜÜØ †Ü÷ÜÓ, ÝÃÜºÜ †ÃÜå ñÜÏÜÏÜÜØ ôÜÏÑÜ‘ÆܱÜàØ êÜÜíÜíÜÜ ÝíÜïÜå ÁÜàÓØÁÜÓÃÜÜå êÜåƒÜ “å. †Ü´ÏÜÝÃÜÓßšÜ±Ü ‘Ó´ÜÜØ Ó÷ß ¢íÜÃÜÃÜå ôÜ´Ü´Ü §œÜ܉†å ê܉ èíÜÜÃÜß ÆÜÂåÓ±ÜÜ ÆÜܲ´ÜÜå ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘ÓÃÜÜå êÜåƒÜ “å ´ÜÜå †å‘ ôÜÏÜÑÜå ¢íÜíÜÜÃÜß †ÜïÜ “Üå²ß ¹ßÁÜÜ (‰. ôÜ. 1914) ÆÜ“ß ÝÃÜôÜÄÜÜÚåÆÜœÜÜÓÃÜÜ †ÃÜå‘ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå ‘Óß ‘ÜÑÜÏÜ ÑÜàíÜÜÃÜ èåíÜß ôÉâÝ´ÜÚ³Üß ‘ÜÑÜÚÓ´Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÆÜÜØœÜ ²Üå‘üÓÜå ÝíÜïÜå †ÏÜä´ÜêÜÜêÜ íÜåÄܲÃÜÜå êÜåƒÜ “å. íÜìß ÄÜÜØÁÜߢ†å ÆÜàÃÜ¢ÚÝíÜ´Ü ‘ÓåêÜß ƒÜÜ¹ß †å †ÜèÃÜß ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ‘ÆÜÜôÜ, ÓåïÜÏÜ ‘å ¥ÃÜÏÜÜسÜß ÷ܳÜå ‘ÜØ´ÜåêÜàØ ÃÜå ÷ܳÜå íܱÜåêÜàØ íÜôµÜ è ÏÜÜµÜ ÃÜ÷Î, †å³Üß ÆÜ±Ü ÝíÜïÜåóÜ “å ´ÜåíÜß ƒÜܹßÀÝóü ÝËÜêÜíÜÃÜÜÓ ‡êÜÜ. Ó. ÍÜ©ÃÜß †ÝÍÜíÑÜÞø´Ü ÆÜ±Ü “å. †ÃÜå “åíÜüå ÏÜÃÜàóÑÜ¢íÜÃÜÃÜàØ ÁÑÜåÑÜ ïÜàØ? ôÜ´ÜÖ-ݜܴÜ-†ÜÃÜعÃÜß ÆÜÂÜÝÆ´Ü? ¡å ´ÜåÏÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå `ÏÜÃÜàóÑÜÃÜß ´ÜÏÜôÜÏÜÜسÜß ÓèôÜÏÜÜØ †ÃÜå ÓèôÜÏÜÜسÜß ôÜ´íÜ ´ÜÓÉÃÜß ÄÜÝ´Ü'ÃÜàØ íܱÜÚÃÜ ‘Ó´Üß ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÃÜß ‘³ÜÜ êÜå ÝÏÜ”åÓÜËêÜÃÜÜå ÆÜÂÉàêêÜ ÓÜíÜêÜå †ÜÆÜåêÜÜå ôÜÜÝ÷Ý´ÑÜ‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ ÆÜ±Ü “å. ÃÜíÜÜ íÜóÜÚÃÜÜ ôÜØ‘êÆÜÜå ÆÜâÓÜØ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ÆÜÂåÓ±ÜܹÜÑÜß ËÜÃÜß Ó÷å †å ïÜàÍÜåœ“Ü ôÜܳÜå ôÜ÷àÃÜå íÜÜœÜÃÜ ÏÜàËÜÜÓ‘, ôÜÜêÜ ÏÜàËÜÜÓ‘. ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

295


¢íÜÃÜÆÜÂÍÜÜ´Ü ËÜÜÆÜÜêÜÜêÜ ÄÜ. íÜæ¾ ôÜíÜÜÓÏÜÜØ íÜ÷åêÜÜ ¥«Üå (ÍÜÜíÜÝÏÜñÜ)

ÆÜÂÍÜÜ´Üå ÆÜ“åݲÑÜàØ ÃÜÜ †Üå°ß†å¢  †å ¢, †ÜíÑÜÜØ †èíÜÜìÜØ ¡ÑÜ,  †ÜíÑÜÜ íÜÜÑÜàÑÜå íÜìß ¡ÑÜ  †ÜíÜÜ Óå †Ý´ÜÝ³Ü ÃÜÜ ´ÜÓ“Üå²ß†å ¢.  — ‹ïÜÃÜôÜÖ

†Ü ËÜàݽíÜܹÃÜÜ èÏÜÜÃÜÜÏÜÜØ êÜÜå‘ÜåÃÜå íÜ÷åêÜÜ ¥«íÜÜÃÜàØ ‘÷å´ÜÜØ ÆÜ±Ü ËÜß‘ êÜÜÄÜå “å. `íÜ÷åêÜÜ ¥«íÜÜÃÜß üåíÜ ÆÜܲÜå' †åÏÜ ‘÷å´ÜÜØÃÜß íÜÜÓÏÜÜØ `ôÜíÜÜÓå íÜ÷åêÜÜ ¥«íÜܳÜß ïÜÜå êÜÜÍÜ?' ËÜÂÜúÏÜà÷â´ÜÚÏÜÜØ ¥«íÜÜÃÜàØ ÆÜà±ÑÜ †ÏÜÜÓå ÃܳÜß ¡å‰´ÜàØ. ¥«íÜÜÏÜÜØ íÜìß íÜƒÜ´Ü ïÜÜå? ŸÑÜÜÓå †ÜØƒÜ ¥™Ü²ß ¡ÑÜ ´ÑÜÜÓå ¥«íÜÜÃÜàØ. ´ÜÏÜÜå ´ÜÜå µÜ±Ü †ÃÜå œÜÜÓÃÜß íÜœœÜå ¥«íÜÜÃÜàØ ‘÷Üå! œÜÜÓÃÜå ËܹêÜå “ íÜÜÄÑÜå ¥«íÜܳÜß ïÜàØ ³Ü‰ ¡ÑÜ? íÜ÷åêÜÜØ ¥«ÃÜÜÓÜ ÏÜÜå²Ü ¥«ÃÜÜÓÜ ‘Ó´ÜÜØ ïÜàØ ÝíÜïÜåóÜ †ÜÓÜåÄÑÜ ÁÜÓÜíÜÃÜÜÓÜ ÷ÜåÑÜ “å? ôÜíÜÜÓÏÜÜØ íÜ÷åêÜÜ ¥«ß ݹíÜôÜå ËÜÄÜÜôÜÜØ ƒÜÜíÜÜØ †åÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ÆÜåü ÍÜÓß §™Ü ê܉ ŸÑÜÜÓå †ÜØƒÜ ƒÜâêÜß ¡ÑÜ ´ÑÜÜÓå ¥«ß ‘ÜÏÜå êÜÜÄÜíÜàØ †ÏÜÃÜå ´ÜÜå «ß‘ è±ÜÜÑÜ “å. ´ÜÏÜÜå êÜÜå‘Üå ËÜÂÜúÏÜà÷â´ÜÚÏÜÜØ ¥«íÜÜÃÜàØ ÆÜâØ“²àØ «ß‘ ÆÜ‘²ß ËÜå«Ü “Üå. †ÏÜÜÓå øÑÜÜØ ôÜØÁÑÜÜÆÜâ¡ ‘ÓíÜß “å ‘å íÜ÷åêÜÜ ¥«íÜÜÃÜàØ ‘÷Üå “Üå? èå ÍÜÄܴܲÜØ ÷ÜåÑÜ ´Üå ÍÜêÜå ¥«å. ôÜíÜÜÓÏÜÜØ èåíÜß ÄÜàêÜÜËÜß §™Ü †ÜíÜå “å ´ÜåíÜß ôÜÓôÜ §™Ü í܃ܴÜå è ´ÜÏÜÜå ¥«íÜÜÃÜàØ ‘÷ß ôíÜÜô³ÑÜÃÜå ËÜÄÜܲíÜÜÃÜàØ è ÃܳÜß ‘÷å´ÜÜ ïÜàØ? †ÃÜå ÓÜåè ÝÃÜÑÜÝÏÜ´Ü ¥«íÜàØ è ¡å‰†å †åíÜÜå †ÜÄÜÂ÷ ïÜÜ ÏÜÜüå? œÜÜÓÃÜå ËܹêÜå “ íÜÜÄÑÜå ¥«íÜܳÜß ïÜàØ ÃÜà‘ïÜÜÃÜ? — †ÜíÜÜ †ÃÜå‘ ÆÜÂðÃÜÜåÃÜÜå ÏÜÜÓÜå œÜÜêÜå “å": ËÜàݽíÜܹÃÜå ïÜÜåÍÜå †åíÜÜ †Ü ÆÜÂðÃÜÜå “å. ËÜÂÜúå ÏÜà÷â´ÜåÚ ËÜàÁÑÜå´Ü ôíÜô³ÜÜå ÓšÜܳÜÚÏÜÜÑÜàóÜ: |  ´ÜµÜ ¹à:ƒÜôÑÜ ïÜÜôÑܳÜÚ ôÏÜÓåݽ ÏÜÁÜàôÜâ¹ÃÜÏÜÖ ||  296 

ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ÜÑÜàóÑÜÃÜß ÓšÜÜ ÏÜÜüå ôíÜô³Ü ÏÜÃÜàóÑÜå ËÜÂÜúÏÜà÷â´ÜÚÏÜÜØ (µÜ±Ü³Üß œÜÜÓ íÜÜÄÑÜÜÃÜå ôÜàÏÜÜÓå) ¥«ßÃÜå ¹à:ƒÜÃÜß ïÜÜÝÃ´Ü ÏÜÜüå ÏÜÁÜàôÜâ¹ÃÜÃÜàØ ôÏÜ ‘ÓíÜàØ. – †ÜÏÜ †ÜœÜÜÑÜÜåÚ ‘÷ß ÄÜÑÜÜ “å. ÆÜÓØ´Üà †Ü ÑÜàÄÜ †ÜœÜÜÑÜÜåÚÃÜå †Üå“Üå è ÏÜÜÃÜÃÜÜÓÜå “å? ËÜÂÜúå ÏÜà÷â´ÜåÚ œÜÜå´³ÜÜÑÜ ÝœÜôÜÑÜå´ÜÖ Ý÷´ÜÏÜÜ´ÏÜÃÜ: – †å ñÜàÝ´ÜíÜœÜÃÜ ÷íÜå ËÜàݽíÜܹßÃÜå ôÜØ´ÜÜåóÜß ïÜ‘´ÜÜØ ÃܳÜß. ïÜÜôµÜÜå ‘Ó´ÜÜØ ¹æÝÃÜ‘ “ÜÆÜÜ؆Üå †´ÑÜÜÓå íÜÁÜà ÆÜÂÏÜܱÜÍÜâ´Ü ÏÜÃÜÜÑÜ “å. ïÜØ‘ÓÜœÜÜÑÜÚ ‘Ó´ÜÜØ †¹ÃÜÜå ÝíܤÜÜÃÜïÜÜôµÜß íÜÁÜà ÆÜÂÏÜܱÜÍÜâ´Ü ÏÜÃÜÜ´ÜÜå è±ÜÜÑÜ “å. †Ü Þô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ÆÜÂÜœÜßÃÜ †ÜœÜÜÑÜÜåÚÃÜÜ ËÜÂÜúÏÜà÷â´ÜÚÏÜÜØ ¥«íÜÜÃÜÜ ‹ÆܹåïÜÃÜå êÜÜå‘Üå ÷ôÜß ‘Ü°å ´ÜÜå ÃÜíÜ܉ ÃÜ÷Î. ÆÜÓØ´Üà ËÜàݽ †ÃÜå ´Ü‘Ú †å ËÜØÃÜå ‘Ó´ÜÜØ ñÜ½Ü †ÃÜå ôÜØ‘êÆÜ íÜÁÜà ÏÜâêÑÜíÜÜÃÜ “å. èåÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ôÜØ‘êÆÜËÜì ‘å ñÜ½Ü ÃܳÜß ´ÜåíÜ܆Üå ÏÜÜüå ÏÜÜÓàØ †Ü ê܃ÜÜ±Ü ÃܳÜß. íÜå¹ÜåÏÜÜØ ‹óÜܹåíÜßÃÜÜØ ‹´ôÜÜ÷ÆÜÂåÓ‘ íܱÜÚÃÜÜå †ÜíÜå “å †å è ËÜ´ÜÜíÜå “å ‘å †ÜÑÜÜåÚ ÆܳÜÏܳÜß è íÜ÷åêÜÜ ¥«ÃÜÜÓÜ ÷´ÜÜ. ôÏÜäݴ܆ÜåÏÜÜØ íÜ÷åêÜÜ ¥«íÜÜÃÜàØ ÆÜà±ÑÜ ‘å ÏÜ÷¶íÜ ËÜ´ÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ “å. ``ÝïÜÑÜÜìÜÃÜß ïÜé†Ü´ÜÏÜÜØ †ÃÜå †Ø´ÜÏÜÜØ ŸÑÜÜÓå †ÜìôÜÃÜå †ÜÁÜßÃÜ ³ÜíÜÜÃÜß ËÜß‘ íÜÁÜÜÓå, ´ÑÜÜÓå ‘ÜÝ´ÜÚ‘ôÃÜÜÃÜ ´Ü³ÜÜ ÏÜÜ™ÜôÃÜÜÃÜÃÜÜØ ÆÜíÜÜåÚ ÄÜÜå«íÜß ÆÜÜå ÉÜüå ´Üå ÆÜ÷åêÜÜØ ÃÜÜ÷ß ´ÜæÑÜÜÓ ³ÜíÜÜÃÜÜå ÝÓíÜÜè †ÜÆܱÜÜ êÜÜå‘ÜåÏÜÜØ ÷´ÜÜå. †ÜÑÜÚêÜÜå‘Üå ‹óÜËÜàÚÁÜ ÷´ÜÜ. ``ôÜÄÜíܲ ÆÜÂÏÜܱÜå ôÜÏÜÑÜÆܑܵ Ó܃ÜíÜàØ †å †å‘ ÏÜÜÄÜÚ “å, †ÃÜå ¢íÜÃÜÏÜÜØ ‘åüêÜß‘ íÜô´Üà†ÜåÃÜÜå ÆÜâÓåÆÜâÓÜå †ÜÄÜÂ÷ Ó܃Üß †å †ÜÄÜÂ÷ †ÜÄÜì ôÜÄÜíܲÜå †ÃÜå †ÄÜíܲÜåÃÜå ôÜÓƒÜß Óß´Üå ÃÜÍÜÜíÜíÜß †å ËÜß¡å ÏÜÜÄÜÚ “å. èåíÜß üåíÜ [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÆÜÜ²ß†å ´ÜåíÜß ™ÜÓå² ËÜåôÜß ïÜ‘å “å. †å‘ÏÜÜØ ôÜ÷åêÜ܉ “å, ËÜߢÏÜÜØ ôÜØ‘êÆÜôÜÜÏܳÑÜÚ “å. ¹àÃÑÜíÜß íÜÜ´ÜÜåÏÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜå ÏÜÜÄÜÚ í܃ܴÜå íÜÁÜÜÓå †ÃÜà‘âì ÷ÜåÑÜ, ÆÜ±Ü †ÜÁÑÜÜÞ´ÏÜ‘ ÏÜÜÄÜÚ — ôÜÜœÜÜå †ÜÁÑÜÜÞ´ÏÜ‘ ÏÜÜÄÜÚ êܲÜÑÜ‘ ÷ÜåÑÜ “å. ´ÑÜÜØ ÑÜà½ÝíÜÓÜÏÜÃÜå ô³ÜÜÃÜ ÃܳÜß, ÏÜÜزíÜÜìÃÜå †íÜ‘ÜïÜ ÃܳÜß; ôÜÜÏÜÜ ÆÜšÜÃÜß ¹ÑÜÜ ´ÜÜå ƒÜíÜÜè è ÃÜ÷Î. †å ´ÜÜå ÷ܳÜß †ÃÜå ÄÜDzÜÃÜÜ ÑÜའèåíÜàØ “å. . . . ``ôÜØ‘êÆÜíÜßÓÜå ¹êÜßêÜÏÜÜØ ¥´ÜÓíÜÜÃÜß ÆÜ±Ü ™Ü±Üß íÜÜÓ ÃÜÜ ÆÜÜ²å “å. †åÃÜàØ ‘Ü †åÏÜÃÜß †ïÜÞø´Ü ‘å †ÝÍÜÏÜÜÃÜ ÃܳÜß ÷Üå´ÜàØ, ÆÜ±Ü ´Üå†Üå ËÜàݽíÜܹÃÜß ÏÜÑÜÜÚ¹Ü ¡±Üå “å, †å ÷ÜåÑÜ “å. ËÜàݽíÜܹÃÜÜ šÜåµÜÃÜß †Ø¹ÓÃÜß íÜÜ´ÜÜå ´Üå†Üå “âü³Üß œÜœÜåÚ “å. ËÜ÷ÜÓÃÜß íÜÜ´ÜÜå ÝíÜïÜå ´Üå†Üå ‘ÜØ ´ÜÜå ÏÜÜæÃÜ ôÜåíÜå “å, †³ÜíÜÜ ‘åíÜì ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ñܽÜÃÜå ïÜ˹Ëܽ ‘Óß †å‘ íÜÜÓ Óèâ ‘Óß “âüå “å.''1 ôÜÜ´Ü íÜÜÄÑÜå ¥«ßÃÜå ´ÜÓ´Ü œÜÜ-ÝËÜÝô‘ü †ÃÜå ËÜÄÜÜôÜÜØ ƒÜÜíÜÜÏÜÜØ ÃܳÜß ÆÜÝíܴܵÜÜ ‘å ÃܳÜß ÆÜÂôÜÃÃÜ´ÜÜ. ÏÜÜå²ß ÓÜ´Ü ôÜàÁÜß œÜÜÃÜÜ ‘å ‘ÜçÉßÃÜÜ ÆÑÜÜêÜ܆Üå °ÎœÜß °ÎœÜßÃÜå ÃÜÜçíÜåêÜÜå íÜÜØœÜíÜÜÏÜÜØ ÏÜ¡ êÜâØüÃÜÜÓÜ †ÃÜå ôÜíÜÜÓÏÜÜØ ÏÜÜå²Ü ¥«íÜÜÏÜÜØ †ÝÍÜÏÜÜÃÜ êÜå´ÜÜ ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜÜØ ÝÃÜô´Üåè ÏÜàƒÜÜå †íÜïÑÜ ¡åíÜÜ êÜÜÑÜ‘ “å. ôÜíÜÜÓÏÜÜØ œÜÜ ÆÜßÃÜå ´ÜÓ´Ü è “ÜÆÜÜÃÜß ƒÜËÜÓÜå íÜÜ؜ܴÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜØ ¹àÝÃÜÑÜÜ ôÜܳÜåÃÜÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ‘åíÜÜå “å †åÃÜàØ ÕœÜ´ÜÃÜ ‘å ÏÜÃÜÃÜ ÏÜܱÜôÜ ‘Óå †å †Üå“àØ êÜÜÍܹÜÑÜ‘ ÃܳÜß. íÜ÷åêÜÜ ¥«íÜܳÜß èå ôÉâÝ´ÜÚ †ÃÜå œÜæ´ÜÃÑÜ †ÃÜàÍÜíÜÜÑÜ “å ´Üå ÏÜÜå²Ü – ôÜâÑÜÜåÚ¹ÑÜ ËÜܹ ¥«íÜÜÏÜÜØ ‘¹ß ÃܳÜß †ÃÜàÍÜíÜÜ´ÜÜØ. ôÜíÜÜÓÏÜÜØ œÜÜÓå‘ íÜÜÄÑÜå ¥«ß è‰, ïÜÜæœÜ, ¹Ø´ÜÁÜÜíÜÃÜ, íÑÜÜÑÜÜÏÜ, ÏÜÜÝêÜïÜ, ôÃÜÜÃÜ íÜÄÜåÓå³Üß ÆÜÓíÜÜÓß è‰ ‹óÜܹåíÜßÃÜÜ ‹´ôÜÜ÷ÆÜÂåÓ‘ íÜÜ´ÜÜíÜ íÜœœÜå ‡óü¹åíÜÃÜàØ

ÁÑÜÜÃÜ ÁÜÓå †³ÜíÜÜ ôíÜÜÁÑÜÜÑÜ ‘Óå †å †ÜÓÜåÄÑÜÓšÜÜ ÏÜÜüå †Üå“àØ êÜÜÍÜ‘ÜÓ‘ ÃܳÜß. ôÜíÜÜÓÃÜàØ ïÜÜØ´Ü íÜÜ´ÜÜíÜÓ±Ü è †åíÜàØ ÷ÜåÑÜ “å ‘å ´Üå í܃ܴÜå ÏÜÃÜàóÑÜÏÜܵÜÃÜå ՜ܴíÜÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ ÏÜÃÜ ³Ü‰ †ÜíÜå “å. †Ü †ÓôÜÜÏÜÜØ ÝíܾܳÜßÚ†Üå ôíÜÜÁÑÜÜÑÜ ‘Óå “å ´ÜÜå ´ÜåÃÜß ÄÜÂ÷±ÜïÜÞø´Ü íÜÁÜå “å. êÜåƒÜ‘Üå †ÃÜå ‘Ýí܆Üå ÏÜÜüå †Ü íÜƒÜ´Ü ƒÜÓåƒÜÓ †ÏÜâêÑÜ ÷ÜåÑÜ “å. †ÜÄÜì `ïÜÑÜÃÜ'ÃÜÜ ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜå ¡å‰ïÜàØ ‘å ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ Óß´Üå µÜ±ÜœÜÜÓ íÜÜÄÑÜÜÃÜÜ †ÓôÜÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜß †ÜØƒÜ ¥™Ü²ß è ¡ÑÜ “å. ÓܵÜå ÃÜíÜ íÜÜÄÑÜå ôÜâíÜÜÃÜß ¡å üåíÜ ÆÜÜ²ß ÷ïÜå ´ÜÜå µÜ±Ü íÜÜÄÑÜå ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ Óß´Üå è ¥«ß èíÜÜÑÜ “å. ÆÜ“ß †ÜìôÜÃÜå íÜïÜ ³Ü‰ÃÜå †Ü؃ÜÜå ÏÜÎœÜß ÆܳÜÜÓßÏÜÜØ †ÜìÜåüÒÜ ‘Óå †å èà¹ß íÜÜ´Ü “å. ÃÜíÜ íÜÜÄÑÜå ôÜâíÜܳÜß “ ‘êÜÜ‘ÃÜß ÆÜÂÄÜÜ° ÝÃÜºÜ ÆÜ“ß³Üß, µÜ±ÜœÜÜÓ íÜÜÄÑÜå èéÓ ¥«ß è èíÜÜÑÜ “å †åíÜÜå ÏÜÜÓÜå †ÃÜàÍÜíÜ “å. ¥«ßÃÜå ¡å ïÜÜæœÜ èíÜÜÃÜß üåíÜ ÆÜ²ß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå è‰ †ÜíÜß, ¹Ü´Ü±Ü ‘Óß, íÑÜÜÑÜÜÏÜ íÜÄÜåÓå³Üß ÆÜÓíÜÜÓß †ÁÜÜåÚ ‘êÜÜ‘ ‘å ¹ïÜ ÝÏÜÝÃÜü ïÜÜØ´Ü, ÝÃÜ:ôÆÜع ÏÜÃÜå ‰òÜÓÃÜàØ ÁÑÜÜÃÜ ÁÜÓíÜàØ †å †ÜÓÜåÄÑÜ ÏÜÜüå ƒÜâËÜ è êÜÜÍܹÜÑÜ‘ “å. ݹíÜôÜÃÜÜ ™ÜÜÇ™ÜÜüÏÜÜØ †ÃÜå ¹Üå²ÁÜÜÏÜÏÜÜØ ÏÜܱÜôÜ êÜÜæÝ‘‘ ‘ÜÑÜÜåÚ ‘Óå “å, ŸÑÜÜÓå ôÜíÜÜÓÃÜÜ ïÜÜØ´Ü †ÃÜå ÆÜÂåÓ‘ íÜÜ´ÜÜíÜÓ±ÜÏÜÜØ ÏÜÃÜàóÑÜÏÜÜµÜ ‰òÜÓÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘Óå “å ´ÜÜå ´ÜåÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ †ÏÜà‘ ÆÜ‘ÜÓÃÜàØ ôÜØ‘êÆÜôÜÜÏܳÑÜÚ †ÃÜå ñÜ½Ü ‹¹ÖÍÜíÜå “å, †ÃÜå ¢íÜÃÜÏÜÜØ ôÜØ‘êÆÜ, ñܽÜ, ïÜÜØÝ´Ü, ôíÜÜÁÑÜÜÑÜÃÜå ƒÜâËÜ è §œÜàØ ô³ÜÜÃÜ “å. ¢íÜÃÜ †å ƒÜÜíÜÜÆÜßíÜÜ ‘å †åï܆ÜÓÜÏÜ ÏÜÜüå è ÃܳÜß. èåÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ïÜÜØÝ´Ü ÃܳÜß, ôÜØ‘êÆÜôÜÜÏܳÑÜÚ ÃܳÜß, ôíÜÜÁÑÜÜÑÜ ÃܳÜß, ñÜ½Ü ÃܳÜß, ´Üå ÏÜÃÜàóÑÜ ËÜ÷ÜÓ³Üß ´ÜعàÓô´Ü è±ÜÜ´ÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜåÑÜå ´Üå ´ÜعàÓô´Ü ÃܳÜß. ¢íÜÃÜ ô³ÜâêÜ ÃܳÜß ÆÜ±Ü ôÜâšÏÜ “å.

1 ‘Ü‘Ü ‘ÜêÜåêÜ‘Ó": ¢íÜÃÜ՜ܴÜÃÜ, ÆÜä. 248-9 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

297


¢íÜÃÜ : ÑÜÜåÄÜ, ôÜÜÁÜÃÜÜ, ‹ÆÜÜôÜÃÜÜ1 ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó †ÁÜÜåÄÜÜÏÜß ƒÜÇœÜÜ±Ü ÃÜå ¥ÁíÜÚÄÜÜÏÜß ¢íÜÃÜ-ÑÜÜåÄÜ ÏÜØÄÜìíÜÜÓ, 23 èàêÜ܉, 1968

ñÜß Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜÍÜ܉ ‘÷å´ÜÜ ÷´ÜÜ ‘å, ``‘Üå‰ ÄÜà±Üß ÏÜܱÜôÜ ÆÜÜôÜå ËÜå-µÜ±Ü Ýíܾ܆Üå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †å µÜ±ÜÏÜÜØ èå ´Üàœ“ ÝíÜ¾Ü ÷ÜåÑÜ ´ÜåÃÜß è êÜÜå‘Üå ‘¹Ó ‘ÓíÜÜÃÜÜ †ÃÜå ÏÜ÷¶íÜÃÜß ÝíܾÜÃÜå ‘ÜåÓå ÏÜâ‘íÜÜÃÜÜ. ‘Üå‰ ôÜØ´Ü †ÁÑÜÜ´ÏÜÝíÜ¾Ü ¡±Ü´ÜÜå ÷ÜåÑÜ, †åÃÜå ôÜØÄÜß´Ü ‹¶ÜÏÜ †Üíܲ´ÜàØ ÷ÜåÑÜ †ÃÜå ÝíÜÃÜÜå¹ÏÜÜØ ÆÜ±Ü ‘àïÜì ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå êÜÜå‘Üå †åÃÜß ÆÜÜôÜå³Üß ÝíÜÃÜÜå¹ êÜåíÜÜ †Ü´ÜàÓ ³ÜÜÑÜ. †å ÃÜ ÏÜìå ´ÜÜå è ôÜØÄÜß´Ü ´ÜÓÉ ¡ÑÜ †ÃÜå †åÃÜÜ ÍÜÞø´ÜÑÜÜåÄÜÃÜå ¹âÓ³Üß è ÃÜÏÜô‘ÜÓ ‘Óå.'' üâØ‘ÜÏÜÜØ ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜå ¥´ÜÓ´Üß íÜô´ÜàÃÜß œÜÜ÷ íÜÁÜÜÓå. ´Üå³Üß ôÜåíÜ‘å œÜå´ÜßÃÜå œÜÜêÜíÜàØ ¡å‰†å. ¹àÝÃÜÑÜÜ ÆÜÜôÜå³Üß êÜå´Üß

í܃ܴÜå, †ÃÜå ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜå †ÜÆÜ´Üß í܃ܴÜå ¥´ÜÓ´Üß íÜô´Üà ´ÜÓÉ †ÜÆܱÜå °ìß ÃÜ Æܲ߆å. ¹àÝÃÜÑÜÜ †ÜÆܱÜÃÜå †å ݹïÜÜ†å ƒÜÇœÜå ´ÜÜå ôÜÜíÜœÜå´ÜßÆÜâíÜÚ‘ ËÜœÜß è‰†å. ÷íÜå ¢íÜÃÜ-ÑÜÜåÄÜ ‘÷å “å ‘å †ÜÆܱÜÃÜå µÜ±Ü ÝíܾÜÃÜß †Üíܲ´Ü “å ´ÜÜå ´Üå ‰òÜÓÃÜÜå ÆÜÂôÜܹ “å. ôÜÜæ³Üß ÃÜßœÜêÜß ÝíܾÜÃÜÜ ÓÝôÜÑÜÜ †ÜÆܱÜß ÆÜÜôÜå †ÜíÜå ´ÜÜå ´ÜåÏÜÃÜå ÷ÜØ‘ß ‘Ü°íÜÜÃÜàØ †ÜÆܱÜàØ ‘ÜÏÜ ÃÜ÷Î. †åÏÜÃÜå †åÏÜÃÜÜØ ÓôÜ ÆÜÂÏÜܱÜå ƒÜÇœÜßÃÜå ËÜ´ÜÜíÜíÜàØ ¡å‰†å ‘å †ÜÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ñÜåó« ÓôÜ ‹ÆÜÓÃÜß ÝíܾÜÏÜÜØ “å. ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß ‘åÏÜ ÃÜ œÜ²Üå? †ÜÆܱÜÜÏÜÜØ Ó÷åêÜàØ †Ü‘óÜÚ±Ü íÜÜÆÜÓßÃÜå †ÜÆܱÜå êÜÜå‘ÜåÃÜå ‹ÃÃÜÝ´Ü ´ÜÓÉ ê܉ è‰†å †å è †ÜÆܱÜÜå ÁÜÏÜÚ “å.

¢íÜÃÜíÑÜÜÆÜß ôÜ÷ÑÜÜåÄÜ ïÜÝÃÜíÜÜÓ, 21 ôÜÆüåÏËÜÓ, 1968

`ôÜ÷ÑÜÜåÄÜ' ƒÜÓåƒÜÓ †å‘ ÏÜ÷ÜÃÜ ÑÜÜåÄÜ “å. ÏÜܱÜôÜ †å‘êÜÜå ôÜÜÁÜÃÜÜ ‘Óå †åÃÜß íÜÜ´Ü èà¹ß. †ÃÜàÍÜíÜ ³ÜÑÜÜå “å ‘å ÏÜܱÜôÜÃÜàØ ÏÜÃÜ †å‘êÜÜÃÜàØ ÏÜÃÜ ÃܳÜß ÏÜܱÜôÜÃÜÜ ÏÜÃÜÏÜÜØ ‘åü‘åüêÜß íÑÜÞø´Ü†Üå ¡ÄÜ´ÜÆܱÜå ‘ÜÏÜ ‘Óå “å. †ÃÜå ÏÜÃÜÃÜÜå ‘ËÜ¡å êÜå “å. ŸÑÜÜÓå †å è ÏÜÃÜÏÜÜØ ‘åüêÜß‘ íÑÜÞø´Ü†Üå ôÜâ´ÜåêÜß ÷ÜåÑÜ “å. ôÜâ´ÜåêÜß ïÜàØ, “âÆÜß Óß´Üå ¹ËÜÜÑÜåêÜß Ó÷ß êÜÜÄÜ èà†å “å. ´Ü‘ ÏÜì´ÜÜØ è ‹ÆÜÓ †ÜíÜß ÏÜÃÜÃÜÜå †ÃÜå ¢íÜÃÜÃÜÜå ‘ËÜ¡å êÜå “å. †ÜÆܱÜå †Ü Ýô³ÜݴܳÜß üåíÜÜÑÜåêÜÜ “߆å. ´Üå³Üß è †å ÏÜâØ”íܱܳÜß †‘ìÜ´ÜÜ ÃܳÜß. ÓÜŸÑÜïÜÜôÜÃÜÏÜÜØ †ÝÁÜ‘ÜÓ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜß ÷ÓßÉ܉ ‘Ó´ÜÜØ †Ü ÷ÓßÉ܉ èÓÜÑÜå †Üå“ß ÃܳÜß ÷Üå´Üß. †å‘ ÏÜÃÜÏÜÜØ ‘åüêÜß ËÜÁÜß íÑÜÞø´Ü†ÜåÃÜß ÷ÓßÉ܉!! ÆÜ±Ü †å è “å ÝíÜÝœÜµÜ †ÜØ´ÜÝÓ‘ ôÜ÷ÑÜÜåÄÜ.1

´ÑÜÜÓå ‘ÜæüàØÝËÜ‘ ¢íÜÃÜÏÜÜØ †ÃÜå ôÜÜÏÜÜÝè‘ ¢íÜÃÜÏÜÜØ èå ôÜ÷ÑÜÜåÄÜ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ÷ÜåÑÜ “å ´ÜåÏÜÜØ ´ÜÜå ËÜå è±ÜÃÜÜ †³ÜíÜÜ †ÝÁÜ‘ êÜÜå‘ÜåÃÜÜ †ÜØ´ÜÝÓ‘ ¢íÜÃÜÃÜÜå ôÜ÷ÑÜÜåÄÜ œÜêÜÜíÜíÜÜå ÆÜ²å “å. †åÏÜÜØÑÜå ¹ÜØÆÜ´ÑÜ¢íÜÃÜÃÜÜå ôÜ÷ÑÜÜåÄÜ ¢íÜÃÜíÑÜÜÆÜß †ÃÜå ôÜ´Ü´Ü œÜêÜÜíÜíÜÜå ÆÜ²å “å. †å ôÜÜÁÜÃÜÜ †ôÜÜÁÜÜ ÷ÜåÑÜ “å. †å è ôÜÜÁÜÃÜÜ ¡å ‹ÍÜÑÜ ÆÜšÜå ÏÜàÞø´ÜÃÜß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÆÜ“ß ÆÜâ“íÜàØ è ïÜàØ? ‰òÜÓå †åíÜÜå †Ü¹ïÜÚ †ÜÆܱÜß †ÜÄÜì ÏÜâøÑÜÜå “å ´ÜÜå ÝíÜòÜÜôÜ Ó܃ÜíÜÜå ‘å †åÃÜß ïÜÞø´Ü ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÃÜå ÍÜÄÜíÜÜÃÜ †ÜÆÜïÜå †ÃÜå †åÃÜÜå †ÜÃÜع ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÃÜå ÏÜìïÜå.

1 ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ [´Üå ´Üå ݹíÜôÜÃÜàØ ÕœÜ´ÜÃÜ]ÏÜÜسÜß ¢íÜÃÜ ÝíÜïÜå œÜâØüåêÜÜØ ê܃ÜܱÜÜå  ôÜØ.

298 

[†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÆÜâ±ÜÚ ¢íÜÃÜÑÜÜåÄÜ †ÃÜå †åÃÜÜå ¢íÜÃÜÑÜÜåÄÜß ïÜÝÃÜíÜÜÓ, 30 ÃÜíÜåÏËÜÓ, 1968

`¢íÜÃÜÑÜÜåÄÜ'ÃÜÜØ ÏÜàƒÑÜ ´Ü¶íÜÜå †³ÜíÜÜ ÝôܽÜØ´ÜÜå ÄÜß´ÜÜ†å †ÜÆÑÜÜ “å, †ÃÜå ´Üå ÆÜ±Ü †å èÏÜÜÃÜÜÃÜÜ íÜå¹ÜÃ´Ü ´Ü¶íܤÜÜÃÜÃÜß ÝíÜô´Üä´Ü ÍÜâÝÏÜ‘Ü ËÜÜØÁÜßÃÜå. ÆÜ±Ü `¢íÜÃÜÑÜÜåÄÜ' †å³ÜßÑÜå ÝíÜïÜÜì íÑÜÜÆÜ‘ “å. ¢íÜÃÜÃÜÜ ÝíÜÍÜÜÄÜÜå, †åÃÜÜØ šÜåµÜÜå, †åÃÜÜ ÓôÜÜå, †åÃÜÜØ ¡åƒÜÏÜÜå †ÃÜå ¢íÜÃÜÆÜÓØÆÜÓÜ ¡ìíÜíÜÜÃÜß èíÜÜËܹÜÓ߆Üå †å ËÜÁÜàØ èåÏÜÜØ ÝíÜô´ÜÜÓÆÜâíÜÚ‘ ÏÜìå ´Üå ÷ïÜå ÆÜâ±ÜÚ ¢íÜÃÜÑÜÜåÄÜ. ¢íÜÃÜÑÜÜåÄÜÃÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÝíÜÝïÜóü ô³ÜÜÑÜß `ôÏÜäÝ´Ü' ‘Üå‰ ‘Üìå ËÜÃÜÜíÜß ÃÜ ïÜ‘ÜÑÜ. `¢íÜÃÜÑÜÜåÄÜ' ÑÜàÄÜå ÑÜàÄÜå ËܹêÜÜÑÜ, §²Üå †ÃÜå ËÜ÷ÜåìÜå ³Ü´ÜÜå ¡ÑÜ †å ‘ÜÓ±Üå è ÏÜÃÜàôÏÜäÝ´Ü èåíÜß †åÃÜß ôÏÜäÝ´Ü ËÜÃÜÜíÜÜÑÜ ÃÜ÷Î. †å ÏÜàƒÑÜ

‘Ü ´ÜÜå “å è; ÆÜ±Ü †å³ÜßÑÜå ÝíÜïÜåóÜ — `ôÜÏÜÂÜü ¢íÜÃÜ' ‘Üå‰ ÝÃÜÑÜÏÜÃÜå íÜïÜ ³Ü´ÜàØ ÃܳÜß, †å ´ÜÜå šÜ±Üå šÜ±Üå èåíÜß ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´Ü, èåíÜÜ ôÜ÷ÑÜÜåÄÜ߆Üå †ÃÜå èåíÜß †ÜØ´ÜÝÓ‘ ÆÜÂåÓ±ÜÜ †å ÆÜÂÏÜܱÜå ÝÃܱÜÚÑÜ ‘Óå “å †³ÜíÜÜ ÉåÓíÜß ÃÜ܃Üå “å †ÃÜå “´ÜÜØ ¢íÜÃÜÃÜàØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ¢íÜ´ÜàØ `íÑÜÜ‘Ó±Ü' ´ÜÜå ÷ÜåÑÜ è “å. †åÃÜÜ ÆÜ´ÑÜå è †å ÷ØÏÜåïÜÜØ ÝÃÜÓÆÜíÜܹ íÜÉܹÜÓ Ó÷å “å. ¢íÜÃÜÃÜàØ íÑÜÜ‘Ó±Ü ¢íÜÃÜ è ôÜÏÜèå “å †ÃÜå ¢íÜÃÜÑÜÜåÄÜß ÆÜ±Ü ÑܳÜÜ‘Üìå †åÃÜàØ Ó÷ôÑÜ ‹‘åêÜß ïÜ‘å “å. ´Üå³Üß ƒÜÓÜå `¢íÜÃÜÑÜÜåÄÜß' ¢íÜÃÜÃÜÜå ¤ÜÜ´ÜÜ, ¢íÜÃÜÃÜÜå ô܃ÜÜ †ÃÜå (†ÜÿÜÑÜÚÃÜß íÜÜ´Ü) ¢íÜÃÜÃÜÜå `ôíÜÜÏÜß' ÆÜ±Ü ËÜÃÜå “å.

¢íÜÃÜ-ôÜÜÁÜÃÜÜ †ÃÜå ËÜÂú-ôÜÜÁÜÃÜÜ ÏÜØÄÜìíÜÜÓ, 16 èàêÜ܉, 1968

`§²Ü±ÜÏÜÜØ ¥´ÜÓßïÜàØ?' ‘å `ÝíÜô´ÜÜÓ ƒÜå²ßïÜàØ?' †åíÜÜå ÝíÜ‘êÆÜ ËÜß¡ šÜåµÜÏÜÜØ ÍÜêÜå ÷ÜåÑÜ, ÆÜ±Ü ¢íÜÃÜôÜÜÁÜÃÜÜÏÜÜØ †åíÜÜ ÝíÜ‘êÆÜÃÜå †íÜ‘ÜïÜ è ÃܳÜß. ¢íÜÃÜôÜÜÁÜÃÜÜ †åüêÜå ôÜØÆÜâ±ÜÚ ¢íÜÃÜôÜÜÁÜÃÜÜ. †åÃÜå ÏÜÜüå ¡å ÏÜÑÜÜڹ܆Üå ¥ÍÜß ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå ´Üå ô³ÜêÜ, ‘ÜêÜ †ÃÜå ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´ÜÃÜß ÷ÜåÑÜ †åüêÜå ‘å êÜÜœÜÜÓßÃÜß ÏÜÑÜÜÚ¹Ü ôíÜß‘ÜÑÜÜÚ íÜÄÜÓ “âü‘Üå è ÃܳÜß. ÆÜ±Ü ¢íÜÃÜôÜÜÁÜÃÜÜÏÜÜØ †å‘ÜØÝÄÜ´ÜÜ, ôÜØ‘àݜܴܴÜÜ ‘å “ß“ÓÜÆܱÜàØ ÆÜôÜع ‘ÓÜÑÜ è ÃÜ÷Î. †å ´ÜÜå ¢íÜÃܺÜå÷ ³ÜÜÑÜ. ÍÜÄÜíÜÜÃÜ ÍÜÞø´ÜÏÜÜØ †å‘ÜØÝÄÜ´ÜÜ †ÜíÜß ïÜ‘å.

ÍÜÄÜíÜÜÃÜÃÜß †ÃÜØ´Ü ÝíÜÍÜâݴ܆ÜåÏÜÜسÜß †ÜÆܱÜå ‘Üå‰ ÆÜ±Ü †å‘ †³ÜíÜÜ íÜÁÜÜÓå ÝíÜÍÜâݴ܆Üå ÆÜôÜع ‘Óß†å ´ÜÜå œÜÜêÜå. ÍÜø´ÜÜå †åÏÜ è ‘Ó´ÜÜ †ÜíÑÜÜ “å. ‰òÜÓ †ÃÜØ´Ü “å †åüêÜàØ ‘ËÜâêÑÜàØ †åüêÜå “âüÒÜ. †åÃÜÜå ÆÜÜÓ ‘Üå‰ ‘Üìå ÆÜÜÏÜíÜÜÃÜÜ ÃܳÜß †å íÜô´ÜàÞô³ÜÝ´Ü “å. ´Üå³Üß è †ÜÆܱÜå “ß†å ¢íÜ, †ÃÜå ÆÜÓÏÜÜ´ÏÜÜ “å ÝïÜíÜ †³ÜíÜÜ ÝíÜòÜÜ´ÏÜÜ. †åÃÜß ´ÜÜå Éø´Ü ‘êÆÜÃÜÜ è ‘ÓíÜß Ó÷ß. ÆÜ±Ü ¢íÜÃÜôÜÜÁÜÃÜÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜå ¢íÜ ÷Üå‰ ¢íÜÃÜÃÜÜØ ´ÜÏÜÜÏÜ šÜåµÜÜåÏÜÜØ †ÜÆܱÜß ÆÜ÷ÜÇœÜ ÷Üå‰ ïÜ‘å “å. ´ÑÜÜØ †ÜìôÜ ÃÜ÷Î œÜÜêÜå.

Éø´Ü ËÜàݽÏÜÜØ ¥´ÜÑÜàÛ †å ïÜÜ ‘ÜÏÜÃÜàØ? ïÜÝÃÜíÜÜÓ, 18 ÏÜå, 1968

`¢íÜÜ´ÏÜÜ †ÃÜå ÆÜÓÏÜÜ´ÏÜÜ íÜœœÜå †¿æ´Ü †³ÜíÜÜ †ÍÜå¹ ¡åíÜÜå' †å “å íÜå¹ÜØ´ÜÃÜß †¿æ´ÜôÜÜÁÜÃÜÜ. ËÜÓÜËÜÓ †å è ôÜÜÁÜÃÜÜ ‹´‘ü Óß´Üå ôÜÜÁÜ´ÜÜØ ôÜÜÁÜ´ÜÜØ `ÝíÜòÜÜ´ÏÜæøÑÜ' ôÜàÁÜß ÷àØ ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜå. ÏÜÇ ÏÜÜÃÑÜàØ ‘å ÏÜÜÓß ôÜÜÁÜÃÜÜ ÆÜâÓß ³Ü‰. ÏÜÇ ¡åÑÜàØ ‘å ÆÜâ. ËÜÜÆÜà¢ÃÜå ÆÜ±Ü †¿æ´Ü ÆÜâÓåÆÜâÓàØ ÏÜÜÃÑÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

÷´ÜàØ, ÆÜ±Ü ´Üå†Üå ‘÷å´ÜÜ ‘å ``ËÜàݽÏÜÜØ ¥´ÜÑÜàÛ ´Üå³Üß ïÜàØ? ¢íÜÃÜÏÜÜØ ¥´ÜÑÜàÛ ÃܳÜß ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß `´Ü´ÜÖ ËÜÂú ÝÃÜó‘êÜØ †÷ÏÜÖ ÃÜ œÜ ÍÜâ´ÜôÜØ™Ü:' †åÏÜ ËÜÜåêÜ´ÜÜØ ÁÜÂâèàØ “àØ.'' ÷àØ ¡å ¢íÜÃÜÜåÆÜÜôÜ‘ ÃÜ ÷Üå´Ü ´ÜÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †å ÏÜâØ”íÜ±Ü ÃÜ ôÜÏÜ¢ ïÜ‘´Ü. ËÜàݽÃÜå ÄÜìå ¥´ÜÑÜàÛ †å ËÜôÜ ÃܳÜß, ¢íÜÃÜÃÜå ÄÜìå ¥´ÜÓíÜàØ ¡å‰†å †å íÜô´Üà ÏÜÃÜå íÜÁÜÜÓå 299


ôÆÜóü ³Ü‰. ÏÜÜÓÜå †Ü´ÏÜÜ †ÃÜå ËÜÜû èÄÜ´Ü íÜœœÜå ´ÜÜÞ¶íÜ‘ ‘å íÜå¹ÜÝôܑ †ÍÜå¹ ´ÑÜÜÓå è Ýôܽ ³ÜÜÑÜ, ŸÑÜÜÓå †å ËÜå †å‘ËÜß¡ÏÜÜØ †Üå´ÜÆÜÂÜå´Ü ³Ü‰ ¡ÑÜ. †ÃíÜÑÜ †ÃÜå íÑÜÝ´ÜÓå‘íÜÜìß ôÜÜÁÜÃÜÜ ÏÜÇ ‘åìíÜß ÷´Üß ÆÜ±Ü ´Üå ‘åíÜì †Ü´ÏÜïÜàݽ ¿ÜÓÜ. †Ü´ÏÜïÜàݽ ôÜܳÜå `ÆÜÂåÏÜ-ÆÜÂåÝÓ´Ü ôÜåíÜÜ' ¿ÜÓÜ ÝíÜòÜ ôÜܳÜå †Üå´ÜÆÜÂÜå´Ü ³ÜíÜàØ †å ôÜÜœÜß ¢íÜÃÜ-ôÜÜÁÜÃÜÜ

i

†¿æ´ÜÃÜß ÏÜô´ÜßÏÜÜØ ÓÜœÜÃÜÜÓÜ ™Ü±Üß íÜÜÓ ‘÷å “å": `÷àØ è ÍÜÄÜíÜÜÃÜ “àØ. †Ü ¹àÝÃÜÑÜÜ ‘åíÜì ÏÜÜÑÜÜ “å. ¹àÝÃÜÑÜÜ ‘Üå‰ ‘Üìå ÷´Üß è ÃÜ÷Î. †´ÑÜÜÓå “å è ÃÜ÷Î. ÷íÜå ÆÜ“ß ïÜÜÃÜß ÷ÜåíÜÜÃÜß? †å ‘åíÜì ÍÜÂÏܱÜÜ “å.' ‘ÝìÑÜàÄÜÏÜÜØ †ÜíÜÜ íÜå¹ÜØ´Ü߆Üå ŸÑÜÜØ ´ÑÜÜØ ¹åƒÜÜÑÜ “å, ÷ÜåìßÃÜÜ Ý¹íÜôÜÜåÏÜÜØ ËÜÜì‘Üå èåÏÜ íÜêÄÜÃÜÜ ‘Óå “å ´ÜåÏÜ è †Ü íÜå¹ÜØ´Ü߆ÜåÃÜÜ ÆÜÂêÜÜÆÜ.' ÄÜä÷ô³ÜÜñÜÏÜß êÜÜå‘Üå †åÏÜÃÜß ÏÜï‘Óß ‘ÓíÜÜ ‘÷å

“å. †å ÏÜÜÓÜÏÜÜØ ÆܳÜÏܳÜß ôÜâšÏÜéÆÜå ´ÜÜå ÷´Üß. ÝíÜòÜÃÜÜå ‘åíÜì ‡ÃÜ‘ÜÓ ‘Óß ¢íÜÝïÜíÜÃÜàØ †æøÑÜ ÏÜÃÜå ôÜØ´ÜÜåóÜ †ÜÆÜß ÃÜ ïÜøÑÜàØ. ÝíÜòÜ ôÜܳÜå †Üå´ÜÆÜÂÜå´Ü ³Ü‰†å, †åüêÜå ‘ïÜàØ “Üå²íÜÜÆܱÜàØ ÃÜ Ó÷å. “Üå²íÜÜÃÜß “å Éø´Ü ôÜØ‘àݜܴܴÜÜ †ÃÜå šÜິÜÜ. †åÏÜÜØ ËÜ÷ܹàÓßÃÜå ÆÜâÓÜå †íÜ‘ÜïÜ ÷´ÜÜå. ƒÜÓß ¢íÜÃÜ-ôÜÜÁÜÃÜÜ ËÜÝêܹÜÃÜÃÜß íÜßÓ-ôÜÜÁÜÃÜÜ “å. “å": `ÆÜÓËÜÂú ‹ÆÜÓÜØ´Ü ËÜå íÜô´Üà ôÜÜœÜß “å. ËÜÜ‘ßÃÜß ËÜÁÜß ¹àÝÃÜÑÜÜ ÝÏܳÑÜÜ ÄܱÜß ïÜ‘Üå †Ü ËÜå íÜô´Üà ‘‰? †å‘ ÓÜåüß †ÃÜå ËÜå êÜØÄÜÜåüß.' †Üå“ÜÏÜÜØ †Üå“àØ †ÃÃÜ †ÃÜå †Üå“ÜÏÜÜØ †Üå“ÜØ íÜôµÜ. †Ü ËÜå ÃÜ’Ó ôÜäÝóüÃÜÜå ‡ÃÜ‘ÜÓ ÏÜÜå°å³Üß ‘ÑÜåÚ ïÜÜ ‘ÜÏÜÃÜÜå? èå ôÜÜÁÜÃÜÜ ‘ÓíÜß “å ´Üå ¢íÜÃÜÃÜß ÷ÜåíÜß ¡å‰†å.

¢íÜÃÜÜåÆÜÜôÜÃÜÜ øÑÜÜÓÃÜß? ïÜà˜íÜÜÓ, 17 ÏÜå, 1968

ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓàØ “àØ ‘å ÷àØ ¢íÜÃÜÜåÆÜÜôÜ‘ øÑÜÜÓå ³ÜÑÜÜå? ÓíÜßúÃÜܳÜÃÜß ¢íÜÃܹåíÜ´ÜÜÃÜß ‹ÆÜÜôÜÃÜÜ ÏÜÃÜå ƒÜâËÜ ÄÜÏÜß. ÆÜ±Ü †å íÜÜØœÜßÃÜå ÏÜÜÓß ¢íÜÃÜÜåÆÜÜôÜÃÜÜ ïÜé ³Ü‰ †åÏÜ ÃÜ è ‘÷ß ïÜ‘àØ. †Ø´ÜÏÜàÚƒÜ ³Ü‰ÃÜå ŸÑÜÜÓå ÏÜÜÓÜå ¢íÜÃÜÝíÜ‘ÜôÜ ´ÜÆÜÜôÜàØ “àØ ´ÑÜÜÓå ´Ü¶íܤÜÜÃÜ †å ÝíÜóÜÑÜ ê܉ÃÜå ‘ÜçêÜåèÏÜÜØ ÍܱܴÜÜå ´ÑÜÜÓå `´Ü¶ÜÜÃÜß ïÜÜåÁÜ' †å ÏÜÜÓàØ ÆÜ÷åêÜàØ ¢íÜ´ÜàØ¡ÄÜ´ÜàØ ¢íÜÃÜ-՜ܴÜÃÜ ÷´ÜàØ †åÏÜ †Üèå ÷àØ ÏÜÜÃÜàØ “àØ. Thing-in-itself †å ïÜàØ “å †åÃÜß †å ´ÜÆÜÜôÜ ÷´Üß. †Üèå ¢íÜÃÜÃÜÜ ‹¶ÜÓÜÁÜÚÏÜÜØ ËÜའÍÜÄÜíÜÜÃÜÃÜß ÏÜ÷ÜÑÜÜÃÜ ïÜ܃ÜÜÏÜÜØ ïÜ˹ è²å “å `´Ü³Ü´ÜÜ'. ‘Üå±Ü ¡±Üå ‘åÏÜ ´Ü³Ü´ÜÜ †å ïÜ˹ ÏÜÃÜå ÷¢ ÄÜÏÜ´ÜÜå ÃܳÜß. †åÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ÏÜÜÓÜå ïÜ˹ `´Ü¶ÜÜ' †å è ÏÜÃÜå íÜÁÜÜÓå ôÜÜÓÜå êÜÜÄÜå “å. íÜå¹ÜôÜå `´Ü¶íÜÏÜÝôÜ'íÜÜìàØ ÏÜ÷ÜíÜÜøÑÜ †ÜÆÑÜàØ. ´Ü´ÜÖ †åüêÜå ËÜÂú. (ËÜÜû èÄÜ´ÜÃÜå ÆÜ±Ü ´Ü´ÜÖ ‘÷å “å ¶íÜÏÜÖ ¹Óå‘ íÜô´ÜàÏÜÜØ †åÃÜÜ ÄÜà±Ü ÷ÜåÑÜ “å. êÜØËÜ܉, ÆÜ÷Üåì܉, íÜèÃÜ, ÓØÄÜ, †åÃÜß ÝíÜïÜåóÜ´ÜÜ †Üݹ ËÜÁÜÜØ 300 

†åüêÜå ¢íÜÜ´ÏÜÜ. †å ËÜå †å‘ è “å. †å “å †¿æ´Ü íÜå¹ÜØ´ÜÃÜß ™ÜÜåóܱÜÜ. †ÜÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ ôíÜÜÏÜß ÝíÜíÜå‘ÜÃÜØ¹å ‘ÓÜíÑÜÜå. †Ü †¿æ´ÜÃÜß ÏÜô´ÜßÏÜÜØ è ÷àØ Ý÷ÏÜÜêÜÑÜ ÉÑÜÜåÚ. †Ü”ܹßÃÜÜå ‹ÆÜÜôÜ‘ ´ÜÜå ÷´ÜÜå è. ÍÜÞø´ÜÃÜÜå íÜÜÓôÜÜå ôÜØ´ÜÜå ÆÜÜôÜå³Üß ÏÜëÑÜÜå ÷´ÜÜå. ôÜØ´ÜÜå³Üß ÏÜÜزßÃÜå íÜå¹ÜØ´Ü †ÃÜå ËÜÜæ½-¹ïÜÚÃÜ ËÜÁÜÜØ è íÜæÓÜÄÑÜÃÜß ÍÜêÜÜÏÜ±Ü ‘Óå. †å ÏÜô´Üß ÆÜ±Ü ƒÜâËÜ ôÜåíÜß. ôíÜÓÜŸÑÜÃÜß “åêêÜß êܲ´ÜÏÜÜØ ÏÜÜÓàØ íÜæÓÜÄÑÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß üÜåœÜ ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÑÜàØ. ÆÜ±Ü ´ÑÜÜÓå è ƒÜÜ´ÜÓß ³Ü‰ ‘å ÷àØ ÆܳÜÏܳÜß ¢íÜÃÜÜåÆÜÜôÜ‘ è “àØ. ÃÜÑÜàÛ íÜæÓÜÄÑÜ ÏÜÜÓå ÏÜÜüå ÃܳÜß ‘åÏÜ ‘å †å ôÜÜÁÜ‘ÃÜå ¢íÜÃÜÝíÜÏÜàƒÜ ËÜÃÜÜíÜå “å. `†Ü´ÏÜÜ ôÜ´ÑÜ, èÄÜ´Ü †ôÜ´ÜÖ' †åÏÜ ‘÷åÃÜÜÓÜÃÜå ÷àØ ÆÜâ“àØ “àØ ``´ÜÏÜå ‘÷ß ïÜ‘Üå ƒÜÓÜ ‘å `†Ü´ÏÜÜ è ‘åíÜì ôÜ´ÑÜ “å, ¢íÜÃÜ †ôÜ´ÑÜ “å?' ÆÜ“ß ´ÜÏÜÜÓß †Ü´ÏÜôÜÜÁÜÃÜÜ øÑÜÜØ èïÜå?'' i

´Ü¶íÜÜå †å íÜô´ÜàÃÜÜ ÄÜà±Ü è “å. ôÜ؃ÑÜÜ †å ÆÜ±Ü íÜô´Üà†ÜåÃÜå íÜìÄÜåêÜÜå ÄÜà±Ü è ‘÷åíÜÜÑÜ. [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


÷íÜå ´Ü¶íܤÜÜÃÜ߆Üå ‘÷å “å ‘å ‘Üå‰ ÆÜ±Ü íÜô´ÜàÃÜÜ ËÜÁÜÜ ÄÜà±ÜÜå ¡å ‘ÜåÓå ÏÜâ‘ß†å ´ÜÜå ËÜÜ‘ß ïÜàØ ÓûàØ? ËÜÜ‘ß Ó÷å “å Éø´Ü †å íÜô´Üà ÆÜÜå´Üå. ÄÜà±ÜÜå ËÜÁÜÜ ‘ÜåÓå ÏÜâøÑÜÜ ÆÜ“ß †åÃÜàØ èå ‘åíÜì †Ýô´Ü´íÜ Ó÷å “å ´ÜåÃÜå íÜô´Üà´íÜ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ. Things-in-itself. ÷íÜå ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ËÜå íÜô´ÜàÃÜß ´ÜàêÜÃÜÜ ‘Óß†å ´ÜÜå ´ÜàêÜÃÜÜÃÜàØ ¹Óå‘ ´Ü¶íÜ ÄÜà±ÜéÆÜå è ÷ÜåÑÜ “å. †å ËÜÁÜÜ ÄÜà±ÜÜå ‘ÜåÓå ÏÜâøÑÜÜ ÆÜ“ß èå íÜô´Üà Ó÷å “å †å ËÜå íÜô´Üà´íÜÏÜÜØ ‘ïÜÜå ÉÓ‘ Ó÷ß ÃÜ ïÜ‘å. †ÜíÜÜ íÜô´Üà´íÜÃÜå ÆÜÝÿÜÏÜÃÜÜ ´Ü¶íܤÜÜÃÜ߆Üå Thingin-itself ‘÷å “å. †ÜÆܱÜå ¹Óå‘ íÜô´ÜàÃÜå íÜ÷ — that ‘÷ß†å “ß†å. (ôÜØô‘ä´ÜÏÜÜØ íÜô´Üà¡´ÜÃÜå ´Ü´ÜÖ ‘ûÜ ÆÜ“ß †Ü´ÏÜÜÃÜå ´íÜØ ‘÷å “å. ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå †¿æ´ÜíÜܹ߆Üå ‘÷å è “å ´Üå ´ÜàØ è “å — `´Ü´íÜÏÜÝôÜ |' íÜå¹ÜØ´Ü߆ÜåÃÜàØ †Ü ÏÜ÷ÜíÜÜøÑÜ “å. `´Üå ´ÜàØ “å.' †ÜƒÜß ôÜäÝóü †ÃÜå †Ü´ÏÜÜ †å‘ è “å †åüêÜàØ ¤ÜÜÃÜ ³ÜÑÜÜ ÆÜ“ß ËÜÜ‘ß ‘ïÜàØ ôÜÏÜèíÜÜÃÜàØ Ó÷å´ÜàØ ÃܳÜß, †å †åÏÜÃÜÜå ¹ÜíÜÜå “å.) ÷íÜå íÜô´ÜàÃÜå ´Ü´ÜÖ ‘÷ß†å ´ÜÜå íÜô´Üà´íÜÃÜå ´Ü¶ÜÜ ‘÷åíÜàØ ¡å‰†å. †Ü ´Ü¶ÜÜ ‘åíÜß ÷ÜåÑÜ “å, †ÜÆܱÜܳÜß ôÜÏÜ¡ÑÜ †åíÜß “å ‘å ÃÜ÷Î †åÃÜß ïÜÜåÁÜ ‘ÓíÜÜ ÷àØ ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ ËÜå«Üå.

