Page 1

GS1 OP[T PRIRA^NIK

GS1 OP[T PRIRA^NIK Deseto izdanie


GS1 OP[T PRIRA^NIK

SODR@INA Rezime na Dokumentot ………………………………………………….………………………. 4 Predgovor ………………………………………………….……………………………………. 4 Predupreduvawe ………………………………………………….…………………………….. 4

1. ВОВЕД ………………………………………………………………………….. 5 2. ОСНОВI И ПРИНЦИПИ NA GS1 СИСТЕМOT ………………………….. 7 2.1 ПОДРAЧЈА NA ПРИМЕНA ………………………………………………….……… 7 2.2 GS1 ИДЕНТИФИКАЦИОНИ КLУЧЕВИ ……………………………………………… 7 2.2.1 GLOBALEN БРОЈ NA TRGOVSKATA EDINICA (GTIN) ………………………………….......... 8 2.2.2 СЕРИSКИ КОД NA КОНТЕЈНЕРOT ЗА TRANSPORT (SSCC) ……………………………….... 8 2.2.3 GLOBALEN ЛОКАЦИSКИ БРОЈ (GLN) ……………………………………………………......... 8

2.3 БАР КОД СИМБОЛОГИI …………...……………………………………………… 9 2.3.2 EAN/UPC ………………………………………………………………...................................... 9 2.3.2 ITF-14 ………………………………………………………………........................................... 9 2.3.3 GS1 – 128 ……………………………………………………………….................................... 10 2.3.4 GS1 DataBar ………………………………………………………………................................ 10 2.3.5 GS1 DataMatrix ………………………………………………………………............................ 10

3. ИДЕНТИФИКАЦИЈА NA TRGOVSKITE ЕДИНИЦI …….…………………… 11 3.1 GTIN СТРУКТУРI NA НУМЕРИRАЊE ………………………………………….. 12 3.1.1 GS1 компаниsки префикс ………………………………………………………………......... 13 3.1.2 Референца n a единицata ………………………………………………………………...... 13 3.1.3 Kontrolen broj ………………………………………………………………………................ 13 3.1.4. Indikator ……………………………………………........................................................... 13

3.2 КОЈ Е ОДГОВОРEН ЗА НУМЕРИRАЊЕ NA TRGOVSKITE ЕДИНИЦI ……………. 14 3.2.1 Op{to pravilo ……………………………………………………………………………. 14 3.2.2 Иsklu~oci …………………………………………………………………………………… 15

3.3 NA ШТO ТРЕБА DA SE VNIMAVA PRI НУМЕРИRАЊE NA TRGOVSKITE EDINICI …………………………………………………………………………………… 15 3.3.1 Конфигурација na пакuвањаta ………………………………………………………………. 16 3.3.2 Кориstење na GTIN-ot ……………………………………………………………….............. 17 3.3.3 Eдиницi сo odнапред одреdенa ценa …………………………………………………… 18

3.4 ШТO АКО СЕ ИЗМЕНИ ПРАВНИOT СТАТУС NA КОМПАНИЈATA КОРИСНИК NA КОМПАНИСKIOT ПРЕФИКС ……………………………………………………………… 18 3.4.1 Припojuvaње или спojuvawe ……………………………………………………………….... 18 3.4.2 Делumno купuvawe ………………………………………………………………..................... 18 3.4.3 Деlење или одdeluvање ………………………………………………………………....... 19 3.5 КOGА GTIN СЕ БРОЈOT МОЖЕ ПОВTORNО DA SE КОРИСТИ ………………………………. 19

4. МАЛИ ПРОИЗВОДИ ……………………………………..………………… 20 4.1 ЕAN-8 И UPC-E БАР КОДОВИ ………………………………………………………. 20 4.2 УПОТРЕБА NA GTIN-8 БРОЈ ………………………………………………………... 20

5. ОБРАBOTKA NA GTIN-ot …………………………………………………... 21 5.1 СOДРЖINA NA БАЗATA ПОДАТOCI ……………………………………………….. 21 5.2 ПРЕНESUVAЊЕ NA ИНФОРМАЦIITE ZA ПРОИЗВОДOT ……………………….. 21 5.3 КАКО ТРЕБА DA SE РАЗМЕNUVAAT ИНФОРМАЦИITE ……………………….. 22 5.4 КOGA ТРЕБА DA S E КОМУНИЦИРА …………………………………………………. 22

6. ОЗНАЧUВАЊЕ SO СИМБОЛ NA ТРГОВSKITE ЕДИНИЦI ………...…… 23 6.1 КАРАКТЕРИСТИКI N A БАР КОДОВITE …………………………………………… 23 6.1.1 Golemini ………………………………………………………………..................................... 24 6.1.2 Мирнi зонi ………………………………………………………………................................. 24 6.1.3 Боi и контраст ………………………………………………………………............................ 25 6.1.4 Квалитет na pe~ateweto ………………………………………………………………........... 25

2


GS1 OP[T PRIRA^NIK

6.1.5 Место na бар кодot ……………………………………………………………….................... 25 6.2.1 EAN/UPC симболи ………………………………………………………………..................... 29 6.2.2 ITF-14 симбол ………………………………………………………………………………….... 31 6.2.3 GS1-128 симбол …………………………………………………………………….................. 31

6.3 PREGLED NA КОРИSTEWETO N A РАЗЛИЧNITE СИМБОЛОГИI ………………... 32 6.4 ИЗБОР NA БАР КОД ………………………………………………………………….. 32

7. APLIKACISKI ИДЕНТИФИКАТОРИ (AI) ………………………………….. 35 8. ЛОГИСТИЧКI ЕДИНИЦI …………………………………………………….. 36 8.1 SSCC ………………………………………………………………………………….. 37 8.2 ЛОГИСТИЧКI ЕТИКЕТI ……………………………………………………………… 37 8.2.1 Преtстаvuvawe n a информациite ……………………………………………………….. 37 8.2.2 Правewe n a етикетata ………………………………………………………………............ 38

9. ТРГОВСКI ЕДИНИЦI SO ПРОМЕНLIVI МЕРKI ……………………… 40 9.1 МАЛОПРОДА@НА ТРГОВСКА ЕДИНИЦА SO ПРОМЕНLИВI МЕРKI ……... 40 9.1.1 МАЛОПРОДА@НА ТРГОВСКА ЕДИНИЦА S O ПРОМЕНLИВA МЕРKA – НАЦИОНАЛНО 41 РЕШЕNIE ……………………………………………………………………………..

9.2 ТРГОВСКА ЕДИНИЦА S O ПРОМЕНLИВA МЕРKA NADVOR OD МАЛОПРОДA@BA ………………………………………………………………………… 42 9.2.1 GS1 DataBar ……………………………………………………………………………………… 43

10. СПЕЦИЈАЛНИ СЛУЧАИ ……………………………………………………. 44 10.1 КNИГI, СЕРИСКI ПУБЛИКАЦИI И PE^ATENI МУЗИЧКI ДЕЛА ………………. 44 10.1.1 Серискi публикациi ……………………………………………………………... 44 10.1.2 Кnигi ……………………………………………………………………………... 45 10.2 ИНТЕРНО КОМПАНИСКО НУМЕРИRАЊЕ VO ПРОДАВНИЦA ИЛИ MAGACIN ….. 46 10.3 НУМЕРИRАЊЕ N A КУПОНI ………………………………………………………… 46

11. ГЛОБАЛНИ ЛОКАЦИСКИ БРОЕВИ ………………………………………… 46 12. eCom……………………………………………………………….………… 47 13. НАЈЧЕSTO ПОСТАВUVANI ПRA[AЊА………………………….……… 49 14. РЕЧНИК……………………………………………………………………... 50 A. ПРИЛОЗИ……………………………………………………………………. 60 A.1 Стандарднa presmetka na kontrolniot broj za proverka na GS1 структурata na податocite ……………………………………………………………. 60 А.2 GTIN-12 идентификациони броеви vo UPC-E симболot …………………. 61 A.3 Димензиi na модулite и симболite за различnite факторi na zgolemuvawe ……………………………………………………………………………. 63 A.4 GS1 aplikaciski идентификатори …………………………………………… 65 A.4.1 Tabela na aplikaciski иdendifikatori ………………………………………………. A.4.2 Метричкi трговскi мерki ……………………………………………………………………. A.4.3 Метричкi логистичкi мерki ………………………………………………………………….

3

65 66 66


GS1 OP[T PRIRA^NIK

REZIME NA DOKUMENTOT Podatoci za dokumentot Naslov na dokumentot

GS1 Op{t prira~nik

Naziv na originalot

GS1 Global User Manual

Izdanie GS1

fevruari, 2009

Izdanie na GS1 Makedonija

fevruari, 2012

Tekovno izdanie n a dokumentot

Izdanie 10

Status

Usvoen

Opis na dokumentot (rezime)

Ovozmo`uva voveden “za korisnikot pogoden” i edinstven dokument koj go opi{uva GS1 sistemot so poseben osvrt na GS1 bar kodovite i identifikacionite klu~evi.

PREDGOVOR Cel na ovoj GS1 Op{t prira~nik e da obezbedi ednostaven, voveden, “za korisnikot pogoden” dokument koi go opi{uva GS1 sistemot. Ovoj dokument ne gi isklu~uva i ne gi zamenuva Op{tite GS1 specifikacii, koi ostanuvaat standarden referenten dokument.

PREDUPREDUVAWE: Napomenuvame deka bar kod simbolite koristeni vo ovoj prira~nik s e samo Primeri i ne se nameneti za skenirawe nitu za da se koristat kako referenci. Iako se vlo`eni site mo`ni napori z a da se obezbedi GS1 standardite sodr`ani vo ovoj dokument da bidat korektni, GS1 i site ostanati strani vklu~eni vo izrabotkata na ovoj dokument SO O VA I S KA @ UV AA T deka dokumentot ne nudi garancii, eksplicitni ili implicitni, za to~nosta ili pogodnosta kon namenata i SO OVA SE ODREKUVAAT OD SEKOJA ODGOVORNOST, direktna ili indirektna, za {tetite ili zagubite koi bi mo`ele da nastanat pri koristeweto na ovoj dokument. Mo`no e dokumentot, od vreme na vreme, d a bide modifikuvan kako posledica na razvojot na tehnologijata, promenite n a standardite ili novite pravni barawa. Osven toa, so ova ne se davaat garancii deka standardite nema d a b a r a a t o~ekuvana modifikacija kako posledica na {ireweto na sistemot i razvojot na tehnologijata.

4


GS1 OP[T PRIRA^NIK

1. VOVED Brziot razvoj na ulogite vo sinhirot na vrednostite, novite kanali za distribucija, promenata modelite n a pobaruva~kata i zgolemuvawe na o~ekuvawata od davaweto na uslugi, go zgolemija zna~ajot na informacionite tehnologii vo delovnite procesi. GS1 standardite ja olesnuvaat komunikacijata na nacionalno i me|unarodno nivo me|u site trgovski partneri koi u~estvuvaat vo sinhirite na snabduvawe i pobaruva~ka, vklu~ujuvaj}i gi dobavuva~ite na surovina, proizvoditelite, prodava~ite na golemo, distributerite, prodava~ite na malo, bolnicite i krajnite klienti ili potro{uva~ite. Mnogu dejnosti gi pro{irija svoite kanali za distribucija kon pazarite i klientite koi mo`ebu ne se tradicionalni za niv, odnosno pripa|aat vo drugi industriski granki, ili im se postavuva barawe da gi zadovolat uslovite za sledlivost. Dejnosta koja }e izbere specifi~en industriski standard se soo~uva so potencijalno visoki tro{oci za odr`uvawe n a dva sistemi koga saka da gi prodade svoite proizvodi ili uslugi ili ednostavno da komunicira nadvor od svojot “zatvoren svet�. Mnogu operacii koi se va`ni za efikasnata trgovija i optimizacija na sinhirite na snabduvawe i pobaruva~ka zavisat od to~nosta na identifikacijata n a proizvodite koi se razmenuvaat, dadenite uslugi i/ili vklu~enite lokacii. GS1 sistemot pretstavuva mno`estvo na standardi koi ovozmo`uvaat efikasno upravuvawe s o globalnite, multiindustriski sinhiri na snabduvawe, so pomo{ na edinstvenoto identifikuvawe na proizvodite, transportnite edinici, lokacii i uslugi. Gi olesnuva procesite na elektronskoto trguvawe, vklu~uvaj}i go i potpolno vleguvawe vo traga (mo`nost za pronao|awe). Identifikacionite broevi mo`at da se pretstavat bar kod simboli za da se ovozmo`i elektronsko o~ituvawe na naplatnite mesta, pri priem vo skladi{tata ili na bilo koe drugo mesto kade toa se bara vo delovnite procesi. Sistemot e proektiran taka da g i nadmine ograni~uvawata koi nastanuvaat so koristewe na sistemot za {ifrirawe n a kompanijata, organizacijata ili specifi~niot sektor, kako i da ja napravi trgovijata poefikasna i sposobna da reagira na barawata na potro{uva~ite. Ovie identifikacioni broevi isto taka se koristat vo elektronskata razmena n a p o d a t o c i t e (ECom - Electronic Commerce) i globalnata sinhronizacija n a p o d a t o c i t e (Global Data Synchronisation) so {to se zgolemuvaat brzinata i to~nosta na komunikacijata. Ovoj prira~nik dava informacii samo za sistemot za numerirawe, bar kodovite i skeniraweto. Za informaciite za ECom ili GDSN, poglednete: www.GS1.org Osven {to obezbeduva edinstveni identifikacioni broevi, sistemot ovozmo`uva i dopolnitelnite informacii, kao {to se datumi „najdobro do“, seriskite broevi i broevite n a partiite, da mo`at da se prika`at vo forma na bar kod. Ova e osobeno bitno za da se postigne sledlivost.

5


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Korisnikot mo`e, sledej}i gi principite i koncepcijata na GS1 sistemot, da g i proektira aplikaciite za avtomatska obrabotka na GS1 podatocite. Logikata na sistemot garantira deka podatocite opfateni so bar kodovite sozdavaat nedvosmisleni elektronski porako i deka nivnata obrabotka mo`e vo potpolnost odnapred da se isprogramira. Sistemot e proektiran taka da mo`e da se koristi vo bilo koja stopanska granka, trgovijata ili javniot sektor i niedna promena koja se voveduva vo sistemot da ne im {teti na tekovnite korisnici. Primenata na GS1 sistemot mo`e zna~itelno gi podobri logisti~kite operacii, da gi namali tro{ocite na administrativnite aktivnosti, da go skrati vremeto za nara~uvawe i isporaka, da ja zgolemi to~nosta i da ovozmo`i podobro upravuvawe so sinxirite na snabduvawe i pobaruva~ka. Kompaniite koi go usvoile GS1 sistemot dnevno ostvaruvaat golemi za{tedi bidej}i primenuvaat isto re{enie za komunikacija so site svoi trgovski partneri, a pri toa se potpolno slobodni internata primena da ja vodat po sopstvenite pravila.

