Page 1

íÜóÜÚ": 03 †Ø‘": 7 ôÜìØÄÜ †Ø‘ : 27   •  èàêÜ܉ 2015

“âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü": _ 15


íÜóÜÚ": 03 †Ø‘": 7 ôÜìØÄÜ †Ø‘ : 27   •  èàêÜ܉ 2015 “âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü": _ 15

´ÜصÜß ÝíÜíÜå‘ ¹åôÜ܉ ôÜØÆÜܹ‘ ‘å´ÜÃÜ éÆÜåÓÜ ÆÜÓÜÏÜïÜÚ‘ ‘ÝÆÜêÜ ÓÜíÜêÜ

1. ¡÷åÓ ÷Üå¼Ü†Üå †ÃÜå ÃÜÜå‘Ó߆Üå. . . . . . . . . . . Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ÏÜïÜéíÜÜìÜ. . . . 187 2. †ÜÆܱÜàØ ÝïÜšÜ±Ü . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . †ÜœÜÜÑÜÚ ‘äÆÜÜêÜÜÃÜß. . . . 193 3. ÝïܚܱÜÏÜÜØ †ÃÜàËÜØÁÜ : †ÃÜàËÜØÁÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ . . . . . . . . . . . . ‡êÜÜ Ó. ÍÜ©. . . . 200 4. ôÜíÜÜÛÄÜß ÝïܚܱÜÃÜß íÜÜ´Ü ÄÜÜØÁÜߢ ê܉ †ÜíÑÜÜ : ÏÜ. ¡å. ÆÜüåêÜ. . . ‘å´ÜÃÜ éÆÜåÓÜ. . . . 206 5. ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÉàÓôܹÃÜàØ ô³ÜÜÃÜ. . . . . . . . . . . . . . . . . . ÝíܬêܹÜôÜ ‘Üå«ÜÓß. . . . 209 6. ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ : ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ. . . . . . . . ÝïÜêÆÜÜ ÍÜ© ¹åôÜ܉. . . . 212

ôÜÜèôÜŸ¡ †ÆÜâíÜÚ †ÜïÜÓ ÍÜÜóÜÜïÜàݽ ¹ßÆÜ‘ «Ü‘Ó

7. ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214

†ÜíÜ 1 ‘åìíܱÜß ÝíÜïÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓ ôÜÏÜÜíÜ´ÜÜ ÆÜàô´Ü‘ `ƒÜÓß ‘åìíܱÜß'ÃÜß ÆܳÜÏÜ †ÜíÜäÝ¶Ü (‰. ôÜ. 1938)ÃÜàØ ÏÜàƒÜÆÜäó«

9. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß : 100 íÜóÜÚ ÆÜ÷åêÜÜØ . . . œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ. . . . 215

8. ôÜ´ÑÜ †ÜüÚ ÄÜåêÜåÓß, ‘ÏÜÚ ‘ÜÉå †ÃÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÏÑÜàÝ”ÑÜÏÜÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü ê܉ÃÜå. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214

`ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ œÜÜ÷‘Üå – íÜܜܑÜå – ÄÜÂÜ÷‘ÜåÃÜå.... . . . . . . . . . . . . . 218

†ÜíÜ 4 †ÃÜå 3 ôÜíÜÜÛÄÜß ÝïܚܱÜÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ Óèâ ‘Ó´Üß Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜÃÜß ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜÏÜÜèÏÜÜØ †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ´ÜÜ †ØÄÜå ‘Ü‘Ü ‘ÜêÜåêÜ‘ÓÃÜàØ ÆÜÂíÜœÜÃÜ (÷ÝÓèÃÜËÜØÁÜà , 24 èàêÜ܉ 1938) íÜÜ„óÜ‘ êÜíÜÜèÏÜ : _150/- (¹åïÜÏÜÜØ) _1500/- (ÝíܹåïÜÏÜÜØ) ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ/êÜíÜÜèÏÜ ÏÜÜå‘êÜíÜÜÃÜàØ ôÜÓÃÜÜÏÜàØ íÑÜíÜô³ÜÜÆÜ‘, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß« ÆÜÜ“ì ÆÜÜå. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, †ÏܹÜíÜܹ-380 014 ÉÜåÃÜ": 079-27540635 079-27542634 e-mail ":"sales@navajivantrust.org website ":"www.navajivantrust.org

ôÜà¤Ü íÜܜܑÜåÃÜå. . .

ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÏÜÜØ ŸÑÜÜØ ÆÜ±Ü ôÜÜæèÃÑÜ ôÜܳÜå ê܃ÜÜ±Ü †ÆÜÜÑÜàØ “å, ´ÑÜÜØ ÏÜâìÃÜå íÜÁÜàÏÜÜØ íÜÁÜà íÜÉܹÜÓ Ó÷åíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÓÜÑÜÜå “å. ¡å²±Üß èåÏÜÃÜß ´ÜåÏÜ Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å, ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ ŸÑÜÜØ èéÓ è±Ü܉ ´ÑÜÜØ ÏÜັÜÃÜÜ ¹ÜåóÜÜå †ÃÜå ¡å²±Üß ôÜàÁÜÜÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å †ÃÜå ÆÜܹüßÆÜ ÏÜâ‘íÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ÆÜÂô´Üà´Ü ÆÜܹüßÆÜ ÑܳÜÜ´Ü³Ü Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å, †å ÝôÜíÜÜÑÜÃÜß ÆÜܹüßÆÜ ¹âÓ ‘Ó܉ “å. ôÜÜæèÃÑÜÆÜâíÜÚ‘ÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜå †ÃÜå ÃÜíÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜØ ( ) ‘ÜÌôÜÃÜß ôÜÜÏÜÄÜÂß ÏÜâì ê܃ÜÜ±Ü ÆÜÂÏÜܱÜåÃÜß “å. [ ] ‘ÜÌôÜÏÜÜØ ÏÜâ‘åêÜß ôÜÜÏÜÄÜÂß †ÃÜå èéÓ è±Ü܉ ´ÑÜÜØ ÃÜíÜß ‘åüêÜß‘ ÆÜܹüßÆÜ ôÜØÆÜܹ‘ ¿ÜÓÜ ê܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. èå ÆÜÜÃÜÜØ ÆÜÓ ÏÜâì ê܃ÜܱÜÃÜß ÆÜܹüßÆÜ †ÃÜå ôÜØÆÜܹ‘ÃÜß ÆÜܹüßÆÜ, †åÏÜ ËÜØÃÜå ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜØ ÏÜâì ÏÜÜüå ÏÜâ. †ÃÜå ôÜØÆÜܹ‘ ÏÜÜüå ôÜØ. ‹êêÜåƒÜ ‘ÓÜÑÜÜå “å. èå ÆÜÜÃÜÜ ÆÜÓ ÏÜÜµÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÏÜັÜÜêÜÑÜÏÜÜØ “ÜÆÜßÃÜå ÏÜâì ÆÜܹüßÆÜ “å ´ÑÜÜØ ‘ïÜÜå ‹êêÜåƒÜ ‘ÓÜÑÜÜå ÃܳÜß. èå ÆÜÜÃÜÜØ ÆÜÓ †å‘³Üß íÜÁÜà ÆÜܹüßÆÜ ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜØ ËÜÁÜå è ‘ÜåÃÜÜ ¿ÜÓÜ ´Üå ‹êêÜåƒÜ ÃÜ ‘Ó´ÜÜØ ËÜÁÜß ÆÜܹüßÆÜÃÜå †Ø´Üå ´ÜåÃÜß ÃÜÜÇÁÜ ÏÜà‘܉ “å. †ÏܹÜíÜܹ ƒÜÜ´Üå³Üß ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÑÜàÛ. 186


¡÷åÓ ÷Üå¼Ü†Üå †ÃÜå ÃÜÜå‘Ó߆Üå Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ÏÜïÜéíÜÜìÜ ÍÜÜÓ´Ü èåíÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ ‘åüêÜß‘ ôÜÏÜôÑÜ܆Üå ïÜÜòÜ´Ü ÷ÜåÑÜ “å. ´ÜåÃÜß ÏÜܵÜÜ ‘å ´ÜßíÜ´ÜÜÏÜÜØ ™ÜüܲÜå ³Ü‰ ïÜ‘å ÆÜ±Ü ôÜÏÜôÑÜÜÃÜÜ ôÜØÆÜâ±ÜÚÆܱÜå ÝÃÜÓÜ‘Ó±ÜÃÜß †ÜïÜÜ ÏÜÜåüå ÍÜÜÄÜå «ÄÜÜÓß ÃÜßíܲå. ÄÜÏÜå †åíÜÜ †ÜïÜÜíÜÜ¹ß ÷Üå‰†å ´ÜÜåÆÜ±Ü †Ü íÜÜô´ÜÝíÜ‘´ÜÜ ôíÜß‘ÜÑÜÜÚ ÝíÜÃÜÜ “âü‘Üå ÃÜ Ó÷å. ‘åÏÜ ‘å ÝíÜòÜÃÜß ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüß êÜÜå‘ïÜÜ÷ß ´ÜÓß‘å †Ü”Ü¹ß ÆÜ“ß èå ݹïÜÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜå ‘¹ÏÜ ÏÜÜزÒÜØ ´ÜåÃÜÜ ÏÜâìÏÜÜØ è ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ôÜÆÜÃÜÜÃÜÜ ôíÜÓÜèÃÜß Ý¹ïÜÜÃÜÜ ôÜܳÜß¹ÜÓÜå ÃÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ ÍÜÜóÑÜ‘ÜÓÜå †ÜœÜÜÑÜÚ ‘äÆÜÜêÜÜÃÜß, ÝíÜÃÜÜåËÜÜ ÍÜÜíÜå ‘å Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ÏÜïÜéíÜÜìÜ èåíÜÜ †ÃÜå‘ÜåÃÜå ÉÝÓÑÜܹ Ó÷ß “å. †åüêÜàØ è ÃÜ÷Î ´ÜåÃÜÜ ‹‘åêÜÃÜß Ý¹ïÜÜ ÆÜ±Ü œÜÎÁÜß “å. †ÃÜÜÏÜ´Ü, êÜÜØœÜÓàïÜíÜ´Ü, †ÝÁÜ‘ÜÓ߆Üå †ÃÜå ÃÜå´Ü܆ÜåÃÜÜØ ÍÜܲÜØ-Íܳ³ÜÜØ, †Ü„³Ü‘ †ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜ èåíÜÜ †ÃÜå‘ ÏÜà¼å Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ÏÜïÜéíÜÜìÜÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ËÜ÷àœÜ„œÜ´Ü ÆÜàô´Ü‘ ôÜÏÜâìß ˜ÜØÝ´ÜÏÜÜسÜß. . .

‘ÃÜ‘ ´ÑÜÝè, ‘ÜÝÏÜÃÜß ´ÑÜÝè, ´ÑÜÝè ÁÜÜ´ÜàÃÜ‘Üå ôÜØÄÜ ||1 ´ÜàêÜôÜß êÜ™Üà ÍÜÜåèÃÜ ‘Óß, ¢íÜ´Ü ÏÜÜÃÜ‘å ÓØÄÜ "||1 ÏÜܱÜôÜÃÜå ‘åíÜì ôܶÜÜ †ÃÜå ÆÜÂÝ´Üó«ÜÃÜÜå êÜÜÍÜ è ³Ü´ÜÜå ÃÜÜü‘-œÜÜ-ƒÜܱÜÜØ-ÃÜïÜÜËÜÜ¢(‘Üå‘üåêÜ)ÃÜÜ1 ÏÜåìÜíÜ²Ü ÷ÜåÑÜ, ´ÜÜåÑÜå ´Üå †åÃÜÜ ÆÜÂêÜÜåÍÜÃÜ †ÃÜå œÜÜÝÓµÜÃÜß ÝïÜݳÜêÜ´ÜÜ íÜÄÜåÓå ôÜܳÜå ôÜØÑÜÜåÄÜ ‘ÓíÜÜÃÜå ËܹêÜå ôÜܹ܉ ôÜܳÜå ÏÜÜüå ÆÜâÓ´ÜÜå ³ÜÜÑÜ. ´ÜÜå ÆÜ“ß †åÃÜß ôÜܳÜå ¡å †ÃÜå‘ ÆÜ‘ÜÓÃÜÜ ôÜØÑÜÜåÄÜ ÷ÜåÑÜ †åíÜß ôÜØô‘ÜÝÓ´ÜÜ ‹´ÆÜÃÃÜ ³ÜíÜß ¡å‰†å. †Ü„³Ü‘ êÜÜÍÜÜå †ÃÜå ôÜàƒÜôÜÄÜíܲÜå ¡å²Ü´ÜÜØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´ÜÜå †åÃÜß Ó÷å±Üß †åÃÜàØ †ÃÜå †åÃÜÜ ÓôÜÜêÜÜÃÜàØ †ÜݴܳÑÜ ‘÷åíÜàØ è ïÜàØ? †ÜÆܱÜå ´ÜÆÜÜôÜßïÜàØ ´ÜÜå ¡åïÜàØ ‘å †ÜÆܱÜß ‘ÓÃÜÜÓ܆ÜåÃÜå ôÜÜ¹Ü ¢íÜÃÜÃÜÜ ÀóüÜØ´ÜéÆÜ †ÃÜå ÍÜÜÓéÆÜ †å‘å†å‘ œÜâØüÜÑÜåêÜß ôÜÍÜ܆ÜåÃÜÜ ôÜÍÜÜôܹ ³ÜíÜܳÜß ‘å §œÜß ÃÜ ³ÜÃÜÜÓß ÷ÜåíÜß ¡å‰†å; ƒÜüÜüÜåÆÜ [èÓÜ ôÜÓƒÜÜ ‘ÜÏÜÃÜß ¡÷åÓ ÃÜÜå‘Óß ÆÜÂÜÆ´Ü ³ÜíÜܳÜß ‘åüêÜßÑÜå ¡´ÜÃÜÜ †Ü„³Ü‘ èÄÜ܆å ÍÜÜÓå ‘²Ü‘âüÃÜàØ ´ÜÜåô´ÜÜÃÜ ³ÜíÜàØ ´Üå] íÜÁÜÜÓÃÜÜÓß, †ÃÜå ôÜàƒÜôÜÄÜíܲÜåÃÜÜ êÜÜÍÜÜå ÏÜìå “å. ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ¡÷åÓ ¹Üå²ÁÜÜÏÜ ‘ÓÜíÜÃÜÜÓß †ÃÜå ƒÜœÜÜÚì ÃÜ ËÜÃÜíÜß ¡å‰†å. ‘ÝÏÜüßÃÜÜ ôÜÍÜÜôܹ ³ÜÃÜÜÓÃÜå ‘å ÏÜÜåüÜ ôÜÓ‘ÜÓß †ÝÁÜ‘ÜÓßÃÜå †åÃÜÜ ÝÏܵÜÜåÃÜå †ÃÜå ôÜÄÜÜØíÜ÷ÜêÜÜ؆ÜåÃÜå ÆÜ±Ü †åÃÜàØ ™ÜÓ ÄÜÜØ«ÃÜÜ ÆÜæôÜÜ ƒÜÓœÜíÜÜ ‘å †ÄÜíܲÜå íÜå«íÜÜØ Æܲ´ÜÜØ ÃܳÜß. íÜÁÜÜÓå ôÜÄÜíܲÜå †ÃÜå ÍÜÜåÄÜÜå ÏÜÜüå †Ü‘óÜÚ‘ ÃÜ ËÜÃÜå †åíÜàØ ôÜÇ‘²å †å‘ËÜå ÏÜܱÜôÜ †åíÜÜ ÷ïÜå ‘å èåÏÜÃÜß †ØÄÜ´Ü ‘ÏÜܱÜß [ÁÑÜÜÃÜ] ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å. †å‘ ÏÜÁÑÜÏÜ Þô³ÜÝ´ÜÃÜÜå—‘÷Üå ‘å ÆÜ÷åêÜÜØ ‘Ó´ÜÜØ ‘Ü؉‘ ™Üü´Üß ÷ïÜå, ÆÜ±Ü ÏÜÜåüÜ ÍÜÜÄÜÃÜå ´ÜÜå ´Üå ÏÜÜÝôÜ‘ œÜÜÓôÜÜå-ÆÜÜØœÜôÜÜåÃÜß †ÜíÜ‘ ÆÜÓ ÄÜà¡ÓÜå ‘ÓÃÜÜÓ êÜÜÍܹÜÑÜß ÁÜØÁÜÜå è ËÜÃÜå “å. †ÜíÜß Þô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ôÜíÜåÚ ¡÷åÓ ËÜœÜÓíÜÜì—ÄÜä÷ô³Ü ïÜ÷åÓÏÜÜØ ¢íÜÃÜÃÜàØ èå ÁÜÜå Ó܃Üß ôÜØô³Ü܆Üå ƒÜüÆÜüÜå (üÜåìßËÜØÁÜ ÓÜè‘ÜÓ±ÜÃÜÜ) †ƒÜÜ²Ü ïÜ‘å ´Üå ‘Ó´ÜÜØ ÏÜÜåüÜÏÜÜØ ÏÜÜåüÜ †ÝÁÜ‘ÜÓßÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜàØ ËÜÃÜå †ÃÜå íÜ÷ßíÜü êÜÜØœÜÓàïÜíÜÝ´ÜÑÜÜå ´Ü³ÜÜ íÜÄÜíÜôÜßêÜÜíÜÜìÜå †ÃÜå Ó÷å±Üß‘Ó±ÜßÃÜàØ ÁÜÜå íÜÁÜíÜàØ ÃÜ ¡å‰†å. †Ü ËÜÃÜå †åÏÜÜØ †ÜÿÜÑÜÚ ïÜàØ? †å‘ ÏÜÁÑÜÏÜôÜÓÃÜàØ ÏÜÜÆÜ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ. †å ÆÜåïÜíÜ܉ÃÜÜ ¡÷åÓ ‘ÜÏÜ ôÜܳÜå ôܶÜÜ †ÃÜå ÆÜÂÝ´Üó«Ü ´ÜÜå Ó÷åíÜÜÃÜÜØ ÆÜÂÝôܽ ÃÑÜÜÑÜÜÁÜßïÜ ÓÜÏÜïÜÜôµÜß èåíÜÜ ÝíÜÓêÜ ÆÜàÓàóÜÃÜàØ è. ÆÜ±Ü ´Üå ôÜܳÜå ÁÜÃÜ †ÃÜå ôÜàƒÜôÜÄÜíܲÜåÃÜß ÆÜÂÜÞÆ´Ü 1  ‘ÃÜ‘-‘ÜÝÏÜÃÜß ‘å íÜæÍÜíÜß ÆܹܳÜÜåÚÃÜß êÜÜêÜôÜÜÃÜÜå ´ÑÜÜÄÜ †ÃÜå †êÆÜÜ÷ÜÓ, †å è ôÜÜœÜÜ †³ÜÚÏÜÜØ ¢íÜØ´Ü †åüêÜå ‘å ݘÑÜÜïÜßêÜ ÏÜàï‘åêÜ ³ÜíÜß ¡å‰†å, ôÜ÷åêÜß †ÃÜå †Ü‘óÜÚ‘ ´ÜÜå ÃÜ÷Î ÏÜÃÜàóÑÜÃÜß ôÜÜœÜß †ÜåìƒÜ “å. è. §œÜÜ ÷Üå¼ÜÃÜÜå ÍÜÜÓå ¹ËܹËÜÜå, ïܱÜÄÜÜÓ, ÃÜÜœÜ

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

ôÜÜæèÃÑÜ": ÓÏܱÜß‘ ôÜÜåÏÜåòÜÓ, íܲÜå¹ÓÜ

187


ÓÜóü×ÏÜÜØ ÄÜÏÜå ´ÜåüêÜÜå §œÜÜå ¹ÓŸ¡å ÷ÜåÑÜ, ´ÜåÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜàØ ÁÜÜå †å‘ ÏÜÁÑÜÏÜ ÏÜÑÜÜÚ¹ÜÃÜß ‹ÆÜÓ ÃÜ èíÜàØ ¡å‰†å. ôÜÓ‘ÜÓß ÷Üå¼å¹ÜÓÜåÃÜß ‹œœÜ´ÜÏÜ †ÜíÜ‘ ´Ü³ÜÜ ÝÏÜêÜ‘´ÜÃÜß ÏÜÑÜÜÚ¹Ü ÓÜóü× ÏÜÜüå ƒÜÜÃÜÄÜß †ÜíÜ‘ ´Ü³ÜÜ ÝÏÜêÜ‘´ÜÃÜß ôÜÜÏÜÜÃÑÜÆܱÜå «ÓÜíÜåêÜß ‹œœÜ´ÜÏÜ ÏÜÑÜÜÚ¹Ü ‘Ó´ÜÜØ †Üå“ß ÷ÜåíÜß ¡å‰†å. èåÃÜß ƒÜÜÃÜÄÜß ÝÏÜêÜ‘´Ü ´Ü³ÜÜ †ÜíÜ‘ ÆÜ÷åêÜå³Üß è ´Üå ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜÜÓå ÷ÜåÑÜ ´ÜåÃÜß ÉÓè †íÜæ´ÜÝÃÜ‘ ôÜåíÜÜ †ÆÜÚ±Ü ‘ÓíÜÜÃÜß “å †åíÜß ÆÜÓØÆÜÓÜ ¡ÏÜíÜß ¡å‰†å

ÁÜÜå ´ÜÜå ÃܳÜß è; ÆÜ±Ü ÏÜÑÜÜÚ¹Ü ôÜÜœÜíÜÃÜÜÓ ôÜØôÜÜÓßÃÜàØ è ÁÜÜå “å. †åÃÜÜØ ƒÜÜÃÜÄÜß ´ÜåÏÜ è ¡÷åÓ ôÜåíÜÜÃÜÜØ êÜíÜÜèÏÜÜåÏÜÜسÜß ³ÜÃÜÜÓß ‘ÏÜܱÜß †ÜüêÜÜå è ƒÜÓœÜ ÝÃÜÍÜÜíÜß ïÜ‘å †å ÏÜÑÜÜÚ¹ÜÏÜÜØ Ó÷åíÜß ¡å‰†å. èåÃÜàØ ¢íÜÃÜ †Ü ÁÜÜåӱܳÜß §œÜàØ ¡ÑÜ †³ÜíÜÜ èåÃÜß ôÜåíÜÜ ¹ÓÏÑÜÜÃÜ ÝÏÜêÜ‘´Ü íÜÁÜå ´ÜåÃÜå ‘Ü؉‘ ÆÜ±Ü ËÜߢ †ÜíÜ‘ “å †åÏÜ íÜ÷åÏÜ †ÜíÜíÜÜÃÜå ‘Ü ÄܱÜÜÑÜ. †å †ÜíÜ‘ íÜô´Üà†ÜåÃÜß †ØÄÜ´Ü ÍÜåü íÜÁÜíÜܳÜß ³Ü´Üß ƒÜœÜÚÃÜß ËܜܴÜÃÜå êÜßÁÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜåÑÜå ´Üå †ÑÜÜåÄÑÜ êÜÜÄÜíÜß ¡å‰†å. ÓÜóü×ÏÜÜØ ÄÜÏÜå ´ÜåüêÜÜå §œÜÜå ¹ÓŸ¡å ÷ÜåÑÜ, ´ÜåÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜàØ ÁÜÜå †å‘ ÏÜÁÑÜÏÜ ÏÜÑÜÜÚ¹ÜÃÜß ‹ÆÜÓ ÃÜ èíÜàØ ¡å‰†å. ôÜÓ‘ÜÓß ÷Üå¼å¹ÜÓÜåÃÜß ‹œœÜ´ÜÏÜ †ÜíÜ‘ ´Ü³ÜÜ ÝÏÜêÜ‘´ÜÃÜß ÏÜÑÜÜÚ¹Ü ÓÜóü× ÏÜÜüå ƒÜÜÃÜÄÜß †ÜíÜ‘ ´Ü³ÜÜ ÝÏÜêÜ‘´ÜÃÜß ôÜÜÏÜÜÃÑÜÆܱÜå «ÓÜíÜåêÜß ‹œœÜ´ÜÏÜ ÏÜÑÜÜÚ¹Ü ‘Ó´ÜÜØ †Üå“ß ÷ÜåíÜß ¡å‰†å. èåÃÜß ƒÜÜÃÜÄÜß ÝÏÜêÜ‘´Ü ´Ü³ÜÜ †ÜíÜ‘ ÆÜ÷åêÜå³Üß è ´Üå ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜÜÓå ÷ÜåÑÜ ´ÜåÃÜß ÉÓè †íÜæ´ÜÝÃÜ‘ ôÜåíÜÜ †ÆÜÚ±Ü ‘ÓíÜÜÃÜß “å †åíÜß ÆÜÓØÆÜÓÜ ¡ÏÜíÜß ¡å‰†å. ‰ôü ˆÝ²ÑÜÜ ‘ØÆÜÃÜßÃÜÜ í܃ܴܳÜß †Üè ôÜàÁÜß `Íܳ³ÜàØ' †å †å‘ ÏÜÜåüàØ †ÜíÜ‘ÃÜàØ ôÜÜÁÜÃÜ ËÜÃÜåêÜàØ “å. ƒÜœÜÚ ÃÜ ‘ÑÜàÛ ÷ÜåÑÜ, ¥êÜüàØ ÆÜ¡†å è ‘ÑÜàÛ ÷ÜåÑÜ, “´ÜÜØ «ÓÜíÜåêÜå ¹Óå 188 

`Íܳ³ÜàØ' êÜåíÜÜÏÜÜØ ‘Üå‰ÃÜåÑÜå †ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ´ÜÜ êÜÜÄÜ´Üß ÃܳÜß. †ÃÜå ôÜÓ‘ÜÓß Ý÷ôÜÜËÜß ƒÜÜ´ÜÜ؆Üå†å ÆÜ±Ü Ý÷ôÜÜËÜ Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ ÏÜ÷åÃÜ´Ü íÜÁÜå ÃÜ÷Î †åüêÜÜ ÏÜÜüå «ÓåêÜÜ ¹Ó ‘Ó´ÜÜØ †Üå“àØ Íܳ³ÜàØ ÃÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜß ÆܳÜÜ ÆÜܲåêÜß “å. ¡å ݹê÷ßÃÜß êÜÜå‘ôÜÍÜÜÏÜÜØ èíÜÜ ÏÜÜüå ÆÜ÷åêÜÜ íÜÄÜÚÃÜàØ ÍÜܲØà †ÃÜå ÓÜåèÃÜÜ µÜßôÜ éÝÆÜÑÜÜÃÜàØ Íܳ³ÜàØ1 «ÓÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ¹Óå‘ ôÜÍÑÜå †åÃÜå †å ÏÜàèËÜ ƒÜœÜÚ ÃÜ ³ÜÑÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜåÑÜå †åüêÜàØ ‹ÆÜܲÒå è “âü‘Üå. †åÃÜå †åÏÜÜسÜß †ØÄÜ´Ü êÜÜÍÜ ÃÜ êÜåíÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †å ÍÜêÜå ËܜܴÜÃÜàØ ËÜßèå øÑÜÜØ‘ ¹ÜÃÜ ‘Óå, ÆÜ±Ü ôÜÓ‘ÜÓß Ý´Ü¡åÓßÏÜÜØ ´ÜÜå †åüêÜàØ íÜÜ‹œÜÓ ‘ÆÜÜíÜÜÃÜàØ è! †ÜÃÜÜå †³ÜÚ †å ‘å ÍÜܲÜÍܳ³ÜÜÃÜå ÃÜÜÏÜå †å ÏÜܱÜôÜÃÜå ƒÜÜÃÜÄÜß †ÜíÜ‘ ‘ÓíÜÜÃÜß ´Ü‘ †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. èåÏÜ †å‘ ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ôÜÜå éÝÆÜÑÜÜÃÜÜå «å‘Üå †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´Üå «å‘å¹ÜÓÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÷ÜåÝïÜÑÜÜÓß³Üß ËÜœÜ´Ü ‘Óß èåüêÜß ‘ÏÜܱÜß ‘ÓíÜß ÷ÜåÑÜ ´ÜåüêÜß ‘ÓíÜÜÃÜß “âü ÷ÜåÑÜ “å, ´ÜåÏÜ ÷Üå¼å¹ÜÓÜå ¡±Üå ¹åïÜÃÜß ôÜåíÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜÜ «å‘å¹ÜÓÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜåÏÜ ´ÜåÏÜÃÜå †åÏÜÃÜÜ ÆÜÄÜÜÓ, Íܳ³ÜÜØ †ÃÜå ÍÜܲÜÏÜÜسÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÷ÜåÝïÜÑÜÜÓß ÃÜå ‘Ó‘ôÜÓ³Üß ËÜœÜ´Ü ‘Óß ‘ÏÜܱÜß ‘ÓíÜÜÃÜß “âü “å. †Ü ÆܳÜÜÏÜÜسÜß ôÜàÓÜŸÑÜ ÆÜÝÓ±ÜÏÜß ÃÜ ïÜ‘å, ÍÜêÜå †åÏÜÜØ ÆÜÜ؜ܹôÜ †´ÑÜØ´Ü ´ÑÜÜÄÜß †ÃÜå ÝÃÜ:ôÆÜä÷ ÏÜܱÜôÜÜå †‘ôÏÜÜ´ÜÖ †ÜíÜß ÄÜÑÜÜ ÷ÜåÑÜ. †åíÜÜ ÏÜܱÜôÜÜå ËÜß¡ ÷Üå¼å¹ÜÓÜåÃÜå †Ü¹ïÜÚ ‘å †Ü¹Ó±ÜßÑÜ êÜÜÄÜíÜÜÃÜå ËܹêÜå ¥êÜüÜ ÷ÜØôÜßÆÜÜµÜ ‘å Ý´ÜÓô‘Ó±ÜßÑÜ ÆÜ±Ü ³Ü‰ ÆÜ²å “å. †ÜÆܱÜß ¡Ý´Ü-ÍÜÜóÜÜ-ôÜØÆܹÜÑÜ ÆÜÓ ÓœÜÜÑÜåêÜß ôÜÏÜÜèíÑÜíÜô³ÜÜÃÜàØ †å‘ ÏÜÜåüàØ †ÝÃÜó« Éì ´Üå ¡÷åÓ ÃÜÜå‘Ó߆Üå †ÃÜå ÷Üå¼Ü†ÜåÏÜÜØ `íÜÄÜÚü‘ÜíÜÜÓß-ÝíÜíÜܹ' “å. ¹Ó‘å íÜÄÜÚÃÜå ¹Óå‘ ÏÜ÷¶íÜÃÜß ÃÜÜå‘Óß †ÃÜå ÷Üå¼ÜÃÜÜ ô³ÜÜÃÜÏÜÜØ †ÏÜà‘ ü‘ÜíÜÜÓß ÏÜìíÜß ¡å‰†å †å †ÜÄÜÂ÷ ôÜàÓÜŸÑÜÃÜå ËÜÜÁÜ‘ “å. ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÜ ôÜÏÜÜèÃÜß ÄÜ²ß è êÜÜØËÜÜ ‘Üì³Üß †åíÜß ËÜå«ß “å ‘å †å ÏÜÜÄܱÜßÃÜÜå ÝËÜêÜ‘àêÜ 1. †Ü †ÃÜå †ÜÃÜÜ èåíÜß Ó‘ÏÜÃÜÜå ŸÑÜÜØ ÆÜ±Ü ‹êêÜåƒÜ “å ´Üå ‰. ôÜ. 1947ÃÜÜ †ÓôÜÜÃÜÜ †Ø¹Üè ÏÜàèËÜ “å. –ôÜØ. [èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÝíÜœÜÜÓ ÃÜ ‘Óß†å ´ÜÜå íÜÄÜÚÃÜÜ ‘åüêÜÜ‘ ÍÜÜÄÜÃÜå ‘¹ß ÏÜÜåüß èíÜÜËܹÜÓ߆Üå ‹ÆÜܲíÜÜÃÜß ´Ü‘ è ÃÜ ÏÜìß ïÜ‘å, †ÃÜå ‘åüêÜÜØ‘ ô³ÜÜÃÜÜå †ÏÜà‘ íÜÄÜÚÃÜÜ ‡¡ÓÜ èåíÜÜØ è ËÜÃÜß ¡ÑÜ. †Ü ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ ‹´ÆÜÃÃÜ ³ÜíÜÜ ÏÜÜزíÜܳÜß è †Ü ÏÜÜÄܱÜ߆Üå ‹´ÆÜÃÃÜ ³Ü‰ †å ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ Ó܃ÜíÜàØ ¡å‰†å. ³ÜÜå²Ü ‘Üì ÏÜÜüå †Ü ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ ÍÜêÜå ‘Ü؉ ËÜÜØÁÜ“Üå²ÃÜàØ `ôÜÏÜÜÁÜÜÃÜ' ôíÜß‘ÜÑÜàÛ ÷ÜåÑÜ, ÆÜ±Ü †Ü íÜô´Üà †å‘ †ÝÃÜóü “å, †ÃÜå œÜÜÝ ´Ü³ÜÜ èå ‘ÜÏÜ ËÜ¡íÜíÜÜÃÜÜØ “å ´Üå ‘ÓíÜÜÃÜß †Üíܲ´Ü †å è ôÜÜæÃÜÜ ÷Üå¼Ü ´Ü³ÜÜ ÃÜÜå‘Ó߆Üå ÏÜÜüåÃÜß ÆÜôÜعÄÜßÃÜàØ ÁÜÜå ÏÜÃÜÜíÜàØ ¡å‰†å. èå íÜÄÜÜåÚ œÜÜÝ †ÃÜå ÝïÜšÜ±Ü íÜÄÜåÓåÏÜÜØ ÆÜÜ“ì Ó÷ß ÄÜÑÜÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜåÏÜÃÜå ´Üå ÆÜÂÜÆ´Ü ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ƒÜÜôÜ ôÜÄÜíܲÜå †ÜÆÜíÜß †ÃÜå ËÜß¡†ÜåÃÜß ÷ÜÓÏÜÜØ êÜÜíÜíÜÜ †å †å‘ íÜô´Üà “å, ÆÜ±Ü ‘äݵÜÏÜ ü‘ÜíÜÜÓß³Üß èå ‘ÜÏÜ ÏÜÜüå ´ÜåÏÜÃÜß ÑÜÜåÄÑÜ´ÜÜ ÃÜ ÷ÜåÑÜ “´ÜÜØ ´ÜåÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜå êÜåíÜÜ ÆÜ²å †å ‘àÓÜŸÑÜÃÜÜå è †œÜâ‘ ‹ÆÜÜÑÜ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ. §œÜÜ ÷Üå¼Ü ´Ü³ÜÜ ÃÜÜå‘Óß ôÜܳÜå íÜÁÜÜÓå ÁÜÃÜÆÜÂÜÞÆ´Ü †ÃÜå ôÜàƒÜôÜÄÜíܲ ÆÜ±Ü ÏÜìå “å, †å íÜô´ÜàÞô³ÜÝ´Ü ÆÜ±Ü `ü‘ÜíÜÜÓß-ÝíÜíÜܹ'ÃÜÜ ‘ÜÓ±ÜéÆÜ “å †å ÍÜâêÜíÜàØ ÃÜ ¡å‰†å. ÍÜØÄÜßÃÜß ÃÜÜå‘ÓßÏÜÜØ ÍÜØÄÜ߆ÜåÃÜå è ‡¡ÓÜå “å, ÆÜ±Ü †åÏÜÜØ `†ÏÜÃÜå †ÏÜÜÓß ôÜ؃ÑÜÜÃÜÜ ÆÜÂÏÜܱÜÏÜÜØ ü‘ÜíÜÜÓß ÏÜìíÜß ¡å‰†å' †åíÜß ËÜß¡ ‘Üå‰ íÜÄÜÚÃÜÜ êÜÜå‘ ÏÜÜÄܱÜß ‘Ó´ÜÜ ÃܳÜß! ÍÜØÄÜ߆ÜåÃÜÜ ‡ÃôÆÜåøüÓÃÜÜ ô³ÜÜÃÜ ÏÜÜüå ÷ÓßÉ܉ ³ÜÜÑÜ ƒÜÓß! ÍÜØÄÜßÃÜß ÃÜÜå‘ÓßÃÜÜå ‡¡ÓÜå ôÜàÓÝšÜ´Ü “å, ‘Ü ‘å †å ÃÜÜå‘Óß ôÜܳÜå ÃܳÜß ¡å²ÜÑÜåêÜÜå †ÝÁÜ‘ÜÓ, ÃܳÜß ¡å²ÜÑÜåêÜß ÆÜÂÝ´Üó«Ü, ÃܳÜß †Ü‘óÜÚ‘ †Ü„³Ü‘ êÜÜÍÜ ‘å ÃܳÜß ¢íÜÃÜÃÜß ôÜàƒÜôÜÄÜíܲ. †³ÜíÜÜ †å ËÜÁÜàØ “å ‘÷Üå ´ÜÜå, †ÝÁÜ‘ÜÓ †åüêÜÜå ‘å ôÜíÜÜÓÃÜÜ `ËÜÜÆÜ¢, ÆÜܱÜß Ó岡å', `ËÜÜÆÜ¢, †Ü™ÜÜ Ó÷å¡å' †åÏÜ †Ü¤ÜÜ(!) ‘ÓíÜÜÃÜÜå, ÆÜÂÝ´Üó«Ü ÄÜÂ÷±ÜÃÜå ¹÷ܲå `ôÜÜåÃÜܹÜÃÜ, éÆÜܹÜÃÜ, íÜôµÜ¹ÜÃÜ', íÜÄÜåÓå ÏÜ÷ÜÏÜâêÜß íÜô´Üà†Üå ÏÜÜÄÜß, ÉÜüåêÜÜØ´ÜâüåêÜÜØ-ÏÜåêÜÜØ-¥´ÜÓåêÜÜØ œÜγÜÓÜØ ÍÜåÄÜÜØ ‘ÓíÜÜÃÜß, †Ü„³Ü‘ êÜÜÍÜ ‘Üå‰ ‘ÓíÜÜ ‡œ“Ü ÃÜ ‘Óå †åíÜß ôÜåíÜÜ ËÜ¡íÜß ÏÜÝ÷ÃÜå œÜÜÓ †ÜÃÜܳÜß éÝÆÜÑÜÜå ËÜå éÝÆÜÑÜÜ ôÜàÁÜßÃÜÜ ôÜزÜôÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

¹Ó‘å íÜÄÜÚÃÜå ¹Óå‘ ÏÜ÷¶íÜÃÜß ÃÜÜå‘Óß †ÃÜå ÷Üå¼ÜÃÜÜ ô³ÜÜÃÜÏÜÜØ †ÏÜà‘ ü‘ÜíÜÜÓß ÏÜìíÜß ¡å‰†å †å †ÜÄÜÂ÷ ôÜàÓÜŸÑÜÃÜå ËÜÜÁÜ‘ “å. ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÜ ôÜÏÜÜèÃÜß ÄÜ²ß è êÜÜØËÜÜ ‘Üì³Üß †åíÜß ËÜå«ß “å ‘å †å ÏÜÜÄܱÜßÃÜÜå ÝËÜêÜ‘àêÜ ÝíÜœÜÜÓ ÃÜ ‘Óß†å ´ÜÜå íÜÄÜÚÃÜÜ ‘åüêÜÜ‘ ÍÜÜÄÜÃÜå ‘¹ß ÏÜÜåüß èíÜÜËܹÜÓ߆Üå ‹ÆÜܲíÜÜÃÜß ´Ü‘ è ÃÜ ÏÜìß ïÜ‘å, †ÃÜå ‘åüêÜÜØ‘ ô³ÜÜÃÜÜå †ÏÜà‘ íÜÄÜÚÃÜÜ ‡¡ÓÜ èåíÜÜØ è ËÜÃÜß ¡ÑÜ. †Ü ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ ‹´ÆÜÃÃÜ ³ÜíÜÜ ÏÜÜزíÜܳÜß è †Ü ÏÜÜÄܱÜ߆Üå ‹´ÆÜÃÃÜ ³Ü‰ †å ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ Ó܃ÜíÜàØ ¡å‰†å