ƒÜÓåƒÜÓ †å ՜ܴÜÃÜ †¹ÖÍÜà´Ü ÷´ÜàØ. ÏÜìô‘å ‘ÜçêÜåèÃÜÜ “ܵÜÜêÜÑÜÃÜß †ÜåÓ²ßÏÜÜØ üåËÜêÜ ‹ÆÜÓ ËÜåôÜß ÷àØ ´Ü¶ÜÜÃÜß ïÜÜåÁÜ ‘Ó´ÜÜå. †å ïÜÜåÁÜÃÜàØ Ó÷ôÑÜ †ÃÜàÍÜíÜÏÜÜØ †ÜíÜ´ÜÜØÃÜß ôÜܳÜå ÷àØ üåËÜêÜ ÆÜÓ³Üß ‘â¾Üå. †å †ÜÃÜع ÆÜåüÏÜÜØ ÏÜÜÑÜ ÃÜ÷Î †ÃÜå ïÜ˹ÜåÏÜÜØ íÑÜø´Ü ³ÜÜÑÜ ÃÜ÷Î. ÏÜÜÓß †å ´Ü¶ÜÜÃÜß ïÜÜåÁÜ ÝíÜóÜå ÏÜÇ øÑÜÜØ‘ ê܃Üß Ó܃ÑÜàØ “å. øÑÜÜØ “å ´Üå †Üè ÑÜܹ ÃܳÜß. †åüêÜå ÉÓß †å è íÜô´ÜàÏÜÜØ †÷Î ¥´ÜÑÜÜåÚ. `´Ü¶ÜÜÃÜàØ Ó÷ôÑÜ' è²ÒÜ ÆÜ“ß †Ü´ÏÜÜÃÜàØ, ÆÜÓÏÜÜ´ÏÜÜÃÜàØ Ó÷ôÑÜ ôÜÏÜèÏÜÜØ †ÜíÜ´ÜÜØ, †Ü´ÏÜôÜÜ´ÜÖ ³Ü´ÜÜØ íÜÜÓ ÃÜ êÜÜÄÜß. †å è ÆÜÂݘÑÜÜÃÜß Ïܹ¹³Üß ÆÜ±Ü ÝíÜïÜÜì †ÃÜàÍÜíÜÃÜå ¡åÓå ¢íÜÃÜíÜô´Üà ïÜàØ “å †åÃÜÜå ´ÜÜÄÜ ÷àØ ‘Ü°ß ïÜøÑÜÜå “àØ. ÏÜÜÓÜ ÆÜâÓ´Üß ´ÜÜå †å ïÜÜåÁÜ ôÜØ´ÜÜåóÜ‘ÜÓ‘ ÃÜßíܲß. ´ÑÜÜÓ ÆÜ“ß ŸÑÜÜÓå ÓÝíÜËÜÜËÜàÃÜß ¢íÜÃܹåíÜ´ÜÜÃÜß ‹ÆÜÜôÜÃÜÜ ÏÜÜÓß †ÜÄÜì †ÜíÜß ´ÑÜÜÓå ÏÜÜÓå ÏÜÜüå †åÏÜÜØ ‘ïÜàØ ÃÜíÜàØ ÃÜ ÷´ÜàØ. ÆÜ±Ü ÏÜÜÓß è íÜô´Üà ÓÝíÜËÜÜËÜà†å ôÜàØ¹Ó éÆÜå Óèâ ‘Óß “å †åÃÜÜå †ÜÃÜع †ÃÜå †åÃÜÜå †Ü¹Ó ÓÝíÜËÜÜËÜà ÆÜ´ÑÜå ¹Üå²ÒÜå. †ÜÄÜì è´ÜÜØ ÏÜÇ ¡åÑÜàØ ‘å ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜ±Ü ÏÜÜÓß ‘êÆÜÃÜÜÃÜÜ `†Ü¹ïÜÚ ¢íÜÃÜÜåÆÜÜôÜ‘' è “å.

¢íÜÃÜÀÝóü ‘‰? ïÜà˜íÜÜÓ, 12 èàêÜ܉, 1968

¢íÜÃÜÀÝóü ïÜÜÃÜå ‘÷åíÜÜÑÜ? ‘Üå‘ ‘Üå‘ íÜÜÓ †ÜÆܱÜå ´Ü‘ÚËÜàݽ ÆÜÂÏÜܱÜå œÜÜêÜß†å “ß†å. ™Ü±Üß íÜÜÓ ËÜàݽÃÜå, †ÃÜàÍÜíÜÃÜå ‘ÜåÓå ÏÜâ‘ß ÄÜÏÜ܆±ÜÄÜÏÜÜÃÜå íÜïÜ ³Ü‰†å “߆å. ‘Üå‘ íÜÜÓ (™Ü±Üß íÜÜÓ) ÃÜÑÜÜåÚ ôíÜܳÜÚ è ÆÜÂåÓ‘ ÷ÜåÑÜ “å. ŸÑÜÜÓå †åíÜÜ ÆÜ±Ü ÆÜÂôÜØÄÜÜå †ÜíÜå “å, ŸÑÜÜÓå ´ÜÏÜÜÏÜ ôíÜܳÜÚÃÜå è´ÜÜå ‘Óß ‹™ÜÜ²ß †Ü؃Üå, ÓÜ¢ƒÜàïÜß³Üß, ôíÜܳÜÚ “Üå²ß, ÃÜÜïÜ ÆÜ±Ü íÜå«ß†å “߆å. ‘Üå‘ íÜÜÓ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß êÜÜÄܱÜß †ÃÜå †ÝÍÜÓàÝœÜÃÜå ôÜÜÏÜå ³ÜíÜÜÃÜàØ ïÜâÓ œÜ²å “å. ŸÑÜÜÓå ‘Üå‘ íÜÜÓ ôÜØ‘àÝœÜ´Ü †ÃÜå ´Üàœ“ êÜÜÄܱÜßÃÜå è íÜïÜ ³Ü‰†å “߆å. ™Ü±Üß íÜÜÓ ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÝÓíÜÜèÃÜå íÜïÜ ³Ü‰†å “߆å. ŸÑÜÜÓå ‘Üå‘ íÜÜÓ ôÜàÁÜÜÓ‘ ËÜÃÜß †å ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

ôÜÏÜÜèÃÜÜå ÝíÜÓÜåÁÜ ÆÜ±Ü ‘Óß†å “ß†å. †ÜíÜÜØ ËÜÁÜÜØ ÆÜÂåÓ‘´Ü¶íÜÜåÃÜÜå, ÆÜÂÏÜÜ±Ü íÜÄÜÓÃÜÜå ôÜÓíÜÜìÜå, ´Üå ¢íÜÃÜÀÝóü? ´Ü¶íܤÜÜÃÜ, †ÃÜàÍÜíÜ êÜßÁÜåêÜÜ íÜ´ÜÜå, †ÜÆÜåêÜÜØ íÜœÜÃÜÜå, ôÆÜóü ¹åƒÜÜ´ÜàØ ôíÜÝ÷´Ü, ËÜÁÜÜÃÜå ËÜÜèà†å Ó܃ÜßÃÜå èå †¹ÏÑÜ ÆÜÂåÓ±ÜܳÜß †ÜÆܱÜå íÜ´ÜßÚ†å “ß†å ´Üå “å ¢íÜÃÜÀÝóü? †å ´ÜÜå †Àóü-ÀÝóü ‘÷åíÜÜÑÜ.

301


¢íÜÃÜÏÜÜØ †ÜÆÜêÜå †ÃÜå ôÜØÍÜÜóÜ±Ü ÏÜØÄÜìíÜÜÓ, 11 èâÃÜ, 1968

†ÜÆÜÃÜÜÓ ÆÜÜôÜå³Üß ‘Ü؉ ÆÜ±Ü êÜåíÜàØ †å ݘÑÜÜÃÜå `ÆÜÂÝ´ÜÄÜÂ÷' ‘÷å “å. ÆÜÂôÜÃÃÜ´ÜܳÜß ‘Ü؉ ÆÜ±Ü †ÜÆÜß “âüíÜàØ †å “å `¹ÜÃÜ'. †ÃÜå ôÜÏÜÜÃÜÍÜÜíÜå †³ÜíÜÜ ôÜ÷‘ÜÓíÜäݶܳÜß “âü³Üß †ÜÆÜíÜàØ †ÃÜå “âü³Üß êÜåíÜàØ †å †å‘ Óß´ÜÃÜÜå `ÝíÜÝÃÜÏÜÑÜ' “å. ¡å‘å ÝíÜÝÃÜÏÜÑÜÏÜÜØ ‘Üå‘ ‘Üå‘ íÜÜÓ ˜ÑÜ, ÝíܘÑÜ èåíÜÜå ËÜ¡Óà ÍÜÜíÜ †ÜíÜå “å. †åÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ `†ÜÆÜêÜå' ïÜ˹ ôÜÜÓÜå. ÷íÜå ¢íÜÃÜ “å è ôÜ´Ü´Ü †ÜÆÜêÜå ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå. íÜì´ÜÓÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÑÜÜÚ íÜÄÜÓ †ÜÆÜíÜàØ †ÃÜå †åíÜÜ è ÆÜÂôÜÃÃÜÍÜÜíÜå †ÜÆÜåêÜàØ ‘ä´Ü¤Ü´ÜܳÜß êÜåíÜàØ †å ‹¶ÜÏÜ †ÜÆÜêÜå “å. ¹Óå‘ ÏÜܱÜôÜ ÆÜÜôÜå †ÜÆÜíÜÜ èåíÜàØ ‘Ü؉ ÃÜå ‘Ü؉

÷ÜåÑÜ è “å. †ÃÜå ¢íÜß†å “ß†å ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß êÜåíÜÜÆܱÜàØ ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜå ÍÜÜÄÜå ôÜ¡ÚÑÜåêÜàØ “å è. ´Üå³Üß ÏÜÇ ÷ØÏÜåïÜÜØ `ÍÜÜóÜ±Ü ‘Ó´ÜÜØ ôÜØÍÜÜóܱÜÃÜå ñÜåó«' ÏÜÜÃÑÜàØ “å. êÜÜå‘Üå ‘÷å “å. (†³ÜÜÚ´ÜÖ †ÏÜà‘ êÜÜå‘Üå) ‘å ÏÜÜÓß ÆÜÜôÜå³Üß ÍÜÜóÜ±Ü ‘Ó´ÜÜØ ÆÜ±Ü ôÜØÍÜÜóÜ±Ü ¿ÜÓÜ íÜÁÜÜÓå ÏÜìå “å. †ÃÜå ´Üå ÆÜœÜÜíÜ´ÜÜØ ôÜ÷åêÜàØ ÆÜ²å “å. ´Üå†Üå ¡±Ü´ÜÜ ÃܳÜß ‘å †åíÜÜ ôÜØÍÜÜóܱÜÏÜÜØ ÷àØ †Üå“àØ ÏÜåìíÜ´ÜÜå ÃܳÜß. †ÃÜå ´Üå³Üß ôÜÜØÍÜìíÜÜÃÜß ïÜÞø´Ü šÜß±Ü ³Ü‰ †å ¢íÜÃÜÃÜß ÏÜÜåüß ¥±ÜÆÜ ÄܱÜàØ “àØ. ¡å‘å †åÃÜàØ ÏÜÃÜå ÷íÜå ¹à:ƒÜ ÃܳÜß.

ÄÜÜÏܲÜØÃÜÜ ôÜÏÜÄÜ ¢íÜÃÜÃÜàØ ïÜàØ? ôÜÜåÏÜíÜÜÓ, 22 èàêÜ܉, 1968

ôíÜÓÜè †åüêÜå ÆÜ¡ÓÜè. ÓÜ¡ †ÃÜå ÆÜ¡ÃÜàØ ¿æ´Ü ÷íÜå ÓûàØ ÃܳÜß. ÆÜ±Ü †ÜèÃÜß ¡ÄÜäÝ´Ü ™Ü±Üß †å‘ÜØÄÜß “å. ôÜÏÜô´Ü ¢íÜÃÜÃÜÜ ‘åúÏÜÜØ ËÜå è ´Ü¶íÜÜå ÆÜÂÁÜÜÃÜÆܱÜàØ ÍÜÜåÄÜíÜå “å, ôÜØÆÜÝ¶Ü †ÃÜå ôܶÜÜ. êÜÜå‘¢íÜÃÜÃÜÜå ôÜÏÜÄÜ ÝíÜœÜÜÓ ‘Üå‰ ‘Ó´ÜàØ è ÃܳÜß. ‘åìíܱÜß, ‹¾ÜåÄÜ÷àÃÃÜÓ, ôÜØôÜÜÓôÜàÁÜÜÓÜ †Ü µÜ±Üå ôíÜ´ÜØµÜ ÓûÜØ ÃܳÜß. ôܶÜÜ †ÃÜå ôÜØÆÜÝ¶Ü ÆÜÜ“ì ™ÜôܲÜÑÜ “å. ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå ÄÜÜÏܲÜØÃÜß ¡ÄÜäÝ´Ü, ÆÜ“Ü´Ü ‘ÜåÏÜÜåÃÜß ÆÜÂÄÜÝ´Ü †ÃÜå ôµÜßèÃÜÜåÃÜß ‹ÃÃÜÝ´Ü ôíÜ´ÜØµÜ Óß´Üå ÝíÜœÜÜÓÜ´Üß ÃܳÜß.

ÄÜÜÏܲÜØÃÜàØ ÃÜå´Üä´íÜ ¡å ÄÜÜÏܲÜØÏÜÜسÜß †åüêÜå ‘å ´ÑÜÜØÃÜß µÜ±Ü ÆÜå°ßÃÜÜ †ÃÜàÍÜíÜÏÜÜسÜß ‹´ÆÜÃÃÜ ³ÜÜ´Ü ´ÜÜå ôÜÏÜÄÜ ¢íÜÃÜÃÜß ¡ÄÜäÝ´ÜÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ³ÜÜ´Ü. †Üèå œÜâØü±Ü߆Üå, ÑÜصÜÜå¾ÜåÄÜÃÜß ôÜåíÜÜ, ÃÜܱÜÜØÃÜß †ÜíÜ‘ †ÃÜå †Ü µÜ±Üå ÏÜÜüå ¡å‰´Üß ‘äݵÜÏÜ ‘åìíܱÜß — †Ü µÜ±ÜåÃÜÜå è ÝíÜœÜÜÓ ÄÜÜÏܲÜØÏÜÜØ œÜÜêÜå “å. †ÃÜå œÜÜå³ÜàØ ´Ü¶íÜ ´Üå, ïÜ÷åÓÜåÏÜÜسÜß ÄÜÜÏܲÜØÏÜÜØ ÆÜ÷ÜÇœÜåêÜß ƒÜœÜÜÚì †ôÜØô‘ÜÓß ÝíÜêÜÜÝôÜ´ÜÜ. ïÜ÷åÓÜå ´ÜÜå ”åÓÃÜÜ ‘ß²Ü. ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ÄÜÏÜå ´ÜåÏÜ ôÜÜœÜíÜïÜå. ÄÜÜÏܲÜØÃÜàØ ïÜàØ ³ÜïÜå †åÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘Ó´ÜÜØ †ÜØƒÜ †ÜÄÜì ‘åíÜì †ØÁÜÜÓàØ è ¹åƒÜÜÑÜ “å.

¢íÜÃÜÆÜÓÜÑÜ±Ü ôÜÏÜÃíÜÑÜ èéÓß ïÜÝÃÜíÜÜÓ, 19 †ÜçøüÜåËÜÓ, 1968

ôÜíÜÜÓå ôÜíÜÜ ËÜå ÆÜ“ß èå ôíÜÆÃÜàØ †ÜíÑÜàØ, `†èàÚÃÜôÜÜÓÝ³Ü ñÜß‘äó±ÜÃÜàØ', ´ÜåÃÜÜå ÏÜÜÓÜ ¢íÜÃÜ ôÜܳÜå ‘ïÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ÃܳÜß. ՜ܴÜÃÜÏÜÜØ ñÜß‘äó±ÜÃÜß íÜÜ´ÜÜå †ôÜ؃ÑÜ íÜÜÓ †ÜíÜå “å. ÆÜ±Ü †Üèå †å ôíÜÆÃÜÜÃÜß †ôÜÓ ‘åÏÜ ³Ü‰ †ÃÜå ‘‰ ݹïÜÜ†å ¹ÜåÓïÜå †åÃÜß ‘êÆÜÃÜÜ ³Ü´Üß ÃܳÜß. Äܲ ËÜå«ß ÃܳÜß ´Üå³Üß è †å ôíÜÆÃÜÜÃÜàØ ÕœÜ´ÜÃÜ íÜÁÜÜÓå œÜÜêÜå “å. 302 

íÜæó±ÜíÜ ÍÜø´ÜÜå†å ‘äó±ÜÍÜÞø´ÜÏÜÜØ `ÏÜÁÜàÓÜ ‹ÆÜÜôÜÃÜÜ' ‹ÏÜåÓß ‘åüêÜàØ‘ ‘ÜÏÜ ÝíÜ‘ä´Ü ‘ÑÜàÛ ´Üå ôÜàÁÜÜÓíÜàØ ÓûàØ. ïÜÜø´Ü ‹ÆÜÜôÜÃÜÜ ïÜà½, íÑÜÜÆÜ‘ †ÃÜå ôÜÜíÜÚÍÜÜæÏÜ ÃÜ ³Ü´ÜÜØ †å‘ ÝíÜ‘ä´Ü ÆÜسÜÏÜÜØ ÆÜÝÓ±ÜÏÜß. ƒÜÓàØ ¡å´ÜÜØ †å±Üå ÓíÜßúÃÜܳÜÃÜß ÆÜå«å `ïÜའÍÜÞø´Ü †ÃÜå ¢íÜÃÜÆÜÓÜÑÜ±Ü ôÜíÜÚÏÜàÞø´ÜÃÜÜå ôÜÏÜÃíÜÑÜ' ôÜÜÁÜíÜÜå ¡å‰´ÜÜå ÷´ÜÜå. †å ‘ÜÑÜÚ †Üèå ïÜé ³ÜíÜàØ è ¡å‰†å. ôÜÏÜÃíÜÑÜíÜÜ¹ß è †å ‘Óß [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ïÜ‘å. †ÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå è ÄÜß´ÜÜÃÜÜå ôÜÏÜÃíÜÑÜÑÜÜåÄÜ ÃÜíÜß °ËÜå ê܃ÜíÜÜå ¡å‰†å. ÏÜÜüå ‘äó±ÜÜíÜ´ÜÜÓÃÜàØ Ó÷ôÑÜ, ïÜÜø´Ü

i

†èàÚÃÜ ôÜܳÜå ñÜß‘äó±Ü ÝíÜïÜåÃÜàØ ÆÜåêÜàØ ôíÜÆÃÜàØ ÏÜ÷¶íÜÃÜàØ ÃÜ ÷Üå´Ü ´ÜÜå ՜ܴÜÃÜÏÜÜØ †åÃÜÜå ‹êêÜåƒÜ ÃÜ ‘Ó´Ü. ¹à:ƒÜÃÜß íÜÜ´Ü “å ‘å †Üèå †å ôíÜÆÃÜàØ †ôÆÜóü Óß´Üå ÆÜ±Ü ÑÜܹ

‹ÆÜÜôÜÃÜÜ †ÃÜå ÄÜß´ÜÜÃÜÜå ¢íÜÃÜÑÜÜåÄÜ †Ü µÜ±ÜåÃÜÜå ïÜàÍÜ ôÜÏÜÃíÜÑÜ ôÜÜÁÜíÜÜå ÓûÜå. †å ‘ÜÏÜ ‘ÑÜåÚ è “âü‘Üå. †ÜíÜ´ÜàØ ÃܳÜß. †å ՜ܴÜÃÜ íÜÜØœÜßÃÜå ÆÜ±Ü †åÃÜß ‘êÆÜÃÜÜ ‘ÓÜ´Üß ÃܳÜß. ÆÜ“ß †åÃÜÜ ‹êêÜåƒÜ³Üß ÕœÜ´ÜÃÜÃÜÜå ÆÜÂÜÓØÍÜ ‘ÑÜåÚ êÜÜÍÜ ïÜÜå? “´ÜÜØ ÍÜêÜå †å ´ÑÜÜØ ÓûàØ.

µÜ±ÜåÃÜÜå ôÜÏÜÃíÜÑÜ = ¢íÜÃÜ ïÜÝÃÜíÜÜÓ, 20 èàêÜ܉, 1968

‘åüêÜÜ‘ êÜÜå‘Üå ÁÜÏÜÚ †ÃÜå ‰òÜÓ ‹ÆÜÓ ÝíÜòÜÜôÜ Ó܃Üß ‘åíÜì ÃÜæÝ´Ü‘ ‹ÃÃÜÝ´Ü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ÏÜÜÃÜå “å. ‘åüêÜÜ‘ ¤ÜÜÃÜÃÜå ôÜíÜÜåÚÆÜÓß ÏÜÜÃÜß ËÜÜæݽ‘ ‹ÃÃÜÝ´Ü ‘Óå “å. †ÃÜàÍÜíÜ †åíÜÜå “å ‘å ËÜØÃÜå †å‘ÜØÄÜß ³ÜÜÑÜ “å. ËÜØÃÜå ËÜÜèà†å ôÜÓƒÜß è ôÜÆÜÂÏÜÜ±Ü ‹ÃÃÜÝ´Ü ³ÜíÜß ¡å‰†å. ÆÜ±Ü †ÜüêÜàØÑÜå ËÜôÜ ÃܳÜß. ‘ÜÑÜÚïÜÞø´Ü íÜÄÜÓ ²÷ÜÆÜ±Ü †ÃÜå ôܹܜÜÜÓ ËÜØÃÜå ÃÜËÜìÜØ ôÜÜÝËÜ´Ü ³ÜÜÑÜ “å. ‘ÜÑÜÚïÜÞø´ÜÏÜÜØ ¹ß™ÜÚºÝóü, ‘àÃÜå÷ÏÜÜØ ÑÜÜåèÃÜÜïÜÞø´Ü †ÃÜå

ôÜØ‘êÆÜÜå †ÏÜêÜÏÜÜØ ÏÜâ‘íÜÜÃÜß ÁÜÄÜïÜ ÷ÜåíÜÜØ è ¡å‰†å. †ÜÃÜß ôÜܳÜå ôÜÏÜÜèÃÜå ôÜܳÜå êÜåíÜÜÃÜÜ ÝôܽÜØ´Ü ‹ÆÜÓ ÆÜâÓß ÝÃÜó«Ü ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜÓå è ¢íÜÃÜ ÆÜÝÓÆÜâ±ÜÚ, ôÜÏܳÜÚ †ÃÜå ‘ä´ÜܳÜÚ ³ÜÜÑÜ “å. †Ü ËÜÁÜàØ µÜ±Ü ïÜ˹ÜåÏÜÜØ ÏÜâ‘íÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ “å — ‘´ÜÚä´íÜ, ÍÜÜåø´Üä´íÜ †ÃÜå ¤ÜÜ´Üä´íÜ. †ÜÏÜÜØ ‘´ÜÚä´íÜÃÜå ÆÜÂÁÜÜÃÜ ô³ÜÜÃÜ †ÜÆÑÜàØ “å. ÆÜÝÿÜÏÜÃÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜÜ µÜ±Ü ïÜ˹ †å è íÜô´Üà ‘÷å “å — Thinking, Feeling, Willing. 

‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó ÝêÜÝƒÜ´Ü ÆÜàÃÜÏÜàÚݺ´Ü ÆÜàô´Ü‘Üå †Üå´ÜÓÜ´Üß ¹ßíÜÜêÜÜå _30.00 ¢íÜÃÜÆܹßÆÜ _150.00 ¢íÜÃÜ ôÜØô‘äÝ´Ü _350.00 ¢íÜÃÜêÜßêÜÜ _100.00 ËÜÜÆÜàÃÜß ”Ü؃Üß (ôÜØÝšÜÆ´Ü) _20.00 ӃܲíÜÜÃÜÜå †ÜÃÜع _200.00 ôÏÜÓ±ÜÑÜܵÜÜ _60.00 ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

ôÜØÝšÜÆ´Ü ôÏÜÓ±ÜÑÜܵÜÜ _30.00 Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ _100.00 ¢íÜ´ÜÜ ´Ü÷åíÜÜÓÜå _100.00 ÆÜÓÏÜô܃ÜÜ ÏÜä´ÑÜà _100.00 ŸÑÜÜØ ¹Óå‘ÃÜå ÆÜ÷ÜÇœÜíÜàØ “å. _50.00 ¢íÜÃÜ՜ܴÜÃÜ _150.00 ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ  _200.00 303


¢íÜÃÜÁÜÏÜÚ ôÜØ. ÁÜàÓØÁÜÓ ôÜÏÑÜ‘ †Ü÷ÜÓ

‘åíÜàØ ÍÜÜåèÃÜ ´ÜÏÜÃÜå ÝÆÜÂÑÜ “å? ‘Ü ‘å èå ÆÜ±Ü ´ÜÏÜÃÜå ÝÆÜÂÑÜ “å, ´Üå †‘Ü ÝÆÜÂÑÜ ´ÜÜå ÃÜ ÷Üå‰ ïÜ‘å. ´ÜÏÜÃÜå ÝÆÜÂÑÜ “å ´Üå ´ÜÏÜÜÓß ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ ƒÜËÜÓ ¹å “å. ´ÜÏÜå èå ÍÜÜåèÃÜ ‘ÓÜå “Üå, ´Üå ¡±Ü‘ÜÓß †ÜÆÜå “å ‘å ´ÜÏÜå ‘Üå±Ü “Üå, ´ÜÏÜå ‘åíÜß Óß´Üå ¥«Üå “Üå, ËÜåôÜÜå “Üå, œÜÜêÜÜå “Üå, ôÜâ†Üå “Üå, íÑÜíÜ÷ÜÓ ‘ÓÜå “Üå, ´ÜåÃÜܳÜß ´ÜÏÜÜÓß ÍÜß´ÜÓÃÜß œÜå´ÜÃÜÜÃÜß ƒÜËÜÓ ÏÜìå “å. ÍÜÜåèÃÜ ‘؉ ÃÜÜÃÜß ôÜÓƒÜß ËÜÜËÜ´Ü ÃܳÜß, ´Üå ËÜ÷à ÏÜÜåüß íÜÜ´Ü “å. ´ÜÏÜå èå ‘Ø‰ ÝíÜœÜÜÓÜå “Üå ´Üå ËÜßèàØ ‘؉ ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ÍÜÜåèÃÜ “å. ´ÜÏÜÜÓàØ ÏÜÃÜ ÍÜÜåèÃÜÃÜàØ ôÜâšÏÜ ôíÜéÆÜ “å. †åüêÜÜ ÏÜÜüå ´ÜÏÜå èå ‘Ø‰ ƒÜ܆Üå “Üå, ´Üå ´ÜÏÜÜÓÜ ÏÜÃÜÃÜå ÆÜÂÍÜÜÝíÜ´Ü ‘Óå “å. ¡å ´ÜÏÜå ÏÜÜØôÜÜ÷ÜÓß ÍÜÜåèÃÜ ‘Ó´ÜÜ ÷Üå, ´ÜÜå ´ÜÏÜÜÓàØ ÏÜÃÜ †å‘ ÆÜ‘ÜÓÃÜàØ ÷ïÜå, †ÃÜå ïÜÜ‘Ü÷ÜÓß ÍÜÜåèÃÜ ‘Ó´ÜÜ ÷Üå, ´ÜÜå ´ÜÏÜÜÓàØ ÏÜÃÜ ÝÃÜÕÿÜ´Ü ËÜß¡ è ÆÜ‘ÜÓÃÜàØ ÷ïÜå. ´Üå ÍÜÜåèÃÜ †ÃÜå ÏÜÃÜÃÜß íÜœœÜå ÄÜÜ° ôÜØËÜØÁÜ ÷ÜåíÜÜ ´ÜÓÉ ‡ïÜÜÓÜå ‘Óå “å. †Üèå ÝíܤÜÜÃÜ ÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÆÜÝÓÆÜøíÜ´ÜÜ ËÜ´ÜÜíÜß †Ü ôÜØËÜØÁÜÏÜÜØ †å‘ ÆÜ“ß †å‘ ÃÜíÜß ÆÜ´ÜÜåÚ ƒÜÜåêÜß ÓûàØ “å. †ÜÆܱÜå ‘¹ß †å ´ÜÓÉ ÁÑÜÜÃÜ è ÃܳÜß †ÜÆÑÜàØ ‘å †ÜÆܱÜå ‘ÓåêÜàØ ÍÜÜåèÃÜ ôÜÏÜÑÜ †ÜíÜå †ÜÆܱÜÜ íÜ´ÜÚÃÜÃÜå ÝÃÜÁÜÜÚÝÓ´Ü ‘Óå “å. †Ü ´ÜÓÉ ÁÑÜÜÃÜ †ÜÆÜíÜàØ, †ÜÆܱÜÜ ïÜÜÓßÝÓ‘ †ÃÜå ÏÜÜÃÜÝôÜ‘ ÝíÜ‘ÜôÜÏÜÜØ †´ÑÜØ´Ü êÜÜÍܹÜÑÜß ËÜÃÜß ïÜ‘å “å. †ÜÆܱÜÜ ÍÜÜåèÃÜÏÜÜØ ÉìÜå †ÃÜå ïÜÜ‘ÍÜÜ¢ÃÜÜå †ÍÜÜíÜ †ÜìôÜÃÜå †ÜÏÜØµÜ±Ü †ÜÆÜå “å. †ÝÁÜ‘ ÍÜÜåèÃÜ ËÜåœÜåÃÜß ÆÜå¹Ü ‘Óå “å. †åÃÜàØ ‘Ü †å “å ‘å, ïÜÓßÓÃÜàØ êÜÜå÷ß ÆÜÜœÜÃÜ´ÜصÜÃÜß †ÜèàËÜÜèà ‘åÞú´Ü ³ÜÜÑÜ “å, ÆÜåüÏÜÜØ ôÜØ‘ÜåœÜÃÜ †ÃÜå ÝïÜݳÜêÜ´ÜÜÃÜß êÜ÷åÓÜå ¡åÓ³Üß œÜÜêÜíÜÜ ÏÜØ²å “å. ´ÜåÃÜå ‘ÜÓ±Üå ËÜåœÜåÃÜß ÆÜå¹Ü ³ÜÜÑÜ “å. †åüêÜÜ ÏÜÜüå ÓܵÜß ÍÜÜåèÃÜ ÷êÜ‘àØ ÍÜÜåèÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜß Ý÷ÏÜÜÑÜ´Ü ‘Óå “å. 304 

ÍÜÜåèÃÜÃÜÜå ÆÜ±Ü †å‘ ÃÜïÜÜå “å. èéÓ ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜÜÓå ÍÜÜåèÃÜ ‘ÓÜå ´ÜÜå ÍÜÜåèÃÜ †Üê‘Üå÷ÜåÝêÜ‘ ËÜÃÜå “å. ´Üå ÏÜܹ‘ ³Ü‰ ¡ÑÜ “å. ´ÜåÏÜÜØ ïÜÓÜËÜ ÆÜå¹Ü ³ÜÜÑÜ “å. èåíÜàØ ´ÜÏÜå ÍÜÜÓå ÍÜÜåèÃÜ ‘ÓÜå “Üå, ´ÑÜÜÓå ôÜÏÜÄÜ ïÜÓßÓÃÜß ïÜÞø´Ü ÆÜåüÏÜÜØ ÆÜœÜÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå †ÜíÜß ¡ÑÜ “å. ‘Ü ‘å ÍÜÜåèÃÜÃÜå ÆÜœÜÜíÜíÜàØ èéÓß “å. ÍÜÜÓå ÍÜÜåèÃܳÜß ´ÜÏÜå ïÜÓßÓÃÜå ÏÜÜüå †å‘ ‹ÆܺíÜ ƒÜ²Üå ‘Óß ¹ßÁÜÜå. †å‘ †ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ Þô³ÜÝ´Ü ÆÜå¹Ü ‘Óß ¹ßÁÜß. ïÜÓßÓÏÜÜØ ÝíÜ¡´ÜßÑÜ ´Ü¶íÜ ´ÜÏÜå ÃÜ܃ÑÜàØ, ÷íÜå ïÜÓßÓÃÜß ´ÜÏÜÜÏÜ ïÜÞø´Ü ´ÜåÃÜå ‘Üå‰ ÆÜ±Ü Óß´Üå ÆÜœÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÃÜå ËÜ÷ÜÓ ÉÇ‘íÜÜÃÜÜ ‘ÜÏÜÏÜÜØ ÏÜœÜß ÆÜ²å “å. ´ÜÜå ´ÜåíÜå í܃ܴÜå ´ÜÏÜå §™ÜíÜÜ ÝôÜíÜÜÑÜ ËÜßèàØ ‘؉ ÆÜ±Ü ‘Óß ïÜ‘Üå ÃÜ÷Î. ÍÜÜíÜÜåÃÜÜ ÝÃÜÑÜØµÜ±Ü †ÃÜå ÝÃÜÏÜÜÚ±ÜÏÜÜØ ÝíÜüÜÝÏÜÃÜÜåÃÜÜå ÏÜÜåüÜå Ý÷ôôÜÜå “å. ËÜÜçôüÃÜ ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚüß ¿ÜÓÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜÜ †å‘ †ÁÑÜÑÜÃÜ †ÃÜàôÜÜÓ Ý²ÆÜÂåïÜÃÜ, †ÁÜßÓ´ÜÜ †ÃÜå ¹àÝíÜÁÜÜ ÍÜÜåèÃÜÏÜÜØ ÝíÜüÜÝÏÜÃÜÜåÃÜÜ †ÍÜÜíÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå è ³Ü‰ ïÜ‘å “å. ÝíÜüÜÝÏÜÃÜ BÃÜß ‘ÏÜß ôÜܳÜå ݜܲÜÑÜÜÆܱÜàØ, ÝíÜôÏÜ †ÃÜå †ÝÃܺÜÃÜå ôÜØËÜØÁÜ “å, †åüêÜÜ ÏÜÜüå ÍÜÜåèÃÜÏÜÜØ ÝíÜüÜÝÏÜÃÜ B ÄÜÂâÆÜ ¹âÁÜ, ¹÷Î, ‘åìÜØ, ÏÜüÓ †ÃÜå êÜßêÜÜØ ïÜÜ‘ÍÜÜ¢ èåíÜÜØ ´Ü¶íÜÜåÃÜÜå ôÜÏÜÜíÜåïÜ ÷ÜåíÜÜå ¡å‰†å. ïÜÜ÷Ü‘ÜÓ߆Üå†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÍÜÜåèÃÜÏÜÜØ ÝíÜüÜÝÏÜÃÜ B12 ÆÜÑÜÜÚÆ´Ü ÏÜܵÜÜÏÜÜØ ÏÜìß Ó÷å ´ÜåÃÜàØ ÁÑÜÜÃÜ Ó܃ÜíÜàØ ¡å‰†å. . . . ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ “å ‘å ŸÑÜÜÓå ÆÜ±Ü ´ÜÏÜå ÏÜÜØôÜÜ÷ÜÓ ‘ÓÜå “Üå ´ÑÜÜÓå ´ÜÏÜå ÷´ÑÜÜ ‘ÓßÃÜå è ¢íÜÜå “Üå. ´ÜÜå †åÃÜÜå †³ÜÚ †å ³ÜÜÑÜ “å ‘å, ´ÜÏÜÃÜå ¢íÜÃÜ ÆÜÓ ñÜ½Ü ÃܳÜß. ´ÜÏÜå ¢íÜÃÜ ÆÜ´ÑÜå ïܵÜà´ÜÜÆÜâ±ÜÚ “Üå, ´ÑÜÜÓå ÆÜÂåÏÜÆÜâ±ÜÚ ËÜÃÜíÜàØ ‘Ý«ÃÜ ËÜÃÜïÜå. †ÜÆܱÜå ŸÑÜÜÓå íÜÁÜÜÓå ÏÜÜÃÜÝôÜ‘ ‘ÜÏÜ ‘Óß†å “ß†å ´ÑÜÜÓå œÜÜ ‘å ‘ÜçÉßÃÜÜå †å‘ ÆÑÜÜêÜÜå ÏÜÝô´Üó‘ÃÜå ÓÜ÷´Ü †ÜÆÜå “å. †ÜÆܱÜå ÉÓß ´ÜÜ¡ÏÜÜ¡ ³Ü‰ÃÜå ‘ÜÏÜÏÜÜØ êÜÜÄÜß [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


è‰†å “ß†å. œÜÜ ‘å ‘ÜçÉßÏÜÜØ †åíÜàØ ‘ÑÜàØ ´Ü¶íÜ “å ‘å èå †ÜÆܱÜÜ ÍÜÜíÜÃÜå ËܹêÜß †å‘ ôÜÜÉ ÀÝóü ÆܹÜÃÜ ‘Óå “å! íÜæ¤ÜÜÝÃÜ‘Üå†å ÏÜÝô´Üó‘ÏÜÜØ †å‘ ÃÑÜâÓÜå ü×ÜÃôÜÏÜßüÓ ïÜÜåÁÜß ‘Ü°ÒàØ “å èåÃÜàØ ÃÜÜÏÜ “å Adenosine. †å‘ ÷¹ ËÜܹ ÏÜÜÃÜÝôÜ‘ ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜܳÜß ÏÜÝô´Üó‘ÏÜÜØ Adenosine ÆÜå¹Ü ³ÜÜÑÜ “å èå ÏÜÝô´Üó‘ ÆÜÓ Ý²ÆÜÂåÝôÜíÜ †ôÜÓ ‘Óå “å. œÜÜ ‘å ‘ÜçÉßÏÜÜØ Ó÷åêÜÜå ‘åÝÉÃÜ AdenosineÃÜÜå ÏÜÝô´Üó‘ ÆÜÓÃÜÜ ÆÜÂÍÜÜíÜÃÜå ƒÜ´ÜÏÜ ‘Óß ¹å “å †ÃÜå ÃÜíÜÚôÜ ÝôÜôüÏÜÃÜå ÉÓß³Üß ´ÜÜ¢ÏÜÜ¢ ‘Óß ¹å “å. ÏÜÝô´Üó‘ÏÜÜØ ÍÜÜíÜÜåÃÜå ÝÃÜÑÜØÝµÜ´Ü ‘ÓÃÜÜÓ ´ÜÏÜÜÏÜ ÷ÜçÏÜÜåÚÃÜ (ÃÑÜâÓÜå ü×ÜÃôÜÏÜßüÓ) ÍÜÜåèÃÜÏÜÜØ Ó÷åêÜ ÆÜÂÜåüßÃÜÏÜÜسÜß ËÜÃÜå “å. ÑÜÜåÄÑÜ †ÃÜå ôÜØ´ÜàÝêÜ´Ü ÍÜÜåèÃÜÃÜß ÆÜôÜعÄÜß ´ÜÃÜÜíÜÜåÃÜå ‘ÏÜ ‘Óß ïÜ‘å “å, ´ÜåÃÜØà †Ü ‘Ü “å. ÝôÜÓÜåÝüÃÜ èåÃÜå `÷åÆÆÜß ÷ÜçÏÜÜåÚÃÜ' ÆÜ±Ü ‘÷åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å ´ÜåÃÜß êÜÜå÷ßÏÜÜØ ‹ÆÜÞô³ÜÝ´Ü, íÑÜÞø´ÜÃÜå ÆÜÂôÜÃÃÜÝœÜ¶Ü Ó܃Üå “å. †Ü ÷ÜçÏÜÜåÚÃÜ ù¹ÑÜÃÜÜ ÍÜÜíÜÜåÃÜå §œÜ܉ ÆܹÜÃÜ ‘Óå “å, ÝÃܺÜÃÜå ÝÃÜÑÜØÝµÜ´Ü ‘Óå “å ´ÜåÏÜ è ËÜåœÜåÃÜßÃÜå ‘ÏÜ ‘Óå “å. Acetylcholine †å‘ ËÜßèàØ ÷ÜçÏÜÜåÚÃÜ “å èå ÑÜܹ¹Üô´Ü ¡ìíÜß Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ ôÜ÷ÜÑÜ‘ ËÜÃÜå “å. ‘çÝêÜÉÜåÝÃÜÚÑÜÜÃÜÜ íÜæ¤ÜÜÝÃÜ‘ÜåÃÜàØ ÏÜÜÃÜíÜàØ “å ‘å, ‘ÜËÜÜåÚ÷܇²×åüÖôÜÑÜàø´Ü ÍÜÜåèÃÜ ïÜÓßÓÃÜß ËÜåœÜåÃÜßÃÜå ¹âÓ ‘Óå “å †ÃÜå ÝïÜݳÜêÜ´ÜÜ êÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ ôÜšÜÏÜ ÷ÜåÑÜ “å. ÍÜÜåèÃÜÏÜÜØ ‘ÜËÜÜåÚ÷܇²×åüÖôÜ êÜåíÜܳÜß êÜÜå÷ßÏÜÜØ ‡ÃôÑÜàÝêÜÃÜ ÷ÜçÏÜÜåÚÃÜ †ÜíÜß ¡ÑÜ “å. †å ÏÜÝô´Üó‘ÏÜÜØ ‘ÜËÜÜåÚ÷܇²×åüÖôÜ †ÃÜå †åÝÏÜÃÜÜå†çÝôܲÃÜÜ ÆÜÂíÜåïÜÃÜå íÜÁÜÜÓß ¹å “å ‘å èå, ÝôÜÓÜåüÜåÝÃÜÃÜ ÷ÜçÏÜÜåÚÃÜÃÜÜ èÃÜ‘ ÷ÜåÑÜ “å. †Ü Óß´Üå ‘ÜËÜÜåÚ÷܇²×åüÖôÜ ÆÜ±Ü ÆÜÂôÜÃÃÜ´ÜÜ ‹´ÆÜÃÃÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ôÜ÷ÜÑÜ‘ ËÜÃÜå “å. ôÜÏÜàºß ÍÜÜåèÃÜ, ôÜÜåÑÜÜËÜßÃÜ, êÜôÜ±Ü †ÃÜå êÜßêÜß ïÜÎÄÜÜå ¹Ü±ÜÜíÜÜìß íÜÄÜåÓå ÆÜ±Ü ÝôÜÓÜåÝüÃÜÃÜÜ õÜÜíÜÏÜÜØ Ïܹ¹ ‘Óå “å. †Ü ÷ÜçÏÜÜåÚÃÜ †å‘ ïÜÜØ´Ü †ÃÜå ÝïÜݳÜêÜ ÍÜÜíÜÜåÃÜàØ ÆÜ±Ü ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ‘Óå “å. ¡å †ÜÆܱÜå íÜÁÜÜÓå ôüÜœÜÚ †ÃÜå ƒÜÜزÑÜàø´Ü ÍÜÜåèÃÜ ‘Óß†å “ß†å, †åÃÜÜå †³ÜÚ †å ÷Üå‰ ïÜ‘å ‘å †ÜÆܱÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

†ÜÆܱÜÜ ÍÜÜåèÃÜÏÜÜØ ÉìÜå †ÃÜå ïÜÜ‘ÍÜÜ¢ÃÜÜå †ÍÜÜíÜ †ÜìôÜÃÜå †ÜÏÜØµÜ±Ü †ÜÆÜå “å. †ÝÁÜ‘ ÍÜÜåèÃÜ ËÜåœÜåÃÜß ÆÜå¹Ü ‘Óå “å. †åÃÜàØ ‘Ü †å “å ‘å, ïÜÓßÓÃÜàØ êÜÜå÷ß ÆÜÜœÜÃÜ´ÜصÜÃÜß †ÜèàËÜÜèà ‘åÞú´Ü ³ÜÜÑÜ “å, ÆÜåüÏÜÜØ ôÜØ‘ÜåœÜÃÜ †ÃÜå ÝïÜݳÜêÜ´ÜÜÃÜß êÜ÷åÓÜå ¡åÓ³Üß œÜÜêÜíÜÜ ÏÜØ²å “å. ´ÜåÃÜå ‘ÜÓ±Üå ËÜåœÜåÃÜß ÆÜå¹Ü ³ÜÜÑÜ “å. †åüêÜÜ ÏÜÜüå ÓܵÜß ÍÜÜåèÃÜ ÷êÜ‘àØ ÍÜÜåèÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜß Ý÷ÏÜÜÑÜ´Ü ‘Óå “å

ݲÆÜÂåïÜÃÜÏÜÜØ “߆å. ôüÜœÜÚ †ÃÜå ƒÜÜز êÜÜå÷ßÏÜÜØ Feel Good ÷ÜçÏÜÜåÚÃÜ ÝôÜÓÜåüÜåÝÃÜÃÜÃÜÜ ô´ÜÓÃÜå íÜÁÜÜÓå “å. ƒÜܾÜÃÃÜ èåíÜÜØ ‘å èàíÜÜÓ, ËÜÜèÓß, œÜÜåƒÜÜ, Ïܑ܉ íÜÄÜåÓåÃÜå Feel Good Complex ‘ÜËÜÜåÚ÷܇²×åüÖôÜ ‘÷åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. †Ü ƒÜܾÜÃÃÜÜåÃÜàØ ôÜØ´ÜàÝêÜ´Ü ÏÜܵÜÜÏÜÜØ ôÜåíÜÃÜ ‘ÓíÜܳÜß †ÜÆܱÜÃÜå ôÜÜÓàØ êÜÜÄÜå “å. ƒÜÜز ƒÜÜíÜܳÜß ÆÜ±Ü ³ÜÜå²Ü ôÜÏÜÑÜ ÏÜÜüå íÑÜÞø´ÜÃÜå ôÜÜÓàØ êÜÜÄÜå “å, ÆÜÓØ´Üà èåíÜàØ è ÄêÜà‘Üå”ÃÜàØ ô´ÜÓ êÜÜå÷ßÏÜÜØ †Üå“àØ ³ÜÜÑÜ “å ´ÑÜÜÓå íÑÜÞø´Ü ³ÜÜ‘åêÜß †ÃÜå œÜß²ÜÑÜåêÜ ÏÜÜêÜÏÜ ÆÜ²å “å †ÃÜå ´ÜåêÜ, ™Üß³Üß ÍÜÓÆÜâÓ ÍÜÜÓå ƒÜÜåÓÜ‘ ݲÆÜÂåïÜÃÜÃÜàØ ÏÜàƒÑÜ ‘Ü ËÜÃÜß ïÜ‘å “å. †åíÜß ‘åüêÜß‘ ôíÜÜô³ÑÜíÜÁÜÚ‘ ÍÜÜ¢†Üå “å ‘å èå ËÜßÏÜÜÓ߆ÜåÃÜå ÆÜ±Ü ¹âÓ Ó܃Üå “å ´Üå †ØÄÜå †å‘ ÃÜèÓ ÃÜ܃Ü߆å. ‘ÜåËÜßèÏÜÜØ †çÝÃü †ÜçÞøôܲåÃü ÷ÜåÑÜ “å. ´Üå ÷ÜÝÃÜ‘ÜÓ‘ ‡ôü×ÜåèÃÜ ÷ÜçÏÜÜåÚÃÜÃÜå ‘å èå ôµÜ߆ÜåÏÜÜØ ô´ÜÃÜÃÜÜ ‘çÃôÜÓÃÜÜå èÃÏܹܴÜÜ “å ´ÜåÃÜå ƒÜ´ÜÏÜ ‘Óå “å. ‘ÜåËÜßè êÜßíÜÓÃÜå ÆÜ±Ü ôÜïÜø´Ü ËÜÃÜÜíÜå “å. ôÜÜåÑÜÜËÜßÃÜÃÜàØ ÝÃÜÑÜÝÏÜ´Ü ôÜåíÜÃÜ ôµÜ߆ÜåÃÜå ô´ÜÃÜ, †Ø²Ü±Üà †ÃÜå ÑÜÜåÝÃÜÏÜÜÄÜÚ ôÜܳÜå ôÜØ‘²ÜÑÜåêÜ ‘çÃôÜÓÜå³Üß ÏÜàø´Ü Ó܃Üß ïÜ‘å “å. ‘ÜåËÜßè Ó¡åÝÃÜíÜäݶܳÜß ‹´ÆÜÃÃÜ ³Ü´Üß ôÜÏÜôÑÜ܆ÜåÃÜå †Üå“ß ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ôÜ÷ÜÑÜ‘ ËÜÃÜå “å. ¹÷ÎÏÜÜØ ‘çÞêïÜÑÜÏÜ †ÃÜå 305


ñÜÏÜÃÜå ƒÜÜå‰ÃÜå †ÜÆܱÜå ¢íÜÃܳÜß ôÜßÁÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ÄÜàÏÜÜíÜß ¹ßÁÜÜå “å. ¢íÜÃÜÃÜß ôÜܳÜå †ÜÆܱÜÜå ôÜßÁÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ñÜÏÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ “å. ÆÜ‘äÝ´ÜÃÜß ôÜܳÜå †ÜÆܱÜÜå ôÜßÁÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ñÜÏÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ “å. ¢íÜÃÜ †ÃÜå ñÜÏÜ ôÜÏÜÜÃÜܳÜÚ‘ “å. ¢íÜÃÜ †ÃÜå ñÜÏÜ †å‘ è †³ÜÚ Ó܃Üå “å. ÆÜÓØ´Üà ÁÜßÓå ÁÜßÓå †ÜÆܱÜå ´ÜåÏÜÃÜå ÁÜÃÑÜÍÜÜÄÜß ‘÷åíÜÜ êÜÜÄÑÜÜ “å ‘å èå†Üå ñÜÏÜ ÃܳÜß ‘Ó´ÜÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜå †ÍÜÜÄÜß ‘÷åíÜÜ êÜÜÄÑÜÜ “å ‘å èå†Üå ñÜÏÜ ‘Óå “å

ÝíÜüÜÝÏÜÃÜ D †ÝÁÜ‘ ÏÜܵÜÜÏÜÜØ ÷ÜåÑÜ “å ‘å èå ÷ܲ‘ÜÃÜß ËÜßÏÜÜÓß³Üß ËÜœÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜÃÜå Ïܹ¹ ‘Óå “å. ¹÷ÎÏÜÜØ Ó÷åêÜÜ ËÜçøüåÝÓÑÜÜ ÆÜåüÏÜÜØ ‘çÃôÜÓ ‹´ÆÜÃÃÜ ‘ÓÃÜÜÓ ´Ü¶íÜÜåÃÜå ÝËÜÃÜ÷ÜÝÃÜ‘ÜÓ‘ ´Ü¶íÜÏÜÜØ ËܹêÜß ¹å “å †åÏÜ íÜæ¤ÜÜÝÃÜ‘ÜåÃÜàØ ÏÜÜÃÜíÜàØ “å. †ÜÃÜÜ ÆÜÓ ôÜØïÜÜåÁÜÃÜ ÷èà œÜÜêÜà “å. †Üèå ™Ü±ÜÜ ƒÜÓÜ êÜÜå‘Üå ÍÜÜåèÃÜ ÆÜ´ÑÜå ¡ÄÜ嫆 ³Ü‰ ÄÜÑÜÜ “å. ÍÜÜåèÃÜÏÜÜØ œÜÓËÜß †Üå“ß †ÃÜå ‘ÜËÜÜåÚ÷܇²×åüÖôÜ, ÉìÜå †ÃÜå êÜßêÜß ïÜÜ‘ÍÜÜ¢†ÜåÃÜÜå ôÜÏÜÜíÜåïÜ íÜÁÜà ÷ÜåíÜÜå ¡å‰†å †åíÜàØ ÏÜÜÃÜíÜÜ êÜÜÄÑÜÜ “å. ¹Óå‘ íÑÜÞø´ÜÃÜß ïÜÓßÓ ÓœÜÃÜÜ †êÜÄÜ †êÜÄÜ “å. †åüêÜÜ ÏÜÜüå ‘åüêÜÜ ÆÜÂÏÜܱÜÏÜÜØ ÍÜÜåèÃÜ êÜåíÜàØ ¡å‰†å, †å ‘÷åíÜàØ ´ÜÜå ÏÜàï‘åêÜ “å. ÆÜÜå´Üå è ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ¡ÄÜ´ܴÜÜÃÜå ‘ôÜÜåüß ËÜÃÜÜíÜßÃÜå ÍÜÜåèÃÜÃÜß ÏÜܵÜÜ †ÃÜå ÄÜà±Ü ÃÜ’ß ‘Óå †å Ý÷´ÜÜíÜ÷ “å.