6


GS1 OP[T PRIRA^NIK

2. OSNOVI I PRINCIPI NA GS1 SISTEMOT 2.1 PODRA^JA NA PRIMENA GS1 sistemot pokriva razli~ni podra~ja n a primena, vo koi s e trgovskite edinici, logisti~kite edinici, sredstvata i lokaciite.

vklu~eni:

Ovie primeni se potpiraat vrz standardnite strukturi na podatocite so pomo{ na koi mo`at da bidat identifikuvani site relevantni edinici i nivnite podatoci. Broevite se klu~ za pristap kon bazama na podatoci i ednozna~na identifikacija na edinicite s o koja se rakuva, vo site izvestuvawa za transakciite. Broevite se ~isto identifikacioni, bez bilo kakvo zna~ewe. Site informacii koi opi{uvaat proizvod ili usluga i nivnite karakteristiki se nao|aat vo bazite na podatoci. Tie se prenesuvaat od dobavuva~ot do kupuva~ot samo edna{, pred prvata transakcija, bilo so koristewe n a standardnite poraki ili na elektronskite katalozi. Broevite predstaveni vo oblik na bar kod ovozmo`uvaat avtomatsko opfa}awe na podatocite na sekoe mesto na vlez ili izlez na edinicata. Bar kodovite voobi~aeno vklu~eni vo proizvodniot proces na mestoto n a proizvodstvo: tie ili odnapred se pe~atat zaedno so drugite informacii dadeni na pakuvaweto ili etiketata se lepi na edinicata na proizvodnata linija. Istite broevi se koristat i vo ECom porakite za da se ovozmo`i sve informacii za transakcijata vrskani za edinicata da se prenesat na partnerite na koi se odnesuvaat. Strukturite na podatocite koi se dadeni garantiraat edinstvenost {irum svetot vo ramkite na soodvetnite podra~ja na primena.

2.2 GS1 ИДЕНТИФИКАCISKI KLУЧЕВИ GS1 identifikaciskiot систем, прекu GS1 identifikaciskite kluчевi, obezbeduva Glобалeн, единствен и недвосмислен систем za идентификацијa. Сite GS1 стандарди, каkо zadol`itelni идентификаторi, vkluчуvaat најмаlku едeн од GS1 identifikaciskite kluчевi. GS1 identifikaciski kluчеви сe: Glобалeн број na трговскa единицa

Global Trade Item Number (GTIN)

Glобалeн локациски број

Global Location Number (GLN)

Сериски код na transporten kontejner Glобалeн идентификатор na повратнa амбалажa Glобалeн идентификатор na основно средствo Glобалeн број na услужen однос Glобалeн идентификатор na вidot na документot

Serial Shipping ContAIner Code (SSCC) Global Returnable Asset Identifier (GRAI) Global Individual Asset Identifier (GIAI) Global Service Relation Number (GSRN) Global Document Type Identifier (GDTI)

GTIN е број koj се користи за edinstvena identifikacija na trgovskite edinici ширuм светot.

7


GS1 OP[T PRIRA^NIK

2.2.1 GLOBALEN BROJ NA TRGOVSKATA EDINICA (GTIN) Напомена: TRGOVSKA EDINICA е било која единица (производ или услуга) за којa постои потреба за корistењe na ве}e дефиниrани информациi и na којa може da í se одреди цена или која може да се нарaчa или фактуриra vo било koj дел na било koj sinhir na snabduvawe. Идентификацијаta и озна~uvањеto so симбол na трговскata единицa ovozmo`uvaat аvтоматизацијa na maloproda`nite малопрода`nite naplatni места (niz датотекata na ценi), приемot na производite, упраvuvaweto so залteite, аvтоматско нарaчuвање, анализa na прода`bata и широк dijapazon na други delovni применi. Primeri na: канта so бојa продаdena na крајniot potro{uva~, кутија сo 6 канти na бојa, пакuвање koe сoдржи 24 кутиi од по 1 килограм |ubrovo za cve}e, мулти пакuвање сo 1 шампон и 1 регенератор za kosa.

2.2.2 СЕРИСКИ КОД NA КОНТЕЈНЕР ZA ISPORAKA (SSCC) SSCC e broj, koj se користи за ednozna~na identifikacija na logisti~kite (транспортни и/или складишни) единицi. Напомена: Логистичка единица е единица s o било koj sostav sostavena за транспорт и/или складиштење so којa потребно e da se упраvuva vo sinhirot na snabduvawe. SSCC може да се кодира so GS1-128 бар кодоt. Сo sкенирањ n a SSCC, so koј е означена сekoja логистичка единица, se оvozmo`uva sledeweto na физичкоto dvi`ewe na сekoja единицa и да í се vleze vo traga niz obezbeduvawe na вrska me|u физичкоto dvi`ewe na единицata и придружniot информациonen тeк. Тоa, isto taka, отвoра mo`nost за имплементацијa широк spektar na применata, каkо што сe синхронизiran претовар, усмерuвање n a p r a t k i t e , аvтоматски прием итn. Primeri na: кутија која sodr`и 12 fustani и 20 јакни so различni konfekciski broevi и boi е логистичка единица исто каkо и палетаta са 40 pakuvања од по 12 kanti~ki so боја.

2.2.3 GLOBALEN LOKACISKI БРОЈ (GLN) GLN e broj koj se користи за identifikacija na kompanijata или организацијata каkо правen ентитет. GLN isto taka se користи и за identifikacija na физичкиte локациi. Корistењеto na lokaciskite broevi е предуслов за ефикасeн ECom.

2.3 БАР КОД СИМБОЛОГИI Три најширoko корistенi бар код симбологиi vo GS1 sistemot сe: 

EAN/UPC,

ITF-14,

GS1-128.

8


GS1 OP[T PRIRA^NIK

За читање на maloproda`nite naplatni mesta mo`at da se koristat само EAN/UPC бар кодовиte, доdeka vo другиte применi, каkо што сe приemot odnadvor или vo ramkite na складиштeto, може да се користи било која од ове три различni симбологиi, EAN/UPC, ITF-14 или GS1-128. Од неodamna GS1 системot voвеde две доpolnitelni бар код симбологиi: GS1 DataBar симболиte мо`at да носat dopolnitelni информациi niz (корistење na Aplikacionite Identifikatori). 2014 година е најаvена каkо rok кoga сite trgovski partneri }e bitat osposobeni овaa симбологиja da ja користat vo отвореноto оpкружуvawe. Glобалноto приfa}ање na GS1 DataBar-ot е процес koi е vo тeк. Детаlнi информациi можете да наjdете на: http://www.GS1.org/productssolutions/barcodes/DataBar GS1 DataMatrih -mo`at да se кодираat сite GS1 aplikaciski идентификаторi. Se smeta deka GS1 DataMatrih e kluч за pogolema употребa na GS1 стандардite vo sinhirot na na snabduvawe vo здравствoto. Детаlнi информациi za GS1 DataMatrih http://www.GS1.org/docs/barcodes/GS1DataMatrih/ Introduction_and_technical_overview.pdf

можете

да

наjdете

на:

Sovet za избор даden е vo секцијa 6.4, Избор na Bар Kод

2.3.2 EAN/UPC EAN и UPC симболиte мо`at да се ot~ituvaat od pove}e nasoki. Tie мораat да се користat kaj сite единицi koi }е се скенираat на maloproda`nite naplatni mesta а мо`at да се користat и на други трговski единицi. Слика 2-1 EAN/UPC симболи

EAN-13

UPC-A

EAN-8

UPC-E

2.3.2 ITF-14 Корistењеto na ITF-14 (Interleaved Two of Five) симбологијata е ограничено на баркодирање na identifikaciski broevi na trgovskite edinici koi НЕ пominuvaat прекu малопрода`ni наплатни места. Оваa симбологија е погодна за директнo pe~atewe на branoviden karton. Slika 2-2 ITF-14 simbol

9


GS1 OP[T PRIRA^NIK

GS1-128 симбологијаta е варijanта na Code 128 симбологијata. Ексклузивнata лиценцa за nejzino корistење ja има GS1. Не e намеnеtа за читање на единиcite koi пominuvaat niz малопрод`ni наплатнi места. GS1-128 може да кодира GTIN и dopolnitelni podatoci so корistење na GS1 апликаciskite идентификаторi. Slika 2-3 GS1-128 simbol

2.3.4 GS1 DataBar GS1 DataBar е semejstvo na линеарнa симбологија. GS1 има ексклузивнa лиценцa за nejzino корistење. Vnimanieto osobeno }е биde naso~eno kon озна~uvање na свежиte производu и њиvnoto скенирање на maloproda`nite naplatni mesta. 2014. година е најаvена каkо rok koga site trgovski partneri }e биdat оспособени овaa симбологијa da ja користat.

Slika 2-4 GS1 DataBar omnidirekcionalen

2.3.5 GS1 DataMatrih GS1 DataMatrih е варijanта na ISO верзијata na ECC 200 Data Matrih. FNC1 знакot на првata позицијa obezbeduva компатибилност сo GS1 системоt. GS1 DataMatrih може да кодира GTIN и dopolnitelni podatoci so корistење n a GS1 апликаciskite идентификаторi. Vo momentov sе примеnuva за бар-кодирање na GTIN (и доpolnitelnite podatoci) на мали единицi vo здравствоto. Слика 2-5 GS1 DataMatrih симбол koj кодира GTIN и сериски број (AI (21))

Podетаlнi информациi za GS1 DataMatrih можете да наjdете на http://www.GS1.org/docs/barcodes/GS1DataMatrih_Introduction_and_technical_overview.pdf

10

:


GS1 OP[T PRIRA^NIK

3. ИДЕНТИФИКАЦИЈА NA ТРГОВСКИTE ЕДИНИЦI TRGOVSKA EDINICA sе дефиниrа каkо било која единица (производ или услуга) за којa постои потреба за корistење na ве}e дефиниrani информациi и na којa може d a s e одреди цена или која може да се нарaчa или фактуриra vo било koj дел na било koj sinhir na snabduvawe. Оваa дефиниција gi vklu~uva сite што имаat odнапред дефинисrani карактеристикi од сuровинite до готовиte производi vklu~uvaj}i gi и услугite. Trgovskite eдиницi се нумериraat s o GTIN so корistење na четири структурi na podatocite: GTIN-8, GTIN-12, GTIN-13 i GTIN-14. Избор na структурata na podatocite зависи од природata n a единицata и улогata vo корисничкиte применi. Glавна прimena GS1 sistemot е z a идентификација maloproda`nite единицi т.e. единицi koi }е bidat скениранi на maloproda`nite naplatni mesta. Мо`at da се идентификuvaat сo GTIN-13 (или GTIN-12 ) број. Ако сe so mali dimenzii, s e користи GTIN-8 број (или GTIN-12 без воде~ki нулi). Од јануарi 2005. годинa северноамериkanskite корисници gi приfa}aat GTIN-13 идентификациskite броевi и EAN-13 бар кодовite. Преd тоa, од компаниite koi stokata ja продавале на америkanskiot и канадскiot pazar se baralo да ja користat GTIN-12 структурata na podatocite предстаvенa so UPC-A или UPC-E симбол. Trgovskite edinici koi mo`at da se prodavaat vo razli~ni merki познатi сe каkо Trgovski edinici so promenliva merka (на пример, prethodno spakuvано ovo{je, zelen~uk или месни производи koi se prodavaat по тежинa) и zа таквite Trgovski единицi va`at посебнi правила opi{ani vo секцијata 9, Trgovski edinici so променlivi мерki. Посебнi правила постојat и за кnигite, серискite публикациi, pe~atenite музичкi дела или производi koi нe se vo слободнa прода`ba. Овиe специјални случаi сe обраboteni vo секцијata 10., Специјални случаi. Trgovskite edinici koi ne se prodavaat niz maloproda`nata mre`a mo`at da se ispora~uvaat vo разни облици: кутиi, сандaци, покриeni или zamotani палетi, гајбi сo {i{iwa, итn. Таквite единицi mo`at да се identifikuvaat на некoj од следnive начинi: • доделuvawe na специфичen GTIN-13 или GTIN-12 број; • алтернативно, s o доделuvawe na GTIN-14 број koi se формира од индикаторite (mo`na вредност од 1 до 8) и бројot koi е додеlен na trgovskata edinica sodr`анa vo pakuvањeto. Овa решеnie е mo`no само за хомогенo групиrawe na стандардниte na trgovski edinici, kade сite единицi vo pakuvањeto идентичнi.

11


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Slika 3-1 Primeri za numerirawe so GTIN

или: GTIN-14: 15412150000151

или: GTIN-14: 25412150000158

или: GTIN-13: 5412150000161

GTIN-13: 5412150000154

или: GTIN-13: 541215000017

Напомена: Овиe Primeri na g i по`uvaat dvete решenija за нумериrање.

3.1 GTIN СТРУКТУРI ZA НУМЕРИRАЊE Даdni сe четири структурi na podatocite за GTIN. GS1 компаниски префикс

GTIN-13 структура na podatocite

GTIN-12 структура na podatocite

N1

N 2 N 3 N 4 N 5 N6 N7 N 8 N 9 N 10 N11 N12

UPC компаниски префикс

N1

GTIN-8 структура na podatocite

N2 N3

N4

N5 N6

GS1 компаниски префикс N1

N7 N8

GTIN-8 префикс

N1

GTIN-14 Структура na podatocite

Референца na edinica

N2 N3 N4

N5 N6

12

N2 N3 N4

Kontrolen broj N 13

Референца n a edinica

Kontrolen broj

N9 N10 N11

N12

Референца n a edinica

Kontrolen broj

N5 N6

N7

N8

Референца na edinica Kontrolen broj N7 N8

N9 N10 N11 N12 N13

N14


GS1 OP[T PRIRA^NIK

3.1.1 GS1 Kompaniski prefiks GS1 компpaniite образуvaat GS1 префикс koj Globalnata GS1 O r ga n i za c i j a g o додеlуva n a сekoja националнa или pove}eнационалнa) GS1 организацијa. Тоa не значи дekа единица e произведена или дистрибуирана vo земjata n a којa префиксot e додеlен. GS1 префикс само ja озна~uvа организацијata ~lenka која go доделила бројot na компанијata. GS1 kompaniskiot broj e broj koj слeduva po GS1 префиксot i go додеlуva надлежнаta организација члeнka. GS1 префиксot и kompaniskiot broj g o образуvaat GS1 компанискиot префикс. Генерално, s e сoстои од 6 до 10 цифрi, vo зависност од потребаta na компанијata. 3.1.2 Референца na единицata Референца na единицata има voобичaeно 1 до 6 cifri. Предстаvuvа број без zna~ewe, odnosno индивидуалнite цифрi vo бројot не се односuvaat nutu na edna класификацијa, нитu носat некoja специфичнa информацијa. Најпрост начин za доделuvawe n a референцa n a единица е секвенцијалniot, т.e. 000, 001, 002, 003 итn. 3.1.3 Kontrolen broj Kontrolniot broj е последnаta (крајhа десна) цифра na GTIN-ot. Se presmetuva vrz базa na остаnatite cifri vo бројot и se користи za da потврди даli е бар кодot исправно скениран или да e brojot исправно сoстаvен. 3.1.4 Индикатор Se koristi само vo GTIN-14 структурata na podatocite. Има вредност од 1 до 8 за Trgovskite edinici so фикснo количestvo. Вредностa 9 има посебнa наменa за Trgovskite edinici s o променlивo количestvo (пogleдnete vo секцијata 9, Trgovskite edinici so promenlivi мерki) а вредност 0 се смeta za цифрa за dopolnuvawe која не GO MENUVA број сам по себe. Најпрост начин за доделуvawe n a индикаторite е секвенцијalen, t.e. 1, 2, 3 -за сekoe групиrање na trgovskite edinici. Predupreduvaweње! Бројot мора zadol`itelno да се користи vo Подаtoциte не смеat да се обраbotuvaat vrz базa na некоj дел n a GTIN-ot.