¹ß« ÆÜÄÜÜÓÃÜÜå †ÃÜå ôÜàƒÜôÜÄÜíܲÏÜÜØ è±Ü ¹ß« †Ü« †ÜÃÜÜ ‘å éÝÆÜÑÜÜÃÜàØ ÍÜܲàØ †ÜÆÜß †å‘ ÃÜÜÃÜÜ †ÜåÓ²ÜÏÜÜØ ¹ôÜËÜÜÓ è±Üå ÍÜåÄÜÜØ Ó÷åíÜÜÃÜÜå! †ÜíÜÜ ‘åüêÜÜ‘ ËÜß¡ÑÜå ÷êÜ‘ÜÓÜ, ÷ÏÜÜêÜ íÜÄÜåÓåÃÜß ÃÜÜå‘ÓßÃÜÜØ ô³ÜÜÃÜÜå †ÏÜà‘ íÜÄÜÚÃÜÜ ‡¡ÓÜ èåíÜÜØ ÷ïÜå ´Üå ÏÜÜüå ËÜß¡ íÜÄÜÚíÜÜìÜ `ü‘ÜíÜÜÓß'ÃÜß ËÜâÏÜ ÆÜܲ´ÜÜ ÃܳÜß. ‹ÆÜÓÃÜÜ ‡¡ÓÜ Õ÷¹à ôÜÏÜÜè-íÑÜíÜô³Ü܆å ÆÜÜå´Üå ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ‘ÓåêÜÜ †Ø´ÑÜ¡å ÏÜÜüå ôÜàÓݚܴÜ(?) “å. †Ø´ÑÜ¡å ÆÜÂÝ´ÜêÜÜåÏÜ íܱÜÚôÜØ‘Ó´ÜÜÏÜÜسÜß ‹´ÆÜÃÃÜ ³ÜÑÜåêÜß ÆÜ¡ “å, †åÏÜ †å‘ ÏÜ´Ü “å. †ØÄÜÂå¡å†å ÆÜ±Ü †÷Î †ÜíÜßÃÜå íܱÜÚôÜØ‘Ó ÆÜ¡ ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ‘Óß †ÃÜå Õ÷¹à èåíÜÜ è ‹œœÜÆܱÜÜÃÜÜ †ÝÍÜÏÜÜÃܳÜß ´ÜåÏÜÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜÏÜÜØÃÜÜ †Ø´ÑÜ¡å ÏÜÜÃÑÜÜ. †Ü †ýÄêÜÜå ‡ÞòÑÜÃÜ ÆÜ¡ ‘÷åíÜÜÑÜ. Õ÷¹àÃÜß èåÏÜ †åÏÜÃÜå ÏÜÜüå ´ÜåÏܱÜå ‘åüêÜß‘ ÃÜÜå‘Ó߆Üå ôÜàÓÝšÜ´Ü ‘Óß. †ØÄÜÂå¡åÏÜÜØ †åÏÜÃÜàØ ô³ÜÜÃÜ †ôÆÜäïÑÜÃÜÜ èåíÜàØ. ÆÜ±Ü ÄÜÏÜå ´ÜåíÜÜå †Ø´ÑÜè ÷ÜåÑÜ ´ÜÜåÑÜå ÓÜè ‘ÓÃÜÜÓß ÆÜ¡ÃÜÜå †Ø´ÑÜè, ´Üå³Üß ´ÜåÏÜÃÜß ƒÜÜôÜ ÃÜÜå‘Ó߆Üå †åíÜß ´ÜÜå ƒÜÓß è ‘å èåÃÜå ÏÜÜüå ‘àêÜÜÝÍÜÏÜÜÃÜß íÜÄÜÜåÚÃÜåÑÜå ÏÜÜÇÏÜÜØ ÆÜܱÜß “âüå! †Ü³Üß ÍÜØÄÜßÃÜÜå ‡¡ÓÜå èåíÜÜå ôÜàÓÝšÜ´Ü ÓûÜå “å ´ÜåíÜÜå ´ÜåÏÜÃÜÜå ÃܳÜß ÓûÜå †ÃÜå ÷íÜå ´ÜÜå ÄÜÑÜÜå è “å. ¡å ÍÜØÄÜßÃÜß ÃÜÜå‘Óß ‘ÓÃÜÜÓÃÜå ôÜÜå éÝÆÜÑÜܳÜß œÜÜÓôÜÜå 189


èå íÜÄÜÜåÚ œÜÜÝ †ÃÜå ÝïÜšÜ±Ü íÜÄÜåÓåÏÜÜØ ÆÜÜ“ì Ó÷ß ÄÜÑÜÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜåÏÜÃÜå ´Üå ÆÜÂÜÆ´Ü ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ƒÜÜôÜ ôÜÄÜíܲÜå †ÜÆÜíÜß †ÃÜå ËÜß¡†ÜåÃÜß ÷ÜÓÏÜÜØ êÜÜíÜíÜÜ †å †å‘ íÜô´Üà “å, ÆÜ±Ü ‘äݵÜÏÜ ü‘ÜíÜÜÓß³Üß èå ‘ÜÏÜ ÏÜÜüå ´ÜåÏÜÃÜß ÑÜÜåÄÑÜ´ÜÜ ÃÜ ÷ÜåÑÜ “´ÜÜØ ´ÜåÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜå êÜåíÜÜ ÆÜ²å †å ‘àÓÜŸÑÜÃÜÜå è †œÜâ‘ ‹ÆÜÜÑÜ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ

ôÜàÁÜß è´ÜÜå ÆÜÄÜÜÓ, ‘àüàØËÜ ¹ß« µÜ±Ü³Üß “ †ÜåÓ²ßÃÜÜå ËêÜÜç‘, ƒÜÜôÜ íÜÓ¹ß (ÑÜàÝÃÜÉÜçÏÜÚ) †ÃÜå ôÜÉ܉ÃÜÜ ÝÃÜÑÜÏÜÜåÃÜàØ ÆÜ¡ ÆÜÜôÜå³Üß ÆÜÜêÜÃÜ ‘ÓÜíÜß êÜåíÜÜ ÏÜÜüå ‘åüêÜß‘ ôܶÜ܆Üå †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´ÜÜå ´Üå ÁÜØÁÜÜÏÜÜØÑÜå `ü‘ÜíÜÜÓß'ÃÜÜå ÆÜÂðÃÜ ¥ÍÜÜå ³ÜÜÑÜ! ËÜߢ †å‘ íÑÜÜíÜ÷ÜÝÓ‘ ÀÞóü†å ÆÜ±Ü †Ü ÝíÜóÜÑÜ ÝíÜœÜÜÓíÜÜ èåíÜÜå “å. ÆÜ¡ÃÜÜ †³ÜÚ-†ÃܳÜÚÃÜå êÜÄÜ´ÜÜ èà¹Ü èà¹Ü ÝíÜóÜÑÜÜå ÆÜÓ èåÏÜ èåÏÜ ÁÑÜÜÃÜ è´ÜàØ ¡ÑÜ “å, †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜå ƒÜÜôÜ †ÍÑÜÜôÜ †ÃÜå ‘ÜÏÜ ‘ÓÃÜÜÓÜ ÏÜܱÜôÜÜå ÆÜå¹Ü ³Ü´ÜÜ ¡ÑÜ “å, ´ÜåÏÜ ´ÜåÏÜ †å‘ †å‘ ËÜÜËÜ´Ü †å‘ †å‘ èà¹àØ ƒÜÜ´ÜàØ ËÜÃÜ´Üß ¡ÑÜ “å, †ÃÜå ÄÜÜÏܳÜß ÏÜÜØ²ß †ÝƒÜêÜ ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜÓ‘ÜÓß ´ÜØµÜ ¥ÍÜàØ ‘ÓíÜàØ ÆÜ²å “å. †åíÜÜ ¹Óå‘ÃÜå ÏÜÜüå †ÝƒÜêÜ ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ, ÆÜÂÜØ´ÜßÑÜ íÜÄÜåÓå èà¹Ü èà¹Ü ƒÜÜôÜ †ÝÁÜ‘ÜÓ߆Üå ÃÜßÏÜíÜÜÃÜß èéÓ ¥ÍÜß ³ÜÜÑÜ “å. †Üèå †ÝÁÜ‘ÜÓ †ÃÜå ÆÜÄÜÜÓÃÜàØ èåíÜàØ ¡å²Ü±Ü “å, ´ÜåÃÜå ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå †å‘ ƒÜÜ´ÜàØ ¥ÍÜàØ ‘ÓíÜàØ †åüêÜå ÏÜܳÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ÆÜÜ™Ü²ß ÍÜÜÓå †åíÜÜå ƒÜœÜÚÃÜÜå †ÜØ‘²Üå íÜÁÜå “å, †ÃÜå ÏÜÜåüå ÍÜÜÄÜå ‘åíÜì ÆܵÜíÑÜíÜ÷ÜÓ, É܉êÜÜå, ‘ÝÏÜüßÃÜß ÏÜßÕüÄÜÜå, «ÓÜíÜÜå †ÃÜå íÜÜ‹œÜÓÜåÃÜÜ ‘ÜÄÜìÜå íÜÁÜå †å ÝôÜíÜÜÑÜ ÆÜ´ÑÜšÜ ÆÜÂÄÜÝ´ÜÏÜÜØ ™Ü±ÜÜå íÜåÄÜ †ÜíÜ´ÜÜå ÃܳÜß. “´ÜÜØ †å ËÜÁÜàØ ‘ÑÜÜÚ 190 

ÝíÜÃÜÜÑÜå œÜÜêÜå ÃÜ÷Î. †åÃÜß ‹ÆÜÑÜÜåÝÄÜ´ÜÜ †ÃÜå èéÓ ÆÜ±Ü Ó÷å “å è. †ÃÜå èåÏÜ èåÏÜ ÆÜ¡‘ßÑÜ íÜäݶ܆Üå íÜÁÜ´Üß èïÜå ´ÜåÏÜ ´ÜåÏÜ †ÜíÜÜØ ôÜÇ‘²Üå ƒÜÜ´ÜÜØ ³ÜïÜå. †Ü ‘ÜÏÜÃÜå ¡å ÏÜÜåüÜ †ÝÁÜ‘ÜÓ ôÜܳÜå ÏÜÜåüÜå ÆÜÄÜÜÓ, ÏÜÜåüÜå ËÜØÄÜêÜÜå, íÜÄÜåÓå ¿ÜÓÜ è ÆÜ÷ÜÇœÜß íÜìíÜÜÃÜàØ †ÜíÜïÑÜ‘ ³ÜÜÑÜ, ´ÜÜå ôÜÏÜÜèíÜܹÃÜß ÄÜÏÜå ´ÜåüêÜß íÜÜ´ÜÜå ‘Ó߆å, ÝíÜóÜÏÜ´ÜÜ, ÍÜâƒÜ, ¹ÜÝÓº, ËÜå‘ÜÓß †ÃÜå ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå ÃÜíÜÜ ÃÜíÜÜ ÓÜåÄÜÜå, ´ÜåÏÜ è êÜÜØœÜÓàïÜíÜ´Ü, ‘ÜìÜØËÜ¡Ó, êÜâØüÉÜü, œÜÜåÓß †ÃÜå †å‘ ÃÜÜÏÜÃÜÜ ‘å ËÜß¡ ÃÜÜÏÜÃÜÜ †Üå«Ü ÃÜßœÜå “âÓÜËÜÜ¢, ÓÏ܃ÜܱÜ, †ÜÆÜôÜß-ÑÜà½Üå (ÝôÜÝíÜêÜ íÜÜçÓ) íÜÄÜåÓå œÜÜêÑÜÜ ÝíÜÃÜÜ Ó÷åïÜå ÃÜ÷Î, †ÃÜå ÝÃÜÏܱÜâ‘ÜåÏÜÜØ ‘àïÜì´ÜÜ ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü ÆÜšÜ, íÜÄÜíÜôÜßêÜÜå, ÃÑÜÜ´Ü¡´Ü íÜÄÜåÓåÃÜàØ è ÏÜàƒÑÜÆܱÜàØ ³ÜïÜå. †ÃÜÜèÃÜß ´ÜØÄÜß ™ÜüܲíÜÜ ÏÜÜüå ¹âÁÜ-™Üß, ÆÜDzÜËÜÓÉß †ÃÜå ¹Ü²ÏÜ-ÏÜÜåôÜØËÜß ƒÜ܉ÃÜå ¹à‘Üì ‘Ü°ß ÃÜ܃ÜíÜÜÃÜàØ ‘÷åíÜÜ èåíÜß †Ü Óß´Ü “å. †ÃÜå †ÜíÜß Ýï܃ÜÜÏÜ±Ü †Üèå ôÜÜœÜåôÜÜœÜ †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å †å †åÃÜÜå ÆÜàÓÜíÜÜå “å. ¡÷åÓ ÃÜÜå‘Ó߆Üå íÜÄÜåÓåÏÜÜسÜß êÜÜØœÜÓàïÜíÜ´Ü íÜÄÜåÓåÃÜß Ëܹ߆Üå ¹âÓ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå øêÜ܉íÜÃÜÜ í܃ܴܳÜß ‹ÆÜÜÑÜÜå ÝíÜœÜÜÓÜÑÜÜ “å. “´ÜÜØ †å Ëܹ߆Üå ™Üüß ÃܳÜß, ÆÜÂÄÜÝ´Ü è ‘Ó´Üß Ó÷ß “å. †ÜÃÜàØ ‘Ü †å ‘å, ´ÜåÃÜÜ ‹ÆÜÜÑÜÜå †ÞÄÃÜÏÜÜØ ÍÜÓÆÜâÓ ™Üß ÃÜ܃ÜíÜܳÜß ´ÜåÃÜß ÍÜâƒÜ ´ÜäÆ´Ü ³ÜïÜå, †³ÜíÜÜ ˆÝºÑÜÜåÃÜå ÍÜÓÆÜâÓ ÝíÜóÜÑÜôÜåíÜÃÜ ÏÜìß ÄÜÑÜÜ ËÜܹ ´Üå ÁÜÓ܉ èïÜå, †å ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜ ‹ÆÜÓ ÓœÜÜÑÜåêÜÜ “å; †³ÜíÜÜ èÃÏÜÍÜÓ Œ¹Ó ÏÜÜÓßÃÜå ÆÜÜ“êÜß ŒÏÜÓå ´Üß³ÜÚ ‘ÓíÜÜ ÃÜß‘ìÃÜÜÓß ‘å ËÜœœÜÜ؆ÜåÃÜå ÝÃÜÓÜÝÏÜóÜ ÍÜÜåèÃÜÃÜÜå ‹ÆܹåïÜ ‘ÓíÜÜ ÃÜß‘ìÃÜÜÓß ÝËÜêÜÜ²ß èåíÜÜ êÜÜå‘Üå†å ÝíÜœÜÜÓåêÜÜ ÷ÜåÑÜ “å. íÜÜݱÜÑÜÜ íÜåÆÜÜÓßÃÜå ´ÑÜÜØ íÜÜݱÜÑÜÜå ÄÜàÏÜÜô´ÜÜå ÷ÜåÑÜ; íÜåÆÜÜÓß ôÜüÜåÝÓÑÜÜå ÷ÜåÑÜ †ÃÜå ôÜ©ÜÃÜÜ ôÜÜå¹Ü †å ÄÜàÏÜÜô´ÜÜ ÏÜÜÓÉ´Üå è ³Ü´ÜÜ ÷ÜåÑÜ. ÄÜàÏÜÜô´ÜÜå ÓÜåè èà†å ‘å †å ËÜ¡ÓÏÜÜسÜß ÍÜÜíÜ ôÜÜØÍÜìß ôÜÜØÍÜìßÃÜå ïÜå«ÃÜå ÆÜ÷ÜÇœÜÜ²å “å, ´Üå ÆÜÓ êÜåíÜåœÜ ‘ÓßÃÜå ïÜå« êÜšÜÜÝÁÜÆÜÝ´Ü ËÜÃÜå “å. †å ÆÜÜå´Üå ÆÜ±Ü †åÃÜÜå è ¡´ÜÍÜ܉ “å. †åÃÜß ÓÄÜÜåÏÜÜØ †å è êÜÜå÷ß íÜ÷å “å. †åÃÜå ‘åÏÜ ÃÜ ³ÜÜÑÜ ‘å ÷àØÑÜå ³ÜÜå²Üå‘ ôÜ©Üå ‘ÓßÃÜå ”ÆÜÜüÜËÜØÁÜ [èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÆÜæôÜÜ ÏÜåìíÜàØ? ÆÜ±Ü ÃÜôÜßËÜ †åÃÜå ÑÜÜÓß †ÜÆÜ´ÜàØ ÃܳÜß, †ÃÜå †å ÃÜà‘ôÜÜÃÜÏÜÜØ ôÜزÜåíÜ܉ ¡ÑÜ “å. ïÜå«ÃÜÜ ÆÜæôÜÜ ‹œÜÜÆÜ´Ü ‘Óå “å. ïÜå« †åÃÜÜ †ôÜØ´ÜÜåóÜ †ÃÜå †ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ´ÜÜ ÆÜÓ Ý´ÜÓô‘ÜÓÃÜàØ ÆÜÂíÜœÜÃÜ ‘Óå “å! †å ÄÜàÏÜÜô´ÜÜÃÜå ‘åüêÜàØ ôÆÜïÜÚ ‘Óß ïÜ‘å? †ÜíÜß è íÜÜ´ÜÜå êÜÜØœÜÓàïÜíÜ´Ü †ü‘ÜíÜíÜÜÃÜÜ ‹ÆÜÜÑÜÜå ÑÜÜåèÃÜÜÓ܆ÜåÃÜß “å. ´ÜåÏÜÃÜÜ ‹ÆÜÜÑÜÜåÏÜÜØ µÜ±Ü Óß´ÜÜå ÷ÜåÑÜ “å. †å‘, ¹Ø²ÃÜÜ ‘ÜÑܹ܆Üå ôÜƒÜ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜß, ËÜߢ Óå²-üçÆÜ ´Ü³ÜÜ ¡ôÜâôÜßÃÜß ¡ì íÜÁÜÜÓß œÜÜå‘ß Ó܃ÜíÜÜÃÜß; †ÃÜå µÜߢ, ÆÜÄÜÜÓ, Íܳ³ÜÜØ íÜÄÜåÓÏÜÜØ íÜÁÜÜÓÜå ‘Óß ôÜØ´ÜÜåóÜíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜß. ÆÜ±Ü èåüêÜÜ ‘ÜÑÜ¹Ü ôÜƒÜ´Ü ÷ÜåÑÜ ´ÜåüêÜß è ´ÜåÃÜå ÝÃÜóÉì ‘ÓíÜÜÃÜß ËÜÜÓ߆Üå ÆÜ±Ü ÏÜìß †ÜíÜå “å; †å ‹ÆÜÓÜØ´Ü, ²ËÜÝêÜÑÜÜ ‘å¹ß†å ‘ÓåêÜÜ èåêÜÃÜÜ ‘Üå‰ ÄÜàÃÜÜÃÜÜå ²ËÜÝêÜÑÜÜ ‘å¹ß†ÜåÃÜß è ÆÜØœÜÜÑÜ´Ü ÆÜÜôÜå ÃÑÜÜÑÜ ‘ÓÜíÜíÜÜå, ´ÜåÃÜÜ èåíÜÜå ÆÜÜåêÜßôÜ †ÃÜå ÏÜçÝèôü×åü ¿ÜÓÜ êÜÜØœÜÓàïÜíÜ´Ü íÜÄÜåÓåÃÜÜ ‘ÜÑܹ܆ÜåÃÜÜå †ÏÜêÜ ‘ÓÜíÜíÜÜå †å “å. ËÜß¡å ‹ÆÜÜÑÜ †åüêÜÜå ƒÜœÜÜÚì, †åüêÜÜå °ßêÜ †ÃÜå ÝïÜݳÜêÜ´ÜÜ íÜÁÜÜÓÃÜÜÓÜå †ÃÜå ÆÜ¡ÃÜå †ÄÜíܲéÆÜ ³ÜÜÑÜ “å ‘å ÆÜ¡ ¡´Üå è êÜÜØœÜÓàïÜíÜ´ÜÃÜå ‹¶ÜåèÃÜ †ÜÆÜÃÜÜÓß ³ÜÜÑÜ “å. œÜÜÓ †ÜÃÜÜ ËÜÝšÜôÜ †ÜÆÜíÜܳÜß †å‘ ‘ÜÏÜ ÆÜÜØœÜ ÝÏÜÝÃÜüÏÜÜØ ³ÜÜÑÜ, †ÃÜå †å œÜÜÓ †ÜÃÜÜÃÜÜå êÜÜåÍÜ ‘ÓíÜÜ è´ÜÜØ ÆÜÜØœÜ ÏÜÝ÷ÃÜÜ ôÜàÁÜß ÓÜåè †ÜØüÜ ƒÜ܉ÃÜåÑÜå ‘ïÜß ¹Ü¹ ôÜØÍÜìÜÑÜ ÃÜ÷Î, †ÃÜå ´ÜàÏÜÜÓÜå íÜÁÜ´ÜÜ è ¡ÑÜ, üÆÜÜê܃ܜÜÚ ÆÜ±Ü íÜÁÜå, ´ÜÜå ôÜÜÁÜÜ ÆÜ¡èÃÜ êÜÜØœÜÓàïÜíÜ´ÜÃÜÜå ÏÜÜÄÜÚ ÃÜ êÜå ´ÜÜå ïÜàØ ‘Óå? œÜÜÓ †ÜÃÜÜÃÜß ÓàïÜíÜ´Ü ¡å ÆÜÜØœÜ

ÄÜÂå² 1 2 3 4 5

ÏÜâì ÆÜÄÜÜÓ 50 ôÜàÁÜß 51–200 201–1000 1001–3000 3001–6000

íÜÁÜÜÓÜå ü‘Ü 20 15 10 5 2

†ÜÏÜÜØ ¹åƒÜß´Üß Óß´Üå ´ÜÜå èåÏÜ èåÏÜ ÄÜÂå² íÜÁÜ´ÜÜå ¡ÑÜ ´ÜåÏÜ ´ÜåÏÜ íÜÁÜÜÓÜÃÜß ü‘ÜíÜÜÓß ”ÆÜÜüÜËÜØÁÜ ™ÜüܲåêÜß ¹åƒÜÜÑÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

¡÷åÓ ÃÜÜå‘Ó߆Üå íÜÄÜåÓåÏÜÜسÜß êÜÜØœÜÓàïÜíÜ´Ü íÜÄÜåÓåÃÜß Ëܹ߆Üå ¹âÓ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå øêÜ܉íÜÃÜÜ í܃ܴܳÜß ‹ÆÜÜÑÜÜå ÝíÜœÜÜÓÜÑÜÜ “å. “´ÜÜØ †å Ëܹ߆Üå ™Üüß ÃܳÜß, ÆÜÂÄÜÝ´Ü è ‘Ó´Üß Ó÷ß “å. †ÜÃÜàØ ‘Ü †å ‘å, ´ÜåÃÜÜ ‹ÆÜÜÑÜÜå †ÞÄÃÜÏÜÜØ ÍÜÓÆÜâÓ ™Üß ÃÜ܃ÜíÜܳÜß ´ÜåÃÜß ÍÜâƒÜ ´ÜäÆ´Ü ³ÜïÜå, †³ÜíÜÜ ˆÝºÑÜÜåÃÜå ÍÜÓÆÜâÓ ÝíÜóÜÑÜôÜåíÜÃÜ ÏÜìß ÄÜÑÜÜ ËÜܹ ´Üå ÁÜÓ܉ èïÜå, †å ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜ ‹ÆÜÓ ÓœÜÜÑÜåêÜÜ “å; †³ÜíÜÜ èÃÏÜÍÜÓ Œ¹Ó ÏÜÜÓßÃÜå ÆÜÜ“êÜß ŒÏÜÓå ´Üß³ÜÚ ‘ÓíÜÜ ÃÜß‘ìÃÜÜÓß ‘å ËÜœœÜÜ؆ÜåÃÜå ÝÃÜÓÜÝÏÜóÜ ÍÜÜåèÃÜÃÜÜå ‹ÆܹåïÜ ‘ÓíÜÜ ÃÜß‘ìÃÜÜÓß ÝËÜêÜÜ²ß èåíÜÜ êÜÜå‘Üå†å ÝíÜœÜÜÓåêÜÜ ÷ÜåÑÜ “å

ÝÏÜÝÃÜüÏÜÜØ ‘ÜÏÜ ‘ÓÜíÜß ïÜ‘å “å, ´ÜÜå †åÃÜÜå †³ÜÚ †å ³ÜÑÜÜå ‘å ™Ü±ÜàØ Óå²-üçÆÜ †ÃÜÜíÜïÑÜ‘ è ÷ÜåÑÜ “å ÆÜ±Ü ‘ÜÑܹÜå ´Üå íÜÁÜÜÓíÜÜÃÜß ôÜÄÜíܲ †ÜÆÜÃÜÜÓ “å, †ÃÜå †ÝÁÜ‘ÜÓ߆Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôܶÜÜ ¡±Üß¡å‰ÃÜå íÜÜÆÜÓ´ÜÜ ÃܳÜß. µÜß¡å ‹ÆÜÜÑÜ ´ÜÜå ™ÜßÃÜß †Ü÷àݴܳÜß †ÞÄÃÜ ÷ÜåêÜíÜíÜÜ ÏܳÜíÜÜ èåíÜÜå “å. ´ÜåÏÜÜØ íÜìß ƒÜâËÜß †å ÷ÜåÑÜ “å ‘å †å ‹ÆÜÜÑÜ ôÜÜæ³Üß ÃÜÜÃÜÜ †ÃÜå ÏÜÜåüÜ ÃÜÜå‘Ó íÜœœÜåÃÜàØ †Ø´ÜÓ †Ü„³Ü‘ éÆÜÏÜÜØ íÜÁÜÜÓ´ÜÜå è Ó÷å “å. ÁÜÜÓÜå ‘å †ÝÁÜ‘ÜÓ߆ÜåÃÜÜ ÆÜÄÜÜÓ íÜÄÜåÓåÏÜÜØ Óß´ÜôÜÓ íÜÁÜÜÓÜå ‘ÓíÜܳÜß ´ÜåÏÜÃÜÜå ƒÜÜåüå Óô´Üå ‘ÏÜÜíÜÜÃÜÜå êÜÜåÍÜ †Üå“Üå ³ÜïÜå †åÏÜ ÏÜÜÃÜß ÃÜßœÜå ÏÜàèËÜ íÜÁÜÜÓÜ ÑÜÜåèíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå": ÃÜíÜÜå “åêêÜÜå ÆÜÄÜÜÓ 60 230 1100 3150 6120

èâÃÜÜå ÉÓ‘ — 150 800 2000 3000

ÃÜíÜÜå ÉÓ‘ — 170 870 1950 2970

“å. ÆÜ±Ü ¹Óå‘ ÄÜÂå²ÃÜÜ “åêêÜÜ ÏÜܱÜôÜÃÜß †ÃÜå ´Üå ÆÜ“ßÃÜß ÄÜÂå²ÃÜÜ “åêêÜÜ ÏÜܱÜôÜÃÜß †ÜíÜ‘ íÜœœÜåÃÜÜå èâÃÜÜå ÉÓ‘ 191


ÝíÜÝÃÜÏÜÑܳÜß è ‘ÓÜíÜíÜÜØ ¡å‰†å †åíÜß ¡å ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜ ÃÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †Ü íÜÜ´Ü ôÜÏÜèíÜß è ‘«±Ü êÜÜÄÜå. ‘ÓÜÓÃÜÜ ‘ÜÑܹÜÃÜÜå ÝôܽÜØ´Ü “å ‘å ËܹêÜÜ (consideration) ÝíÜÃÜÜÃÜÜå ‘ÓÜÓ Ó¹ ÄܱÜÜÑÜ; ´ÜåÏÜ Íܳ³ÜÜ ÝíÜÃÜÜÃÜÜå †ÝÁÜ‘ÜÓ Ó¹ ÄܱÜÜÑÜ! ÏÜÜüå œÜßÉ ôÜå˜åüÓß œÜÜÓ Ý¹íÜôÜ ÄÜíÜÃÜÚÓÃÜÜå ÷Üå¼Üå ôÜØÍÜÜìå ´ÜÜå ´Üå œÜÜÓ Ý¹íÜôÜ ÏÜÜüå †åÃÜå ƒÜÜôÜ Íܳ³ÜàØ †ÜÆÜíÜàØ ¡å‰†å! ¡±Üå †å œÜÜÓ Ý¹íÜôÜÏÜÜØ ÆÜæôÜܳÜß ´Üå íÜÁÜÜÓå ™ÜôÜ܉ èíÜÜÃÜÜå ÷ÜåÑÜ! †ÝÁÜ‘ÜÓ †ÃÜå ÆÜÄÜÜÓÍܳ³ÜÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ `¢íÜ ÃÜå òÜÜôÜ ´Ü±Üß ôÜÄÜ܉'ÃÜÜ èåíÜÜå ‘êÆÜÜÑÜÜå “å. †Ü ‘à‘êÆÜÃÜÜÏÜÜسÜß “âüíÜÜÃÜß èéÓ “å, †ÃÜå ´Üå ‘åíÜì ÝÃÜÑÜÏÜÜå ËܹêÜíÜÜÃÜÜå ÆÜÂðÃÜ ÃܳÜß, èâÃÜß ÆÜÓØÆÜÓÜ ËܹêÜíÜÜÃÜÜå †ÃÜå œÜÜÝÓµÜíÜäݽÃÜÜå ÆÜÂðÃÜ “å.

†ÃÜå ÃÜíÜÜå ÉÓ‘ ´ÜÆÜÜôÜß†å ´ÜÜå ÏÜÜêÜâÏÜ ÆÜ²å ‘å “å‘ “åêêÜÜ ËÜå ÄÜÂå²ÏÜÜØ è ËÜå ÄÜÂå²ÃÜÜ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜß †ÜíÜ‘ÃÜÜå ÉåÓ ³ÜÜå²Üå ™ÜüÒÜå “å. †Ü ´ÜÜå †å‘ ‘ÜêÆÜÝÃÜ‘ ¹ÜƒÜêÜÜå “å. ÷‘ß‘´ÜÏÜÜØ ´ÜÜå èåÏÜ ÄÜÂå² íÜÁÜå ´ÜåÏÜ †å‘ ÑÜÜ ËÜß¡ †çêÜÜíÜÃôÜÃÜÜ éÆÜÏÜÜØ †ÜíÜ‘ÃÜÜå ôÜÜœÜÜå †ÜØ‘²Üå ¹Óå‘ ôÜàÁÜÜÓÜ ôÜܳÜå íÜÁÜ´ÜÜå è ¡ÑÜ “å. ÏÜÜåüÜ ÄÜÂå²ÃÜÜ †ÝÁÜ‘ÜÓ߆ÜåÃÜå ™Ü±Üß íÜÜÓ ËÜåµÜ±Ü ƒÜÜ´ÜÜØÃÜÜ †ÝÁÜ‘ÜÓÜå ôÜÜÇÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. ´Üå í܃ܴÜå ´ÜåÃÜå ´ÜåÃÜÜ ÄÜÂå²ÃÜÜ ÆÜÄÜÜÓ ‹ÆÜÓÜØ´Ü ƒÜÜ´ÜÜíÜÜÓ ƒÜÜôÜ †çêÜÜíÜÃôÜ ÏÜìå. ¹Ü. ´Ü. ÝôÜÝíÜêÜ ôÜÓèÃÜ ¡å èåêÜ ôÜàÆÜÝÓÃüåòåÃü ÆÜ±Ü ÷ÜåÑÜ, ¹Üø´ÜÓÜåÃÜÜå ‡ÃôÆÜåøüÓ-èÃÜÓêÜ èåêÜÜåÃÜÜå íܲÜå ÆÜ±Ü ÝÃÜÏÜÜÑÜ, ´ÜÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜÄÜÜÓ ‹ÆÜÓÜØ´Ü ËÜß¡ ÏÜÜüåÃÜàØ ƒÜÜôÜ †çêÜÜíÜÃôÜ ÏÜåìíÜå. ËÜÁÜÜØ ‘ÜÏÜÜå †³ÜÚ

12–11–'47 

Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ÏÜïÜéíÜÜìÜ ÝêÜÝƒÜ´Ü ÆÜàô´Ü‘Üå ‰ïÜà ݃ÜÂô´Ü ÄÜß´ÜÜÁíÜÝÃÜ  ÄÜß´ÜÜÁíÜÝÃÜ (ôÜݜܵÜ) ÄÜß´ÜÜÏÜسÜÃÜ  ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ ¹Üå÷ÃÜ  ¢íÜÃÜïÜÜåÁÜÃÜ

_ 20.00 _20.00 _ 200.00 _ 200.00 _ 40.00 _ 45.00

íÜßôÜÓÜ´Üß ÝíÜÓÜôÜ´Ü

ËÜའ†ÃÜå ÏÜ÷ÜíÜßÓ ÓÜÏÜ †ÃÜå ‘äó±Ü ÝíܹÜÑÜ íÜåì܆å  ÝíܹÜÑÜ íÜåì܆å (ÃÜÜÃÜß)  ôÜÏÜâìß ˜ÜØÝ´Ü  ôÜ´ÑÜÏÜÑÜ ¢íÜÃÜ

_ 15.00 _ 20.00 _ 150.00 _ 50.00 _ 25.00 _ 30.00

ÆÜ؃Ü߆ÜåÃÜß ÍÜ܉ËÜØÁÜß

~ èåÏôÜ Ý÷êüÃÜ, †ÃÜà. ÝœÜÃÏÜÑÜ ¡ÃÜß èåÏôÜ Ý÷êüÃÜÃÜß Ýí܃ÑÜÜ´Ü ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜ êÜÜçôü ÷ÜçÓ܇”ÃÜ ÃÜß ÆÜÜòÜÚÍÜâÝÏÜ `ïÜÜØÄÜÂßêÜÜ' ôÜíÜÚµÜ †ÜÁÑÜÜÞ´ÏÜ‘ †ÜÃÜعÃÜÜ ÆÜ´Üß‘ ´ÜÓß‘å ¡±Üß´Üß ³Ü‰ “å. †Ü ‘³ÜÜÃÜÜå ÆÜ‘ÜÓ ÆÜÂíÜÜôÜ‘³ÜÜ †ÃÜå ÓÜåÏÜÜÃôÜÃÜÜå “å, ÆÜ±Ü ÄÜÜæ´ÜÏÜ — ËÜà½ÃÜÜ ôÜàíܱÜÚÏÜÁÑÜÃÜàØ ´Ü¶íܤÜÜÃÜ ­— ¹ïÜÚÃÜ †åÏÜÜØ ôÜíÜÚµÜ íÑÜÜÆÜåêÜàØ “å. íÜܜܑÝÏܵÜÜåÃÜå †Ü íÜÜ´ÜÜÚ ÓàœÜïÜå †ÃÜå ôܹÜÃÜå ÏÜÜüå ÑÜܹ Ó÷ß èïÜå.

~ êÜÜêÜÕôÜ÷ Ó܆ÜåêÜ ¡±Üß´ÜÜ ÆÜšÜßÝíܹ êÜÜêÜÕôÜ÷ÍÜ܉†å †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÄÜàèÓÜ´ÜÏÜÜØ ¡åíÜÜ ÏÜì´ÜÜØ ÆÜ؃Ü߆ÜåÃÜß ÝíÜÝíÜÁÜ ¹æÝÃÜ‘ ÆÜÂíÜäݶ܆ÜåÃÜÜ ÝÃÜÓßšÜ±Ü ¿ÜÓÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜØ èà¹ÜØ èà¹ÜØ ÆÜÜôÜÜ؆ÜåÃÜß ¡±Ü‘ÜÓß ÆÜ´ÑÜå‘ ÆÜšÜßÆÜÂåÏÜß ôÜÏÜ¢ ïÜ‘å †åíÜß ôÜÓì ÍÜÜóÜÜÏÜÜØ †ÜÆÜß “å. †ÜüÚ-ÆÜåÆÜÓ ‹ÆÜÓ ÆÜšÜ߆ÜåÃÜß 45 èåüêÜß †¹ÖÍÜà´Ü ÓØÄÜßÃÜ ´ÜôÜíÜßÓÜå ÁÜÓÜíÜ´ÜÜå †Ü ÄÜÂØ³Ü †å‘ †ÏÜâêÑÜ ÍÜåü “å.

p. 192 | 5" x 9.25" | Paperback | Rs. 200

p. 152 | 5.5" x 8.5" | Paperback | Rs. 300

192 

[èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†ÜÆܱÜàØ ÝïÜšÜ±Ü †ÜœÜÜÑÜÚ ‘äÆÜÜêÜÜÃÜß †Üèå †ÜÆܱÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜØ ËÜÁÜÜØ šÜåµÜÜåÏÜÜØ ÝïܚܱÜÃÜàØ šÜåµÜ †åíÜàØ “å, èåÏÜÜØ íÜÁÜàÏÜÜØ íÜÁÜà ÄÜâØœÜíÜܲÜå ÆÜÂíÜ´ÜÚå “å. †åÃÜß ôÜܳÜå ôÜØ‘ìÜÑÜåêÜÜ ôÜÜæ‘Üå‰ÃÜå †Üèå èå œÜÜêÜß ÓûàØ “å †åÃÜܳÜß †ôÜØ´ÜÜåóÜ “å, ÆÜ“ß ´Üå†Üå ÝíܾܳÜßÚ ÷ÜåÑÜ, ÝïܚܑÜå ÷ÜåÑÜ, ÏÜÜËÜÜÆÜÜå ÷ÜåÑÜ, †ÜÏÜèÃÜ´ÜÜ ÷ÜåÑÜ ‘å ôÜÓ‘ÜÓ ÷ÜåÑÜ"—"ÄÜÑÜÜ †Ø‘ÏÜÜØ †ÜÏÜ ‘÷ßÃÜå †ÜœÜÜÑÜÚ ‘äÆÜÜêÜÜÃÜ߆å ÝïÜšÜ±Ü †ØÄÜå íÑܐ´Ü ‘ÓåêÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå íÑÜÜÆÜ‘ †³ÜÚÏÜÜØ ´ÜÜå ¢íÜÃÜÝíÜóÜÑÜ‘ íÜÜ´ÜÜå è ËÜÃÜß Ó÷ß. `ÆÜ¡ÃÜß ÝíÜÝïÜóü ÆÜ‘äÝ´Ü †ÃÜå ÝïܚܱÜ', `ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜ †ÃÜå ÝïܚܱÜ' èåíÜÜ ÝíÜóÜÑÜÜå ÆÜÓ ôÜØíÜܹ ïÜé ‘ÓßÃÜå ‘äÆÜÜêÜÜÃÜß†å †ÜÆܱÜÜ ¹åïÜÃÜß ÝíÜÝïÜóü ÆÜ‘äÝ´Ü †ÃÜå ¹åïÜíÜÜôÜ߆ÜåÃÜß èéÝÓÑÜÜ´ÜÃÜå †ÃÜàéÆÜ ÝïܚܱÜÆܱÜÜêÜß ‘åíÜß ÷ÜåÑÜ †å †ØÄÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘Ó´ÜÜ ´ÜÜå ‘Óß è ¹ßÁÜÜ. †Ü †Ø‘ÏÜÜØ ´Üå†Üå ê܉ †ÜíÑÜÜ “å `ÝïÜô´Ü', ÝïÜšÜ±Ü ÏÜÜüå `ÑÜÜåÄÑÜ Ý¹ïÜÜÃÜÜå †ÍÜÜíÜ' †ÃÜå “åíÜüå ÄÜÜØÁÜߢ†å Óèâ ‘ÓåêÜÜå ÝïܚܱÜÝíÜœÜÜÓ `Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜ'. †÷Î ÆÜÂðÃÜ ³ÜÜÑÜ ‘å Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜ †åüêÜå ïÜàØ? ´ÜÜå ´ÜåÃÜÜå èíÜÜËÜ “å, †´ÑÜÜÓÃÜÜ ÝïܚܱÜÏÜÜØ †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå †ÜÆܱÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ †ÃÜå ´Üå³Üß ÆÜâÓÜ ôÜÏÜÜèÏÜÜØ èåÃÜß ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüß ¥±ÜÆÜ íÜ´ÜÜÚÑÜ “å †åíÜÜØ ´Ü¶íÜÜå³Üß—œÜÜÝÓµÑÜÝïܚܱÜ, ‹¾ÜåÄÜ ¿ÜÓÜ ÝïܚܱÜ, ôÜÜÏÜÜÝè‘ †ÃÜàËÜØÁÜ, ñÜÏÜÃÜàØ ÏÜ÷¶íÜ, ôíÜÜíÜêÜØËÜß ÝïÜšÜ±Ü †ÃÜå ÏÜÜ´ÜäÍÜÜóÜÜ ÏÜÜÁÑÜÏÜ—÷ÓßÍÜÓß ÝïÜšÜ±Ü ÆܽݴÜ. †Ü Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜ ‘åíÜß Óß´Üå ÷ÜêÜÃÜß ÝïܚܱÜÆÜ½Ý´Ü ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜà ËÜ÷å´ÜÓ ÝíÜ‘êÆÜ “å, ´Üå ‘äÆÜÜêÜÜÃÜßÃÜÜ ïÜ˹ÜåÏÜÜØ. . . [ÄÜ´ÜÜØ‘³Üß œÜÜêÜà. . .]