ôÜÏÑÜ‘ ñÜÏÜ ôÜÏÑÜ‘ ñÜÏÜ ¢íÜÃÜÏÜÜسÜß ÝíÜÞœ“ÃÃÜ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå “å. ñÜÏÜ †å‘ ïÜÓÏÜÃÜß íÜÜ´Ü ³Ü‰ Ä܉ “å. ñÜÏÜÃÜå ¢íÜÃÜÏÜÜسÜß ÄÜàÏÜÜíÜßÃÜå †ÜÆܱÜÃÜå ƒÑÜÜêÜ †ÜíÜ´ÜÜå ÃܳÜß ‘å †ÜÆܱÜå ™Ü±ÜàØ ËÜÁÜàØ ÄÜàÏÜÜíÜß ¹ßÁÜàØ “å. ÏÜÃÜàóÑÜÃÜàØ ïÜÓßÓ, ÏÜÃÜàóÑÜÃÜÜ ÆÜÂÜ±Ü ‘Üå‰ ÝíÜÝïÜóü ñÜÏÜÃÜå ÏÜÜüå ÝÃÜÝÏÜÚ´Ü “å †ÃÜå ´Üå ñÜÏÜ è †ÜÆܱÜå Éø´Ü “Üå²ß ¹ßÁÜÜå “å. ôÜÏÑÜ‘ ñÜÏÜ ÏÜÃÜàóÑÜÃÜß œÜå´ÜÃÜÜ †ÃÜå ¥èÜÚÃÜå èÏÜÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ Ý÷ôôÜÜå “å. ñÜÏÜÃÜå ƒÜÜå‰ÃÜå †ÜÆܱÜå ¢íÜÃܳÜß ôÜßÁÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ÄÜàÏÜÜíÜß ¹ßÁÜÜå “å. ¢íÜÃÜÃÜß ôÜܳÜå †ÜÆܱÜÜå ôÜßÁÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ñÜÏÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ “å. ÆÜ‘äÝ´ÜÃÜß ôÜܳÜå †ÜÆܱÜÜå ôÜßÁÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ñÜÏÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ “å. ¢íÜÃÜ †ÃÜå ñÜÏÜ ôÜÏÜÜÃÜܳÜÚ‘ “å. ¢íÜÃÜ †ÃÜå ñÜÏÜ †å‘ è †³ÜÚ Ó܃Üå “å. ÆÜÓØ´Üà ÁÜßÓå ÁÜßÓå †ÜÆܱÜå ´ÜåÏÜÃÜå ÁÜÃÑÜÍÜÜÄÜß ‘÷åíÜÜ êÜÜÄÑÜÜ “å ‘å èå†Üå ñÜÏÜ ÃܳÜß ‘Ó´ÜÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜå †ÍÜÜÄÜß ‘÷åíÜÜ êÜÜÄÑÜÜ “å ‘å èå†Üå ñÜÏÜ ‘Óå “å. †å‘ †³ÜÚÏÜÜØ ™Ü±ÜÜ ËÜÁÜÜ êÜÜå‘Üå†å ñÜÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ “Üå²ß ¹ßÁÜàØ “å ´ÜÜå ‘åüêÜÜ‘ êÜÜå‘Üå ÆÜÓ ñÜÏÜÃÜÜå †Ý´ÜïÜÑÜ ËÜÜå¡å ÆܲÒÜå “å. íÜÁÜÜÓå Æܲ´ÜÜå ñÜÏÜ ÆÜÂܱܙÜÜ´Ü‘ “å. ´ÜåÏÜ è †Üå“Üå ñÜÏÜ ÆÜ±Ü ÆÜÂܱܙÜÜ´Ü‘ “å. ¹Óå‘ ÏÜÃÜàóÑÜÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ñÜÏÜ 306 

÷ÜåíÜÜå ¡å‰†å †ÃÜå èåüêÜß ´ÜßíÜ´ÜÜ †ÃÜå èåüêÜÜ †ÜÃÜع³Üß †ÃÜå èåüêÜÜ †÷ÜåÍÜÜíܳÜß ‘Üå‰ ÏÜÃÜàóÑÜ ñÜÏܳÜß ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜä¶Ü ³ÜïÜå ´ÜåüêÜàØ è ´Üå ÆÜÜÏÜïÜå ‘å ´ÜåÃÜß ¢íÜÃÜÁÜÜÓÜ ÏÜÝô´Üó‘³Üß ÃÜßœÜå ¥´ÜÓßÃÜå ÃÜÜÝÍÜÃÜß ÆÜÜôÜå †ÜíÜíÜß ïÜé ³Ü‰ Ä܉ “å ‘Ü ‘å ñÜÏÜÃÜå ÏÜÜüå ÏÜÝô´Üó‘ÃÜß ‘Üå‰ èéÓ´Ü ÃܳÜß ´Üå è ÆÜÂÏÜܱÜå ñÜÏÜÃÜå ÏÜÜüå ù¹ÑÜÃÜß ÆÜ±Ü ‘Üå‰ èéÓ ÷Üå´Üß ÃܳÜß. ñÜÏÜ ´ÜÜå ôÜßÁÜÜå ÃÜÜÝÍÜÏÜÜسÜß ¥èÜÚ ÄÜÂ÷±Ü ‘Óå “å †ÃÜå ÃÜß‘ìå “å. «ß‘ ÍÜÜåèÃÜÃÜß ôÜܳÜå ôÜܳÜå ³ÜÜå²Üå ñÜÏÜ †´ÑÜØ´Ü †ÜíÜïÑÜ‘ “å †ÃÜå †å †åüêÜÜ ÏÜÜüå ÃÜ÷Î ‘å †å ‘Üå‰ ËÜß¡ÃÜÜ Ý÷´ÜÏÜÜØ “å †å ´ÜÜå ôÜßÁÜÜå ´ÜÏÜÜÓÜ Ý÷´ÜÏÜÜØ “å. ‘Üå‰ ËÜß¡ÃÜÜ Ý÷´ÜÃÜÜå ´ÜåÃÜß ôÜܳÜå ‘Üå‰ ôÜØËÜØÁÜ “å è ÃÜ÷Î. ´ÜåÃÜܳÜß ‘Üå‰ ËÜß¡ÃÜàØ Ý÷´Ü ³Ü‰ ¡ÑÜ ´ÜÜå ´Üå †êÜÄÜ íÜÜ´Ü “å ÆÜÓØ´Üà ÏÜâì´Ü: †å ´ÜÏÜÜÓÜ è ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ Ý÷´ÜÏÜÜØ “å. ³ÜÜå²Üå ñÜÏÜ †´ÑÜØ´Ü †ÜíÜïÑÜ‘ “å, ÆÜÓØ´Üà ñÜÏÜÃÜß ´ÜÓÉ †ÜÆܱÜàØ ÁÑÜÜÃÜ ÄÜÑÜàØ è ÃܳÜß. ñÜÏÜÃÜÜå †´ÑÜØ´Ü ËÜ÷àÏÜâêÑÜ †³ÜÚ †ÃÜå ‹ÆÜÑÜÜåÝÄÜ´ÜÜ “å. †åüêÜÜ ÏÜÜüå ÃÜ÷Î ‘å ´ÜåÃÜܳÜß ´ÜÏÜå ‘Ø‰ ÆÜå¹Ü ‘Óß êÜåïÜÜå. ËÜêÜ‘å †åüêÜÜ ÏÜÜüå ‘å èåüêÜÜ ´ÜÏÜå ñÜÏÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜä¶Ü Ó÷åïÜÜå, ´ÜåüêÜß ´ÜÏÜÜÓß œÜå´ÜÃÜÁÜÜÓÜ [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


‘åÞú´Ü ³ÜíÜÜ êÜÜÄÜïÜå †ÃÜå ÏÜÝô´Üó‘³Üß ÃÜßœÜå ÃÜÜÝÍÜÃÜÜ ‘åú ÆÜÓ ¥´ÜÓíÜß ïÜé ³Ü‰ èïÜå. ñÜÏÜ ‹´ÆÜܹ‘ ÷ÜåíÜÜå ¡å‰†å †å ÆÜ±Ü èéÓß ÃܳÜß. ÝËÜÃÜ‹´ÆÜܹ‘ ñÜÏÜ ÆÜ±Ü ÷Üå‰ ïÜ‘å “å, ÆÜÓØ´Üà ïÜÓßÓÃÜß ÆÜâ±ÜÚ ôÉâÝ´ÜÚ †ÃÜå ÆÜÂܱÜÜåÃÜß ÆÜâÓß ôÜ¡ÄÜ´ÜÜÃÜå ÏÜÜüå †ÃÜå ݜܶÜÃÜß ÆÜâÓß ¡ÄÜäÝ´ÜÃÜå ÏÜÜüå ñÜÏÜ †´ÑÜØ´Ü †ÜíÜïÑÜ‘ “å. ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ïÜÓßÓÃÜå ÑÜÜåÄÑÜ ¹Óå‘ ÏÜÃÜàóÑÜå ‘åüêÜÜå ñÜÏÜ ‘ÓíÜÜå ´ÜåÃÜß ƒÜÜåè ÆÜÜå´Üå ‘Óß êÜåíÜß ¡å‰†å èå³Üß ´Üå íÜÁÜÜÓå ôíÜô³Ü †ÃÜå ´ÜÜèÄÜßÍÜÑÜàÛ ¢íÜÃÜ ¢íÜß ïÜ‘å. èåüêÜß ´ÜÜèÄÜß ÷ïÜå, èåüêÜàØ ïÜÓßÓ ôíÜô³Ü ÷ïÜå, èåüêÜÜå òÜÜôÜ †ÜÃÜعÆÜâ±ÜÚ ÷ïÜå, ´ÜåüêÜàØ è ¢íÜÃÜ †ÜØ´ÜÝÓ‘ Óß´Üå ôÜšÜÏÜ ÷ÜåÑÜ “å. ¡å ¢íÜÃÜ «ß‘ ñÜÏÜ †ÃÜå íÑÜÜÑÜÜÏÜ ÆÜÓ †å‘ ÝíÜÝïÜóü ôíÜÜô³ÑÜÃÜÜ ôÜØ´ÜàêÜÃÜÃÜå ÃܳÜß ÆÜÜÏÜ´ÜàØ ´ÜÜå †åÃÜÜå †³ÜÚ “å ‘å ´ÜÏÜÜÓÜ ÝœÜ¶ÜÏÜÜØ ¢íÜÃÜÃÜÜØ ÏÜâêÑÜÜå ÆÜ´ÑÜå †å‘ ÝÃÜóÜåÁÜÃÜÜå ÍÜÜíÜ, †å‘ ÝíÜÓÜåÁÜÃÜÜå ÍÜÜíÜ, †å‘ ÝíܺÜå÷ÃÜÜå ÍÜÜíÜ ÷ÜåíÜÜå ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ “å. ôÜÏÑÜ‘ ñÜÏÜ ÆÜÓÏÜ †ÜÝô´Ü‘´ÜÜÃÜß ôÜ߲߆ÜåÏÜÜØÃÜß †å‘ †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ ôÜß²ß “å. †ËÜÂÜ÷ÏÜ ÕêÜ‘ÃÜ †å‘ ݹíÜôÜ ôÜíÜÜÓå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ™ÜåÓ ËÜå«Ü ËÜå«Ü ËÜâüÃÜå ÆÜÜçÝêÜïÜ ‘Óß ÓûÜ ÷´ÜÜ, †åüêÜÜÏÜÜØ è ´ÜåÏÜÃÜÜå †å‘ ÝÏÜµÜ †ÜíÑÜÜå †ÃÜå ‘÷åíÜÜ êÜÜÄÑÜÜå ‘å ÕêÜ‘ÃÜ! ``†Ü ïÜàØ ´ÜÏÜå ÆÜÜå´Üå ´ÜÏÜÜÓÜ èâ´ÜÜÃÜå ÆÜÜçÝêÜïÜ ‘ÓÜå “Üå?'' ÕêÜ‘ÃÜå ‘ûàØ ‘å, ``´ÜÏÜå ÏÜÃÜå ËÜ÷à ÏÜàï‘åêÜßÏÜÜØ ÏÜâ‘ß ¹ßÁÜÜå. ïÜàØ ´ÜÏÜå ‘Üå‰ ËÜß¡ÃÜÜ èâ´ÜÜÃÜå ÆÜÜçÝêÜïÜ ‘ÓÜå “Üå? ÷àØ ´ÜÜå ÏÜÜÓÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ èâ´ÜÜÃÜå ÆÜÜçÝêÜïÜ ‘Óß ÓûÜå “àØ.'' ´Üå ÝÏܵÜå ‘ûàØ ‘å, ``ÃÜÜ, ÃÜÜ. ÷àØ ´ÜÜå ¡´Üå ÆÜÜçÝêÜïÜ ÃܳÜß ‘Ó´ÜÜå ÆÜ±Ü ËÜß¡ÃÜß ÆÜÜôÜå ‘ÓÜíÜàØ “àØ.'' ÕêÜ‘ÃÜå ‘ûàØ ‘å, ``ËÜß¡†ÜåÃÜÜ èâ´ÜÜ ÆÜÓ ÆÜÜçÝêÜïÜ ‘ÓíÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ÆÜ±Ü †Ü ËÜ÷à ËÜâÓß íÜÜ´Ü “å ‘å ´ÜÏÜå ‘Üå‰ ÏÜܱÜôÜ ÆÜÜôÜå ´ÜÏÜÜÓÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ èâ´ÜÜÃÜß ÆÜÜçÝêÜïÜ ‘ÓÜíܲÜíÜÜå “Üå.'' †ÜÃÜÜå ÏÜ´ÜêÜËÜ ïÜÜå “å? †ÜÃÜÜå ÏÜ´ÜêÜËÜ †å “å ‘å, †ÜÆܱÜå ¢íÜÃÜÃÜß ôÜܳÜåÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ÄÜàÏÜÜíÜß ¹ßÁÜÜå “å. ¢íÜÃÜÃÜß ôÜܳÜå †ÜÆܱÜÜå ôÜßÁÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ñÜÏÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ “å. ÆÜ‘äÝ´ÜÃÜß ôÜܳÜå †ÜÆܱÜÜå ôÜßÁÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ñÜÏÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ “å. †Üè³Üß µÜ±Ü ÷¡Ó íÜÓôÜ ÆÜ÷åêÜÜØ ‘ÜåÃÈÒâÝïÜÑÜôÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

¹Óå‘ íÑÜÞø´Ü†å µÜ±Ü ÏÜÝ÷ÃÜÜ ôÜàÁÜß ñÜÏÜ ÆÜÓ, ÝÃÜºÜ ÆÜÓ †ÃÜå †Ü÷ÜÓ ÆÜÓ ÆÜÂÑÜÜåÄÜ ‘ÓßÃÜå ¡åíÜàØ ¡å‰†å ‘å ´ÜåÃÜå ÏÜÜüå ôÜíÜÜÚÝÁÜ‘ ôíÜÜô³ÑÜÆÜâ±ÜÚ, ôÜíÜÜÚÝÁÜ‘ ïÜÜØÝ´ÜÆÜâ±ÜÚ †ÃÜå ôÜíÜÜÚÝÁÜ‘ †ÜÃÜعÆÜâ±ÜÚ ‘ÑÜÜØ ‘ÑÜÜØ ôÜâµÜÜå ÷Üå‰ ïÜ‘å “å ´Üå ÆÜ´ÑÜå‘ íÑÜÞø´Ü†å ÆÜÜå´ÜÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ôÜâµÜ ïÜÜåÁÜß êÜåíÜàØ ¡å‰†å. ‘Üå‰ ËÜå íÑÜÞø´Ü †å‘ èåíÜß “å ÃÜ÷Î, †åüêÜÜ ÏÜÜüå ‘Üå‰ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÝÃÜÑÜÏÜ ËÜÁÜÜÃÜå ÏÜÜüå êÜÜÄÜà ÃܳÜß Æܲ´ÜÜå. ŸÑÜÜÓå ÆÜ±Ü ‘Üå‰ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÝÃÜÑÜÏÜ êÜÜÄÜà ‘ÓíÜÜÃÜß ‘ÜåÝïÜïÜ ³ÜÜÑÜ “å ´ÑÜÜÓå ´ÜåÃÜÜØ ¹àóÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ ¡åíÜÜØ ÏÜìå “å

†å‘ ËÜâ°Ü ÏÜÜìßÃÜå ‘âíÜÜÏÜÜسÜß ÆÜܱÜß ËÜ÷à ‘óü³Üß ƒÜǜܴÜÜå ¡åÑÜÜå. ËÜì¹ÜåÃÜß èÄÑÜ܆å ÆÜÜå´Üå ¡´Üå †ÃÜå ´ÜåÃÜÜå èàíÜÜÃÜ ¹ß‘ÓÜå ÆÜܱÜß ƒÜǜܴÜÜ ÷´ÜÜ. ‘ÜåÃÈÒâÝïÜÑÜôÜ ´Üå íÜä½ ÏÜÜìß ÆÜÜôÜå è‰ÃÜå ‘÷åíÜÜ êÜÜÄÑÜÜ ‘å, ``ÏÜÜÓÜ ÝÏܵÜ! ´ÜÃÜå ÃÜíÜß ïÜÜåÁÜÜå ³Ü‰ “å ´ÜåÃÜß ƒÜËÜÓ êÜÜÄÜ´Üß ÃܳÜß. ÷íÜå ´ÜÜå ™ÜÜå²Ü †ÃÜå ËÜì¹ÜåÃÜß Ïܹ¹³Üß ‘âíÜÜÏÜÜسÜß ÆÜܱÜß ƒÜÇœÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å. ´ÜÏÜå ¡´Üå †ÜüêÜß ŒÏÜÓå ‘åÏÜ ‘ÜÏÜå êÜÜÄÑÜÜ “Üå?'' íÜä½ ÏÜÜìß†å ‘ûàØ ‘å, ``ÁÜßÓå ËÜÜåêÜÜå, ÁÜßÓå ËÜÜåêÜÜå! ÏÜÃÜå ´ÜÜå ‘Üå‰ ƒÜ´ÜÓÜå ÃܳÜß ÆÜ±Ü ÏÜÜÓÜå èàíÜÜÃÜ ËÜåüÜå ÃÜ ôÜÜØÍÜìß êÜå.'' ´ÜÜå ‘ÃÉÖÑÜàÝïÜÑÜïÜå ÆÜâ“ÖÑÜàØ ‘å, ``†åÃÜÜå ÏÜ´ÜêÜËÜ ïÜÜå?'' íÜä½ ÏÜÜìß†å ‘ûàØ ‘å, ``ÏÜÃÜå ÃÜíÜß ïÜÜåÁÜÜåÃÜß ƒÜËÜÓ “å, ÆÜÓØ´Üà †Ü ËÜÁÜß ïÜÜåÁÜÜå ÏÜÃÜàóÑÜÃÜå ñÜÏܳÜß ¹âÓ ‘Óå “å †ÃÜå ÷àØ ÃܳÜß ‡œ“´ÜÜå ‘å ÏÜÜÓÜå ËÜåüÜå ñÜÏܳÜß ¹âÓ ³Ü‰ ¡ÑÜ ‘Ü ‘å èå ݹíÜôÜå ´Üå ñÜÏܳÜß ¹âÓ ³Ü‰ èïÜå, ´Üå è ݹíÜôܳÜß ´Üå ¢íÜÃܳÜß ÆÜ±Ü ¹âÓ ³Ü‰ èïÜå.'' œÜÝœÜÚêÜ ÝÓüÜÑÜÓ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜ ÷´ÜÜ. †å‘ ÝÏÜµÜ ´ÜåÏÜÃÜå ÏÜìíÜÜ ÄÜÑÜÜå. ÝÏܵÜå ÓÜèÃÜßÝ´Ü‘ ÆÜÂðÃÜÜå ÆÜâ“ÒÜ. œÜÝœÜÚêÜ ´Üå í܃ܴÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ËÜÄÜßœÜÜÏÜÜØ øÑÜÜÓÜå ƒÜÜå¹ßÃÜå ÓÜåÆÜÜ ÓÜåÆÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ. œÜÝœÜÚêÜå ´Üå ÝÏܵÜÃÜå ‘ûàØ ‘å, ``†Ü ËÜÁÜß íÜÜ´ÜÜå ƒÜ´ÜÏÜ ³Ü‰ Ä܉. ´ÜÜÓå ÏÜÃÜå ‘Ø‰ ÆÜâ“íÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå Éø´Ü ËÜå è ËÜÜËÜ´ÜÜå 307


†ØÄÜå ÆÜâ“ß ïÜ‘å “å. ËÜ܇ËÜêÜÃÜÜ ËÜÜÓÜÏÜÜØ ‘؉ ÆÜâ“íÜÜÃÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÷àØ ™ÜåÓ ËÜ܇ËÜêÜ íÜÜØœÜàØ “àØ †ÃÜå ËÜÜÄÜ‘ÜÏÜ–ËÜÜÄÜËÜÄÜßœÜÜ †ØÄÜå ÆÜâ“íÜÜÃÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÷àØ †÷Î ËÜÜÄÜ‘ÜÏÜ ‘ÓàØ “àØ. ËÜÜ‘ß ÷íÜå ÏÜÃÜå ÓÜèÃÜßÝ´Ü ôÜܳÜå ‘Üå‰ ÏÜ´ÜêÜËÜ ÃܳÜß. †å íÜÜ´Ü è ƒÜ´ÜÏÜ ³Ü‰ Ä܉. ÷íÜå ´ÜÜå ÷àØ ‘åíÜì ñÜÏÜ ‘Óß

ÓûÜå “àØ †ÃÜå ÆÜÂܳÜÚÃÜÜ ‘Óß ÓûÜå “àØ.'' ñÜÏÜ †ÃÜå ÆÜÂܳÜÚÃÜÜÃÜÜå †å‘ è †³ÜÚ “å. ËÜÃÃÜå ÆÜÑÜÜÚÑÜíÜÜœÜß “å. èå ݹíÜôÜå ñÜÏÜ ÆÜÂܳÜÚÃÜÜ ËÜÃÜß ¡ÑÜ “å †ÃÜå èå ݹíÜôÜå ÆÜÂܳÜÚÃÜÜ ñÜÏÜ ËÜÃÜß ¡ÑÜ “å ´Üå ݹíÜôÜå ôÜÏÑÜ‘ ñÜÏÜ ‹ÆÜêÜËÁÜ ³ÜÜÑÜ “å.

ôÜÏÑÜ‘ ÝÃÜºÜ ÍÜÜåèÃÜ †íÑÜíÜÞô³Ü´Ü ³ÜÑÜàØ “å, ñÜÏÜ †ÓÜè‘ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå “å †ÃÜå ÝÃܺÜÃÜß ôÜܳÜå ‹ÆܺíÜ ïÜé ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå “å. ÆÜ“ß ´ÜÜå èåÏÜ èåÏÜ ÏÜÃÜàóÑÜÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ôÜÜÁÜÃÜÜå †ÜíÜ´ÜÜØ ÄÜÑÜÜØ, ´ÜåÏÜ ´ÜåÏÜ êÜÜÄÜíÜÜ ÏÜÜزÒàØ ‘å ÝÃÜºÜ †ÃÜÜíÜïÑÜ‘ íÜÜ´Ü “å. èåüêÜÜå ôÜÏÜÑÜ ÝÃܺÜÏÜÜØ Ó÷ß†å “ß†å ´ÜåüêÜÜå ôÜÏÜÑÜ ƒÜÓÜËÜ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå. ôÜÏÜÑÜ ÃÜ‘ÜÏÜÜå ÄÜÑÜÜå. ´ÜÜå èåüêÜß †Üå“ß ÝÃܺܳÜß ‘ÜÏÜ œÜÜêÜß ïÜ‘å ´ÜåüêÜàØ ôÜÜÓàØ. ‘Ü ‘å †ÜÆܱÜÃÜå ƒÑÜÜêÜ è ÃܳÜß ‘å ÝÃܺÜÃÜàØ ÆÜ±Ü ¢íÜÃÜÃÜß §²ß ÆÜÂݘÑÜÜÏÜÜØ ‘Üå‰ ÑÜÜåÄܹÜÃÜ “å. êÜÜÄÜå “å ‘å ÝÃܺܳÜß èåüêÜÜå íÜ÷åêÜÜå “àü‘ÜÓÜå ³Ü‰ ¡ÑÜ ´ÜåüêÜàØ ôÜÜÓàØ. èåüêÜß †Üå“ß ÝÃÜºÜ êÜåíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´ÜåüêÜàØ ôÜÜÓàØ “å. èåüêÜàØ ÏÜÜå²å ôÜàÁÜß ¡ÄÜßïÜàØ ´ÜåüêÜàØ è ôÜÜÓàØ “å. ÝÃܺÜÃÜß ÷´ÑÜÜÃÜß ôÜܳÜå è ÏÜÃÜàóÑÜ¢íÜÃÜÃÜÜØ §²ÜØ ‘åúÜå ÷ÜêÜß ÄÜÑÜÜØ – †íÑÜíÜÞô³Ü´Ü ³Ü‰ ÄÜÑÜÜØ. †ÜÆܱÜÃÜå ƒÑÜÜêÜ ÆÜ±Ü ÃܳÜß †ÜíÜ´ÜÜå ‘å ÏÜÃÜàóÑÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ èåüêÜàØ †ôíÜÜô³ÑÜ †ÜíÑÜàØ, èåüêÜàØ †ôÜØ´ÜàêÜÃÜ †ÜíÑÜàØ, ´ÜåÃÜß ÆÜÜ“ì ÝÃܺÜÃÜß ‘ÏÜß è ‘ÜÏÜ ‘Óß Ó÷ß “å. èå ÏÜÃÜàóÑÜ ôÜÜÓß Óß´Üå ôÜ≠ïÜ‘´ÜÜå ÃܳÜß, ´Üå ÏÜÃÜàóÑÜ ôÜÜÓß Óß´Üå ¢íÜß ÆÜ±Ü ïÜ‘´ÜÜå ÃܳÜß. ÝÃÜºÜ ÃÜ‘ÜÏÜß ÃܳÜß. †Ü« ‘êÜÜ‘ íÑܳÜÚ ÃܳÜß è´ÜÜ ËÜê‘å †Ü« ‘êÜÜ‘ÃÜß ÝÃܺÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå ´ÜÜå ´ÜÏÜå ôÜÜåì ‘êÜÜ‘ ¡ÄÜß ïÜ‘Üå “Üå. ÃÜ÷Î ´ÜÜå ´ÜÏÜå ôÜÜåì ‘êÜÜ‘ ¡ÄÜß ÆÜ±Ü ïÜ‘´ÜÜ ÃÜ÷Î. †Ü« ‘êÜÜ‘ÏÜÜØ ¢íÜÃÜ-¥èÜÚ †å‘«ß ³ÜÜÑÜ “å, ÆÜÂÜ±Ü ÆÜàÃÜ¢ÚÝíÜ´Ü ³ÜÜÑÜ “å, ´ÜÏÜÜÓàØ ÏÜÝô´Üó‘ †ÃÜå ù¹ÑÜÃÜÜØ ‘åú ïÜÜØ´Ü ³Ü‰ ¡ÑÜ “å. †åÃÜß íÜœœÜå ÃÜÜÝÍÜÃÜÜ ‘åúÏÜÜسÜß ¢íÜÃÜ œÜÜêÜå “å. ÝÃܺÜÏÜÜØ ´ÜÏÜå ÉÓß ÆÜÜ“Ü ÆÜ‘äÝ´Ü †ÃÜå ÆÜÓÏÜÜ´ÏÜÜÃÜß ôÜܳÜå †å‘ ³Ü‰ ¡†Üå “Üå. 308 

¹Óå‘å ôÜÜÓß Óß´Üå †ÃÜå èåüêÜàØ èéÓß êÜÜÄÜå ´ÜåüêÜàØ ôÜâíÜàØ ¡å‰†å. ÝÃÜºÜ êÜåíÜß †åÃÜÜå †³ÜÚ †å ÃÜ÷Î ‘å ÆܳÜÜÓßÏÜÜØ ÆܲÒÜ Ó÷åíÜàØ. ÆܳÜÜÓßÏÜÜØ ÆܲÒÜ Ó÷åíÜàØ ´Üå ÝÃÜºÜ ÃܳÜß. ŸÑÜÜÓå ´ÜÏÜÜÓàØ ïÜÓßÓ ôíÜÜô³ÑÜÆÜâ±ÜÚ ÏÜÜêÜÏÜ ÆÜ²å ´ÑÜÜÓå ¥«íÜàØ †å ´ÜÏÜÜÓÜ ÏÜÜüå ÝÃÜÑÜÏÜ “å. ôÜÜÏÜÜÃÑÜ Óß´Üå ôÜâÓè ¥ÄÜíÜÜÃÜß ôÜܳÜå è †Ü ™ÜüÃÜÜ ™ÜüíÜß ¡å‰†å. ÆÜÓØ´Üà ËÜÃÜß ïÜ‘å “å ‘å ‘åüêÜÜ‘ †Ü ÝÃÜÑÜÏÜ ÃÜ ÆÜÜìß ïÜ‘å ´ÜÜå ´ÜåÏÜÜØ ÄÜÍÜÓÜíÜÜÃÜß ‘å ՜ܴÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜß – ÆÜÜÆÜß ôÜÏÜèíÜÜÃÜß ‘Üå‰ èéÓ ÃܳÜß. ¥«íÜÜÃÜå †ÜÁÑÜÜÞ´ÏÜ‘´ÜÜ ‘å ÄÜåÓ†ÜÁÑÜÜÞ´ÏÜ‘´ÜÜ ôÜܳÜå ‘Üå‰ ôÜØËÜØÁÜ ÃܳÜß, ÆÜÓØ´Üà ôÜÏÑÜ‘ ÝÃÜºÜ ôÜܳÜå ´ÜÜå ´ÜåÃÜå ôÜØËÜØÁÜ “å è. ¹Óå‘ íÑÜÞø´Ü†å ÆÜÜå´ÜÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ †ÜÑÜÜåèÃÜ ïÜÜåÁÜß êÜåíÜàØ ¡å‰†å. ¹Óå‘ íÑÜÞø´Ü†å µÜ±Ü ÏÜÝ÷ÃÜÜ ôÜàÁÜß ñÜÏÜ ÆÜÓ, ÝÃÜºÜ ÆÜÓ †ÃÜå †Ü÷ÜÓ ÆÜÓ ÆÜÂÑÜÜåÄÜ ‘ÓßÃÜå ¡åíÜàØ ¡å‰†å ‘å ´ÜåÃÜå ÏÜÜüå ôÜíÜÜÚÝÁÜ‘ ôíÜÜô³ÑÜÆÜâ±ÜÚ, ôÜíÜÜÚÝÁÜ‘ ïÜÜØÝ´ÜÆÜâ±ÜÚ †ÃÜå ôÜíÜÜÚÝÁÜ‘ †ÜÃÜعÆÜâ±ÜÚ ‘ÑÜÜØ ‘ÑÜÜØ ôÜâµÜÜå ÷Üå‰ ïÜ‘å “å ´Üå ÆÜ´ÑÜå‘ íÑÜÞø´Ü†å ÆÜÜå´ÜÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ôÜâµÜ ïÜÜåÁÜß êÜåíÜàØ ¡å‰†å. ‘Üå‰ ËÜå íÑÜÞø´Ü †å‘ èåíÜß “å ÃÜ÷Î, †åüêÜÜ ÏÜÜüå ‘Üå‰ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÝÃÜÑÜÏÜ ËÜÁÜÜÃÜå ÏÜÜüå êÜÜÄÜà ÃܳÜß Æܲ´ÜÜå. ŸÑÜÜÓå ÆÜ±Ü ‘Üå‰ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÝÃÜÑÜÏÜ êÜÜÄÜà ‘ÓíÜÜÃÜß ‘ÜåÝïÜïÜ ³ÜÜÑÜ “å ´ÑÜÜÓå ´ÜåÃÜÜØ ¹àóÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ ¡åíÜÜØ ÏÜìå “å. †å‘ †å‘ íÑÜÞø´Ü ‹¶ÜÏÜ †ÃÜå †Ý¿´ÜßÑÜ “å. †åüêÜÜ ÏÜÜüå ‘Üå‰ ÝÃÜÑÜÏÜ ´ÜåÃÜå ÏÜÜüå ³Ü‰ ïÜ‘å ÃÜ÷Î. ´Üå ÆÜÜå´Üå è ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ¢íÜÃÜÆÜÂݘÑÜܳÜß ÝÃÜÑÜÏÜ ïÜÜåÁÜß êÜå. †åüêÜÜ ÏÜÜüå ÆÜàô´Ü‘Üå, ïÜÜôµÜÜå †ÃÜå ÄÜàÓà†Üå ƒÜ´ÜÓÃÜÜ‘ Ýôܽ ³ÜÜÑÜ “å ‘Ü ‘å ´ÜåÏÜÃÜß ÆÜÜôÜå ËÜÃÜÜËÜÃÜÜíÑÜÜØ ôÜâµÜÜå ÷ÜåÑÜ “å. †å ËÜÃÜÜËÜÃÜÜíÑÜÜØ ôÜâµÜÜå [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ƒÜ´ÜÓÃÜÜ‘ “å. ´Üå ôÜÏÜèíÜÜ ÏÜÜüå «ß‘ “å. ÆÜÓØ´Üà ¹Óå‘ ÏÜÃÜàóÑÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß íÑÜíÜô³ÜÜ ïÜÜåÁÜíÜß ÆÜ²å “å. ÝÃÜºÜ ÆÜÓ ´ÜÜå ™Ü±ÜÜ †Ü™ÜÜ´Ü ³ÜÑÜÜ “å. ÝÃܺÜÃÜå ´ÜÜå †ÜÆܱÜå ¡±ÑÜå †¡±ÑÜå ´ÜÜå²´ÜÜ è è‰†å “ß†å, ¡±Üå ‘å ÝÃܺÜÃÜß ‘Üå‰ èéÓ è ÃܳÜß. †ÜÆܱÜÜ èåüêÜÜ íÜæ¤ÜÜÝÃÜ‘ †ÜÝíÜó‘ÜÓÜå, ïÜÜåÁÜÜå “å ´Üå ´ÜÏÜÜÏÜ ÝÃܺÜÃÜÜØ ÝíÜÓÜåÁÜß “å. ÝôÜÃÜåÏÜÜ, ÓåݲÑÜÜå, üß. íÜß. íÜ. †ÜÆܱÜß ôÜÍÑÜ´ÜÜ †ÃÜå ôÜØô‘äÝ´Ü ÆÜ±Ü ÝÃܺÜÃÜÜØ ÝíÜÓÜåÁÜß “å. èåÏÜ ‘å, ݹíÜôÜÍÜÓ ‘ÜÏÜ ‘ÓÜå “Üå †ÃÜå ôÜÜØè ÆÜ“ß ¹àÝÃÜÑÜÜ ïÜé ³ÜÜÑÜ “å, ÏÜÜå²ß ÓÜ´Ü ôÜàÁÜß ´ÜÏÜå †åíÜÜ ‘ÜÏÜÏÜÜØ íÑÜô´Ü Ó÷Üå “Üå ‘å èåÃÜܳÜß †Ü؃ÜÜå ÆÜÓ ¡åÓ ÆÜ²å “å. íÜÜØœÜïÜÜå ‘å üß. íÜß. ¡åïÜÜå ‘å ÝôÜÃÜåÏÜÜ ¡åïÜÜå ´ÜÜåÆÜ±Ü †Ü ËÜÁÜÜØÃÜÜå ÆÜÂÍÜÜíÜ †Ü؃ÜÜå ÆÜÓ ÝíÜïÜåóÜ ³ÜÜÑÜ “å. ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå ŸÑÜÜÓå ´ÜÏÜå ôÜâíÜÜ èïÜÜå ´ÑÜÜÓå ÆÜ±Ü †Ü؃ÜÜåÃÜß †Ø¹ÓÃÜÜ ôÃÜÜÑÜà†Üå ƒÜÇœÜÜÑÜåêÜÜ Ó÷åïÜå, ´Üå ´ÜÏÜÃÜå §™ÜíÜÜ ÃÜ÷Î ¹å. †Ü ôÜ¹ß ôÜÜæ³Üß íÜÁÜÜÓå †ÝÃܺܳÜß ÄÜÂô´Ü “å. èå ¹åïÜ èåüêÜÜå íÜÁÜÜÓå ôÜÍÑÜ ÷ïÜå, ´Üå ¹åïÜÏÜÜØ †ÝÃܺÜÃÜß ËÜßÏÜÜÓß ôÜÜæ³Üß íÜÁÜÜÓå ÷ïÜå. †ÝÃܺÜÃÜÜå ÓÜåÄÜ ÓÜåèËÜÓÜåè íÜÁÜ´ÜÜå ¡ÑÜ “å. ¹íÜÜ êÜßÁÜÜ ÝíÜÃÜÜ ´ÜÜå ôÜâíÜÜÃÜàØ †ôÜØÍÜíÜ è ËÜÃÜß ÄÜÑÜàØ “å. †ÜÆܱÜß ôÜÍÑÜ´ÜÜ ÆÜ‘äÝ´ÜÃÜß ÝËÜêÜ‘àêÜ ÆÜÂÝ´Ü‘âì ÷ÜåíÜÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå †ÜÆܱÜàØ ¢íÜÃÜ †ô´ÜíÑÜô´Ü ³Ü´ÜàØ ¡ÑÜ “å. ÝÃÜºÜ ÆÜÓ ´ÜåÃÜß ËÜ÷à ÏÜÜåüß œÜÜåü ÆÜ²ß “å, ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÃÜå ´ÜåÃÜÜå ‘Üå‰ ƒÑÜÜêÜ è †ÜíÜ´ÜÜå ÃܳÜß. ÝÃÜºÜ ¡±Üå ‘å †å‘ ÄÜåÓèéÓß œÜßè “å, ôÜÏÜÑÜ ÏÜìå ´ÜÜå ê܉ êÜßÁÜß, ÃÜ÷Î ´ÜÜå †åÃÜß ‘Üå‰ ƒÜÜôÜ èéÝÓÑÜÜ´Ü ÃܳÜß. ÷‘ß‘´Üå ´ÜÜå ÝÃÜºÜ ËÜ÷à èéÓß “å †ÃÜå ´Üå ôÜÏÑÜ‘ ÷ÜåíÜß èéÓß “å. ôÜÏÑÜ‘ ÝÃܺÜÃÜÜå ôÜÜÏÜÜÃÑÜ †³ÜÚ †å “å ‘å †ÜÆܱÜå ôÜÏÜÄÜ ïÜÓßÓÃÜå ÓܵÜå ÝíÜñÜÜÏÜ †ÜÆÜ߆å. ôÜâšÏÜ †³ÜÚ “å ‘å èå †ØÄÜÜåÃÜÜå íÑܳÜÚ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ †ÜÆܱÜå ݹíÜôÜå ÃܳÜß ‘Ó´ÜÜ ´Üå †ØÄÜÜåÃÜå üåÃôÜÏÜÜØ ÃÜ Ó܃Ü߆å. ÏÜ´ÜêÜËÜ ‘å ´Üå †ØÄÜÜåÃÜå ïÜÜØ´Ü Ó÷åíÜÜ ¹‰†å. èå †ØÄÜÃÜß èéÓ “å ´Üå è †ØÄÜÃÜå

ñÜÏÜ †ÜÆÜ߆å. ôÜÏÑÜ‘ ÝÃÜºÜ ÝíÜïÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ †¹ÖÍÜà´Ü ‹¹Ü÷ †ÜÆÜ´ÜÜØ †ÜçïÜÜå ÓèÃÜßïÜ è±ÜÜíÜå “å ‘å, 1942ÃÜÜ †ÜعÜåêÜÃÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÆÜ‘²íÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ. ´Üå ÆÜ÷åêÜÜØ ÏÜ÷ܹåíÜ ¹åôÜ܉ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ‘÷åíÜÜ êÜÜÄÑÜÜ ‘å, ``´ÜÏÜÃÜå ÆÜ‘²íÜÜ ÆÜÜåêÜßïÜ †ÜíÜïÜå – ÆÜ‘²ïÜå – íÜÜÓ ÃÜ÷Î êÜÜÄÜå.'' ´ÑÜÜÓå ÄÜÜØÁÜߢ†å ‘ûàØ ‘å, ``÷àØ ³ÜÜå²Üå ÝíÜñÜÜÏÜ ‘Óß êÜŒ. ݹíÜôÜÍÜÓÃÜÜå ³ÜÜå²Üå ³ÜÜ‘ “å ´ÜÜå †å‘ ”Üå‘àØ ƒÜ܉ êÜŒ.'' †ÜÏÜ ‘÷ßÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ ´ÜÜå ôÜâíÜÜ êÜÜÄÑÜÜ †ÃÜå ”Üå‘ÜØ ƒÜÜíÜÜ ÏÜÜزÒÜ. ÆÜÜåêÜßôÜ †ÜíÜå ´Üå ÆÜ÷åêÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ”Üå‘àØ êÜåíÜÜ ‡œ“´ÜÜ ÷´ÜÜ. ´ÜÏÜå ”Üå‘àØ ê܉ ïÜ‘ïÜÜå? ÆÜÜåêÜßôÜ †ÜíÜß, ÄÜÜØÁÜߢ ´ÜÜå ”Üå‘àØ ƒÜ܉ÃÜå ´ÜæÑÜÜÓ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜ. ÷Ü³Ü ÏÜÜÇ ÁÜÜåÑÜÜØ †ÃÜå ‘÷åíÜÜ êÜÜÄÑÜÜ ‘å, ``ÏÜÜÓÜå êÜÎËÜà-ÆÜܱÜß êÜåíÜÜÃÜÜå ôÜÏÜÑÜ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå “å, ´ÜÜå êÜÎËÜà-ÆÜܱÜß êÜÜíÜÜå.'' †ÜÃÜå ôÜÏÑÜ‘ ÝÃÜºÜ †ÜåïÜÜå ‘÷å “å. †åÃÜÜå †³ÜÚ †å ³ÜÑÜÜå ‘å ÄÜÜØÁÜߢ ÝËÜêÜ‘àêÜ ÝíÜñÜÜÏÜÏÜÜØ “å, ‘Üå‰ ÆÜÓåïÜÜÃÜß ´ÜåÏÜÃÜå ¹à:ƒÜß ‘Ó´Üß ÃܳÜß, ‘Üå‰ ÄÜÍÜÓÜü ‘å ²Ó ÃܳÜß. êÜÎËÜàÆÜܱÜß ÆÜßÃÜå ÆÜÜåêÜßôÜÃÜß ÄÜܲßÏÜÜØ ËÜåôÜß ÄÜÑÜÜ, ÄÜÜØÁÜߢ ïÜÜØ´Ü †ÃÜå ôíÜô³Ü ÷´ÜÜ. êÜÜå‘Üå ËÜÁÜÜ Ó²´ÜÜ ¥ÍÜÜ ÷´ÜÜ. êÜÜå‘Üå†å ÆÜâ“ÒàØ ‘å, ``´ÜÏÜÜÓÜå ‘Üå‰ ôÜعåïÜ?'' ´ÜÜå ‘÷å, ``ÏÜÜÓàØ ¢íÜÃÜ †å è ÏÜÜÓÜå ôÜعåïÜ''. ``èå ËÜ÷ÜÓ Ó÷åïÜå ´Üå ôÜعåïÜ †ÜÆÜïÜå, ÆÜ±Ü †å‘ íÜÜ´Ü ‘÷åíÜÜÃÜß ‘å, ôÜíÜÜÓå ÝËÜÓêÜÜ¢†å †ÜñÜÏÜÃÜß ËÜ‘ÓßÃÜàØ ¹âÁÜ êÜßÁÜàØ ÷´ÜàØ ´ÜåÃÜÜ “ ÆÜæôÜÜ êÜåíÜÜÃÜÜ Ó÷ß ÄÜÑÜÜ “å, ´Üå ê܉ÃÜå †ÜñÜÏÜÏÜÜØ èÏÜÜ ‘ÓÜíÜß ¹å¡å.'' †ÜçïÜÜå ‘÷å “å ÝíÜñÜÜÏÜÏÜÜØ èå ÝœÜ¶Ü “å ´Üå †ÜÃÜå ‘÷åíÜÜÑÜ. '42ÃÜß ˜ÜÝôÜÃÜß †ÜÄÜÏÜÜØ †ÜƒÜÜå ¹åïÜ ôÜìÄÜïÜå, ïÜàØ ³ÜïÜå? †Ü ËÜÁÜàØ ÷ÜåíÜÜ “´ÜÜØ ÆÜ±Ü ‘÷åíÜàØ ‘å ËÜßÓêÜÜ¢ÃÜÜ ¹âÁÜÃÜÜ ÆÜæôÜÜ èÏÜÜ ‘ÓÜíÜß ¹åíÜÜ. †Ü “å ÝíÜñÜÜØÏÜ ÝœÜ¶Ü. †ÜÃÜå †ÜçïÜÜå ‘÷å “å ‘å ôÜÏÑÜ‘ ÝÃܺÜ. ´ÜåÃÜÜå †³ÜÚ “å ôÜÏÑÜ‘ ÝíÜñÜÜÏÜ. [ôÜÜæèÃÑÜ": ôÜÏÑÜ‘ †Ü÷Ó, ôÜÏÑÜ‘ ñÜÏÜ †ÃÜå ôÜÏÑÜ‘ ÝÃܺÜ, ÆÜ‘ÜïÜ‘": ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ÆÜüåêÜ, ÝíÜòÜôÜÜÝ÷´ÑÜ ïÜ´ÜÜ˹ß, ÄÜÂسÜÏÜÜìÜ ôÜÝÏÜÝ´Ü, 2001] 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

309


ËÜÜÆÜàÃÜÜ ÆÜÜØœÜ ²ÜçøüÓ †ÏÜä´ÜêÜÜêÜ íÜåÄܲ

ËÜÜÆÜà †Üå“ÜÏÜÜØ †Üå“Üå ƒÜÜåÓÜ‘ êÜå´ÜÜ, †Üå“ÜÏÜÜØ †Üå“ß §™Ü êÜå´ÜÜ †ÃÜå †Üå“ÜÏÜÜØ †Üå“ÜØ ‘ÆܲÜØ ÆÜ÷åÓ´ÜÜ. ËÜÜÆÜà ¹å÷ÃÜå èåÏÜ èåÏÜ ´ÜÆÜÜíÜå ´ÜåÏÜ ´ÜåÏÜ ´Üå íÜÁÜà ÃÜå íÜÁÜà ¹ßÆÜ´ÜÜå ¡ÑÜ. ´ÜåÏÜÃÜÜ †ØÄÜ-ÆÜ´ÑÜØÄÜÏÜÜØ ËÜÜì‘ÜåÃÜÜ èåíÜÜå ‹ÏÜØÄÜ †ÃÜå ‹´ôÜÜ÷ ÷´ÜÜå. Õ÷¹ÃÜÜ †å‘ íÜ܇ôÜÓÜçÑÜå ‘ûàØ ÆÜ±Ü ÷´ÜàØ ‘å ÄÜÜØÁÜß íÜä½ “å “´ÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜß œÜÜÏܲßÃÜß ‘ÜÞÃ´Ü ÑÜàíÜÜÃÜÜå èåíÜß “å. ËÜÜÆÜàÃÜÜå À° ÝíÜòÜÜôÜ ÷´ÜÜå ‘å ´Üå†Üå ÓÜåÄÜïÜÑÑÜÜ ÆÜÓ ÆÜü‘܉ÃÜå êÜÜœÜÜÓ ¹ïÜÜÏÜÜØ ‘¹ß ÃÜ÷Î ÏÜÓå. ËÜÜÆÜàÃÜàØ †Ü ‹¶ÜÏÜ †ÜÓÜåÄÑÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜÜØœÜ ²ÜçøüÓÜåÃÜå †ÜÍÜÜÓß ÷´ÜàØ. †Ü ²ÜçøüÓÜå ôܹÜôÜíÜÚ¹Ü ´ÜåÏÜÃÜß ôÜØÍÜÜì Ó܃ܴÜÜ ÷´ÜÜ. ËÜÜÆÜà ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜå ݹêܳÜß œÜÜ÷´ÜÜ. ´ÜåÏÜÃÜß ÆÜÂïÜØôÜÜÏÜÜØ ËÜÜÆÜà†å †å‘ ÆÜàô´Ü‘ ÆÜ±Ü ê܃ÑÜàØ “å: †ÜÓÜåÄÑÜÃÜß œÜÜíÜß. ËÜÜÆÜàÃÜÜØ ‹¶ÜÏÜ ÆÜàô´Ü‘ÜåÏÜÜØÃÜàØ †Ü †å‘ “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÓ³Üß ¡±Üß ïÜ‘ÜÑÜ “å ‘å ËÜÜÆÜà ïÜÓßÓÃÜß ´ÜعàÓô´Üß ÃÜå ôÉâÝ´ÜÚÃÜå ‘åüêÜàØ ÏÜ÷¶íÜ †ÜÆÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ. ´Üå†Üå ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ ‘å ôíÜô³Ü ïÜÓßÓÏÜÜØ è ôíÜô³Ü ÏÜÃÜ †ÃÜå ôíÜô³Ü †Ü´ÏÜÜ íÜôÜß ïÜ‘å “å. ËÜÜÆÜà †Ü ¹åïÜÃÜå ôíÜô³Ü íÑÜÞø´Ü†ÜåÃÜÜ ¹åïÜ ´ÜÓß‘å ¡åíÜÜÃÜß †ÜïÜÜ ôÜåíÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ. ´Üå³Üß ´ÜåÏܱÜå ²ÜçøüÓÜå ÆÜ±Ü †åíÜÜ ÆÜôÜع ‘ÑÜÜÚ ‘å èå ôÜåíÜÜ ´ÜÜå ôÜÜæÃÜß ‘Óå ÆÜ±Ü Éß ‘Üå‰ÃÜß ÆÜÜôÜå ÃÜ êÜå. ËÜÜÆÜàÃÜÜå ÆܳÜÏÜ ²ÜçøüÓ ÷´ÜÜå ÆÜܱÜß. ÆÜܱÜßÏÜÜØ ³ÜÜ‘ ‹´ÜÜÓíÜÜÃÜß †¹ÖÍÜà´Ü ïÜÞø´Ü Ó÷åêÜß “å. ôÃÜÜÃÜ ‘ÓßÃÜå †ÜÆܱÜå ‘åíÜÜ ´ÜÜ¡ÏÜÜ¡ ³Ü‰ è‰†å “ß†å! ôÃÜÜÃÜ ïÜÓßÓÃÜß †Ø¹ÓÃÜß ÄÜÓÏÜßÃÜå ¹âÓ ‘Óå “å. ÝíÜÝíÜÁÜ ÆÜ‘ÜÓÃÜÜØ ôÃÜÜÃÜÜå³Üß †ÃÜå‘ ÓÜåÄÜÜå ÆÜ±Ü ÏÜüÜ²ß ïÜ‘ÜÑÜ “å. «Ø²Ü †ÃÜå ÄÜÓÏÜ ÆÜܱÜßÃÜÜØ ‘ÝüôÃÜÜÃÜ †ÃÜå‘ ÓÜåÄÜÜåÏÜÜØ êÜÜÍܹÜÑÜ‘ ÃÜßíÜ²å “å. ÏÜÓ±ÜÆܳÜÜÓ߆å ÆܲåêÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¹ß‘ÓÜÃÜå ËÜÜÆÜà†å †Ü èêÜÝœÜÝ‘´ôÜܳÜß è ÓÜåÄÜÃÜÜ ÆÜØ¡ÏÜÜسÜß “Üå²ÜíÑÜÜå ÷´ÜÜå. ™Ü±Ü܃ÜÓÜ ÓÜåÄÜÜå ÆÜåüÏÜÜØ ÄÜع‘ß ÍÜåÄÜß ³Ü‰ èíÜܳÜß ³ÜÜÑÜ “å. ´ÜåÃÜß ôÜÜÉôÜâÉß ÏÜÜüå ÆÜܱÜß 310 

‘Ó´ÜÜØ œÜݲÑÜÜ´ÜÜå ËÜß¡å ‘Üå‰ ‹ÆÜÜÑÜ ÃܳÜß. ݹíÜôÜÏÜÜØ ÆÜâÓ´ÜÜ ÆÜÂÏÜܱÜÏÜÜØ ÆÜܱÜß ÆÜßíÜܳÜß †³ÜíÜÜ ÄÜÓÏÜ ÆÜܱÜßÏÜÜØ êÜÎËÜàÃÜÜå ³ÜÜå²Üå‘ ÓôÜ ‘å ÏÜÁÜ êÜåíÜܳÜß ÆÜÜœÜÃÜݘÑÜÜÃÜå Ïܹ¹ ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå ÆÜåü ôÜÜÉ Ó÷å “å. ËÜÜÆÜàÃÜÜå ËÜß¡å ²ÜçøüÓ ÷´ÜÜå ôíÜœ“ ÏÜÜüß. ÏÜÜüßÏÜÜØ †Ø¹ÓÃÜÜ èâÃÜÜ ÝíÜ‘ÜÓÃÜå è²ÏÜâì³Üß ÃÜÜËÜâ¹ ‘ÓíÜÜÃÜß †¹ÖÍÜà´Ü ïÜÞø´Ü “å. ËÜÜÆÜà ÓÜåè ÆÜåü ÆÜÓ †å‘ ‘êÜÜ‘ ÍÜßÃÜß ÏÜÜüß ÏÜâ‘´ÜÜ. †ÜÏÜ ‘ÓíÜܳÜß ‘ËÜÝèÑÜÜ´Ü ¹âÓ ³ÜÜÑÜ “å. †Ü؃ÜÜå ¹àƒÜå ´ÑÜÜÓå †Ü؃ÜÜå ÆÜÓ ËÜÜÆÜà ÍÜßÃÜß ÏÜÜüß ÏÜâ‘´ÜÜ. íÜÎ“ß ‘Ó²å ´ÑÜÜÓå ÆÜ±Ü ´Üå†Üå ÏÜÜüßÃÜÜå ÆÜÂÑÜÜåÄÜ ‘Ó´ÜÜ. ËÜÜÆÜàÃÜÜå µÜß¡å ²ÜçøüÓ ÷´ÜÜå ‹ÆÜíÜÜôÜ. ¡å‘å ´ÜåÏÜÃÜÜ ™Ü±Ü܃ÜÓÜ ‹ÆÜíÜÜôÜ †ÜÁÑÜÜÞ´ÏÜ‘ ‘ÜÓ±ÜÜå³Üß ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ ÷´ÜÜ, “´ÜÜØ ‹ÆÜíÜÜôÜÃÜÜå ïÜÜÓßÝÓ‘ êÜÜÍÜ ÆÜ±Ü ËÜÜÆÜàÃÜß ÀÞóü†å †Üå“Üå ÃÜ ÷´ÜÜå. ™Ü±ÜÜ ÓÜåÄÜÜå ´ÜÜå ÝÃÜÓ³ÜÚ‘ íÜô´Üà†Üå ÷ÜåèÓßÏÜÜØ «ÜØôÑÜÜ ‘ÓíÜܳÜß ³ÜÜÑÜ “å. ‹ÆÜíÜÜôܳÜß ïÜÓßÓÃÜÜ ÆÜÜœÜÃÜ´ÜصÜÃÜå †ÜÓÜÏÜ ÏÜìå “å. ‹ÆÜíÜÜôÜ †Ø¹ÓÃÜß ôÜÉ܉ÏÜÜØ Ïܹ¹ ‘Óå “å. ôÜÜÓàØ ´ÜÜå †å “å ‘å †ÜÆܱÜå ƒÜÜíÜÜÆÜßíÜÜÏÜÜØ è ôÜÜíÜœÜå´Üß Ó܃Ü߆å. ÍÜâƒÜ êÜÜÄÜå ´ÑÜÜÓå è †ÃÜå ôÜÜÓß ÆÜå«å ÏÜ÷åÃÜ´Ü ‘ÑÜÜÚ ÆÜ“ß è ƒÜÜíÜàØ ¡å‰†å. †ÜíÜß ‘Üì¢ Ó܃ÑÜÜ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü ¡å ‘ËÜÝèÑÜÜ´Ü, êÜÜå÷ßÃÜÜå ™ÜüܲÜå, ´ÜÜíÜ, †ÆÜœÜÜå ‘å ôÜÜØÁÜÜÃÜÜå ¹àƒÜÜíÜÜå ³Ü‰ †ÜíÜå ´ÜÜå ‹ÆÜíÜÜôܳÜß ´ÜåÃÜå ÏÜüܲ߆å. ËÜÜÆÜàÃÜÜå œÜÜå³ÜÜå ²ÜçøüÓ ÷´ÜÜå íÑÜÜÑÜÜÏÜ. íÑÜÜÑÜÜÏÜÏÜÜØ ËÜÜÆÜàÃÜå `†å‘ ÆÜØ³Ü ¹Üå ‘Üè'íÜÜìß ÃÜßÝ´Ü ÆÜôÜع ÷´Üß. †åüêÜå ‘å íÑÜÜÑÜÜÏÜ ´ÜÜå ³ÜÜÑÜ ÆÜ±Ü ôÜܳÜå ôÜܳÜå ‘ÜÏÜ ÆÜ±Ü ³ÜÜÑÜ. ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ÜñÜÏÜÏÜÜØ ´Üå†Üå ËÜ÷à ÏÜÜåè³Üß ™ÜØüß œÜêÜÜíÜ´ÜÜ, ÓÇÝüÑÜÜå ‘ÜØ´Ü´ÜÜ ‘å ‘ÜÆܲ íܱܴÜÜ. ´Ü‘ ÏÜìå ´ÑÜÜÓå ‘ÆܲÜØ ÁÜÜå´ÜÜ, íÜÜôÜ±Ü ÏÜÜØè´ÜÜ †ÃÜå ÆÜÜÑ܃ÜÜÃÜÜØ ôÜÜÉ ‘Ó´ÜÜ. ÉÓíÜÜÃÜàØ ´ÜåÏÜÃÜå ÃÜÜÃÜÆܱܳÜß è ÝÆÜÂÑÜ ÷´ÜàØ. [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


êÜزÃÜÏÜÜØ ÍܱܴÜÜ ÷´ÜÜ ´ÑÜÜÓå ÆÜ±Ü ¹ôÜËÜÜÓ ÏÜ܉êÜ ÓÜåè œÜÜêÜ´ÜÜ. ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ ´ÜÜå ÆÜœÜÜôÜ ÆÜœÜÜôÜ ÏÜ܉êÜ ôÜàÁÜß œÜÜêÜß ÃÜ܃ܴÜÜ. íÜä½ÜíÜô³ÜÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ´Üå†Üå ÉÓíÜÜÃÜàØ ‘¹ß œÜâ‘´ÜÜ ÃÜ÷Î. ´Üå†Üå ‘÷å´ÜÜ, †å‘ ݹíÜôÜ ƒÜÜíÜÜÃÜàØ ÃÜ ÏÜìå ´ÜÜå œÜÜêÜå, §™Ü ÆÜ±Ü †Üå“ß ÏÜìå ´ÜÜå ՜ܴÜÜ ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü ÉÓíÜÜÃÜàØ ÃÜ ÏÜìå ´ÜÜå ËÜßÏÜÜÓß †ÜíÜß è ¡±ÜÜå. †ÃÜå ËÜÜÆÜàÃÜÜå ÆÜÜØœÜÏÜÜå ÃÜå ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüÜå ²ÜçøüÓ ÷´ÜÜå ÓÜÏÜÃÜÜÏÜ. ôÜÜœÜÜ ù¹ÑܳÜß èÆÜåêÜÜ ÓÜÏÜÃÜÜÏÜÃÜå ´Üå†Üå ËÜÁÜÜ ÓÜåÄÜÃÜÜå ÓÜÏÜËÜÜ±Ü ‹ÆÜÜÑÜ ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ. ŸÑÜÜÓå ´ÜåÏÜÃÜå ¹íÜÜ ‘å ‡ÃèåøïÜÃÜ êÜåíÜÜÃÜß íÜÜ´Ü ‘÷åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜ´Üß ´ÑÜÜÓå ´Üå†Üå ‘÷å´ÜÜ ‘å ÏÜÜÓÜå ²ÜçøüÓ ´ÜÜå ÓÜÏÜ “å. ËÜߢ ‘Üå‰ ¹íÜÜÃÜß ÏÜÜÓå èéÓ ÃܳÜß. ¡å †ÜÆܱÜß ÓÜåÄÜÏÜàø´Ü ³ÜíÜÜÃÜß ‡œ“Ü ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †å ÏÜÜüå †ÜÆܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜÃÜÃÜå ÆÜ±Ü ôíÜô³Ü ‘Ó߆å. †ÜÏÜÜØ ÓÜÏÜÃÜÜÏÜ †ÜÆܱÜÃÜå ™Ü±Üß Ïܹ¹ ‘Óß ïÜ‘å “å. ´Üå †ÜÆܱÜÃÜå ÓÜåÄÜÃÜÜå ïÜÜØ´Ü ÝœÜ¶Üå ôÜÜÏÜÃÜÜå ‘ÓíÜÜÃÜß †ÃÜå ´ÜåÃÜå ôÜ÷ÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ïÜÞø´Ü †ÜÆÜå “å. ËÜÜÆÜà†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜß `†Ü´ÏÜ‘³ÜÜ'ÏÜÜØ ê܃ÑÜàØ “å ‘å ÆÜܱÜß, ÏÜÜüß, ‡´ÑÜÜݹÃÜÜ ™ÜÓÄܳ³Üà ‹ÆÜœÜÜÓÜå³Üß †å‘ ÷¡ÓÏÜÜسÜß ÃÜíÜôÜÇÃÜííÜܱÜàØ ‘åôÜ ôÜÜÓÜ ³Ü‰ ïÜ‘å “å. šÜ±Üå šÜ±Üå íÜæ¾,

ËÜÜÆÜàÃÜÜå À° ÝíÜòÜÜôÜ ÷´ÜÜå ‘å ´Üå†Üå ÓÜåÄÜïÜÑÑÜÜ ÆÜÓ ÆÜü‘܉ÃÜå êÜÜœÜÜÓ ¹ïÜÜÏÜÜØ ‘¹ß ÃÜ÷Î ÏÜÓå. ËÜÜÆÜàÃÜàØ †Ü ‹¶ÜÏÜ †ÜÓÜåÄÑÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜÜØœÜ ²ÜçøüÓÜåÃÜå †ÜÍÜÜÓß ÷´ÜàØ. †Ü ²ÜçøüÓÜå ôܹÜôÜíÜÚ¹Ü ´ÜåÏÜÃÜß ôÜØÍÜÜì Ó܃ܴÜÜ ÷´ÜÜ. ËÜÜÆÜà ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜå ݹêܳÜß œÜÜ÷´ÜÜ. ´ÜåÏÜÃÜß ÆÜÂïÜØôÜÜÏÜÜØ ËÜÜÆÜà†å †å‘ ÆÜàô´Ü‘ ÆÜ±Ü ê܃ÑÜàØ “å: †ÜÓÜåÄÑÜÃÜß œÜÜíÜß. ËÜÜÆÜàÃÜÜØ ‹¶ÜÏÜ ÆÜàô´Ü‘ÜåÏÜÜØÃÜàØ †Ü †å‘ “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÓ³Üß ¡±Üß ïÜ‘ÜÑÜ “å ‘å ËÜÜÆÜà ïÜÓßÓÃÜß ´ÜعàÓô´Üß ÃÜå ôÉâÝ´ÜÚÃÜå ‘åüêÜàØ ÏÜ÷¶íÜ †ÜÆÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ

÷‘ßÏÜ †ÃÜå ¹Üø´ÜÓÃÜå ´ÑÜÜØ ¹Üå²íÜܳÜß ÃÜå ïÜÓßÓÏÜÜØ ¡´Ü ¡´ÜÃÜÜØ íÜôÜܱÜÜØ †ÃÜå ÓôÜÜÑܱÜÜå ÍÜÓíÜܳÜß ÏÜÃÜàóÑÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ üâØ‘àØ ‘Óå “å, †åüêÜàØ è ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜÃÜ ‹ÆÜÓÃÜÜå ‘ÜËÜâ ÆÜ±Ü ƒÜÜå‰ ËÜåôÜå “å, ´Üå³Üß ÏÜÃÜàóÑÜ´íÜ ƒÜÜå‰ ËÜåôÜå “å, †ÃÜå ïÜÓßÓÃÜÜå ôíÜÜÏÜß Ó÷åíÜÜÃÜå ËܹêÜå ïÜÓßÓÃÜÜå ÄÜàêÜÜÏÜ ËÜÃÜå “å. [ËÜÜÆÜàÃÜå ¹ôÜ †ØèÝêÜÏÜÜسÜß üâØ‘ÜíÜßÃÜå] 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

311


´ÜÏÜôÜÏÜÜسÜß Óèô܆ÃÜå ÓèôÜÏÜÜسÜß ôܶíÜ ´ÜÓÉÃÜß ÄÜÝ´ÜÃÜß ‘³ÜÜ : êÜå. ÝÏÜ”åÓÜËêÜ ‹ÉåÚ ¹ÝÓºÃÜÜÓÜÑÜ±Ü ÆÜÂÉàêêÜ ÓÜíÜêÜ ÄÜÑÜÜ †Ø‘ÏÜÜØ è±ÜÜíÑÜàØ ´ÜåÏÜ ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜÃÜÜ êÜåƒÜ‘ ÝíÜøüÓ ûàÄÜÜåÃÜÜ ƒÜà¹ÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓ ÏÜàèËÜ, `†¤ÜÜÃÜ †ÃÜå ¹ÜÝÓºÒ †Ü ÆÜä³íÜß ÆÜÓ ŸÑÜÜØ êÜÄÜß ‘ÜÑÜÏÜ ÷ïÜå, ´ÑÜÜØ êÜÄÜß †Ü ¡´ÜÃÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå ÷ÓÝÄÜè ÝÃÜÓàÆÜÑÜÜåÄÜß ÃÜ÷Î ËÜÃÜå.' ´Üå³Üß †ÜíÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå íÜÁÜà ÃÜå íÜÁÜà êÜÜå‘Üå ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜܲíÜÜ ôÜ÷å´Üà íÜÜ´ÜÜíÜ ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ³ÜíÜàØ ¡å‰†å. †ÜÏÜ ÝíÜœÜÜÓ´ÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ ïÜøÑÜ ´ÜåüêÜÜØ íÜÁÜà ÆÜÜôÜÜØ íÜܜܑÜå ôÜàÁÜß ÆÜÂôÜÜÓíÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ ÏÜÜµÜ †å‘ êÜåƒÜ‘ ÆÜÜôÜå ÃÜ ‘ÓÜíÜ´ÜÜØ ÝíÜÝíÜÁÜ ÝíÜóÜÑÜ šÜåµÜÃÜÜ ‘àêÜ µÜ±Ü êÜåƒÜ‘Üå ÆÜÜôÜå ‘ÓÜíÜíÜÜÃÜàØ ÃÜ’ß ‘ÑÜàÛ": ÄÜÑÜÜ †Ø‘ÏÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå íÑÜÜÆÜ‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ ÓÏÜåïÜ ËÜß. ïÜÜ÷å ‘ÓÜíÑÜÜå. †ÜíÜ´ÜÜ †Ø‘ÏÜÜØ ¹à:ƒÜ-¹ÜÝÓºÒÃÜå ‘åúÏÜÜØ Ó܃Üß ÆÜÝÓœÜÑÜ ‘ÓÜíÜïÜå ¹ÝêÜ´ÜôÜØíÜå¹ÃÜÜÃÜÜ ôÜØíÜÜ÷‘ œÜعà ÏÜ÷åÝÓÑÜÜ. †Ü †Ø‘ÏÜÜØ ÆÜÝÓœÜÑÜ `‘àÏÜÜÓ'ÃÜÜ ôÜ÷´ÜصÜß †ÃÜå ôÜÜÝ÷´ÑÜ‘ÜÓ ÆÜÂÉàêêÜ ÓÜíÜêÜÃÜß ÀÝóü†å. . . .