целост.

Vo prodol`enie e прика`ана структураta na podatocite na GTIN-13. Kомпанискite префиксi g i додеlуva GS1 Makedonија, организација надлежна за доделуvawe na identifikaciski kluчевi vo Makedonија:  GS1 компанискиot префикс (првиte 7 до 10 cifri) koi GS1 Makedonija gi dodeluva n a kompanijata ~lenka, корисник na sistemot. GS1 kompaniski префикс go soчинuvaat: – GS1 префикс (првite три цифрi), koј за GS1 Makedonija e 531 и 13


GS1 OP[T PRIRA^NIK

– kompaniskiot broj (4 до 7 cifri)  Референца na единицata (2 до 5 cifri) коj компанијаta корисник na GS1 компаниskiot префикс go dodeluva na трговskite единицi.  Kontrolen broj (последnata цифра vo структурata) presmetana spored GS1 алгоритaм. Na ovoj начин na доделuvawe n a GS1 компаниskiot префикс оvozmo`eni сe 4 вidovi na структурi за GTIN-13 (прика`ani vo slednata табелa) сo капацитет за озна~uvање до 100, 1.000, 10.000 или 100.000 razli~ni trgovski edinici.

GS1 kompaniski префикс GS1 Nacionalen Префикс

Kompaniski broj

Референца na единицata

531 531 531 531

FFFF FFFFF FFFFFF FFFFFFF

AAAAAA AAAAA AAAA AAA

Kontrolen broj

K K K K

3.2 КОЈ Е ОДГОВОРEН ЗА НУМЕРИRАЊЕ NA ТРГОВSKITE ЕДИНИЦI 3.2.1 Општo правило За доделуvawe na GTIN одговорна е компанијаta која е sopstveник na спецификацијata na производot без оgled на тоa kaде и коj гo произвеl. Po za~lenuvaweto vo националнata GS1 организацијa за нумериrање ова компанија добиvа GS1 kompaniski префикс, koj служи исkluчиво за nejzina употребa. GS1 kompaniski префикс не може d a се продаde, изнајми или дade, kako целina или делимno, на корistење n a другa компанијa. Напред sпоменatata компанија може да бiде: • Proizvoditel или dobavuva~: Ако компанијаta e самаta proizvoditel или држи производstvo na тоj производ vo некојa другa земja и go продаva под заштиteno име чиј sopstvenik e proizvoditel или dobavuva~. • Увозник или трговeц на golemo: Ако компанија увозник или трговeц на golemo има производ произведен vo некојa земja и g o продаva га под заштиteno име koe припа|а n a компанијata. Ако увозник или трговeцot на golemo napravi promena na производot (на пример izmena na pakuvањеto na artiklot). • Продава~ на мало: Ако продава~ot на мало има производ произведен vo некојa земja и g o продаva га под s v o e t o заштиteno име. 14


GS1 OP[T PRIRA^NIK

3.2.2 Isklu~oci • Ако единицata nema иницијално додеlен GTIN, увозникot или посредникot може, на barawe n a своite клиентi, да додели привремен GTIN. Мe|utoa, пожеlno е proizvoditelot да додели број. Od другa странa, prodava~ot на мало може d a додели интерeн број, за корistење vo продавницata, n a ониe единицi koi u{te немаat додеlen GTIN. Овaa методa е опи{ana vo секцијata која се однesuva на интерноto компаниско нумериrање vo секцијata 10., Специјални случаи. • Na edinicite без за{titеno ime (немаat за{titено име, нe se под приватнa лабелa или сe генеричкi единицi) GTIN dodeluva proizvoditelot. Razli~ni proizvoditelи mo`at da proizveduvaat единицi koi na na potro{uva~ite im изGlедаat исто па mo`no e единицite koi изGlедаat исто da имаat различni GTIN broevi. Kompaniite koi trguvaat so такви производи мораat да g i оргаniziraat своite softverski апликациi (на прiмер програмite за допolnuvawe) vo soglasnost сo овaa појавa. Primeri na za такви единицi сe пластични podmetnuva~i za ~a{i, све}i, чашi итn. Predupreduvawe: Nekoi kompanii proizveduvaat истi артиклi vo разни zemji или vo разни фабрикi. V o овоj случај, GTIN-ot треба да се dodeluva od централat и so nego da упраvuva една од компаниite od групata или eden nejzin произвоdsven деl.

3.3 [TO TREBA DA SE ZEME PREDVID PRI DODELUVAWE NA BROEVI NA TRGOVSKITE EDINICI Посебeн единствен GTIN се bara sekoj пaт koga единицаta се razlikuva по било koja odnapred definirana karakteristika а разлика е значајна за trgovскиit процес. Овa подразbira дekа na sekoja варijanтa мора da se додели razli~en број sekoga{ koga se javuva разлика која на било koj начин e о~iglедна и значајна за некоj od партнерite vo sinhirot na snabduvawe, за крајniot potro{uva~ или малопрода`niot куpuva~. Штo }е се подразbira под о~iglеднa и zna~itelna вариацијa може да се razlikuva од sekror do sektor. Seпак, постојat правила која треба da se по~ituvaat. Основнi карактеристикi na trgovskite edinici сe: 

Назив na производot, за{titено име и опис na производot

Vid na trgovskite edinici и вариjантi

Димензиi и начин na pakuvањe

Нето количина производot

Ако е TRGOVSKATA EDINICA групиrана, бројot na основни единицi koi se sodr`at vo pakuvањeto и nivnata поделbа vo pomali pakuvања, начин na групиrawe (кутија, палета, бокс палета, раmна палета itn.).

So oвa листаta не e исцрпена. 15


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Компанијаta, одговорна за доделуvawe na броevi na единициte, мора da obezbedi na сekoja trgovska edinica da ѝ одговара eden и само eden GTIN. Bidej}i се дефиниraat edna{, GTIN-ovite n a Trgovskite edinici не смеat da se menuvaat, сé доdeкa карактеристикite na tie trgovski edinici не променat. Pogolema модификација n a едen од основниte елемента koi ja карактериziraat trgovскata единицa, генерално води до променa n a бројot. Primeri na:  Dodeluvawe na нов GTIN: нето zafatnina n a минералa водa zgolemena od 0,25 на 0,33 литri;  Задржuвање na ист GTIN: бојаta na етикетata na {i{eto сок промеneta e od svetlozelena vo temnozelena. Генерално, за производite kade е важeн датумot, s e baraat razli~ni broevi na trgovskite edinici. Primeri би билe: различnа godina na berba na grozjeto kaj винoto, годишni издаnija n a пatna мапa, godi{ni vodi~i, календари, роковници. Сиte tie pretstavuvaat различni trgovski edinici. GTIN za групиranite trgovski edinici мора sekoga{ да се промени ако се измени GTIN na sodr`аниte единицi. Треба da se napomene deka:  Ценаta не e битeн критериум за променa na GTIN-ot оsven koga taa se pe~ati директно на trgovskata edinica  Националниte, regionalni или me|unarodnite прописи mo`at da se применat и имаat предност vo однос на овa правилo. На пример, vo некoи сектори каkо што е здравствоto, прописиte или другиte barawa mo`at da диктираaт било која промена на trgovskata edinica da bara нов GTIN. Детаlнite правила za промениte или задржuвањeto na истiot GTIN vo razli~ni ситуациi vo raboteweto se наo|aat на www.GS1.org/GTINrules. Туka сe даdeni и детаlnoto образложеnie и последицite dokolku не се по~itуvaat даdenite правила. 3.3.1 Конфигурација na pakuvањаta Едно pakuvање na trgovskite edinici може да sodr`и друго pakuvање. Sekoe ниво na trgovskite edinici мора да има свој sopstven GTIN: GTIN-13, GTIN-12, GTIN-8 или GTIN-14, зависно од тоа да ли се раboti za maloproda`na единицa или не. Kompaniite, при изборot, разgleduvaat какви сe barawata и niz koi каналi }е се prodava производot. Следnata шема gi прика`uva опциite za избор n a број.

16


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Слика 3-2 Упроstена шема за избор na vidot na GTIN

Слика 3-3 Primeri na нумериrawe GTIN GTIN-13: 5412345000013

GTIN-13: 5412345000433

GTIN-13: 5412345000693

GTIN-13: 5412345000259

3.3.2 Корistење na GTIN GTIN единицite важи bez ogled на zemjata kade единицаta се продаva. GTIN-ot е независeн од ценata и начинot na snabduvawe. GTIN e broj koi se појаvуva vo каталозиte, листite na производi, ценовнициte, на документиte или порakite koi se размеnuvaat vo трансакциite (nara~ka, отпремница или otpremnica и фактура). GTIN се dodeluva и na услугаi koi mo`at да се фактурaat, каkо што сe транспорт или складиштење за smetka na купuva~ot, итn.

17


GS1 OP[T PRIRA^NIK

3.3.3. Единицi сo odnapred odredena cena Тргuвањеto so производи сo odnapred дефиниrанa ценa не се препорaчуva, bidej}i тоa bara комплексно одржuвање na датотекite за trgovskite edinici vo sinhirot na snabduvawe. Ако е ценаte означена на единицata, koga taa }e se promeni, треба da se промени и GTIN-ot (so isklu~ok na производite променliva тежинa кaj koi се примеnуvaat другi правила). Напомена: Пogleдnete ja секцијata 9, Trgovski edinici so променlivi мерki.

3.4. ШТO АКО СЕ ИЗМЕНИ ПРАВНИOT СТАТУС NA КОМПАНИЈATA КОРИСНИК NA КОМПАНИСКIOT ПРЕФИКС Иако националниte ili regionalnite прописи mo`at da se применaт и имаaт предност vo однос на овie правила, следnive правила мораat да се примenuvaat сite доdeкa сe vo сoglасност сo тиe закони. Predupreduvawe: Ако компанијаta g o промени правниot статус или се промени sopstvenosta нad GS1 kompaniskiot префикс poradi pripojuvawe или спoјuvawe, националнаta GS1 организација za тоa мора да бiде izvestena vo рок од еднa годинa. 3.4.1 Pripojuvawe или спoјuvawe Организацијаta за нумериrање мора да bide izvestena za pripojuvaweto или спoјuvaweto. Правило за pripojuvawe или спoјuvawe е да spoenata компанија gi добиvа брoevite na старata компанијa. Производиte koi припоенаta компанија g i произвeduva под свој GS1 kompaniski префикс mo`at да се озна~uvаat so истиot префикс I по спojuvaweto сé доdeka компанија која ja припоila има контролa над тoj GS1 kompaniski префиксо. Dokolku saka, компанијаta која извршила припoјuvaње може да g i означи сite производi na припоenata компанијa користеj}и go nivniot постоеn GS1 kompaniski префикс. 3.4.2 Делuнo купuvawe Ако компанија купи деl na d r u g a kompanija чиј GS1 kompaniski префикс go користat и делови koi нe se купени, toga{ компанијаta која go извршила купuvaweto морa, vo ramkite na еднa годинa, d a g i промени GTIN броевite na производite na купеniot дел, a i s t o t o v a ` i и za GLN броeвite. При sostavuvawe na kopoproda`niot dogovor, treba da se zemat predvid i pravilatata коi се одnesuvaat на корistењеto na GTIN broevite na продавa~ot и остаnatite GS1 identifikaciski kluчевi. Kolku e mo`no pobrgu купuva~ot треба да zaпочне сo постепенo voвeduvawe na novi broevi, od своjot sopstven опсега na broevi, за производite чиe за{titено име g o купиl. Тaо }е мо`e да g o n a p r a v i на пример koga pakuvањеto se редизајнира или пovtorno se pe~ati. 18


GS1 OP[T PRIRA^NIK

3.4.3 Деlewe или oddeluvawe Koga компанија } e se подели на две или pove}e посебни компаниi, неопходно е GS1 kompaniskiot префикс koј биl додеlен na првобитнata компанијa да се пренесе на еднa, и само na еднa, новонастanata компанијa. Site компаниi koi остале без GS1 компаниski префикс }е мораat да pobaraat од националнata GS1 организацијa нов kompaniski префикс. Одлука za тоa која од новиte компаниi }e go зeмe стариpiot ili }e bara нов GS1 kompaniski префикс треба да се донесе такa да се миниизира бројot na изменi n a GTIN-овi. Одлукаta треба да bide деl od dogovorite so koi се успостаvuvaat новitе компаниi. Ne e потребно postojnite zalihi na артикli da бiдat повtоno numerirani. Мe|utoa, кoga некojа од одвоениte компаниi има trgovski edinici сo GS1 kompaniski префикс koi ve}e не g o поседуva, тoga{ при израbotka na новi pe~ateni етикетi или pakuvања треба да изврши пренуmeraцијa na тиe trgovski edinici so своjot sopstven GS1 kompaniski префикс. Партнерite треба odnapred da se izvestat za изменite. Odvoenite kompanii koi go zadr`uvaat GS1 kompaniskiot префикс мораat d a g o s o ~ u v a a t записot za GTIN-овite креирани vrz osnov na svojot префикс, а koi сe доdelени na edinicite na koi ve}e ne se vo nivna sopstvenost. Ne smeat да gi користat овiе GTIN-овi vo период од барem четири годинi по последnata испорaкa na stoka, идентификuванa s o овиe GTIN broevi. Компанијаta која не g o задржyва kompaniskiot префикс мора да j a информira компанијata која go zadr`uva префиксot pо датумot na последnata испорaкa na stoka сo претходнiot броj или да гарантira za датумot до кога изменаta n a бројot }е bide напраvена.

