VI
Problemy z identyfikacją ptaków w warunkach polowania Michał Skakuj
1. PROCES IDENTYFIKACJI GATUNKÓW Problem identyfikacji gatunków jest szeroko omawiany i analizowany w setkach wartościowych publikacji w Polsce i za granicą w specjalistycznych czasopismach, portalach internetowych czy też w samodzielnych opracowaniach umożliwiających rozpoznawanie gatunków występujących na danym obszarze (np. Europy, Ameryki Północnej, Afryki Zachodniej itd.). Obejmują one szczegółowo aspekty identyfikacji gatunków w wielu szatach sezonowych oraz wiekowych. We wszystkich tych publikacjach podkreśla się znaczenie widocznych, najważniejszych cech dla prawidłowej identyfikacji danego gatunku czy grupy taksonomicznej (tzw. cech diagnostycznych). Mogą one dotyczyć wielkości (np. w odniesieniu do znajdujących się w pobliżu innych ptaków), sylwetki (np. kształtu skrzydeł, długości nóg, dzioba), ubarwienia (detale kolorystyczne partii upierzenia), zachowania (np. sposób lotu, ułożenia skrzydeł, żerowania) oraz głosu (głosy ostrzegawcze, kontaktowe, śpiew). Zazwyczaj do prawidłowego (pozytywnego) oznaczenia gatunku potrzeba zestawu cech diagnostycznych dotyczących zarówno sylwetki i ubarwienia, jak i zachowania, a często także i głosu. Dla poszczególnych gatunków ptaków można wskazać tzw. zestaw cech diagnostycznych, niezbędnych dla prawidłowej identyfikacji. Oznacza to, że aby prawidłowo oznaczyć dany gatunek należy zwrócić uwagę na konkretne partie upierzenia, zachowanie (w tym sposób lotu), a nawet głosy. Tym samym, nie można oznaczać gatunków, jeśli nie ma możliwości dostrzeżenia pełnego zestawu cech diagnostycznych pozwalających wykluczyć inne gatunki. Dlatego oznaczenie wielu obserwowanych w terenie ptaków jest obiektywnie niemożliwe, a część oznaczeń jest błędna. Do gatunków odnoszą się również zapisy regulacji prawnych dotyczących ochrony zwierząt czy też możliwości polowania. Dlatego też wymienienie np. krzyżówki na liście gatunków zwierząt łownych, wskazuje na konieczność oznaczenia 70