`ÏÜÇ

ôÜÏÜÜèÃÜå èå ÃÜà‘ôÜÜÃÜ ‘ÑÜàÛ ÷´ÜàØ, ´ÜåÃÜß ´ÜàêÜÃÜÜÏÜÜØ ôÜÏÜÜèå ÏÜÃÜå ™Ü±ÜàØ íÜÁÜÜÓå ÃÜà‘ôÜÜÃÜ ‘ÑÜàÛ “å, †ÃÜå ´Üå íÜôÜâêÜ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ÏÜÃÜå †ÝÁÜ‘ÜÓ “å.' (ÆÜä. 35) †åÏÜ ÝÃÜè‘´ÜÚä´íÜÃÜÜå ÃÑÜÜÑÜ ‘Ó´ÜÜ, ôÜÜíÜ ÃÜ¢íÜÜ ÄÜàÃÜÜôÜÓ ÆÜÜØœÜ íÜóÜÚ ÃÜå ÆÜ“ß ÍÜÜÄÜß èíÜÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜôÜôÜÓ “åíÜüå †ÜåÄܱÜßôÜ íÜóÜÚ ôÜ¡ ÆÜÜÏÜÃÜÜÓ ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÃÜß ¢íÜÃÜÄÜܳÜÜÃÜàØ íÜÜô´ÜíܹïÜßÚ †ÜêÜåƒÜÃÜ ÝíÜøüÓ ûâÄÜÜå (1802-1885)†å †åÏÜÃÜß

êÜå ÝÏÜ”åÓÜËêÜ ‹ÉåÚ ¹ÝÓºÃÜÜÓÜÑÜ±Ü êÜåƒÜ‘": ÝíÜ‘üÓ ûâÄÜÜå †ÃÜàíÜܹ-ôÜØÆÜܹÃÜ": ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ¢íÜÜÍÜ܉ ÆÜüåêÜ ÆÜ‘ÜïÜ‘": ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜØÝ¹Ó ÆÜàÃÜ: ÆÜ‘ÜïÜÃÜ íÜóÜÚ": 2015 ÆÜÜ‘àØ ÆÜâ«àØ, ôÜ܇”": 5.5'×8.5' ÆÜÜÃÜÜØ 512, _ 350

312 

ôÜàƒÑÜÜ´Ü ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜ êÜå ÝÏÜ”åÓÜËêÜ ‹ÉåÚ ¹ÝÓºÃÜÜÓÜÑܱÜÏÜÜØ ‘ÑÜàÛ “å. ÆÜœÜßôÜ íÜóÜÚ †å‘êÜíÜÜÑÜàØ ¢íÜÃÜ ¢íÜÃÜÜÓ, ‘Üå‰ÃÜÜå ÆÜ±Ü ÆÜÂåÏÜ ÃÜ÷Î ÆÜÜÏÜÃÜÜÓ, ÃÜ ÝÆÜ´ÜÜ, ÃÜ ÆÜÝ´Ü ‘å ÃÜ ÝÏÜµÜ ËÜÃÜÃÜÜÓ ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÃÜß †Ü ‘³ÜÜÏÜÜØ ÆÜÂÜÓØÍÜå ÝËÜïÜÆÜå †åÃÜÜÏÜÜØ ôܹܜÜÜÓÃÜß ‹óÜÜ èÄÜíÜß †ÃÜå ‘ÜçôÜåüå ÆÜÂåÏÜÃÜß ‹óÜÜ èÄÜíÜß †å ™ÜüÃÜÜ†å †åÃÜàØ ÏÜÃÜÜåèÄÜ´Ü ËܹêÜÜÑÜàØ †ÃÜå ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÃÜÜå ÃÜíÜÜå †íÜ´ÜÜÓ ³ÜÑÜÜå. ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜ ôÜܳÜå †ÃÑÜ ÆÜܵÜÜå †ÃÜå ™ÜüÃÜ܆Üå ¿ÜÓÜ ÝíÜøüÓ ûâÄÜÜå†å ‘³ÜÜÃÜÜå èå †Ü‘ÜÓ ÓœÑÜÜå “å ´ÜåÏÜÜØ ôÜèÚ‘ÃÜß ‘³ÜÜÄÜâسܱÜßÃÜß ‘ìÜÃÜàØ ôÜàÍÜÄÜ ¹ïÜÚÃÜ ³ÜÜÑÜ “å. ‘³ÜÜ êÜåƒÜ‘å èå ÝíÜÝíÜÁÜ ÆÜÂÑÜàÞø´Ü†Üå ‘Óß “å ´Üå íÜܜܑÃÜå ‘³ÜÜ ôÜܳÜå ¡å²ß ¹å “å. ÏÜâì ‘³ÜÜÃÜå †ÜêÜØËÜÃÜ †ÜÆÜ´Üß ™ÜüÃÜ܆ÜåÃÜÜ †Ø‘Üå²Ü †åíÜß ôÜàœÜÜÓà´ÜܳÜß ÄÜÜå«íÜÜÑÜÜ “å ‘å ôÜÏÜÄÜ ‘³ÜÜ íÜܜܑÃÜå è‘²ß Ó܃Üå “å. †÷Î ³ÜåœÜÜÓݲÑÜÓÜå ¹ØÆÜ´ÜßÃÜß ‘³ÜÜ “å ´ÜÜå ÊåÜܘÜØÝ´ÜÃÜß ‘³ÜÜ †ÜêÜåƒÜß ´Ü´‘ÜêÜßÃÜ ‡Ý´Ü÷ÜôÜÃÜå íܱÑÜÜå “å. †÷Î œÜåÝÓÑÜôÜ †ÃÜå ‘ÜçôÜåüÃÜß ÆܱÜÑÜ‘³ÜÜ “å. ´Üå “Ø´ÜÜ, ÝíÜøüÓ ûâÄÜÜåÃÜå ÏÜâì ´ÜÜå ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÃÜÜ ËܹêÜÜÑÜåêÜÜ ÏÜÃÜÜåèÄÜ´Ü ¿ÜÓÜ íÜÜ´Ü ´ÜÜå ‘ÓíÜß “å ÏÜÃÜàóÑÜÃÜß ´ÜÏÜôÜÏÜÜسÜß ÓèôÜÏÜÜØ †ÃÜå ÓèôÜÏÜÜسÜß ôܶíÜ ´ÜÓÉÃÜß ÄÜÝ´ÜÃÜß. ÝíÜøüÓ ûâÄÜÜåÃÜàØ êÜšÑÜ ´ÜÜå “å ÏÜÜÃÜíÜôÜÏÜÜèÃÜàØ íÜÜô´ÜíÜ ¹ïÜÚÃÜ. ôÜÏÜÜèíÑÜíÜô³ÜÜÃÜå [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


êÜßÁÜå ÏÜÃÜàóÑÜå †ÃÜàÍÜíÜåêÜß íÑܳÜÜ-íÜå¹ÃÜÜ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü †å è ÏÜÃÜàóÑÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜÜ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜÃÜß †Ü ‘³ÜÜ ‘êÜÜ´ÏÜ‘ Óß´Üå †ÝÍÜíÑÜø´Ü ³Ü‰ “å. ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜ ôÜÜœÜÜ †³ÜÚÏÜÜØ `ÏÜ÷ÜÆÜàÓàóÜ' “å. †å ‘ïÜàØ “àÆÜÜíÜ´ÜÜå ÃܳÜß. ôÜÏÜÑÜ †ÜíÜ´ÜÜØ ôÜ´ÑÜÃÜå ËÜÓÜËÜÓ †ÝÍÜíÑÜø´Ü ‘Óå “å. †Ü ËÜä÷¹Ö ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜÃÜÜå †ÜÓØÍÜ ÝíÜøüÓ ûâÄÜÜå†å ²ß. ÆÜÓÄܱÜÜÏÜÜØ íÜôÜ´ÜÜ íÑÜÞø´ÜÏÜܵÜÏÜÜØ ñÜ½Ü Ó܃ܴÜÜ ÁÜÏÜÜÚœÜÜÑÜ ÏÜÜç. ÝÏÜÓåêÜÃÜß ÝíÜÝïÜóü ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜíÜÜ¹ß “ËÜß³Üß ‘ÑÜÜåÚ “å, èåÏÜÃÜß ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜ ÷´Üß ‘å, `íÜæ¹ÃÜÜ ™ÜÓÃÜàØ ËÜÜÓ±ÜàØ ‘¹ß ËÜØÁÜ ÃÜ ‘ÓíÜàØ ¡å‰†å, †ÃÜå ÆÜܹÓßÃÜÜ ™ÜÓÃÜàØ ËÜÜÓ±ÜàØ ÷ØÏÜåïÜ ‹™ÜܲàØ Ó÷åíÜàØ ¡å‰†å.' (ÆÜä. 21). †Ü ÁÜÏÜÜÚœÜÜÑÜÚÃÜÜ ´ÑÜÜØ ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜÏÜÜØ ÝÃÜéÆÜÜÑÜåêÜ ÷²ÁÜâ´Ü ÏÜàôÜÜÉÓ, †ÜíÜßÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜÜœÜß †ÜåìƒÜ †ÜÆÜå “å. ´ÑÜÜÓ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü ÁÜÏÜÜÚœÜÜÑÜÚ ÝÃÜ:ôÜØ‘ÜåœÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ´ÑÜÜØ †ÜïÜÓÜå †ÜÆÜå “å. ÁÜÏÜÜÚœÜÜÑÜÚÃÜÜ †Ü †Üæ¹ÜÑÜÚÃÜß ÆÜåêÜÜ ÏÜàôÜÜÉÓ ÆÜÓ ‘Üå‰ †ôÜÓ ³Ü´Üß ÃܳÜß. †å ÁÜÏÜÜÚœÜÜÑÜÚÃÜÜ ´ÑÜÜØ œÜÜåÓß ‘Óå “å. †Ü ÏÜàôÜÜÉÓ ´Üå ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜ"–"†Ü ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜÃÜÜå ÃÜÜÑÜ‘. íÜìß †å †å‘ ÄÜÜÓà²ßÃÜÜ “Üå‘ÓÜÃÜÜå ÝôÜ’Üå ÆܲÜíÜß êÜå “å, ÆÜ±Ü ÆÜ“ß †åÃÜÜå ôÜÏÜÑÜ ËܹêÜÜÑÜ “å. ˜ÏÜïÜ: †å †å‘ ôÜÏÜä½ íÑÜÞø´Ü ËÜÃÜå “å. †å ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÏÜÜسÜß ÏÜå²ôÜßÃÜ ËÜÃÜå “å. ÆÜÜØ‹ÓÜåüßÃÜß ‘ÓåêÜß œÜÜåÓß ËܹêÜ êÜï‘Óß íÜ÷Ü±Ü ‹ÆÜÓ ôÜƒÜ´Ü ÏÜèâÓßíÜÜìß ÆÜÜØœÜ íÜóÜÚÃÜß ‘å¹ÃÜß ôÜ¡ ÆÜÜÏÜåêÜ ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÃÜàØ ÏÜÜÃÜôÜ †åÃÜÜ ´ÜÓÉÃÜÜ ôÜÏÜÜèÃÜÜ íÑÜíÜ÷ÜÓ³Üß ÝíÜ‘ä´Ü ³ÜÑÜàØ ÷´ÜàØ, ÆÜÓôÜà †åÃÜÜ ïÜÓßÓÏÜÜØ `†ÏÜÜÆÜ ËÜì' ÷´ÜàØ. †åÃÜÜ ïÜÓßÓÃÜß ƒÜâËÜßÃÜå ÝíÜøüÓ ûâÄÜÜå†å †ÜÏÜ ïÜ˹ô³Ü ‘Óß “å": ´Üå ™Ü±Üß íÜÜÓ †åíÜÜØ ÏÜÜåüÜØ íÜèÃÜÜå †ÁÁÜÓ ‘Óß ïÜ‘´ÜÜå ´Ü³ÜÜ §œÜÜØ Ó܃Üß ïÜ‘´ÜÜå ‘å, ´ÜåÃÜÜ ôÜܳÜ߆Üå†å ´ÜåÃÜàØ ÃÜÜÏÜ `¹àÏÜ‘êÜÜôÜ' ÆÜܲÒàØ ÷´ÜàØ. ´ÜåÃÜß œÜÆÜì´ÜÜ ´ÜÜå ´ÜåÃÜÜ ËÜìÃÜå ÆÜ±Ü üÆÜß è´Üß ÷´Üß. íÜ÷Ü±Ü ‹ÆÜÓÃÜÜ ‘å¹ß†Üå, ‘å èå†Üå ÝÃÜÓØ´ÜÓ ÃÜÜôÜß “âüíÜÜÃÜß ´ÜÓ‘ßËÜÜå è ïÜÜåÁÜ´ÜÜ Ó÷å´ÜÜ ÷ÜåÑÜ “å, ´Üå†Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ïÜÓßÓÃÜÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

ôÜÏÜÜè ‘åíÜÜå ÍÜÜ´ÜßÄÜì “å ´ÜåÃÜß ÆÜ´ÜßÝ´Ü ûâÄÜÜå†å †Ü ‘³ÜÜ ¿ÜÓÜ ‘ÓÜíÜß “å. †å ôÜܳÜå ‘³ÜÜÃÜß †ÝÍÜíÑÜÞø´ÜÃÜß ‘ìÜ ³Ü‘ß ÍÜÜíÜ‘ÃÜÜ ÏÜÃÜÃÜÜå ´ÜÜÓ ‘³ÜÜÏÜÜØ ÝÃÜéÆÜÜÑÜåêÜ ™ÜüÃÜÜ ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜ “å. ÆÜܵÜÜå ÆÜ´ÑÜå ÍÜÜíÜ‘ÃÜå øÑÜÜØ‘ ôÜ÷ÜÃÜàÍÜâÝ´Ü ¥ÆÜèå “å ´ÜÜå øÑÜÜØ‘ †ÍÜÜíÜ èÃÏÜå “å. †Ü ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜ ÍÜÜíÜ‘ÃÜå †å‘ †åíÜß †ÜØ´ÜÓôÜÉÓ ‘ÓÜíÜå “å ‘å èåÃÜܳÜß ÍÜÜíÜ‘ÃÜàØ ÝíÜœÜÜÓ´ÜØµÜ ôÜèÄÜ ³Ü‰ ¡ÑÜ “å

ôÃÜÜÑÜà†ÜåÃÜå ƒÜÜôÜ ÆÜ‘ÜÓå ÓÜåè ´ÜÜêÜßÏÜ †ÜÆÜßÃÜå ´ÜæÑÜÜÓ ‘Óå “å. ôÜßÁÜÜ íÜìÜ ‹ÆÜÓ ÝƒÜôÜ‘ÜåêÜßÃÜß ÆÜå«å œÜ²ß èíÜàØ, ‘å ôÜ÷åè ÆÜ±Ü ƒÜÜØœÜÜ èåíÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜåÃÜå †ÜÁÜÜÓå ¥ÍÜÜ Ó÷åíÜàØ, †å ´ÜÜå ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÃÜå ÏÜÃÜ ÓÏÜ´ÜíÜÜ´Ü ÷´Üß. ÍÜδÜÃÜÜå ƒÜâ±ÜÜå ÷ÜåÑÜ, ´ÜÜå ƒÜÓËÜœÜ²Ü ÆܳÜÓ܆Üå ‹ÆÜÓ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÆÜß«, ‘âêÜÜ, ‘Üå±Üß †ÃÜå ™ÜâØü߆ÜåÃÜå üå‘íÜß ´Üå ¡±Üå ¡¹à³Üß µÜ±Ü ÏÜÜì ôÜàÁÜß œÜ²ß è´ÜÜå. (ÆÜä. 35-36) èåêÜÏÜÜسÜß ÍÜÜÄÜß “âüíÜÜ †å±Üå ‘ÓåêÜÜ ÝÃÜóÉì ÆÜÂÑÜ´ÃÜÜåÃÜß ÉìñÜàÝ´Ü ´ÜÜå †å±Üå ÍÜÜåÄÜíÜíÜß ÆܲåêÜß – †ÜåÄܱÜßôÜ íÜóÜÚÃÜß ôÜ¡ ÷´Üß †ÃÜå †åüêÜå ôÜÏÜÜè ÆÜ´ÑÜå †åÃÜå ‘Ø‰‘ ÝíÜïÜåóÜ †±ÜÄÜÏÜÜå èÃÏÑÜÜå ÷´ÜÜå. íÜìß †åÃÜå ³ÜÑÜåêÜÜ †ÃÜàÍÜíÜÜå ÆÜ“ß †åÃÜå êÜÜÄÜ´ÜàØ ÷´ÜàØ ‘å `´ÜåÃÜå êÜâØüíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “å. †ÜÏÜ ôÜÓ‘ÜÓ ´Ü³ÜÜ ÆÜ¡ ôÜÜæ è ´ÜåÃÜå êÜâØüíÜÜÃÜÜå †ÝÁÜ‘ÜÓ ê܉ ËÜå«ÜØ ÷´ÜÜØ. ‘å¹ÏÜÜسÜß ´Üå “âüÒÜå ÆÜ±Ü ´Üå³Üß ´ÜåÃÜß ôÜ¡ ÆÜâÓß ³Ü‰ ÃÜ ÷´Üß. ÷èà ¡±Üå ¹Óå‘ è±Ü ´ÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜܳÜß ³ÜÜÑÜ ´ÜåüêÜß ôÜ¡ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜÄÜ´ÜàØ ÷´ÜàØ.'  (ÆÜä. 36) ÁÜÏÜÜÚœÜÜÑÜÚ ÏÜÜý. ÝÏÜÓåêÜÃÜå ´ÑÜÜØ ‘ÓåêÜß œÜÜåÓß ÆÜ“ß †å ÆÜ‘²ÜÑÜÜå. ÆÜÜåêÜßôÜ ê܉ÃÜå †ÜíÑÜÜ ´ÑÜÜÓå ÏÜÜý. ÝÏÜÓåêÜå ´ÜåÃÜå ËÜœÜÜíÑÜÜå. †åÏÜÃÜàØ ‘³ÜÃÜ “å": `ÍÜ܉ ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜ! 313


ÆÜÂÝ´ÜÝó«´Ü ³ÜÑÜåêÜÜ ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜ ôÜÏÜÜèÃÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ³ÜíÜÜ †ÃÜå‘ ôÜåíÜÜ ‘ÜÑÜÜåÚ ‘Óå “å. †åÏÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ íÑÜÞø´Ü´íÜ ¥èìàØ ËÜÃÜÜíÜíÜÜ ÏܳÜå “å. †åÃÜß †Ü ÏܳÜÜÏÜ±Ü è †åÃÜß ¥ÁíÜÚÄÜÝ´Ü ôÜâœÜíÜå “å

÷íÜå ´ÜàØ ÆÜÜÆÜÃÜÜ ÆÜØ¡ÏÜÜسÜß ÏÜàø´Ü ³ÜÑÜÜå “å; ÏÜÇ ´ÜÜÓÜå †Ø´ÜÓÜ´ÏÜÜ ƒÜÓß¹ß êÜßÁÜÜå “å. ÷àØ ´ÜÃÜå ™ÜÜåÓ ÝíÜœÜÜÓÜå †ÃÜå †ÁÜÜåÄÜÝ´ÜÏÜÜسÜß ‹ÆÜܲßÃÜå ‰òÜÓÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ôÜÜÇÆÜàØ “àØ.' (ÆÜä. 40) †Ü íÜœÜÃÜÜå ôÜÜØÍÜëÑÜÜ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü †åÃÜàØ ÏÜâì ÏÜÜÃÜôÜ ´ÜÜå ÷´ÜàØ †åíÜàØ è Ó÷å “å. †å ÄÜÜÓà²ß èíÜåÚÃÜÜå ÝôÜ’Üå ê܉ êÜå “å. ¡å‘å ËÜߢ šÜ±Üå †å ÆÜô´ÜÜÑÜ “å. èéÓ. `÷àØ êÜâØüÜÓÜå “àØ.' — `ËܹÏÜÜôÜ “àØ.' †åíÜàØ †å ´ÜÜÓôíÜÓå ‘÷å “å. †åÃÜÜÏÜÜØ Ó÷åêÜàØ ´ÜÏÜôÜ ´Ü¶íÜ ËܹêÜ܉ÃÜå ÓèôÜÃÜÜ ôÜßÏÜܲÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÜå “å. ÝíÜøüÓ ûâÄÜÜå†å `ÆÜçÝÓôÜÃÜÜØ ÆÜ؃Üß²ÜØ' ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ èå ‘³ÜÜÃÜ‘ ÄÜâسÑÜàØ “å ´ÜåÃÜÜå ´ÜÜÓ ´ÜÜå †Ø´Ü êÜÄÜß êÜØËÜÜÑÜÜå “å. ÑÜàíÜÜÃÜ íÜÑÜå ÍÜâêÜ ‘Óß ËÜå«åêÜß ÉåÃü܇ÃÜ †å‘ ÆÜàµÜßÃÜß ÏÜÜ ËÜÃÜå “å. ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜÜ´Üä´íÜÃÜå °ÜØ‘íÜÜ †å ÆÜàµÜßÃÜÜ ‹“åÓ ÏÜÜüå íÜßôÜß œÜêÜÜíÜ´ÜÜ ³ÜåÃÜÜÓݲÑÜÓ ¹ØÆÜ´ÜßÃÜÜå †ÜïÜÓÜå êÜå “å. †å ¹ØÆÜ´ÜßÃÜß íÜäݶÜ-ÆÜÂíÜäݶÜÃÜàØ ÝÃÜéÆÜ±Ü ‘ÓßÃÜå êÜåƒÜ‘å ôÜÏÜÜèÃÜß ËÜߢ ËÜÜèàÃÜàØ ÝœÜµÜ †ÜÆÑÜàØ “å. ûâÄÜÜå†å ³ÜåÃÜÜÓݲÑÜÓÜåÃÜß íÜäÝ¶Ü ôÜعÍÜåÚ †å‘ ôÜâœÜ‘ íÜÜøÑÜ ê܃ÑÜàØ “å": `ÆÜ‘²ÜÑÜåêÜÜå Œ¹Ó üœÜ⑲Üå ÷´ÜÜå; ÆÜÓôÜà ÝËÜêÜܲßÃÜå ÃÜÜÃÜÜ Œ¹Ó³Üß ÆÜ±Ü †ÜÃÜع ³ÜÜÑÜ “å.' (ÆÜä. 52) ³ÜåÃÜÜÓݲÑÜÓ ´ÜÜå ôÜ´Ü´Ü †ÁÜÏÜ ÆÜÂíÜäݶÜÏÜÜØ è Ó´Ü Ó÷å “å. ‘³ÜÜÏÜÜØ íÜÜÓØíÜÜÓ 314 

†å ¹åƒÜÜ ¹å. ‘Üå‰ ÆÜ±Ü Óß´Üå †å ÆÜæôÜÜ ÆÜÂÜÆ´Ü ‘ÓíÜÜ ÏܳÜå “å. †å ÏÜÜüå †å ÄÜÏÜå ´ÜåíÜàØ œÜÝÓ´ÜÓ ‘Ó´ÜÜØ †œÜ‘Ü´ÜÜå ÃܳÜß. †åÃÜß ÆÜ´ÃÜß †åÃÜÜ ‘ÜÏÜÏÜÜØ ôÜ÷‘ÜÓ †ÜÆÜå “å. íÜìß ÆÜàµÜ߆ÜåÃÜå ÆÜ±Ü †å †åÏÜÜØ ôÜÜØ‘ìå “å. ³ÜåÃÜÜÓݲÑÜÓÃÜß ÆÜàµÜß †åÆÜÜåÃÜßÃÜ ÆÜ±Ü ÝÆÜ´ÜÜÃÜß ÆÜÂíÜäݶÜÏÜÜØ ôÜÜÏÜåêÜ ÷ÜåÑÜ è “å. ÆÜÓôÜà ÏÜåÝÓÑÜôÜ ´ÜÓÉÃÜÜ †åÃÜÜ êÜÄÜÜíÜÃÜàØ ÆÜÜôÜàØ †åÃÜÜ œÜÝÓµÜÃÜå †êÜÄÜ ‘Óå “å. †êÜËܶÜ, †åÏÜÜØ †åÃÜÜå ôíÜܳÜÚ ´ÜÜå Ó÷åêÜÜå è “å. “´ÜÜØÑÜ †åÃÜÜ †å‘ÆÜšÜßÑÜ ÆÜÂåÏÜÃÜß ‘³ÜÜ íÜܜܑÃÜå †åÃÜÜ ÆÜ´ÑÜå ÏÜÜÃÜ ‹ÆÜ¡íÜÃÜÜÓß “å. `ÆÜ±Ü ÏÜÜÓå ´ÜÏÜÜÓß ÆÜ÷åêÜÜØ ÏÜÓíÜàØ ÷´ÜàØ' (ÆÜä. 374) †åíÜÜ †åÃÜÜ ‘³ÜÃÜÏÜÜØ †åÃÜàØ íÑÜÞø´Ü´íÜ ÃÜÜåƒÜàØ ´ÜÓß †ÜíÜå “å. ôÜÏÜÜè ‘åíÜÜå ÍÜÜ´ÜßÄÜì “å ´ÜåÃÜß ÆÜ´ÜßÝ´Ü ûâÄÜÜå†å †Ü ‘³ÜÜ ¿ÜÓÜ ‘ÓÜíÜß “å. †å ôÜܳÜå ‘³ÜÜÃÜß †ÝÍÜíÑÜÞø´ÜÃÜß ‘ìÜ ³Ü‘ß ÍÜÜíÜ‘ÃÜÜ ÏÜÃÜÃÜÜå ´ÜÜÓ ‘³ÜÜÏÜÜØ ÝÃÜéÆÜÜÑÜåêÜ ™ÜüÃÜÜ ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜ “å. ÆÜܵÜÜå ÆÜ´ÑÜå ÍÜÜíÜ‘ÃÜå øÑÜÜØ‘ ôÜ÷ÜÃÜàÍÜâÝ´Ü ¥ÆÜèå “å ´ÜÜå øÑÜÜØ‘ †ÍÜÜíÜ èÃÏÜå “å. †Ü ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜ ÍÜÜíÜ‘ÃÜå †å‘ †åíÜß †ÜØ´ÜÓôÜÉÓ ‘ÓÜíÜå “å ‘å èåÃÜܳÜß ÍÜÜíÜ‘ÃÜàØ ÝíÜœÜÜÓ´ÜØµÜ ôÜèÄÜ ³Ü‰ ¡ÑÜ “å. ûâÄÜÜåÃÜß ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜ‘ÜÓ ´ÜÓß‘åÃÜß †Ü ÝôÜݽ “å. ÍÜêÜå, íÜß´ÜåêÜß ôܹßÃÜÜå ôÜÏÜÜè †Ü ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜÏÜÜØ †ÜêÜåƒÜÜÑÜÜå ÷ÜåÑÜ ÆÜÓôÜà ÍÜÜíÜ‘ÃÜÜå †ÃÜàËÜØÁÜ ôÜØíÜå¹ÃÜÜ ôÜܳÜå ÄÜâسÜÜ´ÜÜØ †Ü ‘³ÜÜ ¡±Üå ôÜíÜÚ‘ÜêÜßÃÜ ÃÜ ÷ÜåÑÜ †åíÜàØ êÜÜÄÜå “å. †çáåêÜÓôÜå ÏÜÜåÓœÜÜÃÜå ‹¼åïÜßÃÜå èå ôÜØËÜÜåÁÜÃÜ ‘ÑÜàÛ “å ´Üå ‘Üå‰ ÆÜ±Ü †ÜعÜåêÜÃÜüܱÜå ƒÜÆÜ êÜÜÄÜå ´ÜåíÜàØ “å. èà†Üå †åÃÜàØ ôÜØËÜÜåÁÜÃÜ": ÃÜÜÄÜÝÓ‘Üå, †ÜÆܱÜå êÜÜå‘ÜåÃÜß †å‘´ÜÜ ´ÜÓÉ ÆÜÂÑÜÜ±Ü ‘Óß ÓûÜ “߆å; ÏÜܱÜôÜ¡´ÜÃÜß †å‘´ÜÜ ÏÜÜüå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘Óß ÓûÜ “߆å. ´Ü² ÃÜ÷Î, íÜÄÜÜåÚ ÃÜ÷Î, œÜâôÜݱÜÑÜÜ ïÜÜåóÜ‘Üå ÃÜ÷Î. üÜåœÜ ôíÜ´ÜصܴÜÜÃÜß †ÃÜå ´Üìåüß ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜÃÜß! ÆÜ±Ü †å ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜ †åüêÜå ™ÜÜôÜ ÏÜÜåüàØ ³ÜÜÑÜ †ÃÜå ”Ü² «ÎÄÜÓ܉ÃÜå ÃÜÜÃÜàØ Ó÷å †å ¡´ÜÃÜß ÃÜ÷Î! ‘å †Ø¹Ó †Ø¹ÓÃÜß †¹åƒÜ܉†Üå †å‘ËÜߢÃÜå ÝÃÜíÜßÚÑÜÚ ËÜÃÜÜíÜå †åíÜß ÃÜ÷Î. †å [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜ †åüêÜå ËÜÁÜß ÝíÜïÜåóÜ´Ü܆ÜåÃÜå ôÜÏÜÜÃÜÆܱÜå ÆÜÜØÄÜÓíÜÜÃÜß ôíÜ´ÜصܴÜÜ †ÜÆÜ´Üß †å‘´ÜÜ! ËÜÁÜÜ ÏÜ´ÜÜå ôÜÓƒÜÜ. ËÜÁÜÜ ÁÜÏÜÜåÚ — ÆÜسÜÜå ôÜÓƒÜÜ †å ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜÃÜàØ ¿ÜÓ ÉÓÝèÑÜÜ´Ü ôÜÜíÜÚݵܑ ‘åìíܱÜß! ôÜÏÜÜÃÜ ïÜÜì܆ÜåÏÜÜسÜß è ôÜÏÜÜÃÜ ôÜÏÜÜè ÃÜßÆÜèå; ÷Ü, ÷Ü, ‘åìíܱÜß — ÆÜ‘ÜïÜ — ËÜÁÜàØ ÆÜ‘ÜïÜÏÜÜسÜß è ÃÜßÆÜèå; †ÃÜå ÆÜ‘ÜïÜÏÜÜØ è ÆÜÜ“àØ ÆÜ±Ü ÉÓå! (ÆÜä. 396) ÆÜàµÜßÃÜå ³ÜåÃÜÜÓݲÑÜÓ ËÜÜÃÜàÃÜå ôÜÜÇÆÜßÃÜå ÉåÃü܇ÃÜ ÆÜÜå´Üå ‘ÓåêÜß ÍÜâêÜÃÜå “àÆÜÜíÜ´Üß èå Óß´Üå †åÃÜß ¢íÜÃÜÃÜÜíÜ ÷Ø‘ÜÓå “å †å ôÜÏÜÄÜ ™ÜüÃÜÜÏÜÜØ †Ýô´Ü´íÜ ü‘ÜíÜß Ó܃ÜíÜÜ ÉåÃü܇ÃÜå ‘ÓåêÜß ÝíÜÝíÜÁÜ ÆÜÂíÜäݶ܆Üå ÆÜ“ß ÆÜ±Ü ¢íÜÃÜ ˜ÏÜïÜ: íÜÁÜà ÃÜå íÜÁÜà ‘ÆÜÓàØ ËÜÃÜ´ÜàØ ¡ÑÜ “å ´ÜåÃÜÜ †ÜêÜåƒÜÃÜÏÜÜØ ûâÄÜÜå†å ôÜÏÜÜèÃÜàØ íÜÜô´ÜÝíÜ‘ ¹ïÜÚÃÜ ‘ÓÜíÑÜàØ ³ÜåÃÜÜÓݲÑÜÓ ¹ØÆÜ´ÜßÃÜÜ ÝÃÜéÆÜ±Ü ¿ÜÓÜ ûâÄÜÜå†å ÏÜÃÜàóÑÜÏÜÜØ Ó÷åêÜß íÜäݶÜÃÜå ‹¡ÄÜÓ ‘Óß “å. ÉåÃü܇ÃÜ ´ÜÜå ÆÜàµÜß ÏÜÜüå ³ÜåÃÜÜÓݲÑÜÓÃÜß íÜÜÓØíÜÜÓ ÃÜܱÜÜÃÜß ÏÜÜØÄܱÜßÃÜå ÆÜâ±ÜÚ ‘Óå “å. †åÏÜÜØ è †åÃÜàØ †ÁÜ:ÆÜ´ÜÃÜ ³ÜÜÑÜ “å. ÆÜÓôÜà †å±Üå †Ü ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´ÜÃÜå ôÜ÷è ôíÜß‘ÜÓß êÜßÁÜß ÷´Üß. èå íÜÜì ´ÜÓÉ ´ÜåÃÜå †´ÑÜØ´Ü êÜÄÜÜíÜ ÷´ÜÜå †å ôÜàØ¹Ó íÜÜì ¹ôÜ ÊÜØ‘ÏÜÜØ íÜåœÜßÃÜå ÆÜ±Ü ³ÜåÃÜÜÓݲÑÜÓÃÜå Ó‘ÏÜ œÜâ‘íÜå “å †ÃÜå ÏÜÜÃÜå “å ‘å, `ÏÜÜÓß ËÜœœÜß ÷íÜå èÓÜÑÜ ³Ü³ÜÓïÜå ÃÜ÷Î, ‘Ü ‘å ÏÜÜÓÜ ÏÜܳÜÜÃÜÜ íÜÜì³Üß ´ÜåÃÜå °ÜØ‘ß “å.' (ÆÜä. 65) “´ÜÜØÑÜ ³ÜåÃÜÜÓݲÑÜÓ ¹ØÆÜ´Üß ÉåÃü܇ÃÜ ÆÜÜôÜå ÆÜàµÜß ‘ÜçôÜåü ÏÜÜüå íÜÁÜà ÃÜå íÜÁÜà ÆÜæôÜÜ ÏÜÜÄÜØ´ÜàØ Ó÷å “å. ûâÄÜÜåÃÜØàØ †Ü ¡´ÜÃÜÜØ ÏÜܱÜôÜÜå ÏÜÜüåÃÜàØ ÝÃÜÓßšÜ±Ü †ÜíÜàØ “å": ‘åüêÜÜ‘ ‘ÓœÜêÜÜ èåíÜÜ ¢íÜÜå †åíÜÜ ÷ÜåÑÜ “å ‘å, èå†Üå ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÆÜ‘ÜïÜ ´ÜÓÉ †ÜÄÜì íÜÁÜíÜÜÃÜå ËܹêÜå †ØÁÜ‘ÜÓ ´ÜÓÉ è ÆÜÜ“Ü íÜì´ÜÜ ÷ÜåÑÜ “å; ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÏÜì´ÜÜå ¹Óå‘ ÃÜíÜÜå †ÃÜàÍÜíÜ ´Üå†Üå ´ÜåÏÜÃÜÜ ‘¹éÆÜÜÆܱÜÜÃÜå íÜÁÜÜÓíÜÜÏÜÜØ è íÜÜÆÜÓ´ÜÜ ÷ÜåÑÜ “å; ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå ÷ØÏÜåïÜ íÜÁÜ´Üß è´Üß ‘ÜìÜïܳÜß ´Üå†Üå íÜÁÜÜÓå ÃÜå íÜÁÜÜÓå ƒÜӲܴÜÜ ¡ÑÜ “å. (ÆÜä. 52) ÆÜÓôÜà íÜÜô´ÜÝíÜ‘´ÜÜ †êÜÄÜ “å. ÉåÃü܇ÃÜÃÜå ËÜÜÆÜà ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

ÝíÜÑÜÜåÄÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÃÜàØ †íÜôÜÜÃÜ ³Ü´ÜÜØ ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜ ÆÜâ±ÜÚ ³ÜÜÑÜ “å. ûâÄÜÜåÃÜß †Ü ÆÜÂÑÜàÞø´Ü †Ø´ÜÃÜå ôÜܳÜÚ‘ ËÜÃÜÜíÜå “å. íÜÜô´ÜíÜÃÜàØ ÝÃÜéÆÜ±Ü ‘³ÜÜÃÜå ‘åíÜß ÓôÜÆܹ ËÜÃÜÜíÜå “å. ÝíÜøüÓ ûâÄÜÜåÃÜß ‘³ÜÜÄÜâسܱÜß †ÃÜå ÆÜܵÜÜêÜåƒÜÃÜ ôÜܳÜå ÍÜÜóÜÜ ÆÜ±Ü †Ü÷ÖêÜܹ‘ “å. øÑÜÜØ‘ ՜ܴÜÃÜÜ´ÏÜ‘ ÝíÜÁÜÜÃÜÜå ´ÜÜå øÑÜÜØ‘ ‘ÜíÑÜÜ´ÏÜ‘ ïÜæêÜß ÍÜÜíÜ‘ÃÜå ÓôÜ´ÜÓËÜÜåì ‘Óß ¹å “å

ÏÜç²êÜßÃÜÃÜÜ ‘ÜÓƒÜÜÃÜÜÏÜÜØ ‘ÜÏÜ ÏÜìå “å †ÃÜå †åÏÜÃÜß ¡±Ü ËÜ÷ÜÓ ´ÑÜÜسÜß †åÃÜå “âüß ‘ÓÜÑÜ “å. ‘Üå±Ü “å †Ü ÏÜç²êÜßÃÜ ËÜÜÆÜà? †å è “å †Ü ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜÃÜÜå ÃÜÜÑÜ‘ ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜ. ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜ †å‘ ÍÜÜÄÜåêÜÜ ‘å¹ß ´ÜÓß‘å 1815ÏÜÜØ ÏÜ. ïÜ÷åÓÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå ÷´ÜÜå. †å±Üå ÏÜ±Ü‘Ü ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜÜ ÏÜôÜÜêÜÜÃÜÜå ÁÜØÁÜÜå †åÃÜß †ÜÄÜíÜß ôÜ┳Üß ‘ÑÜÜåÚ †ÃÜå ÏÜÜêܹÜÓ ËÜÃÑÜÜå. †ÜÏÜ ´ÜÜå †å `†Ü ïÜ÷åÓÏÜÜØ ƒÜÍÜå ”ÜåÑܱÜÜå †ÃÜå ÷ܳÜÏÜÜØ ÄܬܹÜÓ ¹ØزÜå ê܉ÃÜå ¹ÜƒÜêÜ ³ÜÑÜÜå' (ÆÜä. 55) ÷´ÜÜå †ÃÜå ´ÑÜÜÓå ïÜ÷åÓÏÜÜØ êÜÜÄÜåêÜß †ÜÄÜÏÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¡ÃÜÃÜÜ ¡åƒÜÏÜå ”ØÆÜêÜÜíÜßÃÜå †å±Üå ËÜÜì‘ÜåÃÜå ËÜœÜÜíÑÜÜØ ÷´ÜÜØ. ´ÑÜÜÓå ïÜ÷åÓÏÜÜØ †åÃÜå ‘Üå‰ †ÜåìƒÜ´ÜàØ ÃÜ÷Üå´ÜàØ. ÃÜôÜßËÜÃÜàØ œÜ˜ ÉÓ´ÜÜØ †å ïÜ÷åÓÃÜÜå ÃÜÜÏÜÜØÝ‘´Ü íÜåÆÜÜÓß ËÜÃÑÜÜå. ÏÜåÑÜÓ ËÜÃÑÜÜå. †åÃÜÜå ËÜÜåêÜ ÏÜ÷¶íÜÃÜÜå ËÜÃÜß ÓûÜå. ¡å‘å ÆÜÜåêÜßôÜ ‡ÃôÆÜåøüÓ ¡íÜü †åÃÜå †ÜåìƒÜß ¡ÑÜ “å. †å †åÃÜàØ †ôÜêÜ éÆÜ “´ÜàØ ‘ÓíÜÜ ÏܳÜÜÏÜ±Ü ‘Óå “å. ÝÃÜóÉì ³ÜÜÑÜ “å íÜìß, ôÜÉì ³ÜÜÑÜ “å. †ÃÜå ÊåÜܘÜÝÃ´Ü í܃ܴÜå ¡íÜüÚÃÜå ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜ ËÜœÜÜíÜå “å. ¡íÜüÚ ÆÜ±Ü ÉÓèÃÜå ËÜÜèà†å ÏÜâ‘ß †åÃÜå †ÃÜà‘âì ÏÜÜÄÜÚ ƒÜàêêÜÜå ‘Óß †ÜÆÜå “å †ÃÜå ÆÜÜå´Üå †Ü´ÏÜ÷´ÑÜÜ ‘Óå “å. 315


ÆÜÂÝ´ÜÝó«´Ü ³ÜÑÜåêÜÜ ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜ ôÜÏÜÜèÃÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ³ÜíÜÜ †ÃÜå‘ ôÜåíÜÜ ‘ÜÑÜÜåÚ ‘Óå “å. †åÏÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ íÑÜÞø´Ü´íÜ ¥èìàØ ËÜÃÜÜíÜíÜÜ ÏܳÜå “å. †åÃÜß †Ü ÏܳÜÜÏÜ±Ü è †åÃÜß ¥ÁíÜÚÄÜÝ´Ü ôÜâœÜíÜå “å. †å‘ íÜƒÜ´Ü ´ÜÜå †å ôíÜÑÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ôÜêÜ éÆÜÃÜå ‘ÜåüÚ ôÜÏÜšÜ ÆÜ‘ü ‘Óå “å. †å ÝÃܹÜåÚóÜ œÜÇÆÜÏÜå³ÑÜàÃÜå ËÜœÜÜíÜíÜÜ ôÜÜÏÜå œÜÜêÜßÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå ÄÜàÃÜÜå ôíÜß‘ÜÓß ‘å¹ ³ÜíÜÜ ´Ü´ÆÜÓ ³ÜÜÑÜ “å. †¹ÜêÜ´ÜÏÜÜØ †å ‘ËÜâêÜå “å": `÷àØ ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜ “à.Ø ÏÜÇ ËÜß¡ ÃÜÜÏܳÜß ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ ¢íÜÃÜ ÄÜà¡ÓíÜÜ ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÑÜÜåÚ “å, ´Ü³ÜÜ ÏÜÜÓÜ ÆÜâíÜÚœÜÝӴܳÜß Ýí܃ÜâüÜ ÆܲíÜÜ ‡œ“Ü Ó܃Üß “å.' (ÆÜä. 97) †Ü ‘ËÜâêÜÜ´Ü ÆÜ“ß †åÃÜå ÆÜ‘²íÜÜÏÜÜØ ¡íÜüÚ ôÜÉì ³ÜÜÑÜ “å, ÆÜÓôÜà ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜ íÜìß ÆÜêÜÜÑÜÃÜ ³ÜÜÑÜ “å ´ÜåÃÜàØ ‘Ü ÉåÃü܇ÃÜÃÜß ÆÜàµÜß ‘ÜçôÜåü “å. ÆÜ“ß³Üß ´ÜÜå †åÃÜàØ ÆÜÜêÜÃÜ †å è †åÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜàØ êÜšÑÜ ËÜÃÜß Ó÷å “å. ‘ÜçôÜåü ´ÜÓÉÃÜÜå †åÃÜÜå ÍÜÜíÜ †åüêÜÜå ‹´‘ü ËÜÃÜå “å ‘å ‘ÜçôÜåüÃÜÜ ÆÜÂåÏÜÃÜå ÆÜ±Ü †ÜÓØÍÜå ôíÜß‘ÜÓß ïÜ‘´ÜÜå ÃܳÜß. ³ÜåÃÜÜÓݲÑÜÓ ¹ØÆÜ´ÜßÃÜå ÆÜعÓôÜÜå ÊÜØ‘ †ÜÆÜß †å ‘ÜçôÜåüÃÜå ê܉ÃÜå ÆÜçÝÓôÜ è‰ÃÜå íÜôÜíÜÜü ‘Óå “å. †å †åÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜàØ ÃÜíÜàØ ÆÜÂ‘Ó±Ü “å. ‘ÜçôÜåü ôÜܳÜå †å ŸÑÜÜÓå ÃÜíÜàØ ¢íÜÃÜ †ÜÓØÍÜå “å ´Üå ÆÜâíÜåÚ †å±Üå íÜå«åêÜß ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´Ü †Ü ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜÃÜÜå †¹ÖÍÜà´Ü ÍÜÜÄÜ “å. ÄÜÜ²Ü ÃÜßœÜå ¹ËÜ܉ ÄÜÑÜåêÜÜ ÉÜåïÜêÜíÜÇÃÜå ¢ÃÜ

íÜÜêÜ¢ÃÜå ËÜœÜÜíÑÜÜå ÷´ÜÜå. ´ÜåÃÜß Ïܹ¹³Üß ÆÜß^ÃÜÜ ÏÜ«ÏÜÜØ †ÜïÜÓÜå ÆÜÜÏÜå “å. íÜìß †å ÃÜíÜàØ ÃÜÜÏÜ ÁÜÜ ‘Óå “å. ÏÜ«ÏÜÜØ Þô³ÜÓ ³ÜÑÜÜ ÆÜâíÜåÚÃÜß ™ÜüÃÜ܆ÜåÃÜàØ ÓÜåÏÜÜ؜ܑ ÝÃÜéÆÜ±Ü ûâÄÜÜå†å ‘ÑÜàÛ “å. ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÃÜå èå Óß´Üå ÉÜåïÜêÜíÜÇ ËÜ÷ÜÓ ‘Ü°å “å ´Üå ™ÜüÃÜÜ ÍÜÜíÜ‘ÃÜå ‹¶ÜåÝè´Ü ‘Óå “å. ‘ÜçôÜåüÃÜÜ ÆÜÂåÏÜß ÏÜçÝÓÑÜôÜÃÜå ÏÜÜåÓœÜÜ ÆÜÓ³Üß ê܉ÃÜå ÄÜüÓ ÆÜÜÓ ‘Óå “å †å †ÜƒÜß ™ÜüÃÜÜÏÜÜØ ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÃÜÜå ‘ÜçôÜåü ÆÜ´ÑÜåÃÜÜå ÍÜÜíÜ è ôÜÏÜÜÑÜåêÜÜå “å. †Ü ÏÜܱÜôÜ “åíÜüå †åÃÜÜ ÝíÜÑÜÜåÄÜÏÜÜØ ÏÜä´ÑÜà ÆÜÜÏÜå “å, ÆÜÓôÜà ´Üå ÆÜâíÜåÚÃÜß †åÃÜß ‘åÝÉÑÜ´ÜÏÜÜØ íÜå¹ÃÜÜ ôÜܳÜå ôÜœœÜ܉ÃÜÜå ӱܑÜå “å. ÝíÜÑÜÜåÄÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå ¢ÃÜ íÜÜêÜ¢ÃÜÃÜàØ †íÜôÜÜÃÜ ³Ü´ÜÜØ ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜ ÆÜâ±ÜÚ ³ÜÜÑÜ “å. ûâÄÜÜåÃÜß †Ü ÆÜÂÑÜàÞø´Ü †Ø´ÜÃÜå ôÜܳÜÚ‘ ËÜÃÜÜíÜå “å. íÜÜô´ÜíÜÃÜàØ ÝÃÜéÆÜ±Ü ‘³ÜÜÃÜå ‘åíÜß ÓôÜÆܹ ËÜÃÜÜíÜå “å. ÝíÜøüÓ ûâÄÜÜåÃÜß ‘³ÜÜÄÜâسܱÜß †ÃÜå ÆÜܵÜÜêÜåƒÜÃÜ ôÜܳÜå ÍÜÜóÜÜ ÆÜ±Ü †Ü÷ÖêÜܹ‘ “å. øÑÜÜØ‘ ՜ܴÜÃÜÜ´ÏÜ‘ ÝíÜÁÜÜÃÜÜå ´ÜÜå øÑÜÜØ‘ ‘ÜíÑÜÜ´ÏÜ‘ ïÜæêÜß ÍÜÜíÜ‘ÃÜå ÓôÜ´ÜÓËÜÜåì ‘Óß ¹å “å. ôÜÏÜÜèÃÜß ÃÜÓíÜß ÃÜå íÜÓíÜß íÜÜô´ÜÝíÜ‘´ÜÜÃÜå ‹¡ÄÜÓ ‘Ó´Üß †Ü ‘³ÜÜ ôÜíÜÚ‘ÜêÜßÃÜ íÑܳÜÜ-íÜå¹ÃÜÜÃÜÜå ‹¹Ö™ÜÜåóÜ ‘Óå “å. êÜåƒÜ‘ ôÜØÆÜ‘Ú": ËÜß/12, ÏÜÜÁÜíÜ †åÆÜÜüÚÏÜåÃü, ÏÑÜàÝÃÜÝôÜÆÜêÜ ÄÜܲÚÃÜ ôÜÜÏÜå, íÜÜôܱÜÜ, †ÏܹÜíÜܹ-380 007 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜØ ÃÜíÜÜØ ÆÜ‘ÜïÜÃÜÜå êÜå ÝÏÜ”åÓÜËêÜ   ÝíÜøüÓ ûàÄÜÜå, †ÃÜà. ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ÆÜüåêÜ †ÜïÜÜ †ÃÜå ÁÜßÓè   †çêÜåø”ÜØ²Ó ²âÏÜÜ, †ÃÜà. ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ÆÜüåêÜ ˜ÜØÝ´Ü ‘å ‹´˜ÜØÝ´Ü?   ÝíÜøüÓ ûàÄÜÜå, †ÃÜà. ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ÆÜüåêÜ ÏÜÁÜÓÜ´Üå †Ü”Ü¹ß ÑÜÜÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÷´ÑÜÜÃÜß ‘÷ܱÜß   

_350 _150 _150

êÜåÓß ‘ÜåÝêÜÃôÜ †ÃÜå ²ÜåÝÏÜÝÃÜ‘ êÜÜÝÆÜÑÜåÓ, ôÜØÆÜÜ. †ÃÜå †ÃÜà. ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ÆÜüåêÜ _100

A Twin Biography": Bhaktilaxmi Desai & Manibahen Patel  Divya Joshi & Manu Raval _250 The Selected Works of Mahatma Gandhi (Vol. I to V) Gen. Editor Sriman Narayan _600 316 