3.5. КOGА I S T I O T GTIN МОЖЕ ПОVTORNO DA SE K O R I S T I ? GTIN доdelен na trgovska edinica koja застарuва не сме сеe поново d a s e koristi за другi trgovski edinici барem u{te 48 месеци:  Po истекot n a датуmot na рокot употребa последnata оригиналнa trgovska edinica произведенa сo тoj број или испорaka na потрошачot na последnata trgovska edinica произведеna сo тoj број. Koga e vo пra{awe oblekata овoј период e skusen на 30 месеци.  Sopstvenicite na брендot b i t r e b a l o да go продolжat овоj период vo зависност од vidot na stokata и/ или правниte ramki. На пример, челичнite гредi mo`at da bidat skladirani mnogu годинi преd d a v l e z a t vo sinhirot na snabduvawe, па процесиte треба да бiдat такви да осигураat тoj GTIN deka nema d a bide корistен одреdен период na време. Slednite примерi сe za mnogu специфични производи vo сектору Zдравствo, каkо што сe рецептиte за лековi, имлантати и др., kade компанијаta која dodeluva GTIN-овi, треба да осигура GTIN broevite nema поново da se koristat доdeкa na производиte не im истекне рокot na употребa или не се заврши третманot vo коj tie se користat.

19


GS1 OP[T PRIRA^NIK

4. МАЛИ ПРОИЗВОДИ 4.1 ЕAN-8 и UPC-E бар кодови Dodeluvawe na GTIN-8 broevite е ограничена на единицite koi не mo`at da bidat ozna~eni so EAN-13 ili UPC-A бар кодоvite и gi dodeluva националнаta GS1 организација индивидуално vrz osnova na barawe. Преd da одлучи да користи GTIN-8 identifikaciski број, корисникot треба да gi razgleda (обично заедно so dizajnerot na pakuvaweto ili pe~ata~ot) site mo`ni опциi за корistење na GTIN-13 идентификациskiot број. Toa vkluчуva odgovori na pra{awata:  Може ли da се namali goleminata na симболot, t.e. da se ispe~ati so pomal фактор n a z g o l e m u v a w e , zemaj}i gi predvid миниалнite barawa за квалитет na pe~atewe na бар кодovite;  Може ли етикетаta da се промени (“етикета” значи vкупна дизајнирана површина за pe~atewe, bez ogled на тоa да ли е посебно прилепена) za da se оvozmo`i препорaчaнаta g o l e m i n a n a стандардno otpe~ateniot EAN/UPC симболot. На пример: редизајнирање na етикетata, zgolemuvawe na goleminata (посебно кoga postojnata етикета мала vo односу на површинata na pakuvањeto) или корistење dopolnitelni етикетi.  Може ли da се koristat скраtени симболi. Skраtен симбол (симбол so нормалнa {iro~ina, no скраtен по висинa) може се koristi само ако ne е mo`no da se ispe~ati симбол vo пolna golemina. Скраtuvaweto ja исkluчуva mo`nosta симболot да се чита vo poвe}e nasoki. Симбол сo претеранo скраtuvawe nema d a bide ни од каквa практичнa корист. Na kориснициte koi razmisluvaat za ovaa опцијa im se сovetuva да se k on sulti r a a t so sv o i te k up uva ~ i za da se postigne prifatliv kompromis.

4.2 Употреба na GTIN-8 број дозвоlена е само: Koga EAN-13 бар код симбол, i z раbotен vo baraнata golemina vrz основa na студиite za квалитетot na pe~ateweto, nadminuva od 25% површинata n a n a j g o l e m a t a стране n a ispe~atenata етикетa или 12,5% od vкупнata површинa за pe~atewe. Koga е површинаta na најgolemata странa na ispe~atenata етикетa pomala od 40 cm² или koga е vкупнаta површина за pe~atewe pomala од 80 cm². На цилиндрични производи сo пречник pomal од 3 cm. За малi производi за северноамериkanskiot pazar, за образовање na UPC-E симбол se koristi UPC kompaniski префикс koi zaпочnuva so нулa (0). Дистрибуцијаta na овиe kompaniski префиксu vo овоj опсег е ограничена само на дока`anite потребu (t.e. за предметi чие pakuvање не vkluчуva довоlno расположиv простор да допу{ти корistење na друг симбол). 20


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Na kомпаниuite сo овиe префикси се препорaчуva економично da упраvuvaat so овie своi ограничени ресурси. Техничкиte Детаlи za UPC-E предстаvuvawe na GTIN-12 broevite опи{ани сe vo Прилогot А.2., GTIN-12 identifikaciski broevi vo UPC-E симболot. Остаnatite Детаlи достaпни сe на www.GS1us.org

5. ОБРАBOTKА na GTIN-ot 5.1. SODR@INA NA БАЗATA NA ПОДАТOCI GTIN је единствен identifikaciski број за trgovskata edinica. Оваa единственост е постигнaта so применa na било koj од четириte структурi na podatocite опи{ani vo poglavjeto 3.1. -GTIN структурi na немериrawe. Зависно од конкретнata употребa, GTIN структураta може да bara фикснa dol`ina и воде~ki нулi. V o prodol`enie sleduva eden пример: Слика 5-1 GS1-128 симбол

GTIN е kluч за пристaп kon сиte подаtoci koi se однeсuvaat на oddelna trgovskata edinica којa se идентификуva и koi сe смеsтени vo датотекаite или трансакциskite порaкi. Потребно е da se формираaт вrski me|u поvrskaниte trgovskite edinici. Тоa сe vrski me|u sekoja единицa и na site trgovski edinici vo koja t a a се sodr`и (на пример me|u лименкata сo sok, кутијata од десет лименки sok и палетata од 24 кутиi по 10 лименки). Ово im ovozmo`uva na kupuva~ite да gi контролiraat своite zalihi, процесot na нарaчyвањe и да napravat sporedba na продаda`bata на касata сo бројot na единицi koi сe примeni или gi имаat на залiha.

5.2. ПРЕНОS NA ИНФОРМАЦИI ZA ПРОИЗВОДOT Prenosot na информациi za proizvodot е mnogu важeн ~ekor vo односite me|u испорa~atelot, купuva~ot и site ostanati учесниci. Оvie informacii се користat vo широк опсег na процесi vo ramkite na sinhirite n a pobaruva~ka и na snabduvawe. Mnozinstvoto процесi не може коректно да се одвиvаat dokolku не се располаga сo ispravni подаtoci za единицata; пример е koga касиeр скенира производ, а на екранot се прикажuva непознат артикал. 21


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Поkraj тоа постојat и мnogu други процеси каkо што сe наra~uвање, фактуриrање, operacii vo складиштe за koi е неопходно да се имаat исправнi информациi za edinicite. Zatoa, поkraj физичкiot тeк n a stokata неопходeн e и тeкot na информациite me|u trgovskite партнерi. Треба да се пренeсuvaat sîopfatni информациi каkо што сe:  име na dobavuva~ot и GLN na kompanijata,  датум na применata (датум од koga trgovskite partneri mo`at да ja користat информацијata),  GTIN na trgovskite edinici,  потпolн опис na производite за ECom порaкite или за документite na трансакциjata и скраten опис за smetkata на касa, физичкite карактеристиki na производot vklu~uvaj}i gi димензiite, нето тежинata, опис na razli~nite стандарднo групиrani трговski единицi, vklu~uvaj}i g o i бројot na оddelnite единицi vo pogolema трговska единицa,  GTIN broevi доdelени палетизацijata,

na edinicite,

опис na палетata или шемa na

 GTIN и количestvo na единицi od ponisko ниво (ако постои).

5.3. КАКО ТРЕБА DA SE РАЗМЕNUВАAT ИНФОРМАЦIITE Најпогодna методa за разменa n a

информациu сe ECom порakite koi g i pra}a dobavuva~ot na site kupuva~i и централниot електронски каталог (синхронизација na podatocite). Vo dvete методi, podatocite vграdени vo стандарднite poraki се pra}aat avtomatски. Ако овiе алтернативi ne se на располагањe, може да се користи nadvore{en izvor-nosa~ na podatoci (дискета, usb, cd i sl.) сo стандардни poraki, а nema nitu toa na располагањe, toga{ мора да се креира hartien документ koj sodr`и различni карактеристикi и условi za набавкa na производite.

5.4. KOGA ТРЕБА DA SE КОМУНИЦИРА Одреdен број naактивности е од суштинскa важност za da se обезбеди прецизна размена информациi za GTIN-ot дolж sinhirot na snabduvawe. Тоa obezbeduva to~ni i a`runi podatoci vrskaни за било koj скениран бар код. Овa е osобeно важно за единицite koi se скенираat на maloproda`nite naplatni mesta kade nemaweto na to~ни podatoci може da има правнi последицi. Doговор me|u партнерite треба да vkluчи и odreden временски период vo ~ii ramki }е се разменat информацiite. 22


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Комуникацијаta za GTIN-ot е битна vo slednite прика`ани случаi. Информацијаta мора d a bide ispratena преd da се укаже потреба за nea, za mu ovozmo`i na trgovskiot partner довоlno времен да јa обраbotи. 1. Нова trgovска vrska. Сиte GTIN broevi na производite vklu~eni vo новata trgovскa разменa треба да бiдat isprateni сo придружени podatoci n a trgovskiot partner. 2. Нова единица vo асортиманot GTIN-оt треба сeкако да се пренесе за време n a првiot контакт сo kupuva~ot. 3. Нов доdelен GTIN. Ако измена у производу bara нови број, trgovскиot партнер mora da se izvesti za новiot GTIN истовремено koga се izvestuva za променata n a производot. Информацијаta мора да се пренесе преd stokata da се испорa~a. 4. Промоцii сo razli~ni GTIN-ovi. Мnogumina продавa~i на мало odnapred планираat промоцијa na посебни понудi. Na sпецијалnite понудu често im претходи регистрациska процедура, vo koja основно e партнерot odnapred да се обавести za GTIN broevite. Препорaка е овa да се napravi што е mo`no пorano, при првiot контакт koi se однeсuva на посебнata понудa. 5. Привремена замена единицata сo poinakov GTIN од voobi~aeniot. Ако proizvoditel испорaчуva единицa са razli~en GTIN од оnoj koj trgovскиot партнер g o очекуva, od било koja pri~ina, основно е новиot GTIN da bide vnesen на време vo базata na podatoci. 6. Попolnuvawe na полицite. Mo`no е раbotnikot pri попolnuvawe na полицite стави на полицa единицa која има poinakov GTIN, а koj u{te ne e vlezen vo bazata na podatoci. Раbotnicite на popolnuvawe na policite треба sekoga{ да испитаat да ли е GTIN-ot на единицata ист каkо toj на полицata. Ако ne e, тoga{ liceto одговорнo за bazata na podatoci vo продавницata мора да ja vnese променata.

6. ОЗНАЧUВАЊЕ СИМБОЛ TRGOVСКI ЕДИНИЦI 6.1. КАРАКТЕРИСТИКI NA БАР КОДОВITE Постоjat неколкu начинi да се пostavi бар код на единицa и тоa:  Интегриrање na бар кодot vo дизајnot na pakuvањeto  Dиректно pe~atewe на pakuvањeto  Лепewe na odnapred ispe~ateni етикетi

23


GS1 OP[T PRIRA^NIK

6.1.1. Golemini Бар кодовиte mo`at da се pe~atat vo razli~ni golemini. Изборot na goleminata зависи од условite na pe~ateweto. Мал бар кодovi mo`e da se koristat ако е добар квалитетot na pe~ateweto и на квалитетнa подлоga. Не може произвоlno da se бира goleminata na симболot za da se задовоli odnapred одреdен простор на pakuvањeto. За sekoj vid na бар код, goleminata може да варира me|u миниалнata и максималнata. За директнo pe~atewe, goleminata се odreduva после тестot na pe~ata~ot. Опремаta која формира бар кодовi од to~ки или матрицi не може да произведе бар кодовi so site golemini na опсегot. Vtor фактор koj треба da se zeme predvid za раzgleduvање koga се одлучуva za goleminata na бар код симболot е оpкружењеto vo koe toj }е се скенира. Симболиte намеnеtи z a применa vo малоproda`ba mo`at da bidat мали колкu доzvoluva квалитетot na pe~ateweto, доdeкa бар кодовиte за магацинскi uslovi na upotreba треба да бidat довоlno golemi да дозвоlat скенирање od прteватlиво растојаnie (на пример koga оператoрot врши скенирање ka~en na виlушкар). До 1999 godina, na goleminata бар кодot vo GS1 sistemot бe{e израzена niz фактор na zgolemuvawe (умножавање na теоретскиte, идеални вредности na {iro~inata и висинata). Тоa претpostavuva{e фиксeн однос me|u H-димензijata na симболot (negoviot најtesen елемент) и negovata висинa што не важи за nekoi od симбологiite. Poradi toa, терминot “Фактор na zgolemuvaweto” vo GS1 Општиte спецификациi e замеnеt па goleminata na бар кодot e дефиниrана s o odreduvawe na миниалнata, цelнa и максималнata H-димензija за sekoja симбологијa, зависно од применata za koja симбол }е се koristi. Minimalnata viso~ina симболot мора d a се po~ituva. Треба da se знаe дekа pogolema viso~ina симболot резултира so povisok процент n a оt~ituvawe. Goleminite за сite GS1 симбологii дефиниrani se vo GS1 Општite спецификациi, Табелi za спецификација na симболite vo GS1 sistemot. Mnogu pe~ata~i na GS1 бар код симболi séu{te go користat факторot na zgolemuvawe за специфицирање na goleminata симболite sпрема претходнa спецификациja. Zatoa, vo секцијata 6.2. za sekoja simbologoija daden e факторot na zgolemuvawe заедно са миниалнata и максималнata golemina n a сekoj бар код (vklu~uvaj}i миниалнa и максималнa висинa). 6.2.2. Мирнi зонi Сite vidovi бар кодовi moraat d a имаat мирнi зонi (светлi маргинi) преd првata linija и после последnata l i n i j a . Оваa мирна зона е mnogu значајна и мора da се по~ituva. Goleminata na површинata na мирнata зонa варира зависно од goleminata na симболot и типot na бар кодot. Било каквo dopolnitelno pe~atewe vo vnatre{nosta na мирниte зонi може d a спречи читање na бар код симболot. 24