ÝïÜô´Ü

”ܲÃÜàØ

ÏÜâêÑÜ Éì ‹ÆÜÓ³Üß †Ø‘ÜÑÜ “å. Éì ôÜÜœÜå è ‘²íÜÜØ †ÜíÑÜÜØ “å. ÝíܾÜÃÜÜØ ÁÜÜÏÜÜåÏÜÜØ, ƒÜÜôÜ ‘ÓßÃÜå ‘ÜçêÜå¡åÏÜÜØ †ÃÜå ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚü߆ÜåÏÜÜØ èå œÜÜêÜß ÓûàØ “å, ´ÜåÃÜܳÜß ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ôíÜÏÜÜÃÜß ÏÜܱÜôÜÃÜàØ ÏÜܳÜàØ ïÜÓÏܳÜß ”â‘ß ¡ÑÜ †åíÜàØ “å. ÝïܚܑÜå †ÃÜå ÝíܾܳÜßÚ†Üå íÜœœÜå ÝïÜô´ÜÃÜß ¹ïÜÜ †åíÜß “å ‘å ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚü߆Üå †íÜÜÓÃÜíÜÜÓ †œÜÜå’ôÜ ÏÜà¹´Ü ÏÜÜüå ËÜØÁÜ Ó܃ÜíÜß ÆÜ²å “å. íÑÜíÜô³ÜÜ ¡ìíÜíÜÜ †ÃÜå ÝíܾÜÃÜÜØ ÆÜÝíÜµÜ ÁÜÜÏÜÜåÏÜÜسÜß ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜå ËÜ÷ÜÓ ‘Ü°íÜÜ ÆÜÜåêÜßôÜ ËÜÜåêÜÜíÜíÜß ÆÜ²å “å. †ÜíÜß Óß´Üå ÝíܾÜÁÜÜÏÜÜåÏÜÜسÜß ÷ÜØ‘ß ‘Ü°íÜÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜÜ ÝíܾܳÜßÚ†Üå èå ‘Óå “å ´Üå †Üèå ‘Üå‰ÃÜß ÆÜ±Ü ÕœÜ´ÜÜÃÜÜå ÝíÜóÜÑÜ ÓûÜå ÷ÜåÑÜ †åÏÜ êÜÜÄÜ´ÜàØ ÃܳÜß. ÝíܾܳÜßÚ†Üå ´ÜåÏÜ è †ÁÑÜÜÆÜ‘Üå †å‘ËÜß¡ÃÜå ´Ü³ÜÜ ‹ÆÜêÜÜ †ÝÁÜ‘ÜÓ߆Üå ËÜØÃÜåÃÜå ÉÜåè¹ÜÓß ‘ÜåüÚÏÜÜØ ™ÜôÜ²ß ¡ÑÜ “å. †ÜÆܱÜÜØ ÝíܾÜÁÜÜÏÜÜå ÝÏÜêÜÜå ‘å ‘ÜÓƒÜÜÃÜÜØ ÷ÜåÑÜ †ÃÜå †ÁÑÜÜÆÜ‘Üå †ÃÜå ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ïÜÜåóÜ±Ü ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

‘ÓÃÜÜÓ ÏÜâ²ß¹ÜÓÜå †ÃÜå ïÜÜåóÜÜ´ÜÜ ÏÜèâÓÜåÃÜÜ èåíÜÜå ÷ÜåÑÜ †åÏÜ ´ÑÜÜØ ÷²´ÜÜêÜÜå ÆÜ²å “å, †ÃÜå †Ü ËÜÁÜàØ †åíÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ ËÜÃÜß ÓûàØ “å ŸÑÜÜØ ÝïܚܑÃÜÜå ÝÆÜ´ÜÜ ôÜÏÜÜÃÜ †³ÜíÜÜ ÄÜàÓà ‘å ¹åíÜ ôÜÏÜÜÃÜ †Ü¹Ó ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜ´ÜÜå ÷´ÜÜå. †åíÜß ÆÜ±Ü ÉÝÓÑÜܹÜå †ÜíÜå “å ‘å ÝíܾܳÜßÚ†Üå ÝíܾÜݳÜÚÃÜ߆ÜåÃÜå ÆÜèíÜå “å, ÷åÓÜÃÜ ‘Óå “å †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜß “å²´Üß ‘Óå “å. †ÜÆܱÜÃÜå “ÜÆÜÜÏÜÜØ †ôÜ÷ÜÑÜ ÝíܾÜݳÜÚÃÜ߆Üå ôÜܳÜå †ÜíÜÜå †ôÜÍÑÜ, ÷êÜ‘ü †ÃÜå Ý÷œÜ‘ÜÓÜå íÜ´ÜÜÚíÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜ´ÜÜå ÷ÜåíÜÜÃÜß ÉÝÓÑÜܹÜå íÜÜØœÜíÜÜ ÏÜìå “å. †Ü ´ÜÓà±Ü “´ÜÜØ ÃÜ‘ÜÏÜÜ †ÃÜå ÍÜÑÜØ‘Ó ÄÜàز܆Üå ôÜÜÏÜå ‘ïÜÜØ ÆÜÄÜêÜÜØ êÜåíÜÜ´ÜÜØ ÃܳÜß. ÝíܾÜݳÜÚÃÜ߆Üå †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜØ ÏÜÜËÜÜÆÜÜå ôÜàÁÁÜÜØ ÉÝÓÑÜܹ ‘Óå ´ÜÜåÑÜå ôܶÜÜíÜÜì܆Üå ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜß ËÜß‘å ÝÃÜÞó˜ÑÜ Ó÷å “å! ‘åíÜì †ÁÑÜÜÆÜ‘Üå †ÃÜå ÝíܾܳÜßÚ†Üå ÏÜÜüå è ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ôÜÏÜÄÜ ÓÜóü× ÏÜÜüå ‘êÜØ‘éÆÜ †Ü ÍÜÑÜØ‘Ó ™Üä±ÜÜôÆܹ ÓÜšÜôÜß 193


ËÜÜì‘ÃÜàØ ÝïÜšÜ±Ü ´ÜåÃÜÜ èÃÏܳÜß è ïÜé ³Ü‰ ¡ÑÜ “å. ÝïܚܱÜôÜØô³Ü܆Üå ´ÜÜå èå ÆÜÂݘÑÜÜ ‘àüàØËÜÏÜÜØ ÏÜÜËÜÜÆÜ, ÝÏܵÜÜå †ÃÜå ÆܲÜåïÜ߆Üå†å ïÜé ‘Óß ÷ÜåÑÜ “å ´ÜåÃÜå †ÜÄÜì œÜêÜÜíÜíÜÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ è ‘Óå “å. †Ü †å‘ è Óß´Ü †åíÜß “å èåÃÜܳÜß íÑÜÞø´Ü †ÃÜå ôÜÏÜÜè ôÜÓì Óß´Üå ‘ÜÏÜ ‘Óß ïÜ‘å †ÃÜå †å‘ËÜß¡ ôÜܳÜå ôÜ÷‘ÜÓ ôÜÜÁÜß ïÜ‘å. ÏÜ÷ÜÃÜÏÜÜØ ÏÜ÷ÜÃÜ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜïÜÜìß ÆÜàÓàóÜ ‘å ˜ÜÝôܑÜÓ ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜÜ ôÜÏÜÜèÃÜß è ÃÜßÆÜè ÷ÜåÑÜ “å. ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ˜ÜÝôܑÜÓß ôÜÏÜÄÜ ôÜÏÜÜèíÑÜíÜô³ÜÜÃÜå ‘¹ß ËܹêÜ´ÜÜå ‘å ËܹêÜß ïÜ‘´ÜÜå ÃܳÜß

íÜ´ÜÚÃÜ ôÜÜÏÜå ÝíܾܳÜßÚíÜÄÜÚÏÜÜØ ‘Üå‰ ¡÷åÓ ÏÜ´Ü ÃܳÜß. ÷àØ †åíÜÜ ¹ÜƒÜêÜ܆Üå ¡±ÜàØ “àØ èåÏÜÜØ ÝíܾÜݳÜÚÃÜ߆Üå†å “Üå‘Ó߆Üå ÏÜÜüåÃÜß ‘ÜçêÜåèÏÜÜØ †ÍÑÜÜôÜ ÆÜâÓÜå ‘ÑÜÜÚ ÆÜ“ß ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜß “å²´ÜßÃÜß ËÜß‘å ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚüßÏÜÜØ íÜÁÜà †ÍÑÜÜôÜ ÏÜÜüå ¡å²ÜíÜÜÃÜß ÃÜÜ ÆÜÜ²ß “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †ÜÄÜåíÜÜÃÜß ÷å«ìÃÜß ÓÜóü×ßÑÜ œÜìíÜìå †ÜÆܱÜß ôµÜ߆ÜåÃÜå Æܲ¹Ü †ÃÜå ™ÜÓÃÜÜ †å‘ÜØ´ÜÏÜÜسÜß ËÜ÷ÜÓ †Ü±Üß ÷´Üß. †åÏܱÜå è ´ÜåÏÜÃÜå ÆÜàÓàóÜÜå ôÜܳÜå ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜÃÜå ÁÜÜåÓ±Üå ÓÜóü×ßÑÜ œÜìíÜìÏÜÜØ ÍÜÜÄÜ êÜå´Üß †ÃÜå ôíÜÜ´ÜصÑÜ ÏÜÜüåÃÜß êܲ´ÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå †ÜíÜ´Üß ËÜÁÜß ÷ܲÏÜÜÓ߆Üå ôÜ÷å´Üß ‘Óß ÷´Üß. †Ü †å‘ è ÆÜÓÏÜ ¹åïÜÍÜÞø´ÜÃÜÜ ‘ÜÑÜÚ³Üß ´Üå†Üå ÏÜàø´Ü ³Ü‰ Ä܉ ÷´Üß. †ÜÆܱÜÜØ ÝíܾÜÁÜÜÏÜÜå, †ÜÆܱÜÜ †ÁÑÜÜÆÜ‘Üå †ÃÜå ÝíܾܳÜßÚ†Üå ´ÜåÏÜÃÜå ÆÜÜ“ß Æܲ¹Ü ÆÜÜ“ì ÁÜ‘åêÜíÜÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘Óß ÓûÜ “å. †Ü ÆÜÂݴܘÜÝÃ´Ü “å, †ÜÆܱÜß ÝïܚܱÜÆÜ½Ý´Ü †ÜÃÜå ÏÜÜüå ÏÜÜåüå ÍÜÜÄÜå èíÜÜËܹÜÓ “å. ÆÜ±Ü ŸÑÜÜÓå †ÁÑÜÜÆÜ‘ÃÜß êÜÜÑÜ‘Ü´Ü ÏÜÜüå œÜÜÝÓµÑÜ †ÜíÜïÑÜ‘ ÃÜ ÄܱÜÜ´ÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜÓå †ÜíÜàØ ËÜÃÜå †åÏÜÜØ ÃÜíÜ܉ ÃܳÜß. ‘Üå‰ íÜ÷ßíÜü‘´ÜÜÚ ‘å ÁÜØÁÜܹÜÓß ÏÜܱÜôÜ ¡÷åÓ ÍÜíÜܲÜå ¥ÍÜÜå ÃÜ ‘Óå ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß ´ÜåÃÜÜ †ØÄÜ´Ü ¢íÜÃÜ ÝíÜïÜå ”Ü”ß ƒÜ±ÜƒÜÜå¹ ÃÜ ‘Óå †å ‘¹ÜœÜ ôÜÜÓàØ 194 

÷ïÜå, ÆÜ±Ü ‘Üå‰ ÁÜÏÜÚÄÜàÓà ‘å ¡÷åÓ ‘ÜÑÜÚ‘´ÜÜÚ ‘å ÝïܚܑÃÜÜ †ØÄÜ´Ü œÜÜÝÓµÑÜ ÝíÜïÜå èÃÜ´ÜÜ ‹¹ÜôÜßÃÜ ÃÜ è Ó÷ß ïÜ‘å. ÝïܚܑÃÜÜ œÜÜÝÓµÑÜÃÜå ÝïܚܱÜôÜØô³ÜÜ †ÃÜå ÝíܾܳÜßÚ†Üå ´Ü³ÜÜ ÏÜÜËÜÜÆÜÜå ôÜܳÜå ÆÜ±Ü ôÜØËÜØÁÜ “å. ÆÜ±Ü ™Ü±Üß íÜÜÓ †åíÜàØ ¡åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å ‘å èåÏÜÃÜå ÝÃÜÏܱÜâ‘ ‘ÓíÜÜÃÜß ôܶÜÜ “å ´Üå†Üå ÝïܚܑÃÜÜ †ÃÜå ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚü߆ÜåÃÜÜ ‹ÆÜ‘àêÜÆÜݴ܆ÜåÃÜÜ ôÜàÁÁÜÜØ œÜÜÝÓµÑÜ ÝíÜïÜå ôÜØÆÜâ±ÜÚÆܱÜå ‹¹ÜôÜßÃÜ ÷ÜåÑÜ “å. èåÏܱÜå ´ÜÓà±ÜÜåÃÜÜ †³ÜÜÚ´ÜÖ ÍÜÜÝíÜ ÃÜÜÄÜÝÓ‘ÜåÃÜÜ †ÃÜå ÃÜå´Ü܆ÜåÃÜÜ œÜÜÝÓµÑÜÃÜàØ ™Ü²´ÜÓ ‘ÓíÜÜÃÜàØ “å, ´ÜåÏÜÃÜÜ è œÜÜÝ ÝíÜïÜå ¡å ÄÜàôÜÆÜàôÜ œÜÜêÜ´Üß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´ÜåÏÜÃÜß ôÜÜÏÜåÃÜÜ †ÜšÜåÆÜÜåÃÜß ´ÜÆÜÜôÜ ³ÜíÜß ¡å‰†å †³ÜíÜÜ ÝÃÜÏܱÜâ‘ è ÃÜ ‘ÓíÜß ¡å‰†å. †ÜíÜß ËÜÜËÜ´ÜÜåÏÜÜØ íÜô´ÜàÞô³ÜÝ´Ü ïÜß “å ´Üå è ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ¹åƒÜÜíÜ ‘åíÜÜå ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå êÜÜå‘ÜåÏÜÜØ †ÜËÜé ‘åíÜß “å, †å ÆÜ±Ü ÏÜ÷¶íÜÃÜàØ ÷ÜåÑÜ “å. †ÜÆܱÜÜ †ÁÑÜÜÆÜ‘Üå †ÃÜå ‹ÆÜ‘àêÜÆÜݴ܆Üå ‹œœÜ œÜÜÝÓµÑÜ ÁÜÓÜíÜ´ÜÜ ÷ÜåÑÜ †åüêÜàØ è ÆÜâÓ´ÜàØ ÃܳÜß, ÆÜ±Ü ´Üå†Üå ´ÜåÏÜÃÜÜ ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜß †ÃÜå êÜÜå‘ÜåÃÜß ÃÜèÓÏÜÜØ ´ÜåíÜÜ ¹åƒÜÜíÜÜ ÆÜ±Ü ¡å‰†å. ÏÜÃÜå ‘÷å´ÜÜØ ¹à:ƒÜ ³ÜÜÑÜ “å ‘å ÷ÏÜåïÜÜØ †ÜÏÜ ËÜÃÜ´ÜàØ ÃܳÜß. ‘åÏÜ ¡±Üå †Ü ËÜÁÜàØ ÆÜâÓ´ÜàØ ƒÜÓÜËÜ ÃÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜåÏÜ ÓÜè‘ÜÓ±Ü߆Üå †ÃÜå ÓÜè‘ßÑÜ ÆÜšÜÜå ´Üå †ÁÑÜÜÆÜ‘ÜåÃÜÜå †ÃÜå ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜÜå ´ÜåÏÜÃÜß ÓÜè‘ÜÓ±ÜÃÜß ÓÏÜ´ÜÏÜÜØ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ‘Óå “å. íÜìß, ™Ü±Üß ‘ÜçêÜå¡åÏÜÜØ †ÃÜå ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚü߆ÜåÏÜÜØ †ÁÑÜÜÆÜ‘Üå †ÃÜå ÝíܾܳÜßÚ†Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †Ø¹Ó †Ø¹ÓÃÜÜ ÓÜè‘ÜÓ±ÜÃÜß ÄÜØ¹ß ÓÏÜ´ÜÜå ÓÏÜ´ÜÜ ÷ÜåÑÜ “å †ÃÜå ÝíܾÜÏÜØݹÓÜåÃÜÜ ÆÜÝíÜµÜ íÜÜ´ÜÜíÜÓ±ÜÃÜå ¹âÝóÜ´Ü ‘Ó´ÜÜ ÷ÜåÑÜ “å. ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ †å †ÜíÜå “å ‘å ´ÑÜÜØ ÍÜÜÄÑÜå è ‘ïÜß íÑÜíÜô³ÜÜ ‘å ÝïÜô´Ü ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. ËÜÁÜå è †ÓÜè‘´ÜÜ ÆÜÂíÜ´ÜÚ´Üß ÷ÜåÑÜ “å. †å †ÓÜè‘´ÜÜÏÜÜØ ‘Üå‰ ‹œœÜ ‘ÜåÝüÃÜàØ ‘å ÏÜÜæÝêÜ‘ ÝíܑܾÜÑÜÚ ³Ü‰ ïÜ‘´ÜàØ ÃܳÜß. †ÜÆܱÜÜ ÝíܾܳÜßÚ†Üå ÝíÜïÜåóÜå ‘ÓßÃÜå ÏÜعËÜàݽÃÜÜ “å †åíÜàØ ÃܳÜß, ÆÜ±Ü †ÍÑÜÜôÜ †ÃÜå ôÜØïÜÜåÁÜÃÜÃÜå †ÃÜà‘âì íÜÜ´ÜÜíÜÓ±ÜÃÜÜå è †å‘عÓå †ÍÜÜíÜ ÷ÜåÑÜ “å. ‘åüêÜß ËÜÁÜß ÏÜ÷ÜÏÜâêÜß ïÜÞø´Ü ‘åíÜì íÜå²É܉ ¡ÑÜ “å! [èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†ÜÆܱÜå ôÏÜÓ±ÜÏÜÜØ Ó܃ÜíÜàØ ¡å‰†å ‘å †ÜƒÜß ÝïܚܱÜíÑÜíÜô³ÜÜÏÜÜØ Ýïܚܑ ÏÜÁÑÜô³ÜÜÃÜå ÷ÜåÑÜ “å. ÆÜ÷åêÜÜØ ´ÜåÃÜàØ ô³ÜÜÃÜ ‘åíÜàØ ÷´ÜàØ †ÃÜå †Üèå ‘åíÜàØ ³Ü‰ ÄÜÑÜàØ “å! ÃÜ¢‘ÃÜÜ è ÍÜâ´Ü‘ÜìÏÜÜØ ´ÜåÃÜß †ÜݳÜÚ‘ Þô³ÜÝ´Ü ´Ü¼ÃÜ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÷´Üß, ÆÜ±Ü ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ´ÜåÃÜàØ ô³ÜÜÃÜ ôÜÜœÜå è ™Ü±ÜàØ §œÜàØ ÷´ÜàØ. ÏÜÇ †Üè³Üß ÆÜœÜÜôÜ íÜóÜÚ ÆÜ÷åêÜÜØ ŸÑÜÜÓå ÏÜÜÓÜå †ÍÑÜÜôÜ ÆÜâÓÜå ‘ÑÜÜåÚ ´ÑÜÜÓå ÍܱÜåêÜÜ ÏÜܱÜôÜ ÏÜÜüå ´Ü‘ÜåÃÜß ‘Üå‰ ƒÜÜåü ÃÜ÷Üå´Üß. ÷àØ íÜÁÜÜÓå ‘ÏÜܱÜß ³Ü‰ ïÜ‘å †åíÜß ÃÜÜå‘ÓßÏÜÜØ ‘å ‘Üå‰ ÁÜØÁÜÜÏÜÜØ ¡å²Ü‰ ïÜøÑÜÜå ÷Üå´Ü, ÆÜ±Ü ÏÜÇ ÝïܚܱÜÃÜàØ šÜåµÜ ÆÜôÜع ‘ÑÜàÛ. ÝïܚܑÃÜàØ ‘ÜÑÜÚ ËÜß¡ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÁÜØÁÜÜ ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜà †Ü¹ÓÆÜÜµÜ ÄܱÜÜ´ÜàØ ÷´ÜàØ. ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ´ÜåÃÜàØ ô³ÜÜÃÜ §œÜàØ †ÃÜå ÏÜÜÃÜÍÜÑÜàÛ ÷´ÜàØ. ÆÜÂÏÜܱÜÏÜÜØ ´ÜåÃÜß Þô³ÜÝ´Ü ÄÜÓßËÜ ÷ÜåíÜÜ “´ÜÜØ ¹åïÜÃÜÜå ‹œœÜ ôÜÏÜÜè ´ÜåÃÜå ÏÜÜüå ƒÜàêêÜÜå ÷´ÜÜå. †Üèå ïÜß Þô³ÜÝ´Ü “å? †Üèå ‘Üå‰ †åÃÜå ÏÜÜÃÜ †ÜÆÜ´ÜàØ ÃܳÜß. ¡å †ÜÆܱÜÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ‘ÜÏÜÃÜå êÜÜÑÜ‘ ÝïܚܑÜå ÏÜìå ´ÜÜå ÝïÜô´ÜÃÜÜå ÆÜÂðÃÜ ôÜ÷åêÜ܉³Üß ¥‘êÜß ¡ÑÜ. ÝïܚܑÏÜÜØ ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜïÑÜ‘´ÜÜ †å ‘å ´ÜåÃÜÜ œÜÜÝÓµÑÜÃÜå ‘Üå‰ ²Ü™Ü êÜÜÄÜåêÜÜå ÃÜ ÷ÜåíÜÜå ¡å‰†å. ËÜߢ †ÜíÜïÑÜ‘´ÜÜ †å ‘å ´ÜåÃÜå ´ÜåÃÜÜ ÝíÜóÜÑÜÃÜàØ ôÜÜÓàØ ¤ÜÜÃÜ ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å †ÃÜå µÜߢ íÜÜ´Ü †å ‘å ´Üå±Üå ´ÜåÃÜÜ ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜÜ ÝÆÜ´ÜÜÃÜß èåÏÜ íÜ´ÜÚíÜàØ ¡å‰†å. †Ü¹ïÜÚ ÝïܚܑÏÜÜØ †Ü µÜ±Üå ÄÜà±ÜÜå ÷ÜåíÜÜ ¡å‰†å. †Ü µÜ±ÜÏÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜå ôÜÜæ³Üß ÏÜ÷¶íÜÃÜÜå “å. ¡å ´ÜåÃÜÜÏÜÜØ ËÜß¡ ËÜåÏÜÜØÃÜÜå †å‘ܹ ÄÜà±Ü ÆÜ±Ü ÷ïÜå ´ÜÜå ´ÜåÃÜå ÝïÜô´Ü ¡ìíÜíÜÜÏÜÜØ ÏÜàï‘åêÜß ÃÜ÷Î Æܲå. ¡å ´Üå ÝíܾܳÜßÚ†Üå ÆÜ´ÑÜå ÝÆÜ´ÜÜÃÜß èåÏÜ íÜ´ÜÚ´ÜÜå ÷ïÜå †ÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ËÜÜì‘ÃÜß èåÏÜ ´ÜåÏÜÃÜß ôÜܳÜå ÆÜÂåÏܳÜß †ÃÜå ÁÜßÓè³Üß ‘ÜÏÜ ÆÜܲ´ÜÜå ÷ïÜå ´ÜÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÝíÜóÜÑÜÃÜàØ ¤ÜÜÃÜ ³ÜÜå²àØ †Üå“àØ ÷ïÜå ´Üå ´Üå†Üå ÃÜÍÜÜíÜß êÜåïÜå. ÝíܾܳÜßÚ†Üå ‘÷åïÜå ‘å, `‘؉ ÃÜ÷Î ´ÜÜåÑÜå ÏÜܱÜôÜ ÍÜêÜÜå “å, †åÃÜå ÷åÓÜÃÜ ÃÜ ‘ÓíÜÜå ¡å‰†å.' íÜìß, ¡å ´Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ ôÜÜÓß Óß´Üå ‘Ó´ÜÜå ÷ïÜå ´ÜÜå ÝíܾܳÜßÚ†Üå ´ÜåÃÜÜ ôíÜÍÜÜíÜÃÜß ËÜÁÜß ÝíÜݜܴܵÜ܆Üå œÜêÜÜíÜß êÜåïÜå. ´Üå ‘¹ÜœÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜ´ÑÜå ‹½´Ü ‘å ‘«ÜåÓ íÜ´ÜÚÃÜ ôÜàÁÁÜÜØ œÜêÜÜíÜå ´ÜÜåÑÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

èâÃÜß ‘å ÃÜíÜß ôÜÏÜÜèíÑÜíÜô³ÜÜÃÜß ÏÜÑÜÜÚ¹ÜÏÜÜØ Ó÷ßÃÜå è ÃÜÜÄÜÝÓ‘å ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¢íÜÃÜ‘ÜÑÜÚÃÜß †ÃÜå ÁÜØÁÜÜÃÜß ÆÜôÜعÄÜß ‘ÓíÜÜÃÜß ÷ÜåÑÜ “å. †åÏÜÜسÜß è †åÃÜå ôíÜÏÜÜÃÜÆÜâíÜÚ‘ ¢íÜß ïÜ‘å †åüêÜß ‘ÏÜܱÜß ³ÜíÜß ¡å‰†å. †Ü³Üß ÃÜÜÄÜÝÓ‘ÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜ ÁÜØÁÜÜ ÏÜÜüå ÆÜ±Ü ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÓíÜÜå †å ôÜÜÓÜ †ÃÜå Éì¹ÜÑÜß ÝïܚܱÜÃÜàØ †å‘ ‘ÜÑÜÚ “å. †å ¡å ËÜÓÜËÜÓ ³ÜÑÜàØ ÃܳÜß ÷Üå´ÜàØ ´ÜÜå ÃÜÜÄÜÝÓ‘ ôÜÏÜÜèÃÜå ËÜÜå¡éÆÜ ³Ü‰ ÆܲíÜÜÃÜÜå ôÜØÍÜíÜ Ó÷å “å

´Üå†Üå ´ÜåÃÜå ÏÜÜÃÜ †ÜÆÜïÜå †ÃÜå ´ÜåÃÜß †Ü¤ÜÜ ‹«ÜíÜïÜå. ËÜß¡ ¹åïÜÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ †ÜÆܱÜÜ ¹åïÜÃÜÜ ÝíܾܳÜßÚ†Üå íÜÁÜÜÓå êÜÜÄܱÜßíÜÜìÜ ÷ÜåÑÜ “å. ¡å ´ÜåÏÜÃÜß ôÜܳÜå ÑÜÜåÄÑÜ Óß´Üå ‘ÜÏÜ ÆÜܲíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´ÜÜå ´Üå†Üå ÷ÏÜåïÜÜØ ôÜÜÓÜå ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ †ÜÆÜå “å. ÆÜ±Ü êÜâ±Ü è ¡å †êÜâ±ÜàØ ³Ü‰ ÄÜÑÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´ÜåÃÜå ôÜêÜâ±ÜàØ ‘ÓíÜàØ ïÜܳÜß? †ÜÃÜÜå †³ÜÚ †åíÜÜå ÃܳÜß ‘å ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜß †ÝïÜô´ÜÃÜÜå ËÜÁÜÜå ¹ÜåóÜ ÷àØ ËÜß¡ ËÜÜ塳Üß ¹ËÜÜÑÜåêÜÜ ÝïܚܑÃÜÜ ÏÜܳÜÜ ‹ÆÜÓ ÃÜ܃ÜàØ “àØ. ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜÜå ÆÜ±Ü †å ¹ÜåóÜÏÜÜØ ÍÜÜÄÜ “å. ´ÜåÏܱÜå ÑÜܹ Ó܃ÜíÜàØ ¡å‰†å ‘å ´ÜåÏܱÜå ôíÜ圓܆å ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÝïܚܑÜåÃÜÜ ÷Ü³Ü ÃÜßœÜå ÍܱÜíÜÜÃÜàØ ÆÜôÜع ‘ÑÜàÛ “å. ´ÜåÏÜÃÜÜØ ÏÜÜËÜÜÆÜÜå†å ´ÜåÏÜÃÜå ïÜÜì܆Üå †ÃÜå ‘ÜçêÜå¡åÏÜÜØ †åÏÜ ÏÜÜÃÜßÃÜå ÏÜâøÑÜÜ “å ‘å ´ÜåÏÜÃÜÜ ÝïܚܑÜå ËÜß¡ ‘ïÜÜÏÜÜØ ÃÜ÷Î ´ÜÜåÑÜå ¤ÜÜÃÜÏÜÜØ ´ÜÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ œÜݲÑÜÜ´ÜÜ “å. ÝíÜ¾Ü †ÜÆÜÃÜÜÓ ÝÆÜ´ÜÜÃÜå ô³ÜÜÃÜå ÄܱÜÜÑÜ “å. †å ÝíܾܳÜßÚÃÜå ËÜÜæݽ‘ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ËÜß¡å èÃÏÜ †ÜÆÜå “å, ´ÜåÃÜå Ý¿è ËÜÃÜÜíÜå “å. †ÜÆܱÜÜÏÜÜØÃÜÜ ‘åüêÜÜÃÜÜØ ÏÜÜËÜÜÆÜ †Ü¹ïÜÚ ÏÜÜÃÜíÜ ÷ïÜå? ´ÜåÏÜÜØÃÜÜØ ‘åüêÜÜØ‘ ´ÜÜå ™Ü±Üß íÜÜÓ ÝíÜíÜå‘÷ßÃÜ †ÃÜå ˜âÓ ÆÜ±Ü ÷ÜåÑÜ “å. ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ †ÜÆܱÜå ´ÜåÏÜÃÜå ÏÜÜÃÜ †ÜÆÜß†å “ß†å, ‘ÜÓ±Ü, ÄÜÏÜå ´ÜåÏÜ ´ÜÜåÑÜ ´Üå†Üå 195


†Üèå èå èéÓ “å ´Üå ÏÜâ«ßÍÜÓ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜå ÆÜàÃܹßÚÝšÜ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜß ÃܳÜß. †Üèå †ÜÆܱÜß ôÜÜÏÜå èå ‘ÜÏÜ “å ´Üå, ôÜÏÜÄÜ ÓÜóü×ÃÜÜ íÑÜÞø´ÜÄÜ´Ü †ÃÜå ôÜÜÏÜÜÝè‘, ÃÜæÝ´Ü‘, ÍÜÜæÝ´Ü‘ †ÃÜå ÓÜè‘ßÑÜ ¢íÜÃÜÃÜß ôÜØÆÜâ±ÜÚÆܱÜå ÃÜíÜåôÜÓ³Üß ÆÜàÃÜ™ÜÚüÃÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ “å. †å íÜÄÜÓ †ÜÆܱÜÜØ êÜÜå‘ïÜÜ÷ßÃÜÜØ †ÃÜå ôÜÏÜÜèíÜܹÃÜÜØ ÁÑÜåÑÜ ôÜÉì ÃÜ÷Î ³ÜÜÑÜ

†ÜÆܱÜÜØ ÏÜÜËÜÜÆÜ “å! †åüêÜàØ è ÃÜ÷Î, †ÜÆܱÜàØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ¤ÜÜÃÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜÜÓå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜåÑÜå †ÜÆܱÜå ´ÜåÏÜÃÜå ÏÜÜÃÜ †ÜÆÜß†å “ß†å. †ÜÆܱÜå †åüêÜàØ ÷ÏÜåïÜÜØ ÑÜܹ Ó܃ÜíÜàØ ¡å‰†å ‘å ¹Óå‘ ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜå †ÜÄÜêÜß ÆÜå°ß ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜà †ÃÜå œÜݲÑÜÜ´ÜàØ ¤ÜÜÃÜ íÜÜÓôÜÜÏÜÜØ ÏÜëÑÜàØ ÷ÜåÑÜ “å, ÆÜ±Ü †å³Üß íܲßêÜÜå ÆÜ´ÑÜåÃÜÜ †ÜÆܱÜÜ †Ü¹ÓÏÜÜØ ‘ïÜÜå ÉåÓ Æܲ´ÜÜå ÃܳÜß. ´ÜåÏÜÃÜÜÏÜÜØ ‘åüêÜÜ‘ †åíÜÜ ÄÜà±ÜÜå ÷ÜåÑÜ “å èå †åÃÜÜå ƒÜØÄÜ íÜÜìß ¹å “å. ¹ÜƒÜêÜÜ ´ÜÓß‘å, †ÃÜàÍÜíÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÜسÜß †ÜíÜ´ÜàØ ²÷ÜÆܱÜ. ÝïܚܑÜåÃÜå ÆÜ±Ü ÏÜÜËÜÜÆÜÃÜß ‘ÜåÝüÏÜÜØ è ÏÜâ‘íÜÜ ¡å‰†å, èåÏÜÃÜÜå ÝÏÜ¡è, ôíÜÍÜÜíÜÃÜß ÝíÜݜܴܵÜÜ †ÃÜå †¤ÜÜÃÜÃÜß ‘œÜÜïÜ ôÜàÁÁÜÜØ †ÜÆܱÜå ÃÜÍÜÜíÜß ê܉†å “ß†å †ÃÜå “´ÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜ´ÑÜå ÏÜÜÃÜ †ÃÜå †Ü¹Ó Ó܃Üß†å “ß†å.

ݹïÜÜÃÜÜå †ÍÜÜíÜ ÝïܚܱÜÃÜÜ ôÜíÜÚôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÆÜÂÑÜÜåèÃÜ ‹ÆÜÓÜØ´Ü †ÜÆܱÜß ÝïܚܱÜôÜØô³Ü܆Üå ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜ ‘ÜÑÜÚ †ÃÜå ÁÜØÁÜÜ ÏÜÜüå ´ÜæÑÜÜÓ ‘Óå “å ƒÜÓß? ¡å‘å ÝïÜÝšÜ´Ü ËÜå‘ÜÓÜåÃÜß ÉÜåè ËÜÁÜå è ¡åíÜÜ ÏÜìå “å, †ÃÜå ´ÜåÏÜÜØ ôÜ´Ü´Ü íÜÁÜÜÓÜå ³Ü´ÜÜå è Ó÷å “å, †ÃÜå ‹œœÜ ÝïܚܱÜÃÜß ôÜÄÜíܲÜå ‹ÆÜÓ ‘ÜÆÜ ÏÜâ‘íÜÜÃÜÜå ÆÜÜå‘ÜÓ ¥«ÒÜå “å, ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ ƒÜÜÃÜÄÜß †ÃÜå ¡÷åÓ ÃÜÜå‘Óß †ÜÆÜÃÜÜÓß ôÜØô³Ü܆ÜåÃÜß ôÜíÜÚôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÉÝÓÑÜܹ †å “å ‘å èåÏÜÜØ ËÜàݽÃÜß, ÆÜ÷åêÜ ‘ÓíÜÜÃÜß íÜäݶÜÃÜß, ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ †ÃÜå ôÜƒÜ´Ü †ÃÜå ôÜ´Ü´Ü ‘ÜÏÜÃÜß èéÓ ÆÜ²å †åíÜß ÃÜÜå‘Óß ÏÜÜüå ÑÜÜåÄÑÜ ´ÜÓà±ÜÜå ÏÜåìíÜ´ÜÜØ ÏÜàï‘åêÜß ÆÜ²å “å. ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ †å †ÜíÑÜàØ “å ‘å, †ÏÜå ÆÜ÷åêÜÜØ ‘÷ß ÄÜÑÜÜ ´Üå ÆÜÂÏÜܱÜå, ËÜÁÜÜÃÜå è †ÜÆܱÜß ÝïܚܱÜÃÜß ÆܽݴܳÜß †ôÜØ´ÜÜåóÜ “å †ÃÜå ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ †åÃÜÜå ‘Üå‰ ‹ÆÜÜÑÜ è²ÒÜå ÃܳÜß. †´ÑÜÜÓå èå ÆÜå°ß ÝíܹÜÑÜ ê܉ Ó÷ß “å ´Üå ŸÑÜÜÓå ÝíܹåïÜß ÝïÜšÜ±Ü êÜå´Üß ÷´Üß ´ÑÜÜÓå ´ÜåÃÜå ‘ÏÜôÜå ‘ÏÜ †åüêÜÜå ôÜØ´ÜÜåóÜ ´ÜÜå ÷´ÜÜå"—"ÆÜ“ß ÍÜêÜå ÃÜå †å ôÜØ´ÜÜåóÜ ôÜÜœÜÜå ÃÜ ÷ÜåÑÜ"—"‘å ´Üå†Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ †ÃÜå ôÜÏÜÜèÃÜàØ Ý÷´Ü ôÜÜÁÜß ÓûÜ “å. ´Üå†Üå †åÏÜ ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ ‘å ÝïܚܱÜÆܽݴÜÃÜß 196 

ƒÜÜÏÜ߆Üå “´ÜÜØ ÆÜÜå´Üå ´ÜåÃÜÜå ôÜÉì ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ‘Óß ÓûÜ “å. ÆÜ±Ü †Üèå èå†Üå ËÜßèàØ ‘ïÜàØ íÜÁÜà ôÜÜÓàØ ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ ÃÜ ÏÜìíÜܳÜß ôÜ´Ü´Ü íÜÁÜ´Üß è´Üß ôÜ؃ÑÜÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜß ÝïܚܱÜôÜØô³Ü܆ÜåÏÜÜØ ÍÜß² ‘Óß ÓûÜ “å, ´Üå†ÜåÃÜå †åüêÜàØ ÆÜ±Ü ôÜÏÜÜÁÜÜÃÜ ÏÜì´ÜàØ ÃܳÜß ‘å ÆÜÜå´Üå ÆÜÜå´ÜÜ ÏÜÜüå †³ÜíÜÜ ôÜÏÜÜè ÏÜÜüå ‘ïÜàØ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ‘ÜÏÜ ‘Óß ÓûÜ “å. ÝïÜšÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ‘åüêÜàØ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ³Ü‰ ÆÜ²å “å, †å ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ ´ÜÜå ´Üå†Üå ¡±Üå “å ‘å †Ü ´ÜÜå †å‘ ÆÜ‘ÜÓÃÜß êÜÜçüÓß “å, èåÏÜÜØ ™Ü±ÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ÏÜÜËÜÜÆÜå ÷ܲ´Üâü ÏÜ÷åÃÜ´Ü ‘ÓßÃÜå ÏÜåìíÜåêÜÜ ÆÜæôÜÜ ÓÜå‘å “å, ÆÜ±Ü ³ÜÜå²ÜÃÜå è ôÜÉì´ÜÜ ÏÜìå “å. ¹Óå‘ ÏÜܱÜôÜ, ÆÜÜå´Üå †åíÜÜå ÃÜôÜßËܹÜÓ ÃÜßíܲïÜå †åÏÜ ÏÜÜÃÜßÃÜå, ÆÜàó‘ì ÃÜܱÜÜØ ÓÜå‘å “å. ¡å †ÜÆܱÜå œÜÜêÜà ÝïܚܱÜÆÜ½Ý´Ü œÜÜêÜà Ó܃ÜíÜß ÆÜ²å †åÏÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ‘ÏÜôÜå ‘ÏÜ èå†Üå †åÃÜå œÜÜêÜà Ó܃ÜíÜÜ ÏÜÜüå èíÜÜËܹÜÓ “å ´ÜåÏܱÜå ´ÜÜå †åÃÜå í܃ÜÜå²íÜÜÃÜàØ ËÜØÁÜ ‘ÓíÜàØ ¡å‰†å. †å ”åÓ “å †åÏÜ ¡±ÑÜÜ ÆÜ“ß ´ÜåÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ËÜÜì‘ÜåÃÜå †åÏÜ ‘÷åíÜàØ ÃÜ ¡å‰†å ‘å ´ÜÏÜÃÜå †å ÆÜÜíÜÜÃÜß †ÏÜÃÜå ÉÓè ÆÜ²å “å! ŸÑÜÜÓå ‘Üå‰ èâÃÜß ÆÜå°ßÃÜÜå ÏÜܱÜôÜ †ÜèÃÜß †Ü ÆÜ½Ý´Ü ÝíÜÓའËÜÜåêÜå “å ´ÑÜÜÓå ™Ü±Üß íÜÜÓ ´ÜåÃÜå †å íÜÜ´ÜÃÜß ÑÜܹ [èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å ‘å †ÜÆܱÜÜ èå †ÜÄÜåíÜÜÃÜÜå†å ÓÜóü×ÃÜß ôíÜ´ÜصܴÜÜ ÏÜÜüå ‘ÜÏÜ ‘ÑÜàÛ ÷´ÜàØ, ‘óüÜå íÜå«ÒÜØ ÷´ÜÜØ †ÃÜå ÍÜÜåÄÜÜå †ÜÆÑÜÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ™Ü±Üå ÏÜÜåüå †ØïÜå ´Üå ÆÜÂÜÆ´Ü ÆÜ±Ü ‘ÑÜàÛ ÷´ÜàØ, ´Üå†Üå †Ü è ÆÜ½Ý´Ü ÷å«ì ÍܱÑÜÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ´Üå†ÜåÏÜÜØÃÜÜ ‘åüêÜÜ‘ ´ÜÜå ÄÜÏÜå ´Üå ÁÜÜåÓ±Üå ÏÜÜÆÜÜå ´ÜÜåÑÜå ôÜÜœÜå è ÏÜ÷ÜÃÜ ÆÜàÓàóÜÜå ÷´ÜÜ. †Ü íÜÜ´Ü ôÜÜœÜß “å, ÆÜ±Ü †å‘ íÜô´Üà ÍÜâêÜß èíÜÜÑÜ “å ‘å ´Üå†Üå ÏÜ÷ÜÃÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ÝíܹåïÜß ÝïܚܱÜÃÜß «ÎÄÜÓÜíÜß ÃÜ܃ÜÃÜÜÓß †ôÜÓ “´ÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ÏÜ÷ÜÃÜ ‘ÜÑÜÜåÚ ‘ÑÜÜÛ ÷´ÜÜØ. ÆÜ÷åêÜß íÜÜ´Ü ´ÜÜå †å ‘å èåÏܱÜå ÆÜÂÁÜÜÃÜÆܱÜå †å ÝïÜšÜ±Ü êÜßÁÜàØ ÷´ÜàØ ´Üå ¤ÜÜݴ܆Üå †ÃÜå íÜÄÜÜåÚ†å, ÆÜÞÿÜÏÜÃÜß ¢íÜÃÜÓßÝ´Ü †ÆÜÃÜÜíÑÜÜ “´ÜÜØ, ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ¡´ÜÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÍÜâÝÏܳÜß, ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ‘àüàØËܳÜß †ÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜâíÜÚ¡åÃÜÜØ ÁÜÏÜÚ †ÃÜå ôÜØô‘äݴܳÜß “å‘ è ‘ÜÆÜß ÃÜ܃Üß ÃÜ÷Üå´Üß. ´Üå†Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÃÜÜå‘ÓßÃÜå êÜÄÜ´ÜÜ †ÃÜå ÁÜØÁÜÜÃÜå êÜÄÜ´ÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÝíܹåïÜ߆ÜåÃÜß Óß´ÜÍÜÜ´ÜÃÜàØ †ÃÜà‘ ‘Ó´ÜÜ ÷´ÜÜ, “´ÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ™ÜÓÏÜÜØ †ÃÜå ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ´ÜÜå ´Üå†Üå Õ÷¹ß è ÓûÜ ÷´ÜÜ. ‘ÜæüàØÝËÜ‘ ÆÜÓØÆÜÓÜ †ÃÜå ÁÜÏÜÚÃÜÜå ÆÜÂÍÜÜíÜ ÷¢ ÍÜÜÓå ÷´ÜÜå. †å ‹ÆÜÓÜØ´Ü, ÝíܹåïÜß ÓÜŸÑÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜå À° ËÜÃÜÜíÑÜàØ ÷´ÜàØ ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ ¹åïÜÏÜÜØ ÓÜóü×ßÑÜ ¡ÄÜäÝ´Ü †ÜíÜß ÷´Üß †ÃÜå ÓÜóü×ÃÜß ôíÜ´ÜصܴÜÜ ÏÜÜüå ÃÜ÷Î ´ÜÜåÑÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ™ÜÓ íÑÜíÜÞô³Ü´Ü ‘ÓíÜÜÃÜß ‡œ“Ü êÜÜå‘ÜåÏÜÜØ ¡ÄÜß ÷´Üß. ÝíܹåïÜß †ÜÝÁÜÆÜ´ÑÜ †å †å‘ Æܲ‘ÜÓéÆÜ ÷´ÜàØ. Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÏÜÜØ ôÜàÁÜÜÓÜÃÜß ÆÜÂíÜäÝ¶Ü ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ Óß´Üå è †ÜÁÑÜÜÞ´ÏÜ‘ šÜåµÜÏÜÜØ ïÜé ³Ü‰ ÷´Üß. ‹¶ÜÓÏÜÜØ †ÜÑÜÚôÜÏÜÜèå †ÃÜå ËÜØÄÜÜìÏÜÜØ ËÜÂÜúôÜÏÜÜèå ÁÜÜÝÏÜÚ‘ ôÜàÁÜÜÓÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ ‘ÑÜàÛ; èåÃÜß ÝíÜÄÜ´ÜÜåÏÜÜØ ¥´ÜÓíÜÜ ÷àØ ÏÜÜÄÜ´ÜÜå ÃܳÜß. ËÜߢ †å‘ íÜÁÜà ÆÜÂËÜì ÆÜÂíÜäÝ¶Ü èå «å« †ÜÏÜèÃÜ´ÜÜ ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜß ÷´Üß †ÃÜå ´ÜåÃÜå ôÆÜïÜßÚ ïÜ‘ß ÷´Üß, ´Üå Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜàØ íÜÁÜà ôÆÜóü, íÜÁÜà ËÜàݽÄÜÂÜû, íÜÁÜà ´ÜÜÞ¶íÜ‘ †ÃÜå íÜÁÜà ÃÜæÝ´Ü‘ Óß´Üå †³ÜÚ™ÜüÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÑÜÜåÚ. †å±Üå †Ýô´Ü´íÜ ÁÜÓÜíÜ´ÜÜ †ÃÜå‘ ôÜØÆܹÜÑÜÜåÏÜÜØ ‹ÏÜåÓÜå ‘ÑÜÜÚ íÜÄÜÓ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜàÁÜÜÓÜÃÜß ÆÜÂíÜäÝ¶Ü œÜêÜÜíÜß. †Ü ÆÜÂíÜäݶÜÃÜÜ ÆÜÂåÓ‘ ÏÜ÷ÜÃÜ ÏÜÓÏÜß ÍÜø´Ü ñÜß ÓÜÏÜ‘äó±Ü ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