[†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


`†Ü‡ íÜç†Ó ÏÜÜÑÜ íÜçêÑÜâ”' ‘ÜèêÜ †Üå”Ü íÜæ¾

†ÜèÃÜÜ

ÑÜâ³Ü ÝíÜïÜå èâÃÜß ÆÜå°ßÃÜÜ êÜÄÜÍÜÄÜ ¹Óå‘ ÏÜܱÜôÜÃÜå ‘Ø‰ ÃÜå ‘Ø‰ ‘÷åíÜàØ “å. èå êÜÜå‘Üå œÜÜìßôÜß íÜüÜíÜß ÄÜÑÜÜ “å †å ËÜÁÜÜÃÜå êÜÜÄÜå “å ‘å †ÜèÃÜß ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜå ‘Üå‰ íÜçêÑÜâ ÃܳÜß, ÏÜÜçÓêÜ ÃܳÜß, †åÏÜÃÜß ÆÜÜôÜå ‘Üå‰ Ý¹ïÜÜ ÃܳÜß. . . ôíÜܳÜßÚ †ÃÜå ´Ü¼ÃÜ ôÜåêÉ ôÜåÃü²Ú ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ †åíÜß ÆÜå°ß “å †Ü. . . †ÜíÜàØ ËÜÁÜàØ †ÜÆܱÜå ôÜÜØÍÜì´ÜÜ Ó÷ß†å “ß†å. ÆÜÜüßÚÏÜÜØ ‘å ÆܲÜåïÜÏÜÜØ ÃÜíÜß èÃÜÓåïÜÃÜÃÜÜØ ËÜÜì‘Üå ÝíÜïÜå ŸÑÜÜÓå ÆÜ±Ü íÜÜ´Ü ÃÜß‘ìå ´ÑÜÜÓå ËÜÁÜÜØ è ÏÜÜ´ÜÜÝÆÜ´ÜÜ †å‘ôÜÓƒÜß ÉÝÓÑÜܹ †ÃÜå †å‘ôÜÓƒÜÜå ‘‘ìÜü ‘Ó´ÜÜØ ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. ËÜÁÜÜÃÜå ÉÝÓÑÜܹ “å, ËÜÁÜÜÃÜå ôÜÏÜôÑÜÜ “å, ËÜÁÜÜÃÜå íÜÜØÁÜÜ “å, ÆÜ±Ü ‘Üå‰ †Ü ÑÜâ³ÜÃÜå, ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜå ÃÜíÜÜå ÝíÜœÜÜÓ †ÜÆÜíÜÜ, ÃÜíÜß Ý¹ïÜÜ †ÜÆÜíÜÜ ‘å ÏÜÜçÓêÜÃÜß ÃÜíÜß íÑÜ܃ÑÜÜ ‘ÓßÃÜå ÃÜíÜåôÜÓ³Üß ôÜÏÜ¡íÜíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÓíÜÜ ´ÜæÑÜÜÓ ÃܳÜß. ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜÜçÓêôÜ “å, èå èâÃÜß ÆÜå°ß ôÜܳÜå ÏÜçœÜ ÃܳÜß ³Ü´ÜÜ. èâÃÜß ÆÜå°ß †åÏÜÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜÜçÓêôÜ ôÜÏÜ¡íÜß ‘å ÆÜìÜíÜß ÃܳÜß ïÜ‘´Üß, ÃÜå ÃÜíÜß ÆÜå°ß ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜÜçÓêôÜ èâÃÜß ÆÜå°ßÃÜå ÄÜìå ‹´ÜÜÓß ïÜ‘´Üß ÃܳÜß. èâÃÜß ÆÜå°ß ‘÷å “å ‘å ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜå ¹Óå‘ íÜô´ÜàÃÜß Õ‘ÏÜ´Ü “å, ÏÜâêÑÜ ÃܳÜß. . . †åüêÜå ‘å ÆÜÂ܇ôÜ †ÃÜå íÜåêÑÜâ íÜœœÜåÃÜß ôÜÏÜè ÃÜíÜß ÆÜå°ß ÆÜÜôÜå ÃܳÜß †åíÜÜå †ÜšÜåÆÜ èâÃÜß ÆÜå°ß ‘Óå “å. ÃÜíÜß ÆÜå°ß ŸÑÜÜÓå ŸÑÜÜÓå íÜÜ´Ü ‘Óå ´ÑÜÜÓå †åÏÜÃÜß ÆÜÜôÜåÃÜÜ ‡Ý´Ü÷ÜôÜÃÜÜ †ÁÜ‘œÜÓÜ ¤ÜÜÃÜ †ÃÜå †ÁÜâÓß ‘³ÜÜ‘Ý³Ü´Ü ÏÜÜÝ÷´Üß ÆÜÓ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü íÜÜ´ÜÜå ‘Óå “å. †Ü ¹åïÜÏÜÜØ ÁÜÏÜÚ, ‡Ý´Ü÷ÜôÜ †ÃÜå ÓÜè‘Ü ÝíÜïÜå ‘Üå‰ÃÜå ÆÜ±Ü ËÜÜåêÜíÜÜÃÜß “âü “å, ‘؉ ÆÜ±Ü ËÜÜåêÜíÜÜÃÜß “âü “å. . . †åíÜÜ ÝêÜËÜÓêÜ íÜÜ´ÜÜíÜÓ±ÜÏÜÜØ ÃÜíÜß ÆÜå°ß †Ü ¹åïÜÃÜÜ ÓÜè‘Ü †ÃÜå ÄÜÜØÁÜß ÝíÜïÜå ÆÜ±Ü †åÏÜÃÜß ‘ÞÃíÜÝÃÜÑÜÃôܳÜß ÝíÜœÜÜÓÜå Óèâ ‘Óå “å. ÏÜÜåü܆Üå †åÏÜÃÜå ÁÜÏÜ‘ÜíÜå, ``´ÜÃÜå ôÜÏÜè ÃÜÜ Æܲå, œÜâÆÜ Ó÷å.'' ‘÷ßÃÜå †åÏÜÃÜå œÜâÆÜ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘Óå, ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÜ ¹åïÜÃÜÜ ‡Ý´Ü÷ÜôÜ ‘å ÆÜÓØÆÜÓÜ ôÜܳÜå †åÏÜÃÜå ¡å²íÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ÍÜÜÄÑÜå è ‘Üå‰†å ‘ÑÜÜåÚ. ôíÜ´ÜصܴÜÜÃÜÜå ôÜØÄÜÂÜÏÜ †ÃÜå ƒÜÜ¹ß ÃÜíÜß ÆÜå°ß ÏÜÜüå †åÏÜÃÜÜØ ÆÜÜ«ÒÆÜàô´Ü‘ÜåÏÜÜØ ³ÜÜå²ÜØ ÆÜÜÃÜÜسÜß íÜÁÜà ‘Ø‰ ÃܳÜß. øÑÜÜÓå‘ ƒÜÜ¹ß ôÜܳÜå †åÏÜÃÜß ÉçïÜÃÜ ¡å²ÜÑÜ “å, ÆÜÓØ´Üà †åÃÜåÑÜ †Ü ÆÜå°ß ËÜ÷à ÄÜØÍÜßÓ´ÜܳÜß ÃܳÜß êÜå´Üß †åíÜÜåÑÜ †ÜšÜåÆÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. †ÜíÜÜ ôÜÏÜÑÜå `†Ü‡ íÜç†Ó ÏÜÜÑÜ íÜçêÑÜâ”' (÷àØ ÏÜÜÓÜØ ÏÜâêÑÜÜå ÆÜ÷åÓàØ “àØ) ê܃ÜåêÜß ËÜçÄôÜ †ÃÜå üçÄôÜ ôÜܳÜå †å‘ ôÜÜíÜ ÃÜíÜÜå ÝíÜœÜÜÓ, ÃÜíÜß œÜå´ÜÃÜÜ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ †å ÷¹å †å‘ ´Ü¼ÃÜ ËÜÂÜò ÃÑÜâ íÜôµÜÜå †ÃÜå íÜô´Üà†ÜåÃÜß ñÜå±Üß †ÜÆܱÜß ôÜÜÏÜå †ÜíÜß “å. Ä܉ ‘ÜêÜ ôÜàÁÜß `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ' ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÆÜÂåôܳÜß íÜÁÜà ‘ïÜàØ ÃÜ÷Üå´ÜàØ. ÄÜÜØÁÜß ÆÜàô´Ü‘Üå “ÆÜÜÑÜ ÃÜå íÜåœÜÜÑÜ †å ÝôÜíÜÜÑÜ ‘Üå‰ ÃÜíÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜÜå ÃÜ÷Üå´ÜÜå. 1919ÃÜß ôÜÜ´ÜÏÜß ôÜÆüåÏËÜÓå ÄÜÜØÁÜߢ†å `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ' ÃÜÜÏÜÃÜÜ ôÜÜÆ´ÜÜÝ÷‘ÃÜß ïÜé†Ü´Ü ‘Óß. †Ü `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ' èå ÆÜÂåôÜÏÜÜØ “ÆÜÜ´ÜàØ †åÃÜå ÆÜ±Ü `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ' ÃÜÜÏÜ †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ. 1931 ôÜàÁÜß ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ œÜÜêÜ´ÜàØ ÓûàØ ÃÜå ÆÜ“ß ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜÂåôÜÏÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå †ÃÜå ËÜß¡Ø ôÜÜÏÜÝÑÜ‘Üå ÆÜ±Ü “ÆÜÜ´ÜÜØ ÓûÜØ. †Üèå 800³Üß íÜÁÜà Ý÷ùß, ÄÜàèÓÜ´Üß †ÃÜå †ØÄÜÂå¢ ÆÜàô´Ü‘Üå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜÂåôÜÃÜÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜÏÜÜØ ‹ÆÜêÜËÁÜ “å. ôíÜÜÏÜß †ÜÃÜع †å‘ ôÜÏÜÑÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå ‘ÜÓÍÜÜÓ ôÜØÍÜÜì´ÜÜ. ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜØ èâÃÜÜØ ü×å²êÜ ÏÜïÜßÃÜ †ÃÜå †å ÆÜ“ß †ÜíÜåêÜàØ ÏÜÜåüß ôÜ܇”ÃÜàØ ÝôÜÝêÜ”Ó ÏÜïÜßÃÜ †Üèå ÆÜ±Ü ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ ¡å‰ ïÜ‘ÜÑÜ †åÏÜ ÏÜà‘ÜÑÜÜØ “å. ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜå íÜßݲÑÜÜå ÄÜçÏôÜ ‘å ÆÜ߆åôÜÆÜßÃÜÜå èåüêÜÜå œÜôÜ‘Üå “å †åüêÜÜå œÜôÜ‘Üå †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜß ôíÜ´ÜصܴÜÜÃÜÜå ‘å ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ´ÜÜÃÜÜå êÜÄÜÜ²ß ïÜøÑÜÜ ÃܳÜß. †å‘ ôÜÏÜÑÜå ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉†å ÆÜÜå´Üå ‘ÜÏÜ ‘ÑÜàÛ “å †åíÜÜ ü܇ÆÜ Ó܇üÓÃÜå 317


ôÆÜïÜÚ ‘Ó´ÜÜ ÓàØíÜܲÜØ ¥ÍÜÜØ ³Ü‰ ¡ÑÜ †åíÜÜ ‡ÏÜÜçïÜÃôÜ †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜÜ ÆÜ“ßÃÜß ÆÜå°ßÃÜå †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ øÑÜÜØ‘ ÃÜÜÆÜÜôÜ ³ÜÑÜÜ “߆å. †ÜšÜåÆÜ ‘ÓíÜÜ ôÜÓì “å, ÆÜÓØ´Üà èå ³ÜÑÜàØ “å †åÃÜß èíÜÜËܹÜÓß êÜåíÜß ËÜ÷à †™ÜÓß “å. èå ÆÜå°ß œÜÜìßôÜß íÜüÜíÜß Ä܉ “å ÃÜå ôÜÜ«ÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÜíÜÜÃÜß ´ÜæÑÜÜÓß ‘Óå “å †åüêÜå ‘å ôÜÜ« †ÃÜå ÝôܶÜåÓÃÜÜ ËÜå ¹ÜÑÜ‘Ü íÜœœÜå èÃÏÜåêÜß †ÃÜå ¢íÜåêÜß ÆÜå°ß ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜ“ßÃÜß ÆÜå°ßÃÜå `÷ßÓÜå' †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ ÝÃÜóÉì Ä܉ “å. èå ÆÜå°ß ÉÝÓÑÜܹ ‘Óå “å †å ÆÜå°ß è øÑÜÜØ‘ ÏÜÜçÓêÜ ïÜ߃ÜíÜíÜÜÏÜÜØ ‘ÜœÜß ÆÜ²ß “å. . . ÄÜÜØÁÜߢ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜåêÜÜØ ÏÜâêÑÜÜå, ¹åïÜÃÜÜ ôíÜ´ÜصܴÜÜ ôÜØÄÜÂÜÏÜ †ÃÜå †åÃÜÜ ÆÜ“ß íÜß´ÜåêÜÜ ¹ÜÑܑ܆Üå ÝíÜïÜåÃÜß ÏÜÜÝ÷´Üß †ÃÜå ÏÜâêÑÜÜå †ÜÆܱÜß ÆÜÜôÜå “å è ÃÜ÷Î. ÏÜ÷¶íÜÃÜàØ †å “å ‘å †Ü ÏÜâêÑÜÜåÃÜå †åÃÜß †å Þô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ, †åíÜÜØ ÃÜå †åíÜÜØ ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜå ÃÜ÷Î †ÜÆÜß ïÜ‘ÜÑÜ. ÁÜÏÜÚÃÜß èåÏÜ †Ü ËÜÁÜÜØ è ÏÜâêÑÜÜåÃÜå ÝÓݲÉ܇ÃÜ †ÃÜå ÝÓݲ”܇ÃÜ ‘ÓíÜÜ ÆܲïÜå. †ÜÃÜß èíÜÜËܹÜÓß ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ÃÜíÜÜ †ÃÜå ÑÜàíÜÜÃÜ ÏÜçÃÜåÕèÄÜ ü×ôüß ÝíÜíÜå‘ ¹åôÜ܉†å êÜßÁÜß “å. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÝËÜÕê²ÄÜÏÜÜØ †å‘ ôÜ´ÑÜ †ÜüÚ ÄÜçêÜåÓß ¥ÍÜß ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å, ŸÑÜÜØ ÉÜåüÜåÄÜÂÜÉôÜÚ †ÃÜå ÆÜå‡ÃüôÜÚ †åÞø”ÝËÜïÜÃÜ ‘Óß ïÜ‘å “å. ËÜÜ‘ßÃÜÜ ôÜÏÜÑÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ †êÜÍÑÜ ÉÜåüÜåÄÜÂÜÉôÜ Æܹ„ïÜ´Ü ‘ÓÜÑÜ “å. †ÜüÚ ÄÜçêÜåÓßÃÜß ôÜܳÜå è ïÜé ‘ÓÜÑÜåêÜàØ ‘ÏÜÚ ‘ÜÉå ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜå `ÄÜÜØÁÜߢ †ØÄÜå íÜÜØœÜíÜÜ-ÝíÜœÜÜÓíÜÜ-œÜœÜÚíÜÜ ÃÜå ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜ ƒÜÓß¹íÜÜ ÏÜÜüå'ÃÜàØ †åô³ÜåÝü‘ ô³ÜÜÃÜ ËÜÃÜß ÓûàØ “å. †Ü ÆÜ“ß ÆÜ±Ü ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ ÆÜÂôÜÜÓ ÏÜÜüå ÷èà ‘Ø‰‘ ³Ü‰ ïÜ‘å †åÏÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜå êÜÜÄÜ´ÜàØ ÷´ÜàØ. ´ÜåÏÜÜسÜß ÝíÜœÜÜÓ ôÉâÑÜÜåÚ. ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜå ÄÜÏÜå †åíÜÜØ †ÃÜå èâÃÜß ÆÜå°ß ÆÜ±Ü ƒÜܹßÃÜàØ ÃÜíÜàØ ôíÜéÆÜ ¡å‰ÃÜå ƒÜàïÜ ³ÜÜÑÜ †åíÜÜØ `ݲ”܇ÃÜ íÜåÓ' ôÜÏÜÜè ôÜÏÜšÜ ÏÜâ‘íÜÜÃÜÜå. ôíÜ´íÜ ÃÜÜÏÜå ƒÜܹßÃÜÜØ íÜôµÜÜå †ÃÜå †åøôÜåôÜÓß”ÃÜß †å‘ ÃÜíÜß ñÜå±Üß ËÜ¡ÓÏÜÜØ ÏÜâ‘íÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ËÜ÷à íÜåœÜß ‘Ü°íÜàØ, ‘ÏÜ܉ èíÜàØ, ‘Üå‰ ËÜÂÜò ¥ÍÜß ‘ÓíÜß †åíÜÜå †ÜÃÜß ÆÜÜ“ìÃÜÜå ‹¼åïÜ ÃܳÜß. 318 

ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ÏÜâêÑÜÜåÃÜå ËܹêÜíÜÜÃÜÜå ‘å ÁÜÓÏÜâì³Üß ÉåÓÉÜÓ ‘Óß ÃÜ܃ÜíÜÜÃÜÜå ‘Üå‰ ÆÜÂÑÜÜôÜ ÆÜ±Ü ÃܳÜß. . . †÷Î ´ÜÜå Éø´Ü íÜÜ´Ü ‘ÓíÜß “å †å‘ †åíÜÜ ÝíÜœÜÜÓÃÜß, èåÃÜÜ ÆÜÓ³Üß ÁÜâì ƒÜ؃ÜåÓßÃÜå, †åÃÜÜ èèÚÝÓ´Ü ³Ü‰ ÄÜÑÜåêÜÜ ïÜÓßÓÃÜå †å‘ `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ' †ÜÆÜíÜÜÃÜß ÆÜ÷åêÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ƒÜܹßÃÜÜå ‡Ý´Ü÷ÜôÜ †ÜÏÜ ´ÜÜå ËÜ÷à èâÃÜÜå “å. ÏÜÜå÷Ç¡å-²ÓÜå †ÃÜå ÷²ÆÆÜÜÏÜÜسÜß ÏÜìß †ÜíÜåêÜÜ †íÜïÜåóÜÜå ÆÜ±Ü ÷ܳÜíܱÜÜüÃÜÜ ‹¾ÜåÄÜÃÜß ôÜÜÝËÜ´Üß †ÜÆÜå “å. 1857ÃÜÜ ôÜÏÜÑÜÏÜÜØ ÝËÜ÷ÜÓÃÜÜ ÏÜÁÜàËÜÃÜß ÝèêêÜÜÏÜÜØ ƒÜܹßÃÜàØ ‹´ÆÜܹÃÜ ³Ü´ÜàØ ÷´ÜàØ. 1909ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ†å Ý÷ù ôíÜÓÜèÏÜÜØ ÓÇÝüÑÜÜÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ÏÜâøÑÜÜå. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ íܱÜÜüÄÜàÓà ÓÜÏÜ¢ÍÜ܉ ËÜÝ°ÑÜÜ †ÃÜå †åÏÜÃÜÜØ ÆÜ´ÃÜß ÄÜØÄÜÜËÜ÷åÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜå íܱÜÜü‘ÜÏÜ ïÜ߃ÜíÑÜàØ. 1930ÏÜÜØ ¹ÜزߑâœÜ ÆÜ“ß ÄÜÜØÁÜߢ ÑÜÓíÜ²Ü èåêÜÏÜÜØ ÓÇÝüÑÜÜ ÆÜÓ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå ‘Ó´ÜÜ ÓûÜ. †å è í܃ܴÜå ƒÜÜ¹ß ‹ÆÜÓ †ÝÍÜÃÜåµÜß ôÜàêÜÜåœÜÃÜÜÃÜå ê܉ÃÜå ïÜÜçüÚ ÝÉêÏÜ ËÜÃÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß. 1953-54ÏÜÜØ ƒÜÜ¹ß ÆÜÓ íÜì´ÜÓ ïÜé ³ÜÑÜàØ †ÃÜå 1965 ÆÜ“ß ƒÜܹßÏÜÜØ †ÃÜå‘ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå ³Ü´ÜÜ ÓûÜ. ƒÜÜ¹ß †ÃÜå ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜ ËÜÂÜò ÷å«ì ÁÜßÏÜå ÁÜßÏÜå ÃÜ÷ÜíÜÜ ôÜÜËÜà, ÏÜÁÜ, †ÄÜÓËܶÜß, †³ÜܱÜÜØ, ÏÜôÜÜêÜÜ †ÃÜå ËÜߢ ÆÜÂÜå²øüÖôÜ ÆÜ±Ü ËÜ¡ÓÏÜÜØ ÏÜà‘܉. 2004ÏÜÜØ ÃÜåïÜÃÜêÜ ‡ÞÃôüüÒâü †ÜçÉ ÉçïÜÃÜ üç‘ÃÜÜåêÜÜç¢†å ƒÜܹßÃÜå ÉçïÜÃÜÃÜàØ ôíÜéÆÜ †ÜÆÑÜàØ. 201314ÃÜÜ íÜóÜÚÃÜå †Ø´Üå ƒÜÜ¹ß ‹´ÆÜܹÃÜ šÜåµÜå ¹ôÜ êÜ܃ܳÜß íÜÁÜà êÜÜå‘Üå ÓÜåèÄÜÜÓß ÏÜåìíÜß ÓûÜ “å. ƒÜܹßÃÜàØ ‘àêÜ ‹´ÆÜܹÃÜ 800 ‘ÓÜå²³Üß íÜÁÜà ÝíܘÏÜôÜèÚ‘ ‹´ÆÜܹÃÜ “å. ÷íÜå ´ÜÜå ÓÜåÝ÷´Ü ËÜÜêÜ, ÓÜèåïÜ ÆÜ´ÜÜÆÜÕôÜ÷, †ÃÜÜÝÏÜ‘Ü ƒÜÃÃÜÜ, ÃÜß´ÜÜ êÜàêêÜÜ †ÃÜå ÏÜÃÜßóÜ ÏÜêÜ÷ÜåµÜÜ èåíÜÜ ÷܉†çò †ÃÜå ËÜÜåÝêÜíÜⲠݲ”܇ÃÜôÜÚ ÆÜ±Ü ƒÜܹßÏÜÜØ Ý²”܇ÃÜ ‘Óå “å. ÝÏÜêÜÃÜÜ ‘ÜÆܲÃÜß ôÜÓƒÜÜÏܱÜß†å †Üå“àØ ÆÜܱÜß, ÃÜ÷ÎíÜ´Ü ËÜÄÜܲ †ÃÜå ÓôÜÜÑܱÜÃÜÜ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ íÜÄÜÓ ËÜÃÜ´ÜàØ †Ü ‘ÜÆܲ ‡‘ÜåÊåòêÜß ÉåÝËÜ‘ “å. (íÜÁÜà ÏÜÜÝ÷´Üß ÏÜÜüå `ƒÜܹßÑÜܵÜÜ' ÆÜÜÃÜÜ ÃÜØ. 271-278' ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷ ôÜÆüåÏËÜÓ 2015) [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†Ü ËÜÁÜÜ ÆÜ“ß êÜÜå‘ÜåÃÜå êÜÜÄÜ´ÜàØ ÷´ÜàØ ‘å ƒÜÜ¹ß ÆÜÜôÜå ‘ïÜàØ ÃÜíÜàØ ÃܳÜß. . . ÃÜíÜ¢íÜÃÜå ƒÜܹßÃÜå †å‘ ÃÜíÜÜå èÃÏÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜàØ ÃÜ’ß ‘ÑÜàÛ. `ôíÜ´íÜ' †åÃÜàØ è ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ “å. †´ÑÜÜÓå ´ÜÜå `ôíÜ´íÜ'ÃÜàØ íÜåœÜÜ±Ü Éø´Ü ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÝËÜÕê²ÄÜÏÜÜØ ³ÜÜÑÜ “å, ÆÜÓØ´Üà ôÜÏÜÑÜ ôÜܳÜå †Ü `ôíÜ´íÜ' †ÜÆܱÜÜØ ôÜÜæÃÜÜØ ïÜ÷åÓÜå †ÃÜå ™ÜÓÜå ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜïÜå †åíÜàØ êÜÜÄÜå “å. `ôíÜ´íÜ'ÃÜÜå êÜÜåÄÜÜå †å‘ íÜ´ÜàÚìÏÜÜØ ËÜÃÜåêÜÜå `ôíÜ' “å. †Ü ݲ”܇ÃÜ Éø´Ü †å‘ êÜÜåÄÜÜå ÃܳÜß"—"ôíÜÑÜØÃÜå ôíÜÑÜØ ôÜܳÜå ¡å²´ÜÜå †å‘ ÝíÜœÜÜÓ “å. `†Ü‡ íÜç†Ó ÏÜÜÑÜ íÜçêÑÜâ”'ÃÜÜå ôÜßÁÜÜå †³ÜÚ ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜÜØ íÜçêÑÜâ” (ÏÜâêÑÜÜå) ôÜܳÜå ¡å²íÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ “å.

ôÜíÜÜêÜ †å ÃܳÜß ‘å ƒÜÜ¹ß íÜåœÜÜíÜß ¡å‰†å, ôÜíÜÜêÜ †å ÃܳÜß ‘å ƒÜÜ¹ß ™ÜÓ ™ÜÓ ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜíÜß ¡å‰†å ‘å ÃÜ÷Î. ¹Ó íÜóÜåÚ ¹Óå‘ ïÜ÷åÓÏÜÜØ ÑÜÜå¡´ÜÜ ƒÜÜ¹ß ‹´ôÜíÜÜåÏÜÜØ ´Üâüß Æܲ´ÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜå ƒÜËÜÓ “å ‘å ƒÜÜ¹ß ôÜô´Üà, †ÜÓÜÏܹÜÑÜ‘ †ÃÜå ‰‘ÜåÊåòêÜß ÉåÝËÜ‘ “å. ÄêÜÜåËÜêÜ íÜÜçÝÏÜÛÄÜ ôÜܳÜå íÜÁÜ´ÜÜ è´ÜÜ ôÜåÞêôÜÑÜôÜÃÜÜ †ÜØ‘²Ü †ÜÆܱÜÃÜå íÜÁÜà ÃÜå íÜÁÜà ôÜà´ÜÓÜ‹ †³ÜíÜÜ ƒÜÜ¹ß èåíÜÜØ íÜôµÜ ÆÜ÷åÓíÜÜ ÏÜèËÜâÓ ‘Ó´ÜÜ ¡ÑÜ “å. . . †÷Î ôÜíÜÜêÜ †å “å ‘å ƒÜܹßÃÜå íÜôµÜ ÃÜ÷Î, ÝíÜœÜÜÓ ËÜÃÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå. †÷Î ÆÜÂÑÜÜôÜ †å “å ‘å ƒÜÜ¹ß ÉçïÜÃÜ ‘å ÉåÞôüíÜêÜ ÃÜ÷Î, ÝɲÜÝêÜüß (íÜÉܹÜÓß) ËÜÃÜå. `íÜÜÏÜÜ'–ÉâêÜ“ÜËÜ–‘œ“ÝÏܵÜ, 01-11-2015 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

319


ËÜåïÜ‘ ÷ܑܳÜØ´Ü±Ü è †åíÜÜå ÏÜÜåüÜÏÜÜØ ÏÜÜåüÜå ‹¾ÜåÄÜ “å ‘å èåÏÜÜØ ‘ÓÜå²Üå ‘àïÜì ÷ܳÜÜåÃÜß èéÓ ÆÜ²å “å. †ÜÆܱÜÜ ¹åïÜÃÜß ÝíÜïÜÜì ƒÜå²â´Ü íÜô´ÜßÃÜå èåÏÜÜØ ËÜàݽ íÜÜÆÜÓíÜß ÆÜ²å †åíÜÜå íÜÁÜÜÓÜÃÜÜå ÁÜØÁÜÜå †ÜÆÜíÜÜÃÜß èéÓ “å. †å³Üß ´ÜåÏÜÃÜß ËÜàݽ ÃÜå ÷Ü³Ü ËÜØÃÜå ‘åìíÜÜïÜå. ´ÜåÏÜÃÜå ÏÜÜüå †å ôÜÜÇ™Üß ÃÜå ôÜÓì ‘åìíܱÜß “å. ôÜÜÇ™Üß †åüêÜÜ ÏÜÜüå ‘å ´ÜÓ´Ü ÏÜ÷åÃÜ´ÜܱÜàØ †ÜÆÜíÜÜ ÏÜÜØ²å “å †ÃÜå ¡å †ÜÆܱÜå ¹åïÜÏÜÜØ ôÜÜíÜÚݵܑ ‘åìíܱÜß ¡å‰´Üß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÆÜÂܳÜÝÏÜ‘ ‘åìíܱÜßÏÜÜØ ê܃ÜíÜÜ, íÜÜØœÜíÜÜÃÜå ÄܱÜíÜÜÃÜÜå ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ÷ܑܳÜØ´Ü±Ü †ÃÜå ´ÜåÃÜå êÜÄÜ´Üß ËÜÁÜß Ý˜ÑÜ܆ÜåÃÜÜ ¤ÜÜÃÜÃÜÜå ôÜÏÜÜíÜåïÜ ‘ÓíÜÜå ¡å‰†å. ´ÜåÃÜß ÏÜÜÓÉ´Ü ÷Ü³Ü †ÃÜå †ÜØƒÜ ËÜÓÜËÜÓ ‘åìíÜÜÑÜÜØ †åüêÜå ËÜÜì‘ êÜåƒÜÃÜ, íÜÜœÜÃÜ ‘å ÄÜݱܴÜÃÜàØ ÝïÜšÜ±Ü ÄÜÂ÷±Ü ‘ÓíÜÜ ´ÜæÑÜÜÓ ³ÜïÜå. ÷àØ ¡±ÜàØ “àØ ‘å ‘åüêÜÜ‘ÃÜå †Ü íÜÜÝ÷ÑÜÜ´Ü êÜÜÄÜïÜå †ÃÜå ‘åüêÜÜ‘ÃÜå ´Ü¼ÃÜ †íÜ÷åíÜÜÓà êÜÜÄÜïÜå. ÆÜ±Ü †åÏÜ ÏÜÜÃÜÃÜÜÓÜ êÜÜå‘ÜåÃÜå ‘ÓÜå²ÜåÃÜß ÷ÜêÜ´ÜÃÜÜå ƒÑÜÜêÜ ÃܳÜß. Õ÷¹ÃÜÜ ƒÜå²â´ÜÜåÃÜÜØ ‘ÓÜå²Üå ËÜÜì‘ÜåÃÜå ‘åìíܱÜß †ÜÆÜíÜÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ ‘åüêÜàØ ÏÜàï‘åêÜ “å ´ÜåÃÜÜå ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜå ƒÑÜÜêÜ ÃܳÜß. ¹åïÜÃÜß ÓÜè‘ßÑÜ ¡ÄÜäÝ´ÜÃÜàØ šÜåÑÜ èåÏÜÃÜå ÉÜìå ¡ÑÜ “å †åíÜÜ ‘åìíÜÜÑÜåêÜÜ êÜÜå‘Üå ŸÑÜÜØ ôÜàÁÜß ñÜÏÜÃÜàØ ÄÜÜæÓíÜ ÃÜ ôÜÏÜèå †ÃÜå ¹Óå‘ ÑÜàíÜ‘ ÷ܑܳÜشܱÜÃÜß ‘ìÜ ïÜ߃ÜíÜÜÃÜß †ÃÜå ´ÜåÃÜå ÄÜÜÏܲÜ؆ÜåÏÜÜØ ÉÓß ¹ÜƒÜêÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÉÓè ÃÜ ôÜÏÜèå ´ÑÜÜØôÜàÁÜß †Ü †Ý´Ü †ÜíÜïÑÜ‘ ‘åìíܱÜß †ÜÆÜß ïÜ‘ÜÑÜ ÃÜ÷Î. ÄÜÜØÁÜߢ

ÄÜÜØÁÜßèÃÜ ÄÜÜØÁÜßèÃÜ ´ÜÜå ´ÜåÃÜå ‘÷߆å, èå ¹ßÃÜ-¹ÝêÜ´ÜÃÜÜå ôÜØÄÜß  Óå,  ÄÜÜØÁÜßèÃÜ. ôÜ´ÑÜ †Õ÷ôÜÜ ôÜÜÁÜÃÜ ôÜܳÜå †æøÑÜ ´Ü±ÜÜå ‹ÏÜØÄÜß  Óå.  ÄÜÜØÁÜßèÃÜ. ‹œœÜ ÃÜßœÜÃÜÜ ÍÜå¹ ÍÜâêÜÜíÜå, †ÜÍܲ“åüÃÜå üÜìå  Óå,  ÄÜÜØÁÜßèÃÜ. ¹ÜéËÜØÁÜßÃÜÜå ÆÜâ ÆÜÂåÏÜß, œÜÓƒÜÜ ôÜâ´ÜÓ ‘ÜØ´Üå  Óå.  ÄÜÜØÁÜßèÃÜ. ÄÜä÷‹¾ÜåÄÜÜå ÄÜÜÏÜ°ß ¡±Üå, ÄÜÂÜÏÜôÜÉ܉ ‘Ó´ÜÜå  Óå,  ÄÜÜØÁÜßèÃÜ. ‘åìíܱÜß ÆÜÜÑÜÜÃÜß ÆÜÂåÏÜå, ÏÜÜåüÜÃÜå ÆÜ±Ü ÆÜÓƒÜå  Óå.  ÄÜÜØÁÜßèÃÜ. ôíÜ´ÜصܴÜÜ ôµÜ߆ÜåÃÜß ôÜÜÁÜå, ¡´Üå ÃÜÓíÜÜå Ó÷å´ÜÜå  Óå,  ÄÜÜØÁÜßèÃÜ. ÓÜóü×íÜܱÜßÃÜÜå ÆÜÂœÜÜÓ ‘Ó´ÜÜå, ÏÜÜ´ÜäÍÜÜóÜÜ ÍܱܴÜÜå  Óå.  ÄÜÜØÁÜßèÃÜ ÁÜÃÜ ôÜØÆÜ´ÜÃÜå ôÜÓƒÜß ‘Ó´ÜÜå, ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜÏÜÜØ ÓÏÜ´ÜÜå  Óå,  ÄÜÜØÁÜßèÃÜ. ÷ÝÓèÃÜ ‘å “å": ´ÜåÓ ôÜâµÜÃÜß ÏÜÜìÜ ÄÜâØÁÜß ´ÜÓ´ÜÜå  Óå.  ÄÜÜØÁÜßèÃÜ êÜÜêÜœÜع íÜÜåÓÜ [ÄÜÂÜÏÜÝÃÜÏÜÜÚ±Ü, ÏÜå 1981ÏÜÜسÜß]

320 

[†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


``ÏÜÜ, ÷àØ ƒÜÜ¹ß ‘åÏÜ ÆÜ÷åÓàØ “àØ?'' ‡êÜÜ Ó. ÍÜ© ƒÜÜ¹ß †åüêÜå ïÜàØ? ‘ÆÜÜôÜ ÓåïÜÏÜ ‘å ¥ÃÜÏÜÜسÜß ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ÷ܳÜå ‘ÜØ´ÜåêÜàØ ÃÜå ÷ܳÜå íܱÜåêÜàØ íÜôµÜ? ÷Ü. ÆÜ±Ü †åüêÜàØ è ÃÜ÷Î. †ÜèÃÜß ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ƒÜÜ¹ß †åÃÜܳÜß ÆÜ±Ü ‘؉‘ ÝíÜïÜåóÜ “å. ¹ß‘ÓßÃÜÜå ÆÜÂðÃÜ, `ÏÜÜ, ÷àØ ƒÜÜ¹ß ‘åÏÜ ÆÜ÷åÓàØ “àØ?'ÏÜÜسÜß ÝíÜô´ÜÓåêÜàØ `ôÜåíÜÜ'ÃÜÜ ôÜØô³ÜÜÆÜ‘ ‡êÜÜ Ó. ÍÜ©ÃÜàØ ÕœÜ´ÜÃÜ ƒÜܹßÃÜå íÑÜÜÆÜ‘ †³ÜÚ †ÜÆÜå “å, ƒÜܹßÃÜÜå íÑÜÜÆÜ íÜÁÜÜÓå “å. . . .

÷àØ †ÜçÝÉôÜÏÜÜØ ‘ÜÏÜ ‘Ó´Üß ÷´Üß, ´ÑÜÜØ ÏÜÜÓß “ íÜóÜÚÃÜß ¹ß‘ÓßÃÜÜå ´ÜåÃÜß ïÜÜìÜÏÜÜسÜß ÉÜåÃÜ †ÜíÑÜÜå. ÆÜâ“ÒàØ, ``ÏÜÜ! ÷àØ ƒÜÜ¹ß ‘åÏÜ ÆÜ÷åÓàØ “àØ? ÏÜÜÓå ôÜÜ÷åËÜÃÜå èíÜÜËÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜÜå “å.'' ÉÜåÃÜ œÜÜêÜà. †ÜüêÜàØ ÄÜØÍÜßÓ´ÜܳÜß ƒÜÜ¹ß ‹ÆÜÓ ÏÜÇ ‘¹ß ÝíÜœÜÜÑÜàÛ ÃÜ÷Üå´ÜàØ. ¡å‘å ‘ÜçêÜåè‘Üì³Üß ÷àØ ‘²‘܉ ƒÜÜ¹ß ÆÜ÷åÓ´Üß †ÜíÜåêÜß ÆÜ±Ü †÷Î èíÜÜËÜ ´ÜÜå ÏÜÜÓå †å †ÜÆÜíÜÜÃÜÜå ÷´ÜÜå ‘å èå ËÜÜì‘ ÆÜÜå´Üå ôÜÏÜ¢ ïÜ‘å, ôÜÏÜ¡íÜß ïÜ‘å †ÃÜå ´ÜåÑÜ ÝïܚܑÃÜå. ³ÜÑÜåêÜàØ †åíÜàØ ‘å †å±Üå ÆÜ÷åÓåêÜàØ íÜôµÜ ôÜ܇”ÏÜÜØ èÓÜ ÏÜÜåüàØ ÷´ÜàØ. íÜÄÜÚÏÜÜØ “Üå‘Ó܆Üå ´ÜåÃÜå œÜß°íÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ ‘å ´ÜÜÓÜ ÆÜÆÆÜÜÃÜÜå ”ÍÍÜÜå ÆÜ÷åÓß †ÜíÜß “å. ”™Ü²Üå ÆÜ±Ü ³ÜÑÜÜå ÷ïÜå. Ýïܚܑ íÜœœÜå ÆܲÒÜ ÷ïÜå ÃÜå ´ÜåÏܱÜå †åÃÜå ÆÜâ“ÒàØ ‘å, ´ÜÜå ÆÜ“ß ´ÜàØ ƒÜÜ¹ß ‘åÏÜ ÆÜ÷åÓå “å? ËÜß¡ ‘ÜÆܲ ‘åÏÜ ÃܳÜß ÆÜ÷åÓ´Üß? ÉÜåÃÜ œÜÜêÜà. ÏÜÇ ´ÜåÃÜå ‘ûàØ, ``´ÜàØ †åÏÜ ‘÷å ‘å ÄÜÜÏܲÜØÃÜÜ ÄÜÓßËÜÜåÃÜå Ïܹ¹ ³ÜÜÑÜ.'' †åÏÜ ‘÷å, ``´ÜÏÜå 100 éÝÆÜÑÜÜÃÜß ƒÜÜ¹ß ƒÜÓß¹Üå ´ÜÜå 80 éÝÆÜÑÜÜ ÏÜèâÓß ‘ÓÃÜÜÓÃÜå ¡ÑÜ, 20 éÝÆÜÑÜÜ ¹à‘ÜÃܹÜÓÃÜå ¡ÑÜ †ÃÜå ÝÏÜêÜÃÜàØ ‘ÜÆܲ ÆÜ÷åÓÜå ´ÜÜå 20 éÝÆÜÑÜÜ ÏÜèâÓÃÜå ¡ÑÜ 80 éÝÆÜÑÜÜ ¹à‘ÜÃܹÜÓÃÜå ¡ÑÜ!'' †Ü ôÜØíÜܹ ÏÜÜÓÜ ÏÜÃÜÏÜÜسÜß ‘¹ß ƒÜôÑÜÜå ÃܳÜß. ÆÜ“ß³Üß ÏÜÇ †ÜØ‘²Ü œÜ‘ÜôÜß ¡åÑÜåêÜÜ †ÃÜå ôÜÜœÜÜ ÷´ÜÜ. (íÜóÜÚ 1964). †Üèå †å 80 ü‘ÜÏÜÜØ ™ÜüܲÜå ³ÜÑÜÜå “å, ´ÜåíÜàØ ÏÜÇ ¡±ÑÜàØ “å. ƒÜÜ¹ß ÏÜÜÓÜ ÏÜÃÜÏÜÜØ †ÃÜå‘ ôíÜéÆÜå ƒÜ²ß ³Ü‰ ¡ÑÜ “å. ÷ܳÜå ‘ÜØ´ÜåêÜàØ †ÃÜå ÷ܳÜå íܱÜåêÜàØ ‘ÜÆܲ ´Üå ƒÜÜ¹ß ‘÷åíÜÜÑÜ. ƒÜÜ¹ß †å ÍÜÜÓ´ÜÃÜß †Ü”ܹßÃÜß êܲ´ÜÃÜÜå †Ø´ÜÄÜÚ´Ü ÍÜÜÄÜ ÷´ÜÜå. ÏÜÇœÜåôüÓÃÜß ‘ÜÆܲ ÝÏÜêÜÜå†å ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

†ÜÆܱÜÜ ¹åïÜÃÜàØ ‘ÜÆܲ ‹´ÆÜܹÃÜ Ý“ÃÃÜÝÍÜÃÃÜ ‘Óß ¹ßÁÜàØ ÷´ÜàØ. êÜ܃ÜÜå ÄÜÂÜÏÜß±Ü ‘ÜÓßÄÜÓÜå ËÜå÷ÜêÜ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜ ÷´ÜÜ. ƒÜÜíÜÜÃÜÜ ÆÜ±Ü ôÜÜØôÜÜ Æܲ´ÜÜ ÷´ÜÜ. †ÜÆܱÜÜ ô³ÜÜÝÃÜ‘ †³ÜÚ´ÜصÜÃÜÜ ÍÜÜåÄÜå ÝËÜÂüÃÜÃÜß ôÜÏÜäݽ íÜÁÜ´Üß è´Üß ÷´Üß. †ÜíÜÜ †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ÝíÜ‘ÜôÜÃÜÜ ÝíÜôÉÜåü íÜœœÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å ÃÜ ÏÜÜÃÜß ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåíÜß ”àØËÜåïÜ œÜêÜÜíÜß. ÷Ü³Ü ËÜÃÜÜíÜüÃÜÜØ ‘ÆܲÜØÃÜå ÆÜàÃÜ¢ÚÝíÜ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜß œÜìíÜì, èåÃÜàØ ÃÜÜÏÜ ƒÜܹß! ƒÜÜ¹ß †å ‘Ü؉ ôÜßÁÜß ôÜÓì œÜßè ÃÜ÷Üå´Üß. ¹åïÜÃÜß ÄÜàêÜÜÏÜß ´ÜÜå²íÜÜÃÜàØ †ÏÜÜå™Ü ÓÜè‘ßÑÜ, †ÜݳÜÚ‘, ôÜÜÏÜÜÝè‘ †ÃÜå ÁÜÜÝÏÜÚ‘ ïÜôµÜ ÷´ÜàØ. ƒÜܹß-‹´ÆÜܹÃÜÃÜß ïÜé†Ü´Ü ÄÜÜØÁÜߢ†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜܳÜß è ‘Óß. ¡´Üå ‘ÜØ´Ü´ÜÜ ïÜ߃ÑÜÜ, ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå †ØÄÜÂå¢ ÆÜÜåïÜÜ‘ ‹´ÜÜÓßÃÜå ´ÜåÃÜß èÄÑÜÜ†å ƒÜܹßíÜôµÜÃÜå ô³ÜÜÝÆÜ´Ü ‘ÑÜàÛ. ¡´Üå ‘ÜØ´Üß-íܱÜß ƒÜÜ¹ß ÆÜ÷åÓßÃÜå ´ÜåÏܱÜå ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜ ‘ÜÓßÄÜÓÜåÃÜß ËÜå÷ÜêÜ Þô³ÜÝ´ÜÃÜß èÄÜ´ÜÃÜå ôÜÜÝËÜ´Üß †ÜÆÜß. †å êÜÜœÜÜÓ ËÜåÓÜåèÄÜÜÓ ÄÜÂÜÏÜèÃÜÜå ôÜܳÜå ´ÜåÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ ¡å²ÒàØ. ô³ÜÜÝÃÜ‘ †³ÜÚ´ÜصÜÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå üå‘Üå ÏÜèËÜâ´ÜÆܱÜå ¡÷åÓ ‘ÑÜÜåÚ. †ÜÆܱÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ´Ü: ÆÜÜÓØÆÜÝÓ‘ ‹¾ÜåÄÜÜå ¡Ý´Ü ‘ÜåÏÜ ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜåêÜÜ ÷ÜåÑÜ “å. ‘ÜشܱÜíܱÜÜü ‘Ó´ÜÜ ¹ÝêÜ´Ü(´ÑÜÜÓå `†“â´Ü')ÃÜß ÆÜÂíÜäÝ¶Ü †ÆÜÃÜÜíÜßÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å ¡Ý´ÜÍÜå¹ÃÜß ‘àÆܳÜÜÃÜå Æܲ‘ÜÓ ¹ßÁÜÜå. ÝËÜÂÝüïÜÓÜè ôÜÜÏÜåÃÜß êܲ´ÜÏÜÜØ ôÜÜÏÜåêÜ ³ÜÑÜåêÜÜ ÍÜêÜÍÜêÜÜ ÃÜËÜßÓÜ ÃÜå´Ü܆Üå†å ÆÜ±Ü ôíܹåïÜßÃÜàØ ÷Ü¹Ú ôÜÏÜ¢ÃÜå ƒÜÜ¹ß †ÆÜÃÜÜíÜß. ÃÜËÜìÜÏÜÜØ ÃÜËÜìàØ èÃÜ ÆÜ±Ü ¹åïÜÃÜß †Ü”Ü¹ß ÏÜÜüåÃÜàØ ïÜôµÜ ‹«ÜíÜß ïÜ‘å ´ÜåíÜàØ ÷´ÜàØ †å ƒÜܹßïÜôµÜ! ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÆÜÜæµÜ ÓÜèÏÜÜå÷ÃÜ ÄÜÜØÁÜß ê܃Üå “å ´Üå 321


†ÃÜå †ÜݳÜÚ‘ †Ü”Ü¹ß ÷ÜØôÜêÜ ³Ü´Üß è´Üß ÷´Üß. ƒÜܹßÃÜàØ †å ÆÜ´Üß‘ †Üèå ÆÜ±Ü †åüêÜàØ è íÜÜèËÜß “å. †ÜèÃÜß ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ‹´ÆÜܹ‘ †ÃÜå ‹ÆÜÍÜÜåø´ÜÜ ÏÜ܉êÜÜå ¹âÓ ÷üß ÄÜÑÜÜ “å ´ÑÜÜÓå ÏÜÜÓÜ ÄÜÜÏÜÃÜß ÍÜÇôÜÃÜàØ ¹âÁÜ †å ÏÜÜÓß ƒÜÜ¹ß è “å. ÏÜÜÓÜ ™ÜÓÏÜÜØ íÜÓôÜÜ¹ß ÆÜܱÜßÃÜàØ ÏÜÜÓàØ üÜØ‘àØ †å ƒÜÜ¹ß “å. ÏÜÜÓÜ ÄÜÜÏÜÏÜÜØ ¥ÄÜåêÜß Ïܑ܉ÃÜÜå ÓÜåüêÜÜå †å ƒÜÜ¹ß “å. ÄÜÜÏÜÃÜß ÍÜÜ¢, íÜܲÜÏÜÜØ ‹ÄÜܲåêÜß ÏÜÓœÜß, ÄÜÜÏÜÃÜÜ ¹Ó¢†å ôÜßíÜåêÜàØ ÏÜÜÓàØ ƒÜÏÜßôÜ †å ƒÜÜ¹ß “å. ÏÜÜÓÜ ÄÜÜÏÜÃÜß ïÜÜìÜ, ÄÜÜÏÜÃÜß ÆÜØœÜÜÑÜ´Ü †å ÏÜÜÓß ƒÜÜ¹ß è “å. ÏÜÜÓß ËÜœÜ´Ü ÏÜâ‘íÜÜ ÏÜÜüå ÄÜÜÏÜÃÜß ÃÜè¹ß‘ÃÜß ôÜ÷‘ÜÓß ÏÜزìß †å ÆÜ±Ü ƒÜÜ¹ß “å. †ÜíÜÜå ËÜä÷¹ †³ÜÚ ÁÜÓÜíÜ´Üß ƒÜÜ¹ß ŸÑÜÜÓå ÷àØ ¢íÜÃÜÏÜÜØ íÜÜÆÜÓàØ “àØ, ÍÜÜåÄÜíÜàØ “àØ, ƒÜÓß¹àØ “àØ ´ÑÜÜÓå ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜå ÷àØ ¡÷åÓ ÝÃÜíÜå¹ÃÜ ‘ÓàØ “àØ ‘å ÏÜÜÓß ‘ÏÜܱÜßÃÜÜå ÷àØ ôܹàÆÜÑÜÜåÄÜ ‘ÓàØ “àØ. ÍÜêÜå ÷àØ ïÜ÷åÓÏÜÜØ Ó÷àØ “àØ, ÆÜ±Ü ƒÜÜ¹ß íÜÜÆÜÓßÃÜå ÷àØ ÄÜÂÜÏÜÆÜ¡ÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜå ôÜÏÜä½ ‘ÓàØ “àØ, ÷àØ ¹ÝêÜ´Ü ‘ÜØ´ÜÃÜÜÓ, ÏÜàÞôêÜÏÜ íܑܱÓ, ËÜå÷ÜêÜ ÏÜèâÓ ôµÜßÆÜàÓàóÜÃÜå üå‘Üå ¹Œ “àØ. ¡Ý´ÜÍÜå¹, íÜÄÜÚÍÜå¹ÃÜß ¹ßíÜÜêÜÜåÃÜå †ÜåÄÜÜìàØ “àØ. ‘åÏÜ ‘å †Ü”Ü¹ßÃÜÜå ËÜÜ‘ß Ý÷ôÜÜËÜ ÏÜÜÓå ÆÜâÓÜå ‘ÓíÜÜÃÜÜå “å.

†ÜèÃÜß ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ‹´ÆÜܹ‘ †ÃÜå ‹ÆÜÍÜÜåø´ÜÜ ÏÜ܉êÜÜå ¹âÓ ÷üß ÄÜÑÜÜ “å ´ÑÜÜÓå ÏÜÜÓÜ ÄÜÜÏÜÃÜß ÍÜÇôÜÃÜàØ ¹âÁÜ †å ÏÜÜÓß ƒÜÜ¹ß è “å. ÏÜÜÓÜ ™ÜÓÏÜÜØ íÜÓôÜÜ¹ß ÆÜܱÜßÃÜàØ üÜØ‘àØ †å ƒÜÜ¹ß “å, ÏÜÜÓÜ ÄÜÜÏÜÏÜÜØ ¥ÄÜåêÜß Ïܑ܉ÃÜÜå ÓÜåüêÜÜå †å ƒÜÜ¹ß “å. ÄÜÜÏÜÃÜß ÍÜÜ¢, íÜܲÜÏÜÜØ ‹ÄÜܲåêÜß ÏÜÓœÜß, ÄÜÜÏÜÃÜÜ ¹Ó¢†å ôÜßíÜåêÜàØ ÏÜÜÓàØ ƒÜÏÜßôÜ †å ƒÜÜ¹ß “å. ÏÜÜÓÜ ÄÜÜÏÜÃÜß ïÜÜìÜ, ÄÜÜÏÜÃÜß ÆÜØœÜÜÑÜ´Ü †å ÏÜÜÓß ƒÜÜ¹ß è “å

ÏÜàèËÜ, `ƒÜÜ¹ß ôíÜ´ÜصܴÜÜÃÜß êܲ´ÜÃÜàØ †åíÜàØ ÆÜ´Üß‘ ÷´ÜàØ — èåÃÜå ôÆÜïÜßÚ ïÜ‘ÜÑÜ, ¡å‰ ïÜ‘ÜÑÜ, ¹åƒÜÜ²ß ïÜ‘ÜÑÜ. èå ‘Üå‰ ƒÜÜ¹ß ÆÜ÷åÓå, ‘ÜØ´Üå, íܱÜå, ´ÜåÃÜå `ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß íÜß±ÜÜ' ôÜܳÜå ´ÜÜÓ ôÜØÁÜÜÑÜÜ èåíÜÜå †ÃÜàÍÜíÜ ³ÜÜÑÜ. ¹ÝÓºÃÜÜÓÜÑܱÜÃÜå ôíÜÓÜèÃÜß êܲ´Ü"–"ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ÏÜÜØ ÍÜÜÄÜ êÜßÁÜÜÃÜÜå †ÃÜàÍÜíÜ ³ÜÜÑÜ. ôíÜ´ÜØµÜ ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜå †å `íÜåïÜ' ÷´ÜÜå. ´ÜåÏÜÜØ ÍÜÜÓ´Ü ¹åïÜ †ÃÜå ¹åïÜß ÆܹåïÜÃÜß §²ß ôÜÏÜè ÷´Üß. œÜÓƒÜÜÃÜàØ †å‘å†å‘ œÜ˜ ¹åïÜÃÜå ôíÜÓÜè ´ÜÓÉ ƒÜåœÜ´ÜàØ ÷´ÜàØ. ÓÜè‘ßÑÜ

[ÄÜÂÜÏÜÝÃÜÏÜÜÚ±Ü, †ÜçøüÜå.'11 ÏÜÜœÜÚ '12ÏÜÜسÜß] 

‡êÜÜ Ó. ÍÜ© ÝêÜÝƒÜ´Ü ‘åüêÜÜØ‘ ÆÜàô´Ü‘Üå We are poor but so many The story of self-employed women in India, Oxford University Press. ÏÜÜÓß ËÜ÷åÃÜÜå ôíÜÓÜè êÜåíÜàØ ôÜ÷åêÜ “å.   ‡ÞòÑÜÃÜ †å‘å²ÏÜß ÉÜçÓ ôÜåêÉ †åÏÆÜêÜÜ凲 ÝíÜÏÜåÃÜ ÏÜ÷Ü´ÏÜÜÃÜß “ÜÑÜÜÏÜÜØ  ÃÜíÜ¢íÜÃÜ

Anubandh Navajivan 322 

[†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÆÜÜæÝóü‘ ÆÜß±ÜàØ : ÃÜßÓÜå ÄÜ¡ÃÜÃÜ ÃÜÜÑÜ‘ «Ø²ßÃÜß ÏÜÜåôÜÏÜ †ÃÜå‘ ôíÜܹ-ôÜÜå²ÏÜ †ÃÜå ÆÜÜæÝóü‘´ÜÜÍÜÑÜÜÚ ƒÜܾ †ÃÜå ÆÜåÑÜ ÆܹܳÜÜåÚÃÜß íÜôÜØ´Ü ê܉ÃÜå †ÜíÜß Ó÷ß “å. †Ü †ÃÜå‘ÜåÏÜÜØ †å‘ †ÃÜå ™Ü±ÜÜ ÓÜåÄÜÜåÃÜÜ ÝÃÜíÜÜÓ±ÜÏÜÜØ ÃÜå‘ †åíÜàØ ÆÜß±ÜàØ ÃÜßÓÜå ™Ü±ÜÜ êÜÜå‘Üå ÆÜß†å “å, ÆÜ±Ü ïÜÓßÓïÜàݽ †ÃÜå ´ÜعàÓô´Üß ¡ìíÜíÜÜ ÏÜÜüå ÃÜßÓÜåÃÜß †ôÜÓ‘ÜÓ‘´ÜÜÃÜÜ ÆÜÂÏÜܱÜÏÜÜØ ´ÜåÃÜß êÜÜå‘ÝÆÜÂÑÜ´ÜÜ †Üå“ß “å. ÄÜÜØÁÜßÑÜàÄÜÃÜÜ ÓœÜÃÜÜ´ÏÜ‘ ‘ÜÑÜÚ‘Ó ÄÜ¡ÃÜÃÜ ÃÜÜÑÜ‘ ¿ÜÓÜ ÆÜÜå±Üß ôÜ¹ß ÆÜ÷åêÜÜØ ê܃ÜÜÑÜåêÜÜå †Ü êÜåƒÜ ÃÜßÓÜåÃÜß ÆÜÂÜœÜßÃÜ´ÜÜ †ÃÜå †ÜÁÜàÝÃÜ‘ ôÜÏÜÑÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜß ÏÜ÷¶ÜÜ ¹ïÜÜÚíÜß ¡ÑÜ “å. . . .