GS1 OP[T PRIRA^NIK

6.1.2. Боi и контраст Скенериte раbotat na principot мереwe na рефлексијata. Мора d a постоi довоleн контраст me|u тeмниte linii и светлиte ме|упросторi. Мора da постои довоlна густина бојa vo liniite, za да ne se појавat празнинi. Скенериte користat зрак na црвенa светлina. Контрастot koj е довоleн за човеkovite очи може da bide недоvolen за скенерite. Бар кодовиte mo`at da se pe~atat vo razli~ni boi. Општo правило е светлite боi vklu~uvaj}i gi црвенata и portokalovata, s e s m e t a a t z a погоднi за светлite linii (ме|упросторi) и мирнite зонi. Тeмнnite бoi vklu~uvaj}i g i црнata, sinata, kafenata и зеленata погоднi сe за liniite. Смеsа na боi ne e адекватна за pe~atање na бар кодовi. Најdobro е da se koristat чистi боi. Mnogu glатка подлога може d a ja промени рефлексијata и мора d a се испита преd pe~atewe. Пroyirna оpakovka isto taka може да go namali контрастot и, ако се користи, потребно е da se испита комплетноto pakuvање. 6.1.4 Квалитет na pe~ateweto Uslovite na pe~ateweto moraat da се proveruvaat niz редовniot процес na pe~ateweto, kako не би s e vlo{ile vo однос на почетноto оцеnuвање. Постојnite razli~ni начини за оценa na квалитетot na bar kodot. GS1 организацијаta може da Vi помоgne s o сoветi. Може да се користи прост визуелeн начин. На пример so pe~atewe na даdenite димензиi vo vnatre{nosta na ramkovnite linii na ITF-14 симболot. Koga се odreduva орiiteнтацијаta na pe~atewe na bar kodot, треба zeme predvid процесot na pe~atewe. На пример, koga се користи флексографски процес, основно е бар код да се pe~ati vo nasoka na pe~ateweto, bidej}i се јаvuva “ширење” na боite. Koga се користи литографски процес, ширењеto e vоobi~aeno беzna~ajno. Vo сekoj од овиe случаi треба da se консултira pe~atarot. За информацiite za квалитетot na pe~ateweto videte GS1 Општi спецификацii и брошурata “GS1 верификација na bar kodot за линеарнite симболi” (достaпнa на www.GS1.org/docs/barcodes/GS1_bar_code_verification. pdf). 6.1.5 Место na bar kodot Кoga местоto n a bar kodot e предвидlиво, осетно се поdobruvaat продуктивностa и to~ностa na скенирањeto. Preku dоследноst na локацијata n a bar kodot се постиgnuva максимална продуктивност vo било koi услови na скенирањe.

25


GS1 OP[T PRIRA^NIK

6.1.5.1 Местo na bar kodot на малопрода`nite edinici Бар кодot, vklu~uvaj}i gi i na lu|eto читlивite broevi под (identifikaciski број), мора bide видlив и без bilo kakvi прe~ki koi mo`at да go спречat скенирањеto. Ne e дозвоlено на pakuvањe да бidat видlивi два bar koda, коi предстаvaat различnи GTIN брoevi. Овa e oсoбeно важно kaj мултиpakuvањаta, osobeno сo проysirna фолијa. Мултиpakuvањеto мора да носи посебeн GTIN број, a сite други бар кодови na производite vo negovaa vnatre{nost moraat da bidat скриени. Slika 6-1 Primeri na GTIN-ovi na multipakuvawe

Ако е единица proizvolno обvitkana, приfатlиво е pe~atewe na два или pove}e исти бар кодовi на obvivkata. Овa ovozmo`uva eden комплетeн бар код da e sekoga{ видlив. Скенирањеto е најуспешno koga бар кодot e ispe~aten на прteватlиво раmna површинa. Треба избегавати pe~atewe bar kodot окоlu rabovi или наборi, svitkuvawa, шeвова и на било koja нераmna површинa na pakuvањeto. Слика 6-2 Primeri na za proizvolno обvitkani единицi

Слика 6-3 Primeri na погрешно постаvени бар кодовi

26


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Неправилeн облик na pakuvањeto понекoga{ спре~uvа раmen (паралелeн) контакт na bar kodot сo површинata за скенирање na стационарnio скенер. Овa се однesuva на obvitkanite и блистер pakuvањаta или на испaпченite единицi. Слика 6-4 Primeri na површинi за бар код

Препорaчlиво постаvuvawe-Алтернатива На цилиндрични производи, kade nasokata na pe~ateweto доzvoluva, пожеlno е liniite da bidat normalni (вертикалнi) на осkite na цилиндрot (стил na skali) такa да линијаta so којa се скенира може да пomine preku симболot по kolku е mo`no poраmнa површинa. Овa се однeсuva на проблемite povrzani сo кривинite на edinicite каkо што сe лименкite и { i { i w a t a . Vакваta орiteнтација е zadol`itelna кaj закриvениte површинi сo мал пречник. Слика 6-5 Primeri za озна~uvањe на цилиндрични површиni

Слика 6-6 Бар код vo доlniot десeн квадрант

Правило za rab: бар код симбол не смеe d a bide poblisku од 8 мм или odale~en од 100 мм од било koj rab na pakuvањeto.

27


GS1 OP[T PRIRA^NIK

6.1.5.2 Местo na bar kodot на edinicite nadvor od малопродa`ba Минimalno barawe е на sekoja trgovскa и логистичкa единицa да се постави најмаlku eden бар код симбол. Мe|utoa, најdobro е, и se препоra~уva, да се поставat две етикетi на сoседнite странi na единицаta pakuvаwe за транспорт. На кутиi и сандaци za isporaka Dolniot крај na liniite треба da bidat лоцираnи 32 мм од природнata основa na единицata. Симболot треба да bide барem 19 мм odale~en од вертикалнite rabovi, vklu~uvaj}i gi мирнite зонi. Koga се користи ITF-14 бар кодot, nadvore{nite rabovi na левata или деснata margina n a bar kod simbolot odale~eni сe миниално 19 мм од вертикалnite rabovi n a странаta na pakuvањeto. Слика 6-7 Бар кодови на кутиi и сандaци za isporaka

На paleta етикетitе треба da se поставat такa да бар кодовиte бiдat на висинa me|u 400 mm и 800 mm од основata na единицata, и не poблиsku од 50 mm од вертикалнiot rab. Слика 6-8 Бар кодови на paleta .

28


GS1 OP[T PRIRA^NIK

На плитки podmetnuva~i и кутиi Ако е viso~inata na кутiite или podmetnuva~ite pomala од 50 мм што onevozmo`uva pe~atewe na симбол vo пolna висинa so na човекot читlивa интерпретацијa под liniite или е конструкцијаta na единицata таква да не може да се смести симбол so polna visina висини, треба da se razmisli za slednive opcii sпрема приоритетot: 1. Поставuvawe na za човекot читlивa интерпретацијa лево од симболot и тоa nadvor od zadol`itelnata мирнa зонa.

Слика 6-9 Бар кодови на плитки подмеtnuva~i и кутиi

2. Koga е viso~inata na единицata pomala од 32 mm, бар код симболot може да се постави на врvot na pakuvањeto. Vo тоj случај симболot треба да се постави такa liniite da se normalni на најкusata страницa, no не poblisku од 19 mm од бilo koj rab.

6.2 БАР КОДОВИ КОИ СЕ КОРИСТAT VO GS1 SISTEMOT 6.2.1 EAN/UPC симболи Trgovskite edinici koi se prodavaat po pat na maloproda`nata mre`a moraat da bidat ozna~eni едinstveno so EAN/ UPC симболite: EAN-13, UPC-A ili EAN-8 ili UPC-E. Овиe симболи mo`at da se koristat и за trgovskite edinici koi ne se prodavaat vo малоproda`ba. Ако uslovite na pe~ateweto и/или квалитетot na подлогata ne se адекватни бар кодot da mo`e da se otpe~ati директно на pakuvањeto, mo`at da se koristat етикетi/nalepnici сo бар код. Slednite бар кодови сe прика`ani vo номиналниte dimenzii (фактор na zgolemuvaweto 100 %) сo vklu~enи мирни зоni. Даdeni сe minimalnata и mаксималнаta golemina за sekoj vid bar kod. Видеte go Прилогot А.3, Димензiite na модулite и симболite за различnите факторi na zgolemuvawe, сo детаlna табелa na димензиite na EAN/ UPC симболite.

29


GS1 OP[T PRIRA^NIK

6.2.1.1 EAN-8 симбол Minimalna golemina: 21,38 mm h 17 mm ({iro~ina h viso~ina) Максимална golemina: 53,46 mm h 43 mm Номиналнi димензii: 26,73 mm h 21 mm H-димензија за номиналнa golemina: 0,330 mm НАПОМЕНА: Viso~inata na bar kodot е заокружена. 6.2.1.2 EАN-13 симбол Minimalna golemina: 29,83 mm h 21 mm ({iro~ina h viso~ina) Максимална golemina: 74,58 mm h 52 mm Номиналнi димензii: 37,29 mm h 26 mm H-димензија за номиналнa golemina: 0,330 mm НАПОМЕНА: Viso~inata na bar kodot е заокружена. 6.2.1.3 UPC-A симбол Minimalna golemina: 29,83 mm h 21 mm ({iro~ina h viso~ina) Максимална golemina: 74,58 mm h 52 mm Номиналнi димензii: 37,29 mm h 26 mm H-димензија за номиналнa golemina: 0,330 mm НАПОМЕНА: Viso~inata na bar kodot е заокружена. 6.2.1.4 UPC-E симбол Minimalna golemina: 21,38 mm h 17 mm ({iro~ina h viso~ina) Максимална golemina: 44,22 mm h 52 mm Номиналнi димензii: 22,11 mm h 26 mm H-димензија за номиналнa golemina: 0,330 mm НАПОМЕНА: Visinata na bar kodot e zaokru`ena. EAN/UPC симболиte mo`at da se pe~atat сo фактор na zgolemuvawe vo границi од 80% до 200%. За ефикасно читање vo било koi услови, vklu~uvaj}i и скенирање на поdvi`na lenta, треба да се користи миниmалen фактор na zgolemuvawe од 150 %. Симболot е напраvен да mo`e da се чита vo pove}e nasoki.

30


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Skratuvawe (односно smaluvawe na висинata n a симболot) j a o t s t r a n u v a mo`nosta za читањe vo poвe}e na so ki . Skratuvawe треба да bide крајno решеnie и тоa само vo случај кoga постои простор само за бар код скраtен по висинa. Kako би се заштитила мирнаta зона vo некoi производни процесi s e препорaчуva vkluчuвање vo za човекot читlиво поlе n a знакot “pomalo od” (<) и/или “ве}е од” (>) ~ii врvovi se пораmneti сo rabot na мирнata зонa. Овиe знаci преtстаvuvaat “iндикаторi na мирнata зонa”. 6.2.2 ITF-14 симбол

За kompaniite koi sakaat да pe~atat бар код директно на картонot, а osobeno на branoviden картон, најпогодen е ITF-14 симболot poradi pogolemi толеранција при pe~ateweto. Mo`no е предpe~atewe или директнo pe~atewe so pomo{ na “termal transfer” или “ink-jet” pe~ataчi. НАПОМЕНА: Оваa шема ne e намеnеtа да се користи каkо основа за мерење. Димензiite dadeni vo prodol`enie не gi vklu~uvaat ramkovnite linii. Minimalna golemina (50%): 71,40 mm h 12,70 mm ({iro~ina h viso~ina) Максимална golemina (100%): 142,75 mm h 32,00 mm Номиналнi димензii: 142,75 mm h 32,00 mm H-димензија за номиналнa golemina: 1,016 mm За ефикасно читање vo било koi услови, vklu~uvaj}i и скенирање на na podvi`na lenta, ITF-14 симболot треба да се pe~ati сo фактор na zgolemuvawe близу 100% доdeкa миниалнiot фактор na zgolemuvaweto e 50%. 6.2.3 GS1-128 симбол

31


GS1 OP[T PRIRA^NIK

GS1-128 ima променlивa dol`инa и зависи од бројot n a знaci koi se кодираat, од типot znaci koi se кодираat и од H-димензiite (која j a odreduva целокупнata golemina n a симболot). За даdenata dol`ina na podatocite, goleminata n a симболot е промеnlива vo ramkite na границite za da se прилагоди k o n квалитеtot n a razli~nite процесима n a pe~atewe. Симболot е напраvен да може да се чита двоnaso~no na фиксни или поdvi`ni скенери. Засновани на номинални dimenzii (H-димензија: 1 mm), GS1-128 симболиte mo`at да се pe~atat сo фактор na zgolemuvawe vo границi од 25 % до 100 %. За ефикасно читање vo било koi услови, vklu~uvaj}i и скенирање на поdvi`na lenta, треба да се користи миниmалeн фактор na zgolemuvawe од 50%. НАПОМЕНА: H-димензија е специфицирана s o {iro~inata нajtesniot елемент vo бар код симболot. Оваa {iro~inaварира од еднa до другa симбологija.

6.3 РАЗGLEDUVAЊЕ NA КОРISTEWETO NA RAZLI^NA СИМБОЛОГИЈА GS1-128 симбологија поред GTIN-ot може да кодира и podatoci. Ако, od bilo koja pri~ina, постои потреба за pe~atewe na dopolnitelna информација поkraj GTIN-ot (сериски број итn.), а TRGOVSKATA EDINICA е ве}e означена so GTIN кодиран vo EAN-13, ITF-14 или GS1-128 симбол сo апликацionen идентификатор (01), тoga{ е mo`no да се примени: • Етикета сo dopolnitelna informacija vo облику na GS1-128 симбол каkо додатoк na претходно постаvенiot симбол. Сиte симболи треба да бidat хоризонтално пораmneti. • Етикета која gi покрива postojnite симболi. Идентификациskiot број (GTIN) предстаvен s o првобитниpt симбол мора да се pe~ati на етикетata, сo другиte избрани атрибути na podatocite, најdobro s o спojuvawe vo GS1-128 симбол.

6.4 ИЗБОР NA BAR KODOT Нумериrање n a единица и физичка прimena n a bar kod сe две посебнi operacii. Сosema е mo`no разlni~ni kompani тоa da go pravat на razli~ni места. Sopstvenikot na праваta на имеto na производot voobi~aeno доdelva broj na единицata, а proizvoditelot гo примеnuva на pakuvањeto. Isto taka е mo`no da se нумериra единицa без применa n a bar kod. Овa се јаvuva koga navistina неvozmo`no да се примени бар код, на пример на mnogu ситни козметичк производи, или за единицa потрошuva~ na струјa, товар na песok итn. Тoga{ е mo`no da se koristat броevi vo електронски poraki ECom.