†Ü ÃÜíÜß ÝïܚܱÜÆÜ½Ý´Ü èå ËÜçÝôÜ‘ †åŸÑÜà‘åïÜÃÜ ‘å `Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜ' ÃÜÜÏÜå †ÜåìƒÜÜÑÜ “å, ´ÜåÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÜØ ÏÜÜêÜâÏÜ ÆܲÒàØ ÷´ÜàØ ‘å ÷ÜêÜÃÜß œÜÜêÜà ÝÃÜÞó˜ÑÜ †ÃÜå ÝÃÜóÆÜÂÜ±Ü ÆÜ½Ý´Ü ‘Ó´ÜÜØ †Ü ÆܽݴÜÏÜÜØ ËÜÜì‘ íÜÁÜà ôÜÜÓß Óß´Üå †ÃÜå íÜÁÜà ”²ÆܳÜß ïÜ߃Üå “å. †åíÜß †ÆÜåšÜÜ ôÜåíÜÜ´Üß ÷´Üß ‘å ôíÜÜ´ÜصÑÜ ÏÜëÑÜÜ ÆÜ“ß . . . ¹åïÜÃÜß ‘åìíܱÜßÃÜÜ ôÜÏÜÄÜ šÜåµÜÃÜå †ÜíÜÓß êÜå †å Óß´Üå †åÃÜå ôÜÜíÜÚݵܑ ËÜÃÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜïÜå. ÆÜ±Ü †åÏÜ ³ÜÑÜàØ ÃܳÜß †å ¹à:ƒÜÃÜß íÜÜ´Ü “å

ÆÜÓÏÜ÷ØôÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜå ôíÜÜÏÜß ÝíÜíÜå‘ÜÃÜعå Þô³ÜÓ ‘Óß ÷´Üß. †Ü ËÜÁÜß è ÆÜÂíÜäݶ܆ÜåÃÜÜå †ÝÍÜÄÜÏÜ ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜíÜÜ¹ß ÷´ÜÜå. ´Üå†Üå Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÏÜÜØ ôÜàÁÜÜÓÜå ‘ÓíÜÜ, †ôÆÜäïÑÜ´ÜÜÃÜÜå †Ø´Ü êÜÜíÜíÜÜ, ÃÑÜÜ´Ü¡´ÜÜåÃÜÜØ ËÜØÁÜÃÜÜå ´ÜÜå²íÜÜ, ôµÜ߆ÜåÃÜå ÏÜàø´Ü ‘ÓíÜÜ †ÃÜå Õ÷¹à ôÜÏÜÜèÏÜÜسÜß ËÜß¡Ø †ÝÃÜóüÜå ¹âÓ ‘ÓíÜÜ ÏܴܳÜß ÷´Üß. †å †ÝÃÜóüÜå êÜÜå‘ÏÜÜÃÜôÜÏÜÜØ ´ÜÜå ÁÜÏÜÚ ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜåêÜÜØ ÷´ÜÜØ, ÆÜ±Ü ƒÜÓàØ ¡å´ÜÜØ, ÓÜóü×ÃÜß ÆÜÂܱÜïÜÞø´Ü ÏÜع ÆܲÒÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå ÆÜå¹Ü ³ÜÑÜÜØ ÷´ÜÜØ. †Ü ÁÜÜÝÏÜÚ‘ ôÜàÁÜÜÓÜÃÜß ÆÜÂíÜäݶ܆ÜåÃÜß ôÜܳÜÜåôÜÜ³Ü Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÃÜÜØ ôÜÜÝ÷´ÑÜ, ‘êÜÜ †ÃÜå ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜå ÉÓß ôÜ¢íÜÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ÆÜÂíÜäݶ܆Üå ÆÜ±Ü œÜÜêÜ´Üß ÷´Üß. †Ü ËÜ÷àÏÜàƒÜß ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß †ÜôÜÆÜÜôÜ ôíÜÜ´ÜصÑÜ ÏÜÜüåÃÜß ÓÜóü×ßÑÜ ÆÜÂíÜäÝ¶Ü ¥ÍÜß ³Ü‰ ÷´Üß. †å±Üå ÝïÜÝšÜ´Ü Õ÷¹ß†ÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ™ÜÓ †ÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ íÜÜÓôÜÜ ´ÜÓÉ ÆÜÜ“Ü íÜìíÜÜ ÷Ü‘êÜ ‘Óß. †å ôíܹåïÜßÃÜß ÍÜÜíÜÃÜܳÜß ÓØÄÜÜÑÜåêÜß ÷´Üß. †å±Üå ÝíܹåïÜß ÝïÜšÜ±Ü ÆÜÜÏÜåêÜÜ †ÃÜå †ÜÏÜèÃÜ´ÜÜ íÜœœÜåÃÜàØ †Ø´ÜÓ †Üå“àØ ‘ÑÜàÛ. †Ü ÓÜóü×ßÑÜ ÆÜÂíÜäÝ¶Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †ÜÄÜåíÜÜÃÜß †ÃÜå Õ÷¹ÃÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜß ÝíÜÝïÜóü ÆÜ‘äÝ´Ü †ÃÜå ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜÜ ÆÜÜÑÜÜ ‹ÆÜÓ ÓœÜÜÑÜåêÜß ´ÜåÏÜÃÜß ÓÜè‘ßÑÜ êܲ´ÜÃÜß ÃÜíÜß ‘ÜÑÜÚÆÜ½Ý´Ü ÏÜì´ÜÜØ ÆÜÓÜ‘Üó«Ü†å ÆÜ÷ÜÇœÜß. ÍÜÜÓ´ÜÃÜß èÃÜ´ÜÜ ôÜܳÜå 197


†Ü´ÏÜßÑÜ´ÜÜ íÜÁÜß †ÃÜå ´ÜåÃÜå ÓÜóü×ßÑÜ êܲ´ÜÏÜÜØ ™Üü´ÜàØ ô³ÜÜÃÜ ÏÜëÑÜàØ. †Ü ËÜÁÜß ÁÜÜÝÏÜÚ‘, ôÜÜÏÜÜÝè‘, ‘êÜÜÝíÜóÜÑÜ‘ †ÃÜå ÓÜè‘ßÑÜ ÆÜÂíÜäݶ܆ÜåÃÜß †å‘Ø¹Ó †ôÜÓå ƒÜÜÏÜßÍÜÑÜÜÚ ÝíܹåïÜß ÝïܚܱÜÃÜß †ÝÃÜóü †ôÜÓÜåÃÜå ÷ìíÜß ËÜÃÜÜíÜß †ÃÜå ôÜÜÏÜÜÃÑÜÆܱÜå ÆÜÞÿÜÏÜÃÜÜ ôÜÜØô‘äÝ´Ü‘ Óß´Üå œÜݲÑÜÜ´ÜÜ ÷ÜåíÜÜÃÜÜ ¹ÜíÜÜÃÜå Æܲ‘ÜÑÜÜåÚ. ‘åìíÜÜÑÜåêÜÜ Õ÷¹ß†ÜåÃÜå ÍÜÜÓ´ÜÃÜàØ ÃÜíܹïÜÚÃÜ ³ÜÑÜàØ. ¹åïÜ ÏÜàø´Ü †ÃÜå ôíÜ´ÜØµÜ ³Ü‰ ïÜøÑÜÜå ´ÜåÃÜàØ ñÜåÑÜ †Ü ÆÜàÃܹßÚšÜÜÃÜå ™Üüå “å. †å ˜ÜÝôܑÜÓß ÆÜàÃܹßÚšÜÜ íÜÄÜÓ †å ‘ÜÑÜÚ †ÜüêÜß ”²ÆܳÜß Ýôܽ ÃÜ ³Ü‰ ïÜøÑÜàØ ÷Üå´Ü. †Üèå èå èéÓ “å ´Üå ÏÜâ«ßÍÜÓ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜå ÆÜàÃܹßÚÝšÜ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜß ÃܳÜß. †Üèå †ÜÆܱÜß ôÜÜÏÜå èå ‘ÜÏÜ “å ´Üå, ôÜÏÜÄÜ ÓÜóü×ÃÜÜ íÑÜÞø´ÜÄÜ´Ü †ÃÜå ôÜÜÏÜÜÝè‘, ÃÜæÝ´Ü‘, ÍÜÜæÝ´Ü‘ †ÃÜå ÓÜè‘ßÑÜ ¢íÜÃÜÃÜß ôÜØÆÜâ±ÜÚÆܱÜå ÃÜíÜåôÜÓ³Üß ÆÜàÃÜ™ÜÚüÃÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ “å. †å íÜÄÜÓ †ÜÆܱÜÜØ êÜÜå‘ïÜÜ÷ßÃÜÜØ †ÃÜå ôÜÏÜÜèíÜܹÃÜÜØ ÁÑÜåÑÜ ôÜÉì ÃÜ÷Î ³ÜÜÑÜ. †åÃÜå

ÏÜÜüå †ÜÆܱÜå †å‘ ÃÜíÜÜ ÆÜ‘ÜÓÃÜÜ ôÜÜíÜÚݵܑ ÝïܚܱÜÃÜß èéÓ “å, èå †ÜÆܱÜÃÜå †ÜƒÜß íÜô´ÜßÃÜß, ƒÜÜôÜ ‘ÓßÃÜå †ÜÏÜèÃÜ´ÜÜÃÜß, èåÃÜß ïÜÞø´Ü†Üå ÆÜÂåÓ±ÜÜ †ÃÜå ´Ü‘ÜåÃÜå †ÍÜÜíÜå ôÜàÆ´Ü ÆÜ²ß Ó÷åêÜß “å ´ÜåÃÜß ËÜÁÜß ïÜÞø´Ü †ÃÜå ôÜÜÁÜÃÜôÜÜÏÜÄÜÂßÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ´Ü‘ †ÜÆÜå. ÆÜ±Ü †å ‘؉ ÝíÜïÜåóÜ †ÝÁÜ‘ÜÓ ÍÜÜåÄÜíÜ´ÜÜ êÜÜå‘Üå èåÃÜå ÝíÜïÜå êÜÆÜêÜÆÜÜü ‘Ó´ÜÜ ÷ÜåÑÜ “å ´Üå ôÜÏÜÜÃÜ ´Ü‘ ÃܳÜß. †ÜÆܱÜå ÕôÜ÷ÃÜå †ÃÜå ËÜ‘ÓßÃÜå “âüÜØ ÏÜâ‘ßÃÜå †åÏÜ ÃÜ ‘÷ß ïÜ‘ß†å ‘å ËÜØÃÜåÃÜå ôÜÏÜÜÃÜ ´Ü‘ “å. ŸÑÜÜØ ôÜàÁÜß ÕôÜ÷ÃÜå ÃÜ÷ÜåÓíÜÜìÜå ÆÜØ¡å “å †ÃÜå ËÜ‘ÓßÃÜå ‘ÜåÏÜì œÜÜÏÜ²ß “å ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß †å ËÜå íÜœœÜå ôÜÏÜÜÃÜ ´Ü‘ ôÜØÍÜíÜ´Üß ÃܳÜß. †åíÜß ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´Ü ÆÜå¹Ü ‘ÓíÜß ¡å‰†å, èå³Üß ôÜÏÜÜÃÜ ´Ü‘ÃÜÜå ‘ÜÑÜÚôÜÜÁÜ‘ Óß´Üå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ³Ü‰ ïÜ‘å †ÃÜå ´ÜåÃÜÜå ÷å´Üà Ýôܽ ³ÜÜÑÜ. ‘ÜØ ´ÜÜå ËÜ‘ÓßÃÜå ÃÜ÷ÜåÓíÜÜìÜ ÆÜØ¡ ÆÜâÓÜ ÆÜܲíÜÜ ¡å‰†å †³ÜíÜÜ ÕôÜ÷ ÆÜÜôÜå³Üß †åÃÜÜ ÆÜØ¡ ê܉ êÜåíÜÜ ¡å‰†å.

Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜ ÄÜÜØÁÜߢ†å ôíÜÜ´ÜصÑÜ ÏÜëÑÜàØ ´Üå ÆÜ÷åêÜÜØ ¹åïÜ ôÜÏÜšÜ ôÜÜíÜÚݵܑ ÝïܚܱÜÃÜß †å‘ ÑÜÜåèÃÜÜ Óèâ ‘Óß ÷´Üß èå êÜÜå‘ïÜÜ÷ß †ÃÜå ôÜÏÜÜèíÜÜ¹ß °ËÜÃÜß ÷´Üß. ´Üå í܃ܴÜå †å ÑÜÜåèÃÜÜÃÜÜå Õ÷¹ß ÓÜóü×ßÑÜ ÏÜ÷ÜôÜÍÜ܆å ÆÜàÓô‘ÜÓ ‘ÑÜÜåÚ ÷´ÜÜå. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †ÜÄÜåíÜÜÃÜß ÷å«ì ‘ÜýÄÜÂåôÜ, ÓÜóü×å èåÃÜå ÏÜÜüå ÏܳÜíÜÜÃÜàØ ÷´ÜàØ ´Üå ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÁÑÜåÑÜÃÜå ôÆÜóü ïÜ˹ÜåÏÜÜØ ÏÜâ‘ß œÜâ‘ß ÷´Üß. ôíÜÜ´ÜصÑÜ ÏÜëÑÜÜ ÆÜ“ß ´Üå ÁÑÜåÑÜ ÆÜâÓåÆÜâÓàØ Ýôܽ ‘ÓíÜÜÃÜàØ ÷´ÜàØ. †å ÁÑÜåÑÜ ôÜÜÏÜÜÝè‘, †ÜݳÜÚ‘ †ÃÜå ÓÜè‘ßÑÜ ïÜÜåóܱÜ÷ßÃÜ êÜÜå‘ïÜÜ÷ß, ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜíÜÜ¹ß ôÜÏÜÜèÓœÜÃÜÜ ¥ÍÜß ‘ÓíÜÜÃÜàØ ÷´ÜàØ. †å ‘Üå‰ ÆÜ±Ü íÑÜÞø´Ü ‘å ÓÜóü×å ÏܳÜíÜÜ èåíÜàØ ÁÑÜåÑÜ ÷´ÜàØ. †Ü ÃÜíÜß ôÜÏÜÜèíÑÜíÜô³ÜÜÃÜå †ÃÜàéÆÜ ³ÜÜÑÜ †å Óß´Üå ¥“Ó´ÜÜ Õ÷¹ÃÜÜ ÃÜÜÄÜÝÓ‘ÃÜå ‹“åÓíÜÜÃÜÜå †ÃÜå ‘åìíÜíÜÜÃÜÜå ÷´ÜÜå, èå³Üß ´Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ÑÜÜåÄÑÜ ô³ÜÜÃÜ †Üå“ÜÏÜÜØ †Üå“Ü ™ÜóÜڱܳÜß ÏÜåìíÜß ïÜ‘å. †ÜíÜÜ †å‘ ‹ÏÜ¹Ü ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÁÑÜåÑÜÃÜß ôÜܳÜÜåôÜÜ³Ü 198 

ÄÜÜØÁÜߢ†å ¥“Ó´ÜÜ ËÜÜì‘ÃÜÜ ÆÜÝÓíÜåïÜ †ÃÜå ÏÜÜÃÜôÜÃÜå †ÃÜàéÆÜ †åíÜß ÝïÜšÜ±Ü †ÜÆÜíÜÜÃÜß †å‘ íÜæ¤ÜÜÝÃÜ‘ ÆÜ½Ý´Ü ÑÜÜå¢ ÷´Üß. †åÏÜÜØ ÝïÜšÜ±Ü ‘Üå‰ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß †ÃÜå Éì¹ÜÑÜß ÆÜÂíÜäÝ¶Ü ¿ÜÓÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜàØ ÷´ÜàØ. †å ÏÜÜÓÉ´Üå ËÜÜì‘ ‘ÜÏÜ ‘Óå, ‘ÏÜÜÑÜ †ÃÜå ïÜ߃Üå †åíÜß ‘êÆÜÃÜÜ ÷´Üß. ÝïܚܱÜÃÜÜ ÏÜÜÁÏÜÑÜ ´ÜÓß‘å ôíÜÍÜÜóÜÜÃÜß ôÜܳÜå ‘Üå‰ †å‘ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ÷àÃÃÜÓÃÜå ÆÜ±Ü ¡å²íÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå ÷´ÜÜå. †Ü ÃÜíÜß ÑÜÜåèÃÜÜ, †´ÑÜÜÓ ÆÜ÷åêÜÜØÃÜß ÝïܚܱÜÆܽݴÜÃÜß ÆÜå«å ËÜ÷ÜÓ³Üß †Ü±ÜåêÜß íÜô´Üà ÃÜ÷Üå´Üß, èåÃÜÜØ Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÃÜß ÍÜâÝÏÜÏÜÜØ ‘å †åÃÜÜ ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ÏÜâì è ÃÜ÷Üå´ÜÜØ. †Ü ÃÜíÜß ÝïܚܱÜÆÜ½Ý´Ü èå ËÜçÝôÜ‘ †åŸÑÜà‘åïÜÃÜ ‘å `Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜ' ÃÜÜÏÜå †ÜåìƒÜÜÑÜ “å, ´ÜåÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÜØ ÏÜÜêÜâÏÜ ÆܲÒàØ ÷´ÜàØ ‘å ÷ÜêÜÃÜß œÜÜêÜà ÝÃÜÞó˜ÑÜ †ÃÜå ÝÃÜóÆÜÂÜ±Ü ÆÜ½Ý´Ü ‘Ó´ÜÜØ †Ü ÆܽݴÜÏÜÜØ ËÜÜì‘ íÜÁÜà ôÜÜÓß Óß´Üå †ÃÜå íÜÁÜà ”²ÆܳÜß [èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ïÜ߃Üå “å. †åíÜß †ÆÜåšÜÜ ôÜåíÜÜ´Üß ÷´Üß ‘å ôíÜÜ´ÜصÑÜ ÏÜëÑÜÜ ÆÜ“ß, ŸÑÜÜÓå ÓÜóü×ÃÜß ôÜÜÁÜÃÜôÜØÆÜÞ¶Ü ÓÜŸÑÜÃÜÜ ‘ËÜ¡ÏÜÜØ †ÜíÜïÜå ´ÑÜÜÓå †Ü ÃÜíÜÜ ÆÜ‘ÜÓÃÜÜ ÝïܚܱÜÃÜÜå ÝíÜô´ÜÜÓ ‘Óß, †åÏÜÜØ ÝíÜÄÜ´ÜÜå ÆÜâÓß, ¹åïÜÃÜß ‘åìíܱÜßÃÜÜ ôÜÏÜÄÜ šÜåµÜÃÜå †ÜíÜÓß êÜå †å Óß´Üå †åÃÜå ôÜÜíÜÚݵܑ ËÜÃÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜïÜå. ÆÜ±Ü †åÏÜ ³ÜÑÜàØ ÃܳÜß †å ¹à:ƒÜÃÜß íÜÜ´Ü “å. ÏÜÜåüÜ ÍÜÜÄÜÃÜß Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜÃÜß ïÜÜì܆Üå ÆÜÂíÜäÝ¶Ü †ÃÜå ‹¾ÜåÄÜÃÜÜ ƒÜÜêÜß ¹åƒÜÜíÜ ôÜܳÜå èâÃÜß Æܽݴ܆å è œÜÜêÜå “å. †å ïÜÜì܆ÜåÃÜß ÄÜà±ÜíܶÜÜ ÄÜÏÜå ´ÜåíÜß ÷ÜåÑÜ, ÆÜ±Ü èå†Üå †å ÝïܚܱÜÃÜÜå ÓÜóü× ÏÜÜüå ÆÜàÓô‘ÜÓ ‘Óå “å ´ÜåÏÜÃÜÜØ ËÜÜì‘Üå †å ïÜÜìÜÏÜÜØ è´ÜÜØ ÃܳÜß. ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÓÜè‘ÜÓ±Üß ‘å ôÜÓ‘ÜÓß †ÏÜêܹÜÓ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ËÜÜì‘ÜåÃÜå †Ü Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜÃÜß ïÜÜìÜÏÜÜØ ÏÜÜå‘êÜ´ÜÜå ÃܳÜß. èåÏÜÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ôܶÜÜ “å ´ÜåÏÜÃÜÜØ ËÜÜì‘Üå ¡å †å ïÜÜì܆ÜåÏÜÜØ è´ÜÜØ ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå †å ïÜÜì܆ÜåÏÜÜØ ôÜàÁÜÜÓÜå ³ÜíÜÜÃÜÜå ôÜØÍÜíÜ “å, ¡å‘å †Ü Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜÃÜå ôÜæ½ÜÝôܑ Óß´Üå ÃÜ÷Î ´ÜÜåÑÜå íÑÜíÜ÷ÜÓÏÜÜØ “Üå²ß ¹åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å, ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ ôíÜÜ´ÜصÑÜ ÆÜ“ß ‘Üå‰ ÃÜíÜß ÑÜÜåèÃÜÜ ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß ÃܳÜß. ÃܳÜß ´ÜÜå †ÜÆܱÜß ÆÜÜôÜå †ÜÆܱÜß ‘Üå‰ †ÜÄÜíÜß ÑÜÜåèÃÜÜ ‹ÆÜ¡íÜíÜÜ èåüêÜß ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜïÜÞø´Ü ‘å ÃܳÜß †ÜÆܱÜÜ ôܹÖÍÜÜÄÑÜå †ÜÆܱÜÃÜå ÏÜìåêÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜïÜÜìß ÆÜàÓàóÜÃÜå ÆÜÄÜêÜå œÜÜêÜíÜÜÃÜß ôܹÖËÜàݽ. †ÜÆܱÜå †ÜØÁÜìÜ “߆å ÆÜ±Ü ‘Üå‰ÃÜß ¹ÜåÓíܱÜß êÜåíÜÜ ´ÜæÑÜÜÓ ÃܳÜß! ËÜß¡Ø †ÃÜå‘

šÜåµÜÜåÃÜß ÆÜå«å ôíÜ´ÜصÜ, êÜÜå‘ïÜÜ÷ß †ÃÜå ôÜÏÜÜèíÜÜ¹ß ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜØ ¥“Ó´ÜÜØ ËÜÜì‘ÜåÃÜß ‘åìíܱÜßÃÜÜ šÜåµÜÏÜÜØ ÆܱÜ, ÷¢ †Üèå ôÜàÁÁÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÆÜÄÜêÜå œÜÜêÜß†å †åÏÜÜØ ²÷ÜÆÜ±Ü “å. †ÜÁÜàÝÃÜ‘ èÏÜÜÃÜÜÃÜÜ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÃÜå´ÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ´Üå†Üå ÍÜÜÓ´ÜÃÜå †ÃÜå ´ÜåÃÜß èÃÜ´ÜÜÃÜå íÜÁÜà ôÜÜÓß Óß´Üå †ÜåìƒÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ. †å ‘ÜÓ±Üå è, êÜÜå‘Üå†å ôÜ÷è ôÉàÓ±ÜܳÜß ´ÜåÏÜÃÜå `ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ' †ÃÜå `ÓÜóü×ÝÆÜ´ÜÜ' ‘ûÜ ÷´ÜÜ. ÆÜÂÜœÜßÃÜ ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ¸Ýó܆Üå †ÃÜå ÏÜ÷Ü´ÏÜ܆Üå è êÜÜå‘ÜåÃÜÜ †ØÄÜ´Ü †ÃÜå ôÜÜÏÜÜÝè‘ ¢íÜÃÜÃÜàØ ™Ü²´ÜÓ ‘Ó´ÜÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ÆÜÂÄÜÝ´ÜÃÜÜ ÝÃÜÑÜÏÜÜå ÃÜ’ß ‘Ó´ÜÜ ÷´ÜÜ. ÄÜÜØÁÜߢ†å ÓÜóü×ÃÜÜ ÝïÜšÜ±Ü ÏÜÜüå †åíÜß †å‘ ÑÜÜåèÃÜÜÃÜÜå ÆÜÜÑÜÜå ÃÜ܃ÑÜÜå ÷´ÜÜå, èå †ÜÆܱÜß èéÝÓÑÜÜ´ÜÜå, †ÜíÜïÑÜ‘´Ü܆Üå †ÃÜå ÝíÜÝïÜóü ÆÜ‘äÝ´Ü ´Ü³ÜÜ ÍÜÝíÜóÑÜ †ØÄÜåÃÜß †ÜÆܱÜß ÏÜ÷¶íÜÜ‘ÜØšÜ܆ÜåÃÜå †ÃÜàéÆÜ “å. †åÃÜå ôÜØÆÜâ±ÜÚ ËÜÃÜÜíÜíÜß †ÃÜå ÝïܚܱÜÃÜÜ ôÜÏÜÄÜ šÜåµÜ ‹ÆÜÓ íÑÜÜÆÜß íÜìå †å Óß´Üå †åÃÜÜå ÝíÜô´ÜÜÓ ‘ÓíÜÜå †å †ÜÆܱÜàØ ‘´ÜÚíÑÜ “å. †ÜÏÜ ‘ÓíÜÜ è´ÜÜØ †åÏÜÜØ ‘åüêÜÜ‘ ÉåÓÉÜÓ ‘ÓíÜÜ ÆÜ±Ü Æܲå, ÆÜ±Ü †å ÉåÓÉÜÓÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜß íÑÜÞø´Ü †ÃÜå ôÜÏÜÜè ÏÜÜüåÃÜß ôÜÏÜÄÜ ÝÉêÜôÜâÉßÃÜß ÍÜÜíÜÃÜÜÃÜå êÜšÜÏÜÜØ Ó܃ÜßÃÜå ‘ÓíÜÜ ¡å‰†å. †åÏÜ ‘ÓíÜÜ ¡å‰´Üß ‘êÆÜÃÜÜïÜÞø´Ü, Õ÷ÏÜ´Ü †ÃÜå ôÜØ‘êÆÜïÜÞø´Ü †ÜÆܱÜå ¹ÜƒÜíÜß ïÜ‘ßïÜàØ? 1960 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜØ ‘åìíܱÜßÝíÜóÜÑÜ‘ ÆÜàô´Ü‘Üå ‘åìíܱÜßÃÜÜå ‘ÜåÑܲÜå  ÄÜÜØÁÜߢ  ƒÜÓß ‘åìíܱÜß  ÄÜÜØÁÜߢ  ÆÜÜÑÜÜÃÜß ‘åìíܱÜß  ÄÜÜØÁÜߢ  †Ü´ÏÜÓœÜÃÜÜ †³ÜíÜÜ †ÜñÜÏÜß ‘åìíܱÜß  èà ÄÜ´ÜÓÜÏÜ ¹íÜå  ¢íÜÃÜÃÜàØ ÆÜÓÜå°  ÆÜÂÍÜà¹ÜôÜ ÄÜÜØÁÜß  ËÜàÝÃÜÑÜÜ¹ß ÝïÜšÜ±Ü (Ã܇ ´ÜÜêÜßÏÜ)ÃÜß †æÝ´Ü÷ÜÝôÜ‘ †ÃÜå  íÜæœÜÜÝÓ‘ ÝíÜ‘ÜôÜÑÜܵÜÜ  œÜغ‘ÜØ´Ü ‹ÆÜÜÁÑÜÜÑÜ  ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜß ‘åìíܱÜßÃÜß ÝÉêÜôÜâÉß  ²Üç. ÏÜݱÜÍÜ܉ ÆÜüåêÜ  ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ÝïܚܱܹïÜÚÃÜ (†åÏÜÃÜÜ è ïÜ˹ÜåÏÜÜØ)  ôÜØ. ÏÜ. ¡å. ÆÜüåêÜ  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

_ 80.00 _ 60.00 _ 50.00 _ 125.00 _ 150.00 _ 35.00 _ 60.00 _ 60.00

199


ÝïܚܱÜÏÜÜØ †ÃÜàËÜØÁÜ : †ÃÜàËÜØÁÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ1 ‡êÜÜ Ó. ÍÜ© ÄÜÜØÁÜßÝïÜšÜ±Ü ÝíÜœÜÜÓÃÜÜØ ÏÜ÷¶íÜÃÜÜØ †ØÄÜÜå ÆÜæ‘ßÃÜàØ †å‘ †åüêÜå †ÃÜàËÜØÁÜ. ÝïÜšÜ±Ü ¿ÜÓÜ íÑÜݐ´ÜÃÜÜå ÝíÜ‘ÜôÜ †ÃÜå íÑÜݐ´ÜÃÜÜ ÝíÜ‘ÜôÜ ¿ÜÓÜ ôÜÏÜÜèÃÜÜå ÝíÜ‘ÜôÜ ³ÜíÜÜå ¡å‰†å †ÃÜå †Ü ÝíÜ‘ÜôÜ †åíÜÜå ÷ÜåíÜÜå ¡å‰†å ‘å ´ÜåÃÜÜØ ÏÜâì ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜÏÜÜè¢íÜÃÜ ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜåêÜÜØ ÷ÜåÑÜ, †ÜÃÜå ‘÷åíÜÜÑÜ ÝïܚܱÜÏÜÜØ †ÃÜàËÜØÁÜ. ÆÜ±Ü †ÃÜàËÜØÁÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ ‘åíÜàØ ÷ÜåÑÜ? †å ÝíÜïÜå ôÜØíÜܹ ôÜÜÁÜå “å œÜÜÓ ¹ÜÑܑܳÜß ÆÜ±Ü íÜÁÜà í܃ܴܳÜß †ÃÜàËÜØÁÜ ¿ÜÓÜ ÏÜÝ÷êÜ܆ÜåÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ôíÜÓÜèÃÜß ‘å²ß ‘زÜÓÃÜÜÓ `ôÜåíÜÜ'ÃÜÜ ô³ÜÜÆÜ‘ †ÃÜå ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß«ÃÜÜ ‘àêÜÆÜÝ´Ü ‡êÜÜ Ó. ÍÜ©.".".

ÏÜÜÓå ÏÜÜÓàØ ÆÜÂíÜœÜÃÜ øÑÜÜسÜß ïÜé ‘ÓíÜàØ? íÜô´Üà†Üå³Üß ‘å †ÝÍÜÄÜÏÜÜå³Üß? ÆÜÂÜ. ÓÜÏÜêÜÜêÜÍÜ܉ÃÜå ïÜàØ ÄÜÏÑÜàØ ÷Üå´Ü? ÆÜÂÜ. ÓÜÏÜêÜÜêÜÍÜ܉, ÷àØ †åÏÜÃÜå ôÜÏÜèàØ “àØ ´Üå ÆÜÂÏÜܱÜå ÝïܚܱÜÏÜÜØ Ž²Ü ƒÜâÆÜåêÜÜ ÓûÜ. ÏÜÇ †åÏÜÃÜå ôÜÜæÆܳÜÏÜ íܲÜå¹ÓÜ ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚüßÏÜÜØ ÝíܾܳÜßÚ ÃÜå´ÜÜ ´ÜÓß‘å ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ ¹åôÜ܉ íÜø´Üä´íÜ ôÆÜÁÜÜÚÏÜÜØ (1951?) ¡åÑÜÜ ÷´ÜÜ. ÏÜÜÓÜ ÍÜÜÝíÜ ÆÜÝ´Ü ÓÏÜåïÜÍÜ܉ ÍÜ© ¹ÝšÜ±Ü ÄÜàèÓÜ´Ü ´ÜÓɳÜß †Ü ôÆÜÁÜÜÚÏÜÜØ ÍÜÜÄÜ êÜåíÜÜÃÜÜ ÷´ÜÜ. ÆÜ“ß ÏÜÇ †åÏÜÃÜå ÑÜàíÜ‘ ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜÜ ÏÜ÷åÓ †êÜß øêÜËÜÏÜÜØ ¡åÑÜÜ †ÃÜå ´ÑÜÜÓ ËÜܹ ÷àØ †åÏÜÃÜå ÏÜìß †Ü è ôÜØô³ÜÜÏÜÜØ †ÏÜÜÓÜ ÆÜܲÜåïÜß ´ÜÓß‘å, ÓÏÜåïÜÍÜ܉ÃÜÜ ôÜܳÜß ´ÜÓß‘å, ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ ÏÜ÷ÜÝíܾÜêÜÑÜ ‘å èåÃÜå †åÏܱÜå ÆÜ“ß †å‘ †ÜÄÜíÜß ÝïÜšÜ±Ü ôÜØô³ÜÜ ´ÜÓß‘å ÝíÜ‘ôÜÜíÜß ´ÜåÏÜÜØ ÍܱÜÜíÜ´ÜÜ †ÁÑÜÜÆÜ‘ ´ÜÓß‘å †åÏܱÜå ‘ÜÏÜ ‘ÑÜàÛ. ÆÜÂÜ. ÓÜÏÜêÜÜêÜ ÆÜÓ߃ÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ †å †ÆÜÂÝ´ÜÏÜ ÝíÜ‘ÜôÜÃÜß ÄÜܳÜÜ “å. ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß«ÏÜÜØ Ýïܚܑ³Üß ïÜé ‘Óß

†ÁÑÜÜÆÜ‘, †ÜœÜÜÑÜÚ, ÏÜ÷ÜÏÜÜµÜ ü×ôüß, ‘àêÜÃÜÜÑÜ‘ †ÃÜå ‘àêÜÆÜÝ´Ü †åÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜàØ ÁÑÜåÑÜ ÄÜÜØÁÜßÆÜÂåÝÓ´Ü ÝïÜšÜ±Ü ÷´ÜàØ. †å ÝíܾÜÆÜß«ÃÜÜ íÜÄÜÚƒÜزÜåÏÜÜسÜß ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜå ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜÏÜàºÃÜß ôÜßÏÜ܆ÜåÃÜå ÆÜåêÜå ÆÜÜÓ ™Ü±ÜÜ ¹âÓ ôÜàÁÜß ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜÜ †ÃÜå‘ êÜÜå‘Üå ôÜàÁÜß ê܉ ÄÜÑÜÜ †ÃÜå ôÜØÑÜàø´Ü ÓÜóü×ôÜØ™ÜÃÜÜØ ¿ÜÓ ÆÜ±Ü †åÏܱÜå ƒÜƒÜ²ÜíÑÜÜØ. †åÏÜÃÜÜ ÝïܚܱÜÃÜÜ ÁÑÜåÑÜÃÜàØ ‘åúÕËܹà ÷´ÜàØ ôÜÜšÜÓ´ÜÜ. ôÜÜšÜÓ †ÃÜå ÝÃÜÓšÜÓ íÜœœÜåÃÜß ƒÜ܉ÃÜå ¹âÓ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå †å ÑÜàíÜÜÃÜÜåÃÜå †ÆÜßêÜ ‘Ó´ÜÜ. ²Üç. ÏÜعÜËÜ÷åÃÜå ÏÜÃÜå ÝïÜšÜ±Ü ÆÜÓ ËÜÜåêÜíÜÜÃÜàØ ‘ûàØ †åüêÜå ÏÜÇ `†ÃÜàËÜØÁÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ' ÝíÜóÜÑÜ ÆÜôÜع ‘ÑÜÜåÚ ‘å èå ÷ÜêÜÏÜÜØ ÏÜÜÓÜ ÏÜÃÜ ÆÜÓ †Ý´ÜïÜÑÜ “íÜ܉ ÄÜÑÜåêÜÜå “å. ÏÜÃÜå êÜÜÄÜå “å ‘å ÏÜÜÓå ÏÜÜÓàØ ÆÜÂíÜœÜÃÜ †ÝÍÜÄÜÏܳÜß ïÜé ‘ÓíÜàØ ¡å‰†å †ÃÜå íÜô´Üà†Üå ‹ÆÜÓ †ÜÆܱÜå ÆÜ“ß³Üß †ÜíÜßïÜàØ ‘Ü ‘å †´ÑÜÜÓå †ÜÆܱÜå ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß«ÏÜÜØ ËÜå«Ü “߆å.

†ÃÜàËÜØÁÜ †å‘ †ÝÍÜÄÜÏÜ †ÃÜàËÜØÁÜ ïÜ˹ ‘؉ ÃÜíÜÜå ÃܳÜß. †å ÏÜ÷ÜÍÜÜÓ´Ü èåüêÜÜå"–"ÍÜÄÜíܹÖÄÜß´ÜÜÃÜÜ 18ÏÜÜ †ÁÑÜÜÑÜÃÜÜ 25ÏÜÜ ðêÜÜå‘ èåüêÜÜå èâÃÜÜå “å. ôÜØô‘ä´ÜÏÜÜØ †ÃÜà †åüêÜå †ÃÜàôÜÓíÜàØ"–"†ÃÜå ËÜØÁÜ †åüêÜå ¡å²Ü±Ü"–"†ÃÜàôÜØÁÜÜÃÜ. 1

1 ´ÜÜ. 17-04-15ÃÜÜ ÓÜåè `†ÃÜàËÜØÁÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ' ÝíÜóÜÑÜ ‹ÆÜÓ ÆÜÂÜ. ÓÜÏÜêÜÜêÜ ÆÜÓ៚ èÃÏÜèÑÜØ´Üß ÆÜÂíÜœÜÃÜ (ÏÜâì †ØÄÜÂå¢ ÆÜÓ³Üß ÍÜÜóÜÜØ´ÜÓ), ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜÏÜà¹ÜÑÜ ÝïÜšÜ±Ü ôÜØ™ÜÃÜÜ ÏÜàƒÜÆÜµÜ `ÑÜܵÜÜÆܳÜ'ÏÜÜسÜß ôÜÜÍÜÜÓ –ôÜØ.