™Ü±ÜÜ ÆÜÂÜœÜßÃÜ ôÜÏÜÑܳÜß †ÜÆܱÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ ¹Óå‘ «å‘ܱÜå ÃÜÜÝìÑÜåÓß, ƒÜèâÓß, ´Üܲ ´Ü³ÜÜ ôÜàÓÏÜܲÃÜÜå ´ÜÜ¡å †ÄÜÓ ƒÜüÜÑÜåêÜÜå ÓôÜ êÜÜå‘ÝÆÜÂÑÜ ÆÜß±ÜÜ ´ÜÓß‘å ÝÆÜíÜÜ´ÜÜå †ÜíÑÜÜå “å. ´ÜåÃÜß ÆÜÜæÝóü‘´ÜÜÃÜÜ †¤ÜÜÃÜÃÜå êÜßÁÜå êÜÜå‘Üå ƒÜÜåÓÜ‘ ´ÜÓß‘åÃÜàØ ´ÜåÃÜàØ ÏÜ÷¶íÜ ÷èà ôÜàÁÜß ‘ìß ïÜøÑÜÜ ÃܳÜß. †å³Üß ¥êÜüàØ ÍܱÜåêÜÜ íÜÄÜÚÃÜÜ ‘åüêÜÜ‘ êÜÜå‘Üå, èÃÜôÜÏÜÜèÃÜß ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜÃÜå †ÃÜàôÜÓßÃÜå ÃÜßÓÜÃÜå ÃÜà‘ôÜÜÃÜ‘ÜÓ‘ ÆÜß±ÜàØ ÄܱÜå “å. ‘åüêÜÜ‘ÃÜå ÏÜܹ‘ ÆÜß±ÜÜØ ÝíÜïÜå ÝíÜÝœÜµÜ ƒÑÜÜêÜÜå ÷ÜåíÜܳÜß ´Üå†Üå ÃÜßÓÜÃÜå ÆÜôÜع ‘Ó´ÜÜ ÃܳÜß †ÃÜå ´ÜåÃÜå ÓÜóü×ßÑÜ ÆÜß±ÜÜ ´ÜÓß‘å ÆÜÂœÜÝêÜ´Ü ‘ÓíÜÜ Ïܹ¹ ÃܳÜß ‘Ó´ÜÜ. ´ÜÜ²ß ´ÜÜå èéÓ ÏÜܹ‘ “å è, ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜß ôÜܳÜå ´Üå†Üå ÃÜßÓÜÃÜå ÆÜ±Ü ÄܱÜß ‘Ü°å “å. ÃÜßÓÜå ´ÜÜå ¹ÜéݲÑÜÜÃÜå ´ÜåÏÜ è ¹Üé ÃÜ÷Î ÆÜßÃÜÜÓÃÜå ôÜÓƒÜÜå è ÉÜÑܹÜå ÆÜ÷ÜÇœÜÜ²å “å †å ´Üå†Üå ÍÜÜÄÑÜå è ôÜÏÜèå “å. ïÜåÓ²ßÃÜÜå ´ÜÜ¡å ÓôÜ †ÜƒÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ êÜÜå‘ÝÆÜÂÑÜ ÆÜß±ÜàØ ÄܱÜÜÑÜ “å. ÆÜ±Ü ïÜåÓ²ßÃÜÜ ÓôÜÏÜÜØÑÜå ÃÜßÓÜ ÆÜÂÏÜܱÜå è ƒÜüÜïÜ †ÜíÜß ïÜ‘å. ÃÜßÓÜÏÜÜØ ´Ü³ÜÜ ïÜåÓ²ßÃÜÜ ÓôÜÏÜÜØ Ó÷åêÜÜØ ÆÜÜåóÜ‘ ´Ü¶íÜÜåÃÜß ôÜÓƒÜÜÏܱÜß ÃÜßÓÜ ÝíÜïÜåÃÜÜ ƒÜÜåüÜ ÍÜÑÜÃÜå ¹âÓ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ Ïܹ¹éÆÜ ³Ü‰ ÆܲïÜå. ‘àÃÜâÓ (¹ÝšÜ±Ü Õ÷¹)ÃÜÜ ÃÑÜàÝü×ïÜÃÜ ÝÓœÜôÜÚ êÜåËÜÜåÓåüÓß, ‡ÞòÑÜÃÜ ÝÓœÜôÜÚ Éز †çôÜÜåÝôÜÑÜåïÜÃÜÃÜÜ ²ÜÑÜÓåøüÓå ËÜØÃÜå ÆÜß±ÜÜØÃÜàØ ÃÜßœÜå ÆÜÂÏÜܱÜå ÓÜôÜÜÑÜݱܑ ÆÜä³Ü’ ‘ÑÜàÛ “å.1

1 †÷Î ïÜåÓ²ßÃÜÜ ÓôÜÃÜå ÃÜßÓÜå ‘Ó´ÜÜØ †Üå“ß ÄÜà±ÜíܶÜÜÃÜÜå ¹ïÜÜÚíÜíÜÜÃÜÜå ‘Üå‰ è ƒÑÜÜêÜ ÃܳÜß. ïÜåÓ²ßÃÜÜ ÓôÜÃÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÆÜ±Ü ÝíÜïÜåóÜ´ÜÜ “å è. ´ÜåÏÜÜسÜß ÄêÜà‘Üå” ÏÜ÷¶ÜÏÜ ÏÜܵÜÜÏÜÜØ ÏÜìß Ó÷å “å.

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

1. 2. 3. 4. 5. 6

ºíÑÜÜå ÃÜßÓÜå ïÜåÓ²ßÃÜÜå ÓôÜ èêÜ ´Ü¶íÜ 84.72 % 75.9 % ÆÜÂÜåüßÃÜ 0.10 % 1.4 % ´ÜæêÜ ´Ü¶íÜ 0.17 % 0.6 % ƒÜÝÃÜè ´Ü¶íÜ 0.66 % 0.3 % ÓåôÜÜ   . . . . . . ‘ÜËÜÜåÚ÷܇²×åü 14.35 % 21.8 % ƒÜÝÃÜè ºíÑÜÜåÃÜàØ ÓÜôÜÜÑÜݱܑ ÆÜä³Ü’ ‘Ó´ÜÜØ ËÜå‹ÏÜÜØ ÃÜßœÜåÃÜÜ ÏÜ÷¶íÜÃÜÜ ƒÜÝÃÜè šÜÜÓÜå ÏÜÜêÜÏÜ ÆܲÒÜ “å. šÜÜÓ ÃÜßÓÜå ïÜåÓ²ßÃÜÜå ÓôÜ 1. œÜâÃÜÜå (‘çÞêïÜÑÜÏÜ) 0.149 % ÃܳÜß 2. ÉÜçôÉÓôÜ 0.011 % ÃܳÜß 3. êÜÜå÷ (†ÜÑÜÃÜÚ) 0.26 % ÃܳÜß ÃÜßÓÜÃÜÜå íÜ湑ßÑÜ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ": ‘å. †åÏÜ. ÃÜܲ‘±ÜßÚÃÜß ‡ÞòÑÜÃÜ ÏÜÝüÝÓÑÜÜ ÏÜåݲ‘ÜÏÜÜØ ÄÜÜåì ËÜÃÜÜíÜíÜÜ ÏÜÜüåÃÜÜ ‘ÜœÜÜ ºíÑÜ ‹ÆÜÓÜØ´Ü ¹Óå‘ ¡´ÜÃÜÜ ´ÜܲÃÜÜ ÃÜßÓÜ ÝíÜïÜå ÃÜßœÜå ÆÜÂÏÜܱÜå ÏÜÜÝ÷´Üß †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å": ÃÜÜÝìÑÜåÓßÃÜÜå ÃÜßÓÜå": †åÏÜ ÏÜÃÜÜÑÜ “å ‘å ôÜÄÜÍÜÜÚíÜô³ÜÜÏÜÜØ ¹Ó †«íÜÜݲÑÜå ÃÜÜÝìÑÜåÓßÃÜÜå ´ÜÜ¡å ÓôÜ ËÜåµÜ±Ü íÜƒÜ´Ü êÜåíÜܳÜß ôµÜßÃÜÜ ËÜÜì‘ÃÜÜ ÓØÄÜ ‹ÆÜÓ ƒÜÜôÜ †ôÜÓ ³ÜÜÑÜ “å. ´Üå éÆÜÜìàØ ËÜÃÜßÃÜå èÃÏÜå “å †åíÜß êÜÜå‘íÜÜÑÜ‘Ü “å. †åüêÜå ‘å ¡å ÏÜÜËÜÜÆÜ ‘ÜìÜØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ËÜÜì‘ ´ÜåÏÜÃÜÜØ ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜÜÓå ¥èìàØ †ÜíÜå “å; †ÃÜå ¡å ™ÜŒíܱÜÜÛ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ËÜÜì‘ ôÜÜÁÜÜ Óß´Üå ÄÜÜåÓàØ ³ÜÜÑÜ “å. (ÆÜä. 231) 323


ƒÜèâÓßÃÜÜå ÃÜßÓÜå ƒÜèâÓßÃÜÜå ´ÜÜ¡å ÃÜßÓÜå ÏÜâµÜêÜ, ïÜß´ÜêÜ, ‹¶Üåè‘ ÃÜå ôÜÜå¡å ÏÜüܲÃÜÜÓ “å. íÜ÷åêÜß ôÜíÜÜÓå ‘Ü°åêÜÜå ´ÜÜ¡å ÃÜßÓÜå ‘åüêÜÜ‘ ݹíÜôÜ ôÜàÁÜß ÏÜìô‘ÜÏÜÜØ ÆÜßíÜܳÜß ÆÜåüÃÜÜ ÏÜìÃÜå ôÜÜÉ ‘Óå “å; ôÜÜå¡ ÃÜå ÆÜܱÜßÃÜÜ ÍÜÓÜíÜÜÏÜÜØ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß “å, œÜâØ‘ ÃÜå ÷å²‘ß ÏÜüÜ²å “å; ÆÜÓÝÏÜÑÜÜÏÜÜØ ÏÜâµÜêÜ ´ÜÓß‘å íÜÆÜÓÜÑÜ “å. ôÜàÓÏÜܲÃÜÜå ÓôÜ ÆÜÜæÝóü‘, ‹¶Üåè‘ †ÃÜå ôÜÜÓ‘ “å. †çÆÜÇݲôÜ܇ÝüôÜÃÜÜå ‹ÆÜÜÑÜ": ‘ÜåêÜØËÜÜåÃÜß èÃÜÓêÜ ÷ÜçÝôÆÜüêÜÃÜÜ ÝÃÜíÜä¶Ü ôÜèÚÃÜ ²Üç. †åôÜ. ²ß. ÆÜÜçêÜå (†åÏÜ.²ß.) †åÉ. †ÜÓ. ôÜß. †åôÜ. ÷ÏܱÜÜØ è ³ÜÜå²Ü íÜƒÜ´Ü ‹ÆÜÓ Ý´ÜÃÜåíÜêêÜßÏÜÜØ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ôÜ´‘ÜÓ í܃ܴÜå ËÜÜåêÜ´ÜÜØ è±ÜÜíÑÜàØ ÷´ÜàØ

‘å †çÆÜÇݲôÜ܇ÝüôÜ ÓÜåÄÜ ÃÜíÜß ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜÜå íÑÜÜÝÁÜ “å. †ÜèÃÜÜå `ôÜØô‘ÜÓß'(!") ƒÜÜåÓÜ‘ ¢íÜÃÜ ´Ü¶íÜÜå (ÝíÜüÜÝÏÜÃôÜ) íÜÄÜÓÃÜÜå “å, ƒÜÜôÜ ‘ÓßÃÜå `ËÜß' ´Ü¶íÜ íÜÄÜÓÃÜÜå; †ÃÜå ´Üå³Üß †ÜÆܱÜß ÓÜåÄÜÝÃÜÓÜåÁÜ‘ ïÜÞø´Ü ™Üü´Üß œÜÜêÜß “å. ´Üå ÓÜåÄÜÃÜÜØ êܚܱÜÜå, ÝÃܹÜÃÜ †ÃÜå ÝœÜÝ‘´ôÜÜ ÝíÜïÜå ÝíÜíÜåœÜÃÜ ‘ÑÜÜÚ ÆÜ“ß ´ÜåÏܱÜå è±ÜÜíÑÜàØ ‘å ´ÜÜ¢ ´Üܲß(ÃÜßÓÜå)†å ‘åüêÜÜ‘ ¹¹ßÚ†ÜåÃÜå ÉÜÑܹÜå ÆÜ÷ÜÇœÜܲÒÜå “å †ÃÜå †å ÆÜÂÑÜÜåÄÜ ‘ÓíÜÜ èåíÜÜå “å. ´ÜåÏÜÃÜàØ ÏÜÜÃÜíÜàØ “å ‘å ÃÜßÓÜÏÜÜØ Ó÷åêÜÜ ƒÜÏÜßÓÏÜÜØ ÏÜÜåüÜ ÆÜÂÏÜܱÜÏÜÜØ ÝíÜüÜÝÏÜÃÜ `ËÜß' “å †ÃÜå ´Üå ¹¹ßÚÃÜÜ ïÜÓßÓÏÜÜØ ôÜÜÓß ÆÜå«å ÓÜåÄÜÝÃÜÓÜåÁÜ‘ ïÜÞø´Ü ‹´ÆÜÃÃÜ ‘Óå “å ‘Ü ´ÜåÏÜÜØ ÓÜåÄÜÝÃÜíÜÜÓ‘ ´Ü¶íÜÜå “å.  [üâØ‘ÜíÜßÃÜå] [÷ÝÓèÃÜËÜØÁÜà, 22 ¡ÃÑÜà†ÜÓß, 1939] 

†ÜÓÜåÄÑÜÝíÜóÜÑÜ‘ ÆÜàô´Ü‘Üå †ÜÓÜåÄÑÜÃÜß œÜÜíÜß  ÄÜÜØÁÜߢ _15.00 †Ü÷ÜÓÃÜÜå ‹ÆÜÍÜÜåÄÜ ´ÜÜåÆÜ±Ü ù¹ÑÜ ÃÜßÓÜåÄÜ     ²Üç. ÓÏÜåïÜ ‘ÜÆÜݲÑÜÜ _ 20.00 †ÜÓÜåÄÑÜÝÃÜÏÜÜÚ±Ü  ²Üç. ÓÏÜåïÜ ‘ÜÆÜݲÑÜÜ _ 30.00 ù¹ÑÜÓÜåÄÜÃÜÜå ÆÜÜÑÜÜÃÜÜå ‹ÆÜœÜÜÓ  ²Üç. ÓÏÜåïÜ ‘ÜÆÜݲÑÜÜ _ 50.00 ù¹ÑÜÓÜåÄÜÃÜß ôÜÏÜôÑÜÜ —    †å‘ ÃÜíÜß Ý¹ïÜÜ  ²Üç. ÓÏÜåïÜ ‘ÜÆÜݲÑÜÜ _ 20.00 ù¹ÑÜÓÜåÄÜÏÜÜØ ÝíܤÜÜÃÜ †ÃÜå †ÁÑÜÜ´ÏÜ    ²Üç. ÓÏÜåïÜ ‘ÜÆÜݲÑÜÜ _ 25.00 ù¹ÑÜÃÜß íÜÜ´Ü ù¹ÑÜÆÜâíÜÚ‘  ²Üç. ÓÏÜåïÜ ‘ÜÆÜݲÑÜÜ _ 15.00 ÷ÜüÚ †çüç‘ †ü‘ÜíÜÜå  ²Üç. ÓÏÜåïÜ ‘ÜÆÜݲÑÜÜ _ 30.00 ïÜíÜÜôÜÃܳÜß ôíÜÜô³ÑÜ †ÃÜå ÆÜÓÏÜ †ÜÃÜع     ²Üç. ÓÏÜåïÜ ‘ÜÆÜݲÑÜÜ _ 20.00 ù¹ÑÜÓÜåÄÜ ôÜíÜÜÛÄÜß †ÝÍÜÄÜÏÜ  ²Üç. ÓÏÜåïÜ ‘ÜÆÜݲÑÜÜ _ 150.00 †ÜØƒÜ ôÜÜœÜíÜíÜÜÃÜß ‘ìÜ  ²Üç. ÄÜÜåÕíܹÍÜ܉ ÆÜüåêÜ _80.00

‘à¹Ó´Üß ‹ÆÜœÜÜÓ  ²Üç. ïÜÓ±ÜÆÜÂôÜܹ _100.00 ‘ÜÏÜÝíÜèÑÜ  ôÜß. èå. íÜÜÃÜ êÜßü _ 40.00 ™ÜÓÄܳ³Üà íÜ湑  ËÜÜÆÜÜêÜÜêÜ ÄÜ. íÜæ¾ _300.00 ²ÜçøüÓ †ÜíÜ´ÜÜ ÆÜ÷åêÜÜØ  ²Üç. ÝïÜíÜÆÜÂôÜܹ ݵÜíÜå¹ß _30.00 ݹÃÜœÜÑÜÜÚ  ËÜÜÆÜÜêÜÜêÜ ÄÜ. íÜæ¾ _100.00 ÆÜÂÜ‘äÝ´Ü‘ ¢íÜÃÜïÜæêÜß †ÃÜå ÓÜåÄÜÝÃÜíÜÜÓ±Ü  Ýè´Üåú †ÜÑÜÚ _75.00 ÏÜÁÜàÆÜÂÏÜå÷ †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ‹ÆÜœÜÜÓ  œÜعàêÜÜêÜ ‘Ü. ¹íÜå _20.00 ÑÜÜåÄÜÜôÜÃÜ ôÜåêÉ üßœÜÓ  ÝïÜíÜÜÍÜ܉ ÆÜüåêÜ _50.00 êÜôÜ±Ü ËÜܹïÜÜ÷  ‰òÜÓêÜÜêÜ ïÜÜõÜß _50.00 ôü×åôÜ  ²Üç. ÝïÜíÜÆÜÂôÜܹ ݵÜíÜå¹ß _15.00 ‘ÜæüàØÝËÜ‘ ÷ÜåÝÏÜÑÜÜåÆÜåݳܑ ÏÜÜÄÜÚ¹„ïÜ‘Ü  èå. ‘å. ÏÜèÏÜà¹ÜÓ _90.00 ¹¹ÚÝÃÜíÜÜÓ‘ ÃÜôÜ ÏÜÜÝêÜôÜ Ýïܚܑ  ÝïÜíÜÜÍÜ܉ ÆÜüåêÜ _15.00 ÏÜÜÃÜíÜÏÜâµÜ  ÓÜíÜ¢ÍÜ܉ ÆÜüåêÜ _150.00 ÓôÜ ÆÜ߆Üå ‘ÜÑÜÜ‘êÆÜ ‘ÓÜå  ‘ÜØÝ´Ü ÍÜ©, ÏÜÃÜ÷Ó ²ß. ïÜÜ÷ _100.00 Key to Health  Gandhiji _ 15.00 Nature Cure  Gandhiji _ 20.00 †Ü ‹ÆÜÓÜØ´Ü, ²Üç. ÓÏÜåïÜ ‘ÜÆÜݲÑÜÜÃÜÜ ËÜÁÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå †ØÄÜÂå¢ÏÜÜØ ÆÜ±Ü ‹ÆÜêÜËÁÜ “å.

324 

[†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


Õ÷¹à, Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ †ÃÜå ÄÜÜåÓšÜÜ

[ÄÜÜØÁÜßÀÝóü • ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜß] ôÜØ‘êÜÃÜ

“åêêÜÜ ¹Üå° ËÜå ÏÜÝ÷ÃÜÜÏÜÜØ ¹åïÜÏÜÜØ êÜÜå‘¢ÍÜå †ÃÜå ÏÜÜÁÑÜÏÜÜåÏÜàƒÜå ôÜÜæ³Üß íÜÁÜà œÜ°åêÜÜå ïÜ˹ ´Üå `†ôÜÝ÷ó±Üà´ÜÜ.' ÓÜåèÃÜàØ ‘ÏÜ܉ÃÜå ÓÜåèÃÜàØ ƒÜÜÃÜÜÓÜ ‘ÓÜå²Üå ÍÜÜÓ´ÜßÑÜèÃÜÜåÃÜå ‘¹ÜœÜ †Ü ïÜ˹ÃÜÜ †³ÜÚÃÜß ƒÜËÜÓåÑÜ ÃÜ÷Î ÷ÜåÑÜ ÃÜå ÝíÜÝÍÜÃÃÜ ÁÜÏÜÚ‘ÜçÏÜÃÜÜ êÜÜå‘Üå ôÜܳÜå íÑÜÞø´ÜÄÜ´Ü ÆÜôÜعÄÜß-ÃÜÜ-ÆÜôÜعÄÜßÃÜå íÜœœÜå êÜÜíÑÜÜ íÜÄÜÓ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ ÄÜà¡Ó´ÜÜ ÷ïÜå. †ÃÜå ÷Ü, ‘Üå‰ èâ³ÜÃÜÜ Íܲ‘ÜíÑÜÜ ‘å ÄÜåÓÏÜÜÄÜåÚ ¹ÜåÑÜÜÚ íÜÄÜÓ †Ü íÜÄÜÚ øÑÜÜÓåÑÜ Õ÷ôÜÜ ÆÜÓ ÃÜ÷Î ‹´ÜÓß †ÜíÑÜÜå ÷ÜåÑÜ. ´ÜåÏÜÃÜß ÆÜÜôÜå ‘¹ÜœÜ ôÆÜóü †ÝÍÜíÑÜÞø´ÜÃÜÜ ïÜ˹Üå ÃÜ÷Î ÷ÜåÑÜ ÆÜ±Ü †Õ÷ôÜÜ †å †ôÜÝ÷ó±Üà´ÜÜÃÜß ÆÜ÷åêÜß ïÜÓ´Ü “å, †åíÜß ôÜÏÜè±Ü †åÏÜÃÜÜÏÜÜØ ôÆÜóü ÷ïÜå. †Ü íÜÄÜÚ ¹åïÜÏÜÜØ ËÜ÷àÏÜ´ÜßÏÜÜØ “å. ôÜÃÜÜ´ÜÃÜ ÁÜÏÜÚ ÃÜå Õ÷¹à ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜå †åÏܱÜå ƒÜÓÜ †³ÜÚÏÜÜØ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ‹´ÜÜÓß “å. ËÜà½ÏÜ÷ÜíÜßÓÄÜÜØÁÜßÃÜÜå ôÜ´ÑÜ, †Õ÷ôÜÜ ‘Óà±ÜÜÃÜÜå ôÜعåïÜÜå ËÜÓÜËÜÓ ”ßêÑÜÜå “å. †åíÜÜ †Ü ôÜÝ÷ó±ÜàíÜÄÜÚÃÜå ôÜÏÜÝÆÜÚ´Ü †Ü †Ø‘ÃÜß ÄÜÜØÁÜßÀÝóü": Õ÷¹à, Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ †ÃÜå ÄÜÜåÓšÜÜ ÝíÜïÜå. .".".

`Õ÷¹à' †ÃÜå `Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ'

Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ÝíÜïÜåÃÜÜ †å‘ܹ ÆÜÂÏÜܱÜÍÜâ´Ü ÄÜÂسÜÏÜÜØ ÏÜÇ íÜÜØœÑÜàØ “å ‘å `Õ÷¹à' ïÜ˹ íÜå¹ÏÜÜØ ÏÜì´ÜÜå ÃܳÜß ÆÜ±Ü ÏÜ÷ÜÃÜ ÝôܑعÓå Õ÷¹ ÆÜÓ œÜ°Ü‰ ‘Óß ´ÑÜÜÓå ÕôÜÁÜà ÃܹßÃÜß ÆÜâíÜÚÏÜÜØ †ÜíÜåêÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ íÜôÜ´ÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜå Õ÷¹à ‘÷ßÃÜå †ÜåìƒÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ. †ØÄÜÂå¢ ËÜÜåêÜÃÜÜÓÜ Õ÷¹ß†Üå †Üèå ÆÜ±Ü ÕôÜÁÜàÃÜå `‡Ã²ôÜ' ÃÜÜÏܳÜß †ÜåìƒÜå “å. ÄÜÂß‘ ËÜÜåêÜßÏÜÜØ ÕôÜÁÜàÃÜÜ `ôÜ'ÃÜÜå `†åœÜ' †åüêÜå `÷' ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå. ´Üå³Üß †å ÏÜàêÜ‘ÃÜÜ íÜ´ÜÃÜ߆ÜåÃÜÜå ÁÜÏÜÚ `Õ÷¹à' ÃÜÜÏܳÜß †ÜåìƒÜÜÑÜÜå †ÃÜå ´ÜÏÜå ôÜÜæ ¡±ÜÜå “Üå ‘å †å ÁÜÏÜÚ ôÜÜæ³Üß íÜÁÜÜÓå ôÜÝ÷ó±Üà ÁÜÏÜÚ “å. èàêÜÏܳÜß µÜÜôÜßÃÜå ÍÜÜÄÜß “âüåêÜÜ ÆÜÂÜœÜßÃÜ ÝƒÜÂô´Ü߆ÜåÃÜå ´Üå±Üå †ÜñÜÑÜ †ÜÆÑÜÜå ÷´ÜÜå. ËÜÃÜ߇”ÓÜÑÜêÜÃÜÜ †ÃÜàÑÜÜÑÜß ÑÜ÷â¹ß†ÜåÃÜå ÆÜ±Ü ´Üå±Üå †ÜïÜÓÜå ¹ßÁÜÜå ÷´ÜÜå †ÃÜå ‰ÓÜÃܳÜß †åíÜÜ è èàêÜÏܳÜß µÜÜôÜßÃÜå ÍÜÜÄÜß ÃÜß‘ìåêÜÜ ÆÜÜÓôÜ߆ÜåÃÜå ÆÜ±Ü ´Üå±Üå è ôÜØ™ÜÑÜÜÚ ÷´ÜÜ. †ÜíÜÜå è ÁÜÏÜÚ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß íÑÜíÜô³ÜÜÏÜÜØ ôÜíÜÚÃÜå ôÜÏÜÜíÜß êÜåíÜÜÃÜå ÷ØÏÜåïÜÜØ ´Ü´ÆÜÓ “å †ÃÜå èå ÁÜÏÜÚ ôÜÝ÷ó±Üà´ÜÜÃÜß ÷ØÏÜåïÜ Ý÷ÏÜÜÑÜ´Ü ‘Ó´ÜÜå †ÜíÑÜÜå “å ´Üå Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜÜå †ÃÜàÑÜÜÑÜß ÷ÜåíÜÜÏÜÜØ ÏÜÃÜå ÄÜÜæÓíÜÃÜÜå †ÃÜàÍÜíÜ ³ÜÜÑÜ “å. †ÜÑÜÚ ÝíÜ¿ÜÃÜÜå ÆÜÜå´Üå èåÃÜå íÜæݹ‘ ÁÜÏÜÚ ‘÷ßÃÜå †ÜåìƒÜÜíÜå “å ´ÜåÃÜå íÜÓåêÜÜ “å †ÃÜå Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÃÜàØ ÃÜÜÏÜ †ÜÑÜÜÚíÜ´ÜÚ “å †åÏÜ †ÜÄÜÂ÷ÆÜâíÜÚ‘ è±ÜÜíÜå “å. †åíÜß ÝíÜ¿¶ÜÜÃÜß †³ÜíÜÜ †åíÜÜå †ÜÄÜÂ÷ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

Ó܃ÜíÜÜÃÜß ÏÜÃÜå èÓÜÑÜå †Ü‘ÜØšÜÜ ÃܳÜß. ÏÜÜÓß ‘êÆÜÃÜÜÃÜàØ Õ÷¹àô´ÜÜÃÜ ÏÜÜÓå ÏÜÜüå ÆÜâÓ´ÜàØ “å †ÃÜå ´Üå ÃÜÜÏܳÜß ÏÜÃÜå ÆÜâÓ´ÜàØ ôÜÏÜÜÁÜÜÃÜ “å. †å Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÏÜÜØ †ÃÜå †å Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÏÜÜØ íÜå¹ÜåÃÜÜå ËÜåïÜ‘ ôÜÏÜÜíÜåïÜ ³Ü‰ ¡ÑÜ “å. ¹ÓŸ¡ÃÜå èÓÜ ôÜÓƒÜÜå ‹´ÜÜÓß ÆÜܲÒÜ ÝíÜÃÜÜ ÷àØ ‡ôêÜÜÏÜÃÜÜ ÏÜè÷ËÜÏÜÜØ, ÆÜÜÓôÜß ÁÜÏÜÚÏÜÜØ, ݃ÜÂô´Üß ôÜØÆܹÜÑÜÏÜÜØ, èæÃÜ ÁÜÏÜÚÏÜÜØ †ÃÜå ÑÜ÷â¹ß ÆÜسÜÏÜÜØ èå ‘Ø‰ ‹¶ÜÏÜ “å ´ÜåÃÜÜå ôÜÏÜÜÃÜÍÜÜíÜå †Ü¹Ó Ó܃ÜàØ “àØ, †åÏÜ ¡÷åÓ ‘ÓàØ “àØ ´ÑÜÜÓå ‘ïÜß ÝíÜôÜØÄÜ´Ü íÜÜ´Ü ‘Ó´ÜÜå ÃܳÜß. ôÜâÑÜÚ ´ÜÆÜå “å ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß †ÜíÜÜå Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ¢íÜ´ÜÜå Ó÷åïÜå. †å‘ è ¹à÷ÜÏÜÜØ ´ÜàêÜôÜß¹ÜôÜå †å ÁÜÏÜÚÃÜÜå ÝÃÜœÜÜå² †ÜÆÜß ¹ßÁÜÜå “å ‘å `¹ÑÜÜ ÁÜÏÜÚ‘Üå ÏÜâêÜ ÷æ, ÆÜÜÆÜ ÏÜâêÜ †ÝÍÜÏÜÜÃÜ; ´ÜàêÜôÜß ¹ÑÜÜ ÃÜ “Üز߆å èËÜ êÜÄÜ ™Üü ÏÜÇ ÆÜÂÜÃÜ. ÷ÝÓèÃÜËÜØÁÜà, 30-11-1947, ÆÜÜ. 394

``ÏÜÃÜå Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜß íÑÜ܃ÑÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ ‘÷åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´ÜÜå ÷àØ †åüêÜàØ è ‘÷àØ : `†Õ÷ôÜÜ´ÏÜ‘ ôÜÜÁÜÃÜÜå ¿ÜÓÜ ôÜ´ÑÜÃÜß ïÜÜåÁÜ.' ‘Üå‡Ú ÏÜܱÜôÜ ‡ÚðíÜÓÏÜÜØ ÃÜ ÏÜÜÃÜ´ÜÜå ÷ÜåÑÜ “´ÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß èÜ´ÜÃÜå Õ÷Ø¹à ‘÷ß ïÜ‘å. ôÜ´ÑÜÃÜß †ÝíÜÓ´Ü ƒÜÜåè †åüêÜå è Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ.''1 (ÆÜÂܳÜÚÃÜÜ ÆÜ“ßÃÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜåÏÜÜسÜß) ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ, 28-10-1926, ÆÜÜ. 372 1 ``Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜàØ †å ôܹÖÍÜÜÄÑÜ “å †³ÜíÜÜ ¹àÍÜÜÚÄÑÜ “å ‘å

325


Õ÷¹à´íÜÃÜß ÏÜÜÓß ÉÓè

÷àØ ôÜÃÜÜ´ÜÃÜß Õ÷¹à ÷ÜåíÜÜÃÜÜå ¹ÜíÜÜå ‘ÓàØ “àØ. ™Ü±ÜÜ ÍÜ܉†ÜåÃÜå

‘å íÜå¹Üݹ ÄÜÂسÜÜåÏÜÜØ ÄÜÜåÏÜåÁÜÃÜß íÜÜ´Ü “å. “¬Ü ÁÜÜåÓ±ÜÏÜÜØ ÍܱܴÜÜØ ôÜØô‘ä´Ü ÆÜÜ«ÏÜÜìÜÏÜÜØ ÆÜâíÜåÚ ËÜÂÜú±ÜÜ: ÄÜíÜÜØ ÏÜÜØôÜ ÍÜšÜÑÜÜÏÜÜôÜà: †å íÜÜøÑÜ íÜÜØœÜåêÜàØ, †ÃÜå ÏÜÇ ÏÜÃÜÃÜå ÆÜâ“ÒàØ, ``†Ü ôÜÜœÜàØ ÷ïÜå?'' †åíÜÜØ íÜÜøÑÜÜå “´ÜÜØ ÷àØ ÏÜÜÃÜ´ÜÜå †ÜíÑÜÜå “àØ ‘å íÜå¹ÏÜÜØ †åíÜß íÜÜ´Ü ê܃Üß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´ÜåÃÜÜå †³ÜÚ ‘¹ÜœÜ †ÜÆܱÜå ‘Óß†å “ß†å †å ÃÜ ³Ü´ÜÜå ÷ÜåÑÜ. ËÜß¡å ÆÜ±Ü ôÜØÍÜíÜ “å. ÏÜÜÓÜ †³ÜÚ ÆÜÂÏÜܱÜå †³ÜíÜÜ ÏÜÜÓÜ †Ü´ÏÜÜÃÜß ÆÜ´ÜßÝ´Ü ÆÜÂÏÜܱÜå — †ÃÜå ÏÜÃÜå ÆÜÜØݲ´ÑÜ ‘å ïÜÜôµÜßÑÜ ¤ÜÜÃÜ †ÜÁÜÜÓéÆÜ ÃܳÜß ÆÜ±Ü †Ü´ÏÜÜÃÜß ÆÜ´ÜßÝ´Ü è †ÜÁÜÜÓéÆÜ “å — ‹ÆÜÓ üÜØ‘åêÜÜØ íÜœÜÃÜÜå èåíÜÜØ íÜœÜÃÜÜåÃÜÜå ËÜß¡å †³ÜÚ ÃÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †åíÜàØ ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å ‘å ´Üå è ËÜÂÜú±ÜÜå ÄÜÜåÍÜšÜ±Ü ‘Ó´ÜÜ ÷´ÜÜ ‘å èå†Üå ÄÜÜÑÜÃÜå ÏÜÜÓßÃÜå ÆÜÜ“Ü ÄÜÜÑÜÃÜå ôÜ¢Ú ïÜ‘´ÜÜ ÷´ÜÜ. ÆÜ±Ü †ÜíÜÜ íÜܹÝíÜíÜܹÃÜß ôÜܳÜå Õ÷¹à èÃÜ´ÜÜÃÜå ‘ïÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ÃܳÜß. ÏÜÇ íÜå¹ÜݹÃÜÜå †ÍÑÜÜôÜ ÃܳÜß ‘ÑÜÜåÚ, ™Ü±ÜÜ ôÜØô‘ä´Ü ÄÜÂسÜÜåÃÜÜ †ÃÜàíÜܹ³Üß è ¡±ÜàØ “àØ. †åüêÜå ÏÜÜÓÜ èåíÜÜ ÆÜÂÜ‘ä´Ü ÏÜܱÜôÜ †ÜíÜÜ ÝíÜóÜÑÜÏÜÜØ ïÜàØ íÜÜ´Ü ‘Óå? ÆÜ±Ü ÏÜÃÜå †Ü´ÏÜÝíÜòÜÜôÜ “å, †ÃÜå ´Üå³Üß ÏÜÜÓÜ †ÃÜàÍÜíÜÃÜß íÜÜ´Ü ÷àØ ËÜÁÜå ‘ÑÜÜÚ ‘ÓàØ “àØ. ÄÜÜåÓšÜÜÃÜÜå †³ÜÚ ïÜÜåÁÜíÜÜ è‰ïÜàØ ´ÜÜå ‘¹ÜœÜ øÑÜÜØÑÜ †ÜÆܱÜÃÜå †å‘ è †³ÜÚ ÃÜ÷Î ÏÜìå, ‘Ü †ÜÆܱÜÜ ÁÜÏÜÚÏÜÜØ ‘êÜÏÜÜ èåíÜàØ ôÜíÜÚôÜÜÏÜÜÃÑÜ †ÃÜå †å‘ è †åíÜàØ ‘؉ ÃܳÜß, †ÃÜå ÆÜåÄÜØËÜÓå ÃܳÜß. †Ü³Üß ‘¹ÜœÜ †ÜÆܱÜå ÁÜÏÜÚ ôÜÏÜèíÜÜÏÜÜØ ÏÜàï‘åêÜß †ÜíÜ´Üß ÷ÜåÑÜ “´ÜÜØ ´ÜåÏÜÜØ ôÜ÷åêÜ܉ ÆÜ±Ü ³ÜÜÑÜ “å, ‘Ü †ÃÜå‘ íÜô´Üà Õ÷¹à èÃÜ´ÜÜÏÜÜØ ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ Óß´Üå è ÆÜÂíÜåïÜ ‘Óß ÄÜÑÜåêÜß “å. ËÜÜì‘ ÆÜ±Ü ôÜÏÜèå “å ‘å ÄÜÜÑÜÃÜß ÓšÜÜ ‘ÓíÜß ¡å‰†å, ÄÜÜåÓšÜÜ ÃÜ ‘Óß†å ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß †ÜÆܱÜå Õ÷¹à ïÜåÃÜÜ?

÷ôÜíÜàØ †ÜíÜ´ÜàØ ÷ïÜå ‘å ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜÜåÏÜÜØ ÷ÓÃÜÜÓÜå-ÉÓÃÜÜÓÜå, ËÜ܇ËÜêÜÃÜß íÜÜ´ÜÜå ‘ÓÃÜÜÓÜå, †ØÄÜÂå¡åÃÜß ôÜܳÜå ÆÜܱÜß ÆÜßÃÜÜÓÜå, ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜÜåÃÜß ËÜÃÜÜíÜåêÜß ÓÜåüß1ƒÜÜÃÜÜÓÜå, †Ø´ÑÜèÃÜß “Üå‘Óß ƒÜÜåìå êÜåÃÜÜÓÜå èå ÷àØ ´ÜåíÜÜÃÜå ôÜÃÜÜ´ÜÃÜß Õ÷¹à ‘÷åíÜÜå †å ÍÜÜóÜÜ ‹ÆÜÓ †´ÑÜÜœÜÜÓ ‘ÑÜÜåÚ ‘÷åíÜÜÑÜ. “´ÜÜØ ÷àØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ôÜÃÜÜ´ÜÃÜß ÏÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜÜå ¹ÜíÜÜå ‘ÓàØ “àØ, †ÃÜå ÏÜÃÜå ÝíÜòÜÜôÜ “å ‘å †å‘ ôÜÏÜÑÜ †åíÜÜå †ÜíÜïÜå ‘å ŸÑÜÜÓå ÏÜÜÓÜ ÏÜä´ÑÜà ÆÜ“ß ÄÜÜØÁÜß ôÜÃÜÜ´ÜÃÜß ÷´ÜÜå †åÏÜ ôÜÜæ ‘ËÜâêÜ ‘ÓïÜå. ‘Ü ‘å ÄÜÜåÓšÜÜ ÏÜÃÜå ËÜ÷à ÝÆÜÂÑÜ “å. ™Ü±ÜÜ íÜƒÜ´Ü ‹ÆÜÓ `Õ÷¹à´íÜ' ‹ÆÜÓ ÏÜÇ ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜÏÜÜØ êÜåƒÜ ê܃ÑÜÜå ÷´ÜÜå, ´Üå ÏÜÜÓÜå †Ý´ÜïÜÑÜ ÝíÜœÜÜÓÆÜâíÜÚ‘ ê܃ÜåêÜÜå êÜåƒÜ “å. ´ÜåÏÜÜØ Õ÷¹à´íÜÃÜÜØ êܚܱÜÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘Ó´ÜÜØ íÜå¹ÜݹÃÜå ÏÜÜÃÜíÜÜ, ÆÜàÃÜèÚÃÏÜÏÜÜØ ÏÜÜÃÜíÜàØ, ÄÜß´ÜÜ-ÄÜÜÑܵÜß †Üݹ ÏÜÜÃÜíÜÜØ, †å êÜšÜ±Ü ÄܱÜÜíÑÜÜØ “´ÜÜØ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ Õ÷¹àÃÜå ÏÜÜüå ´ÜÜå ÄÜÜåÓšÜÜ ÝíÜïÜå ÆÜÂßÝ´Ü †å è êÜšÜ±Ü ÏÜÇ «ÓÜíÜåêÜàØ. ‘Üå‰ ÆÜâ“ïÜå ‘å 10,000 íÜóÜÚ ‹ÆÜÓ Õ÷¹à†Üå ïÜàØ ‘Ó´ÜÜ ÷´ÜÜ? ÏÜÜåüÜ ÝíÜ¿ÜÃÜÜå †ÃÜå ÆÜØݲ´ÜÜå ËÜ´ÜÜíÜå “å †åÏÜÜØ ‘Üå‰ ôܶÜÜíÜÜÓ ôÜØÆܹÜÑÜ ÃܳÜß. †åüêÜå ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÆÜ‘ÜÓÃÜß ÄÜåÓôÜÏÜè³Üß ÏÜÜÓß ¡´ÜÃÜå ‹ÄÜÜÓíÜÜ ÏÜÜüå ÏÜÇ ‘ûàØ “å ‘å ôÜ´ÑÜ †ÃÜå †Õ÷ôÜÜ ÏÜÜÓÜå ÁÜÏÜÚ “å. ¡å ‘Üå‰ ÏÜÃÜå Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜß íÑÜ܃ÑÜÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜàØ ‘÷å, ´ÜÜå ÷àØ †åüêÜÜå è èíÜÜËÜ †ÜÆÜàØ ‘å Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ †åüêÜå †Õ÷ôÜ‘ ôÜÜÁÜÃÜÜå ¿ÜÓÜ ôÜ´ÑÜÃÜß ïÜÜåÁÜ. ‘Üå‰ ÏÜܱÜôÜ ‰òÜÓÃÜå ÆÜ±Ü ÃÜ ÏÜÜÃÜ´ÜÜå ÷ÜåÑÜ “´ÜÜØ ´Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ¡´ÜÃÜå Õ÷¹à ‘÷åíܲÜíÜß ïÜ‘å “å. ÏÜ’ÏÜÆܱÜå ôÜ´ÑÜÃÜß ƒÜÜåè ‘ÑÜÜÚ è ‘ÓíÜß †åÃÜàØ ÃÜÜÏÜ Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ. ¡å †Ü ÁÜÏÜÚ ÷ÜêÜÏÜÜØ ÏÜä´ÜÆÜÂÜÑÜ, ÝÃÜÞó˜ÑÜ †ÃÜå è² ËÜÃÑÜÜå ÷ÜåÑÜ, ´ÜÜå ´ÜåÃÜàØ ‘Ü †å “å ‘å †ÜÆܱÜå ³ÜÜ‘ß ÄÜÑÜÜ “߆å. ÆÜÓØ´Üà †ÜÆܱÜÜå ³ÜÜ‘ ¥´ÜÓß è´ÜÜØ ´ÜàÓ´Ü è, Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ‘¹ÜœÜ ÆÜ÷åêÜÜØ ‘¹ß ÃÜ÷Î ¡åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ ÷ÜåÑÜ †åíÜÜ Æ܃ÜÓ ´Üåè ôÜܳÜå ÝíÜòÜÏÜÜØ ”ì‘ß ¥«ïÜå. †ÃÜå ƒÜÓåƒÜÓ ´Üå³Üß è Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ËÜÁÜÜ ÁÜÏÜÜåÚ ‘Ó´ÜÜØ ôÜÜæ³Üß íÜÁÜÜÓå ôÜÝ÷ó±Üà “å. †åÃÜÜ ÝôܽÜØ´ÜÜå ôÜíÜÚÄÜÂÜ÷ß “å.'' i

326 

(ÄÜÜåÓšÜÜÏÜÜسÜß) ÃÜíÜèßíÜÃÜ, 25-1-1925, ÆÜÜ. 161

[†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ôÜÃÜÜ´ÜÃÜ Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜÜå ÷àØ ‘åíÜÜå †³ÜÚ ‘ÓàØ “àØ ¹àÍÜÜÚÄÑÜå †Üè‘ÜêÜ Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ÏÜÜµÜ ƒÜÜíÜÜ †ÃÜå †ÍܲÜíÜÜÃÜß œÜœÜÜÚÏÜÜØ è †ÜíÜß Ó÷åêÜÜå ¡åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. †å‘ íÜÜÓ †å‘ ÁÜÏÜÚïÜßêÜ Õ÷¹à ÍÜ܉ ôÜÏÜšÜ ÏÜÇ ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜÃÜÜ ™ÜÓÏÜÜØ ËÜå«ÜØ ²ËÜêÜÓÜåüß ƒÜÜíÜÜÃÜàØ ôÜÜ÷ôÜ ‘Óß ´ÜåÏÜÃÜå ³Ü³ÜÓÜíÜß ÏÜâøÑÜÜ ÷´ÜÜ. ÏÜÇ ¡åÑÜàØ ‘å †å‘ ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜ ÝÏܵÜå †Ü±Üß †ÜÆÜåêÜÜ ÆÑÜÜêÜÜÏÜÜØ ÏÜÃÜå ¹âÁÜ Óå²ß êÜå´ÜÜå ¡å‰ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜå ÍÜÜÓå ¹à:ƒÜ ³ÜÑÜàØ. ÆÜ±Ü ŸÑÜÜÓå ´ÜåÏܱÜå ÏÜÃÜå †å ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜ ÝÏܵÜÃÜÜ ÷ܳÜÃÜß ²ËÜêÜÓÜåüß êÜå´ÜÜå ¡åÑÜÜå ´ÑÜÜÓå ´ÜÜå ´ÜåÏÜÃÜß íÑܳÜÜÃÜÜå ÆÜÜÓ è ÓûÜå ÃÜ÷Î! ÏÜÃÜå ÍÜÑÜ “å ‘å ïÜàØ ƒÜÜíÜàØ †ÃÜå ‘ÜåÃÜß ¡å²å ƒÜÜíÜàØ †åÃÜÜ ”ß±ÜÜÏÜÜØ ”ß±ÜÜ ÝíÜÝÁÜÝÃÜóÜåÁÜ ÃÜ’ß ‘ÓíÜÜ ÆÜÜ“ì è ¡å Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ËÜÁÜàØ ËÜì ÓÜå‘ïÜå ´ÜÜå ´Üå ³ÜÜå²Ü è í܃ܴÜÏÜÜØ ƒÜÓß íÜô´ÜàÃÜå ƒÜÜå‰ ËÜåôÜïÜå. ÏÜܹ‘ ÆܹܳÜÜåÚ †³ÜíÜÜ ƒÜÜåÓÜ‘ÜåÃÜÜ ôÜåíÜÃܳÜß ¹âÓ Ó÷åíÜàØ †ÄÜÓ ´ÜÜå ÏÜÜØôÜÜ÷ÜÓ ÃÜ ‘ÓíÜÜå †å †Ü´ÏÜÜÃÜÜ ÝíÜ‘ÜôÜÃÜß Ý¹ïÜ܆å ÍÜÜÓå Ïܹ¹‘´ÜÜÚ “å †å ôÜÜíÜ ôÜÜœÜàØ, ÆÜ±Ü ´Üå³Üß ´Üå †å‘ è íÜô´Üà ‘Ø‰ ÁÜÏÜÚÃÜàØ ôÜÜÓôÜíÜÚôíÜ ÃܳÜß. ÷Ó‘Üå‰ÃÜß ¡å²å ËÜåôÜßÃÜå ƒÜÜÃÜÜÓÜ ÃÜå ÏÜÜØôÜÜ÷ÜÓ ‘ÓÃÜÜÓÜ †ÃÜå “´ÜÜØ ‰òÜÓ³Üß ²ÓÃÜÜÓÜ †ÃÜå‘ ÏÜܱÜôÜÜå ÏÜÜØôÜÜ÷ÜÓ³Üß †ÃÜå ËÜߢ ™Ü±Üß íÜô´Üà†Üå³Üß ÍÜÜÓå œÜàô´Ü´ÜÜÆÜâíÜÚ‘ ¹âÓ Ó÷åÃÜÜÓ †ÃÜå “´ÜÜØÑÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜ´ÑÜå‘ ‘ÜÑÜÚ³Üß ‰òÜÓÃÜå †ÆÜÏÜÜÃÜ ÆÜ÷ÜÇœÜܲÃÜÜÓÜ ÏÜܱÜôÜÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ÏÜÜåšÜ¹ïÜÜÃÜß íÜÁÜà è ÃÜ¢‘ “å. †Ü ËÜÁÜàØ “´ÜÜØ Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜß ÆÜÂÁÜÜÃÜ íÜô´Üà ÝÃÜÓÜìß è “å. ´Üå ÄÜÜåÓšÜÜ. ÄÜÜåÓšÜÜ †å ÏÜÃÜàóÑÜÃÜÜ †ÜƒÜÜ ÝíÜ‘ÜôܘÏÜÏÜÜØ ÏÜÃÜå ôÜÜæ³Üß †êÜÜæÝ‘‘ íÜô´ÜàéÆÜå ÍÜÜôÜß “å. ÄÜÜÑÜÃÜÜå †³ÜÚ ÷àØ ÏÜܱÜôÜÃÜß ÃÜßœÜåÃÜß †ÜƒÜß ÏÜâØÄÜß ¹àÝÃÜÑÜÜ †ÜíÜÜå ‘ÓàØ “àØ. ÄÜÜÑÜÃÜå ËÜ÷ÜÃÜå †å ´Ü¶íÜ ¿ÜÓÜ ÏÜܱÜôÜÃÜå †ÜƒÜß œÜå´ÜÃÜôÜäÞóü ¡å²å †Ü´ÏÜßÑÜ´ÜÜÃÜÜå †ÃÜàÍÜíÜ ‘ÓÜíÜíÜÜÃÜÜå †åÏÜÜØ ÆÜÂÑÜ´ÃÜ “å. †ÜíÜÜå ¹åíÜÍÜÜíÜ ÄÜÜÑÜÃÜå è ‘åÏÜ †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå ÷ïÜå †å ÆÜ±Ü ÏÜÃÜå ´ÜÜå ôÆÜóü “å. ÄÜÜÑÜ è Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÏÜÜØ ÏÜܱÜôÜÃÜÜå ôÜÜæ³Üß ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

ôÜÜœÜÜå ôÜܳÜß — ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüÜå †ÜÁÜÜÓ ÷´Üß. †å è †å‘ Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÃÜß ‘ÜÏÜÁÜåÃÜà ÷´Üß. ´Üå ÏÜÜµÜ ¹âÁÜ è †ÜÆÜÃÜÜÓß ÃÜ÷Üå´Üß. †ÜƒÜß ƒÜå´ÜßÃÜÜå †å †ÜÁÜÜÓô´ÜØÍÜ ÷´Üß. ÄÜÜÑÜ †å ¹ÑÜÜÁÜÏÜÚÃÜß ÏÜâÝ´ÜÚÏÜØ´Ü ‘ÝíÜ´ÜÜ “å. †Ü ÄÜÓßËÜ †ïÜÓÜÉ ÆÜÂܱÜßÏÜÜØ †ÜÆܱÜå ‘åíÜì ¹ÑÜÜ è ¥ÍÜÓÜ´Üß ¡å‰†å “߆å. êÜ܃ÜÜå ‘ÓÜå²Üå Õ÷¹ß†ÜåÃÜå ‹“åÓÃÜÜÓß †å ÏÜÜ´ÜÜ “å. †å ÄÜÜÑÜÃÜß ÓšÜÜ ´Üå ‰òÜÓÃÜß †ÜƒÜß ÏÜâ‘ ôÜäÞóüÃÜß ÓšÜÜ “å. èå †¤ÜÜ´Ü ¸ÝóÜ ‘å ºóüÜ†å †Ü ÄÜÜåÆÜâ¡ œÜêÜÜíÜß ´Üå±Üå ÄÜÜÑܳÜß ïÜé†Ü´Ü ‘ÓåêÜß. †å³Üß ÝÃÜÓÜìàØ ËÜßèàØ ‘ïÜàØ †åÃÜàØ ÁÑÜåÑÜ ÷Üå‰ è ÃÜ ïÜ‘å. †Ü ÆÜïÜàôÜäÞóüÃÜß †Óè ÏÜâØÄÜß “å ´Üå³Üß íÜìß íÜÁÜÜÓå †ôÜÓ‘ÜÓ‘ “å. ÄÜÜåÓšÜÜ †å Õ÷¹à ÁÜÏÜåÚ ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜå †ÜÆÜåêÜß ËÜÝšÜôÜ “å. Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ÆÜ±Ü ŸÑÜÜØ ôÜàÁÜß ÄÜÜÑÜÃÜß ÓšÜÜ ‘ÓÃÜÜÓÜ Õ÷¹à†Üå “å ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß è Ó÷åïÜå. †å ÄÜÜÑÜÃÜß ÓšÜÜ ‘‰ Óß´Üå ³ÜÜÑÜ? Óô´ÜÜå †å è “å ‘å ÄÜÜÑÜÃÜå ËÜœÜÜíÜíÜÜ ¡´Üå ÏÜÓíÜàØ. ÄÜÜÑÜÃÜå ËÜœÜÜíÜíÜÜ ƒÜÜ´ÜÓ ÏÜܱÜôÜÃÜå ÏÜÜÓíÜÜ ´ÜæÑÜÜÓ ³ÜíÜàØ †å ´ÜÜå Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ´ÜåÏÜ è †Õ÷ôÜÜ ÁÜÏÜÚ ËÜØÃÜåÃÜÜå ‡ÃÜ‘ÜÓ ‘ÑÜÜÚ ôÜÏÜÜÃÜ “å. Õ÷¹à†ÜåÃÜå ´ÜÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ´ÜÆÜôÑÜÜÃÜÜ, ÆÜÜå´ÜÜÃÜß †Ü´ÏÜïÜàݽÃÜÜ †ÃÜå †ÜÆÜÍÜÜåÄÜÃÜÜ ËÜì³Üß ÄÜÜÑÜÃÜß ÓšÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ ‘÷åêÜ “å. †Üè‘ÜêÜÃÜß ÄÜÜåÓšÜÜ ´ÜÜå ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜÜå ¡å²å ‘ÜÑÜÏÜÃÜÜ ‘Ø‘ÜôÜ †ÃÜå ”åÓ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß Ó÷ß “å; ŸÑÜÜÓå ƒÜÓàØ ¡å´ÜÜØ ÄÜÜåÓšÜÜÃÜÜå †³ÜÚ †å “å ‘å †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜß ÆÜÂåÏÜôÜåíÜܳÜß ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜÜåÃÜÜØ ÏÜÃÜ ¢´Üß êÜåíÜÜØ. ÆÜ±Ü ƒÜ๠Õ÷¹à†Üå ÆÜÜå´Üå †´ÑÜÜÓå ÄÜÜåÓšÜÜ ‘åüêÜß ôÜÏÜèå “å? ³ÜÜå²Ü †ÓôÜÜ ‹ÆÜÓ †å‘ ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜ ÝÏܵÜå ÏÜÃÜå †å‘ ÆÜàô´Ü‘ ÏÜÜå‘êÜåêÜàØ, ´ÜåÏÜÜØ ÄÜÜÑÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜß †ÜåêÜܹ ‹ÆÜÓ †ÜÆܱÜå èå ™ÜÜ´Ü‘ßÆܱÜàØ ÄÜà¡Óß†å “ß†å ´ÜåÃÜÜØ ÝíÜÄÜ´ÜíÜÜÓ íܱÜÚÃÜÜå ‘ÓåêÜÜØ ÷´ÜÜØ. ´ÜåÃÜàØ üßÆÜåüßÆÜàØ ¹âÁÜ ƒÜÇœÜß êÜåíÜÜÃÜå ƒÜÜ´ÜÓ †ÜÆܱÜå ´ÜåÃÜàØ ‘åíÜàØ êÜÜå÷ß ê܉†å “߆å, †ÜÆܱÜå ´ÜåÃÜå ÍÜâƒÜå ÏÜÜÓß ‘åíÜß ÷ܲÕÆÜèÓ ‘Óß ÏÜâ‘ß†å “ß†å, ´ÜåÃÜÜØ íÜÜ“Ó²Ü؆ÜåÃÜß †ÜÆܱÜå ‘åíÜß ¹à¹ÚïÜÜ 327


ÏÜÃÜå ÍÜÑÜ “å ‘å ïÜàØ ƒÜÜíÜàØ †ÃÜå ‘ÜåÃÜß ¡å²å ƒÜÜíÜàØ †åÃÜÜ ”ß±ÜÜÏÜÜØ ”ß±ÜÜ ÝíÜÝÁÜÝÃÜóÜåÁÜ ÃÜ’ß ‘ÓíÜÜ ÆÜÜ“ì è ¡å Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ËÜÁÜàØ ËÜì ÓÜå‘ïÜå ´ÜÜå ´Üå ³ÜÜå²Ü è í܃ܴÜÏÜÜØ ƒÜÓß íÜô´ÜàÃÜå ƒÜÜå‰ ËÜåôÜïÜå. ÏÜܹ‘ ÆܹܳÜÜåÚ †³ÜíÜÜ ƒÜÜåÓÜ‘ÜåÃÜÜ ôÜåíÜÃܳÜß ¹âÓ Ó÷åíÜàØ †ÄÜÓ ´ÜÜå ÏÜÜØôÜÜ÷ÜÓ ÃÜ ‘ÓíÜÜå †å †Ü´ÏÜÜÃÜÜ ÝíÜ‘ÜôÜÃÜß Ý¹ïÜ܆å ÍÜÜÓå Ïܹ¹‘´ÜÜÚ “å †å ôÜÜíÜ ôÜÜœÜàØ, ÆÜ±Ü ´Üå³Üß ´Üå †å‘ è íÜô´Üà ‘Ø‰ ÁÜÏÜÚÃÜàØ ôÜÜÓôÜíÜÚôíÜ ÃܳÜß

‘Óß†å “ß†å, ´ÜåÏÜÃÜå †ÜÆܱÜå ‘åíÜÜ ÆÜâÓàØ ÁÜÜíÜíÜÜ ÆÜ±Ü ¹å´ÜÜ ÃܳÜß, ËÜì¹Üå ‹ÆÜÓ †ÜÆܱÜå ‘åíÜÜå èàêÜÏÜ ÄÜà¡Óß†å “ß†å, †ÜÆܱÜå ´ÜåÏÜÃÜå ‘åíÜÜ ƒÜôôÜß ‘Óß†å “ß†å, †ÜÆܱÜå ´ÜåÃÜå ‘åíÜÜ œÜÜË܃ÜÜ, ÆÜÓÜå±Üß †ÃÜå †ÜÓÜåÃÜÜ ÏÜÜÓ ÏÜÜÓß†å “ß†å, †ÜÆܱÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜÓ ‘åíÜÜ †ÃÜ÷¹ ËÜÜå¡ êÜÜ¹ß†å “ß†å — †Ü ËÜÁÜÜÃÜàØ †åÏÜÜØ íܱÜÚÃÜ ÷´ÜàØ. ¡å ´ÜåÏÜÃÜå íÜÜœÜÜ ÷Üå´Ü ´ÜÜå ‘¹ÜœÜ ´Üå†Üå †ÜÆܱÜß ôÜÜÏÜå †åíÜÜ ´ÜÜå †ÏÜÜÃÜàóÜß †ÆÜÓÜÁÜÜåÃÜß ôÜÜšÜß ÆÜâÓ´Ü ‘å ¹àÝÃÜÑÜÜ ËÜÁÜß ‘ÏÜ‘ÏÜß ¥«´Ü! †Ü ÏÜâØÄÜÜØ ÆÜïÜà†Üå ÆÜÓ ™ÜÜ´Ü‘ßÆܱÜÜÃÜÜ ÆÜ´ÑÜå‘ ‘ÏÜÚ³Üß †ÜÆܱÜå Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜÜå †ÃÜå ‰òÜÓÃÜÜå ‡ÃÜ‘ÜÓ ‘Óß†å “ß†å. ÷àØ ÃܳÜß ÏÜÜÃÜ´ÜÜå ‘å ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜÜ ËÜß¡ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ¹åïÜÏÜÜØ ´ÜåÃÜÜØ °ÜåÓÜåÃÜß ÷ÜêÜ´Ü Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ÍÜâØ²ß ÷ÜåÑÜ. †ÜÏÜÜØ †ØÄÜÂåèÃÜÜå ¹ÜåóÜ †ÜÆܱÜå ÃÜ÷Î ‘Ü°ß ïܑ߆å. †ÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜß ÄÜÓßËÜß ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜå ÃÜ÷Î ÄÜ܉ ïܑ߆å. †ÜÆܱÜÜØ °ÜåÓÜåÃÜß †Ü ¹à¹ÚïÜÜ †ÜÆܱÜß ™ÜÜ´Ü‘ß ËÜå¹Ó‘ÜÓß ÝôÜíÜÜÑÜ ËÜß¡ ‘ïÜÜÃÜß è ôÜâœÜ‘ ÃܳÜß. †ÜÆܱÜß ÆÜÜØèÓÜÆÜÜåìÜå †ÜÆܱÜß ¹ÑÜÜíÜäÝ¶Ü ‹ÆÜÓ ƒÜ²ß ³ÜÑÜåêÜß ôÜØô³Ü܆Üå “´ÜÜØ ´Üå íÜäݶÜÃÜÜå †Ý´Ü ËÜå÷â¹Üå †ÏÜêÜ ‘ÓÃÜÜÓß ôÜØô³Ü܆Üå ÏÜÜµÜ “å. ´Üå†Üå ÃÜÏÜâÃÜå¹ÜÓ 328 