32


GS1 OP[T PRIRA^NIK

При изборot me|u razli~nite симбологи корисникot треба да gi zeme predvid следnive fakti: • Расположив простор на единицata која се озна~uvа so бар кодоt.  Vid na информацija која се озна~uvа so бар кодоt: само GTIN или GTIN и dopolnitelni информацii (атрибути).  Оперативнi условi vo koi бар кодot }е се скенира: малопрода`но наплатно место или општа дистрибуција (на пример полицi vo магацинot). So razli~ni GS1 identifikaciski broevi mo`at да се предстаvat специфични бар код simboli: Табела 6-1 GS1 identifikaciski broevi предстаvени s o специфични бар код simboli Broj GTIN-8

GTIN-12

GTIN-13 GTIN-14

Se pretstavuva so simbolot EAN-8 UPC-E* UPC-A ITF-14 GS1-128 *Само извесни броеви, (видетe секцијa 4, Мали pроизводи). EAN-13 ITF-14 GS1-128 ITF-14 GS1-128

Одреdени симболи mo`at да се користat за озна~uvање само na одреdенi vidovi единицi: Малi малопрода`нi единицi EAN-8 UPC-E

Општi малопрода`ni единицi UPC-A EAN-13

Eдиницi koi ne se nameneti za малопрод`ba ITF-14 GS1-128

НАПОМЕНА: GS1 DataBar и GS1 DataMatrih mo`at да go кодираat било кој вid na GTIN. За pove}e detali видетe: http://GS1.org/docs/barcodes/GS1_DataMatrih_Introduction_end_technical_overwiev.pdf http://GS1.org/productssolutions/barcodes/DataBar * Problem so kvalitetot koga se pe~ati GS1-128 na branoviden karton. ** GS1-128 mo`e da gi kodira podatocite dodadeni kon GTIN-ot, kako i samiot GTIN. 33


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Ovaa {ема }е im pomogne na кориснициte да извршat избор me|u опциite. Slika 6-10 [ema na izbor na bar kod

34


GS1 OP[T PRIRA^NIK

7. АПЛИКАCISKI ИДЕНТИФИКАТОРИ (AI) GS1-128 simbologijata е mnogu флексибилна симбологија. Дozvoluva преtстаvuvawe na podatocite so промеnlивa dol`инa и ovozmo`uva кодирање n a неколкu информациi vo едen бар код симбол. Овa се vika спojuvawe. Апликаciski идентификатор е поlе од два или pove}e znaci koi se наo|a на почетokot na низаta na елеменti. AI сe префикси koi единствено go identifikuvaat значењеto и форматot na поleto na податokot koi se наo|a zad AI. Podatocite koi следе po AI mo`at d a opfatat алфабетскi и/или нумеричкi знаci so било koja dol`инa до триесет znaci. Поliwata na podatocite сe или so фикснa или so промеnlивa dol`инa, зависно од AI. Podatocite za атрибутиte се odnesuvaat на trgovskata edinica и немаat значење ако сe издвоени. Tie mo`at da bidat предстаvени s o GS1-128 симбол, користеj}и AI. Постои grupa na AI за атрибутite каkо што сe тежина, површина или zafatnina. Атрибутиte за мерkite koi mo`at da se prodavaat, se koristat на trgovскite edinici, се narekuvaat trgovski мерku (тоa сe sekoga{ нето мерki), а атрибутиte за логистичкite единицi се vikaat логистичкi мерki (sekoga{ бруто мерki). Slednata табела е del od celata листa (видетe Прилог А.4, GS1 апликаciski идентификатори, за листata na aplikaciskite идентификаторi). AI

Формат*

Sodr`ани podatocite

00

Сериски код na контејнер za isporaka

n2+ n18

01

Glобалeн број na

n2+ n14

02

GTIN за Trgovskite edinici nao|aat логистичкite единицi

10

Број na партija или лот

n2+ an..20

11

Датум na произвоdsvo

n2+ n6

15

Датум “Nајdobro до” (YYММDD)

n2+ n6

17

Датум “Употребlиво до” (YYММDD)

n2+ n6

21

Сериски број

310H**

Нето тежина (килограми)

n4+ n6

37

Број na trgovski edinici sodr`анi vo логистичкa единицa

n2+ n..8

Trgovskite edinici koi se

n2+ n14

n2+ an..20

401

Број na pratka

n3+ an..30

420

“Отпреми на -Испорaчaj на” поштeнски код vospostaven od единственata поштeнскa

n3+ an..20

* Симболи vo поleto “Формат” озна~uvаat: n = nuмерички знаци аn = алфанумерички знаци .. = поlе so промеnlивa dol`инa na цифрi = број znaci ** H ja озна~uvа позицијata na децималнata to~кa

35


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Слика 7-1 Пример GS1-128 koj pretstavuva GTIN сo датумоt “најdobro до” и бројot партijata

Корistењеto na AI podrazbira неколku правила. Некoи AI zadol`itelno мора да се користat поvrzaно, на пример zad AI (02) мора да следи AI (37). Некoи AI никoga{ не смеју да се користat заедно, на пример AI (01) и AI (02). Компaниite нe смeat своевоlno да odbiraat AI od листata и морaat да g i по~ituvaat овie основнi прaвилa коi сe potpolno објаsneti vo GS1 Општиte спeцификaциi.

8. ЛОГИСТИЧКI ЕДИНИЦI Логистичка единица е единица so било koj sostav sostavena за транспорт и/или складиштење, s o којa е потребно da se упраvuva vo sinhirot na snabduvawe. Sledewe и vлeguvawe vo трагa na logisti~kite единицi vo sinhirot na snabduvawe е Glавна прimena na GS1 sistemot. За овaa наменa, стандардниot identifikaciski број познат каkо SSCC (сериски код na контејнер за otrpema) gi идентификуva логистичкite единицi. Овa е единствен број за sekoja поединeчнa логистичкa единицa и vo принцип е доvolen за сite логистичкi применi. Ако сиte trgovski partneri, vklu~uvaj}i go превозникot и треti учесниci, go читаat SSCC и размеnuvaat ECom poraki me|u себе сo pot пolni описи na logisti~kite единицi и имаat релевантнi on- line датотекi за пристaп kon ovie описи koga go читаat SSCC, toga{ ниedna друга информација ne e потребна поkraj SSCC. Сиte овиe услови сe seu{te ретко ispolneti, такa {to nekoi атрибути so SSCC se корисни vo формa n a bar kod на логистичкite edinici. Na sekoja логистичкa единици мора да се додели nеjziн sopstven единствен SSCC, Ne e практично odnapred da se pe~ati бар код симбол koi sodr`и SSCC на pakuvањe n a логистичкa единицite. Мора d a се направи етикета која }е се постави на логистичкata единицata koga taa }e bide формирана. Логистичка единица може isto taka да bide TRGOVSKA EDINICA и да каkо таква d a bide предмет na GS1 спецификација (vo делot “Trgovski edinici”). Vo овоj случај, логично е да се формира една етикета која gi sodr`и сite baraне бар-кодиране информацii.

36


GS1 OP[T PRIRA^NIK

GS1 заедно сo националниte GS1 организациii и представници na proizvoditeli, prodava~i на мало и превознici, разви добровоlen стандард за применa na етикетi so бар кодovi: GS1 логистичка етикета. SSCC и nегова прimena на логистичкite na edinici kako најважни елементи n a GS1 логистичкata етикетa.

8.1 SSCC SSCC e broj koj gi идентификуva логистичкite единицi bez ogled на тоa да ли сe хомогенi или мешовитi. Компанијаta која saka vo sostavot na SSCC da gi razlikuva производнite фаbriki може тоa да go napravi доdelуvaj}и блоковi od SSCC за sekoja фабрикa. SSCC се деклариra vo отпремnicata или izvestuvaweto za испорaka и vo сиte транспортни poraki. Апликационen идентификатор

SSCC Dopolni telna цифра

00

N1

GS1 компаниски префикs

Референца n a единицata

N2 N3 N4 N5 N6 N7 N8 N9 N10 N11 N12 N13 N14 N15 N 16 N17

Kontrolen broj N18

Dopolnitelnata цифра се користи да go zgolemi капацитетot na SSCC. Ja odreduva kомпанијаta која go dodeluva SSCC. GS1 kompaniskiot префикс g o dodeluva националнаta GS1 организација n a корисникot na sistemot t.e. na компанијata која ja formira логистичкata единицa. Toj go pravi бројot единствен vo светot, no не g o идентификуva поrеклоto n a единицata. Референца na единицata е сериски број. Go odreduva компанијаta na koja е доdelен GS1 kompaniski префикс, za да g o комплетира низot na cifri N2 до N17. Наедноставeн начин за доделуvawe na референцa n a единицite е секвенцијалeн а тоa е: 000, 001, 002, 003...

8.2 ЛОГИСТИЧКI ЕТИКЕТI 8.2.1 Предстаvuvawe na информациite Информацiite koi se nao|aat на логистичкиte етикетi mo`at da bidat dadeni vo два основнi облиci: informacii koi сe nameneti за визуелно читање, koi se сostojat од текст и сликi, и информацii vo машински читlив облик проektirani за avtomatско оpfa}awe na podatocite. Бар кодовиte, каkо симболи за машинско читање, сe siguren и ефикасeн метод за оpfa|aње na структурata na podatocite. Tie, каkо и za човекot читlивiot текст, дozvoluvaat општ пристaп до основnite информациi vo било koja to~кa vo sinhirot na snabduvawe. 37


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Dvete методi z a презентираwe na информациite даvaat доpolnitelna вредност n a логистичкite етикетi, и често dvete постојat на истata етикетa. GS1 логистичкаta етикета е структурирана vo три секцii. Горnаta секција na етикетata sodr`и информацii vo слободeн формат. Сredi{nata секција sodr`и текст na информацiite и z a човекpt читlивa интерпретацијa na бар кодовite. Доlnata секција g i vkluчуva бар кодовite и negovata za човекot читlивa интерпретацијa. 8.2.2 Kreirawe na етикетa Распоредot n a логистичкata етикетa g i подdржuva процесite vo sinhirot na snabduvawe preku групиrање n a информациite vo три логичкi целинi: за dobavuva~ot, купuva~ot и превозникot. Sekoja секција naетикетata може да се постави vo различnо време t.e. koga }e настане релевантна информација. Ponatamu, vo sekoja секцијa бар кодовиte сe razdeleni од tekstualnata информација, za да би se олesnila машинскata и рaчнata обраbotka. Креаторot na етикетata, организацијаta одговорна за pe~ateweto и применata na етикетata, ja odreduva sodr`inata, форматot и димензiite na етикетata. SSCC е единstven zadol`itelen елемент за сite GS1 логистичкi етикетi. Koga се baraat другi информацii, tie треба да се napravat vo сoglasnost сo GS1 Општиte спецификациi. Секција pretstavuva логичко групиrање na информаци koi сe општo познатi vo одреdен moment. Постојat три секцii на етикетata и sekoja pretstavuva групa na информациii. Генерално, редоследot n a секциite од врvot kon дnoto е slednen: секција na превозникot, секција na купuva~ot и секција na dobavuva~ot. Мe|utoa, овoј редослед од врvot kon дnoto може da варира, зависно од goleminata na логистичкata единицa и delovniot процеса za koj se koristi. 8.2.2.1 Секција na dobavuva~ot Информацiite sodr`анi vo овaa секцијa na dobavuva~иte i m s e познатi vo momentot na pakuvањe. Tuka zadol`itelno se примеnuva SSCC каkо идентификатор n a единицata. Koga се користи za идентификација n a Trgovskite edinici (GTIN), tuka треба da se примени. Mo`at да се применat и другi информацii koi сe од примарen интерес за dobavuva~ot а mo`at da bidat кориснi и за kupuva~ot и за превозникot. Овa gi vklu~uva информацiite za производиte, каkо што сe варijanтаta na производot, датумot na производstvo, датум pakuvањeto, датуmot na најdolgoto и најкusoto траeња n a производot, бројot na лот, партiite и серискиte broevi. 8.2.2.2 Секција na kupuva~ot Информацiite vo овaa секцијa познатi mu сe na dobavuva~ot vo време n a paraveweto na nara~kata и обрabotka n a нарa~kata. Типичнi информацii сe: информацiite vo vrska so isporaka на одреdенa локацијa, бројot na nara~kata каkо и специфичнi информацii за kupuva~ot za пaтot и рaкuвањeto. 38


GS1 OP[T PRIRA^NIK

8.2.2.3 Секција na prevoznikot Информацiite vo овaa секцијa познатi сe vo времеto isporaka и се odnesuvaat на транспортot. Типичнi информацii сe: информацiite vo vrska so isporakata, поштeнски кодovi, broevi na пratkite, специфичнi информацii за превозникot za пaтot и рaкuвањeto. 8.2.2.4 Primeri na етикета Слика 8-1 Основна етикета: SSCC

Slika 8-2 Etiketa so sekcii za dobavuva~ot, kupuva~ot i prevoznikot

39


GS1 OP[T PRIRA^NIK

9.TRGOVSKI EDINICI S O ПРОМЕNLИВI МЕРKI Изразot “Trgovski edinici so promenliva merka” се користи да опише производi koi se prodavaat, нарa~uvaat или произveduvaat vo количini koi континuirano варираat, каkо што сe ovo{jeto и zelen~ukot, месо, meso od `ivina, сирewe, ткаenini, итn.

9.1 MALOPRODA@NA TRGOVSKA EDINICA SO PROMENLIVA MERKA Тежинаta, количинаta или ценаta moraat da bidat vklu~enи vo бар кодot при читањe на наплатнite местa. Vo EAN/ UPC simbolite остаvен е простор само за GTIN, такa {to moraat da se дефиниraat pokusi broevi за identifikacija na производite. Merkata или ценаta mo`at da имаaт 4 до 5 cifri, зависно од валутata, сo специјалнa контролнa цифрa за ценa или без nеa. Тo~nata структурa ja утврduva националнаta GS1 организација за својata териториa. Kus број може da додели: •

Prodava~ot на мало (od капацитетot koj go dodeluva националнаta организација)

Dobavuva~ot od опсегot na broevi koi му gi доделила организација.

Националнаta GS1 организација vo случај koga националниot генерички број дефиниrан zа овoј тип na единицi.

GS1

националнаta GS1

GS1 префиксot go бира националнаta GS1 организација od опсегot: 02 и 20 до 29. Re{enieto за бар-кодирање производа промеnlивte merka сe националнi re{enija. Tie ne se намеneti za корistењe nadvor od земjata. Kompaniite koi извezuvaat moraat da go усвојat re{enieto vo сoglasnost сo правилata која важе va`at vo земjata na увоз.

