__MAIN_TEXT__

Page 26

Ti su se stari frankovci zvali »prva hrvatska emigracija« koja se nije bila pomirila s raspadom Austro-Ugarske. Oni su po svršetku I svjetskog rata ostali u emigraciji: u Austriji i Mađarskoj. Od te tzv. prve emigracije posebno su se isticali dr Ivan Frank, jedan od šefova HSP-a, general Sarkotić, potpukovnici Ivan Perčević i Stjepan Dujić. Naravno, bilo je još dosta drugih, manje značajnih, koji su bili spremni da rade protiv Jugoslavije. Karakterističan je jedan detalj. Kad je Stjepan Radić podnio memorandum američkom predsjedniku Wilsonu, u kojem ga obavještava 0 nezakonitom aktu i načinu ujedinjena i uređenja nove države SHS i. decembra 1918. godine, te da se to učinilo bez širokog sporazuma s Hrvatima itd., odmah su se javili i aktivirali i ti stari spomenuti frankovački emigranti. Oni su 14. marta 1919. Mirovnoj konferenciji također podnijeli jedan memorandum protiv nove države SHS, jer da, navodno, hrvatski narod nije za to ujedinjenje. Od tada datira i početak subverzivne aktivnosti tih emigranata koji se organiziraju u organizaciju »Hrvatski emigrantski komitet« 1 . Počinju djelovati tri subverzivna centra uperena protiv Jugoslavije. U Budimpešti centar vodi Ivan Frank, u Beču bivši austrijski potpukovnik Perčević, a u Grazu takav centar vodi također austrijski potpukovnik Dujić. Svi su oni izjavili da pripadaju »Hrvatskom oslobodilačkom pokretu« (HOP). Sve su te grupe i centri bili brojno beznačajni, ali je njihov politički značaj bio znatno veći zato što su ti emigranti imali značajne veze s politički utjecajnim faktorima Austrije i Mađarske te imali podršku zvanične propagande tih država. Bili su povezani i sa V M R O i njegovim vođom Vančom Mihajlovom, zatim sa separatistima s Kosova Mustafom Krujom 1 Hasanbegom Prištincem. Sve te grupe i mnogi zvaničnici, razni veleposjednici, grofovi, bivši oficiri, klerikalci i emigranti svih boja iz raznih krajeva naše zemlje, a koji su ranije pripadali Austro-Ugarskoj, svesrdno su prihvatili Pavelića, Perčeca, Jelića i druge. Ti stari emigranti svoje su veze iskoristili te Pavelića i njegovu bratiju upoznali s utjecajnim austrijskim ličnostima, naročito onima u vojsci. Većina tih austrijskih oficira ratovala je u Srbiji i tamo činila razne zločine, kao i u Bosni, Hercegovini i drugim krajevima gdje živi naš živalj. U Beču i Grazu bilo je dosta studenata frankovaca s kojima su povezali nove emigrante iz Hrvatske. U početku se činilo da će Perčec stati na čelo ojačanog frankovačkog emigrantskog krila u inozemstvu, ali pod utjecajem baruna generala Sarkotića, Perčevića 1 Predsjednik »Hrvatskog emigrantskog komiteta« u Grazu bio je sin osnivača frankovačke stranke dr Ivan Frank, a članovi Komiteta prilikom osnivanja bili su: dr Vladimir Sachs-Petrović, advokat, inžinjer Viktor Najdorfer, dr Manko Galjardi, Baltazar Petras, zatim majori Vilhelm Stipetić i Narcis Jasenski, pukovnik Franc Apolonio, kapetan Emil Lahovski, Josip Mecger, Nikola Petričević, Josip Mitras, Julije Fučar, Dezider Hampl, poručnik Josip Biljan i drugi. Među njima bilo je i onih koji su učestvovali u okupaciji Srbije: major Stipetić je bio šef obavještajne službe u Beogradu, Galjardi šef policije u okupiranom Kragujevcu, Narcis Jasenski je vršio strijeljanja u Bosni itd. (M. Marić: Tajna ubistva kralja Aleksandra »Večernje novosti« od 8. III 1972, feljton broj 9, Fikreta Butić-Jelić isto djelo 59-60; Mladen Colić »Tzv. NDH-1941«, str.23).

Profile for Jozo Cavar

Milan basta rat je završio sedam dana kasnije  

Milan basta rat je završio sedam dana kasnije  

Profile for jozocavar
Advertisement