Bang voor woorden Dat was niets voor hem. Hij was bang voor woorden, bang voor woorden die konden kwetsen. Liever ging hij aan de slag. Zette de containers aan de straat en maakte ze schoon. Ging zijn eigen weg. Met zijn weerpraatje en goede wensen maakte hij makkelijk contact met de nieuwe bewoners. Het duurde niet lang of hij wist wie ziek, slecht ter been of wat vergeetachtig was. Hij hield daar rekening mee. Bracht vuilnis weg, haalde de krant op, maakte een praatje en belde aan als hij aangebrande melk of aardappels rook. De nieuwe woongemeenschap deed hem goed. Het gaf hem warmte en voorzag in zijn behoefte tot dienstbaarheid. Het meest genoot hij bij het opzetten van een zeven meter hoge kerstboom in de wintertuin. Wanneer de ochtend van het opzetten was aangebroken, dook hij, voordat er ook maar iemand in de wintertuin was, het berghok onder de trap in om daar de kerstballen en de verlichting te voorschijn te halen. Slechts één keer heeft hij verzaakt. Door omstandigheden werd toen in plaats van op een zaterdag op een zondag de boom opgezet. Maar de zondag was voor hem heilig. Wel kwam hij nog eventjes langs. Keurig in het pak. Hij had er moeite mee, vertrok weer snel.
Geen gewichtigdoenerij Wanneer de jaarwisseling net achter de rug was, organiseerden we in de wintertuin een borrel. Het was traditie dat de voorzitter van de bewonerscommissie dan verslag deed over het wel en wee van het complex en de bewoners. Om als voorzitter goed geïnformeerd te zijn ging ik altijd even bij hem langs. Na eerst wat over koetjes en kalfjes te hebben gesproken begon hij voorzichtig te formuleren hoe hij over de mensen om hem heen dacht. Hij bracht het met omwegen. “Ja, ik ben
weliswaar geen psycholoog en ik zeg het niet om iemand af te vallen, maar ik vind toch, en ik ben benieuwd hoe jij erover denkt, dat…” En dan gaf hij zijn visie op wat hem kon storen in het menselijk gedrag. Met name van gewichtdoenerij of snoeverij moest hij niets hebben. Mijn gedrag bleef ook niet onbesproken. “Ik vind, ja misschien denk je wel waar bemoeit hij zich mee, dat je er sinds je operatie op vooruit bent gegaan. Begrijp me goed, niet dat je daarvoor niet aardig was ofzo, ik bedoel het anders. Zie ik dat goed?” Bij het weggaan eindigde hij met het maken van excuses. “Je neemt me het toch niet kwalijk, hè, dat ik zo over je praat, het is allemaal goed bedoeld. Vergeet maar wat ik gezegd heb.”
Bindmiddel tussen bewoners Ruim een jaar later ontdek ik dat ik het niet ben vergeten. Hij kon goed observeren en geheel op zijn eigen wijze daar over vertellen. Hij had zijn eigen wijsheid. Ik mis dat. Mis zijn vrolijke ochtendwensen in de wintertuin. Mis zijn rondgescharrel langs het Weteringplantsoen bij het uitlaten van zijn hondje. Mis hoe hij later liefdevol het versleten beestje in een kruiwagen uitliet. Hij dwingt me na te denken over hoe ik in het leven sta. Hij was onbaatzuchtig, drong zich nooit op en was toch aanwezig, als een vanzelfsprekendheid. Bracht vreugde zonder iets terug te verlangen. In een paar jaar tijd was mijn blauwe weermannetje een huispsycholoog, een informant, een klusjesman en een ziekenbroeder geworden. Hij was het bindmiddel tussen de bewoners. Bij zijn begrafenis puilde de aula uit. Men kwam voor hem, niet omdat het familie was, een gezagsdrager of belangrijke relatie. Men kwam om wie hij was. Het was prachtig weer die dag en bij mijn afscheidsrede wenste ik een ieder, in zijn traditie, een mooie dag toe. Ook u, lezer, wens ik een mooie dag toe, namens hem: Klaas Dompeling. »» Joop Kok
»» 5