40


GS1 OP[T PRIRA^NIK

9.1.1 MALOPRODA@NA TRGOVSKA EDINICA НАЦИОНАЛНО РЕШЕNIЕ

SO PROMENLIVA MERKA -

Каkо национално re{enie за териториata na Makedonija за озна~uvање na производi so ограничеno dvi`ewe, vklu~uvaj}i gi потрошuva~kite единицi so промеnlивi мерki, GS1 Makedonija gi усвоi следnive структурi na podatocite:

Префикс

Структура na podatocite

Напомена Резервиrано*

02 20

R1

R2

R3

R4

R5

R6

R7

R8

R9

R10

R11

21

Резервиrано

22

Резервиrано

23

Резервиrано

24

Резервиrано

25

Резервиrано

26

Резервиrано

27

I1

I2

I3

M1

M2

W1

W2

W3

W4

W

28

R1

R2

R3

R4

R5

R6

R7

R8

R9

R10

5

C R11 Резервиrано

29

Резервиrано за idna употребa t.e. структуирање од странa na GS1 Makedonija R1...R11 = Број koj go dodeluva компанијаta за свое интерно озна~uvање (која самостojно ja утврduva negovata структурa) I1... I3 = Префикс koj go dodeluva GS1 Makedonija каkо ознакa za kompanijata M1M2 = Идентификациski број na производot so промеnlивa тежинa koj go dodeluva компанијаta W 1...W 5 = Нето тежина vo грамovi C = Цифра за провеrka (Kontrolen broj) Напомена: GS1 структурite сo префиксиte 02 и од 20 до 29 се користе исkluчиво за применa vo затворенo оpкружuvawe (ne se за применa vo отворениte sinhiri n a исporaka). 41


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Пример: За вакумирано pakuvање сеченa шункa, so нето тежинa 234 gr, ~ij proizvoditel e компанија HYZ, GS1 бројot на pakuvањe би биl: 25 032 01 00234 4 Pрефикс 25 који означuва дeka се раboti za неегализirano пакuвањуe na производ so променlивa тежинa Ознака na компанијata HYZ (I1I2I3) Идентификациski број na производ so променlивa тежинa (M1M2) Нето тежина izrazena vo грамovi (W 1W 2W 3W 4W 5) Kontrolen broj (K) Префикс 25 -озна~uvа дekа се раbotи za не-егализirano pakuvањe na производ s o промеnlивa тежинa Ознака na kompanijata -HYZ (I1I2I3) Идентификациski број na производot s o промеnlивa тежинa (M1M2) Нето тежина vo грамимovi (W 1W 2W 3W 4W5) Цифра (C) 9.2

за

проверka

TRGOVSKA EDINICA МАЛОПРОДA@BATA

SO

PROMENLIVA

MERKA

NADVOR

OD

За identifikacija na Trgovski edinici so promenliva merka nadvor od maloproda`ba se koristi GTIN-14 identifikaciski број сo индикатор “9”. За комплетнa identifikacija n a Trgovskite edinici so promenliva merka zadol`itelno е корistење n a специфичнata мерka n a единицata. Koga постоjat неколкu trgovski edinici so promenliva merka nadvor od maloproda`ba, n a sekoja специфичнa maloproda`na trgovska edinica so promenliva merka da ѝ се додели sopstven GTIN koi почnuva цифрa “9”. За мерkite vo килограми комплетniot identifikaciski број vo облик na bar kod е сoстаvен на sledniot начин (за другite мерki, видетe ja листata na АI vo Прилогot А.4):

42


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Слика 9-1 Пример na upotreba na ГС1 апликациоnite идентификаторi identifikacija na trgovski edinici so promenliva merka

AI 0 1

GTIN 9 N1 N2 N3 N4 N5 N6 N7 N8 N9 N10 N11 N12 N13 N14 N15 N16 N17 C

AI 3 1 H

за

Merka 0 M1 M2 M3 M4 M5 M6

Оваa информација се прeveduva vo бар код на eden од slednite два начина: • Првенствено сo GS1-128 кодоt, за кодирање na идентификациskiot број и мерkite vo eden симбол, користеj}и апликациski идентификатор (01) за GTIN и eden од АI од (3100) до (3169) или АI (8001) за мерkatta. • Isto taka е дозвoleно da se има GTIN прика`an vo облик na ITF-14 симбол, а мерkata so GS1-128 симбол. Merka z a d o l ` i t e l n o s e i z r a z u v a сo 6 cifri, vo единицa мерka којa e дефиниrana od AI. Позицијаta na децималnata zapirka е дефиниrана s o последnata цифрa (*h) AI. Ако е тоa 0, значи дekа нема децималna зapirka, а ако е 2, значи дekа постојa две децималнi цифрi. На пример, 005250 na коj mu претходи AI (3103) озна~uvа 5,25 килограмi. 9.2.1 GS1 DataBar So kомбинirawe na GS1 DataBar-ot и GS1 апликациоnite идентификаторi се добиvа mo`nost za glобалno re{enie за производite so promenliva merka. Glобалноto prifa}awe na GS1 DataBar-ot е процес koј е vo тeк. Детаlнi информацii za тоa мо`ete да наjdете на http://www. GS1.o rg/barcodes/ DataBar

43


GS1 OP[T PRIRA^NIK

10. СПЕЦИЈАЛНИ СЛУЧАИ 10.1 Кnигi, серискi публикацii и pe~ateнi музичкi дела Pe~ateni материали (vesnici, часописи, кnигi) baraat посебно разgleduvawe n a slednite факторi:  re{enieto за pe~ateniot материал треба да gi задовоli barawata na процесite za вра}ањe (сортирањe, броeњe) na golemoproda`bata и издавачиte. Овa predizvikuva potreba za читање na допolnitelniot број koj инаku не se bara за identifikacija na единицite.  ме|ународниte системи, ISSN, ISBN и ISMN ве}e упраvuvaat s o нумериrаweto na публикациi, кnigi и pe~ateweni музичкi материалi, респективно. 10.1.1 Серискi публикацii Seriskite публикацii (нпр. vesnici, часописи, годишnи извештaи) компанијаta може да gi идентификуva на истиot начин каkо било којa другa малопрода`нa trgovska edinica (видete: Секцијa 3, Идентификација na trgovskite edinici). Мe|utoa, за ме|ународни 1 стандардen број за seriski публикацii (ISSN систем za нумериrawe) доdelен је GS1 префикс 977. Користеj}и go овoј префикс, ISSN (http://www.issn.org) dodeluva идентификациski броевi за seriski публикацii. Типично, бројot се структуира на sledniot начин: Слика 10-1 ISSN број кодиран vo GTIN-13 структурa GS1 префикс 9 7 7

ISSN (bez kontrolen broj) N4 N5 N6 N7 N8 N9 N10

Варијанта N11 N12

Kontrolen broj N13

Цифрite за озна~uvање na варijanтata N11 i N12 mo`at да се користat да изразat вариjантi n a истiot наслов за издаnija сo различna ценa или да identifikuvaat различni дневнi издаnija vo ramkite na еднa неdela. Voобичаено е насловиte da имаat вредност 00. Seriskite публикацii се озна~uvaat so EAN-13, UPC-A или UPC-E бар код симбол vo soglasnost so спецификациiite за квалитет pe~ateweto koi se primenuvaat за sitе бар код симболi v o GS1 sistemot. EAN/ UPC 2-цифрени или 5-цифрени dopolnitelni симболи сe опцiite koi se користе сo odнапред наведени EAN/UPC simboli. GS1 централаta go препоra~уva slednovo доделуvawe na broevi при корistењe na 2-цифреn дopolnitelen симбол:  Дневнi публикацii (или публикацii сo неколкu издаnija недеlno): публикацii koi se издаvaat sekojдневно vo tekot na неdelata se smetaat za посебни trgovски edinicite koi мора да се identifikuvaat so посебни identifikaciski број предстаvени so dopolnitelni симбол.

44


GS1 OP[T PRIRA^NIK

 Двоцифрен сериски број se koristi само да ja представи неdelata na применa што, заедно сo GTIN-13 или GTIN-12, ovozmo`uva утврduvaње na дenot vo ramkite na годинata. o Неdelници: број na неdelata (01 -53) o Двонеdelници: Број na првata неdela n a даdeniot период (01 -53) o Месечници: Број na месецot (01 -12) o Двомесечници: Број na првiot месец n a даdeniot период (01 -12) o Тромесечници: Број na првiot месец n a даdeniot период (01 -12) o Сезонски: прва цифра = последnа цифра na годинata; vtora цифра = 1 пролеt, 2 лето, 3 есен, 4 зима o Полугодишnи: прва цифра = последnа цифра n a годинata; vtora цифра = број n a првata сезонa na даdeniot период o Годишniци: прва цифра = послеdnа цифра na godinata; друга цифра = 5 o Специјални интервали: Kontinuirano нумериrање од 01 до 99. Серискиot број се кодира so двоцифрен dopolnitelen симбол koj se postavuva od деснata странa na симболot и тоa паралелно са nego. Dopolnitelniot симбол мора да се израboti vo soglasnost so спецификациiite за квалитет pe~ateweto koi se primenuvaat za site GS1 бар код симболi. На пример, H-димензијаta примеnеtа на Glавниot бар код симбол мора да се примени и на dopolnitelniot симбол. 10.1.2 Knigi Компанијаta може да идентификуva knigi и брошурi на истиot начин каkо било којa другa малопрода`na trgovska edinica (videte Секцијa 3, Идентификација na trgovskite edinici). Мe|utoa, се препоra~уva опцијаta za корistewe na ме|ународno 2 стандардniot број за knigi (ISBN систем za нумериrawe). GS1 префиксиte 978 и 979 сe доdelени na ISBN (http://www.isbn-international.org/) koj gi dodeluva идентификацiskite броевi z a корistење овoj префикс намеnet за knigi. Knigi и брошурi се озна~uvaat so EAN-13, UPC-A ili UPC-E бар код симбол vo soglasnost so спецификациiite за квалитет pe~ateweto koi se primenuvaat за сite бар кодовi vo GS1 sistemot. EAN/UPC 2-цифрени или 5-цифрени dopolnitelni симболи сe опцiite koi se користat сe напред наведениte EAN/UPC simboli. 1

International Standard Serial Number 2 International Standard Book Number

45


GS1 OP[T PRIRA^NIK

10.2 Интерно компаниско нумериrање vo продавницa или складиштe Компаниiite понекoga{ e потребно да gi нумерaat единицite за интерно корistење. Овa mo`at да go napravat корistеj}i GTIN-13 број сo едeн од префиксite koi сe резервиrани за ovaa наменa одреdени од странa na националнata GS1 асоцијацiija vo опсег: 02, 04 или 20 до 29. Овиe broevi не mo`at да се користat nadvor od kompanijata и mo`at да се користat само за скенирање vo компанијata која gi доделила. Tie не mo`at da se koristat за ECom наменi, bidej}i ne se единствени broevi na dobavuva~ot. Интерноto нумериrање може да прedizvika проблемi vo случаi na спojuvawe na компаниi.

10.3 Нумериrање na купонi Идентификацијаta na купонite е организirana на национално ниво и, затоa, ne e единствена ширuм светot. Структурata ja definira sekoja национална GS1 организација. Купониte се нумерaat so корistење n a GTIN-13 broj koj zaпочnuva so префикс 99. За U.P.C. simbolite, GS1 US за купонite gi додели префиксite 05 и 99. Префиксиte 981, 982 и 983 сe предвиdени за купонite vo vалутa заедничкa за неколky земji (нпр. евро).

11. GLOBALEN LOKACISKI БРОЈ GLOBALNIOT LOKACISKI број (GLN) ovozmo`uva edinstvena и ednozna~na identifikacija na fizi~kite локациi или правnite ентитетi. Trgovскаta vrska vklu~uva неколku компаниi: dobavuva~ot, kupuva~ot, mo`nite davateli na logisti~kite услуgi итn. Vo sekoja компанијa може da bide vklu~enо неколкu секторi. Trgovskite partneri треба прецизно да gi identifikuvaat сite локацii koi сe важнi vo овaa вrska, vo своиte bazi na podatoci. GLN користи сличнa структурa na podatocite каkо и GTIN-13 и broevi сe без zna~ewe. Истite цифре mo`at да се користata и за GTIN-13 и за GLN. Bidej}i применite s e potpolno одвоенi, не доa|a до забунa. Слика 11-1 Структура na podatocite na GLN GS1 kompaniski префикс локацija N1

N2

N3

N4

N5

Референца na Kontrolen broj N6

N7

N8

46

N9

N10

N11 N13


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Sekoja компанија или организација која има GS1 kompaniski префикс може da додели Glобалнi локациski броевi na своиte sopstveni локациii. Na sekoja различna адресa мора да ѝ се додели различen број. PREDUPREDUVAWE: Vo некoi zemji GTIN i GLN се доdeluvaat od razli~ni mno`estva na -razli~ni broevi за sekoj од niv. Poradi toa za da se избеgne конфузија и судir na broevi, треба d a s e контактира надлежнata националнa GS1 организацијa преd донesyvaweto na одлукata za употребa na компанискiot префикс за одреduvawe na GLN. Компанијаta која користи GLN е одговорна за информиrawe na delovnite partneri za site издаdeni broevi и soodvetnite d етаlи. GLN mo`e da se koristi vo mnogu slu~AI. На пример vo ECom комуникациiite за identifikacija na site важni fizi~ki локациi и vo облик na bar kod са апликаciski идентификатори дефиниrani за GLN-овite: • “Испоraka на” локацијa AI (410) • “Фактурirawe на” локацијa AI (411) • “Наra~aно од” локацiite AI (412) • “Ispra}awe за - Испoraka за - Прosledi на” локацијa AI (413) • Физичка локација AI (414) • Локациски број na странata која врши фактуриrawe AI (415). Pove}e dетаli za GLN se наo|a на адресata www.GS1.org/GLNrules.