200 

†ÃÜàËÜØÁÜ †åüêÜå `¡å²Ü±ÜÃÜå †ÃÜàôÜÓÜå'. †Ü íÜæÝòÜ‘ ÀÞóüÕËÜ¹à “å ‘å èå ÆÜÜÓôÆÜÝÓ‘ †å‘ËÜß¡ ôÜܳÜåÃÜÜ ¡å²Ü±ÜÃÜÜ ôÜâµÜÃÜå ÆÜâ±ÜÚ´ÜÜÃÜÜ ÍÜÜíÜ ôÜܳÜå †ÃÜàôÜÓíÜÜÃÜå ÆÜÂÜå´ôÜÜÝ÷´Ü ‘Óå “å. ÷àØ ³ÜÜå²àØ ÝíÜô´ÜÜÓßÃÜå ‘÷ßïÜ. ÷àØ †Ü ÝíÜòÜÏÜÜØ †å‘êÜß ÃܳÜß. ´ÜÏÜå ÏÜÜÓß ôÜܳÜå †ÃÜå ÷àØ ´ÜÏÜÜÓß ôÜܳÜå ËÜØÁÜÜÑÜåêÜÜ “߆å. ÷àØ ÏÜÜÓÜ ôÜÏÜà¹ÜÑÜÃÜÜ êÜÜå‘Üå ôÜܳÜå ÆÜ±Ü ËÜØÁÜÜÑÜåêÜß “àØ †ÃÜå †å Óß´Üå ÆÜܲÜåïÜß ôÜÏÜà¹ÜÑÜÜå ôÜܳÜå ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜå [èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ËÜÁÜÜ ÍÜåÄÜÜ ÏÜìßÃÜå †å‘ ÝíÜòÜ ÓœÜß†å “ß†å. ¹ÝÓÑÜÜÃÜÜ ÆÜܱÜßÏÜÜØ ³Ü´ÜÜØ ôÜÜÏÜâÝ÷‘ íÜ´ÜàÚìÜå †³ÜíÜÜ ´ÜÜå íܲ ³ÜíÜÜ ÏܴܳÜß íܲÃÜß íܲíÜ܉†ÜåÃÜß èåÏÜ †ÜÆܱÜå ËÜÁÜÜØ è †å‘ËÜß¡ØÃÜß ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜåêÜÜØ “ß†å †ÃÜå †å è Óß´Üå èÄÜ´Ü ôÜܳÜå ÆÜ±Ü ¡å²ÜÑÜåêÜÜØ “߆å. †Ü³Üß ÷àØ èåüêÜß ÏÜÁÜàÓ´ÜÜ ËÜß¡ ôÜܳÜåÃÜÜ ôÜØËÜØÁÜÜåÏÜÜØ Óå²ßïÜ †åüêÜàØ ÏÜÜÓàØ ¢íÜÃÜ ÏÜÁÜàÓ ËÜÃÜïÜå †ÃÜå †å è Óß´Üå ÷àØ ‘²íÜÜïÜ Óå²ßïÜ ´ÜÜå ´ÜÏÜÜÓÜ ¢íÜÃÜÃÜå ÆÜ±Ü ÃÜà‘ôÜÜÃÜ ³ÜïÜå. †ÜÆܱÜå †å‘ è †Ü‘ÜïÜ ÃÜßœÜå “ß†å, †ÜÆܱÜå †å‘ è ÷íÜÜÃÜå òÜôÜß†å “ß†å, †å‘ è èÄÑÜ܆å³Üß ÆÜܱÜß ƒÜÇœÜß†å “ß†å. ´ÜÏÜÃÜå †ÃÜå ÏÜÃÜå ü‘ÜíÜå “å ´Üå †å‘ è ÍÜâÝÏÜ ÆÜÓ ¥ÄÜåêÜàØ †ÃÜÜè †ÜÆܱÜå ƒÜ܉†å “߆å. †ÜÆܱÜå ËÜÁÜÜ †å‘ è ÆÜä³íÜßÏÜÜ´ÜÜÃÜÜØ ËÜÜì‘Üå “ß†å. †Ü †ÜÆÜíÜàØ †ÃÜå êÜåíÜàØ ´ÜÏÜÃÜå †ÃÜå ÏÜÃÜå ËÜÁÜÜØÃÜå ÆÜÜÓôÆÜÝÓ‘´ÜÜÃÜß ¡ìÏÜÜØ ÄÜâسÜå “å. †Ü è †ÃÜàËÜØÁÜ “å. †Ü³Üß †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜÜ ôÜ÷àÃÜß íÜœœÜå Ó÷åêÜÜ †Ü ôÜØËÜØÁÜÃÜå ôíÜß‘ÜÓß†å ‘Ü ‘å ÝíÜòÜ ü‘ß ÓûàØ “å ÏÜÜµÜ †ÜÆܱÜÜØ ËÜÁÜÜØÃÜß †å‘ËÜß¡ ôÜܳÜå ôÜØËÜØÝÁÜ´Ü ÆÜÂíÜäݶ܆Üå³Üß. †ÜÆܱÜÜå íÜäšÜ ôÜܳÜå ïÜàØ ôÜØËÜØÁÜ “å? ïÜàØ †å ÏÜÜµÜ êÜÜ‘²àØ ÏÜåìíÜíÜÜ ÏÜÜüå “å? ôÜƒÜ´Ü ÄÜÓÏÜßÏÜÜØ †å “ÜØÑÜÜå †ÜÆÜå “å †ÃÜå íÜÓôÜܹÏÜÜØ “ÜÆÜÓàØ. †å †ÜÆܱÜÃÜå ÆÜÂܱÜíÜÜÑÜà †ÜÆÜå “å. ™Ü±ÜÜØ íÜäšÜÜåÃÜÜØ ÆÜÜع²ÜÏÜÜسÜß ÆÜ´ÜÓÜìÜØ-ÆÜݲÑÜÜ ËÜÃÜå “å ´ÜÜå ‘åüêÜÜ‘ †åÃÜå ËÜß²ß ËÜÃÜÜíÜß ÆÜß´ÜÜ ÷ÜåÑÜ “å. íÜäšÜÜå, ÆÜïÜà†Üå, ÆÜšÜ߆Üå, èØ´Üà†Üå †ÃÜå ‘ß²ß†Üå ÏÜÜüå †ÜÓÜÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜß èÄÑÜÜ “å. ´Üå ÏÜå¹ÜÃÜÏÜÜØ ÆÜܱÜßÃÜå ÆÜ‘²ß Ó܃Üå “å †ÃÜå èÏÜßÃÜÃÜå ÉìºàÆÜ ËÜÃÜÜíÜå “å. †Ü íÜäšÜÃÜÜØ †ÃÜå‘ êܚܱÜÜåÏÜÜسÜß ‘åüêÜÜØ‘ êܚܱÜÜå “å. †Ü³Üß †ÜÆܱÜå ŸÑÜÜÓå ÏÜÜµÜ êÜÜ‘²ÜØ ÏÜÜüå ”Ü²ÃÜå ‘ÜÆÜíÜÜÃÜàØ ÝíÜœÜÜÓß†å “ß†å ´ÑÜÜÓå †ÜÆܱÜå ËÜÓÜËÜÓ ¡±Üß†å “ß†å ‘å ÃÜ÷Î ƒÜËÜÓ ÃܳÜß, ‘å †ÜÆܱÜÜ †Ü íÜ´ÜÚÃÜÃÜß †ôÜÓ ËÜÁÜÜ è ¢íÜÜå ‹ÆÜÓ ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå íÜäšÜ ÆÜÓ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü ´ÜÏÜÜÏÜ êÜÜå‘Üå ÆÜÓ ³ÜÜÑÜ “å. †ÜíÜàØ íÜ´ÜÚÃÜ †ÜÆܱÜÃÜå íÜÁÜÜÓå ôÜØÆÜâ±ÜÚ´ÜܳÜß ÝíÜœÜÜÓíÜÜÃÜß ´Ü‘ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

†ÜÆÜå “å †ÃÜå †ÜÆܱÜÜ íÜ´ÜÚÃÜÃÜÜØ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜÜå †ÃÜå †åÃÜÜ †ÜÁÜÜÓå †åÃÜß †ÜíÜïÑÜ‘´ÜÜÃÜå ÏÜâêÜíÜíÜÜÃÜß ´Ü‘ †ÜÆÜå “å. ¡å †ÜÆܱÜå íÜäšÜÃÜå ÏÜÜµÜ Éì ‘å êÜÜ‘²ÜØ èåíÜÜ †å‘ è ‹´ÆÜܹÃÜ †ÜÆÜÃÜÜÓ ôÜØôÜÜÁÜÃÜ ´ÜÓß‘å ¡å‰†å ´ÜÜå †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜÜ è íÜ´ÜÚÃÜÃÜß †ôÜÓÜå ËÜÜËÜ´Üå †ÜÆܱÜàØ †ØÁÜ´íÜ ÆÜàÓíÜÜÓ ‘Óß†å “ß†å. èåÏÜ †Ü íÜäšÜÃÜå ËÜÜËÜ´Üå “å ´ÜåÏÜ †ÜÆܱÜÜ ¢íÜÃÜÃÜß ´ÜÏÜÜÏÜ ËÜÜËÜ´ÜÜåÏÜÜØ ÆÜ±Ü †ÜíÜàØ è “å. èåÏÜ ‘å ÄÜÜÑÜ †å ÏÜÜµÜ ¹âÁÜ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜàØ ôÜÜÁÜÃÜ ÃܳÜß ÆÜ±Ü †å ÆÜÂܱÜß ÏÜÜØôÜ †ÜÆÜå “å, ÷ܲ‘ÜØ †ÜÆÜå “å, “Ü±Ü †ÜÆÜå “å †ÃÜå ËÜì¹ ôÜܳÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÄÜܲàØ ÆÜ±Ü ƒÜÇœÜå “å, ´Üå èÏÜßÃÜ ƒÜå²å “å †ÃÜå ÆÜܱÜßÃÜÜ œÜ˜ÃÜå ÉåÓíÜå “å. ŸÑÜÜÓå †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜß ÄÜÜÑÜÃÜÜ ôÜܳÜåÃÜÜ ôÜØËÜØÁÜÃÜå †åÃÜß ÆÜâ±ÜÚ´ÜÜÏÜÜØ ôÜÏÜ¢†å “߆å, ´ÑÜÜÓå †ÜÆܱÜå ÏÜÜØôÜ †ÃÜå ²åÓß ‹¾ÜåÄÜ ´ÜÓÉ ÃÜíÜß ÀÞóü³Üß ¡åíÜÜ ÏÜÜØ²ß†å “ß†å. íÜô´Üà ÷ÜåÑÜ ‘å êÜÜå‘Üå, ËÜÁÜÜØ è ËÜ÷à †ÜÑÜÜÏÜ “å †ÃÜå ÆÜÓôÆÜÓ ôÜØ‘ìÜÑÜåêÜÜØ “å. ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜÜØ ™ÜÓÜå ôÜÜíÜÓ±Üß³Üß ôÜÜÉ ‘Óß†å “ß†å, èå ÆÜΓÜØ èåíÜÜ ™ÜÜôÜÏÜÜسÜß ËÜÃÜåêÜß ÷ÜåÑÜ “å. †å †å‘ †´ÑÜØ´Ü ôÜܹàØ ôÜÜÁÜÃÜ “å “´ÜÜØ †åÃÜå ËÜÃÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ ™Ü±ÜÜØ ¤ÜÜÃÜ †ÃÜå ´Ü‘ÝÃÜ‘ß ‘ÜæïÜêÑÜÃÜß èéÓ ÆÜ²å “å. ÄÜàèÓÜ´ÜÏÜÜØ 18 ¡´ÜÃÜÜØ ™ÜÜôÜ †ÃÜå ÆÜÜع²ÜØ ôÜÜíÜÓ±Üß ËÜÃÜÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå íÜÆÜÓÜÑÜ “å. ¹Óå‘ ÝèêêÜÜÏÜÜØ èà¹Ü ÆÜ‘ÜÓÃÜàØ ™ÜÜôÜ íÜÆÜÓÜÑÜ “å †ÃÜå ¹Óå‘ ™ÜÜôÜÃÜß ‹ÆÜÑÜÜåÝÄÜ´ÜÜ ÝÍÜÃÃÜ ÝÍÜÃÃÜ “å. ÄÜÜÑÜÜåÃÜß ÄÜÏÜܱÜÃÜå íÜÜìíÜÜ ÏÜÜüå ÆÜ÷ÜåìÜ ƒÜèâÓ ‘å ÆÜÜÏÜÃÜÜØ ÆÜÜع²ÜØÏÜÜسÜß ôÜÜíÜÓ±Üß ËÜÃÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å ŸÑÜÜÓå ÍܬßÏÜÜسÜß Ó܃ÜÜå²ß ôÜÜÉ ‘ÓíÜÜ, †ÞÄÃÜïÜÜÏÜ‘ ÆÜÜع²ÜØÏÜÜسÜß ôÜÜíÜÓ±Üß ËÜÃÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. ü܇êôÜíÜÜìß èÏÜßÃÜÃÜå íÜÜìíÜÜ ÆÜÜ´ÜìàØ"–"ÃÜÓÏÜ ™ÜÜôÜ ¡å‰†å ŸÑÜÜÓå êÜÎÆܱÜíÜÜìß èÏÜßÃÜÃÜå ÏÜÜüå ÏÜèËÜâ´Ü ÆÜÜع²ÜØíÜÜìß ôÜÜíÜÓ±Üß ¡å‰†å. íÜÓôÜܹ ÆÜ“ß ËÜ÷åÃÜÜå †Ü èà¹Ü èà¹Ü ÆÜ‘ÜÓÃÜÜØ ™ÜÜôÜÃÜå ÍÜåÄÜÜ ‘ÓßÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ “ÜÆÜÓå ôÜà‘ÜíÜÜ ÏÜâ‘ß ¹å “å. ¹Ó 6³Üß 10 †«íÜÜݲÑÜÜØÏÜÜØ ŸÑÜÜÓå ÃÜíÜß ôÜÜíÜÓ±ÜßÃÜß ôÜÉ܉ ÏÜÜüå èéÓ ÆÜ²å ´ÑÜÜÓå 201


èâÃÜß ôÜÜíÜÓ±Üß ÄÜÜÑÜÃÜå ƒÜÜíÜÜ ÏÜÜüå †ÜÆÜß ¹åíÜÜÑÜ “å †ÃÜå ÃÜíÜß ôÜÜíÜÓ±Üß ËÜÜØÁÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. †ÜíÜÜØ ™ÜÜôÜ Æܲ´ÜÓ èÏÜßÃÜÜå ‘å ÄÜÜÏÜÃÜß ÄÜÜåœÜÓ èÏÜßÃÜÜåÏÜÜØ †ÜÆÜÏÜåìå ¥ÄÜå “å. ÆÜÑÜÜÚíÜÓ±ÜÃÜß ÀÞóü†å ÆÜ±Ü †Ü †å‘ †Ü¹ïÜÚ ü‘Ü‹ íÜô´Üà “å. †åÃÜß ¡´Üå ¥ÄÜå “å, †åÃÜß ¸´Üà ÆÜÂÏÜܱÜå êܱܱÜß †åíÜß Óß´Üå ³ÜÜÑÜ ‘å †å³Üß ÃܳÜß èÏÜßÃÜÜå ËÜÄܲ´Üß ‘å ÃÜ ´ÜÜå ÆÜÑÜÜÚíÜ ËÜÄÜ²å “å. †åÃÜàØ ¢íÜÃܜܘ íÜ´ÜàÚìÜ‘ÜÓ ôÜØÆÜâ±ÜÚ “å. †åÃÜÜå èÃÏÜ ‘à¹Ó´Üß “å. †å †å‘ ÆÜâ±ÜÚ †ÃÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ¢íÜÃÜ ¢íÜå “å, †ÃÜå †ÜƒÜÓå °ÜåÓÃÜÜå œÜÜÓÜå ËÜÃÜß †å ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ ÆÜâÓàØ ‘Óå “å †ÃÜå œÜÜåÏÜÜôÜÜÏÜÜØ ´ÜÜå ÆÜÜ“àØ ÃÜíÜàØ ¢íÜÃÜ ê܉ÃÜå †ÜíÜß ¡ÑÜ “å. †Ü ÆÜä³íÜß ÆÜÓ ÝèíÜÜ´ÜàØ †å‘ ôÜØÆÜâ±ÜÚ ¢íÜÃÜ “å. ‘à¹Ó´ÜÏÜÜسÜß ÆÜå¹Ü ³ÜíÜàØ, ÏÜÜÃÜ÷ô´Ü³Üß ÃÜíÜÜ ôíÜéÆÜÏÜÜØ ÆÜÝÓíÜÝ´ÜÚ´Ü ³ÜíÜàØ †ÃÜå ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜÜ ôÜÜØô‘äÝ´Ü‘ ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÆÜÜå´ÜÏÜÜØ íܱÜ܉ èíÜàØ †ÃÜå ÉÓß ‘à¹Ó´Üß Óß´Üå èÃÏÜíÜÜ ÏÜä´ÑÜàÃÜå íÜïÜ ³ÜíÜàØ. ÏÜÜÃÜíÜ ¢íÜÃÜÃÜß èåÏÜ è †ÜÆܱÜß †ÜèàËÜÜèà †ÜÆܱÜß èéÝÓÑÜÜ´ÜÜåÏÜÜسÜß ‹¹ÖÍÜíÜåêÜ íÜô´Üà†Üå ÆÜ±Ü èÃÏÜ, ÏÜä´ÑÜà †ÃÜå ÆÜàÃÜèÚÃÏÜÃÜÜ œÜ˜ÃÜå íÜïÜ “å. èåÏÜ ôÜÜíÜÓ±ÜßÏÜÜØ “å ´ÜåíÜàØ è ôÜà´ÜÓÜ‹ ôÜܲêÜÜÃÜàØ “å. èå ôÜܲêÜÜå ÏÜüß ÄÜÑÜÜ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü ™Ü±ÜàØ êÜÜØËÜàØ ¢íÜå “å. †å ËÜÜì‘ÜåÃÜÜ êÜØÄÜÜåü ôíÜéÆÜå ¢íÜå “å, øÑÜÜÓå‘ †å œÜγÜÓÜÏÜÜØ ÆÜÝÓíÜÝ´ÜÚ´Ü ³Ü‰ ¡ÑÜ “å, èåÃÜå †ÜÆܱÜå ™ÜÓ ôÜÜÉ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜÏÜÜØ ê܉†å “߆å. ´ÜåÏÜ è †å‘ ÏÜÜüßÃÜàØ ÏÜÜüêÜàØ êÜÜå. ÏÜÜüêÜàØ †åÃÜÜØ Ý“ºÜå³Üß ÆÜܱÜßÃÜå «Ø²àØ Ó܃Üå “å †ÃÜå †ÜƒÜÓå èÏÜßÃÜÏÜÜØ ÍÜìß è‰ ÄÜÜæÓíÜïÜÜìß ÏÜä´ÑÜàÃÜå ÆÜÜÏÜå “å. †ÜíÜß íÜô´Üà†Üå ËÜÃÜÜíÜÃÜÜÓÜ ÆÜÜôÜå ‘à¹Ó´Ü ÝíÜïÜå ¤ÜÜÃÜ ÷ÜåÑÜ “å, †åÃÜß ÆÜÜôÜå êܱܱÜßÃÜß ü‘Ü‹ ÆÜ½Ý´Ü ÷ÜåÑÜ “å, íÜô´Üà ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜß †Üíܲ´Ü ÷ÜåÑÜ “å †ÃÜå èéÝÓÑÜÜ´Ü ÏÜÜüå"—"êÜÜåÍÜ ÏÜÜüå ÃÜ÷Î †å ‹´ÆÜܹÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜß šÜÏÜ´ÜÜ ÁÜÓÜíÜå “å. ÆÜ±Ü †Ø´Ü´Ü: ´ÜÜå †åÏÜÃÜß ‘Ó±Üß †åÏÜÃÜå ÆÜÜ“ß ‘à¹Ó´Ü ÆÜÜôÜå è ê܉ ¡ÑÜ “å ‘å ŸÑÜÜسÜß †åÏܱÜå ïÜé†Ü´Ü ‘Óß ÷´Üß. 202 

†ÜÁÜàÝÃÜ‘ ÑÜàÄÜÃÜÜØ ôÜÜÁÜÃÜÜå èåÏÜ ‘å †ÜÆܱÜß ÏÜÜåüÓÄÜܲß, ÏÜÜåËÜ܇êÜ ÉÜåÃÜ, ‘ÏÆÑÜàüÓ íÜÄÜåÓåÏÜÜØ ïÜàØ ³ÜÜÑÜ “å! †ÜÆܱÜå †åÃÜå èÃÏÜ †ÜÆÑÜÜå “å †ÃÜå †ÜÆܱÜå †åÏÜÃÜå ƒÜâËÜ è œÜÜ÷ß†å “ß†å †ÃÜå †ÜÆܱÜå †å ôÜÜÁÜÃÜÜåÃÜß ÷ÜåÝïÜÑÜÜÓß, ”²ÆÜ íÜÄÜåÓå³Üß ÆÜÂÍÜÜÝíÜ´Ü “߆å. †ÜÆܱÜå †åÃÜÜ íÜÄÜÓÃÜàØ ¢íÜÃÜ ÝíÜœÜÜÓß ïÜ‘´ÜÜ ÃܳÜß. ÆÜ±Ü ŸÑÜÜÓå †å èâÃÜÜØ ³ÜÜÑÜ “å, †åÃÜàØ œÜêÜ±Ü Ó÷å´ÜàØ ÃܳÜß †³ÜíÜÜ ´ÜåÃÜß èéÝÓÑÜÜ´Ü ÃÜÜ Ó÷å´Üß ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜÓå †ÜÆܱÜå †åÏÜÃÜÜå ´ÑÜÜÄÜ ‘Óß†å “ß†å. ´ÑÜÜÓ ÆÜ“ß †åÃÜàØ ÏÜä´ÑÜà øÑÜÜØ ³ÜÜÑÜ “å? †åÃÜÜ èå ‘Üå‰ ³ÜÜå²Ü ÍÜÜÄÜ ‘à¹Ó´ÜÏÜÜسÜß †ÜíÑÜÜ “å ´Üå ´ÜÜå ‘¹ÜœÜ recycle (ÃÜ‘ÜÏÜß ³ÜÑÜåêÜß íÜô´ÜàÃÜå ÉÓß íÜÜÆÜÓß ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåíÜß ËÜÃÜÜíÜíÜß.) ³ÜÜÑÜ “å ÆÜ±Ü ËÜß¡ÃÜàØ ïÜàØ? ÆêÜÜÝôü‘ ôÜ÷åêÜ܉³Üß “âüàØ Æܲ´ÜàØ ÃܳÜß ´Üå ƒÜÜåƒÜêÜàØ ¡ÑÜ “å, ÍÜØÄÜÜÓ ËÜÃÜß ¡ÑÜ “å †ÃÜå ”åÓß ‘œÜÓÜ ÍÜåÄÜàØ, ÆÜÂåÏÜ ÝíÜÃÜÜÃÜÜ ÏÜä´ÑÜàÃÜå ÍÜåüå “å †ÃÜå ´ÑÜÜÓå †ÜÆܱÜå ´ÜÜå ¡±ÜßÃÜå †Ü²àØ è ¡å‰†å “ß†å. ÏÜÜåËÜ܇êÜ ÉÜåÃÜ ‘å íÜçøÑÜâÏÜøêÜßÃÜôÜÚÃÜå ‘Üå‰ ¢íÜÃܜܘ ÷Üå´ÜàØ ÃܳÜß. †å üâØ‘ß ôÜßÁÜß êÜßüß ÆÜÓ ¢íÜ´ÜÜ ¢íÜÃÜÃÜå ¢íÜå “å †ÃÜå †åíÜß Þô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ÆÜ÷ÜÇœÜå “å ‘å ŸÑÜÜØ ÃܳÜß ÏÜä´ÑÜà ‘å ÃܳÜß ¢íÜÃÜ. ÁÜÓ´ÜßÏÜÜ´ÜÜ ÃܳÜß ´ÜÜå †åÏÜÃÜå ËÜœÜÜíÜ´Üß ‘å ÃܳÜß †åÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜÏÜÜØ ôÜÏÜÜíÜß êÜå´Üß. ÆÜÂðÃÜ íÜô´Üà†ÜåÃÜÜå ÃܳÜß"–"†å †ÜÆܱÜÜ ¢íÜÃÜÃÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå “å, ÆÜ±Ü ÆÜÂðÃÜ †ÜÆܱÜÜå †å íÜô´Üà†Üå ôÜܳÜåÃÜÜ ôÜØËÜØÁÜÃÜÜå “å. †ÜÆܱÜå èå ‘Ø‰ íÜÜÆÜÓß†å “ß†å ‘å ‹´ÆÜܹÃÜ ‘Óß†å “ß†å ´ÜåÃÜܳÜß †å‘ ôÜÜØ‘ìéÆÜ ÆÜÂÝ´ÜݘÑÜÜ ‹´ÆÜÃÃÜ ³ÜÜÑÜ “å èåÃÜß †ôÜÓ †ÜÆܱÜÜ †ÜèàËÜÜèàÃÜÜ ÝíÜòÜ ÆÜÓ ÆܲÒÜ íÜÄÜÓ Ó÷å´Üß ÃܳÜß. †ÜÆܱÜå †Ü ôÜÜØ‘ìÃÜß †å‘ ÏÜ÷¶íÜÃÜß ‘²ß “ß†å †åíÜß ôÜÍÜÜÃÜ´ÜÜ †Ü èÄÜ´ÜÃÜß Þô³ÜÝ´ÜÃÜå ôÜàÁÜÜÓïÜå ÑÜÜ ËÜÄÜܲïÜå. †Ü ÝíÜòÜ ôÜܳÜåÃÜÜå †ÜÆܱÜÜå ôÜÜØ‘ìéÆÜ ôÜØËÜØÁÜ ´Üå è †ÃÜàËÜØÁÜ.

[èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†ÃÜàËÜØÁÜ †å‘ †ÝÍÜÄÜÏÜ †Ü ïÜ˹ ôÜÜæ³Üß ÆÜ÷åêÜÜØ 1937ÏÜÜØ ÝïÜšÜ±Ü ÏÜÜüå ÏÜìåêÜ ÓÜóü×ßÑÜ ÆÜÝÓóܹ ‘å èåÏÜÜØ ôíÜ´ÜØµÜ ÍÜÜÓ´Ü ÏÜÜüå Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜÃÜß ÝíÜÍÜÜíÜÃÜÜ †ÆÜ܉, ´ÜåÏÜÜØ íÜÆÜÓÜÑÜÜå ÷´ÜÜå. ÆÜÝÓóܹÃÜàØ ÆÜÂÏÜàƒÜô³ÜÜÃÜ ²Üç. ”ÜÝ‘Ó ÷àôÜåÃÜå êÜßÁÜàØ ÷´ÜàØ. ´ÜåÏܱÜå ÆÜ÷åêÜÜØ †ØÄÜÂå¢ ïÜ˹ Correlation íÜÜÆÜÑÜÜåÚ. ÝíÜÃÜÜåËÜÜ ÍÜÜíÜå †ÃÜå ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó èåíÜÜ ÝíÜ¿ÜÃÜÜå†å ‘¹ÜœÜ ñÜßÏÜ¹Ö ÍÜÄÜíܹÖÄÜß´ÜÜÃÜå †ÜÁÜÜÓå CorrelationÃÜß èÄÑÜ܆å `†ÃÜàËÜØÁÜ' ïÜ˹ ïÜÜåÁÑÜÜå ÷ïÜå. †ÃÜàËÜØÁÜ ´ÑÜÜÓ³Üß ÏÜ÷¹ØïÜå †Ü¢ÝíÜ‘Ü, ÓÜåèÄÜÜÓß, ñÜÏÜ, ‹¾ÜåÄÜ ¿ÜÓÜ †ÆÜÜ´ÜÜ ÝïÜšÜ±Ü ôÜعÍÜåÚ íÜÆÜÓÜÑÜ “å. ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß«ÃÜÜ ‘àêÜÆÜÝ´Ü †ÃÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜ¹Ö ñÜß ÃÜÜÓÜÑܱÜÍÜ܉†å `¢íÜÃÜ ÏÜÜüåÃÜÜ ÝïܚܱÜ'ÃÜÜ ôÜعÍÜÚÏÜÜØ †Ü ïÜ˹ÃÜå ÆÜÂÑÜÜåŸÑÜÜå. ¡å‘å ÄÜÜØÁÜߢ†å †Ü ïÜ˹ øÑÜÜÓåÑÜ íÜÜÆÜÑÜÜåÚ ÃܳÜß! †ÜÆܱÜå †Ü Þô³ÜÝ´Ü†å ‘åíÜß Óß´Üå ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜ! èå ƒÜå²â´ÜÜå †ÃÜÜè ÆÜ‘íÜå ´Üå è ‘åÏÜ ÍÜâƒÑÜÜ Ó÷å? ÝíÜòÜÃÜÜ ÄÜÓßËÜÜåÏÜÜØ ƒÜå²â´ÜÜå †ÃÜå ƒÜå´ÜÏÜèâÓÜåÃÜß íÜô´Üß ôÜÜæ³Üß íÜÁÜà “å. †ÜÏÜ ‘åÏÜ? †Üèå †ÃÃÜ íÑÜíÜô³ÜÜ †åüêÜß ËÜÁÜß èÝüêÜ ³Ü‰ Ä܉ “å èå ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ËÜàݽÃÜß ËÜ÷ÜÓ “å! ƒÜå´Üß †ÃÜå ƒÜå²â´Ü ÆÜÓÃÜÜ †ÜÆܱÜÜ †ÝÍÜÄÜÏÜÃÜÜ ÏÜâìÏÜÜسÜß è ‘Ø‰‘ ƒÜÜåüàØ “å †åÏÜ ÃܳÜß êÜÜÄÜ´ÜàØ? †ÃÜÜèÃÜå ÏÜÜµÜ †å‘ íÜåÆÜÜÓßÃÜß íÜô´Üà ´ÜÓß‘å ´ÜÜå ÃÜ è ¡åíÜÜÑÜ ÃÜå! ŸÑÜÜÓå ÄÜÜØÁÜߢ†å ôíÜÜ´ÜصÑÜ ôÜØÄÜÂÜÏÜÃÜÜ ôÜåÃÜÜÃÜ߆ÜåÃÜå ôÜâ´ÜÓ íܱÜíÜÜ †ÃÜå ƒÜÜ¹ß ÆÜ÷åÓíÜÜ ‘ûàØ ´ÑÜÜÓå †å ÏÜÜµÜ ÆÜÓ¹åïÜß ÏÜÜêÜÃÜÜ ËÜÝ÷ó‘ÜÓ ÏÜÜüå ÃÜ÷Üå´ÜÜ ‘÷å´ÜÜ. †åÏÜÃÜàØ ‘÷åíÜàØ ÷´ÜàØ ‘å ´ÜÏÜå ƒÜܹßÃÜå †ÆÜÃÜÜíÜßÃÜå ¹åïÜÃÜÜØ êÜ܃ÜÜå ‘àüàØËÜÜå ÏÜÜüå †Ü¢ÝíÜ‘ÜÃÜàØ ôÜÜÁÜÃÜ ÆÜâÓàØ ÆÜܲÜå “Üå, ´ÜåÏÜÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ôܶÜÜ †ÜÆÜÜå “Üå †ÃÜå ô³ÜÜÝÃÜ‘ †³ÜÚ´ÜصÜÃÜå ÆÜàÃÜ¢ÚÝíÜ´Ü ‘ÓÜå “Üå. †ÜÏÜ ïÜ÷åÓÏÜÜØ Ó÷å´ÜÜ êÜÜå‘Üå ÄÜÜÏÜÃÜÜ êÜÜå‘Üå ÆÜ´ÑÜå ÍÜ܉œÜÜÓÜå íÑÜø´Ü ‘Óå †åíÜàØ ÄÜÜØÁÜߢ ‡œ“´ÜÜ ÷´ÜÜ. ÆÜ÷åêÜÜØ †åíÜàØ ÷´ÜàØ ‘å ƒÜÓß¹ÃÜÜÓ ƒÜܹßÃÜÜ é. 100/- œÜâ‘íÜå ´ÜÜå †åÏÜÜسÜß é. 80/- ‘ÜØ´ÜÃÜÜÓÜÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

íܱÜÃÜÜÓÜÃÜå ÏÜì´ÜÜ. †Ü ÄÜà±ÜÜå¶ÜÓ ‘¹ÜœÜ ËܹêÜÜÑÜÜå ÷ÜåÑÜ, ‘¹ÜœÜ ËÜ÷à ÃÜ ÆÜ±Ü ËܹêÜÜÑÜÜå ÷ÜåÑÜ, ÆÜ±Ü ƒÜÜ¹ß ÆÜ÷åÓßÃÜå †ÜÆܱÜå ‘ÜØ´ÜÃÜÜÓÜ ‘å íܑܱÓÜåÃÜàØ †ÃÜå †åÏÜÃÜÜ ÷ܳÜå ‘ÓåêÜÜ ‘ÜÏÜÃÜàØ ôÜÃÏÜÜÃÜ ‘Óß†å “ß†å. †ÜÆܱÜå ÄÜÜÏÜ ´ÜÓÉ ÆÜæôÜÜÃÜå èíÜÜ ¹‰†å “߆å. †Üèå †ÜÆܱÜå ƒÜÜ¹ß ÆÜÜ“ìÃÜß †Ü ÍÜÜíÜÃÜÜ ÍÜâêÜß ÓûÜ “߆å, †åÃÜÜå íÜæÝòÜ‘ †ÝÍÜÄÜÏÜ †ÃÜå ÏÜÜÃÜíÜñÜÏÜ, ôíÜÝÃÜÍÜÚÓ´ÜÜ, ÓÜåèÄÜÜÓß, ü‘Ü‹ÆܱÜàØ †ÃÜå ô³ÜÜÝÃÜ‘ †ÜÝÁÜÆÜ´ÑÜ íÜÄÜåÓå ÝíÜïÜå ƒÜÜ¹ß†å †ÜÆÜåêÜß ÀÞóü, †Ü ËÜÁÜàØ è ÍÜàêÜ܉ ÓûàØ “å. ÆÜ±Ü ¡å †ÜÆܱÜå †Ü ÍÜâÝÏÜ‘ÜÏÜÜØ ÝíÜœÜÜÓß†å ´ÜÜå †ÜÆܱÜå ƒÜܹßÃÜå ¢íÜÃÜÃÜß ¹Óå‘ ´ÜÓÜ÷ÏÜÜØ ïÜÜåÁÜß ïÜ‘ßïÜàØ, ÆÜÜÏÜß ïÜ‘ßïÜàØ. èå ‘ÜæïÜêÑÜÃÜå ÏÜåìíÜíÜÜÏÜÜØ ÆÜå°ß†Üå êÜÜÄÜß ¡ÑÜ “å ´Üå ÷ô´Ü‹¾ÜåÄÜÃÜÜ ‘ÜæïÜêÑÜ ÓÜ´ÜÜåÓÜ´Ü ÄÜÜÑÜËÜ ³Ü‰ ¡ÑÜ “å. ‘Ü ‘å ‘ÜÓßÄÜÓÜå †ÃÜå ËÜ÷åÃÜÜå ÏÜÜµÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ è ‘ÜÏÜ ÆÜÓ †ÜÁÜÜÓ Ó܃Üß †Üèå ÷íÜå ¢íÜÃÜ ¢íÜß ïÜ‘´ÜÜ ÃܳÜß. ÄÜÂÜ÷‘ ´ÜÓß‘å †ÜÆܱÜå ŸÑÜÜÓå ÷ܳÜå ËÜÃÜåêÜß íÜô´Üà†Üå ƒÜÓß¹ß†å “ß†å ´ÑÜÜÓå †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜÜØ ÃÜܱÜÜØ íܲå ÝÃÜÞÿÜ´Ü ÝÃÜíÜå¹ÃÜ ‘Óß†å “ß†å. †ÜÆܱÜå ÝíÜòÜÃÜå ‘÷ß†å “ß†å ‘å †ÏÜå ÄÜÜÏܲÜØÃÜÜ ÄÜÓßËÜ ÏÜèâÓ, ôµÜ߆ÜåÃÜå üå‘Üå †ÜÆÜß†å “ß†å. †ÜÆܱÜå ‘÷ß†å “ß†å ‘å †ÏÜå †Ü ¹åïÜÃÜÜ ôÜÜØô‘äÝ´Ü‘ íÜÜÓôÜÜÃÜå †ÜíÜ‘ÜÓß†å “ß†å. †ÏÜå ÆܹâóÜ±Ü ÃÜ ‘ÓÃÜÜÓ, ïÜÜØÝ´ÜÆÜÂåÓ‘, ÆÜÑÜÜÚíÜÓ±ÜÃÜå †ÃÜà‘âì, ô³ÜÜÝÃÜ‘ †ÃÜå ü‘Ü‹ ÝíÜ‘ÜôÜ ‡œ“ß†å “ß†å. †ÏÜå ÏÜÜÃÜß†å “ß†å ‘å ÝËÜÃ܆Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ‹´ÆÜܹÃÜÜåÃÜàØ ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÜ †³ÜÚ´ÜصÜÏÜÜØ ô³ÜÜÃÜ “å. †ÏÜå ‘÷ß†å “ß†å éÝ°ÄÜ´Ü ‘ÜæïÜêÑÜ †å †ÜÆܱÜÜå ÍÜâ´Ü‘Üì ÃܳÜß, ÍÜÝíÜóÑÜ ÆÜ±Ü “å. ÏÜÜÓÜ ÏÜÃÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †Õ÷ôÜÜÃÜÜå ôÜعåïÜ †å ÄÜÓßËÜß ôÜÜÏÜåÃÜÜå †íÜÜè ÷´ÜÜå ‘Ü ‘å ÄÜÓßËÜ܉ †å Õ÷ôÜÜÃÜàØ è †å‘ ôíÜéÆÜ “å †ÃÜå ´Üå ôÜÏÜÜèÃÜß ôÜØÏÜݴܳÜß ô³ÜÜÑÜß ³Ü‰ ÄÜÑÜàØ “å. ÷íÜå †å ôÜÏÜÑÜ †ÜíÜß ÄÜÑÜÜå “å ‘å ‘ÜÑÜÏÜß ÄÜÓßËÜßÃÜå ™ÜüܲíÜÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜß ÍÜâÝÏÜ‘Ü 203


ÏÜÃÜå êÜÜÄÜå “å ‘å †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜß †ÜèàËÜÜèàÃÜÜ ÝíÜòÜ ôÜܳÜå †å‘ ¢íÜØ´Ü ôÜØËÜØÁÜ ¥ÍÜÜå ‘ÓíÜܳÜß ïÜé†Ü´Ü ‘Ó߆å. †ÜÆܱÜå èå ƒÜ܉†å “߆å, íÜôµÜÜå ÆÜ÷åÓß†å “ß†å †ÃÜå èå íÜô´Üà†Üå ÓÜåèËÜÓÜåèÃÜÜ †ÜÆܱÜÜ ¢íÜÃÜÃÜå ™ÜåÓå “å ´Üå ÏÜÜµÜ †ÜÆܱÜÜØ ÏÜâêÑÜÜåÃÜå è ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ôÜÏÜÄÜ ÝíÜòÜÃÜÜØ ÏÜâêÑÜÜåÃÜå ÆÜÂÝ´ÜÕËÜÝËÜ´Ü ‘Óå “å

ôÜÏÜ¢†å †ÃÜå †ÜÆܱÜß ¡´ÜÃÜå ôÜÏÜÄÜ ÝíÜòÜÃÜÜ †å‘ †ØïÜ ´ÜÓß‘å ¡å‰†å. †ÜÆܱÜå †å‘ËÜß¡ ôÜܳÜå ´ÜåÏÜ è ôÜÏÜÄÜ ÝíÜòÜ ôÜܳÜå ËÜØÁÜÜÑÜåêÜÜ Ó÷߆å. †ÜÏÜÜØÃÜÜ ‘åüêÜÜ‘ †ÃÜàËÜØÁÜÜå ÃÜÓß †Ü؃Üå ¡å‰ ïÜ‘ÜÑÜ †åíÜÜ “å ŸÑÜÜÓå ËÜß¡ ‘åüêÜÜ‘ ÃܳÜß. ¡å †ÜÆܱÜå ³ÜÜå²àØ ÃÜ¢‘³Üß ¡åíÜÜÃÜß è÷åÏÜ´Ü ‹«ÜíÜß†å ´ÜÜå †ÜÆܱÜÜ ËÜÁÜÜØÃÜß Õè¹ÄÜß íÜœœÜåÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ôÆÜóüÆܱÜå ¹åƒÜÜïÜå. ÝíÜòÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜÜ ô³ÜÜÃÜ ÝíÜïÜå ¡ÄÜäÝ´Ü ‘åìíÜíÜß †å è †ÃÜàËÜØÁÜ “å. íÜæÝòÜ‘ß‘Ó±Ü ÓÜåÏÜÜ؜ܑ “å ÆÜ±Ü ÃÜíÜÜ †ÃÜå ‹ÃÏÜܹ‘ ÓÜåÏÜÜØœÜå †ÜÆܱÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÃÜèÓ ÷å«ì èå ËÜÃÜå “å, †ÜÆܱÜÜ è ™ÜÓÃÜÜ ÆÜÜ“êÜÜ íÜܲÜÏÜÜØ èå ËÜÃÜå “å †å ÆÜÂÝ´Ü †ÜÆܱÜÃÜå †ôÜØíÜå¹ÃÜïÜßêÜ ‘Óß ¹ßÁÜÜØ “å. †ÜÆܱÜß ô³ÜÜÝÃÜ‘ íÜô´Üà†Üå ÝíÜïÜåÃÜß ÝÃÜôËÜ´Ü ôÜ´Ü´Ü ™Üüß Ó÷ß “å. †ÜÆܱÜß íÜÆÜÓÜïÜ †ÃÜå ‹´ÆÜܹÃÜ ÆܽݴÜÏÜÜØ †ôÜÏÜ´ÜàêÜÜ †ÜíÜß “å. †ÜÆܱÜàØ ƒÜÜíÜÜÃÜàØ, ‘ÆܲÜØ, ÆÜܱÜß íÜÄÜåÓåÃÜå íÜÜÆÜÓ´ÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜØ †å ‘åüêÜå ¹âÓ ¹âÓ³Üß †ÜíÜå “å †åÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ôÜÓƒÜÜå ‘Ó´ÜÜØ ÃܳÜß. †Ü ËÜÁÜÜ ÉåÓÉÜÓÜå ‘Ø‰ ÓÜ´ÜÜåÓÜ´Ü ³ÜÑÜÜ ÃܳÜß. †ÜÆܱÜå ‹ÆÜÍÜÜåø´ÜÜ ´ÜÓß‘å †Ü ÆÜôÜع ‘ÑÜàÛ “å. †å‘ ‘Ü ÃÜíÜß œÜßèÃÜß ÄÜà±ÜíܶÜÜ ÷Üå‰ ïÜ‘å. ‘Üå‰ ‘÷ß ïÜ‘å ‘å †Ü ËÜ¡é ÆÜÝÓËÜìÜå ‘ÜÏÜ ‘Óå “å ÏÜÜÃÜß êÜßÁÜàØ 204 