ÄÜÜåïÜÜì܆Üå ‘å ²åÓ߆Üå †ÃÜå ÁÜß‘´Üß ÓÜóü×ßÑÜ ôÜØô³Ü܆Üå ´ÜÓß‘å œÜÜêÜíÜÜÃÜå ËܹêÜå ÏÜÜµÜ ƒÜÜå²ÜØ °ÜåÓÜå Ó܃ÜíÜÜÃÜÜØ ÁÜÏÜÜÚ¹Ü ƒÜÜ´ÜÜ؆Üå è ³Ü‰ ÆÜ²ß “å! Õ÷¹à†ÜåÃÜß ÆÜÓßšÜÜ üßêÜÜØ ‘ÑÜÜÚ³Üß, ôíÜÓïÜའÏÜصÜÜå ÍܱÑÜܳÜß, ´ÜßӳܡµÜ܆Üå ‘ÑÜÜÚ³Üß ‘å ÃÑÜÜ´ÜÝÉӑ܆ÜåÃÜÜ ”ß±ÜÜÏÜÜØ ”ß±ÜÜ ÝÃÜÑÜÏÜÜå œÜßíÜü³Üß ÆÜÜëÑÜܳÜßÑÜå ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü ÄÜÜÑÜÃÜå ËÜœÜÜíÜíÜÜÃÜß ´ÜåÏÜÃÜß ïÜÞø´Ü³Üß è ³ÜíÜÜÃÜß “å. †´ÑÜÜÓå ´ÜÜå ÄÜÜåÓšÜÜÁÜÏÜÚÃÜÜå ¹ÜíÜÜå ‘ÓÃÜÜÓÜ †ÜÆܱÜå ÄÜÜÑÜÃÜå †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ íÜØïÜÃÜå ÄÜàêÜÜÏÜ ËÜÃÜÜíÜß ¡´Üå ÄÜàêÜÜÏÜ ËÜÃÑÜÜ “߆å. ÷àØ ïÜÜ ôÜÜÓà ÏÜÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ôÜÃÜÜ´ÜÃÜß Õ÷¹à ‘÷åíܲÜíÜàØ “àØ †å íÜܜܑÃÜå ÷íÜå ôÜÏÜ¡ïÜå. ÄÜÜÑÜ ÆÜ´ÑÜåÃÜÜ ÏÜÜÓÜ ÆÜâŸÑÜ ÍÜÜíÜÏÜÜØ ÷àØ ‘Ü剳Üß ¥´ÜÓàØ †åÏÜ ÃܳÜß. ݃ÜêÜÜÉ´ÜÃÜß êܲ´ÜÃÜå ÏÜÇ †ÆÜÃÜÜíÜß “å, ‘Ü ‘å ÷àØ ¡å‰ ÓûÜå “àØ ‘å ݃ÜêÜÜÉ´ÜÃÜß ÓšÜÜ ÏÜÜÓÉ´Ü ÄÜÜÑÜÃÜß ôÜØÆÜâ±ÜÚ ÓšÜÜ “å. ÏÜÜÓß ôÜåíÜÜÃÜÜ ËܹêÜÜ ´ÜÓß‘å ÄÜÜÑÜÃÜå ËÜœÜÜíÜíÜÜ ÷àØ ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜ ÝÏܵÜÜåÃÜå ÃܳÜß ‘÷å´ÜÜå. ÷àØ ‰òÜÓ ÆÜÜôÜå ÓÜåè †åüêÜß è ÆÜÂܳÜÚÃÜÜ ‘ÓàØ “àØ ‘å èå êܲ´ÜÃÜå ÷àØ ôÜœœÜ܉ÃÜß êܲ´Ü ÏÜÜÃÜàØ “àØ, ´ÜåÃÜå ÝíÜïÜåÃÜß ÏÜÜÓß ôÜåíÜÜ †åÃÜß ÃÜèÓÏÜÜØ †åüêÜß ôÜÏÜÜÑÜ ‘å ´Üå ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜÜåÃÜÜØ Ý¹êÜ ÆÜêÜüÜíÜå †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜå ÝíÜïÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ Õ÷¹à ÝËÜÓܹÓÜåÃÜå ÏÜÜüå †åüêÜß ÏÜ÷ÜåËÜ´Ü ÆÜå¹Ü ‘Óå ‘å Õ÷¹à†Üå èåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜÂÜ±Ü ôÜÏÜÜÃÜ ÝÆÜÂÑÜ ôÜÏÜèå “å ´Üå ¡ÃÜíÜÓÃÜå ´Üå†Üå ËÜœÜÜíÜß êÜå. Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ÆÜ´ÑÜåÃÜÜå ÏÜÜÓÜå ÍÜÜíÜ ÷àØ ‘‰ Óß´Üå íܱÜÚíÜß ïÜ‘àØ? ÏÜÜÓß ôµÜß ÆÜ´ÑÜåÃÜÜå ÏÜÜÓÜå ÍÜÜíÜ ÷àØ íܱÜÚíÜß ïÜ‘àØ ´ÜÜå Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ÆÜ´ÑÜåÃÜÜå ÏÜÜÓÜå ÍÜÜíÜ íܱÜÚíÜß ïÜ‘àØ. ÏÜÜÓß ôµÜß ÏÜÜÓÜ †Ø´ÜÓÃÜå èå Óß´Üå ÷êÜÜíÜå “å ´Üå Óß´Üå ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜß ËÜߢ ‘Üå‰ ôµÜß ÷êÜÜíÜß ïÜ‘å †åÏÜ ÃܳÜß. †ÜÃÜÜå †³ÜÚ †åíÜÜå ÃܳÜß ‘å †åÃÜÜÏÜÜØ ÷àØ ‘؉ ¹ÜåóÜ ¡å´ÜÜå ÃܳÜß. ÷àØ ‘÷àØ ‘å ÷àØ ¡å‰ ïÜ‘àØ “àØ ´Üå ‘Ó´ÜÜØ ÆÜ±Ü ™Ü±ÜÜ íÜÁÜÜÓå ¹ÜåóÜÜå ´ÜåÃÜÜÏÜÜØ ÷ïÜå. “´ÜÜØ †å‘ †´Üâü ÏÜÏÜ´ÜÜÃÜÜ ËÜØÁÜÃÜÃÜß ÍÜÜíÜÃÜÜ †÷ÜåÓÜµÜ ÏÜÜÓÜ †Ø´ÜÓÏÜÜØ ¡ÄÜ嫆 “å. ´Üå è ÏÜÏÜ´ÜÜÃÜß ÍÜÜíÜÃÜÜ Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜå ÏÜÜüå ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜÜ ËÜÁÜÜ [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


¹ÜåóÜÜå †ÃÜå ÏÜÑÜÜڹ܆Üå “´ÜÜØ ÏÜÜÓÜ †Ø´ÜÓÏÜÜØ “å. ÄÜß´ÜÜ ‘å ´ÜàêÜôÜßÓÜÏÜÜÑܱÜ(èå ËÜå ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜàØ è †ÜƒÜÜ Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÄÜÂسÜéÆÜß †±ÜÚíÜÏÜÜØ ÏÜÃÜå ¤ÜÜÃÜ “å †åÏÜ ‘÷åíÜÜÑÜ)ÃÜàØ ôÜØÄÜß´Ü ÏÜÜÓÜÏÜÜØ èå ¢íÜÃÜ ÆÜâÓå “å ´Üå ¹àÝÃÜÑÜÜÏÜÜØ ËÜß¡å ‘Üå‰ ÄÜÂØ³Ü ÆÜâÓß ïÜ‘å †åÏÜ ÃܳÜß. ŸÑÜÜÓå ÷àØ †Ø´Ü‘ÜìÃÜå Ý‘ÃÜÜÓå “àØ †åÏÜ ÏÜÃÜå êÜÜÄÑÜàØ ÷´ÜàØ ´ÑÜÜÓå ÄÜß´ÜÜ è ÏÜÜÓÜ †Ø´ÜÓÃÜÜå ÝíÜñÜÜÏÜ ÷´Üß. Õ÷¹à ÏÜØݹÓÜå †ÃÜå ¹åíÜô³ÜÜÃÜÜåÏÜÜØ †Üè‘ÜêÜ èå †ÃÜÜœÜÜÓ ÆÜÂíÜ´ÜåÚ “å ´Üå³Üß ÷àØ †¡±Ü ÃܳÜß. ÆÜ±Ü †å ËÜÁÜÜ †‘³ÜÃÜßÑÜ ¹ÜåóÜÜå “´ÜÜØ ÷àØ †å ôÜØô³Ü܆ÜåÃÜå œÜÜ÷àØ “àØ. †åÃÜß íÜÜ´ÜÜåÏÜÜØ ÏÜÃÜå èå ÓôÜ †ÜíÜå “å ´Üå ËÜߢÏÜÜØ ÃܳÜß †ÜíÜ´ÜÜå. ÷àØ «å«ÃÜÜå ôÜàÁÜÜÓ‘ “àØ; “´ÜÜØ ôÜàÁÜÜÓÜÃÜß íÑÜÜ‘àì´ÜÜÏÜÜØ ÷àØ Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜÜ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü †ÜíÜïÑÜ‘ †ØÄÜÃÜÜå ´ÑÜÜÄÜ ‘ÓíÜÜ ´ÜæÑÜÜÓ ÃܳÜß. ÷àØ ÆÜÜ“ì ‘÷ß ÄÜÑÜÜå ‘å ÏÜâÝ´ÜÚÆÜâ¡ ÆÜ´ÑÜå ÏÜÜÓß †ÃÜÜô³ÜÜ ÃܳÜß. ÏÜâÝ´ÜÚ ÏÜÜÓÜ ÏÜÃÜÏÜÜØ ‘ïÜÜå ÆÜâŸÑÜ ÍÜÜíÜ ÆÜ±Ü ÆÜå¹Ü ÃܳÜß ‘Ó´Üß. “´ÜÜØ ÷àØ ÏÜÜÃÜàØ “àØ ‘å ÏÜâÝ´ÜÚÆÜâ¡ †å ÏÜÃÜàóÑÜôíÜÍÜÜíÜÃÜàØ è †å‘ †ØÄÜ “å. †ÜÆܱÜå ‘Ø‰ ÃÜå ‘Ø‰ ô³Üâì íÜô´ÜàÃÜå ÏÜÜÃÜíÜÜ ÆÜâèíÜÜÃÜÜ ´ÜÓôÑÜÜ Ó÷ß†å “ß†å. ÏÜܱÜôÜ ËÜߢ èÄÜÜÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ÏÜØÝ¹Ó ‘å ¹åíÜÜêÜÑÜÏÜÜØ è ‘Ø‰‘å íÜÁÜÜÓå ïÜÜØ´Ü †ÃÜå ôÜÜÞ¶íÜ‘ ÏÜÃÜÜåíÜäݶÜíÜÜìÜå ËÜÃÜå “å †åÃÜàØ Ó÷ôÑÜ ËÜßèàØ ïÜàØ “å? ÏÜâÝ´ÜÚ †å ‹ÆÜÜôÜÃÜÜÃÜß ôÜ÷ÜÑÜ‘ “å. ‘Üå‰ Õ÷¹à ÏÜâÝ´ÜÚÃÜå ‰òÜÓ ÃܳÜß ôÜÏÜè´ÜÜå. ÷àØ ÏÜâÝ´ÜÚÆÜâ¡ÃÜå ÆÜÜÆÜ ÏÜÜÃÜ´ÜÜå ÃܳÜß. †ÜüêÜÜ ‹ÆÜÓ³Üß ôÜÏÜ¡ÑÜàØ ÷ïÜå ‘å Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ‘Üå‰ ôÜÜØ‘²Üå ÁÜÏÜÚÏÜ´Ü ‘å ôÜØÆܹÜÑÜ ÃܳÜß. †åÃÜÜ ‹¹ÓÏÜÜØ ôÜØôÜÜÓÃÜß ôÜíÜÚ ÝíÜÍÜâݴ܆ÜåÃÜß ÆÜâ¡ÃÜå ô³ÜÜÃÜ “å. ÁÜÏÜÚÆÜÂœÜÜÓÃÜÜå èå ôÜÜÏÜÜÃÑÜ †³ÜÚ êÜåíÜÜÑÜ “å ´Üå †³ÜÚÏÜÜØ †åÃÜå ÁÜÏÜÚÆÜÂœÜÜÓ‘ ÆÜØ³Ü ÃÜ÷Î ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ. †å±Üå †ÃÜå‘ ¡Ý´Ü†ÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÏÜÜØ ôÜÏÜÜíÜß †å ôÜÜœÜàØ, ÆÜ±Ü †å ËÜÁÜàØ ÝíÜ‘ÜôܘÏÜÃÜå ÃÑÜÜÑÜå †ÀïÑÜ ÄÜݴ܆å ËÜÃÑÜàØ “å. Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ¹Óå‘ ÏÜܱÜôÜÃÜå ´ÜåÃÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß è ñÜ½Ü †ÄÜÓ ÁÜÏÜÚÃÜß °ËÜå ‰òÜÓÃÜå ÍÜèíÜÜÃÜÜå †ÜÄÜÂ÷ ‘Óå “å †ÃÜå ´Üå³Üß ôÜíÜÚ ÁÜÏÜÜåÚÃÜß ¡å²å †åÃÜß ôÜàêÜå÷ “å. †ÜíÜß ÏÜÜÓß Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜß ôÜÏÜè±Ü ÷ÜåíÜܳÜß Õ÷¹à ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

ƒÜ๠Õ÷¹à†Üå ÆÜÜå´Üå †´ÑÜÜÓå ÄÜÜåÓšÜÜ ‘åüêÜß ôÜÏÜèå “å? ³ÜÜå²Ü †ÓôÜÜ ‹ÆÜÓ †å‘ ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜ ÝÏܵÜå ÏÜÃÜå †å‘ ÆÜàô´Ü‘ ÏÜÜå‘êÜåêÜàØ, ´ÜåÏÜÜØ ÄÜÜÑÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜß †ÜåêÜܹ ‹ÆÜÓ †ÜÆܱÜå èå ™ÜÜ´Ü‘ßÆܱÜàØ ÄÜà¡Óß†å “ß†å ´ÜåÃÜÜØ ÝíÜÄÜ´ÜíÜÜÓ íܱÜÚÃÜÜå ‘ÓåêÜÜØ ÷´ÜÜØ. ´ÜåÃÜàØ üßÆÜåüßÆÜàØ ¹âÁÜ ƒÜÇœÜß êÜåíÜÜÃÜå ƒÜÜ´ÜÓ †ÜÆܱÜå ´ÜåÃÜàØ ‘åíÜàØ êÜÜå÷ß ê܉†å “߆å, †ÜÆܱÜå ´ÜåÃÜå ÍÜâƒÜå ÏÜÜÓß ‘åíÜß ÷ܲÕÆÜèÓ ‘Óß ÏÜâ‘ß†å “ß†å, ´ÜåÃÜÜØ íÜÜ“Ó²Ü؆ÜåÃÜß †ÜÆܱÜå ‘åíÜß ¹à¹ÚïÜÜ ‘Óß†å “ß†å

ÁÜÏÜÚÏÜÜØ †ôÆÜäïÑÜ´ÜÜÃÜå ÷àØ ‘¹ß ÆÜ±Ü ôÜÜ؃Üß ïÜøÑÜÜå ÃܳÜß. †ôÆÜäïÑÜ ÍÜÜíÜÃÜÜÃÜå ÷àØ ÷ØÏÜåïÜÜØ Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜß ‹ÆÜÓ íÜìÄÜåêÜÜå ÏÜåêÜ ÏÜÜÃÜ´ÜÜå †ÜíÑÜÜå “àØ. †ÃÜå‘ ÆÜå°ß†Üå³Üß †å œÜÜêÜ´ÜÜå †ÜíÑÜÜå “å †å ÍÜêÜå. ÆÜ±Ü †åíÜß ËÜߢ ÆÜ±Ü †ÃÜå‘ ÆܳÜ܆Üå †ÜèݹÃÜ êÜÄÜß œÜÜêÜ´Üß †ÜíÜß “å. ¹åíܹÜôÜ߆Üå †ÃÜå ÏÜàÓêÜ߆ÜåÃÜß ÆܳÜÜ Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜàØ †å‘ †ØÄÜ “å †å ÝíÜœÜÜÓå ÷àØ ´ÜÜå ïÜÓÏܳÜß ÏÜÓß è Ó÷àØ. †ÃÜå “´ÜÜØ ¹åíÜÁÜÏÜÚÃÜå ÃÜÜÏÜå †Ü ‹™ÜܲÜå íÑÜÝÍÜœÜÜÓ Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÃÜÜ ™Ü±ÜÜ ÍÜÜÄÜÜåÏÜÜØ Õ÷¹à†ÜåÏÜÜØ ÆÜÂíÜ´ÜåÚ “å. íÜìß ‘ÜìßÃÜå ËÜ‘ÓÜØÃÜÜå ÍÜÜåÄÜ †ÜÆÜíÜÜå †å íÜô´ÜàÃÜå ÆÜ±Ü ÷àØ ÃÜÑÜÜåÚ †ÁÜÏÜÚ ÏÜÜÃÜàØ “àØ †ÃÜå †å Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜàØ †ØÄÜ “å †åíÜàØ ÏÜÜÃÜ´ÜÜå ÃܳÜß. Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ †å ´ÜÜå †ÃÜå‘ ÑÜàÄÜÜåÃÜÜå ÝíÜ‘ÜôÜ “å. Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ †å ÃÜÜÏÜ ÆÜ±Ü Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÃÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜÜ ÁÜÏÜÚÃÜå ôÜÜÓà ÆÜÓ¹åïÜ߆Üå†å ïÜÜåÁÜß ‘Ü°åêÜÜå ïÜ˹ “å. †å‘ ‘Üìå †÷ÎÑÜÜØ ÁÜÏÜÚÃÜå ÃÜÜÏÜå ÆÜïÜà†ÜåÃÜàØ ËÜÝêܹÜÃÜ †ÆÜÜ´ÜàØ. ÆÜ±Ü †å íÜô´Üà ÁÜÏÜÚ ÃÜ ÷ÜåÑÜ, ´ÑÜÜØ Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ´ÜÜå øÑÜÜسÜß è ÷ÜåÑÜ? †ÃÜå †å è ÆÜÂÏÜܱÜå ÏÜÃÜå êÜÜÄÜå “å ‘å ŸÑÜÜÓå ÄÜÜåÓšÜÜ†å †ÜÆܱÜÜ ËÜÜÆܹܹ܆ÜåÏÜÜØ ÁÜÏÜÚÃÜàØ ôíÜéÆÜ êÜßÁÜàØ ´ÑÜÜÓå èåÏܱÜå ÄÜÜåÏÜÜØôÜÍÜšÜ±Ü ÃÜ è “Üå²ÒàØ ´ÜåÏÜÃÜå ôÜÏÜÜèå ËÜÝ÷ó‘ä´Ü 329


‘å ´ÜåÃÜß ÝíÜÝÁ܆Üå ôÜâœÜíÜÃÜÜÓÜ ðêÜÜå‘Üå ôÜàÁÁÜÜØ ÁÜßÏÜå ÁÜßÏÜå ïÜÜôµÜÄÜÂسÜÜåÏÜÜØ ™ÜâôÜß ÄÜÑÜÜ! †Ü ÏÜÜÓß ‘êÆÜÃÜÜ ôÜÜœÜß ÷ÜåÑÜ ‘å ÃÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜåÆÜ±Ü †ôÆÜäïÑÜ ÍÜÜíÜÃÜÜ †ÜÆܱÜß ÝíÜíÜå‘ËÜàݽÃÜß ôÜÜíÜ ÝíÜÓའ†ÃÜå ÆÜÂåÏÜ ‘å ¹ÑÜÜÁÜÏÜÚÃÜÜ †ÜÆܱÜÜ ‘à¹Ó´Üß ÍÜÜíÜÜåÃÜß ÝíÜÓÜåÁÜß “å †å ´ÜÜå ÝÃÜ:ôÜعå÷ “å. èå ÁÜÏÜÚ ÄÜÜÑÜÃÜß ÆÜâ¡ ÆÜÂíÜ´ÜÜÚíÜ´ÜÜØ †œÜ‘Ü´ÜÜå ÃܳÜß ´Üå ÏÜܱÜôÜ èåíÜÜ ÏÜܱÜôÜÃÜÜå †ÜüêÜÜå ™ÜÜ´Ü‘ß ËÜÝ÷ó‘ÜÓ ‘åÏÜ ËÜÓ¹ÜôÜ ‘Óß è ïÜ‘å †ÄÜÓ ´ÜÜå ´ÜåÃÜå üå‘Üå †ÜÆÜß ïÜ‘å? †ÃÜå ´Üå³Üß †ÜüêÜÜ ‘Üì ‘œÜ²ÜÑÜåêÜÜ †Ü †ôÆÜäïÑÜ íÜÄÜÚÃÜå ´ÜèíÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ´ÜÜå ÏÜÜÓÜ œÜâÓåœÜâÓÜ ³Ü‰ ¡ÑÜ ´ÜÜåÆÜ±Ü ÷àØ ôÜØ´ÜÜåóÜ è ÏÜÜÃÜàØ. Õ÷¹à†Üå ÆÜ±Ü ¡å ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ‹¹Ü¶Ü ‹ŸŸíÜì ÁÜÏÜÚÃÜå †Ü †ôÆÜäïÑÜ ÍÜÜíÜÃÜÜÃÜÜ ‘êÜØ‘³Üß “Üå²ÜíÜß ÃÜ êÜå´ÜÜØ †ÜÏÜ ÃÜå †ÜÏÜ ‘êÜØÝ‘´Ü Ó܃ÜïÜå ´ÜÜå ´Üå†Üå ‘¹ß ÆÜ±Ü ôíÜ´ÜصܴÜÜÃÜå êÜÜÑÜ‘ ÄܱÜÜïÜå ÃÜ÷Î. †ÃÜå ÷àØ Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜå ÏÜÜÓÜ ÆÜÂܱܳÜß ÆÜ±Ü †ÝÁÜ‘ íÜ÷ÜêÜß íÜô´Üà ÄܱÜàØ “àØ ´Üå³Üß è †Ü ‘êÜØ‘ÃÜÜå ÍÜÜÓ ÏÜÃÜå †ôÜû ³Ü‰ ÆܲÒÜå “å. Õ÷¹à ôÜÏÜÜèÃÜÜ †å‘ÆÜØœÜÏÜÜØïÜ Ý÷ôôÜÜÃÜå †ÜÆܱÜß ¡å²å ôÜÏÜÜÃÜÍÜÜíÜå ÏÜìíÜÜ ÍÜìíÜÜÃÜÜå †ÝÁÜ‘ÜÓ †ÜÆÜíÜÜÃÜÜå ‡ÃÜ‘ÜÓ ‘ÓßÃÜå ‰òÜÓÃÜÜå ‡ÃÜ‘ÜÓ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ïÜàØ Õ÷¹à†Üå †ÜÄÜÂ÷ ÁÜÓïÜå?

Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ‘Üå‰ ôÜÜØ‘²Üå ÁÜÏÜÚÏÜ´Ü ‘å ôÜØÆܹÜÑÜ ÃܳÜß. †åÃÜÜ ‹¹ÓÏÜÜØ ôÜØôÜÜÓÃÜß ôÜíÜÚ ÝíÜÍÜâݴ܆ÜåÃÜß ÆÜâ¡ÃÜå ô³ÜÜÃÜ “å. ÁÜÏÜÚÆÜÂœÜÜÓÃÜÜå èå ôÜÜÏÜÜÃÑÜ †³ÜÚ êÜåíÜÜÑÜ “å ´Üå †³ÜÚÏÜÜØ †åÃÜå ÁÜÏÜÚÆÜÂœÜÜÓ‘ ÆÜØ³Ü ÃÜ÷Î ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ. †å±Üå †ÃÜå‘ ¡Ý´Ü†ÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÏÜÜØ ôÜÏÜÜíÜß †å ôÜÜœÜàØ, ÆÜ±Ü †å ËÜÁÜàØ ÝíÜ‘ÜôܘÏÜÃÜå ÃÑÜÜÑÜå †ÀïÑÜ ÄÜݴ܆å ËÜÃÑÜàØ “å. Õ÷¹à ÁÜÏÜÚ ¹Óå‘ ÏÜܱÜôÜÃÜå ´ÜåÃÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß è ñÜ½Ü †ÄÜÓ ÁÜÏÜÚÃÜß °ËÜå ‰òÜÓÃÜå ÍÜèíÜÜÃÜÜå †ÜÄÜÂ÷ ‘Óå “å †ÃÜå ´Üå³Üß ôÜíÜÚ ÁÜÏÜÜåÚÃÜß ¡å²å †åÃÜß ôÜàêÜå÷ “å

‘ÑÜÜÚ ÷ïÜå. †å ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÝíÜÄÜÂ÷ ÆÜ±Ü èËÜÓÜå œÜÜêÑÜÜå ÷ïÜå, †ÃÜå ÄÜÜåÏÜÜØôÜÍܚܱÜÃÜÜå †ÜÄÜÂ÷ ÁÜÓÜíÜÃÜÜÓ܆ÜåÃÜß ôÜÜÏÜåÃÜÜå †å ôÜÜÏÜÜÝè‘ ËÜÝ÷ó‘ÜÓ †å‘êÜÜ ´ÜåÏÜÃÜß ôÜÜÏÜå è œÜÜêÜßÃÜå ÃÜ †ü‘´ÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜß ÆÜàµÜÆÜÜæµÜ ÆÜÓØÆÜÓÜÃÜß ôÜÜÏÜå ÆÜ±Ü œÜÜêÜà ÓûÜå ÷ïÜå. †ÜÏÜ ™Ü±Üå ÍÜÜÄÜå ÏÜâì ïÜàÍÜ ‡Óܹ܆Üå³Üß ïÜé ³ÜÑÜåêÜß ÆÜÂíÜäÝ¶Ü ‘Üìå ‘ÓßÃÜå †å‘ ‘«±Ü ÝÃÜ™ÜäÚ±Ü ÆܳÜÜ ËÜÃÜß Ä܉, ´Üå †åüêÜå ôÜàÁÜß ‘å †å ÆܳÜÜÃÜå ‘åíÜì †ÃÜàôÜâݜܴÜÆܱÜå ‘ÜÑÜÏÜÃÜÜå üå‘Üå †ÜÆÜÃÜÜÓÜ

ÃÜíÜèßíÜÃÜ, 9-10-1921, ÆÜÜ. 45-7 [Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜàØ ÷ܹÚÏÜÜسÜß ôÜØ‘ÝêÜ´Ü] 

ÁÜÏÜÚÃÜå ôÜÏÜ¡å 1³Üß 7 (ôÜØÆÜàü ƒÜÓß¹ÃÜÜÓÃÜå ÓÜ÷´Ü ¹Óå) 60.00 (1) Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜàØ ÷Ü¹Ú (2) ÓÜÏÜ †ÃÜå ‘äó±Ü (3) ËÜའ†ÃÜå ÏÜ÷ÜíÜßÓ (4) ÄÜß´ÜÜ †ÃÜå ‘àÓÜÃÜ (5) ÷èÓ´Ü ÏÜ÷ØÏܹ †ÃÜå ‡ôêÜÜÏÜ (6) ‰ïÜà ݃ÜÂô´Ü (7) †ïÜÜå èÓ³Üàóü×

(†Ü ôÜØÆÜàüÃÜÜØ 7 ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜß Õ‘ÏÜ´Ü é. 160 ³ÜÜÑÜ “å.) 330 

[†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


´ÜåÏÜÃÜå ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜÜ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÁÜÏÜÚ ôÜÜÏÜå ÝíÜÓÜåÁÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜå1 ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜß `¹Óå‘ ÁÜÏÜÚÃÜÜ †ÜœÜÜÑÜÜåÚÃÜå ÏÜìíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ÏÜÇ ‘ÑÜÜåÚ “å, ÆÜ±Ü èå “ÜÆÜ ÏÜÜÓÜ ‹ÆÜÓ ÓÜÑÜœÜعÍÜ܉†å ÆÜÜ²ß ´Üå ËÜß¡ ‘Üå‰ ÃܳÜß ÆÜÜ²ß ïÜøÑÜÜ.' ÄÜÜØÁÜߢ†å †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÏÜÜØ ôíÜ´ÜØµÜ ÆÜÂ‘Ó±Ü ÉÜìíÜßÃÜå èåÏÜÃÜÜ ÝíÜïÜå †ÜÏÜ ê܃ÑÜàØ “å †å ÆÜ“ßÃÜÜ íÜóÜÜåÚÏÜÜØ ñÜßÏÜ¹Ö ÓÜèœÜغ ´ÜÓß‘å †ÜåìƒÜÜÑÜÜ. ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ ÁÜÏÜÚ ÝíÜïÜåÃÜß ´ÜåÏÜÃÜß ™Ü±Üß ÏÜàØ”íܱÜÜå ÓÜÑÜœÜعÍÜ܉ ôÜܳÜåÃÜÜ ÆܵÜíÑÜíÜ÷ÜÓÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå è ‹‘êÜß.

ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜ ôÜàÆÜÂÝôܽ ´Ü¶íÜíÜå¶ÜÜ ñÜßÏÜ¹Ö ÓÜèœÜغÃÜß

ÃÜíÜåÏËÜÓ 21, 1915

èÃÏÜèÑÜØ´Üß ¥èíÜíÜÜ ÏÜÜüå †ÏܹÜíÜܹÃÜÜ ÆÜÂåÏÜÜÍÜ܉ ÷ÜçêÜÏÜÜØ 21ÏÜß ÃÜíÜåÏËÜÓ, 1915ÃÜÜ ÓÜåè ÍÜÓÜÑÜåêÜß †å‘ ¡÷åÓôÜÍÜÜÃÜå ÆÜÂÏÜàƒÜÆܹå³Üß ËÜÜåêÜ´ÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÍÜÜóܱÜÃÜÜ †ÜÓØÍÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ†å †å ÏÜ÷ÜÃÜ ´Ü¶íÜíÜå¶ÜÜÃÜß èÃÏÜèÑÜØ´Üß ¥èíÜíÜÜÃÜÜ †ÜæݜܴÑÜ ÝíÜïÜå ÝíÜíÜåœÜÃÜ ‘ÑÜàÛ ÷´ÜàØ. ÓÜèœÜغÃÜÜ ¢íÜÃÜ ÝíÜïÜå ËÜÜåêÜ´ÜÜØ ñÜß ÄÜÜØÁÜß†å ‘ûàØ ‘å ÏÜÃÜå †åÏÜÃÜÜ ƒÜâËÜ è †ØÄÜ´Ü ÆÜÝÓœÜÑÜÏÜÜØ †ÜíÜíÜÜÃÜàØ ôܹÖÍÜÜÄÑÜ ôÜÜØÆܲÒàØ “å. †ÃÜå ÏÜÜÓß ôÜÏÜè ÆÜÂÏÜܱÜå ´ÜÜå ÏÜÜÓÜå †åíÜÜå ÆÜÜ‘Üå †ÝÍÜÆÜÂÜÑÜ “å ‘å ôܹÖÄÜ´Ü ÓÜèœÜغ ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ †ÜÁÜàÝÃÜ‘ ôÜÏÜÑÜÃÜÜ ñÜåó« ÁÜÜÝÏÜÚ‘ ÝÉêÜôÜâÉÜåÏÜÜØÃÜÜ †å‘ ÷´ÜÜ. ôÜÜœÜàØ ¤ÜÜÃÜ ÆÜÂÜÆ´Ü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ´Üå†Üå †Ý¿´ÜßÑÜ ÷´ÜÜ, †ÜôÜÞø´Ü³Üß ´Üå†Üå ÏÜàø´Ü ÷´ÜÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜÏÜÜØ ôÜÜœÜÜå íÜæÓÜÄÑÜ ÷´ÜÜå.3 ´Üå†Üå ‘Üå‰ ôÜØ‘àÝœÜ´Ü ôÜØÆܹÜÑÜÏÜÜØ ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜ. ´Üå†Üå ÝíÜòÜíÜÜ¹ß ÷´ÜÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜå ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜÜ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÁÜÏÜÚ ôÜÜÏÜå ÝíÜÓÜåÁÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜå. ÆÜÝÿÜÏÜÏÜÜØ üÜçêôüÜçÑÜ †ÃÜå ÓÝô‘ÃÜÃÜå ÏÜÇ ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüÜ ÝÉêÜôÜâÉÜå ÏÜÜÃÑÜÜ “å, †ÃÜå ‘ïÜÜ ÆÜ±Ü ôÜØ‘ÜåœÜ ÝíÜÃÜÜ ÷àØ ôܹÖÄÜ´Ü ÓÜèœÜغÃÜå †å ËÜØÃÜå ‘Ó´ÜÜØ œÜݲÑÜÜ´ÜÜ ÄܱÜàØ “àØ. ÁÜÜÝÏÜÚ‘ †ÃÜàÍÜíÜ ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ ´Üå†Üå †å ËÜØÃÜå³Üß †ÜÄÜì ÄÜÑÜåêÜÜ ÷´ÜÜ. †åÏÜÃÜß ñÜ½Ü †œÜì ÷´Üß; ´Üå †åíÜß †œÜì ‘å ôÜÜœÜÜ †Ü´ÏÜôÜÜšÜÜ´‘ÜÓÃÜÜ †ÜÁÜÜÓå è ´Üå ‹¹ÖÍÜíÜß ïÜ‘å. ÏÜÜÓÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¢íÜÃÜ ÆÜÓ †åÏÜÃÜß ™Ü±Üß §²ß †ôÜÓ ÆܲåêÜß “å. †åÏÜÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜØ ÑÜÜåÄÑÜ †ÃÜå œÜÜå’ôÜ ‹¹Ü¶Ü´ÜÜ †ÃÜå ôÜù¹ÑÜ´ÜÜ “å, èåÃÜå êÜßÁÜå †åÏÜÜØ †å‘ †åíÜàØ ÝíÜêÜšÜ±Ü ƒÜÇœÜÜ±Ü ÆÜå¹Ü ³ÜÜÑÜ “å ‘å ´ÜåÃÜß íÜܜܑ ÆÜÓ ÍÜÜÓå ÆÜ‘² ¡ÏÜå “å. ÍÜÜóÜ±Ü ôÜÏÜÜÆ´Ü ‘Ó´ÜÜØ ñÜß ÄÜÜØÁÜß†å ‘ûàØ ‘å ÷àØ †ÜïÜÜ Ó܃ÜàØ “àØ ‘å †µÜå ÷ÜèÓ Ó÷åêÜÜØ †ÜÆÜ ôÜÜæ ôܹÖÄÜ´Ü ÏÜ÷Ü´ÏÜÜÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÃÜÜå †ÍÑÜÜôÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ´Üô¹ß êÜåïÜÜå, †ÃÜå ÏÜÃÜå ƒÜÜ´ÜÓß “å ‘å †ÜÆÜÃÜå †ÜÆÜå êÜßÁÜåêÜÜ ñÜÏÜÃÜÜå ËܹêÜÜå ÏÜìß Ó÷åïÜå. 2

[ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷",13 :135] 1 ÏÜâì ïÜßóÜÚ‘": †ÏܹÜíÜܹÏÜÜØ ÓÜèœÜغ èÑÜØ´Üß ÆÜÂôÜØÄÜå ÍÜÜóܱÜ.  –ôÜØ. 2 ´Üå†Üå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ¢íÜÃÜÍÜÓÃÜÜ ÝÏÜµÜ †ÃÜå Ïܹ¹ÄÜÜÓ ²Üç. ÆÜÂܱܢíÜÃÜ ÏÜ÷å´ÜÜÃÜÜ ÏÜÜåüÜÍÜ܉ ÓåíÜÜïÜØ‘Ó èÄÜÏÜÜå÷ÃÜ ÏÜ÷å´ÜÜÃÜÜ èÏÜ܉ ³ÜÜÑÜ. ÄÜÜØÁÜߢ, ²Üç. ÏÜ÷å´ÜÜÃÜÜ ‘÷åíÜܳÜß, †åÏÜÃÜå ôÜÜæÆܳÜÏÜ 1891ÏÜÜØ ÏÜëÑÜÜ ÷´ÜÜ. ´Üå†Üå †å‘ íÜåÆÜÜÓß †ÃÜå ÝÃÜó±ÜÜ´Ü ”íÜåÓß ÷´ÜÜ, †ÃÜå ‘ÏÜÚÑÜÜåÄÜÃÜß ÍÜÜíÜÃÜܳÜß ¢íÜÃÜ íÑÜ´Üß´Ü ‘Óß ÓûÜ ÷´ÜÜ. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÆÜàƒ´Ü íÜÑÜå ôÜÜæ³Üß ÆÜ÷åêÜß §²ß †ôÜÓ †åÏÜÃÜÜ ‹ÆÜÓ ÓÜèœÜغÃÜß ³Ü‰ ÷´Üß. ´Üå †åüêÜß §²ß ÷´Üß ‘å ÆÜÜ“ì³Üß ÓÝô‘ÃÜ †ÃÜå üÜçêôüÜçÑÜÃÜß †åÏÜÃÜÜ ÆÜÓ ³ÜÑÜåêÜß †ôÜÓ ôÜܳÜå †åÃÜå ôÜÓƒÜÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ. èà†Üå †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ, ÍÜÜÄÜ 2, ÆÜ‘ӱܠ1. 3 28-11-1915ÃÜÜ ÄÜàèÓÜ´ÜßÏÜÜØ †Ü íÜÜøÑÜ †Ü ÆÜÂÏÜܱÜå “å": ``†åÏÜÃÜÜÏÜÜØ ¤ÜÜÃÜ, íÜæÓÜÄÑÜ †ÃÜå ÍÜÞø´Ü ÷´ÜÜØ.''  –ÏÜâ.

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

331


ÆÜàô´Ü‘ : ݹÃÜœÜÑÜÜÚ ÝíÜïÜå ËÜÜÆÜÜêÜÜêÜ ÄÜ. íÜæ¾

†ÜÓÜåÄÑÜïÜÜôµÜÃÜÜ

†íÜÜÚœÜßÃÜÜå†å ËÜå ÝíÜÍÜÜÄÜÜå ÆÜܲåêÜÜ “å": (1) íÑÜÞø´ÜÄÜ´Ü, †ÃÜå (2) ôÜÜÏÜÜÝè‘. †ÜÑÜàíÜåÚ¹ÃÜÜ †ÜœÜÜÑÜÜåÚ†å íÑÜÞø´ÜÄÜ´Ü †ÜÓÜåÄÑÜïÜÜôµÜ, (individual hygiene) ‹ÆÜÓ ƒÜâËÜ è ÍÜÜÓ ÏÜâøÑÜÜå “å. ôÜÏÜÜè †å íÑÜÞø´Ü†ÜåÃÜÜå è ËÜÃÜåêÜÜå “å. íÑÜÞø´Ü†Üå ¡å †ÜÓÜåÄÑÜïÜÜôµÜÃÜÜ ÝÃÜÑÜÏÜÜå ËÜÓÜåËÜÓ †ÏÜêÜÏÜÜØ ÏÜâ‘´Üß ³Ü‰ ¡ÑÜ ´ÜÜå ôÜÜÏÜÜÝè‘ †ÜÓÜåÄÑÜïÜÜôµÜ (mass hygiene) ÏÜÜüå ËÜ÷à †Üå“àØ ‘ÓíÜÜÃÜàØ Ó÷å. ÆÜÝÿÜÏÜÃÜÜ ¹åïÜÜå†å ôÜÜÏÜÜÝè‘ †ÜÓÜåÄÑÜïÜÜôµÜ ƒÜâËÜ ôÜÓôÜ ƒÜßêÜíÑÜàØ “å †ÃÜå ÷ÜêÜÃÜÜ èÏÜÜÃÜÜ ÏÜÜüå ´Üå †ÜÆܱÜÜ ÏÜÜüå ÆÜ±Ü †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ “å. ÏÜÜåüÜØ ïÜ÷åÓÜåÃÜß ô³ÜÜÆÜÃÜÜ, ÆÜÂœÜز ‘ÜÓƒÜÜÃÜÜØ, íÜÜçüÓ íÜøôÜÚ íÜÄÜåÓå³Üß ôÜÜÏÜÜÝè‘ †ÜÓÜåÄÑÜïÜÜôµÜ ƒÜâËÜ ƒÜßêÑÜàØ “å. ¡èé ‘åíÜÜØ ËÜÜØÁÜíÜÜØ, ÏÜìÃÜÜå ÝÃÜ‘ÜêÜ ‘åÏÜ ‘ÓíÜÜå, ÄÜßœÜ íÜô´ÜßÏÜÜØ ÷íÜÜ ÏÜÜüå ™ÜÓ ‘åíÜÜØ ËÜÜØÁÜíÜÜØ, ÃÜì íÜÜüå ÆÜܱÜß †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å ´ÜÜå ´Üå ÆÜܱÜß ‘‰ Óß´Üå ïÜའ‘ÓíÜàØ, èØ´Üà†ÜåÃÜÜå ïÜß Óß´Üå ÃÜÜïÜ ‘ÓíÜÜå, ÝÏÜêÜÜå †ÃÜå ‘ÜÓƒÜÜÃÜÜØÏÜÜسÜß ÃÜß‘ì´ÜÜå ÁÜàÏÜܲÜå ‘‰ Óß´Üå †Üå“Üå ‘ÓíÜÜå, íÜåÆÜÜÓ߆Üå ƒÜܾ ÆܹܳÜÜåÚÏÜÜØ ÍÜåìôÜåì ‘Óå “å ´Üå †ü‘ÜíÜíÜÜ ‘ÜçÆÜÜåÚÓåïÜÃÜÜå †ÃÜå ÏÑÜàÝÃÜÝôÜÆÜÜÝêÜü߆Üå ¿ÜÓÜ ‘ÜÑܹ܆Üå ‘ÓÜíÜíÜÜ – †Ü †ÃÜå †ÜíÜÜØ ËÜß¡Ø †ÃÜå‘ ‘ÜÑÜÜåÚ ÏÜÜüå ôÜÜÏÜÜÝè‘ †ÜÓÜåÄÑÜïÜÜôµÜÃÜàØ ¤ÜÜÃÜ †Ü èÏÜÜÃÜÜ ÏÜÜüå †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ ËÜÃÑÜàØ “å. †ØÄÜÂå¢ÏÜÜØ †Ü ÝíÜóÜÑÜ ‹ÆÜÓ †ÃÜå‘ ÆÜàô´Ü‘Üå ê܃ÜÜÑÜåêÜÜØ “å. ÄÜàèÓÜ´ÜßÏÜÜØ ÆÜ±Ü †ØÄÜÂå¢ ‹ÆÜÓ³Üß †å‘ܹ ËÜå ÆÜàô´Ü‘Üå †ÜíÜÜØ ê܃ÜÜÑÜåêÜÜØ “å. ÆÜÓØ´Üà †Ü ÆÜàô´Ü‘ íÑÜÞø´ÜÄÜ´Ü †ÜÓÜåÄÑÜïÜÜôµÜÃÜå è êÜÄÜ´ÜàØ “å. ÆÜ´ÑÜå‘ íÑÜÞø´Ü†å ôÜíÜÜÓ³Üß ¥«ßÃÜå ÓÜ´Ü ôÜàÁÜß ïÜàØ ïÜàØ ‘ÓíÜàØ ¡å‰†å ´ÜåÃÜàØ †ÜÏÜÜØ ôÜÝíÜô´ÜÓ íܱÜÚÃÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ “å. ÆÜÂÜœÜßÃÜÜåÃÜÜ ÏÜ´Ü ôÜܳÜå †íÜÜÚœÜßÃÜÜåÃÜÜå ÏÜ´Ü ¹ïÜÜÚíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “å †ÃÜå ËÜÃÜå ´ÜåüêÜß ÝíÜïܹ´ÜܳÜß ÆÜ´ÑÜå‘ ÝíÜóÜÑÜÃÜß “âü³Üß œÜœÜÜÚ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ÷àØ 332 

†ÜïÜÜ Ó܃ÜàØ “àØ ‘å ÄÜàèÓÜ´Ü †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜå ÓôܳÜß íÜÜØœÜïÜå †ÃÜå †åÏÜÜسÜß ™Ü±ÜàØ ÃÜíÜàØ ¡±Üß ïÜ‘ïÜå. ݹÃÜœÜÑÜÜÚÃÜÜå ÝíÜóÜÑÜ ÆÜ±Ü ƒÜâËÜ íÑÜÜÆÜ‘ “å. ËÜÜì‘ÃÜß Ý¹ÃÜœÜÑÜÜÚ, ôµÜ߆ÜåÃÜß Ý¹ÃÜœÜÑÜÜÚ, ÑÜàíÜÜÃÜÜåÃÜß Ý¹ÃÜœÜÑÜÜÚ, †ÜÏÜ ÆÜ´ÑÜå‘ÃÜå ‹¼åïÜßÃÜå ÆÜàô´Ü‘Üå ê܃Üß ïÜ‘ÜÑÜ †åÏÜ “å; ÆÜÓØ´Üà †÷ÎÑÜÜØ ôÜÜæÃÜå êÜÜÄÜà ÆÜ²å †åíÜß Óß´Üå ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÝíÜóÜÑÜÜå è œÜœÜÚíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ “å. ËÜÜì‘ÜåÃÜß Ý¹ÃÜœÜÑÜÜÚÏÜÜØ ËÜÜì‘Üå ÏÜÜüå íÑÜÜÑÜÜÏÜ, ËÜÜì‘ÜåÃÜß §™Ü, ËÜÜì‘ÜåÃÜÜØ íÜôµÜÜå, ËÜÜì‘ÜåÃÜÜå ƒÜÜåÓÜ‘, ËÜÜì‘ÜåÃÜÜå ÝíÜ÷ÜÓ, ËÜÜì‘ÜåÃÜß üåíÜÜå ‡´ÑÜÜݹ ÝíÜóÜÑÜÜå ÏÜÜÃÜôÜïÜÜôµÜÃÜß ÀÝóü³Üß œÜœÜßÚ ïÜ‘ÜÑÜ †åíÜÜ “å. ôµÜ߆ÜåÃÜß Ý¹ÃÜœÜÑÜÜÚÏÜÜØ ÆÜ±Ü ™Ü±ÜàØ ê܃Üß ïÜ‘ÜÑÜ †åÏÜ “å. ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜ ÝíÜ¿ÜÃÜÜå †ÜíÜÜ ÝíÜóÜÑÜÜå ‹ÆÜÓ ÆÜàô´Ü‘Üå ê܃ÜíÜÜ ‘ÝüËܽ ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå ôÜÜÓàØ. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ œÜœÜÚíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜÜ ÝíÜóÜÑÜÜå ´Ü¼ÃÜ ÃÜíÜßÃÜ ´ÜÜå ÃܳÜß è. ™Ü±Ü܃ÜÓÜÃÜå †Ü ÝíÜóÜÑÜÜåÃÜàØ ¤ÜÜÃÜ ´ÜÜå ÷ÜåÑÜ “å è. ÆÜÓØ´Üà ¡±ÜíÜàØ èà¹ß íÜÜ´Ü “å †ÃÜå ÆÜÜêÜÃÜ ‘ÓíÜàØ — †ÜœÜÜÓÏÜÜØ ÏÜâ‘íÜàØ — †å èà¹ß íÜÜ´Ü “å. ÑÜàÝÁÜÝó«Ó ‘÷å “å": ÆÜ«‘Ü: ÆÜÜ«‘ÜÿÜæíÜ ÑÜå œÜÜÃÑÜå ïÜÜôµÜÝœÜôܑÜ: ||  ôÜíÜåÚ íÑÜôÜÝÃÜÃÜÜå ÏÜâƒÜÜÚ: ÑÜ: ݘÑÜÜíÜÜÃÜÖ ôÜ ÆÜݱ²´Ü: ||  (ÏÜ÷Ü^ íÜÃÜ^ 313-110)

ÍܱÜÃÜÜÓÜ, ÍܱÜÜíÜÃÜÜÓÜ, ïÜÜôµÜÃÜàØ ÕœÜ´íÜÃÜ ‘ÓÃÜÜÓÜ †å ËÜÁÜÜ è íÑÜôÜÃÜß ÏÜܱÜôÜÜå èåíÜÜ — ÏÜâƒÜÜÚ†Üå “å. èå ݘÑÜÜíÜÜÃÜ “å — ¡±ÜåêÜàØ ËÜÓÜËÜÓ †ÏÜêÜÏÜÜØ ÏÜâ‘å “å ´Üå è ôÜÜœÜÜå ÆÜØݲ´Ü “å. †ÜÆܱÜå ËÜÁÜÜ †Ü †³ÜÚÏÜÜØ `íÑÜôÜÃÜ߆Üå' è “ß†å. ïÜÓßÓÝÃÜÑÜÏÜØ ÆÜÂÜ÷à: ËÜÂÜú±ÜÜ: ÏÜÜÃÜàóÜØ íÜ´ÜÏÜÖ ||  ÏÜÃÜÜåÝíÜïÜà½ÜØ ËÜàÕ½ œÜ ¹æíÜÏÜÜ÷àØ: íÜ´Ü: Ý¿¡: ||  (ÏÜ÷Ü^ íÜÃÜ^ 93-22)

†³ÜÜÚ´ÜÖ èåÃÜàØ †ÜÆܱÜÃÜå ¤ÜÜÃÜ “å ´ÜåíÜÜ ÝÃÜÑÜÏÜÜåÃÜàØ [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†ÃÜàÑÜÃÜ ‘ÓíÜàØ †å `ÏÜÜÃÜàóÜ íÜ´Ü' “å. ÏÜÃܳÜß ÝíÜïÜའ³ÜÑÜåêÜ ËÜàݽ †å `¹æíÜíÜ´Ü' “å. †Ü ËÜØÃÜå íÜ´ÜÜåÃÜÜ †ÃÜàÑÜÃÜÏÜÜØ è ÏÜÃÜàóÑÜôÜÏÜÜèÃÜàØ ‘êÑÜÜ±Ü “å. ÑÜàíÜÜÃÜÜå, ÝíܾܳÜßÚ†Üå †ÃÜå ÝíÜíÜå‘ß ÏÜÃÜàóÑÜÜå ÆÜÜôÜå³Üß ôÜÏÜÜè ‘´ÜÚíÑܳÜß †ÜïÜÜ Ó܃Üå “å. †ÜÆܱÜå ËÜÁÜÜ †Üè‘ÜêÜ ÷å´ÜàíÜܹÝíÜÏÜÜåÝ÷´ÜÜ":— ‘à´Ü‘ÜåÚ³Üß ÝíÜÏÜÜåÝ÷´Ü ³Ü‰ ÄÜÑÜåêÜÜ “߆å. œÜœÜÜÚÏÜÜØ †ÃÜå ÍÜÜóܱÜÜåÏÜÜØ †ÜÆܱÜå ïÜâÓÜ “߆å, ‘´ÜÚíÑÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜå

ÆÜ“Ü´Ü “߆å. íÜä¶ÜåÃÜ Ý÷ ÍÜíÜ´ÑÜÜÑÜÜåÚ ÃÜ ÁÜÃÜåÃÜ ÃÜ ÝíܾÑÜÜ || ÁÜÃÜ †ÃÜå ÝíܾܳÜß ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ôÜÜœÜß íÜ´ÜÚ±Ü⑳Üß è †ÜÑÜÚ ³ÜíÜÜÑÜ “å. †ÜÑÜÚ †åüêÜå è ‘´ÜÚíÑÜ ‘ÜÑÜÜåÚÃÜÜå ‘ÓÃÜÜÓ †ÃÜå †‘´ÜÚíÑÜ ‘ÜÑÜÜåÚÃÜÜå ÆÜÝÓ÷ÓÃÜÜÓ. †ÜÆܱÜå ËÜÁÜÜ íÜܹӴÜÜ: ËÜÃÑÜÜ ‘Ó´ÜÜØ Ý˜ÑÜÜÓ´Ü ËÜÃÜß†å ´ÜÜå íÜÁÜà ôÜÜÓàØ. †ÜïÜÜ “å ‘å ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜå ÑÜàíÜÜÃÜ íÜÄÜÚ †Ü íÜÜ´Ü ´ÜÓÉ ÁÑÜÜÃÜ †ÜÆÜïÜå. . . . 