ÆÜ±Ü ÷‘ß‘´Ü ´ÜÜå †å “å ‘å †ÜÆܱÜß ÆÜôÜعÄÜß, †ÜÆܱÜÜ ÝÃܱÜÚÑÜÜåÃÜå êÜßÁÜå è ´ÜÜå ËÜ¡ÓÏÜÜØ ÉåÓÉÜÓÜå †ÜíÑÜÜ “å. †Ü³Üß è †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜß ÆÜôÜعÄÜßÃÜÜØ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜÜå ¡åíÜÜ ¡å‰†å †ÃÜå †åÃÜß ‹ÆÜÑÜÜåÝÄÜ´ÜÜ ÃÜ’ß ‘ÓíÜß ¡å‰†å. †ÜÆܱÜÜ êÜßÁÜå ‘ÜåÃÜå ÉÜÑܹÜå ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå ‘ÜåÃÜå ÃÜà‘ôÜÜÃÜ ³ÜÜÑÜ “å ´Üå †ÜÆܱÜå ¡±ÜíÜàØ ÆܲïÜå. ¡å †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜÜ ‘´Üä´íÜÃÜÜØ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜÜå ¡åíÜÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜÜ ƒÜÍÜÜ §œÜÜ œÜ°ÜíÜßÃÜå êÜÜå‘ÜåÃÜå ËÜÜèà†å ÃÜ ÏÜâ‘ß ¹‰ ïܑ߆å. †ÜÆܱÜå †å ôÜÏÜèíÜàØ ÆܲïÜå ‘å †ÃÑÜÃÜß ƒÜÜåüÃÜß †Ø´Ü´Ü: ´ÜÜå ÏÜÃÜå ÆÜ±Ü †ôÜÓ ³ÜíÜÜÃÜß “å. ‹ÆÜÍÜÜåø´ÜÜ †ÃÜå ‹´ÆÜܹ‘ íÜœœÜå, ‹´ÆÜܹ‘ †ÃÜå ‘ÜœÜÜ ÏÜÜêÜ íÜœœÜå ‘å ïÜÜôÜ‘ †ÃÜå ïÜÜÝôÜ´Ü íÜœœÜå èåüêÜàØ †Ø´ÜÓ †Üå“àØ †åüêÜß èíÜÜËܹåÝ÷´ÜÜ íÜÁÜÜÓå. ÏÜÃÜå êÜÜÄÜå “å ‘å †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜß †ÜèàËÜÜèàÃÜÜ ÝíÜòÜ ôÜܳÜå †å‘ ¢íÜØ´Ü ôÜØËÜØÁÜ ¥ÍÜÜå ‘ÓíÜܳÜß ïÜé†Ü´Ü ‘Ó߆å. †ÜÆܱÜå èå ƒÜ܉†å “߆å, íÜôµÜÜå ÆÜ÷åÓß†å “ß†å †ÃÜå èå íÜô´Üà†Üå ÓÜåèËÜÓÜåèÃÜÜ †ÜÆܱÜÜ ¢íÜÃÜÃÜå ™ÜåÓå “å ´Üå ÏÜÜµÜ †ÜÆܱÜÜØ ÏÜâêÑÜÜåÃÜå è ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ôÜÏÜÄÜ ÝíÜòÜÃÜÜØ ÏÜâêÑÜÜåÃÜå ÆÜÂÝ´ÜÕËÜÝËÜ´Ü ‘Óå “å. †ÜÏÜÜØ †Ü¹ÜÃÜ-ÆܹÜÃÜ “å. †ÜÆܱÜå ôÜÏÜôÑÜ܆ÜåÃÜå ÃÜæÝ´Ü‘´ÜÜ †ÃÜå ôÜÏÜÄÜ´ÜܳÜß ¡å‰†å †ÃÜå †å‘ ÃÑÜÜÑÜß †ÃÜå ôÜÏÜä½ ôÜÏÜÜè ¥ÍÜÜå ‘Ó߆å. èå³Üß ‘ÓßÃÜå †ÜÆܱÜÜØ ‘à¹Ó´Üß ôÜÜÁÜÃÜÜå ôÜÏÜÜÃÜ Óß´Üå íÜ÷ÇœÜÜÑÜ †ÃÜå ÏÜÜÃÜíÜñÜÏÜÃÜå ÆÜâÓ´ÜàØ íÜì´ÜÓ ÏÜìå. †ÜÆܱÜå †å‘ËÜß¡ ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜåêÜÜ †ÃÜå ¢íÜØ´Ü ôÜÏÜà¹ÜÑÜÜå ËÜÃÜÜíÜ߆å. †ÜÁÜàÝÃÜ‘´ÜÜÃÜÜ ÃÜÜÏÜå †ÜÆܱÜå †åíÜß ‘Üå‰ ‘Üå‰ íÑÜíÜô³Ü܆Üå ‘å Óß´ÜÍÜÜ´ÜÜå êÜܹ߆å ÃÜ÷Î ‘å èå ‘åüêÜÜ‘ êÜÜå‘ÜåÃÜå ÷ØÏÜåïÜÜØ íÜØÝœÜ´Ü Ó܃Üå, †ÆÜâÓ´ÜÜÃÜß †ÃÜàÍÜâÝ´Ü ‘ÓÜíÜå. ÄÜÓßËÜß ´ÜåÏÜ è ïÜÜåóܱÜÃÜàØ †Ü˜ÏÜ±Ü ŸÑÜÜØ ôÜ÷è Óß´Üå ³Ü´ÜàØ Ó÷å, ŸÑÜÜØ †å‘ ÏÜܱÜôÜÃÜÜå ÉÜÑܹÜå †å ËÜß¡ÃÜàØ ÃÜà‘ôÜÜÃÜ ÷ÜåÑÜ †åÃÜå ‘‰ Óß´Üå ÝíÜ‘ÜôÜ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ! ÏÜÜÓÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ `ôÜåíÜÜ'ÃÜÜ †ÃÜàÍÜíÜÃÜß íÜÜ´Ü ‘ÓàØ ´ÜÜå ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ ÃÜÜÃÜÜ ÆÜÜÑÜå ÆÜ±Ü ïÜé ‘Óß ïÜ‘ÜÑÜ. ÏÜèâÓÜåÃÜÜØ ËÜÜì‘Üå ÏÜÜüå ™ÜÜåݲÑÜÜ™ÜÓ ïÜé ‘ÓÜå †ÃÜå †åÏÜÃÜÜØ ‘àüàØËÜÜåÃÜÜ ¢íÜÃÜ ËܹêÜÜíÜÜ [èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ËÜÜì‘Üå ÏÜÜüå ¢íÜÃÜ ÆÜÑÜÛ´ÜÃÜß ôÜÜÁÜÃÜÜ “å. †Ü³Üß è †åÃÜå ïÜÜìÜ ÝïܚܱÜÃÜÜØ íÜóÜÜåÚ ‘å ‹œœÜ ÝïܚܱÜÃÜÜØ íÜóÜÜåÚ ÆÜÓ †ü‘ÜíÜß ÃÜ ¹Üå. †´ÑÜÜÓÃÜÜØ 12 íÜóÜÚÃÜàØ ïÜÜìÜ ÝïÜšÜ±Ü †åíÜÜØ ËÜÜì‘Üå ÏÜÜüå ™Ü±ÜàØ êÜÜØËÜàØ “å ‘å èå ËÜÜì‘ÜåÃÜå èêÜ¹ß ÏÜÜåüÜØ ³Ü‰ ™ÜÓ ÏÜÜüå ‘ÏÜÜíÜÜÃÜàØ “å. ÏÜÜµÜ ôÜÜšÜÓ´ÜÜÃÜå ËܹêÜå †ÜÆܱÜß ÝïÜšÜ±Ü íÑÜíÜô³ÜÜÏÜÜØ èà¹Ü èà¹Ü íÑÜíÜôÜÜÑÜÜåÃÜÜ ÝïܚܱÜÃÜß ÆÜ±Ü ïÜÜì܆Üå ³ÜíÜß ¡å‰†å èå ËÜÜì‘ÜåÃÜå ôÜßÁÜÜ è ‹´ÆÜܹ‘ †åíÜÜØ ‘ÜæïÜêÑÜÜå ôÜܳÜå ñÜÏÜËÜ¡ÓÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÜ †ÆÜÜíÜå. ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ÝïÜšÜ±Ü †å ÓÜåÕè¹Ü ¢íÜÃÜ ´ÜåÏÜ è ÍÜÜÝíÜ ¢íÜÃÜ ÏÜÜüå ÆÜÂô´Üà´Ü ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å. ÝïܚܱÜå †ÜÆܱÜÃÜå †ÜÆܱÜß ‹´ÆÜܹ‘ ´ÜÓß‘åÃÜß †ÃÜå ‹ÆÜÍÜÜåø´ÜÜ ´ÜÓß‘åÃÜß ÍÜâÝÏÜ‘Ü ÝíÜïÜå, †ÜÆܱÜß ïÜÜØÝ´ÜôÜèÚ‘ ´ÜÓß‘åÃÜß ÍÜâÝÏÜ‘Ü ‘å ÉåÓÉÜÓ †Ü±ÜÃÜÜÓ íÑÜÞø´Ü ´ÜÓß‘åÃÜß ÍÜâÝÏÜ‘Ü, íÜæÝòÜ‘ ÃÜÜÄÜÝÓ‘ ´ÜÓß‘å †ÜÆܱÜÜ †ÝÁÜ‘ÜÓÜå †ÃÜå ÉÓ¡å ÝíÜïÜå †ÜÆܱÜÃÜå ¡ÄÜä´Ü ‘ÓíÜÜØ ¡å‰†å. †Ø´Üå ÷àØ ÏÜÜÃÜàØ “àØ ‘å ¡å íÑÜÞø´Ü ´ÜÓß‘å, ‘àüàØËÜÃÜÜ ôÜÍÑÜ ´ÜÓß‘å, ôÜÏÜà¹ÜÑÜÃÜÜ ôÜÍÑÜ ´ÜÓß‘å †ÃÜå ô³ÜÜÝÃÜ‘ †ÃÜå íÜæÝòÜ‘ ÃÜÜÄÜÝÓ‘ ´ÜÓß‘å ¡å †ÜÆܱÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜ ÝíÜÝíÜÁÜ †ÃÜàËÜØÁÜ ÝíÜïÜå ¡ÄÜ嫆 Ó÷ßÃÜå †ÜÆܱÜå ¢íÜß ïÜ‘ß†å ´ÜÜå ÝíÜòÜÃÜß ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´Ü íÜÁÜÜÓå ôÜÏÜ´ÜÜåêÜ ³ÜíÜÜÃÜß, ôÜØÆÜâ±ÜÚÄÜÜÏÜß ³ÜíÜÜÃÜß, ïÜÜØÝ´ÜÆÜâ±ÜÚ ³ÜíÜÜÃÜß ôÜØÍÜÜíÜÃÜÜ íÜÁÜå “å, èéÓ “å ÏÜÜµÜ †å ¡ÄÜäÝ´ÜÃÜß.

êÜÜÄÜïÜå. ËÜÜì‘ÜåÃÜß ôÜØÍÜÜìÏÜÜسÜß ËÜ÷åÃÜÜåÃÜå ÏÜàÞø´Ü ÏÜìå ´ÜÜå ËÜ÷åÃÜÜåÃÜß ‹´ÆÜܹ‘´ÜÜ íÜÁÜíÜÜ êÜÜÄÜå “å, ËÜÜì܆Üå ïÜÜì܆å è´Üß ³ÜÜÑÜ “å. ™ÜÜåݲÑÜÜ™ÜÓÏÜÜØ ËÜÜì‘ÃÜå ÑÜÜåÄÑÜ ƒÜÜåÓÜ‘ ÏÜìå “å, †åÃÜß ôÜØÍÜÜì êÜåíÜÜÑÜ “å. ™ÜÜåݲÑÜÜ™ÜÓ †å ËÜÁÜß ÏÜÜ´Ü܆ÜåÃÜå ÏÜìíÜÜÃÜàØ †å‘ ô³ÜÜÃÜ ËÜÃÜß ¡ÑÜ “å †ÃÜå †ÜÓÜåÄÑÜÃÜß ôÜØÍÜÜì êÜå´ÜÜ ‘ÜÑÜÚ‘ÓÜå ´Ü³ÜÜ ÏÜÜ´Ü܆Üå ÏÜÜüå, ËܜܴÜÝÁÜÓܱÜÃÜÜ ôíÜôÜ÷ÜÑÜ èâ³Ü ÏÜÜüå †Ü †å‘ ÆܳÜÏÜ ÆÜÄÜݳÜÑÜàØ ËÜÃÜß ¡ÑÜ “å. †ÃÜå‘ ÉÜÑÜ¹Ü †ÜÆÜå †åíÜß ôÜåíÜ܆Üå ¹ÜƒÜêÜ ‘ÓÜå †ÃÜå ËÜÁÜàØ ËܹêÜÜïÜå. ÁÜØÁÜÜå ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ËÜý‘ êÜÜåÃÜ êÜåíÜß †å ÆÜ±Ü ÏÜÜµÜ ÆÜæôÜÜÃÜß íÜÜ´Ü ÃܳÜß. ÆÜæôÜÜÃÜß ôÜܳÜå ôÜܳÜå ËÜý‘ÃÜå †åÏÜÃÜå ÃÜܱÜÜ‘ßÑÜ ôÜÜšÜÓ´ÜÜ †åüêÜå ‘å øÑÜÜÓå ‹ÁÜÜÓ êÜåíÜàØ, øÑÜÜÓå ËÜœÜ´Ü ‘ÓíÜß ´Üå ÝíÜïÜå ôÜÏÜè †ÜÆÜíÜÜÃÜß ´Ü‘ ÏÜìå “å. ‘ÜæïÜêÑÜíÜÁÜÚÃÜ ‘Óß†å ‘å ÄÜä÷‹¾ÜåÄÜÜå ÏÜÜüå ÑÜÜåÄÑÜ ÏÜ‘ÜÃÜ ¡å‰†å, èâ³Ü íÜßÏÜÜå †ÜÆÜß†å †ÃÜå ÁÜØÁÜÜÃÜå œÜêÜÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå èéÓß †åíÜÜ ËÜÁÜÜ è (‡ÃÜÆÜàüÖôÜ) ÝÃÜíÜåïÜÜå †ÜÆÜ߆å. †Ü ¹Óå‘ ÝÃÜíÜåïÜÜå ÃÜ ‘åíÜì èå ´Üå ÁÜØÁÜÜÃÜå ôÜÏÜä½ ËÜÃÜÜíÜå “å ÆÜ±Ü èå ´Üå íÑÜÞø´ÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜå ÆÜ±Ü ôÜÏÜä½ ‘Óå “å. †ÜÏÜ ‹´ÆÜܹÃÜÃÜÜØ ôÜÜÁÜÃÜÜåÏÜÜØ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ †ÜíÜå “å. †Ü ôÜܳÜå ‹´ÆÜܹ‘ÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ †ÜíÜå “å. †ÜÏÜ ÆÜÓôÆÜÓÃÜÜ êÜÜÍÜÏÜÜØ †ÜƒÜß ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜÃÜß ÆÜÂݘÑÜÜ œÜÜêÜå “å. †ÜÆܱÜÜå ÝïÜšÜ±Ü ÝíÜïÜåÃÜÜå †ÝÍÜÄÜÏÜ ÆÜ±Ü ÉÓß³Üß ÝíÜœÜÜÓíÜÜ èåíÜÜå “å. ÝïÜšÜ±Ü †å ËÜÁÜÜØ ÏÜÜüå, ÆÜÂÜæ°Üå †ÃÜå 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜØ ÃÜíÜÜØ ÆÜ‘ÜïÜÃÜÜå êÜå ÝÏÜ”åÓÜËêÜ   ÝíÜøüÓ ûàÄÜÜå, †ÃÜà. ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ÆÜüåêÜ  †ÜïÜÜ †ÃÜå ÁÜßÓè   †çêÜåø”ÜØ²Ó ²âÏÜÜ, †ÃÜà. ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ÆÜüåêÜ  ˜ÜØÝ´Ü ‘å ‹´˜ÜØÝ´Ü?   ÝíÜøüÓ ûàÄÜÜå, †ÃÜà. ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ÆÜüåêÜ  ÏÜÁÜÓÜ´Üå †Ü”Ü¹ß ÑÜÜÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÷´ÑÜÜÃÜß ‘÷ܱÜß   êÜåÓß ‘ÜåÝêÜÃôÜ †ÃÜå ²ÜåÝÏÜÝÃÜ‘ êÜÜÝÆÜÑÜåÓ, ôÜØÆÜÜ. †ÃÜå †ÃÜà. ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ÆÜüåêÜ  A Twin Biography": Bhaktilaxmi Desai & Manibahen Patel  Divya Joshi & Manu Raval  The Selected Works of Mahatma Gandhi (Vol. I to V)  Gen. Editor Sriman Narayan  

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

_350 _150 _150 _100 _250 _600

205


ôÜíÜÜÛÄÜß ÝïܚܱÜÃÜß íÜÜ´Ü ÄÜÜØÁÜߢ ê܉ †ÜíÑÜÜ : ÏÜ. ¡å. ÆÜüåêÜ1 ‘å´ÜÃÜ éÆÜåÓÜ †ÜƒÜàØ ÃÜÜÏÜ ÏÜÄÜÃÜÍÜ܉ ¡å‰´ÜÜÓÜÏÜ ÆÜüåêÜ, ÆÜ±Ü ÆÜÂåÏÜܹӳÜß ôÜÜæ ÏÜ.¡å. ‘å ÏÜ.¡å. ÆÜüåêÜÃÜÜ ÃÜÜÏÜå †ÜåìƒÜå. †åÏÜ.†å.ÃÜÜå †åÏÜÃÜÜå ÝÃÜËÜØÁÜ ÆÜØݲ´Ü ôÜàƒÜêÜÜêÜ¢†å ÆÜ߆åœÜ.²ß. ôÜÏÜ‘šÜ ÄܱÜÜíÑÜÜå ÃÜå †ÜÄÜì è´ÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ÁÜÏÜÚ¹ïÜÚÃÜ ÆÜàô´Ü‘ éÆÜå ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜÜå ´ÜÜå íÜìß ¹åïÜ †ÜƒÜÜÏÜÜØ †ÜèÃÜß ´ÜÜÓ߃ÜåÑÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝïܚܱÜÝíÜœÜÜÓÃÜå ôÜÏÜèíÜÜ ÏÜÜüå ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ÝïܚܱܹïÜÚÃÜ ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ ËÜÓÃÜàØ ôÜØÆÜܹÃÜ ÏÜìíÜàØ ÏÜàï‘åêÜ. †ÜíÜÜ †å‘ËÜå ÃÜ÷Î, †ÃÜå‘ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜÜ êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜܹ‘ ´ÜÓß‘åÃÜß ¡÷åÓ†ÜåìƒÜ ÆÜ±Ü éËÜé ÏÜìÜå ´ÑÜÜÓå †ÜÏÜÜØÃÜÜ ‘ïÜÜÑÜÃÜÜå ÍÜÜÓ ÃÜ÷Î, ôÜÓì-ôÜÜêÜôÜ-ÝíÜÃÜÏÜÂ. . . ¡±Üå ‘Üå‰ ôÜØ´ÜÃÜÜå è ÍÜåüÜå. 23 íÜóÜÚÃÜß ŒÏÜÓå ÓÝíÜïÜØ‘Ó ÏÜ÷ÜÓÜèÃÜÜ ôÜØôÜÄÜÚ³Üß ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚüß ÝïÜšÜ±Ü †ÃÜå ´ÜåÃÜß 10-06-1927  • 06-08-2015 ô‘ÜçêÜÓÝïÜÆÜ “Üå²ß ÝíܾÜÆÜß« ÝïܚܱÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÜ êÜåÃÜÜÓ †ÃÜå ÆÜ“ß ÓÝíÜïÜØ‘Ó ÏÜ÷ÜÓÜè, ËÜËÜêÜÍÜ܉ ÃÜå ÆÜØݲ´Ü ôÜàƒÜêÜÜêÜ¢ èåíÜÜ ôÜØ´ÜÜåÃÜß “ÜÑÜÜÏÜÜØ ¢íÜÃܙܲ´ÜÓ ‘ÓÃÜÜÓ ÏÜ. ¡å. ÆÜüåêÜ ´ÜÜ. 6 †ÜçÄÜôüÃÜÜ ÓÜåè ‰òÜÓÃÜß “ÜÑÜÜÏÜÜØ è‰ íÜôÑÜÜ. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ôÜܳÜå ´ÜåÏÜÃÜÜå êÜåƒÜ‘-ÆÜ‘ÜïÜ‘ ôÜØËÜØÁܳÜß ÝíÜïÜåóÜ ÃÜÜ´ÜÜå. `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ ÆÜ±Ü ÝÃÜÑÜÝÏÜ´Ü íÜܜܑ. †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜÜ ÆÜ‘ÜïÜÃܳÜß ƒÜàïÜ ³Ü‰ÃÜå Ýè´Üåú ¹åôÜ܉ (1938–2011) ôÜܳÜåÃÜÜØ ôÜØôÏÜÓ±ÜÜå íÜÜÄÜÜåì´ÜÜØ ê܃ÜåêÜÜ ÆܵÜÏÜÜØ ê܃Üå ‘å `†Ü †å‘ †åíÜàØ ‘ÜÏÜ ÷Ü³Ü ÁÜÑÜÛà “å èå †ÜèÃÜß ÝíÜóÜÏÜ ÆÜÝÓÝô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜßèÃÜÜåÃÜå ´Ü³ÜÜ †ÃÑÜ ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ‘ÜåÃÜå ÆÜÂåÓ±ÜܹÜÑÜß ÃÜßíܲïÜå'—†Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜå †å‘ íÜóÜÚÃÜÜ ÆܲÜíÜå ÆÜ÷ÜǜܴÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜØ ôÜÜœÜß Ý¹ïÜÜÏÜÜØ ÷ÜåíÜÜÃÜàØ ÆÜÂÏÜܱÜÆÜµÜ ÷´ÜàØ. ÝíÜóÜÏÜ ÆÜÝÓÝô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÁÜæÑÜÚ ¡ìíÜß Ó܃Üß ÄÜÜØÁÜßèÃÜÜåÃÜß ÆÜå°ßÏÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ÜœÜÜÓÝíÜœÜÜÓ³Üß †ÜÄÜíÜß “ÜÆÜ “Üå²ß èÃÜÜÓ ÏÜ. ¡å. ÆÜüåêÜÃÜß †ÆÜÂÄÜü ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü . . . 

1. †ÜÆÜÃÜß ÀÞóü†å ÄÜÜØÁÜߢ: ÆܑܵÜÓ ´ÜÓß‘å? 1 ÄÜÜØÁÜߢ†å ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ Õ÷¹ß†ÜåÃÜß ôÜÜÏÜå †ÃÑÜÜÑÜ ³Ü´ÜÜå ¡åÑÜÜå. †åÏÜÜسÜß Õ÷¹ß ÆÜ¡ÃÜå “àü‘ÜÓÜå †ÜÆÜíÜÜÃÜàØ †åÏÜÃÜàØ ÁÑÜåÑÜ ÷´ÜàØ. †åÃÜÜ ÏÜÜüå ‘Üå‰ ÏÜÜÁÑÜÏÜ ´ÜÜå ¡å‰†å. †åüêÜå †åÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß êܲ´ÜÜåÃÜÜå ÆÜÂœÜÜÓ ‘ÓíÜÜÃÜÜ ÷å´Üà³Üß `‡ÞòÑÜÃÜ †ÜåÆÜßÝÃÜÑÜÃÜ' ïÜé ‘ÑÜàÛ †ÃÜå †å è Óß´Üå Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÏÜÜØ †ÜíÜßÃÜå èà¹Ü èà¹Ü ‹¼åïÜÃÜå ê܉ÃÜå `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ', `ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ' †ÃÜå `÷ÝÓèÃÜ'ÆܵÜÜå ïÜé ‘ÑÜÜÛ. ÆܑܵÜÓ ´ÜÓß‘å †åÏÜÃÜß ÝíÜïÜåóÜ´ÜÜ ÷´Üß ´Üå 1. ÆܑܵÜÓ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜØ ÆÜÂÝ´ÜÕËÜÝËÜ´Ü ÝïܚܱÜÝíÜœÜÜÓ (÷ÝÓèÃÜËÜØÁÜà, ôÜÃÜÖ 1933³Üß 1948ÃÜÜØ ÝíÜïÜåóÜ ôÜعÍÜåÚ) ÝíÜóÜÑÜ ÆÜÓ †åÏÜ.ÉßêÜ.ÃÜÜ †ÍÑÜÜôÜÏÜÜØ Óèâ ³ÜÑÜåêÜÜ ôÜØïÜÜåÁÜÃÜ ÝÃÜËÜØÁÜ (ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß«, 2005-07) ÏÜÜüå êÜåíÜÜÑÜåêÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜåÏÜÜسÜß. ôÜØ.

206 

êÜÜå‘ÝïÜšÜ±Ü ‘ÓíÜÜÃÜß. êÜÜå‘ÜåÏÜÜØ ïÜàÍÜ ÍÜÜíÜÃÜÜ èÄÜíÜíÜß †ÃÜå ¡å êÜÜå‘ÜåÏÜÜØ ¹ÜåóÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´Üå ÆÜ±Ü ÝÃÜÍÜÚÑÜ´ÜÜÆÜâíÜÚ‘ ¡÷åÓ ‘ÓíÜÜ. †ÜݳÜÚ‘, ôÜÜÏÜÜÝè‘, ÃÜæÝ´Ü‘, ÁÜÜÝÏÜÚ‘ íÜÄÜåÓå ËÜÜËÜ´ÜÜåÏÜÜØ êÜÜå‘ÜåÃÜå †ÃÜå‘ ÆÜÂðÃÜÜå ÷ÜåÑÜ “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ÆܑܵÜÓ´íÜ êÜÜå‘ÜåÃÜÜ †Ü ´ÜÏÜÜÏÜ ÆÜÂðÃÜÜåÃÜå ôÆÜïÜÚ´ÜàØ. ÏÜÜµÜ ÓÜè‘ßÑÜ †Ü”Ü¹ß ÆÜâÓ´Üß ÃܳÜß, ¡å ôÜܳÜå ôÜܳÜå ÆÜ¡™Ü²´ÜÓ ÃÜ÷Î ³ÜÑÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †Ü”Ü¹ß †ÜíÑÜÜ ÆÜ“ß ™Ü²´ÜÓ ³ÜÑÜÜ íÜÄÜÓÃÜß ÆÜ¡ †ÜÆܱÜÃÜå ÍÜÜÓéÆÜ ³Ü‰ ÆܲïÜå, †åÏÜ ´Üå†ÜåÃÜàØ ÏÜÜÃÜíÜàØ ÷´ÜàØ. ËÜßèàØ ‘å, ÝíÜÓÜåÁÜ߆ÜåÃÜÜ ê܃ÜÜ±Ü ÆÜ±Ü ´Üå†Üå “ÜÆÜ´ÜÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ èíÜÜËÜ ÆÜ±Ü †ÜÆÜ´ÜÜ. ÝÃÜÑÜÝÏÜ´Ü´ÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆܑܵÜÓ´íÜÃÜß êÜÜšÜݱܑ´ÜÜ ÷´Üß. ´ÜåÏܱÜå ¢íÜÃÜÃÜÜØ [èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


œÜÜÝìôÜå‘ íÜóÜÜåÚ ÆܑܵÜÓ´íÜÏÜÜØ ÄÜÜëÑÜÜØ, ´ÜåÏÜÜØ øÑÜÜÓåÑÜ †å‘ ÆÜ±Ü †Ø‘ ÏÜÜå²Üå ÆܲÒÜå ÃܳÜß. ôÜÃÜ 1946ÏÜÜØ `÷ÝÓèÃÜ'ÆܵÜÜå ÉÓß³Üß ïÜé ³ÜÑÜÜØ ´ÑÜÜÓå ÆÜ÷åêÜÜå †Ø‘ ÝÃÜÑÜ´Ü ´ÜÜÓ߃Üå ËÜ÷ÜÓ ÆÜܲíÜÜÏÜÜØ ´ÜåÃÜÜ ÄÜàèÓÜ´Üß-Õ÷¹ß ê܃ÜܱܳÜß ê܉ÃÜå ´ÜåÃÜå íÜÁÜÜÚ³Üß †ÏܹÜíÜܹ ÆÜ÷ÜÇœÜܲíÜÜÏÜÜØ ™Ü±Üß ÏÜàï‘åêÜß ÆܲåêÜß. ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ †Ø‘ ÝÃÜÑÜ´Ü Ý¹íÜôÜå ÆÜÂÄÜü ³ÜÑÜÜå ÷´ÜÜå. 2. †ÜÆÜÃÜÜ ÏÜ´Üå ÆܑܵÜÓ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜØ ÆÜÂÝ´ÜÕËÜÝËÜ´Ü ÝïܚܱÜ-ÝíÜœÜÜÓÃÜß ÝíÜïÜåóÜ´ÜÜ ïÜß “å? `‹¾ÜåÄÜ ¿ÜÓÜ ÝïܚܱÜ', `ôíÜÜíÜêÜØËÜß ÝïܚܱÜ', `ÏÜÜ´ÜäÍÜÜóÜÜ ÏÜÜÁÑÜÏÜ'—ÝïܚܱÜÏÜÜØ †Ü ÝíÜœÜÜÓ ôÜÜæÆܳÜÏÜ ÄÜÜØÁÜߢ è ê܉ †ÜíÑÜÜ. ÆÜÓØ´Üà ÝïܚܱÜÃÜÜå ÏÜàƒÑÜ ÷å´Üà `œÜÜÝÓµÑÜ ™Ü²´ÜÓ' “å, ´Üå ÆÜ±Ü ÄÜÜØÁÜßÝïܚܱÜ-ÝíÜœÜÜÓÃÜß ÝíÜïÜåóÜ´ÜÜ “å, èå ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜß ÝïÜšÜ±Ü ÆÜÓØÆÜÓÜ †ÃÜå ËÜÜæ½ ¹ïÜÚÃÜÏÜÜØ èå `ïÜßêÜ'ÃÜß íÜÜ´Ü ‘Óß “å ´ÜåÃÜß ôÜܳÜå íܱÜÜÑÜåêÜß “å. †Ü”ܹßÃÜÜ †ÜÄÜÏÜÃÜ ÆÜâíÜåÚ ‘Üå‰†å †åÏÜÃÜå ÆÜâ“åêÜàØ ‘å ôíÜ´ÜصܴÜÜ ËÜܹ ÝïܚܱÜÃÜÜå ´ÜÏÜÜÓÜå †Ü¹ïÜÚ ïÜÜå ÷ïÜå? ´ÑÜÜÓå †å‘ šÜ±ÜÃÜÜåÑÜ ÝíÜêÜØËÜ ÝíÜÃÜÜ †åÏܱÜå ‘÷åêÜàØ": œÜÜÝÓµÑÜ ™Ü²´ÜÓ. ´ÜåÃÜàØ ÏÜ÷¶íÜ ¹ïÜÜÚíÜ´ÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ‘ûàØ ÷´ÜàØ ‘å ÄÜàêÜÜÏÜßÃÜß ¹ïÜÜÏÜÜØ Ó÷ßÃÜå †ÜÆܱÜß ÆÜ¡ÃÜàØ †åüêÜàØ ËÜÁÜàØ ÆÜ´ÜÃÜ ³ÜÑÜàØ “å ‘å èåíÜß ÏÜàÞø´Ü ÏÜìïÜå ‘å íÜÁÜà ƒÜÜíÜÜÃÜàØ (†÷Î ÏÜåìíÜíÜÜÃÜàØ, êÜÜåÍÜ-êÜÜêÜœÜÃÜàØ) ÏÜÃÜ ³ÜïÜå. †Ü ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ¡å `œÜÜÝÓµÑÜ ™Ü²´ÜÓ' ÃÜ÷Î ³ÜÑÜåêÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ‘Üå‰ ÝíÜ‘ÜôÜ ÑÜÜåèÃÜ܆Üå êÜÜÍܹÜÑÜ‘ ôÜÜÝËÜ´Ü ÃÜ÷Î ³ÜÜÑÜ. †ØÄÜÂå¡å†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÝïܚܱÜÆÜ½Ý´Ü ¿ÜÓÜ ¡å ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ÝïÜšÜ±Ü ÆÜÓØÆÜÓÜÃÜå ÏÜÜåüàØ ÃÜà‘ôÜÜÃÜ ‘ÑÜàÛ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´Üå †å ‘å ´ÜåÏܱÜå ´Üå ÝïÜšÜ±Ü êÜßÁÜåêÜ܆ÜåÃÜå `ËÜå«Ü²àØ ¢íÜÃÜ' ¢íÜ´ÜÜ ‘ÑÜÜÚ. ñÜÏÜ ‘ÓíÜÜå †å ÷êÜ‘àØ ‘ÜÏÜ “å, ´ÜåíÜß ÏÜÜÃÜÝôÜ‘´ÜÜ ¥ÍÜß ‘Óß. ÄÜÜØÁÜߢ†å ÝïܚܱÜÏÜÜØ ñÜÏÜÃÜÜå ÏÜÝ÷ÏÜÜ ‘ÑÜÜåÚ. ‘Üå‰ ‘ÜÏÜ ÷êÜ‘àØ ÃܳÜß ´Üå ÆÜÂô³ÜÜÝÆÜ´Ü ‘ÑÜàÛ. íÜìß †ÃÃÜ †ÃÜå íÜôµÜ, †å ÏÜÜÃÜíÜßÃÜß †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ èéÝÓÑÜÜ´Ü “å ´Üå ÄÜÜØÁÜߢ†å ¡åÑÜàØ; ÏÜÜüå íÜôµÜ ôíÜÜíÜêÜØËÜÃÜ ÆÜÓ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

ÆÜØݲ´Ü ôÜàƒÜêÜÜêÜ¢ ôÜܳÜå

ÍÜÜÓ ÏÜâøÑÜÜå. èåÃÜܳÜß ñÜÏÜÃÜÜå ÏÜÝ÷ÏÜÜ ÆÜ±Ü ³ÜÑÜÜå †ÃÜå ôíÜÜíÜêÜØËÜÃÜ ÆÜ±Ü ¥ÍÜàØ ³ÜÑÜàØ. †ØÄÜÂå¢ ÍÜÜóÜÜ íÜÄÜÓ ¤ÜÜÃÜÃÜß ËÜÜÓß ƒÜâêÜíÜÜÃÜß ÃܳÜß, ÆÜÂÄÜÝ´Ü ïÜøÑÜ ÃܳÜß, ´ÜåíÜàØ ÄÜÜØÁÜߢ †ÄÜÜ‹ÃÜÜ ™Ü±ÜÜ ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ‘åìíܱÜß‘ÜÓÜå ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ, ÆÜÓØ´Üà ÏÜÜ´ÜäÍÜÜóÜÜ ÏÜÜÓÉ´Üå è íÑÜÞø´ÜÃÜÜå ôÜÜœÜÜå ÝíÜ‘ÜôÜ ³ÜÜÑÜ “å, ´Üå ÷‘ß‘´ÜÃÜÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å †ÜƒÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ ÆÜÂœÜÜÓ ‘ÑÜÜåÚ. ´ÜåÏܱÜå ÝïܚܱÜÏÜÜØ ôÜÏÜÜèÃÜå ‘åúô³ÜÜÃÜå Ó܃ÑÜÜå. ôÜÏÜÜèÃÜÜ ÆÜÂðÃÜÜåÃÜÜ ‹‘åêÜ ÏÜÜüå ´ÜÏÜÜÓÜ ¤ÜÜÃÜÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ³ÜíÜÜå ¡å‰†å. ÏÜܱÜôÜ †åüêÜå ÏÜÜµÜ ÏÜÄÜè ÃÜ÷Î, ÆÜÓØ´Üà ïÜÓßÓ, ÏÜÃÜ, ù¹ÑÜ, †Ü´ÏÜÜ–íÑÜÞø´ÜÃÜÜØ †Ü ËÜÁÜÜØ è †ØÄÜÜåÃÜÜå ÝíÜ‘ÜôÜ ³ÜíÜÜå ¡å‰†å. †ÜÏÜ, ôÜíÜÜÛÄÜß ÝïܚܱÜÃÜß íÜÜ´Ü ÄÜÜØÁÜߢ ê܉ †ÜíÑÜÜ. †ÜÆܱÜß ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜå ÆÜÜåóÜ‘ ËÜÜËÜ´ÜÜå ´ÜÓÉ ÍÜÜÓ ÏÜâøÑÜÜå. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝïܚܱÜÝíÜœÜÜÓÏÜÜØ íÜÜ´ÜÜíÜÓ±Ü è †åíÜàØ ôÜèÜÚÑÜ ‘å †ÜÆÜÜå†ÜÆÜ ‘åìíܱÜß ³ÜÜÑÜ. 3. ÷ÜêÜÃÜÜ ÆܑܵÜÓ´íÜ(ÏÜàݺ´Ü ÏÜÜÁÑÜÏÜÜå)ÏÜÜØ Óè⠳ܴÜß ÝïܚܱÜÝíÜóÜÑÜ‘ êÜåƒÜôÜÜÏÜÄÜÂß ÝíÜïÜå †ÜÆÜÃÜàØ ïÜàØ †íÜêÜÜå‘ÃÜ “å? ÷ÜêÜÃÜß ÝïÜšÜ±Ü íÑÜíÜô³ÜÜÏÜÜØ ÍÜÂóüÜœÜÜÓ †ÃÜå œÜÜÝÓµÑÜÃÜÜ ‘åíÜÜ ÆÜÂðÃÜÜå ƒÜ²Ü ³ÜÑÜÜ “å! †Ü ÝïܚܱÜÆܽݴÜ(ÏÜå‘ÜåêÜåÃÜß ÝïܚܱÜÆܽݴÜ)†å †ÜÆܱÜÃÜå èå ÃÜà‘ôÜÜÃÜ ‘ÑÜàÛ “å, ´Üå ÆܑܵÜÓ´íÜÏÜÜØ Õ÷ÏÜ´ÜÆÜâíÜÚ‘ ‘÷åíÜÜíÜàØ ¡å‰†å. 207


´ÜåÃÜå ËܹêÜå ´ÜåÃÜÜå ÏÜÝ÷ÏÜÜ ÄÜíÜ܉ ÓûÜå “å. ôÜÜÓÜ ôÜÜÓÜ ÆܑܵÜÓÜå ÆÜ±Ü ‘÷å “å ‘å ÆÜÂܳÜÝÏÜ‘ ‘šÜ܆å³Üß †ØÄÜÂå¢ ÝïÜšÜ±Ü íÜÄÜÓ œÜÜêÜíÜÜÃÜàØ ÃܳÜß! †åüêÜå ´ÜÏÜÜÓß ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘´ÜÜÏÜÜسÜß †ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘´ÜÜÏÜÜØ ÏÜâ‘íÜÜÃÜß íÜÜ´Ü ‘Óå “å. ¡å ÆܑܵÜÓ´íÜå êÜÜå‘ÏÜ´ÜÃÜàØ ™Ü²´ÜÓ ‘ÓíÜàØ ÷ÜåÑÜ, êÜÜå‘ÝïÜšÜ±Ü ‘ÓíÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ôíÜ´ÜØµÜ ÝíÜœÜÜÓôÜÓ±ÜßíÜÜìÜ †ÃÜå ´Üüô³Ü ËÜÃÜíÜàØ Æܲå, èå †Üèå ÃÜÝ÷íÜ´ÜÖ ÆÜÂÏÜܱÜÏÜÜØ ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. 4. ÆܑܵÜÓ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜØ Óèâ ³ÜÑÜåêÜÜ ÝïܚܱÜÝíÜœÜÜÓÃÜå †ÜÆÜ ÆÜÂíÜ´ÜÚÏÜÜÃÜ ÆܑܵÜÓ´íÜÏÜÜØ ‘‰ Óß´Üå ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÄܱÜÜíÜÜå “Üå? ÄÜÜØÁÜߢ†å ÆÜÂܳÜÝÏÜ‘ ÝïܚܱÜÃÜß ÏÜÜزßÃÜå ‹œœÜ ÝïÜšÜ±Ü ôÜàÁÜß íÑÜÞø´Ü ÏÜÜ´ÜäÍÜÜóÜÜÃÜÜ ÏÜÜÁÑÜÏÜ ¿ÜÓÜ †ÍÑÜÜôÜ ‘Óß ïÜ‘å ´ÜåíÜß íÑÜíÜô³ÜÜ ÷ÜåíÜß ¡å‰†å, ´ÜåíÜÜå ÝíÜœÜÜÓ

ÏÜâøÑÜÜå ÷´ÜÜå. ÷íÜå †ÜÆܱÜå ¡å‰†å “ß†å ‘å ÑÜà.ÆÜß.†åôÜ. ôÜß.ÃÜß ÆÜÓßšÜÜ ÆÜ±Ü ÄÜàèÓÜ´Üß ÏÜÜÁÑÜÏÜÏÜÜØ †ÜÆÜß ïÜ‘ÜÑÜ, ´ÜåíÜß íÑÜíÜô³ÜÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. †Ü ÄÜÜØÁÜßÝïܚܱܖ ÝíÜœÜÜÓÃÜß ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘´ÜÜ ôÜâœÜíÜå “å. ÏÜÄÜÃÜÍÜ܉ ¹åôÜ܉ÃÜÜ ÆÜÂÑÜ´ÃÜÜå³Üß `ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚüß ÄÜÂØ³Ü ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ËÜÜå²Ú'ÃÜß ô³ÜÜÆÜÃÜÜ ³Ü‰. èåÃÜå êÜßÁÜå ÝíܾܳÜßÚ ÝíÜÃÜÑÜÃܳÜß ê܉ÃÜå ÝíܤÜÜÃÜÃÜÜ ÝíÜóÜÑÜÜåÃÜàØ ¤ÜÜÃÜ ÄÜàèÓÜ´Üß ÍÜÜóÜÜÏÜÜØ ÏÜåìíÜß ïÜ‘å “å. êÜÜå‘ÜåÃÜÜ ÆÜÜÑÜÜÃÜÜ ÆÜÂðÃÜÜåÃÜå ÆܑܵÜÓ´íÜÏÜÜØ ÆÜ÷åêÜß íÜÜœÜÜ †ÜÆÜíÜß ¡å‰†å. ´ÜåÃÜå ôÜÏÜèíÜÜ, ´ÜåÃÜÜå ÷êÜ øÑÜÜØ “å ´Üå ÝíÜœÜÜÓíÜàØ, †å ݹïÜÜÏÜÜØ ïÜàØ ³Ü‰ ïÜ‘å ´Üå ÏÜâ‘íÜàØ ¡å‰†å. †ÜèÃÜÜ ÆܑܵÜÓ´íÜÏÜÜØ ´ÜåÃÜß ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘´ÜÜ ÃܳÜß?! íÑÜÞø´Ü †ÃÜå ôÜÏÜÜè¢íÜÃÜÏÜÜØ èå ¹àËÜÚì´ÜÜ “å, ´ÜåÃÜàØ ‘Ü †ÜÆܱÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ `Ã܉ ´ÜÜêÜßÏÜ' ÃܳÜß †ÜíÜß; ´Üå “å. 

ÏÜ. ¡å. ÆÜüåêÜ ÝêÜÝƒÜ´Ü †ÃÜå ôÜØÆÜÜ¹ß´Ü ÆÜàô´Ü‘Üå ¢íÜÃÜÃÜàØ ÍÜܳÜàØ  ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ¢íÜÃÜ‘Ü ÆÜܳÜåÑÜ (Ý÷ùß": ‘ÜïÜßÃÜÜ³Ü ÝµÜíÜå¹ß) — †ÏÜåÝÓ‘ß ÄÜÜØÁÜß": ÏÜÜ„üÃÜ êÑÜâ³ÜÓ Õ‘ÄÜ  ÆÜÝÓíÜÜÓ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ‡üÜêÜßÃÜÜ ÄÜÜØÁÜß": ¹ÜÝÃÜêÜÜå ¹ÜåêœÜß  ËÜÜåÝÁÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ‹´‘êÜ ÏÜÝ±Ü ÄÜÜåÆÜËÜØÁÜà ¹ÜôÜ  ÍÜÜÓ´Ü ôÜåíÜ‘ ÏÜزì ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ÁÜÏÜÚ¹ïÜÚÃÜ  ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚüß ÄÜÂØ³Ü ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ËÜÜå²Ú ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ Æ܃ÜÓ ÍÜÜóÑÜ‘ÜÓ": ²Üç. èå.ôÜß. ‘àÏÜÜÓÆÆÜÜ  ÓÏÜåïÜ ôÜØ™ÜíÜß ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß«  ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß« ôÜØ´ÜÜåÃÜß “ÜÑÜÜÏÜÜØ (†Ü´ÏÜ‘³ÜÜ)  íÑÜÜíÜôÜÜÝÑÜ‘ †ÝÍÜíÜäÝ¶Ü ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ñÜåÑÜܳÜßÚ ïÜØ‘ÓÍÜ܉  ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÁÜÃÑÜÜå ÄÜä÷ô³ÜÜñÜÏÜ   ôܹÖÝíÜœÜÜÓ ÆÜÝÓíÜÜÓ ¹ÜØÆÜ´ÑÜ ÏÜØÄÜêÜ (œÜغ‘ÜÃ´Ü ïÜå« ôÜܳÜå) ôܹÖÝíÜœÜÜÓ ÆÜÝÓíÜÜÓ ôܹÖÍÜÜíÜ ÓÜÏÜÜÑܱÜ  ôܹÖÝíÜœÜÜÓ ÆÜÝÓíÜÜÓ

208 

ËÜËÜêÜÍÜ܉ÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜسÜß ÏÜÜÓß ¢íÜÃÜÑÜܵÜÜ ÝíÜôÜÜÆÜàÓ èåêܲÜÑÜÓß ÆܵÜÜå ÏÜÜôÜÓÜÃÜß ²ÜÑÜÓß ñÜ¿ÜØèÝêÜ †ÃÜå ôÜØôÏÜÓ±ÜÜå ÓÝíÜïÜØ‘Ó ÏÜ÷ÜÓÜèÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜسÜß ¹Ü¹ÜÃÜß ôÜØ¢íÜÃÜß ¹Ü¹ÜÃÜß ¹ÜåÓíܱÜß ¹Ü¹ÜÃÜß íÜ÷åíÜÜÓà íÜܱÜß ôÜÜæÃÜÜ ¹Ü¹Ü ¹Ü¹ÜÃÜß “ÜÑÜÜÏÜÜØ ÏÜ÷ÜÓÜèÃÜÜ ÏÜàƒÜå³Üß †ÃÜå ËÜߢ íÜÜ´ÜÜå  ÄÜàè. ôÜÜ. ÆÜÝÓóܹ ÑÜÜæíÜÃÜÃÜå ‹¹ÖËÜÜåÁÜÃÜ  ôܹÖÝíÜœÜÜÓ ÆÜÝÓíÜÜÓ Gandhi on Education  †åÃÜ.ôÜß.üß.‰. ÄÜÜØÁÜߢ ‘Ü ÝïÜšÜܹïÜÚÃÜ   †åÃÜ.ôÜß.üß.‰. ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ÝïÜšÜ±Ü ¹ïÜÚÃÜ  ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜÂܳÜÚÃÜÜ, ‘ÜشܱÜ, ƒÜܹß, ôÜÉ܉  ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß« [èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


¢íÜÃÜÏÜÜØ ÉàÓôܹÃÜàØ ô³ÜÜÃÜ ÝíܬêܹÜôÜ ‘Üå«ÜÓß †Üè‘ÜêÜ ôÜÜæÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜÜåüÜ ÍÜÜÄÜÃÜÜØ ôÜÄÜÜØôÜØËÜØÁÜß-ÝÏܵÜÜå ÏÜÜüå ÉÝÓÑÜܹ Ó÷å “å. ÉÜåÃÜ, ÏÜåêÜ, ÉåôÜËÜà‘, íÜÜåüÖô܆ÆÜ ÆÜÓ ‘å †±ÜÁÜÜÑÜÜÚ ÑÜÜØ‘ ÏÜìß ¡ÑÜ ´ÜÜå †å‘ËÜß¡ÃÜå `ôÜÏÜÑÜ ‘Ü°Üå ÆÜ“ß ™ÜÓå †ÜíÜíÜÜÃÜÜå' ‘å `ËÜ÷à ÝËÜ”ß ³Ü‰ ÄÑÜÜ “Üå ÃÜå ‘Ü؉!' ÏÜ´ÜêÜËÜÃÜß ³ÜÜå²ß ÉÝÓÑÜܹ, ³ÜÜå²àØ ‘üÜšÜÍÜÑÜàÛ †ÜÏÜØµÜ±Ü ÏÜëÑÜÜ ‘Óå “å. †ÃÜå ôÜÜÏÜå ÆÜšÜå ÆÜ±Ü †å ÏÜ´ÜêÜËÜÃÜÜå èíÜÜËÜ ÏÜìå “å ‘å `÷Ü, †ÜíÜíÜàØ “å ÆÜ±Ü ÃÜß‘ìÜ´ÜàØ ÃܳÜß.' ‘å ÆÜ“ß `´ÜàØÑÜ ÑÜÜØ †ÜíÜå “å!' üâØ‘ÏÜÜØ, ËÜÁÜÜ ÆÜÜå´ÜÆÜÜå´ÜÜÃÜÜÏÜÜØ íÑÜô´Ü “å. †«íÜÜݲÑÜå †å‘ ËÜå ݹíÜôÜÃÜß Ó¡ ÏÜìå ´ÜÜå ´Üå ÆÜåÞòØÄÜ Ó÷åêÜÜØ ‘ÜÏÜÜå †ÃÜå ‘àüàØËÜÃÜå ÉÜìíÜÜÑÜ “å. ÆÜ±Ü èåÃÜå `ÉàÓôܹ' ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ †åíÜß ÆÜìÜå ÏÜìíÜß ÏÜàï‘åêÜ “å. ïÜàØ “å †Ü ÉàÓôܹ . . . ¢íÜÃÜÃÜÜ ÝíÜ‘ÜôÜ ÏÜÜüå ïÜÜ ÏÜÜüå †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ “å †Ü ÉàÓôܹ. . . ‘åíÜß Óß´Üå ÏÜìß ïÜ‘å †å ÉàÓôܹ. . . ÉàÓôܹÃÜÜ êÜÜÍÜ ÃÜå ÉàÓôܹÃÜÜ ÄÜåÓêÜÜÍÜ ÆܱÜ, ôÜ™ÜìàØ ôÜÏÜ¡íÜå “å ôÜØ´Ü ‘ÜåüßÃÜÜ ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ‘ ÝíܬêܹÜôÜ ‘Üå«ÜÓß. . . .

. . .

``ÏÜܱÜôÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜ èå ÍÜÜÄÜÏÜÜØ ´ÜåÃÜÜ †Ü´ÏÜÜ ÆÜÓ ÆÜÂÍÜà´íÜ ÏÜåìíÜíÜÜ ÏÜÜüå ¹åíÜÜå †ÃÜå †ôÜàÓÜå íÜœœÜå ™ÜÃÜ™ÜÜåÓ ôÜØÄÜÂÜÏÜ œÜÜêÜå “å ´ÜåÃÜàØ ÃÜÜÏÜ ÉàÓôܹ.'' ÉàÓôܹÃÜß †åíÜß íÑÜ܃ÑÜÜ ñÜß †åêÜ. ÆÜß. èçøôÜ ÃÜÜÏÜÃÜÜ †å‘ †ØÄÜÂåè ÝíÜœÜÜÓ‘å ‘Óß “å. ñÜß ËÜü×ÜÚò ÓôÜåêÜ ÃÜÜÏÜÃÜÜ ËÜß¡ †ØÄÜÂåè ÝíÜœÜÜÓ‘ ¹Óå‘ ÏÜܱÜôÜÃÜå ÆÜàó‘ì ÉàÓôܹÃÜÜå ôÜÏÜÑÜ ÏÜìíÜÜå ¡å‰†å †ÃÜå ÏÜܱÜôÜÃÜå ݹíÜôÜÃÜÜ Éø´Ü œÜÜÓ ‘êÜÜ‘ ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å †åÏÜ ‘÷å “å. †Ü ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜ †åíÜß ÷´Üß ‘å,1 ÏÜܱÜôÜÃÜå ÓÜåèÃÜÜ †Ü« ‘êÜÜ‘ ôÜÜœÜß ¹ÜÃܴܳÜß ïÜའ‘ÜÏÜ ‘ÑÜÜÚ ÆÜ“ß ËÜÜæݽ‘ ‘ÜÏÜÜåÃÜå ÏÜÜüå ÆÜâÓ´ÜÜå íÜƒÜ´Ü ÏÜìß Ó÷å, ´ÜåÃÜܳÜß íÜÁÜÜÓå ÉàÓôܹÃÜß èéÓ Ó÷å´Üß ÃܳÜß. ÏÜâìÏÜÜØ ‘ÜÏÜ ‘åíÜÜ ÍÜÜíܳÜß ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å ´ÜåÃÜÜ ÆÜÓ ËÜÁÜÜå †ÜÁÜÜÓ “å. ÄÜÏÜå ´ÜåíÜàØ ÝíÜÝíÜÁÜ´ÜÜ ÝíÜÃÜÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ ÷ÜåÑÜ, ÆÜ±Ü ¡å †åÏÜÜسÜß ÏÜܱÜôÜÃÜå ôÜèÚÃÜÃÜÜå †ÜÃÜع ÏÜì´ÜÜå ÷ÜåÑÜ, ´ÜÜå †å ‘ÜÏÜ †åÃÜå ÃÜßÓôÜ ÃÜ÷Î êÜÜÄÜå. ¡å †å ‘ÜÏÜÃÜß ÆÜÜ“ì ËÜàݽ Óå²Ü‰ ÷ÜåÑÜ ÃÜå ‘Üå‰ ‹œœÜ ‹¼åïÜ ÓƒÜÜÑÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †å ñÜÏÜ †å‘ ÆÜ‘ÜÓÃÜàØ ôÜèÚÃÜ ËÜÃÜå “å ÃÜå ´ÜåÏÜÜسÜß †ÜÃÜع ÆÜ±Ü ÏÜìå “å. ñÜß Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ÏÜïÜéíÜÜìÜ †Ü ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ ôÜÜÓÜå ÆÜ‘ÜïÜ ÆÜÜ²å “å. ´ÜåÏܱÜå ôÜÏÜâìß ˜ÜØÝ´ÜÏÜÜØ †Ü ÏÜà¼ÜÃÜß œÜœÜÜÚ

‘Óß “å. ´ÜåÏÜÜسÜß ÆÜÂô´Üà´Ü ÍÜÜÄÜ üâØ‘ÜÏÜÜØ †Ü ÆÜÂÏÜܱÜå “å.2 ÉàÓôܹ ïÜ˹ÏÜÜØ †ÜìôÜ †ÃÜå ÝíÜñÜÜØÝ´Ü ËÜØÃÜåÃÜÜå ôÜÏÜÜíÜåïÜ ³ÜÜÑÜ “å. †Ü ÆÜæ‘ß ñÜÏÜ ÆÜ“ß ÝíÜñÜÜØÝ´ÜÃÜß èéÓ ÝíÜïÜå ÝíÜíÜܹ ‘ÓíÜÜå ÃÜ‘ÜÏÜÜå “å. †å ÝíÜñÜÜØÝ´Ü ‘åüêÜß‘ íÜÜÓ ‘åíÜì †ÜÓÜÏܳÜß"–"ÝÃÜÓÜشܳÜß ÆܲíÜÜ"–"ôÜâíÜÜÃÜß †ÃÜå ‘Üå‰ íÜÜÓ ËÜß¡ ÆÜ‘ÜÓÃÜÜå †ÃÜÜݳÜÚ‘ ïÜÜåƒÜÃÜÜå ‘å ÝíÜÃÜÜå¹ÃÜÜå ñÜÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ÷ÜåÑÜ. †åÏÜÜØ ÓÏÜ´ÜÄÜÏÜ´Ü, ‘êÜÜœÜÜ´ÜàÓß, ‘³ÜÜ‘ß´ÜÚÃÜ, ¤ÜÜÃܜܜÜÜÚ íÜÄÜåÓåÃÜÜå ôÜÏÜÜíÜåïÜ ³ÜÜÑÜ. †å ñÜÏÜ †³ÜÜåÚ´ÆÜܹ‘ ÃÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜåÑÜå ïÜÓßÓ, ÏÜÃÜ, ËÜàݽ íÜÄÜåÓåÃÜå ôíÜô³Ü †ÃÜå ‹ÃÃÜ´Ü ‘ÓÃÜÜÓÜå ÷ÜåíÜÜå ¡å‰†å. †åÏÜ ‘÷åíÜàØ ‘å, ÝíÜñÜÜØÝ´ÜÃÜß èéÓ è ÃܳÜß, †³ÜíÜÜ †å‘ ñÜÏÜ “Üå²ß ËÜß¡ ÆÜ‘ÜÓÃÜÜå ÆÜ±Ü †³ÜÜåÚ´ÆÜܹ‘ è ñÜÏÜ ‘ÓíÜÜå ´Üå è ÝíÜñÜÜØÝ´Ü"–"†å íÜä³ÜÜ ÆÜÜØݲ´ÑÜ èåíÜàØ “å; †ÃÜå †ÜìôÜ ÏÜÜÃÜíÜÝ÷´ÜÃÜàØ ¹àïÏÜÃÜ “å †åÏÜ ôíÜß‘ÜÓíÜÜÏÜÜØ ‘Üå‰ÃÜå ÷Ó‘´Ü ÃÜ ÷ÜåíÜß ¡å‰†å. `ÃÜíÜÓÜå ËÜå«Üå Ã܃ƒÜÜå¹ íÜÜìå' †å †ÃÜàÍÜíÜíÜÜøÑÜ “å. èå ÉàÓôܹ èàÄÜÜÓ, ¹Üé, íÑÜÝÍÜœÜÜÓ, ´ÜÏÜÜïÜÜ, ÏÜÝêÜÃÜ ‘ìÜ, ÄÜÜìÜÄÜÜìß ´Ü³ÜÜ ÏÜÜÓÜÏÜÜÓßÏÜÜØ ÆÜÝÓ±ÜÏÜå ´Üå ÉàÓôܹ †ÜíÜß Ã܃ƒÜÜå¹ íÜÜìÃÜÜÓß ÄܱÜÜÑÜ. ÝíÜœÜÜÓ ‘Ó´ÜÜØ è±ÜÜïÜå ‘å, ñÜÏÜ-ÉàÓôܹÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ´ÑÜÜÄÜ-ÍÜÜåÄÜ èåíÜÜå “å. èåÏÜ ÏÜܱÜôÜ ôÜíÜÚ³ÜÜ ÍÜÜåÄÜ ÝíÜÃÜÜ Ó÷ß ïÜ‘´ÜÜå ÃܳÜß, ´ÜåÏÜ ÉàÓôܹ ‘Ü°ÒÜ ÝíÜÃÜÜ, ÏÜ÷åÃÜ´Ü

1. ¡´ÜÏÜ÷åÃÜ´Ü"—"ÄÜÜØÁÜߢ

2. ôÜÏÜâìß ˜ÜØÝ´Ü—ÏÜïÜéíÜÜìÜ

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

209


ÉàÓôܹÃÜÜå ôܹàÆÜÑÜÜåÄÜ ³ÜíÜÜå ¡å‰†å. ´ÜåÏÜÜسÜß †ÜìôÜ †ÃÜå ÝíÜêÜÜôÜ ÆÜÜåóÜÜíÜÜØ ÃÜ ¡å‰†å ÆÜ±Ü ¡´ÜÏÜ÷åÃÜ´Ü †ÃÜå ôÜØÑÜÏÜÃÜå ÆÜÜåóÜ±Ü ÏÜìíÜàØ ¡å‰†å. ‘ÜÑÜÜÚÍÑÜÜØ ÃÜ ÆÜÂÏÜݹ´ÜíÑÜÏÜÖ †å ¸ÝóÜíÜÜøÑÜ †ÜÆܱÜå ÷ØÏÜåïÜ ÃÜèÓ ôÜÏÜšÜ Ó܃ÜßÃÜå ïÜÓßÓ³Üß ‘ÜÏÜ ‘ÑÜÜÚ ‘ÓíÜàØ ¡å‰†å. †å Óß´Üå ïÜÓßÓ ÆÜÜôÜå³Üß ‘ÜÏÜ êÜå´ÜÜØ êÜå´ÜÜØ ÏÜÃÜàóÑÜ íÜæ´ÜÓÜå ÃÜ ËÜÃÜß ¡ÑÜ †å ¡åíÜÜÃÜàØ “å. ôÜܳÜÜåôÜÜ³Ü ÑÜصÜÜåÃÜß ôÜܳÜå ‘ÜÏÜ ‘ÓßÃÜå è² ÑÜØµÜ èåíÜÜå ÃÜ ËÜÃÜß ¡ÑÜ, †ÃÜå †å‘ «å‘ܱÜå üå‘ÓÜå †ÃÜå ËÜßèå «å‘ܱÜå ƒÜܲÜå †åíÜß †ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÃÜ ôÜèÜÚÑÜ †å ÆÜ±Ü ¡åíÜÜÃÜàØ “å

ËÜœÜÜíÜíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÑÜÜÚ ÝíÜÃÜÜ Ó÷ß ïÜ‘´ÜÜå ÃܳÜß. ÍÜÜåÄÜÃÜå ÏÜÑÜÜÚݹ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜÜå, ™ÜüܲíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ´Üå è ´ÑÜÜÄÜ. †åíÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘Ó´ÜÜØ ‘Ó´ÜÜØÑÜå ´Üå ‘åüêÜÜå‘ ÍÜÜåÄÜ ‘Óå è “å. ÆÜ±Ü ´Üå³Üß ¡å †å ÍÜÜåÄÜÃÜå è ¢íÜÃÜÃÜÜå ÝôܽÜØ´Ü ËÜÃÜÜíÜå “å ´ÜÜå ÝíÜÃÜÜïÜÃÜå è ÆÜسÜå ¡ÑÜ “å. †å‘ †åíÜß ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜ “å ‘å, ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜÜå ÝíÜ‘ÜôÜ ÉàÓôܹÏÜÜسÜß ³ÜÑÜÜå “å, †ÃÜå ³ÜÜÑÜ “å. ÆÜ±Ü ÉàÓôܹÏÜÜسÜß ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ³ÜÑÜåêÜÜØ ‘ìÜ-ôÜÜÝ÷´ÑÜ-‘ÜíÑÜ ‡^ ‹ÆÜÓ“êêÜÜØ, ‡ÞúÑÜÏÜÜå÷‘, ÓÜÄÜ¿åóܳÜß ÍÜÓåêÜÜØ †ÃÜå ÏÜÜåüå ÍÜÜÄÜå ËÜ¡Óà ÷ÜåÑÜ “å. ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜØ ÝÃÜ´ÑÜÃÜæÝÏÜݶܑ, ‘ÜÑÜÜåÚÏÜÜØ, ôÜØËÜØÁÜÜåÏÜÜØ, ñÜÏÜÏÜÜØ èå ‘ä´ÜܳÜÚ´ÜÜ êÜÜÄÜå, ÆÜÂôÜÃÃÜ´ÜÜ †ÃÜàÍÜíÜÜÑÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÜسÜß èå ‘ìÜ íÜÄÜåÓå ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ³ÜÜÑÜ ´Üå èà¹Ü ÆÜ‘ÜÓÃÜÜØ è ÷ÜåÑÜ. ´ÜåÃÜß Õ‘ÏÜ´Ü ÆÜæôÜÜÏÜÜØ †ÜØ‘ß è ÃÜ ïÜ‘ÜÑÜ. ÏÜÜÃÜíÜ-ÝíÜ‘ÜôÜÃÜß ÀÞóü†å ´ÜåÃÜß †ôÜÓ ÝÃÜÓÜìß “å. ÏÜÜÃÜíÜ ‹ÃÃÜÝ´Ü ÏÜÜüå ÉàÓôܹÃÜß èéÓ “å †åÏÜÜØ ÃÜÜ ÃÜ÷Î ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ. ƒÜÜíÜÜÃÜß ‘å ôÜâíÜÜÃÜßÑÜå ÝÃÜÓÜØ´Ü ÃÜ ÏÜìå, ôܹÜÑÜå `íÜƒÜ´Ü ÃܳÜß' †åíÜàØ è ¢íÜÃÜÃÜàØ ™ÜݲÑÜÜì ÄÜÜå«íÜÜÑÜ †å ‡óü Þô³ÜÝ´Ü ÃܳÜß è. ÆÜ±Ü †å ÉàÓôܹ ´Üå ³ÜÜå²Ü ‘êÜÜ‘ ¹Üå²Ü¹Üå²ß ‘Óß ÍÜâ´ÜÃÜß èåÏÜ ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜàØ, †ÃÜå ÆÜ“ß ³ÜÜå²Ü 210 

‘êÜÜ‘ ÏÜÜåèïÜÜåƒÜÃÜÜ ‘ÜÑÜÚ˜ÏÜÏÜÜØ ÆܲíÜàØ ´Üå ÃÜ÷Î. ÉàÓôܹÃÜàØ èåüêÜàØ ôÜÜœÜàØ ôÜàƒÜ ¢íÜÃÜÃÜÜØ ËÜÁÜÜØ ‘ÜÏÜÜå ÝÃÜÓÜشܳÜß ‘Óß ïÜ‘ÜÑÜ †åíÜß Þô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ÏÜìå, ´ÜåüêÜàØ ‘ÜÏÜÃÜÜå íÜåÄÜ íÜÁÜÜÓß ÉàÓôܹ ‘Ü°íÜÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜ´ÃÜÏÜÜسÜß ÃÜ ÏÜìå. ”²ÆÜ, ôÜÏÜÑÜÃÜß ËܜܴÜ, ïÜÞø´ÜÃÜß ËܜܴÜ, ÉàÓôܹ íÜÄÜåÓå ÑÜÜåÄÑÜ éÆÜÏÜÜØ èéÓ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß “å, ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜå †åÃÜß ÝÃÜÓÆÜåšÜÆܱÜå ôíÜ´ÜØµÜ Õ‘ÏÜ´Ü †ÜØ‘ß†å “ß†å. ËÜê‘å ÆÜæôÜÜ ‘Ó´ÜÜØÑÜå ´ÜåÃÜß íÜÁÜÜÓå Õ‘ÏÜ´Ü ‘¹ß‘ ôÜÏÜ¢†å “߆å. †ÜÆܱÜÜØ ‘ïÜÜØ ‘ÜÏÜ ËÜÄÜ²å †åÏÜ ÃÜ ÷ÜåÑÜ, ¥êÜüÜå íÜƒÜ´Ü ÃÜ‘ÜÏÜÜå ‘å ¹àÓàÆÜÑÜÜåÄÜÏÜÜØ è è´ÜÜå ÷ÜåÑÜ, ïÜÓßÓÏÜÜØ ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ïÜÞø´ÜÑÜå ÷ÜåÑÜ, ¥êÜüàØ ‘ÜÏÜÃÜå †ÍÜÜíÜå ïÜÓßÓ °ßêÜàØ ËÜÃÜ´ÜàØ ÷ÜåÑÜ, “´ÜÜØÑÜ ôÜÏÜÑÜ, ”²ÆÜ ‡´ÑÜÜݹÃÜß ”؃ÜÃÜÜ ‘Óß†å “ß†å. †Ü †ÑÜÜåÄÑÜ “å. ¡å ÉàÓôܹ, ôÜÏÜÑÜÃÜß ËܜܴÜ, ”²ÆÜ íÜÄÜåÓå ¢íÜÃÜÃÜå ôÜÏÜä½ ‘Óå ´Ü³ÜÜ ÝÃÜÓÜØ´Ü †ÃÜå ôÜàƒÜïÜÜØÝ´Ü êÜÜíÜå ´ÜÜå ´Üå ËÜÁÜàØ ïÜÜåÍÜå †ÃÜå ´ÜÜå è ´Üå êÜÜÍÜ‘ÜÓß ³ÜÜÑÜ. †ÜœÜÜÑÜÚ èçøôÜ ‘÷å “å ´ÜåÏÜ,1 ‘Üå‰ÃÜÜå ÉàÓôܹÃÜÜå íÜƒÜ´Ü †å è ôÜå´ÜÜÃÜÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ‘ÜÓô´ÜÜÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜß íÜÁÜÜÓåÏÜÜØ íÜÁÜÜÓå ïÜøÑÜ´Ü܆ÜåÃÜÜå íÜƒÜ´Ü ÆÜ±Ü “å. ôÜܳÜÜåôÜÜ³Ü ÉàÓôܹÃÜÜå ôÜÏÜÑÜ íÜÁÜ´ÜÜØ ÆÜÂÍÜàÃÜÜ ÆÜÜóÜÚ¹ÜåÃÜå ÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜß †ôÜÓ ÉåêÜÜíÜíÜÜÃÜß ´Ü‘ÃÜÜ ÆÜÂôÜØÄÜÜå íÜÁÜå ƒÜÓÜ. †Ü ËÜÁÜÜ ‹ÆÜÓ³Üß †å ôÆÜóü ³ÜÜÑÜ “å ‘å, ÉàÓôܹÃÜÜå ÆÜÂðÃÜ †å ËÜß¡ ÃÜÜÏܳÜß ‘åìíܱÜßÃÜÜå ÆÜÂðÃÜ è “å. ËÜß¡ ÆÜ±Ü ‘åüêÜÜÑÜ ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÆÜÂðÃÜÜå †Ø´Üå ‘åìíܱÜßÃÜÜ ÆÜÂðÃÜéÆÜ è ËÜÃÜß Ó÷å “å, ÆÜÓØ´Üà †Ü ÉàÓôܹÃÜÜå ÆÜÂðÃÜ ´ÜÜå ôÜÜæ³Üß ÆÜ÷åêÜÜå ´ÜåÏÜ ËÜÃÜß ¡ÑÜ “å. †åüêÜå ‘å ÉàÓôܹÃÜÜå ÑÜÜåÄÑÜ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ÑÜÜåÄÑÜ ‘åìíܱÜßÃÜß èéÓ “å. ´ÜåÏÜÜØ ÆܱÜ, ÉàÓôܹ ÏÜÜüåÃÜß ‘åìíܱÜßÃÜß ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÆÜ½Ý´Ü ¡å ÑÜÜåÄÑÜ Óß´Üå ÑÜÜåèíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´ÜÜå ´Üå ÏÜèâÓß ÏÜÜüåÃÜß ‘åìíܱÜßÃÜß ÆÜ½Ý´Ü ÆÜ±Ü ËÜÃÜß Ó÷å. ´Üå ËÜå ËÜÜËÜ´ÜÜåÃÜå “âüß ÆÜÜ²ß ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåÏÜ ÃܳÜß. †ÜÆܱÜå ´ÜåÃÜå ÏÜÃÜ †ÃÜå 1. ÏÜÃÜàóÑÜÃÜß ôÜíÜÜÛÄÜß±Ü ‘åìíܱÜß"—"†ÃÜà^ ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ÆÜüåêÜ ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜÃÜß ¢íÜÃÜ‘ìÜ"—"†ÃÜà^ ÄÜÜåÆÜÜì¹ÜôÜ ÆÜüåêÜ [èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†ÃÜå ËÜßèå «å‘ܱÜå ƒÜܲÜå †åíÜß †ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÃÜ ôÜèÜÚÑÜ †å ÆÜ±Ü ¡åíÜÜÃÜàØ “å. ´Üå ‘åíÜß ¡´ÜÃÜß †³ÜÚíÑÜíÜô³ÜÜÏÜÜØ ïÜøÑÜ “å ´Üå †ÜÆܱÜå ¡åíÜàØ ¡å‰†å. ÄÜä÷‹¾ÜåÄÜÜå †ÃÜå ÄÜÂÜÏÜÜå¾ÜåÄÜÜåÏÜÜØ ÏÜܱÜôÜÃÜå ‘ÜÏÜ ÏÜìå “å, ÓÜå¢ ÏÜìå “å; ´Üå ‹ÆÜÓÜØ´Ü, ´ÜåÃÜÜå ÏÜÜÃÜÝôÜ‘ ÝíÜ‘ÜôÜ ÆÜ±Ü ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå ÁÜÃÜÃÜß íÜ÷ǜܱÜß ôÜÜÓß Óß´Üå ³ÜÜÑÜ “å †åíÜÜ ÝíÜÝíÜÁÜ êÜÜÍÜ †åÏÜÜØ Ó÷åêÜÜ “å. ÆÜÓØ´Üà ÑÜصÜÃÜÜ èåíÜÜå ÏÜÜêÜÃÜÜå °ÄÜêÜÜå ´ÜåÏÜÜØ ÃܳÜß ³Ü´ÜÜå †ÃÜå ÑÜصÜÃÜÜ èåíÜÜå †å‘ÁÜÜÓÜå ÏÜÜêÜ ÆÜå¹Ü ÃܳÜß ³Ü´ÜÜå †åüêÜÜå ´ÜåÏÜÜØ ÉåÓ “å.  [ÄÜÂÜÏÜÜå¾ÜåÄÜÃÜß ÝíÜœÜÜÓÁÜÜÓÜ †ÃÜå †³ÜÚïÜÜôµÜ,

ïÜÓßÓÃÜÜ ôÜ÷ÝïܚܱÜÃÜß ÆÜ½Ý´Ü ‘÷ß ïܑ߆å. êÜÜå‘ÜåÃÜå ¡å †å ÆÜ‘ÜÓÃÜß ‘åìíܱÜß ÏÜìß ÷ïÜå ´ÜÜå ´Üå†Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÷Ü³Ü íÜ²å ‘ÜÏÜ ‘Ó´ÜÜ ÷ïÜå †ÃÜå ´ÜåÏÜÜØ †ÜÃÜع ÏÜܱܴÜÜ ÷ïÜå. †Ü Óß´Üå ¡å´ÜÜØ, ÉàÓôܹÃÜå ¢íÜÃÜÏÜÜØ ô³ÜÜÃÜ “å; ÆÜ±Ü ÉàÓôܹÃÜÜå ôܹàÆÜÑÜÜåÄÜ ³ÜíÜÜå ¡å‰†å. ´ÜåÏÜÜسÜß †ÜìôÜ †ÃÜå ÝíÜêÜÜôÜ ÆÜÜåóÜÜíÜÜØ ÃÜ ¡å‰†å ÆÜ±Ü ¡´ÜÏÜ÷åÃÜ´Ü †ÃÜå ôÜØÑÜÏÜÃÜå ÆÜÜåóÜ±Ü ÏÜìíÜàØ ¡å‰†å. ‘ÜÑÜÜÚÍÑÜÜØ ÃÜ ÆÜÂÏÜݹ´ÜíÑÜÏÜÖ †å ¸ÝóÜíÜÜøÑÜ †ÜÆܱÜå ÷ØÏÜåïÜ ÃÜèÓ ôÜÏÜšÜ Ó܃ÜßÃÜå ïÜÓßÓ³Üß ‘ÜÏÜ ‘ÑÜÜÚ ‘ÓíÜàØ ¡å‰†å. †å Óß´Üå ïÜÓßÓ ÆÜÜôÜå³Üß ‘ÜÏÜ êÜå´ÜÜØ êÜå´ÜÜØ ÏÜÃÜàóÑÜ íÜæ´ÜÓÜå ÃÜ ËÜÃÜß ¡ÑÜ †å ¡åíÜÜÃÜàØ “å. ôÜܳÜÜåôÜÜ³Ü ÑÜصÜÜåÃÜß ôÜܳÜå ‘ÜÏÜ ‘ÓßÃÜå è² ÑÜØµÜ èåíÜÜå ÃÜ ËÜÃÜß ¡ÑÜ, †ÃÜå †å‘ «å‘ܱÜå üå‘ÓÜå

ÝíܬêܹÜôÜ ‘Üå«ÜÓß ôÜܳÜå ôÜ÷ÑÜÜåÄÜÏÜÜØ ïÜÜØÝ´ÜêÜÜêÜ ÏÜ. ¹åôÜ܉ †ÃÜå ÏÜÄÜÃÜÍÜ܉ ÃÜÜ. ÆÜüåêÜ] 

†ÍÑÜÜôÜ߆Üå†å íÜôÜÜíÜíÜÜ èåíÜß ÄÜÂسÜÏÜÜìÜ : ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ †íÜôÜÜÃÜ ÆÜ“ß ´ÜåÏÜÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÃÜå ÍÜÜÓ´Ü ôÜÓ‘ÜÓÃÜÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ ´ÜÓɳÜß ôÜÏÜÑÜÜÃÜà˜ÏÜ ÆÜÂÏÜܱÜå ÆÜÂÝôܽ ‘ÓíÜÜÃÜß ÑÜÜåèÃÜÜ ÷å«ì ´ÜåÏÜÃÜÜØ ÆܵÜÜå, êÜåƒÜÜå, ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜå, ÍÜÜóܱÜÜå ôÜÏÜÜíÜßÃÜå ´ÜåÃÜå ÆÜàô´Ü‘Ü‘ÜÓå ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜØ. †Ø¹Üèå 500 ÆÜÜÃÜÜØÃÜÜ †å‘ †åíÜÜ ôÜÜå ÄÜÂسÜÜå †ØÄÜÂå¢ÏÜÜØ The Collected Works of Mahatma Gandhi, Ý÷ùßÏÜÜØ ôÜØÆÜâ±ÜÚ ÄÜÜØÁÜß íÜÜØ›ÖÏÜÑÜ †ÃÜå ÄÜàèÓÜ´ÜßÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷ ÃÜÜÏÜå ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜÜØ “å. ÄÜàèÓÜ´ÜßÏÜÜØ 82 ÄÜÂØ³Ü ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³Ü‰ ÄÜÑÜÜ “å. ´Üå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ¿ÜÓÜ ÓÜ÷´Ü¹Óå ‹ÆÜêÜËÁÜ “å. ÆÜà. 1-2 (ôÜØÑÜàø´Ü), 3 (¹Óå‘ÃÜÜ) ÆÜà. 4 ÆÜà. 5³Üß 10 (¹Óå‘ÃÜÜ) ÆÜà. 11 ÆÜà. 12³Üß 14 (¹Óå‘ÃÜÜ) ÆÜà. 15³Üß 18 (¹Óå‘ÃÜÜ) ÆÜà. 19 ÆÜà. 20 ÆÜà. 21, 22 (¹Óå‘ÃÜÜ) ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

50.00 300.00 50.00 100.00 50.00 300.00 16.50 300.00 16.50

ÆÜà. 23 ÆÜà. 24³Üß 29 (¹Óå‘ÃÜÜ) ÆÜà. 30 ÆÜà. 31³Üß 47 (¹Óå‘ÃÜÜ) ÆÜà. 48³Üß 69 (¹Óå‘ÃÜÜ) ÆÜà. 70³Üß 72 (¹Óå‘ÃÜÜ) ÆÜà. 73³Üß 81 (¹Óå‘ÃÜÜ) ÆÜà. 82 ‘àêÜ 1³Üß 82 ÍÜÜÄÜÃÜÜ

300.00 16.50 400.00 16.50 20.00 100.00 30.00 150.00 4,739.00 211


íÑÜÞø´Ü´íÜÝíÜ‘ÜôÜ †ÃÜå ôÜÜØô‘äÝ´Ü‘ ôÜÜæ÷Ü¹Ú ´ÜÓÉ ¹ÜåÓß è´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ

ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ ÝïÜêÆÜÜ ÍÜ©-¹åôÜ܉

‹ÏÜÜïÜØ‘Ó ¡åïÜß†å ‘Ü‘Ü ‘ÜêÜåêÜ‘ÓÃÜå ôÜÜæÆܳÜÏÜ ÑÜÜÓå ¡åÑÜÜÃÜàØ ôÏÜ ‘Ó´ÜÜØ †å‘ êÜåƒÜÏÜÜØ ê܃ÑÜàØ “å, `ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜß ÷íÜÜÏÜÜØ †åÏÜÃÜß ôÜØô‘ÜÓÏÜÜÁÜàÓßÃÜÜå ôÆÜïÜÚ ÷´ÜÜå. †å íÜóÜÜÚåÏÜÜØ ´ÜÓà±Ü ôÜÜÝ÷´ÑÜÓÝôÜ‘ íÜÄÜÚÏÜÜØ ´ÜÜå †å êÜܲßêÜÜ ÷´ÜÜ è, ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜ ôÜÏÜÄÜ ÑÜàíÜ‘íÜÄÜÚÃÜÜ ™Ü²´ÜÓÏÜÜØ †åÏÜÃÜÜå ÉÜìÜå ÷´ÜÜå.' †åíÜÜ ‘Ü. ‘Ü.ÃÜÜ ÝíÜóÜÑÜÜåÃÜß ÆÜÜÓ íÜÄÜÓÃÜß ÝíÜÝíÜÁÜ´ÜÜíÜÜìÜØ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜå ÆÜàÃÜ:ÏÜàº±Ü ÃÜå ÆÜàÃÜ:ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜÜüå ÷Ü³Ü ÆÜÓ êÜßÁÜÜÃÜåÑÜ íÜƒÜ´Ü ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå. †å‘ ôÜÏÜÑÜå Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ, ôÏÜÓ±ÜÑÜܵÜÜ, †Üå´ÜÓÜ´Üß ¹ßíÜÜêÜÜå †ÃÜå ËÜÜÆÜàÃÜß ”Ü؃Üß(ôÜØÝšÜÆ´Ü)³Üß †ÜÄÜì íÜÁÜßÃÜå ÷ÜêÜÏÜÜØ ‘Ü‘ÜÃÜÜØ ÆÜعÓå‘ ÆÜàô´Ü‘Üå ‹ÆÜêÜËÁÜ “å. †åÏÜÜØÃÜàØ †å‘ †åüêÜå ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ . . .

†ÜÆܱÜå

ôÜ÷à†å ÃÜíÜÜ íÜóÜÚÃÜß ïÜé†Ü´ÜÏÜÜØ ôüåïÜÃÜÓß ôüÜçôÜÚ, ËÜà‘ïÜÜçÆôÜ, ÝÄÜÈüïÜÜçÆôÜÏÜÜØ èà¹ÜØ èà¹ÜØ éÆÜÓØÄÜ ÁÜÓÜíÜ´Üß, ÃÜÜÃÜßÏÜÜåüß, ´ÜÜÓ߃Ü-íÜÜÓ-ôÜàíÜÜøÑÜÜå ݲ”܇ÃÜÓ ²ÜÑÜÓ߆Üå ¡å‰ è ÷ïÜå. †ÜÆܱÜÜÏÜÜسÜß ™Ü±ÜÜØÃÜå ÝÃÜÑÜÝÏÜ´Ü ²ÜÑÜÓß ê܃ÜíÜÜÃÜß üåíÜ ÆÜ±Ü ÷ïÜå. ‘Üå‰ ÏÜÜµÜ ÓÜåÕè¹Ü ƒÜœÜÚ ê܃ÜíÜÜ ÏÜÜüå ²ÜÑÜÓßÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ‘Óå ´ÜÜå ‘Üå‰ Ý¹íÜôÜ ¹ÓÏÑÜÜÃÜ ËÜÃÜåêÜÜ ËÜÃÜÜíÜÜåÃÜÜå ‹êêÜåƒÜ ‘Óå. ‘Üå‰ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß †ÜçÝÉôÜÃÜß ÝÏÜÕüÄÜÜå †ØÄÜåÃÜß è ÃÜÜÇÁÜ Ó܃ÜíÜÜ ÏÜÜüå ²ÜÑÜÓßÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ‘Óå.

ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ êÜåƒÜ‘": ‘Ü‘Ü ‘ÜêÜåêÜ‘Ó ÆÜ‘ÜïÜ‘": ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜØÝ¹Ó ÆÜàÃÜ: ÏÜàº±Ü íÜóÜÚ": 2014 ÆÜåÆÜÓ ËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇”": 5.5'×8.5' ÆÜÜÃÜÜØ 14+226, _ 200

212 

ÄÜàèÓÜ´Üß ÍÜÜóÜÜÏÜÜØ ê܃ÜÜÑÜåêÜß ²ÜÑÜÓßÃÜß íÜÜ´Ü “å²ß†å ´ÜÜå ôÏÜÓ±ÜÏÜÜØ ôÜÜæ³Üß ÆÜ÷åêÜÜØ ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ÃÜß ²ÜÑÜÓß †ÜíÜå. ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉†å ÄÜÜØÁÜߢÃÜå èå Óß´Üå †Ü´ÏÜôÜÜ´ÜÖ ‘ÓßÃÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜå ÝíÜô´ÜÜÓ ²ÜÑÜÓß ôíÜéÆÜå ‘ÑÜÜåÚ “å †å èÄÜ´Ü †ÜƒÜÜ ÏÜÜüå ÏÜ÷ÜÏÜâêÜß è±ÜôÜ ôÜÏÜÜÃÜ “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜœÜÑÜÜÚ ÝíÜïÜå œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ ÝêÜÝƒÜ´Ü †ÃÑÜ †å‘ ²ÜÑÜÓß ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß ÃÜÜÏÜå ÆÜÂÝôܽ ³ÜÑÜåêÜß “å ´ÜÜå ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó, ‹ÏÜÜïÜØ‘Ó ¡åóÜß, ÃÜÓÕôÜ÷ÓÜíÜ Ý¹íÜåÝüÑÜÜ, ôÜÓ¹ÜÓ íÜêêÜÍÜÍÜ܉ ÆÜüåêÜÃÜß ¹æÝÃÜ‘ ÃÜÜÇÁÜÜå ÆÜ±Ü ²ÜÑÜÓß éÆÜå ‹ÆÜêÜËÁÜ “å. èÃÏÜå ÏÜÓÜ«ß ÆÜ±Ü ‘ÏÜåÚ ôÜíÜÜÑÜÜ ÄÜàèÓÜ´Üß ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Óå ÉåËÜÂà†ÜÓß, 1968³Üß Ý²ôÜåÏËÜÓ, 1968(227 ݹíÜôÜ) ôÜàÁÜß ê܃ÜåêÜß ÕœÜ´ÜÃÜ-‘ݱܑ܆Üå ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ ÃÜÜÏÜå ÆÜÂÝôܽ ³Ü‰ “å. èåÏÜ †ØÄÜÂå¢ ïÜ˹ `²å'"–"Day ‹ÆÜÓ³Üß ²ÜÑÜÓß ïÜ˹ ¥´ÜÓß †ÜíÑÜÜå †åÏÜ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå `íÜÜôÜÓ'–ݹíÜôÜ ÆÜÓ³Üß `íÜÜôÜÓß' ïÜ˹ ÓœÑÜÜå “å. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜÃÜß †Ü èà¹ß è ´ÜÓÜ÷ÃÜß, †ÜïÜÓå 240 ÆÜÜÃÜÜØÃÜß ²ÜÑÜÓß íÜܜܑÃÜå ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜÃÜÜ ÄÜàèÓÜ´Üß ÍÜÜóÜÜ ôÜÏÜäݽ, †åÏÜÃÜÜ èå ´Üå ÝíÜóÜÑÜ ÆÜÓ´íÜå †ÜÄÜíÜÜ †ÝÍÜÄÜÏÜÃÜÜå ƒÑÜÜêÜ †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ ôÜšÜÏÜ “å. †ÁÜÁÜÁÜ ÝíÜóÜÑÜ íÜæÝíÜÁÑÜ ÁÜÓÜíÜ´Üß †Ü †ÃÜÜåƒÜß ²ÜÑÜÓßÏÜÜØ øÑÜÜØ‘ ÍÜàêÜ‘±ÜÜÆܱÜàØ üÜìíÜÜÃÜÜå ôÜœÜÜåü ‡êÜÜè [èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÝíÜô´ÜÜÓ ÆÜ±Ü ÷ÜåíÜÜÃÜÜå è †å ÃÑÜÜÑÜå ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå ËÜÜÆÜàÃÜß ƒÜÜÝôÜÑÜ´ÜÜå, ÄÜà±ÜÜå, ôÜØ‘êÆÜÜåÃÜå ÑܳÜÜÑÜÜåÄÑÜ Óß´Üå è †ÜÆܱÜß ôÜÏÜšÜ ÏÜâ‘ß †ÜÆÑÜÜØ “å. ´ÜÜå ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ †Ø´Üå ÆÜÝÓÝïÜóüÏÜÜØ ôÜÏÜÜíÜÜÑÜåêÜÜ `ôíÜÜšÜÓß'(Autograph) ÏÜÜسÜß ÆÜ±Ü ‘åüêÜÜ‘ œÜâØüåêÜÜ ÕœÜ´ÜÃÜÏܑܱ܆Üå íÜÜØœÜíÜÜ ÄÜÏÜå †åíÜÜ “å. èåÃÜÜ ÆÜÓ³Üß ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜÃÜÜ Ý÷ùß, ÄÜàèÓÜ´Üß, ÏÜÓÜ«ß †åÏÜ µÜ±ÜåÑÜ ÍÜÜóÜÜ ÆÜÓÃÜÜ ÆÜÂÍÜà´íÜÃÜÜå †Ø¹Üè †ÜíÜíÜÜå ÏÜàï‘åêÜ ÃܳÜß. ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ"ÏÜÜØ ËÜÜû ôÜÜ̹ÑÜÚÃÜß ôÜܳÜÜåôÜÜ³Ü †ÜØ´ÜÝÓ‘ ôÜÜ̹ÑÜÚ †ÃÜå ÝíÜ‘ÜôÜÃÜå ÏÜ÷¶íÜ †ÜÆÑÜàØ “å ´ÜÜå ‡Ý´Ü÷ÜôÜÃÜå ÆÜ±Ü ÃÜèӆعÜè ÃܳÜß ‘ÑÜÜåÚ. ÆÜÓôÆÜÓ ôÜØËÜØÁÜÜå, ÆÜÂåÏÜ, êÜÜÄܱÜß èåüêÜÜØ è ôÜØô‘äÝ´Ü †ÃÜå †ÜœÜÜÓ ÆÜ±Ü ÏÜÜÃÜíÜß ÏÜÜüå ÏÜ÷¶íÜÃÜÜØ “å †åíÜàØ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ÏÜÜÃÜ´ÜÜ. ÍÜÜóÜÜ ÝíÜïÜå ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå ê܃ÑÜàØ “å": `ÏÜܱÜôÜÃÜÜ ù¹ÑÜÏÜÜØ èåüêÜß êÜÜÄܱÜ߆Üå ¥ÍÜÓÜÑÜ “å ´Üå ËÜÁÜß ÍÜÜóÜÜ ¿ÜÓÜ ôÜÜÝ÷´ÑÜÏÜÜØ ÃÜÜÇÁÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å. ÍÜÜóÜÜ †åüêÜå ïÜ˹ ¿ÜÓÜ ÝíÜœÜÜÓÜå, ÍÜÜíÜÃÜ܆Üå, †ÃÜàÍÜíÜÜå, ïÜؑ܆Üå íÜÄÜåÓå íÑÜø´Ü ‘ÓíÜÜÃÜß ‘ìÜ.'' †ÜÃÜܳÜß †åÏÜÃÜß ÄÜàèÓÜ´Üß ÍÜÜóÜÜÃÜß ôÜÏÜäݽÃÜÜå †±ÜôÜÜÓ †ÜíÜß ¡ÑÜ. ÄÜÜØÁÜߢ ‘÷å´ÜÜ †å ‘ÜåÝïÜÑÜÜÃÜå ÆÜ±Ü ôÜÏÜ¡ÑÜ †åíÜß ôÜÓì †ÃÜå ôÜÜ¹ß ÍÜÜóÜÜÃÜÜØ ‹ÆÜÜôÜ‘ †ÃÜå êÜåƒÜ‘ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå ÄÜàèÓÜ´Üß ÍÜÜóÜÜ ôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜß èå ôÜåíÜÜ ‘Óß “å †åÃÜß ´ÜÜåêÜå ÍÜÜÄÑÜå è ‘Üå‰ ÆÜ÷ÜÇœÜß ïÜ‘å.

“å ´ÜÜå ÃÜÜÃÜÆܱÜÃÜß †ÃÜå ÏÜÜåüÆܱÜÃÜß ôÏÜäÝ´ÜÃÜÜå ÉÓ‘ ÆÜ±Ü ¹åƒÜܲÒÜå “å. ÝíÜ‘ÜôÜÃÜÜ ˜ÏÜ èåíÜÜ ÝíÜóÜÑܳÜß ÆÜàô´Ü‘ íÜܜܑÃÜå ‘Üå‰ èà¹ß è ¹àÝÃÜÑÜÜÏÜÜØ ôÜÉÓÃÜÜØ ÏÜØ²Ü±Ü ‘ÓÜíÜå “å. †å ôÜÏÜÑÜå ¹åïÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜ´ÜÚ´ÜÜ ¡Ý´ÜÍÜå¹, ÕêÜÄÜÍÜå¹, íÜØïÜÍÜå¹ èåíÜÜØ ôÜÜÏÜÜÝè‘ ¹âóܱÜÜå ÏÜÜüåÃÜß ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜÃÜß ÕœÜ´ÜÜ íÜܜܑÃÜå ÆÜ±Ü †ÃÜàÍÜíÜÜÑÜ “å. ôÜØô‘ÜÓ, †ÃÑÜÜå ÆÜ´ÑÜå †Ü¹Ó, ôÜÏÜÍÜÜíÜ èåíÜÜ ÄÜà±ÜÜå ÏÜÜÃÜíÜßÏÜÜØ ÷ÜåíÜÜ è ¡å‰†å †åíÜàØ À°ÆܱÜå ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘åìíܱÜß‘ÜÓ ÝíÜïÜå ê܃Üå “å": `èå ÆÜÜå´Üå †‘ìÜÑÜÜ íÜÄÜÓ ÁÜßÓè Ó܃Üß ïÜ‘å ´Üå è ‘åìíܱÜß‘ÜÓ ³Ü‰ ïÜ‘å.'' ´ÜÜå ÄÜÜØÁÜßËÜÜÆÜàÃÜÜ ËÜÂúœÜÑÜÚÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå ÝíÜïÜå íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜ ÆÜå°ß ‘å ÍÜÝíÜóÑÜÃÜß ÆÜå°ß ïÜàØ ÝíÜœÜÜÓïÜå †åíÜßÑÜ †ÜïÜØ‘Ü Óèâ ‘Óß “å. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ÏÜÜüå ÄÜÜØÁÜßËÜÜÆÜàÃÜÜå ïÜ˹ †ÉÓ †ÃÜå †ØÝ´ÜÏÜ ÷´ÜÜå. ‘Üå‰ íÜÜÓ ËÜÜÆÜàÃÜß ‹ÆÜÓíÜü è‰ÃÜå êÜßÁÜåêÜÜ ÝÃܱÜÚÑÜÜåÏÜÜØ ÆÜÜå´Üå ƒÜÜåüÜØ ´ÜÜå ÃÜ÷Üå´ÜÜ ÃÜå †åíÜß ÏÜâØ”íܱÜÃÜß ÏÜÃÜÜå¹ïÜÜÑÜ †Ü ²ÜÑÜÓßÏÜÜØ íÜÜØœÜíÜÜ ÏÜìå. †ØÄÜÂå¢ ÍÜÜóÜÜ ôÜܳÜåÑÜ ™ÜÓÜåËÜÜå Ó܃ܴÜÜØ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ÃÜÜÇÁÜå “å": `Thoughts are things.' ôÜÏÜÜèÃÜå ÏÜàƒÑÜ´íÜå ôÆÜïÜÚ´ÜÜ ôÜØíÜå¹ÃÜïÜßêÜ ÏÜà¼Ü†Üå, ôÜØô‘äÝ´ÜÝíÜ‘ÜôÜÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ÜØ´ÜÝÓ‘ ÝíÜ‘ÜôÜ ôÜܳÜå ôÜÜØ‘ìßÃÜå ´ÜÜêÜ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜàØ ÆÜÜÑÜÜÃÜàØ ÝïÜšÜ±Ü †Ü ²ÜÑÜÓßÏÜÜسÜß íÜÁÜ´Üå†Üå“å †ØïÜå ÏÜìß Ó÷åíÜÜÃÜàØ †åÏÜÜØ ËÜåÏÜ´Ü ÃܳÜß. ÄÜÜØÁÜß ïÜ´ÜÜ˹ßÃÜß ‹èíܱÜßÃÜÜ ÆÜâíÜÚÃÜÜ íÜóÜåÚ ê܃ÜÜÑÜåêÜÜØ †Ü ՜ܴÜÃÜÏÜÜØ ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ Óß´Üå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜÜå

email ": 23shilpabhatt@gmail.com 

‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó ÝêÜÝƒÜ´Ü ÆÜàÃÜÏÜàÚݺ´Ü ÆÜàô´Ü‘Üå †Üå´ÜÓÜ´Üß ¹ßíÜÜêÜÜå  ¢íÜÃÜÆܹßÆÜ  ¢íÜÃÜ ôÜØô‘äÝ´Ü  ¢íÜÃÜêÜßêÜÜ  ËÜÜÆÜàÃÜß ”Ü؃Üß (ôÜØÝšÜÆ´Ü)  ӃܲíÜÜÃÜÜå †ÜÃÜع  ôÏÜÓ±ÜÑÜܵÜÜ  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

_30.00 _ 150.00 _ 350.00 _ 100.00 _ 15.00 _ 150.00 _ 60.00

ôÜØÝšÜÆ´Ü ôÏÜÓ±ÜÑÜܵÜÜ  Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ  ¢íÜ´ÜÜ ´Ü÷åíÜÜÓÜå  ÆÜÓÏÜô܃ÜÜ ÏÜä´ÑÜà  ŸÑÜÜØ ¹Óå‘ÃÜå ÆÜ÷ÜÇœÜíÜàØ “å.  ¢íÜÃÜ՜ܴÜÃÜ  ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ 

_ 30.00 _ 60.00 _ 100.00 _ 100.00 _ 50.00 _ 150.00 _ 200.00

213


`ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå

ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ

†šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ †Ø‘Üå ÏÜì´ÜÜ Ó÷å “å. ôÜÜÏÜÄÜÂß ôÜàÄÜÂݳܴÜ, ôÜàØ¹Ó Óß´Üå ÏÜà‘ÜÑÜåêÜß, íÜæÝíÜÁÑÜôÜÍÜÓ †ÃÜå ÓôÜÆܹ ÷ÜåÑÜ “å. †åÝÆÜÂêÜÃÜÜ †Ø‘ÏÜÜØ ÓÜóü×ßÑÜ ÆÜàô´Ü‘ÏÜåìÜÃÜàØ ü܇üêÜ ôÜàØ¹Ó Óß´Üå ÏÜà‘ÜÑÜàØ “å. ÄÜÜØÁÜß-ôÜÜÝ÷´ÑÜ ôÜܳÜå ôÜÜØÆÜ嫆 ™ÜüÃÜ܆ÜåÃÜß íÜÜ´Ü ÆÜ±Ü ³ÜÜÑÜ “å †å ÄÜÏÜå “å. †Ü †Ø‘ÏÜÜØ ´ÜÏÜå êÜå. ÝÏÜ”åÓÜËêÜ ÝíÜïÜå ÆÜ±Ü ôÜÓôÜ íÜÜ´ÜÜå ÏÜâ‘ß “å. ´ÜÜå ÄÜÜØÁÜß †å‘ †ôÜØÍÜíÜ ôÜØÍÜÜíÜÃÜÜÃÜÜå ÝíÜïÜåóÜ ÆÜÝÓœÜÑÜ ÁÑÜÜÃÜÜ‘óÜÚ‘ “å. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜÃÜÜå ÆÜÂôÜܹ ÏÜì´ÜÜå Ó÷å “å. †å ÆÜàÃÜ: ÏÜܱÜíÜÜÃÜÜå †ÜÃÜع ÆÜÂÜÆ´Ü ³ÜÜÑÜ “å. ËÜÜÆÜÜêÜÜêÜ ÄÜ. íÜæ¾ÃÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÜåÏÜÜسÜß ÆÜ±Ü œÜâØüåêÜß ôÜÜÏÜÄÜÂß †÷Î ÏÜìå “å ´Üå³ÜßÑÜ †ÜÃÜع ³ÜÜÑÜ “å. †Ü †Ø‘ÏÜÜØ `‹óÜ:ÆÜÜÃÜ †ÃÜå èêÜÆÜÜÃÜ'ÃÜß íÜÜ´Ü ‘Ó´ÜÜØ èêܴܶíÜ ÝíÜïÜå ‘åíÜß ôÜÓôÜ íÜÜ´ÜÜå ³Ü‰ “å. êÜåƒÜ íÜÜ؜ܴÜÜØ íÜÜ؜ܴÜÜØ 2-3 ðêÜÜå‘ÃÜÜå ÏÜÃÜÜåÏÜÃÜ ôÜ÷è ‘ÜíÑÜÜÃÜàíÜܹ ³ÜÑÜÜå"—"´Üå ôÜ÷åèå †÷Î ê܃Üß ÏÜÜå‘êÜàØ “àØ"—"œÜÜêÜ´Üß ‘êÜÏÜå. ÆÜÜÝÃÜÑÜØ ÆÜÂÜݱÜÃÜÜØ ÆÜÂܱÜÜ: ÝíÜòÜÏÜåíÜ œÜ ´ÜÃÏÜÑÜÏÜÖ || ÃÜ÷Î ´ÜÜåÑÜÜÝ¿ÃÜÜ íÜäݶÜ: ôíÜô³ÜôÑÜ íÑÜÜÝÁÜ´ÜôÑÜ íÜÜ || ÆÜܱÜß “å ÆÜÂÜ±Ü ÆÜÂܱÜßÃÜÜ, ÝíÜòÜ ÆÜ±Ü èìÏÜÑÜ ËÜÁÜàØ ïÜàØ ÓÜåÄÜß ‘å ÃÜßÓÜåÄÜß ïÜàØ, ÆÜܱÜß ÝíÜ±Ü ÃÜÜ ¢íÜß ïÜ‘å ÃÜíÜÏÜÜôÜÁÜä´ÜØ ÄÜÍÜÚ ÍÜÜô‘ÓôÑÜ ÄÜÍÜÝô´ÜÝÍÜ: || ÆÜß´íÜÜ ÓôÜØ ôÜÏÜàºÜ±ÜÜØ ¾Üæ: ÆÜÂôÜâ´Üå ÓôÜÜÑÜÃÜÏÜÖ || ôÜâÑÜÚÃÜÜ ÓÞïÏܳÜß íÜÜÝÓ ôÜÏÜàºÜåÃÜàØ ÄÜÂ÷ß †ÃÜå ÁÜÓß ÄÜÍÜåÚ ÃÜíÜ ÏÜÜôÜ, ÃÜÍÜ-ÃÜÜÓß ÆÜÂôÜíÜå †ÏÜß. †¢±ÜåÚ ÍÜåóÜèØ íÜÜÝÓ, ¢±ÜåÚ íÜÜÝÓ ËÜêÜÆܹÏÜÖ || ÍÜÜåèÃÜå œÜÜÏÜä´ÜØ íÜÜÝÓ, ÍÜÜåèÃÜÜôÜå ÝíÜóÜÆܹÏÜÖ || †¢±ÜåÚ †ÜæóÜÝÁÜ ÆÜܱÜß, ÆÜœÑÜå ÍÜÜåèÃÜ ËÜêÜÆܹ ÍÜÜåèÃÜ íÜœœÜå †ÏÜß èåíÜàØ, ÍÜÜåèÃÜÜôÜå ÝíÜóÜÆܹ ‘åíÜì †ÜÃÜع íÑÜø´Ü ‘ÓíÜÜ †ÜüêÜàØ. ïÜåóÜ ‘àïÜì. ÓÏܱÜß‘ ôÜÜåÏÜåòÜÓ, íܲÜå¹ÓÜ

214 

ôÜ´ÑÜ †ÜüÚ ÄÜåêÜåÓß, ‘ÏÜÚ ‘ÜÉå †ÃÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÏÑÜàÝ”ÑÜÏÜÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü ê܉ÃÜå. . . †ÏܹÜíÜܹ èåíÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜÄÜÓÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÃÜ¢‘³Üß ¡±ÜíÜÜ ÏÜÜüå ´Ü³ÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜ †ÃÜå ‘ÏÜÚÃÜÜå ôÜعåïÜÜå êÜÜå‘Üå ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜܲíÜÜ ÏÜÜüåÃÜÜå †Ü ‹¶ÜÏÜ ÆÜÂÑÜÜôÜ “å. †Ü ÆÜÂÑÜÜôÜÃÜå †ÏÜå íÜÁÜÜÓå ÃÜå íÜÁÜÜÓå êÜÜå‘Üå ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜܲíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜÜôÜ ‘ÓßïÜàØ.

¹ïÜÚÃÜ †ÜÓ. ¹Ó¢

ÏÜÇ ‘ÏÜÚ ‘ÜÉå ÝíÜïÜå ¡±ÜåêÜàØ, †åüêÜå è †Ü Ý¹íÜôÜå (íÜåêÜåÃü܇ÃôÜ ²å) ÏÜÜÓÜ ÏÜÜ´ÜÜÝÆÜ´ÜÜÃÜß ôÜܳÜå ÏÜàêÜÜ‘Ü´Üå †ÜíÑÜÜå. †å‘ ÃÜíÜÜå è †÷åôÜÜôÜ. ¢íÜÃÜÏÜÜØ ‘؉‘ ôÜܳÜÚ‘ ‘ÓíÜÜÃÜß ÆÜÂåÓ±ÜÜ ÏÜìå †åíÜß èÄÑÜÜ. ݹÆÜåÃÜ †ÜÓ. ÃÜÜÄÜÓËÜØÁÜÜÓÜ

†÷γÜß ÑÜàíÜÜ ÆÜå°ß ™Ü±ÜàØ ËÜÁÜàØ ÏÜåìíÜßÃÜå èïÜå. ‰òÜÓ †ÜÆÜÃÜÜ ÍÜÄÜßÓ³Ü ÆÜÂÑÜÜôÜÏÜÜØ ‹¶ÜÓÜå¶ÜÓ ôÜÉì´ÜÜ †ÆÜÚå ´ÜåíÜß ÆÜÂܳÜÚÃÜÜ. ݹêÜßÆÜ †ÜÓ. ïÜÜ÷

´Ü¼ÃÜ ÃÜíÜÜå †ÜåÆÜ †ÜÆÜ´ÜÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÃÜíÜÑÜàíÜÜÃÜ ËÜÃÑÜàØ “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå †ÃÜÜ¹ß ‘Üì ôÜàÁÜß Ó÷åïÜå. ôÜÏÜÄÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜÝÓíÜÜÓÃÜå †ÝÍÜÃÜعÃÜ.

œÜغ‘ÜÃ´Ü †åÏÜ. ÆÜüåêÜ, ‹¾ÜåÄÜÍÜÜÓ´Üß-ÄÜÜDzêÜ

ÆܑܵÜÓ´íÜÃÜÜ ÝíܾܳÜßÚ ÷ÜåíÜÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå Ýè´Üåú ¹åôÜ܉ÃÜå ÏÜìíÜÜ †ÍÑÜÜôÜêÜšÜß ‘ÜÏܳÜß †ÜíÜíÜÜÃÜàØ ³Ü´ÜàØ, ÆÜÓØ´Üà ´Üå †å‘ ÝÃÜÝÿÜ´Ü ôÜÏÜÑÜ ÆÜâÓ´ÜàØ Ó÷å´ÜàØ †ÃÜå ‘ÜÏÜ ÆÜâÓàØ ³Ü´ÜÜØ ”²ÆܳÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü ôÜÏÜåü܉ è´Üß. ÉÓß ËÜß¡Ø ‘ÜÏÜ ÏÜÜüå ôÜÓÃÜå ÏÜìíÜÜ †ÜíÜíÜÜÃÜàØ ³ÜÜÑÜ ´ÑÜÜÓå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ÆÜÄÜݳÜÑÜÜØ œÜ²´ÜÜØ. ÆÜÓØ´Üà ‘ÏÜÚ‘ÜÉå †ÃÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÏÑÜàÝ”ÑÜÏÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå ÷íÜå †íÜÜÓÃÜíÜÜÓ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ‘ÜÏÜ íÜÄÜÓ ÆÜ±Ü ÃÜíÜ¢íÜÃÜ †ÜíÜíÜàØ ÄÜÏÜå “å. ƒÑÜÜÝ´Ü ÆÜàÓÜåÝ÷´Ü

[èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß : 100 íÜóÜÚ ÆÜ÷åêÜÜØ œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ †Ü ÏÜÝ÷ÃÜÜå íÑÜݐ´ÜÄÜ´Ü Óß´Üå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ †ÃÜå íÑÜÜÆÜ‘ÆܱÜå ¹åïÜ †ÜƒÜÜÃÜÜ ‡Ý´Ü÷ÜôÜÏÜÜØ ÏÜ÷¶íÜÃÜß ÍÜåü ôÜÏÜÜÃÜ ÓûÜå. †å ÍÜåü †åüêÜå ÆÜÂåÏÜÜÍÜ܉ ÷ÜçêÜÏÜÜØ ÏÜìåêÜß †å‘ ¡÷åÓôÜÍÜÜÏÜÜØ ÍÜÜóÜ±Ü †ÜÆÜßÃÜå ‘ÜåœÜÓËÜ †ÜñÜÏÜ ´ÜÓÉ ”²ÆÜß œÜÜêÜå è´ÜÜ ÏÜÜå÷ÃܹÜôÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜå †åÝêÜôÜÝËÜÂè ‹ÆÜÓ ÆÜ‘²ß ÆÜܲ´ÜÜ ÏÜ÷ܹåíÜ ¹åôÜ܉ †ÃÜå ÃÜÓ÷ÝÓ ÆÜÓ߃ÜÃÜÜå ÍÜåüÜå. ÄÜÜØÁÜßôÜÜ÷åËÜÃÜå ôÜÜØÍÜëÑÜÜ ÆÜ“ß ÏÜÜå²ß ôÜÜØèå ³ÜÑÜåêÜß †Ü ÏÜàêÜÜ‘Ü´Üå ÏÜ÷ܹåíÜ-ÃÜÓ÷ÝÓÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜß Ý¹ïÜÜ ËܹêÜß ÃÜÜ؃Üß. †ÜÄÜì è´ÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ †ØÄÜ´Ü ôÜÝœÜíÜ ´ÜÓß‘å Ó÷ß ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ ÆÜÜôÜå³Üß ¹åïÜ-¹àÝÃÜÑÜÜÃÜå ÝœÜÓ‘ÜêÜßÃÜ ôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜÜå ƒÜ¡ÃÜÜå ÏÜëÑÜÜå—"´Üå 23 ÍÜÜÄÜÜåÏÜÜØ ÝíÜô´ÜÓåêÜß ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ÃÜß ²ÜÑÜÓß (èå ƒÜÓåƒÜÓ ´ÜÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ²ÜÑÜÓß ËÜÃÜß Ó÷ß.)"—"†ÃÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ´Ü³ÜÜ ÷ÝÓèÃÜÆܵÜÜåÃÜàØ ôÜØÆÜܹÃÜ ´ÜÜå ÃÜÓ÷ÝÓ ÆÜÓ៚ ÆÜÜôÜå³Üß ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ †³ÜÚïÜÜôµÜÃÜÜ ÍÜÜóÑÜéÆÜå †ÃÜå‘ êÜåƒÜÜå †ÃÜå ÆÜàô´Ü‘Üå. íÜìß †Ü è †ÓôÜÜÏÜÜØ íÜßÓÏÜÄÜÜÏÜ ÓåêÜíÜå èØ‘ïÜÃÜ ÆÜÓ êÜåíÜÜ´Üß è‘Ü´Ü ÃÜÜËÜâ¹ß ÏÜÜüå ‘ÜÑÜÚ ïÜé ³Ü‰ ÄÜÑÜàØ ÷´ÜàØ. “ÜåüÜêÜÜêÜ ´ÜåèÆÜÜêÜÃÜå ÆܵÜÏÜÜØ ê܃Üå “å, `Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÃÜÜ ÓÜŸÑÜíÜ÷ßíÜüÃÜàØ †å †å‘ ‘êÜØ‘ “å †ÃÜå èå ÷å´Üà³Üß †åÃÜß ÑÜÜåèÃÜÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß ÷´Üß ´Üå ÷å´Üà ³ÜÜå²å †ØïÜå ÆÜ±Ü †åÃÜܳÜß Ýôܽ ³Ü´ÜÜå ÃܳÜß.'

èàêÜ܉, 1915

1³Üß3 [†ÏܹÜíÜܹ]. 4 †ÏܹÜíÜܹ1": ÆÜÂåÏÜÜÍÜ܉ ÷ÜçêÜÏÜÜØ, ²Üç. ÏÜ÷ܹåíÜ ÆÜÂôÜܹå, ÄÜàèÓÜ´Ü ôÜÜÝ÷´ÑÜ ôÜÍÜÜÃÜÜ †ÜñÜÑÜå, `†ÜÓÜåÄÑÜ †ÃÜå íÜ湑ÃÜàØ ôÜÜÝ÷´ÑÜ' †å ÝíÜóÜÑÜ ‹ÆÜÓ †ÜÆÜåêÜÜ ÍÜÜóܱÜÏÜÜØ ÆÜÂÏÜàƒÜÆܹå. 5 †ÏܹÜíÜܹ": ÓÏܱÜÍÜ܉ ÃÜßêÜ‘Ø« †ÜñÜÏÜ ¡åíÜÜ †ÜíÑÜÜ. †ÏÜä´ÜêÜÜêÜ «’Ó †ÜíÑÜÜ. 6³Üß 7 †ÏܹÜíÜܹ. 8 [†ÏܹÜíÜܹ]. 9 †ÏܹÜíÜܹ. 10 ÆÜâÃÜÜ": ÆÜعÓÏÜß ÏÜàØË܉ ÆÜÂÜØÝ´Ü‘ ÆÜÝÓóܹÏÜÜØ ÷ÜèÓ. 11 ÆÜâÃÜÜ": ÆÜÝÓóܹÏÜÜØ ÄÜÜåƒÜêÜåÃÜÜ ÏÜä´ÑÜà †ØÄÜåÃÜÜ ïÜÜå‘ÃÜß ¹ÓƒÜÜô´ÜÃÜå †ÃÜàÏÜÜå¹ÃÜ †ÜÆÑÜàØ. êÜÜå‘ÏÜÜÃÑÜ Ýüì‘ÃÜå ÏÜëÑÜÜ. ÝíܾܳÜßÚ†Üå ôÜÏÜšÜ ÆÜÂíÜœÜÃÜ, ÆÜÂÏÜàƒÜ ÓÏܱÜÍÜ܉ ÃÜßêÜ‘Ø«. 12 ÆÜâÃÜÜ": †ÃÜÜ³Ü ÝíܾܳÜßÚ †ÜñÜÏÜÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü. 13 ÏÜàØË܉": ÃÜÜÄÜ¢ ôíÜÜÏÜßÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü. 14 †ÏܹÜíÜܹ"": ÃÜÜÄÜ¢ ôíÜÜÏÜß ÏÜìíÜÜ †ÜíÑÜÜ, ÓûÜ, íÑÜ܃ÑÜÜÃÜ †ÜÆÑÜàØ. 15³Üß 17 †ÏܹÜíÜܹ. 18 [†ÏܹÜíÜܹ]. 19³Üß 22 †ÏܹÜíÜܹ. 23 [†ÏܹÜíÜܹ]. 24 †ÏܹÜíÜܹ": ÓÜÑÜÆÜàÓ ¹ÓíÜÜ¡ ËÜ÷ÜÓ †ÜíÜåêÜÜ ïÜÜ÷ íÜܲßêÜÜêÜ ƒÜÜå²ß¹ÜôÜÃÜÜ ÷ܳÜôÜÜìÃÜÜ ‘ÜÓƒÜÜÃÜÜÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü êÜßÁÜß. 25³Üß 31 †ÏܹÜíÜܹ. 

1 ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ †ÃÜå ÃÜÓ÷ÝÓÍÜ܉ÃÜß ÄÜÜØÁÜߢ ôÜܳÜå †Üèå ÆÜ÷åêÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü.

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [èàêÜ܉ 2015] 

215


નવજીવન

નવરૂપ. . . નવસંસ્કરણ. . . નવપ્રવેશ. . .

બાળકથી લઈને વૃદ્ધ ઉપવાસીથી લઈને આહારી વટેમાર્ગુથી લઈને વિશિષ્ટ સ્થળના મુલાકાતી અને ગાંધીજીમાં રસ ધરાવનાર સૌ દેશવાસી-વિદેશનિવાસીને આમંત્રે છે. . . નવજીવન મંગળવારથી રવિવાર, બપોરના 12:00થી રાત્રિના 9:00 •

દેશભરનાં કલાકારોને પોતાની કલાકૃ તિના પ્રદર્શન માટે વિશાળ સ્પેસ અને આદર્શ પ્રકાશવ્યવસ્થા પૂરું પાડતું પ્લૅટફોર્મ એટલે સત્ય આર્ટ ગેલેરી

• યુવાનોને ગાંધીવિચાર સાથે જોડતું એસ્થેટિક સ્થાન એટલે કર્મ કાફે • ગાંધીજી અંગે વાંચવા-વિચારવા-ચર્ચવા ને ગાંધીસાહિત્ય ખરીદવા માટેનો

મુક્ત માહોલ એટલે કર્મ કાફે

લેખકો-કવિઓ-સાહિત્યકારો-કર્મશીલોને કળા-સાહિત્ય-સાંપ્રત વિચારણા કરવા માટેનું મોકળું મેદાન એટલે કર્મ કાફે

મુદ્ દે ચર્ચા-

• મિત્રમિલન હોય કે પારિવારીક-સામાજિક મેળાવડો, ખુલ્લા આકાશ હે ઠળ

શનિ-રવિ સાત્વિક ભોજનનો આનંદ આપતી ગાંધીથાળી જમવાનું ઠેકાણું એટલે કર્મ કાફે

નવજીવનની વિકાસવાર્તાની મહત્ત્વની તારીખ અને તવારીખ રજુ કરતું માણવાલાયક સ્થળ એટલે નવજીવન મ્યુઝિયમ

ÏÑÜàÝ”ÑÜÏÜÏÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß ÏÜ÷¶íÜÆÜâ±ÜÚ ™ÜüÃÜÜÃÜß ´ÜÜÓ៚ †ÃÜå ´ÜíÜÜÓ߃Ü

ÃÜíÜ¢íÜÃÜ †ÃÜå ÑÜØÄÜ ‡ÝòÑÜÜ †Ü ÏÜïÜßÃÜ ÆÜÓ “ÆÜÜ´ÜÜØ.


`ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜÜ œÜÜ÷‘Üå – íÜܜܑÜå – ÄÜÂÜ÷‘ÜåÃÜå . . . ÆÜÂœÜÜÓ‘ÜÑÜÚ ôíÜÜíÜêÜØËÜß ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å. ÆÜݵܑ܆Üå ÏÜÉ´Ü ÃÜ †ÆÜÜÑÜ. ÆÜÓÜåÆÜ‘ÜÓß ÏÜັÜÜêÜÑÜ ´Üå †Üå“å ¹ÜÏÜå †³ÜíÜÜ ÏÜÉ´Ü “ÜÆÜß †ÜÆÜå. ´ÜåÃÜàØ Æܲ´ÜÓ ¹ÜÏÜ êÜÜå‘ÜåÃÜß ‹ÆÜÓ Æܲå, ‘ÜØ ´ÜÜå †å‘ è±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ÜåìƒÜß´ÜÜÏÜÜØ ÆÜÝµÜ‘Ü ÏÜÉ´Ü †ÜÆÜíÜÜ ÏÜÜÄÜå ´Üå ¹ÜÏÜ †ÜÆÜßÃÜå êÜå, †³ÜíÜÜ êÜÜå‘ÜåÏÜÜØ èå Ýè¤ÜÜôÜà ÷ÜåÑÜ ´Üå ÆÜݵܑ܆Üå ƒÜÓß¹å. ÏÜÉ´Ü ÏÜìåêÜß ÆÜݵܑ܆Üå ™Ü±Üß ÆÜô´ÜßÏÜÜØ ¡ÑÜ “å.".". ÆÜ±Ü ¡å íÜÜØœÜÃÜÜÓå ´ÜåÃÜå ôÜÜÓà ÆÜ܉ ÆÜ±Ü †ÜÆÜß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †ÜÆܱÜå †ÃÜàÏÜÜÃÜ ‘Óß ïÜ‘ß†å ‘å ´Üå±Üå ´ÜåÏÜÜØÃÜàØ ‘؉‘ ´ÜÜå íÜÜØœÑÜàØ ÷ïÜå. ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜß  (÷ÝÓèÃÜËÜØÁÜà, 26-3-1933) ™Ü±Üß íÑÜÞø´Ü-ôÜØô³ÜÜ ‡œ“íÜÜ “´ÜÜØ, ‘Ü剑 ‘ÜÓ±ÜôÜÓ êÜíÜÜèÏÜ ÃÜ÷Î ÍÜÓß ïÜ‘ß ÷ÜåÑÜ †å ôÜØÍÜíÜ “å. †å ôÜÜæ ÏÜÜüå . . .  ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü/Navajivan TrustÃÜÜ ÃÜÜÏÜå ÏÜÃÜ߆Üç²ÚÓ †³ÜíÜÜ œÜå‘ ÏÜÜå‘êÜÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å.  éËÜé êÜíÜÜèÏÜ ÍÜÓß ïÜ‘ÜÑÜ “å.  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ËÜý‘ †å‘Ü‹ÃüÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÝÃÜÁÜÜÚÝÓ´Ü Ó‘ÏÜÃÜÜå œÜå‘ †³ÜíÜÜ   Ó‘ÏÜ èÏÜÜ ‘ÓÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å. ´ÜåÃÜß ÝíÜÄÜ´Ü †Ü ÆÜÂÏÜܱÜå “å":

ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü/Navajivan Trust ËÜý‘": ôüåü ËÜý‘ †ÜçÉ ‡ÝòÑÜÜ  ËÜÂÜÃœÜ": †ÜñÜÏÜ ÓÜå² ‘ÓÃü †å‘Ü‹Ãü  †å‘Ü‹Ãü ÃÜØËÜÓ": 10295506832  ËÜÂÜÃœÜ ‘Üå²": 2628 †Ü‰†åɆåôÜ ‘Üå²": SBIN 0002628  †åÏ܆܉ôÜ߆ÜÓ ‘Üå²": 380002006 ôÜÓÃÜÜÏÜàØ": †åôÜ.ËÜß.†Ü‰ †ÜñÜÏÜ ÓÜå², ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß« ‘çÏÆÜôÜ,   ÆÜÜåôü ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, †ÏܹÜíÜܹ"–"380014, ÄÜàèÓÜ´Ü ÓÜŸÑÜ, ÍÜÜÓ´Ü œÜà‘ïÜÜå ÃÜ÷Î : ËÜý‘ †å‘Ü‹ÃüÏÜÜØ êÜíÜÜèÏÜÃÜß Ó‘ÏÜ èÏÜÜ ‘ÓÜíÑÜÜ ÆÜ“ß 079 27540635 (†ç‘ôüåÃïÜÃÜ 218 †³ÜíÜÜ 224) ÃÜØËÜÓ ÆÜÓ ÉÜåÃÜ ‘ÓßÃÜå ¡±Ü ‘ÓïÜÜå. †Ü ‹ÆÜÓÜØ´Ü èåÏÜÃÜÜ ÃÜÜÏÜå êÜíÜÜèÏÜ †³ÜíÜÜ ÍÜåüéÆÜå †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ÏÜåìíÜíÜÜ-ÏÜÜå‘êÜíÜÜ ‡œ“Üå “Üå, ´ÜåÏÜÃÜß ôÜØÆÜâ±ÜÚ ÝíÜÄÜ´Ü Ó‘ÏÜ ÍÜÑÜÜÚÃÜß ÝôêÜÆÜ ôÜܳÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüÃÜÜ ôÜÓÃÜÜÏÜÜ ÆÜÓ ÏÜÜå‘êÜß †ÜÆÜíÜÜ ÃÜÏÜ ÝíÜÃÜØ´Üß. èå³Üß ‘ÓßÃÜå ïÜøÑÜ †åüêÜàØ íÜ÷åêÜÜ †Ø‘ ´ÜåÏÜÃÜÜ ôÜÓÃÜÜÏÜå ÆÜ÷ÜÇœÜß ïÜ‘å.

†íÜôÜÜÃÜÃÜÜÇÁÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ôÜØÝÃÜó« ôÜåíÜ‘ ñÜß ÷ÃÜàÍÜÜÃÜàØ ´ÜÜ. 16 †ÜçÄÜôü, '15ÃÜÜ ÓÜåè †íÜôÜÜÃÜ ³ÜÑÜàØ. ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ 33 íÜóÜÚÃÜÜ ôÜåíÜÜ‘ßÑÜ ‘ÜÑÜÚ‘ÜìÏÜÜØ ´Üå†Üå†å ÆÜ÷åêÜå³Üß †ÜƒÜÓ ôÜàÁÜß †çôüåü ÝíÜÍÜÜÄÜÏÜÜØ ‹ÏÜ¹Ü ‘ÜÏÜÄÜßÓß ÝÃÜÍÜÜíÜß ÷´Üß. †åÏÜÃÜÜ èíÜܳÜß ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜÝÓíÜÜÓå †Ü؜ܑÜå †ÃÜàÍÜíÑÜÜå “å. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜÝÓíÜÜÓ ´Üå Ï ÜÃÜÜØ ‘àüàØËÜßèÃÜÜå ôÜܳÜå “å, ôíÜÄÜÚô³ÜÃÜÜ ñÜß ÷ÃÜàÍÜÜ ÄÜ. ÄÜÜåÝ÷êÜ (†åôüåü ÝíÜÍÜÜÄÜ) †Ü´ÏÜÜÃÜß ïÜÜØÝ´Ü ÏÜÜüå ÆÜÂܳÜÚå “å. 10-11-1960 • 16-8-2015

218 

Óè´Ü †Ø‘ “âü‘ Õ‘ÏÜ´Ü _ 25/-

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜåíÜ‘ÜåÃÜå èÃÏÜݹÃÜÃÜß ïÜàÍÜåœ“Ü †ÜçÄÜôü 2014

ñÜß ÏÜ÷åúÍÜ܉ ÃÜ. ôܳÜíÜÜÓÜ, ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • è. ´ÜÜ. 03-08-1962 ñÜß Ýè´ÜåúÍÜ܉ íÜ. íÜÜ™Ü, ËÜ܉ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 05-08-1960

ñÜß ïÜËËÜßÓ÷àôÜåÃÜ ‹. †èÏÜåÓß, ËÜ܉ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 10-08-1960 ñÜß èïÜíÜØ´ÜÍÜ܉ ïÜÜØ. œÜÜíܲÜ, †ÜçÉôÜåü ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 15-08-'57

ñÜß †èàÚÃÜÍÜ܉ ÄÜ. †ÜÑܲå, ËÜ܉ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ

• 16-08-'63

[èàêÜ܉ 2015]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


219


ôÜíÜÜÛÄÜß ÝïܚܱÜÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ Óèâ ‘Ó´Üß íÜÁÜÜÚ ÑÜÜåèÃÜÜ(‰. ôÜ. 1937) ÝíÜïÜå ‘Ü‘Ü ‘ÜêÜåêÜ‘ÓÃÜàØ ÏÜÜØÄÜÝêÜ‘ ÆÜÂíÜœÜÃÜ

220

Navajivanno Akshardeh 07-2015  

House Magazine of Navajivan Trust, July 2015, Year 03, Issue 07

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you