ôÜÉ܉ ‘ÓÃÜÜÓ ‘å ”åÓ ÆÜÂôÜÜÓÃÜÜÓ? ÏÜ÷åú ÏÜå™ÜܱÜß †ÜÆܱÜÜØ ™ÜÓÜåÏÜÜØ ‘ÆܲÜØ †ÃÜå íÜÜôÜ±Ü ÁÜÜåíÜÜ ÏÜÜüå êÜÄÜÍÜÄÜ ËÜÁÜå ݲüèÚÃü ÆÜÜ‹²Ó íÜÆÜÓÜíÜÜ êÜÜÄÑÜÜå “å. †ÜíÜÜ ÆÜÜ‹²Ó ÝíÜïÜå ê܃ÜÃÜÜæÃÜÜ `‡Ã²Þôü×ÑÜêÜ üÜåÞøôÜ‘ÜåêÜÜåÝè‘ ÝÓôÜœÜÚ ôÜåÃüÓ' ¿ÜÓÜ ³ÜÑÜåêÜàØ ôÜØïÜÜåÁÜÃÜ è±ÜÜíÜå “å ‘å ݲüèÚÃü³Üß ÁÜÜåÑÜåêÜÜØ ‘ÆܲÜØÏÜÜسÜß ´Üå ÆÜÜ‹²ÓÃÜå ôܹشÜÓ ‘Ü°íÜÜ ÏÜÜüå ‘ÆܲÜØÃÜå ÉÓßÉÓßÃÜå íÜßôÜ íÜÜÓ ÆÜܱÜßÏÜÜسÜß ´ÜÜÓíÜíÜÜØ Æܲå, †ÃÜå †å ÆÜÜ‹²Ó³Üß ÏÜÜØèåêÜÜØ íÜÜôܱÜÃÜå ÃÜíÜ íÜƒÜ´Ü ÆÜܱÜßÏÜÜØ ™ÜôÜßÃÜå ôÜÜÉ ‘Óß†å ´ÑÜÜÓå ´ÜåÃÜå œÜÜÇüåêÜÜå ݲüèÚÃü íÜÜôܱÜÏÜÜسÜß ÃÜß‘ìå “å. †ÜüêÜß ËÜÁÜß íÜÜÓ ‘ÆܲÜØ ‘å íÜÜôܱÜÃÜå ôÜÜÉ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ôÜÏÜÑÜ, ÆÜܱÜß ‘å ÁÜßÓè “å? ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå íÜÜôÜ±Ü ‘å ‘ÆܲÜÏÜÜØ Ý²üèÚÃü Ó÷ß ¡ÑÜ ´Üå †ÜÆܱÜÃÜå ôÜ÷àÃÜå †ÃÜå‘ Óß´Üå ÃÜà‘ôÜÜÃÜ ‘Óå “å. ݲüèÚÃüÏÜÜØ Ó÷åêÜàØ ÉÜçôÉåü †ÀïÑÜ Óß´Üå íÜÜôܱÜÃÜå œÜÜÇüß Ó÷å “å ÃÜå ÆÜ“ß ƒÜÜåÓÜ‘ ôÜܳÜå ÆÜåüÏÜÜØ è‰ÃÜå ÆÜÜœÜÃÜ´ÜصÜÃÜå ÃÜà‘ôÜÜÃÜ ÆÜ÷ÜÇœÜÜ²å “å. ´ÜåÏÜÜØÑÜå ÃÜÜÃÜÜØ ËÜÜì‘ÜåÃÜß ÃÜÜèà‘ ÷ÜåèÓß ÆÜÓ ´ÜÜå ´ÜåÃÜß íÜÁÜà ÝíÜÆÜÓß´Ü †ôÜÓ ³ÜÜÑÜ “å. ‘ÆܲÜØÏÜÜØ Ó÷ß ÄÜÑÜåêÜ Ý²üèÚÃü ´Üå ÆÜ÷åÓÃÜÜÓÃÜå œÜÜÏܲßÃÜÜ ÓÜåÄÜÜå íÜìÄÜÜ²å “å. ݲüèÚÃüÃÜß ÄÜÜåüß³Üß ÷Ü³Ü ÁÜÜåÃÜÜÓÃÜå ´ÜÜå ÍÜÑÜØ‘Ó ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ ÍÜÜåÄÜíÜíÜÜØ ÆÜ²å “å. œÜÜÏÜ²ß ÆÜÓÃÜàØ ‘à¹Ó´Üß ´ÜæêÜß Æܲ ´ÜåÏÜÜØ Ó÷åêÜÜ †çÝôܲ´Ü¶íܳÜß ÃÜÜïÜ ÆÜÜÏÜå “å, œÜÜÏÜ²ß ËÜÓ“ü ³ÜÜÑÜ “å. œÜ‘ÜÏÜÜØ ÆÜ²å “å. ݲüèÚÃüÃÜÜ ‘ÜÓƒÜÜÃÜÜÏÜÜØ ‘ÜÏÜ ‘Ó´ÜÜ ‘ÜÓßÄÜÓÜå †ÜíÜÜ ÓÜåÄÜÃÜÜ èêÜ¹ß ÝïÜ‘ÜÓ ËÜÃÜå “å. ݲüèÚÃü³Üß ôÜà´ÜÓÜ‹ ‘ÜÆܲÃÜÜ ÓåôÜÜ ÃÜËÜìÜ ÆÜ²å “å †ÃÜå èêÜ¹ß ÉÜüå “å. ´ÜåÃÜàØ ÆܹâÝóÜ´Ü ÆÜܱÜß èÏÜßÃÜÃÜå ËÜÄÜÜ²å “å †ÃÜå ‘åüêÜßÑÜ ¢íÜôÜäÝóüÃÜå ÃÜà‘ôÜÜÃÜ ‘Óå “å. íÜÜôÜ±Ü ÏÜÜüå êÜÜ‘²ÜÃÜß ÓÜƒÜ †ÃÜå ‘ÆܲÜØ ÁÜÜåíÜÜ ÏÜÜüå †Óß«ÜØ ‘å ´ÜæêÜß ôÜÜËÜà íÜÜÆÜÓíÜÜå Ý÷´ÜÜíÜ÷ “å. ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

333


ÆÜàÃÜ: ÆÜÝÓœÜÑÜ, ôÜØÝšÜÆ´Ü ÆÜÝÓœÜÑÜ ËÜÜì‘Üå ´ÜÜå ƒÜÓÜØ è, ÏÜÜåüÜåÓÜÃÜå ÆÜ±Ü ÓôÜ ÆÜ²å †åíÜß íÜÜ´ÜÜÚ ÏÜâÓƒÜÓÜè

†ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ËÜå ÍÜ܉†Üå • êÜå. ÄÜÜØÁÜߢ

ËÜÜìÆܱÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜå ôÜ÷à íÜÜ´ÜÜÚ íÜÜ؜ܴÜÜ ÷Üå‰†å “ß†å. ÏÜÜåüÜ ³ÜÑÜÜ ÆÜ“ß íÜÜ´ÜÜÚÏÜÜØ ÓôÜ ÃܳÜß Æܲ´ÜÜå †åíÜàØ ÃܳÜß ÷Üå´ÜàØ ÆÜ±Ü ôÜÏÜÜœÜÜÓÜå ¡±ÜíÜÜÃÜß èéÝÓÑÜÜ´ÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜß †å ÆÜÂܳÜÝÏÜ‘´ÜÜ ÃܳÜß Ó÷å´Üß. ´Üå³Üß íÜÜ´ÜÜÚ íÜÜØœÜíÜÜÃÜàØ ËÜÜèà ÆÜÓ Ó÷ß ¡ÑÜ “å. ÆÜ±Ü ¡å ‘Üå‰ ÝíÜïÜåóÜ ÓôÜÆܹ íÜÜ´ÜÜÚ ÁÑÜÜÃÜå œÜ°ß ¡ÑÜ ´ÜÜå ôÜÏÜÑÜ ‘Ü°ßÃÜå ÆÜ±Ü íÜÜØœÜß ê܉†å “߆å. †ÜíÜß íÜÜ´ÜÜÚ†ÜåÏÜÜØ ËÜ÷à ôÜ÷è´ÜܳÜß ô³ÜÜÃÜ ÆÜÜÏÜå †åíÜß †å‘ íÜÜ´ÜÜÚ †åüêÜå `ÏÜâÓƒÜÓÜè †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ËÜå ÍÜ܉†Üå'. `ôÜæÃÑÜ †ÃÜå ÁÜÃÜÃÜÜØ ËÜìÜå ÆÜÝÓñÜÏÜÃÜÜ ´Üåè †ÜÄÜì ‘åíÜÜØ ”Ü؃ÜÜØ ÆÜ²å “å' ´ÜåÃÜß ÓÜåÏÜÜ؜ܑ ôÜÉÓ †Ü íÜÜ´ÜÜÚ ‘ÓÜíÜå “å. ÏÜâìå üÜçêôÜüÜçÑÜÃÜß †Ü íÜÜ´ÜÜÚÃÜÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜ ÏÜàèËÜ è ‘ÜåÝïÜÑÜÜå ÆÜ±Ü ôÜÏÜ¢ ïÜ‘å †åíÜß ôÜÓì ÍÜÜóÜÜÏÜÜØ †ÃÜàíÜܹ ‘ÑÜÜåÚ “å. `‡ÞòÑÜÃÜ †ÜåÆÜßÝÃÜÑÜÃÜ'ÏÜÜØ †Ü íÜÜ´ÜÜÚ ÷ÆÜ´ÜÜíÜÜÓ “ÆÜ܉ ÷´Üß. ËÜÜì‘ÜåÃÜå íÜÜØœÜíÜÜÏÜÜØ ôÜÓì´ÜÜ Ó÷å ÝíÜœÜÜÓ³Üß 1964ÏÜÜØ ôÜàÓ´ÜÃÜÜ ÄÜÜزßíÜ ‘ÜÑÜÜÚêÜÑÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ èâÃÜß ÄÜàèÓÜ´Üß ÍÜÜóÜÜÃÜÜ ‘åüêÜÜ‘ ïÜ˹ÜåÏÜÜØ ÉåÓÉÜÓ ‘ÓßÃÜå †Ü ÆÜàÝô´Ü‘Ü ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘Óß ÷´Üß. èåÃÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü ¿ÜÓÜ íÜóÜÚ 2010ÏÜÜØ ÏÜâì ôíÜéÆÜå ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘Ó܉ “å. ´ÜåÃÜß †´ÑÜÜÓ ôÜàÁÜßÏÜÜØ 10,000 ‹ÆÜÓÜØ´Ü ÃÜ‘êÜÜå íÜåœÜ܉ œÜâ‘ß “å. ÃÜÜÃÜÜØ ÃÜÜÃÜÜØ 13 ÆÜ‘ӱÜÜåÏÜÜØ íÜ÷ÇœÜÜÑÜåêÜß †ÃÜå ôÜÝœÜµÜ †åíÜß †Ü íÜÜ´ÜÜÚ ËÜÜì‘ÜåÃÜÜ íÜç‘åïÜÃÜÃÜÜ íÜÜœÜÃÜÃÜß ÄÜÓè ôÜÜÓå †åíÜß “å.   [ÉÜåÓ ‘êÜÓ ü܇üêÜ, ôÜ܇” 9.5x7, ÆÜÜÃÜÜØ 36, Õ‘ÏÜ´Ü _ 10/-]

ôü×åôÜ

Õè¹ÄÜßÃÜÜå †ÜôíÜܹ †ÃÜå ´Üå¡ÃÜÜå ÆÜàô´Ü‘": `ôü×åôÜ', `ôü×åôÜÃÜß †ôÜÓÜå', `ôü×åôÜ Õè¹ÄÜß ÏÜÜüå êÜÜÍܹÜÑÜß “å ƒÜÓÜå?', `ôü×åôÜÃÜàØ ÝÃÜíÜÜÓ±Ü' †ÃÜå `ôü×åôÜ ÷«ÜíÜÜå', †åÏÜ ÆÜÜØœÜ ÝíÜÍÜÜÄÜÏÜÜØ ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÓÜÑÜåêÜß †Ü ÆÜàÝô´Ü‘ÜÏÜÜØ ‘åüêÜß‘ èÄÑÜ܆å ÷ØÏÜåïÜÜØ ´ÜÜ¢ êÜÜÄÜå †åíÜß, ÆÜÂÏÜÜÝ±Ü´Ü †ÃÜå íÜæ¤ÜÜÝÃÜ‘ ´Ü³ÑÜÜå ôÜܳÜåÃÜß ÏÜÜÝ÷´Üß †ÆÜ܉ “å. ôü×åôܳÜß ¹ÏÜ, ôÜÜØÁÜÜÃÜÜå ¹àƒÜÜíÜÜå, ÷ÜåèÓßÏÜÜØ œÜÜعàØ, ²ÜÑÜÜÝËÜüßôÜ †ÃÜå ù¹ÑÜÓÜåÄÜ èåíÜÜ †ÃÜå‘ ÍÜÑÜØ‘Ó ÓÜåÄÜÜå ³Ü‰ ïÜ‘å “å, ÆÜÓØ´Üà íÜæ¤ÜÜÝÃÜ‘ ÝôܽÜØ´Ü ÏÜàèËÜ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü íÑÜݐ´Ü ôü×åôÜ ÝíÜÃÜÜ ¢íÜß ïÜ‘å ÃÜ÷Î. †Ü íÜÜ´Ü ôÜÏÜ¡íÜ´ÜÜØ êÜåƒÜ‘ ²Üç. ÝïÜíÜÆÜÂôÜܹ ݵÜíÜå¹ß è±ÜÜíÜå “å": `. . . ´ÜÜå ïÜàØ ôü×åôÜ ƒÜÓÜËÜ “å? ÃÜÜ Óå ÃÜÜ. ôü×åôÜ †å ´ÜÜå Õè¹ÄÜßÃÜÜå †ÜôíÜܹ “å. ¢íÜÃÜÃÜÜå ´Üå¡ÃÜÜå “å. ÏÜÜµÜ †ÜÆܱÜàØ ïÜÓßÓ †åÃÜå ”ßêÜíÜÜ ´ÜæÑÜÜÓ Ó÷åíÜàØ ¡å‰†å. èå ËÜÜåè †å‘ è±ÜÃÜå ÏÜÜعêÜÜå ËÜÃÜÜíÜå ´Üå ËÜß¡ ÏÜÜüå ‹´ôÜÜ÷¹ÜÑÜß †ÃÜàÍÜíÜ ÆÜ±Ü ËÜÃÜß ïÜ‘å.' †ÜÁÜàÝÃÜ‘ ÏÜÃÜÜåÝíܤÜÜÃÜ ÆÜ±Ü ÏÜÜÃÜå “å ‘å, ¢íÜÃÜÏÜÜØ ôÜÉì ³ÜíÜÜ ÏÜÜüå ôü×åôÜ èéÓß “å. †ÜÆܱÜå ôü×åôÜÃÜå ÝÃÜíÜÜÓß ïÜ‘ß†å †åÏÜ ÃܳÜß †åíÜß ôÜÏÜè †ÜÆÜíÜÜ êÜåƒÜ‘ ‘÷å “å ‘å, †ÜÃÜعÏÜÜØ ÆÜ±Ü ôü×åôÜ ³ÜÜÑÜ “å. †ÜèÃÜß ÍÜÜÄܹÜå²ÍÜÓß Õè¹ÄÜß †ÃÜå `üÜÄÜÚåü †ÝœÜíÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ' ‘àüàØËÜÃÜå ÆÜâÓ´ÜÜå ôÜÏÜÑÜ ÃÜ÷Î †ÜÆÜß ïÜ‘íÜÜÃÜß íÜÜô´ÜÝíÜ‘´ÜÜ íÜœœÜå ôü×åôÜ ÆÜ´ÑÜå ÷‘ÜÓÜ´ÏÜ‘ †ÝÍÜÄÜÏÜ ¹ÜƒÜíÜßÃÜå ´ÜåÃÜÜ †Ý´ÜïÜÑÜÆܱÜÜ ÆÜÓ ‘åíÜß Óß´Üå ÝÃÜÑÜØµÜ±Ü êÜÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ ´Üå ÏÜÜüå †Ü ÆÜàÝô´Ü‘Ü ‘åüêÜß‘ ÆÜÜÑÜÜÃÜß ËÜÜËÜ´ÜÜå³Üß íÜÜ‘åÉ ‘Óß ¡ÑÜ “å.  [ÝíÜïÜÜêÜ ïÜÜ÷ ÝêÜÝƒÜ´Ü ¹ß™ÜÚ ÆÜÝÓœÜÑÜ(ÏÜÜœÜÚ 2015)ÏÜÜسÜß ôÜØÆÜÜݹ´Ü]  [ÉÜåÓ ‘êÜÓ ü܇üêÜ, ôÜ܇” 5×7, ÆÜÜÃÜÜØ 48, _ 15]

334 

[†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜßÃÜàØ ôÜÜæÆܳÜÏÜ “´ÜÜØ “åíÜüÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå ¹ïÜÜÚíÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘":

Õ÷¹ ôíÜÓÜè

Õ÷¹ ôíÜÓÜè †å ÏÜÜå÷ÃܹÜôÜ ‘ÓÏÜœÜع ÄÜÜØÁÜßÃÜàØ ôÜÜæÆܳÜÏÜ †ÃÜå †å Óß´Üå ƒÜÓåƒÜÓ †Ý¿´ÜßÑÜ ÆÜàô´Ü‘ “å. œÜÜìßôÜ íÜóÜÚÃÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ÏÜÜÃÜôÜÏÜÜØ ÏÜÁܹÝÓÑÜå ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜàØ †åíÜàØ ´ÜÜå ÷ܳÜßÆÜâÓ ¥ÏÜüÒàØ ÷´ÜàØ ‘å ´ÜåÏܱÜå èÏܱÜÜ †ÃÜå ²ÜËÜÜ †åÏÜ ËÜØÃÜå ÷ܳÜÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ‘ÓßÃÜå ‘êÜÏÜÃÜå ÏÜïÜÜêÜÃÜß èåÏÜ ôÜ´Ü´Ü èêÜ´Üß Ó܃Üß ÷´Üß.  Õ÷¹ ôíÜÓÜèÃÜß ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÃÜÜ ÆÜÂÜÓØÍÜå è ÄÜÜØÁÜ߆å ôÆÜóü´ÜÜ ‘Óß “å, `ŸÑÜÜÓå ÏÜÜÓܳÜß ÃܳÜß Ó÷åíÜÜÑÜàØ ´ÑÜÜÓå è ÏÜÇ ê܃ÑÜàØ “å.".". èå ÏÜÜÓÜ ÝíÜœÜÜÓ “åíÜüÃÜÜ êÜÜÄÑÜÜ ´Üå íÜÜØœÜÃÜÜÓÃÜß ÆÜÜôÜå ÏÜâ‘íÜÜ †å ÏÜÜÓß ÉÓè ôÜÏÜŸÑÜÜå.' †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÝíÜïÜå ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜ߆å ` ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ'ÏÜÜØ ê܃ÑÜàØ ÷´ÜàØ ‘å ` ÏÜÜÓÜ †ÝÍÜÆÜÂÜÑÜ ÆÜÂÏÜܱÜå †Ü œÜÜåÆÜ²ß †åíÜß “å ‘å èå ËÜÜì‘ÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÏÜâ‘ß ïÜ‘ÜÑÜ. ´Üå ¿åóÜÁÜÏÜÚÃÜß èÄÜ܆å ÆÜÂåÏÜÁÜÏÜÚ ïÜ߃ÜíÜå “å; Õ÷ôÜÜÃÜå ô³ÜÜÃÜå †ÜÆÜÍÜÜåÄÜÃÜå ÏÜâ‘å “å; ÆÜïÜàËÜìÃÜß ôÜÜÏÜå ü’Ó ”ßêÜíÜÜ †Ü´ÏÜËÜìÃÜå ƒÜ²àØ ‘Óå “å. ´ÜåÃÜß †ÃÜå‘ †ÜíÜäݶ܆Üå ³Ü‰ “å, †ÃÜå èåÏÜÃÜå ´Üå íÜÜØœÜíÜÜÃÜß ¹Ó‘ÜÓ ÷ÜåÑÜ ´ÜåÏÜÃÜå ´Üå ƒÜôÜâôÜ íÜÜØœÜíÜÜÃÜß ÷àØ ÍÜêÜÜÏÜ±Ü ‘ÓàØ “àØ.' ôÜÏÜÄÜ ¹àÝÃÜÑÜÜÏÜÜØ †ôÜ´ÑÜ, †ÝíÜòÜÜôÜ, †ôÜØ´ÜÜåóÜ, †ÃÑÜÜÑÜ, †ÃÜßÝ´Ü, †ÜôÜÞø´Ü, †ÜìôÜ, †ôÜÏÜ´ÜàêÜÜ, †ÓÜè‘´ÜÜ, †ØÁÜÜÁÜâØÁÜß †ÃÜå †Ü´ÜØ‘íÜܹ íÜÁÜ´ÜÜØ ¡ÑÜ “å ÄÜÜØÁÜßÃÜàØ  Õ÷¹ ôíÜÓÜè íÜÁÜà ÃÜå íÜÁÜà ÆÜÂô´Üà´Ü ³Ü´ÜàØ è Ó÷åíÜÜÃÜàØ “å.  

[†ÜçÄÜôü 2013ÏÜÜØ †ÝòÜÃÜ‘àÏÜÜÓ ÝêÜÝƒÜ´Ü ÆÜÝÓœÜÑÜÏÜÜسÜß ôÜØÆÜÜݹ´Ü] [ÉÜåÓ ‘êÜÓ ü܇üêÜ, ôÜ܇”": 5×7, ÆÜÜÃÜÜØ 22+78, _20]

ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ ‘ÓÜíÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘": GANDHI The alternative to violence • Carlos G. Valles

†Ü ÆÜàô´Ü‘ ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ¢íÜÃÜ ÆÜÓ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü “å. ÄÜÜØÁÜߢ ÝíÜïÜå ÉÜÁÜÓ íÜÜêÜåôÜÃÜÜ †Ü ôÜÜæÆܳÜÏÜ †ØÄÜÂå¢ ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜ †Ý´Ü ÏÜ÷¶íÜÃÜÜ ÆÜÂôÜØÄÜÜåÃÜå †ÜíÜÓß êÜßÁÜÜ “å. ÃÜÜÃÜÜØ ÃÜÜÃÜÜØ 17 ÆÜ‘ӱÜÜåÏÜÜØ ´ÜåÃÜå ÝíÜÍÜÜÝè´Ü ‘ÑÜÜÚ “å †ÃÜå ´Üå ¿ÜÓÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜå ¢íÜÃÜôÜعåïÜ ÃÜíÜß ÆÜå°ßÏÜÜØ †ØÄÜÂå¢ ÏÜÜÓÉ´Ü ÆÜ÷ÜÇœÜܲíÜÜÃÜÜå ´ÜåÏܱÜå ‹ÆܘÏÜ †Ü¹ÑÜÜåÚ ÷ÜåÑÜ ´ÜåíÜàØ ôÜÏÜ¡ÑÜ “å. 150³Üß †Üå“ÜØ ÆÜÜÃÜÜØÃÜàØ †Ü ÃÜÜÃÜ‘²àØ ÆÜàô´Ü‘ ÄÜÜØÁÜßÃÜß ¢íÜÃÜÑÜܵÜÜÃÜå ôÜÓì ÍÜÜóÜÜÏÜÜØ Óèâ ‘Óß †ÜÆÜå “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ, ‘ÜêÜåêÜ‘ÓÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜå †ÃÜå †ÃÑÜ ôÜعÍÜÜåÚ ‹ÆÜÓÜØ´Ü ïÜØ‘ÓêÜÜêÜ ËÜý‘ÓÃÜÜØ ôÏÜÓ±ÜÜåÏÜÜسÜß ™ÜüÃÜ܆Üå ÏÜâ‘ß “å. ÏÜàƒÜÆÜäó« ÆÜÓ ÄÜÜØÁÜßÃÜàØ ÏÜÎœÜåêÜß †Ü؃ÜÜåíÜÜìØà ôÜàØ¹Ó ÓåƒÜÜÝœÜµÜ “å ´ÜÜå ÆÜÜ“ìÃÜÜ ÍÜÜÄÜå ÉÜÁÜÓÃÜÜå ‘ÓœÜêÜßíÜÜìÜå œÜ÷åÓÜå †ÃÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ “å. ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ ïÜßóÜÚ‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜßÃÜå Õ÷ôÜÜÃÜÜ ÝíÜ‘êÆÜ éÆÜå Óèâ ‘ÑÜÜÚ “å. `ÏÜÜÓàØ ¢íÜÃÜ †å è ÏÜÜÓß íÜܱÜß' †åíÜÜå ÄÜÜØÁÜßÃÜÜå ôÜعåïÜ †ÜÆܱÜå ËÜÁÜÜØ ¡±Üß†å “ß†å †åüêÜå Õ÷ôÜÜÃÜÜå ÝíÜ‘êÆÜ †Õ÷ôÜÜ †åíÜàØ ÃÜ÷Î Õ÷ôÜÜÃÜÜå ÝíÜ‘êÆÜ ÄÜÜØÁÜß †åÏÜ ÏÜâ‘íÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ “å. †÷Î ÄÜÜØÁÜß †åüêÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ †åüêÜå ÄÜÜØÁÜßÃÜàØ ¢íÜÃÜ †åíÜàØ ôÜÏÜß‘Ó±Ü íÜܜܑÃÜå ËÜÓÜËÜÓ ôÜÏÜ¡‰ Ó÷å “å.  

[èâÃÜ 2013ÏÜÜØ ²Ø‘åïÜ †Üå”Ü ÝêÜÝƒÜ´Ü ÆÜÝÓœÜÑÜÏÜÜسÜß ôÜØÆÜÜݹ´Ü] [ÉÜåÓ ‘êÜÓ ü܇üêÜ, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” 6×8, ÆÜÜÃÜÜØ 144, _ 100, ÝíܹåïÜÏÜÜØ $ 5]

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

335


ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜå ÏÜÁÜà‘ÜåóÜ : ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØô‘ÜÓíÜÜÓôÜÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ ÏÜ÷ÜÆÜÂíÜÜ÷ÃÜàØ ¹Üå÷ÃÜ ‘ÓßÃÜå †åÃÜå †ÃÜå‘ÝíÜÁÜ éÆÜå †Ü‘ÜÓËܽ ‘ÓíÜÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜôÜÜå ´ÜÜå †ÃÜå‘ ³ÜÑÜÜ “å; ³Ü´ÜÜ ÓûÜ “å, ³Ü´ÜÜ Ó÷åïÜå. †åÏÜÜØ ÆÜß. ÆÜ‘ÜïÜ íÜåÄܲ ¿ÜÓÜ †ÆÜÜÓ ÝÃÜó«ÜÆÜâíÜÚ‘ ´ÜæÑÜÜÓ ³ÜÑÜåêÜÜå ÄÜÂØ³Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØô‘ÜÓíÜÜÓôÜÜå †å‘ ÃÜÜåƒÜß ÍÜÜ´Ü ÆÜܲÃÜÜÓÜå †ÃÜÜåƒÜÜå ÄÜÂØ³Ü ËÜÃÜß Ó÷å “å. ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ ÆÜ‘ÜïÜ‘ßÑÜ ÝÃÜíÜå¹ÃÜÏÜÜØ ‘÷åíÜÜÑÜàØ “å ´ÜåÏÜ: `ÁÜÏÜÚ †ÃÜå †ÁÑÜÜ´ÏÜ, ÓÜè‘Ü †ÃÜå †³ÜÚ‘ÜÓ±Ü, íÑÜÞø´Ü †ÃÜå ôÜÏÜÜè.".". †åÏÜ †ÃÜå‘ ÝíÜóÜÑÜÜåÃÜå ôÆÜïÜÚ´ÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÏÜÜØ œÜÜêÜ´ÜàØ Ó÷å´ÜàØ †ÝíÜÓ´Ü †Ü´ÏÜÝÃÜÓßšÜ±Ü †ÃÜàÍÜíÜÜÑÜ “å.' ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷ÃÜÜ 81 ÍÜÜÄÜ ; ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ÃÜß ²ÜÑÜÓßÃÜÜ 23 ÍÜÜÄÜ.".". †ÃÜå †åÏÜ ÄÜàèÓÜ´Üß, †ØÄÜÂå¢ ÍÜÜóÜÜÃÜÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜóÜÑÜ‘ †ÃÜå‘ ÄÜÂسÜÜå; ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÆܵÜÜå, ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜå, ÍÜÜóܱÜÜå, †ƒÜËÜÜÓß êÜåƒÜÜåÃÜÜå †ÍÑÜÜôÜ ‘ÓßÃÜå ÷¡ÓÜå ÆÜäó«ÜåÏÜÜسÜß ´ÜÜÓíÜß-ôÜÜÓíÜß, †‘ÜÓÜݹ ˜ÏÜå †åÃÜå ÄÜÜå«íÜß, †åÃÜÜ ôÜعÍÜÜåÚÃÜß ôÜàÓåƒÜ ÏÜÜÝ÷´Üß †ÜÆÜß ÏÜÁÜÏÜ܃Üß †ôÜ؃ÑÜ ÆÜàóÆÜÜå œÜâôÜßÃÜå èåÏÜ ÏÜÁÜ †å‘µÜ ‘Óå ´ÜåÏÜ ôÜØÆÜܹ‘å †Ü ÏÜÁÜà‘ÜåóÜ ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÑÜÜåÚ “å.  [ÓÏܱÜß‘ ôÜÜåÏÜåòÜÓ ÝêÜÝƒÜ´Ü ¹ß™ÜÚ ÆÜÝÓœÜÑÜ(†ÜçøüÜå.-ݲôÜå. 2013)ÏÜÜسÜß ôÜØÆÜÜݹ´Ü]  [ÆÜÜ‘àØ ÆÜâ«àØ, ôÜ܇” 5.5×8.5, ÆÜÜÃÜÜØ 752 (743+9), _ 450/-]

†å‘ ÝÆÜ´ÜÜÃÜÜ ÆÜàµÜßÃÜå †å‘ œÜÜœÜÜÃÜÜ ¹åïÜÍÜÓÃÜÜØ ËÜÜì‘ÜåÃÜå †ÃÜå †å‘ íܲÜÆÜÂÁÜÜÃÜÃÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¹åïÜËÜÜØÁÜíÜÜåÃÜå ê܃ÜÜÑÜåêÜÜ ÆܵÜÜå †åüêÜå ‡Ã¹àÃÜå ÆܵÜÜå ÝÃÜÝÏÜ¶Ü ‹ÃÜÜìÜÃÜß Ó¡ÃÜàØ †ÃÜå ôÜØËÜÜåÁÜÃÜ í÷ÜêÜß ¹ß‘ÓßÃÜàØ ÆÜ±Ü øÑÜÜÓåÑÜ ÆÜ±Ü †ÃÜå ‘Üå‰ÃÜå ÆÜ±Ü íÜÜØœÜíÜÜ èåíÜÜ ÆܵÜÜå †åüêÜå ‡Ã¹àÃÜå ÆܵÜÜå 1928ÃÜÜ †ÓôÜÜÏÜÜØ ê܃ÜÜÑÜåêÜÜ 1944ÏÜÜØ ôÜÜæÆܳÜÏÜ ÆÜàô´Ü‘ éÆÜå ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜåêÜÜ †ÃÜå ÏÜÜµÜ µÜ±Ü è íÜóÜÚÏÜÜØ èåÃÜß 5000 ‹ÆÜÓÜØ´Ü ÃÜ‘êÜÜå íÜåœÜ܉ÃÜå †Ü”Ü¹ßÃÜÜ íÜóÜÚÏÜÜØ ËÜߢ 5000 ÃÜ‘êÜÜå ôÜܳÜå ÆÜàÃÜ:ÏÜàݺ´Ü ÆÜàô´Ü‘ †åüêÜå

‡Ã¹àÃÜå ÆܵÜÜå ÃÜíÜÜ êÜå†Ü‹ü †ÃÜå ü܇ÆÜôÜåÕüÄÜ ôÜܳÜå.".". 336 

[†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß : 100 íÜóÜÚ ÆÜ÷åêÜÜØ œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ †Ø´ÑÜè ¹à¹ÜÍÜ܉ÃÜÜ ‘àüàØËÜÃÜÜ †ÜñÜÏÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïܳÜß ôÜèÜÚÑÜåêÜß ôÜÏÜôÑÜÜ ¥‘åêÜß ÄÜÑÜÜ ÆÜ“ß †ÏܹÜíÜܹÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ †ÜñÜÏÜ¢íÜÃÜ ³ÜÜìå Æܲ´ÜàØ è´ÜàØ ÷´ÜàØ. ÃÜíÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜå, ÃÜíÜÜ ÆÜÝÓœÜÑÜÜå ³Ü´ÜÜ è´ÜÜ ÷´ÜÜ. ´ÜåÏÜÜØÑÜ ƒÜÜôÜ ‘ÓßÃÜå ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜ ÆܑܵÜÓ´íÜ †ÃÜå ôÜÜÝ÷´ÑÜ èÄÜ´ÜÃÜÜ ´ÜÜÓêÜ܆Üå ôÜܳÜå ´ÜåÏÜÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ †ÜÄÜì è´ÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, ÄÜàèÓÜ´Ü ÝíܾÜôÜÍÜÜ †ÃÜå ÄÜàèÓÜ´Üß ôÜÜÝ÷´ÑÜ ÆÜÝÓóܹ ôÜܳÜå ÃÜÜ´ÜÜå ¡å²ß †ÜÆÜíÜÜÓÜå ËÜÃÜß Ó÷åíÜÜÃÜÜå ÷´ÜÜå, ÄÜàèÓÜ´Üß ôÜÜÝ÷´ÑÜ †ÃÜå ôÜÏÜÜè¢íÜÃÜ ÆÜÓ †ÏÜßü “ÜÆÜ “Üå²ß èíÜÜÃÜÜå ÷´ÜÜå. .".".

†ÜçøüÜçËÜÓ, 1915 1. 2. 3³Üß 4. 5.

6³Üß 9. 10. 11³Üß 12. 13³Üß 16. 17. 18. 19. 20. 2 1³Üß 22. 23. 24. 25³Üß 27

†ÏܹÜíÜܹ": íÜÜêÜ¢ ÄÜÜåÝíÜù¢ ¹åôÜ܉ ÏÜìíÜÜ †ÜíÑÜÜ. †ÏܹÜíÜܹ. †ÏܹÜíÜܹ. †ÏܹÜíÜܹ": ôÜÜØèå, ÆÜÂåÏÜÜÍÜ܉ ÷ÜçêÜÏÜÜØ, øêÜåøüÓÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜÆܹå ÏÜìåêÜß, ¹àó‘Üì ôÜØ‘üÝÃÜíÜÜ †ØÄÜåÃÜß ¡÷åÓôÜÍÜÜÏÜÜØ ËÜÜåêÜ´ÜÜØ, ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ÝÃÜÏÜÜÑÜåêÜß ôÜÝÏÜÝ´Ü (èåÏÜÜØ †åÏÜÃÜàØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ÃÜÜÏÜ ÆÜ±Ü ÷´ÜàØ ´Üå) ¡´Üå ËÜÁÜå ÉÓß êÜÜå‘ÜåÃÜå †ÜòÜÜôÜÃÜ †ÃÜå ÓÜ÷´Ü †ÜÆÜå †åíÜÜå †ÃÜàÓÜåÁÜ ‘ÑÜÜåÚ. †ÏܹÜíÜܹ. ôÜÜåÝèµÜÜ": “ܵÜÜêÜÑÜÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü ÆÜåüêÜܹ": “ܵÜÜêÜÑÜÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü. †ÏܹÜíÜܹ. †ÏܹÜíÜܹ. [†ÏܹÜíÜܹ] †ÏܹÜíÜܹ. [†ÏܹÜíÜܹ] †ÏܹÜíÜܹ. †ÏܹÜíÜܹ": ôÜÜØèå, ÆÜÂåÏÜÜÍÜ܉ ÷ÜçêÜÏÜÜØ, ÆÜØݲ´Ü ÏÜàÝÃÜñÜß ÃÜÜÄÜ¢ ôíÜÜÏÜßÃÜÜ `ÁÜÏÜÚÃÜàØ ƒÜÓàØ ôíÜéÆÜ' ‹ÆÜÓÃÜÜ ÍÜÜóÜ±Ü ÆÜ“ß íÜø´ÜÜÃÜÜå †ÜÍÜÜÓ ÏÜÜÃÑÜÜå. †ÏܹÜíÜܹ. †ÏܹÜíÜܹ": ÃÜÓÕôÜ÷ÓÜíÜ Lead Kindly LightÃÜàØ ÄÜàèÓÜ´Üß ÍÜÜóÜÜØ´ÜÓ ê܉ÃÜå †ÜíÑÜÜ. †ÏܹÜíÜܹ": ÓܵÜå †å ÝíÜïÜå †åÏÜÃÜß ôÜܳÜå œÜœÜÜÚ ‘Óß.1 †ÏܹÜíÜܹ. 

1 †Ü ÍÜèÃÜÃÜàØ ÄÜàèÓÜ´Üß ÍÜÜóÜÜØ´ÜÓ `ÆÜÂåÏÜì ŸÑÜÜåÝ´Ü ´ÜÜÓÜå ¹ÜƒÜíÜß. . . .' †Ü ÍÜèÃÜ ôÜÜËÜÓÏÜ´Üß †ÜñÜÏÜÏÜÜØ ¹Ó ïÜà˜íÜÜÓå ôÜÜØèÃÜß ÆÜÂܳÜÚÃÜÜÏÜÜØ ÄÜíÜÜ´ÜàØ.

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

337


28. ÏÜàØË܉1": †åÏÆÜÜÑÜÓ Ý³ÜÑÜåüÓÏÜÜØ, ÝÄÜÓÏÜßü ÆܽݴÜ2 †ØÄÜåÃÜß íÑÜ܃ÑÜÜÃÜÏÜÜìÜÃÜàØ ÆÜ÷åêÜàØ íÑÜ܃ÑÜÜÃÜ †ÜÆÑÜàØ. ÆÜÂÏÜàƒÜ ôÜÓ ‡ËÜÂÜ÷ßÏÜ Ó÷ßÏÜ´ÜàêêÜÜ. 29³Üß 30. †ÏܹÜíÜܹ.3 31. †ÏܹÜíÜܹ": èÏÜÃÜÜêÜÜêÜ ËÜ¡è ÏÜìíÜÜ †ÜíÑÜÜ.4

ÃÜíÜåÏËÜÓ, 1915 1³Üß 5 †ÏܹÜíÜܹ. 6. †ÏܹÜíÜܹ": ‡Ã¹àêÜÜêÜ ÑÜÜݤܑ ÏÜìíÜÜ †ÜíÑÜÜ. 7. †ÏܹÜíÜܹ. 8. †ÏܹÜíÜܹ": ‘ÜÓ´Ü‘ ôÜ๠1 ÝíܘÏÜ ôÜØíÜ´Ü ÏÜàèËÜ ËÜåôÜ´ÜàØ íÜóÜÚ. ÝÏÜêÜÏÜèâÓÜåÃÜÜØ ËÜÜì‘ÜåÃÜß ïÜÜìÜÃÜÜ ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜå ÃÜÜå´ÜÑÜÜÚ. 9³Üß 10. †ÏܹÜíÜܹ. 11. †ÏܹÜíÜܹ": ôÜíÜÚÃüÖôÜ †ÜçÉ ‡ÞòÑÜÜ ôÜÜåôÜÜÑÜüßíÜÜìÜ ²Üç. ÷ÝÓ ñÜß‘äó±Ü ¹åíÜ †ÜíÑÜÜ. 12. [†ÏܹÜíÜܹ]. 13. †ÏܹÜíÜܹ": ²Üç. ¹åíÜÃÜÜ ÍÜÜóܱÜÏÜÜØ ÷ÜèÓ, ô³Üì †ÜñÜÏÜ, ÝíÜóÜÑÜ ÄÜÜåƒÜêÜåÃÜÜå †Ø´Ü‘Üì. 14. †ÏܹÜíÜܹ": ôíÜ. ïÜå« ÆÜÂåÏÜœÜع ÏÜÜå´ÜßœÜع ݹÄÜØËÜÓ èæÃÜ ËÜÜåݲÛÄÜ ïÜÜìÜÃÜÜ íÜÜÝóÜÚ‘ ôÜÏÜÜÓØÍÜÏÜÜØ ‹ÆܹåïÜ, ÆÜÂÏÜàƒÜ, ÏÜÄÜÃÜÍÜ܉ œÜ´ÜàÓÍÜ܉ ÆÜüåêÜ. ôíÜ. ÝÉÓÜåèïÜÜ÷ ÏÜ÷å´ÜÜ ËÜÜËÜ´ÜÃÜß ÝÏÜÕüÄÜÏÜÜØ ÍÜÜÄÜ êÜßÁÜÜå.6 15. †ÏܹÜíÜܹ7 : ôÜÜØèå, ÆÜÂåÏÜÜÍÜ܉ ÷ÜçêÜÏÜÜØ, ÝÉÓÜåèïÜÜ÷ ÏÜ÷å´ÜÜÃÜÜ †íÜôÜÜÃÜ †ØÄÜåÃÜß ïÜÜå‘ôÜÍÜÜÏÜÜØ ËÜÜåêÑÜÜ, ÆÜÂÏÜàƒÜ, ôÜÓ œÜàÃÜßÍÜ܉. ÄÜàèÓÜ´Ü ôÜÍÜÜÃÜÜ8 ÝÃÜÑÜÏÜÜå ™Ü²íÜÜ, ÄÜÜåÕíܹÓÜíÜ ÆÜÜüßêÜÃÜå ´ÑÜÜØ ÏÜìåêÜß ËÜå«‘ÏÜÜØ ÍÜÜÄÜ êÜßÁÜÜå. ÄÜÜØÁÜߢ ‹ÆÜÆÜÂÏÜàƒÜ œÜâØüÜÑÜÜ. 16³Üß 19. †ÏܹÜíÜܹ : ´ÜÝËÜÑÜ´Ü ÃÜÓÏÜ. 20. [†ÏܹÜíÜܹ]. 5

1 `ÆÜ¡ËÜØÁÜà'ÃÜÜ ´ÜÜ. 7-11-'15ÃÜÜ †Ø‘ ÆÜÓ³Üß è±ÜÜÑÜ “å ‘å ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÆÜÂåÓ±ÜܳÜß ÏÜàØË܉ÏÜÜØ Imperial Indian Citizenship Association ô³ÜÆÜÜÑÜàØ “å; †ÃÜå †Ü ÏÜزì, ÆÜÓ¹åïÜÏÜÜØ Ó÷å´ÜÜ Õ÷¹ß†ÜåÃÜàØ ÏÜÜÃÜ èìíÜÜÑÜ †åíÜß ´ÜèíÜßè ‘ÓïÜå. ô³ÜÜÆÜÃÜÜÃÜß œÜÜå’ôÜ ´ÜÜÓ៚ ÏÜìß ïÜ‘ß ÃܳÜß. 2 Õ÷¹ ËÜ÷ÜÓ, ÝËÜÂÝüïÜ ôÜØô³ÜÜÃÜÜåÏÜÜØ ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ‘ÓÜÓÆܵܳÜß ËÜØÁÜ܉ÃÜå èíÜÜÃÜß ÆܽݴÜ. †Ü ‘ÓÜÓÆܵÜÃÜå `†åÄÜÂßÏÜåÃü' ‘÷å´ÜÜ. †å ïÜ˹ÃÜÜå †ÆÜÍÜÂØïÜ ³Ü‰ÃÜå `ÝÄÜÓÏÜßü' ïÜ˹ ËÜÃÑÜÜå. †ÜíÜÜ ÏÜèâÓÜåÃÜàØ ÆÜ÷åêÜàØ èâ³Ü ÃÜÜ´ÜÜêÜÏÜÜØ ´ÜÜ. 16-11-1860ÃÜÜ ÓÜåè ÆÜ÷ÜÇœÑÜàØ ÷´ÜàØ. 3 †´ÑÜÜÓ †ÄÜÜ‹ †ÏܹÜíÜܹÃÜÜ Ý²Þôü×øü ÏÜçÝèôü×åüå †ÜñÜÏÜÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü êÜßÁÜß ÷´Üß. œÜÜå’ôÜ ´ÜÜÓ៚ ÏÜìß ïÜ‘ß ÃܳÜß. 4 †Ü †åÏÜÃÜß ÆÜ÷åêÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü ÷ïÜå. 5 ´ÜÜ. ÆÜÜØœÜÏÜ߆å ÝÉÓÜåèïÜÜ÷ ÏÜ÷å´ÜÜÃÜàØ †íÜôÜÜÃÜ ³ÜÑÜàØ. 6 †Ü ÏÜÜÝ÷´Üß ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ²ÜÑÜÓßÏÜÜسÜß êÜßÁÜß “å. †ÜÃÜå †ØÄÜåÃÜß ¡÷åÓôÜÍÜÜ ËÜßèå ݹíÜôÜå ³Ü‰ ÷´Üß. †åüêÜå †Üèå èå ÝÏÜÕüÄÜ ³Ü‰ ÷ïÜå ´Üå, ôÜÍÜÜ ÝíÜïÜåÃÜß ÆÜÂܳÜÝÏÜ‘ œÜœÜÜÚ †ØÄÜå ÷ïÜå. ²ÜÑÜÓßÏÜÜØ ´ÜÜ. 15ÃÜß ôÜÍÜÜ ÝíÜïÜå ‘Ü؉ ‹êêÜåƒÜ ÃܳÜß! 7 ÆÜØݲ´Ü ôÜàƒÜêÜÜêÜ¢ †Ü †ÓôÜÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÆÜ÷åêÜß íÜƒÜ´Ü ÏÜëÑÜÜ ÷ïÜå. 8 ÄÜàèÓÜ´Ü ôÜÍÜÜ ÃÜÜÏÜÃÜß ôÜØô³ÜÜ ‘ÜýÄÜÂåôÜ ‘ÝÏÜüß ´ÜÓß‘å ‘ÜÏÜ ‘Ó´Üß ÷´Üß.

338 

[†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


21. †ÏܹÜíÜܹ": ÓÝíÜïÜØ‘Ó íÑÜÜôÜ (ÏÜ÷ÜÓÜè) ÏÜìíÜÜ †ÜíÑÜÜ.1 ôÜÜØèå ÆÜÜØœÜ íÜÜÄÑÜå, ÆÜÂåÏÜÜÍÜ܉ ÷ÜçêÜÏÜÜØ, ÓÜèœÜغ èÑÜØ´ÜßÃÜß ôÜÍÜÜÏÜÜØ ÆÜÂÏÜàƒÜÆܹå.2 ƒÜâËÜ ™ÜÜÇ™ÜÜü. ÄÜÜØÁÜߢ†å ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ÃÜß ÁÜÏÜ‘ß †ÜÆÜß ´ÑÜÜÓå ïÜÜØÝ´Ü ô³ÜÆÜ܉. 22. †ÏܹÜíÜܹ": †Ü èÑÜØ´Üß ÝÃÜÝÏܶÜå ôÜÜØèå †ÜñÜÏÜÏÜÜØ ÍÜÜóܱÜ. 23³Üß 26. †ÏܹÜíÜܹ. 27. [†ÏܹÜíÜܹ]. 28. †ÏܹÜíÜܹ": ÆÜÂåÏÜÜÍÜ܉ ÷ÜçêÜÏÜÜØ, ôÜÜØèå œÜÜÓ íÜÜÄÑÜå ïÜ÷åÓÃÜÜ ÆÜ÷åêÜÜ †Ü‰.ôÜß.†åôÜ. ÃÜÜÃÜÜêÜÜêÜ œÜßÏÜÃÜêÜÜêÜ ÏÜ÷å´ÜÜÃÜå ¡÷åÓ ÏÜÜÃÜÆܵÜ, ÆÜÂÏÜàƒÜô³ÜÜÃÜå ôÜÓ œÜßÃÜàÍÜ܉, ÄÜÜØÁÜߢ†å †Ü‰. ôÜß. †åôÜ. †ÃÜå ܴ݃ÜÜËÜÁÜÜÓ߆ÜåÃÜå œÜßÏÜ‘ß †ÜÆÜ´ÜàØ ÍÜÜóÜ±Ü ‘ÑÜàÛ. 29. [†ÏܹÜíÜܹ]. 30. †ÏܹÜíÜܹ. 

1 †Ü †åÏÜÃÜß ÆÜ÷åêÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü ÷´Üß. 2 (1) `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ †ÃÜå ôÜ´ÑÜ'ÃÜÜ ôÜÃÜå 1915ÃÜÜ Ý²ôÜåÏËÜÓÃÜÜ †Ø‘ÃÜÜ ÆÜÜÃÜÜ 283 ‹ÆÜÓ †ÜÃÜß ´ÜÜÓ៚ 20 è±ÜÜíÜß “å, ÆÜÓØ´Üà `ÆÜ¡ËÜØÁÜà'ÏÜÜØ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ²ÜÑÜÓßÏÜÜØ ´ÜÜ. 21 è±ÜÜíÜß “å. íÜìß ÆÜâÃÜÏÜ ÆÜ±Ü †Üèå ÷´Üß †å ôíÜß‘ÜÓß “å.

ÝÃÜíÜäݶÜÃÜÜÇÁÜ ñÜß ‹ôÏÜÜÃÜÍÜ܉ ïÜåƒÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ 41 íÜóÜÚ ôÜåíÜÜ †ÜÆÜßÃÜå ´ÜÜ. 20-11-'15ÃÜÜ ÓÜåè ÝÃÜíÜä¶Ü ³ÜÑÜÜ “å. íÜóÜÚ 1974ÏÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ ¡å²ÜÑÜÜ ´ÑÜÜÓ³Üß ËÜ܇ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜÏÜÜØ ‘ÜÑÜÚÓ´Ü ‹ôÏÜÜÃÜÍÜ܉ÃÜÜ ÝÆÜ´ÜÜ ÆÜ±Ü ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ ôÜåíÜÜ †ÜÆÜß œÜàøÑÜÜ “å. †÷åÏܹÍÜ܉ ÏÜïÜßÃ܃ÜÜ´ÜÜÏÜÜØ ÉÜçÓÏÜåÃÜ ÷´ÜÜ, ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ‘ÜÏÜÏÜÜØ ÝÃÜó±ÜÜ´Ü ÷´ÜÜ. ÃÜÏÜ´ÜÜ †ÃÜå ÝÏÜêÜÃÜôÜÜÓ ôíÜÍÜÜíÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜØ ôÜÜæ ôÜåíÜ‘ÜåÃÜÜ ù¹ÑÜÏÜÜØ ‹ôÏÜÜÃÜÍÜ܉ÃÜàØ ô³ÜÜÃÜ ÓûàØ. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜÝÓíÜÜÓ íÜ´Üß ´ÜåÏÜÃÜå ôíÜô³Ü †ÃÜå ¹ß™ÜÜÚÑÜà ¢íÜÃÜ ÏÜÜüå ƒÜâËÜ ƒÜâËÜ ïÜàÍÜ圓Ü. . .

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜåíÜ‘ÜåÃÜå èÃÏÜݹÃÜÃÜß ïÜàÍÜ圓Ü

ÃÜíÜåÏËÜÓ – ݲôÜåÏËÜÓ, 2015 ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜåíÜ‘Üå íÜÄÜÓ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß ÝíÜ‘ÜôÜíÜÜ´ÜÜÚ †ÁÜâÓß “å. ´ÜåÏÜÃÜß ÝÃÜó«Ü †ÃÜå ÏÜ÷åÃÜ´ÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå è ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÃÜíÜ ¹ÜÑÜ‘Ü ‹ÆÜÓÜشܳÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå ÁÜÏÜÚ ËÜ¡íÜß ÓûàØ “å. ñÜß ÍÜ߃ÜÜÍÜ܉ ÃÜÜ. ôÜÄÜÓ, ËÜ܇ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • è. ´ÜÜ. 10-11-1954 ñÜß ôÜàÃÜßêÜÍÜ܉ œÜØ. ‹ÆÜÜÁÑÜÜÑÜ, ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 10-12-'57

ñÜß ‘ÜØÝ´ÜÍÜ܉ ÆÜâ. ÆÜÜÓ™Üß, ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 10-11-'56 ñÜß ÄܱÜÆÜ´ÜÍÜ܉ ¹. ÆÜüåêÜ, ËÜ܇ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 11-12-'55

ñÜß ÷ÝÓïÜÍÜ܉ êÜ. ‘Üåóüß, Ý÷ôÜÜËÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 11-11-'62 ñÜß †ïÜÜå‘ÍÜ܉ ¹. ÍÜÜíÜôÜÜÓ, ËÜ܇ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 21-12-'58

ñÜß ÆÜÂíÜß±ÜÍÜ܉ ôÜÜå. ÆÜ¡ÆÜÝ´Ü, Ý÷ôÜÜËÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 02-12-'53 ôÜàñÜß ÷óÜÜÚËÜ÷åÃÜ Ýè. ¹íÜå, ÆÜÂâÉ íÜÜØœÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 22-12-'53

ñÜß ÃÜÓåïÜÍÜ܉ ‘ÜØ ÓܱÜÜ, ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 07-12-'61 ñÜß ÆÜÂíÜß±ÜÍÜ܉ †. ÆÜÓÏÜÜÓ, ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 31-12-'59

ôÜàñÜß ÏÜÜÑÜÜËÜ÷åÃÜ ÷ß. ïÜÜ÷, ÆÜÂåôÜ ‘ÜÑÜÜÚêÜÑÜ

• 09-12-'63 ôÜàñÜß ÍÜÜÓ´ÜßËÜ÷åÃÜ ¹ß. ÍÜ©, Ý÷ôÜÜËÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 03-01-'60

ñÜß ÓÜèåïÜÍÜ܉ œÜØ. ‹ÆÜÜÁÑÜÜÑÜ, ÆÜÂåôÜ ‘ÜÑÜÜÚêÜÑÜ

• 10-12-'55 ñÜß ôÜÜåÏÜÃÜÜ³Ü Ó. ¡åóÜß, ËÜ܇ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 18-01-'60

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] 

339


નવજીવન

નવરૂપ. . . નવસંસ્કરણ. . . નવપ્રવેશ. . .

બાળકથી લઈને વૃદ્ધ ઉપવાસીથી લઈને આહારી વટેમાર્ગુથી લઈને વિશિષ્ટ સ્થળના મુલાકાતી અને ગાંધીજીમાં રસ ધરાવનાર સૌ દેશવાસી-વિદેશનિવાસીને આમંત્રે છે. . . નવજીવન મંગળવારથી રવિવાર, બપોરના 12:00થી રાત્રિના 9:00 •

દેશભરનાં કલાકારોને પોતાની કલાકૃ તિના પ્રદર્શન માટે વિશાળ સ્પેસ અને આદર્શ પ્રકાશવ્યવસ્થા પૂરું પાડતું પ્લૅટફોર્મ એટલે સત્ય આર્ટ ગેલેરી

• યુવાનોને ગાંધીવિચાર સાથે જોડતું એસ્થેટિક સ્થાન એટલે કર્મ કાફે • ગાંધીજી અંગે વાંચવા-વિચારવા-ચર્ચવા ને ગાંધીસાહિત્ય ખરીદવા માટેનો

મુક્ત માહોલ એટલે કર્મ કાફે

લેખકો-કવિઓ-સાહિત્યકારો-કર્મશીલોને કળા-સાહિત્ય-સાંપ્રત વિચારણા કરવા માટેનું મોકળું મેદાન એટલે કર્મ કાફે

મુદ્ દે ચર્ચા-

• મિત્રમિલન હોય કે પારિવારીક-સામાજિક મેળાવડો, ખુલ્લા આકાશ હે ઠળ

શનિ-રવિ સાત્વિક ભોજનનો આનંદ આપતી ગાંધીથાળી જમવાનું ઠેકાણું એટલે કર્મ કાફે

નવજીવનની વિકાસવાર્તાની મહત્ત્વની તારીખ અને તવારીખ રજુ કરતું માણવાલાયક સ્થળ એટલે નવજીવન મ્યુઝિયમ

ÏÑÜàÝ”ÑÜÏÜÏÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß ÏÜ÷¶íÜÆÜâ±ÜÚ ™ÜüÃÜÜÃÜß ´ÜÜÓ៚ †ÃÜå ´ÜíÜÜÓ߃Ü

ÃÜíÜ¢íÜÃÜ †ÃÜå ÑÜØÄÜ ‡ÝòÑÜÜ †Ü ÏÜïÜßÃÜ ÆÜÓ “ÆÜÜ´ÜÜØ.


`ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ œÜÜ÷‘Üå – íÜܜܑÜå – ÄÜÂÜ÷‘ÜåÃÜå . . . `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜàØ êÜíÜÜèÏÜ ÷íÜå³Üß ‘Üå‰ÆÜ±Ü ÏÜÝ÷ÃÜå ÍÜÓß ïÜ‘ÜÑÜ “å. †Ü ÏÜÜüå, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü/Navajivan TrustÃÜÜ ÃÜÜÏÜå ÏÜÃÜ߆Üç²ÚÓ †³ÜíÜÜ œÜå‘ ÏÜÜå‘êÜÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å.  éËÜé êÜíÜÜèÏÜ ÍÜÓß ïÜ‘ÜÑÜ “å.  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ËÜý‘ †å‘Ü‹ÃüÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÝÃÜÁÜÜÚÝÓ´Ü Ó‘ÏÜÃÜÜå œÜå‘ †³ÜíÜÜ    Ó‘ÏÜ èÏÜÜ ‘ÓÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å. ´ÜåÃÜß ÝíÜÄÜ´Ü †Ü ÆÜÂÏÜܱÜå “å": 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü/Navajivan Trust ËÜý‘": ôüåü ËÜý‘ †ÜçÉ ‡ÝòÑÜÜ  ËÜÂÜÃœÜ": †ÜñÜÏÜ ÓÜå² ‘ÓÃü †å‘Ü‹Ãü  †å‘Ü‹Ãü ÃÜØËÜÓ": 10295506832  ËÜÂÜÃœÜ ‘Üå²": 2628 †Ü‰†åɆåôÜ ‘Üå²": SBIN 0002628  †åÏ܆܉ôÜ߆ÜÓ ‘Üå²": 380002006 ôÜÓÃÜÜÏÜàØ": †åôÜ.ËÜß.†Ü‰ †ÜñÜÏÜ ÓÜå², ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß« ‘çÏÆÜôÜ,   ÆÜÜåôü ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, †ÏܹÜíÜܹ"–"380014, ÄÜàèÓÜ´Ü ÓÜŸÑÜ, ÍÜÜÓ´Ü ÝíÜïÜåóÜ ÃÜÜÇÁÜ : ËÜý‘ †å‘Ü‹ÃüÏÜÜØ êÜíÜÜèÏÜÃÜß Ó‘ÏÜ èÏÜÜ ‘ÓÜíÑÜÜ ÆÜ“ß 079 27540635 (†ç‘ôüåÃïÜÃÜ 218 †³ÜíÜÜ 224) ÃÜØËÜÓ ÆÜÓ ÉÜåÃÜ ‘ÓßÃÜå ¡±Ü ‘ÓïÜÜå. †Ü ‹ÆÜÓÜØ´Ü èåÏÜÃÜÜ ÃÜÜÏÜå êÜíÜÜèÏÜ †³ÜíÜÜ ÍÜåüéÆÜå †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ÏÜåìíÜíÜÜ-ÏÜÜå‘êÜíÜÜ ‡œ“Üå “Üå, ´ÜåÏÜÃÜß ôÜØÆÜâ±ÜÚ ÝíÜÄÜ´Ü Ó‘ÏÜ ÍÜÑÜÜÚÃÜß ÝôêÜÆÜ ôÜܳÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüÃÜÜ ôÜÓÃÜÜÏÜÜ ÆÜÓ ÏÜÜå‘êÜß †ÜÆÜíÜÜ ÃÜÏÜ ÝíÜÃÜØ´Üß. èå³Üß ‘ÓßÃÜå ïÜøÑÜ †åüêÜàØ íÜ÷åêÜÜ †Ø‘ ´ÜåÏÜÃÜÜ ôÜÓÃÜÜÏÜå ÆÜ÷ÜÇœÜß ïÜ‘å. êÜíÜÜèÏÜ ÍÜÑÜÜÚÃÜß ÝíÜÄÜ´Ü èåíÜß íÑÜíÜô³ÜÜÆÜ‘ ÆÜÜôÜå ÆÜ÷ÜÇœÜå ‘å ïÜøÑÜ ´ÜåüêÜß ´íÜÓÜ†å †å ÏÜÝ÷ÃÜÜÃÜÜå †Ø‘ ÏÜÜå‘êÜß †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å, ´Üå³Üß †Ø‘ ÏÜÜå²Ü ÏÜìíÜÜ †³ÜíÜÜ ÃÜ ÏÜìíÜÜ ÆÜÜ“ì üÆÜÜê܃ÜÜ´ÜÜÃÜß ÏÜÑÜÜÚ¹Ü ÆÜ±Ü èíÜÜËܹÜÓ ÷Üå‰ ïÜ‘å. ÏÜÜüå èåÏÜÃÜå êÜíÜÜèÏÜÃÜÜÇÁܱÜßÃÜß ƒÜÓ܉ ³ÜÑÜÜÃÜÜ ôÜÜ´Üå‘ Ý¹íÜôÜÏÜÜØ †Ø‘ ÃÜ ÏÜìå ´ÜÜå ôÜÜæÆܳÜÏÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÝíÜô´ÜÜÓÃÜß ÆÜÜçôü †ÜçÝÉôÜ ÆÜÓ ôÜØÆÜ‘Ú ‘ÓíÜÜ ÝíÜÃÜØ´Üß.

ÄÜÜØÁÜß †ÃÜå ‘ìÜ ÝíÜïÜåóÜÜØ‘ “âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü _ 15/-

ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ ÝíÜïÜåóÜÜØ‘ “âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü _ 40/-

ôíÜÓÜè ÝíÜïÜåóÜÜØ‘ “âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü _ 25/-

Óè´Ü †Ø‘ “âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü _ 25/-

`ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ “âü‘ †Ø‘ÃÜÜ íÜåœÜÜ±Ü ÏÜÜüå Ýíܘå´ÜÜÃÜÜÇÁܱÜß ´Ü³ÜÜ êÜíÜÜèÏÜ êÜåíÜÜ ÏÜÜüå †åèÃôÜßÃÜß ïÜÜåÁÜÃÜàØ ‘ÜÑÜÚ œÜÜêÜà “å. 079-27540635 (218) ÆÜÓ ôÜØÆÜ‘Ú ‘ÓßÃÜå ÝíÜÄÜ´Üå ÏÜÜÝ÷´Üß ÏÜåìíÜß ïÜ‘ÜïÜå.

342 

[†ÜçøüÜå."–"ÃÜíÜåÏËÜÓ 2015] ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


વ્યક્તિગત જીવન અને સમાજજીવનમાં ધર્મની અનિવાર્યતા બતાવતો કાકાસાહે બનો લેખ

343


નવા વર્ષના સંકલ્પ અંગે રવીન્દ્રનાથ ઠાકુ રનું કાવ્ય અને તેનો મહાદેવ દેસાઈએ કરે લો અનુવાદ

344

Profile for Navajivan Trust

Navajivanno Akshardeh Oct-Nov 2015  

House magazine of Navajivan Trust, Year 03, Issue 10-11

Navajivanno Akshardeh Oct-Nov 2015  

House magazine of Navajivan Trust, Year 03, Issue 10-11

Advertisement