12. Ecom Sekoj дeн vo delovnosto rabotewe се генериraat и обраbotuvaat mnogu golem број n a hartieni докуменti. Овиe документи варираat од нарa~ka и фактурa до каталог na производi и извештај za proda`bata. Tie sodr`at va`ni информацii и, vo комерцијалнata трансакцијa, ѝ претходat na stokata, ja sledat или pristignuvaat накнадно. ECom - Електронска размена na podatocite – im ovozmo`uva n a trgovskite partneri ефикасeн deloven алат за директeн avtomatски пренос na delovnite podatocite od едen kompjuterski sistem на друг. Pri ECom разменata na podatocite site hartieni delovni документi коi претходно se размеnuваa me|u компаниiite замеnеti сe so poraki погодни за електронскa размену me|u kompjuterksite sistemi. НАПОМЕНА: ECom е пренос структурираni podatoci, so usoglasenite стандардi за poraki, od едeн kopjuterski sistem електронски пaт, са миниаmлнa ~ o v e ~ k a интервенцијa.

pomo{ na do друг, po

Оваaa размена се однeсuva на trgovskite трансакцii, сo nivnite комерцијални, логистички и финансиски последицi. За sekoja организацијa, успешнаta прimena na ECom е мултидисциплинарeн проект koj bara висок степен na ангажiranost, не само na najvisokite rakovodni strukturi, tuki и na golem број na рaководиteli одговорni за различni подрaчја na активности. Потребно е da se преиспитаat компанискata политикa и процедурite, како би се утврдило да ли е неопходно da se извршi ревизијa 47


GS1 OP[T PRIRA^NIK

na текovnite функционалni процедурi и da se voспоставata новi delovni vrski s o koi }е се упраvuva. Vo центaрot na sistemot е podobro da se корisti и размена na информациite, како интерно тако и ме|у trgovskite партнерi kako би билe podobro и verodostojno информиrani. Vo ramkite na GS1 sistemot postojat dве glавнi ECom области kade е извршена стандардизација: EANCOM® i HML. EANCOM® е детаlno упaтство за применa na UN/ECOMFACT стандардnite порaкi. Toa gi оpfa}a delovnite poraki сo јасни дефинициii и објаsnuvawa како се користе сite поliwa na podatocite. Тоa im ovozmo`uva na trgovskite partneri да размеnuvaat комерцијалнi документi на едноставeн, to~eн и poефтин начин. Каkо одговор на site delivni barawa, постојat разни vidovi na порaкi на razli~ni нивоa na trgovskite односi:  Poraki za основниte podatoci g i опи{uvaat релевантнite учесниci и производi.  Комерцијалнite трансакцii zapo~nuva so нарa~uvawe, а завршuvaat сo poraki сo izvestuvawe za заdol`uvaњe или pobaruva~ka, slednata логичкa секвенцa na trgovскiot циклус.  Извештаиte и porakite za плановиte се користat за информиrawe trgovskiot partner o trgovskite aktivnosti ili za planirawe idnite barawa, ovozmo`uvaj}i na toj na~in modernizacija na sinhirot na snabduvawe.  Op{tite poraki koi se koristat za pra}awe na informacii za poddr{ka na op{tite aplikacii na edna ili pove}e adresi. EANCOM® ne e само zbir na стандардni порaki; се potpira ne на корistењеto n a GS1 ме|ународnite broevi tuku на броevite koi сe билатерално договорени me|u два trgovскi партнерi. Корistењеto GS1 identifikaciskite kluчевi природно }е ja поедностави применata vo сorabotka сo idnite trgovski partneri. GTIN, опи{анi vo овоj прирaчник за identifikacija na trgovskite edinici, е единsven интернационалeн и мултисекторски систем za нумериrawe koj пружа единствен и еднозначeн identifikaciski број за sekoja единицa и nejzinite вариjантi, bez ogled на местоto na пореклo и одредиштe. Nеговоto корistење vo EANCOM® poraki е osobeno важно vo отворениte окpружuvawa. Kompaniite nema d a имаat потребa да одржuvaat комплекснi vrski s o trgovskite партнерi preku интерни broevi. GLN (GLOBALEN LOKACISKI BROJ) vo комуникациiite ovozmo`uva на најефикасen начин identifikacija na локацiite или kompaniite. Исто каkо што се користat vo самite EANCOM® poraki, tie mo`at da se koristat vo мрежata да gi naso~uvaat ECom porakite vo поштeнско сандaчa na примаtelot, радiot станицata или апликацијata. EANCOM® porakite сe osmisleni такa да пружat максималнa ефикасност и корист na кориснициte, so корistење n a стандардite за нумериrање и бар-кодирање n a производite и локациite. Nivnoto корistење е vo пораст ширuм светot.

48


GS1 OP[T PRIRA^NIK

ECom koj se спровeдuva preku EANCOM® порaкite bara употребa na посебna vrska VAN (Value Added Network) мрежа (мрежa сo dopolnitelni услугi). VAN мрежite сe mnogu sigurni, seu{te se прилично скaпi и baraat посебнi услугi. Тоa е pri~ina зашто сe voglavno само најgolemite kompanii vo mo`nost да инвестираat vo таквa инфраструктурa. Малite и среdni kompanii naj~esto i ponatamu ja спровeduvaat разменata (so golema verojatnost za pojava na грешкi) so hatrieni delovni докуменатi. Paralelno сo брзиot развој na Интернетot, pretprijatijata иска`uvaa потребa овoј медиум да се искористи и за разменa na delovnite докуменатi. Одговорot на тоa glase{e deka HML-eHtensible Mark-up Language (прошириren јaзик za озна~uvањe) se користи за avtomatскa разменa na delovnite информациi me|u kompjuterskite sistemi po pat na Интернета. GS1 разви неколкu стандардni HML порaкi. Сite користat стандарднi референтнi броевi каkо што сe GTIN ili GLN. За po{iroki информацii za овиe нови стандарди заинтерesiranite корисници mo`at да се обратat na својata националнa GS1 организацијa.

13. НАЈЧЕSTO ПОСТAVUVANI PRA[AWA Детаlni информацii mo`at da se наjdat или на veb сајтot: www.GS1.org или p r eku k ontak t so надлежнata националнa GS1 организацija. Контакт листаta је достaпна na web сајтot: pra{awa сe на адресata: www.GS1.org/helpdesk

www.GS1.org/contact. Најчеstite

Детаlнite информацii vo vrska so правилаta za доdeluвањe n a GTIN broevite се nao|aat на: www.GS1.org/GTINrules Детаlнite информацii vo vrska so правила za доdeluвањe GLN broevite се nao|aat на: www.GS1.org/GLNrules Информацiite за контакт za компаниiite n a koi im сe доdelени identifikaciski kluчеви (GTIN, GLN, итn.) се nao|aat на: www.gepir.org.

49

GS1


GS1 OP[T PRIRA^NIK

14. РЕЧНИК ИЗВОРEН ТЕРМИН

ПРЕВОД

Add-on symbol

Dopolnitelen симбол

алфанумерички Alphanumeric (an) (an)

ЗНАЧЕЊЕ Бар код симбол koj se користи за кодирање na dopolnitelni информацii osven онaa koja e sodr`анa vo glавнiot бар код симбол. Опи{уva zbir na znaci koj sodr`и алфабетскi знаci (bukvi), цифрi (броевi) и drugi znaci каkо што сe interpunkciskite znaci.

атрибут

Деl od информацiite koj одрazuva карактеристикi koi сe vo vrska so identifikaciskiot број (нпр. Glобалen Bрој na Trgovska Edinica (GTIN, SSCC.)

Bearer bars

ramkovni linii

Linii koi go оpкружуvaat бар код симболot za да se спречи погрешно оtчитuvawe или za да se поdobri квалитетot na pe~atewe na бар код симболot.

brand owner

Корисник na компаniskiot префикс (sopstvenik na brendot)

Страна која е одговорна за GS1 системot za нумериrawe и доделуvawe na бар код симбол na даdena trgovska edinica. Упраvuva so GS1 kompaniskiot префикс.

carrier

1. prevozik 2. nositel na podatoci

1. Страна која врши prevozni~ki uslugi. 2. Физички или електронски механизам koj носи podatoci

kontrolen broj

Broj, presmetan vrz osnova na остanatite cifri vo низаta na елементi, се користи за проверka да ли е податoкot исправно сostaven (videte: presmetka na GS1 kontrolen broj)

attribute

Check Digit

Company Number kompaniski broj

Деl od GS1 компаniskiot префикс. Националнite GS1 организацii dodeluvaat GS1 компанискi префиксi na ентитетиte koi }е доdeluваat GS1 идентификаciski броевi. Tie ентитети, на пример, mo`at да бuдat trgovski kompanii, непрофитнi организацii, владинi агенцii и delovni единицi vo ramkite na организацiite. Критериумite за доделуvawe na GS1 kompaniskite префиксi gi одреduvaat националнite GS1 организацii.

concatenation

Предстаvuvawe na неколku низовi na елементi vo едeн бар код симбол.

Spojuvawe

50


GS1 OP[T PRIRA^NIK

coupon

Купон

Признаница која на maloproda`nite naplatni mesta може da bide замеneta за pari или одреdенa stoka.

customer

Куpuva~ (корисник)

Страна која gi прима, купуva или троши единицite или услугite.

data carrier

nositel na podatoci

Средствo за предстаvuvawe na podatocite vo машински читliв облик, koe se користи za да se оvozmo`i avtomatско читање na низовite елементi.

data character

znak na podatok

Bukva, број или друг симбол предстаvен vo поleto (поliwata) na podatocite vo низаta елементi.

data titles

називи na podatoci

Скраten опис na поleto za podatoci koj служi zа подdr{ka na мануелнata интерпретацијa na бар кодоt.

direct print

директнo pe~atewe

Процес vo коj uredite за pe~atewe pe~atat симбол preku физичкi контакт сo подлогata (нpr. флексографија, ink jet и сл.).

EAN/UPC Symbology

EAN/UPC симбологија

Semejstvo na бар код симболi коe gi vklu~uva EAN-8, EAN-13, UPC-А и UPC-Е бар код симболite. Iako UPC-Е бар код симболиte немаat посебeн идентификатор na симбологijata, vo апликациskiot софтвер за скенирање се odnesuvaat каkо посебна симбологија.

EAN-13 Bar Code Symbol

EAN-13 бар код симбол

Бар код симбол od EAN/UPC симбологiite so koj se кодираat GTIN-13, купон-13, RCN-13 и VMN-13.

EAN-8 Bar Code Symbol

EAN -8 бар код симбол

Бар код симбол od EAN/UPC симбологiite so koj se кодираat GTIN-8 или RCN-8.

EANCOM

GS1 стандард за електронскa разменa na podatoci (ECom) koj sodr`и dетаlнi упутства за применa na UN/EDIFACT стандардnite порaki so корistење na GS1 identifikaciskite kluчевi.

eлeктронскa trgovija

Delovna комуникација и упраvuvawe so применata na електронсkite методi, каkо што сe електронскаta размена na podatoci (ECom) и системиte za avtomatскo sobirawe na podatocite.

Electronic message

eлeктронскa poraka

Sostav od nizi na elementi na елементi скенираni podatoci и информациi трансакциjata, сoстаvен за потврдuvawe podatocite и недвосмисленa обраbotka апликацијata na корисникot.

Element string

Комбинација na GS1 апликациonen идентификатор nизa na eлeмeнтi и поle za podatoci na GS1 апликациоnite идентификаторi.

®

EANCOM

Electronic Commerce

®

51

od za na vo


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Ehtension digit

fihed length

Fihed Measure Trade Item

dopolnitelna цифра

Прва цифра na SSCC (серискi код na контејнер за isporaka), којa ja dodeluva корисникot и која се користи за zgolemuvawe na капацитетot na SSCC.

фикснa dol`инa

Termin koj se koristi za opis na pole za podatoci vo niza na elementi so definiran broj na karakteri.

Единица која sekoga{ се производуva vo истata, odnapred definirana верзијa (вid, golemina, trgovскa eдиницa тежина, sodr`ina, дизајн итn.) и која може da bide so фикснi мeрki продаdena vo било koj дел na sinhirot na snabduvawe.

Функциски знак Function 1 Symbol na симболot 1 Character (FNC1) (FNC1)

Знак na симбологiite koj se користи за посебнi наменi vo некoi GS1 носиteli na podatoci.

General Distribution Scanning

Скeнирaњe vo услови na општa дистрибуцијa

Opkru`uvawe vo koe се врши скенирање na бар кодовite na trgovskite edinici spakuvаni за транспорт, na logisti~kite единицi, imotot и таговite na локацiite.

Global Individual Asset Identifier (GIAI)

Glобалen идентификатор na основno средствo

GS1 identifikaciski kluч koj se користи за identifikacija na основni средства. Кlучot go sodr`и GS1 kompaniskiot префикс и референцa na основnoto средствo.

Global location number (GLN)

Glобaлeн Lокaциски Bрој

GS1 identifikaciski kluч koj se користи за identifikacija fizi~kite локација и правnite ентитетi. Кlучot go sodr`и GS1 kompaniskiot префикс и референцa na локацiijata и kontrolen broj.

Global Returnable Asset Identifier (GRAI)

Glобaлen идeнтификaтор na поврaтнa aмбaлaжa

GS1 identifikaciski kluч koj se користи за identifikacija na повратнa амбалажa. Кlучot go sodr`и GS1 kompaniskiot префикс, vidot na амбалажata, kontrolen broj и опционalen сериски број.

Global Service Relation Number (GSRN)

GS1 identifikaciski kluч koj se користи за identifikacija fizi~kite локација и правnite Glоbaлeн број na ентитетi. Кlучot go sodr`и GS1 kompaniskiot услужeн однос префикс и референцa na uslugata и kontrolen broj.

Global Trade Item Number (GTIN)

GS1 identifikaciski kluч koj se користи zа Glобалen број na идентификacija na Trgovski Edinici. Кlучot Trgovskata sodr`и GS1 или UPC kompaniski префикс, заd коj edinica следuvaat референтen број na единицata и kontrolen broj.

GS1 aplication identifier

GS1 апликационen идентификатор

Поlе од два или pove}e znaci на почетoкot na низаta na елементi коe единствено go definira nеговiot формат и значење. 52


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Поlе na podatoci GS1 Application za GS1 Identifier data field aplikaciski идентификатор

Podatoci koi se користat vo delovnite апликациii дефиниrani so апликаciskiot идентификатор.

GS1 Check Digit Calculation

presmetka na GS1 kontrolen broj

GS1 алгоритам за presmetka na kontrolniot poради проверka na to~ностa na podatocite.

GS1 Company Prefih

GS1 компaниски прeфикс

Деl na identifikaciskiot broj na GS1 sistemot koj sodr`и GS1 префикс и kompaniski broj koi se dodeluvaat od Националнite GS1 организацii.

GS1 DataBar

GS1 DataBar

Semejstvo na бар код симболi која gi vklu~uva GS1 DataBar сkusen, GS1 DataBar ограничен, GS1 DataBar проширен и GS1 DataBar наplasten. Sekoj члeн na semejstvoto na GS1 DataBar може да се pe~ati каkо самоstoen linearen симбол или каkо композитeн симбол сo придру`ena 2D композитнa компонентa ispe~atena директно над линеарнata компонентa na GS1 DataBar.

GS1 DataMatrih

GS1 Data Matrih

GS1 спецификација за применa na Data Matrih

GS1 General Specifications

GS1 Oпштi Sпeцификacii

Se dефиниraat podatoci и стандардi за применa na GS1 sistemot koi se odnesuvaat на озна~uvање и avtomatскa identifikacija na trgovskite edinici, локациite, logisti~kite единицi, imotot и друго корistење na bar kodovite, RFID и GS1 identifikaciskite kluчевi.

GS1 Global Office

Ceнтрaлa na Globalnata GS1 Organizacija

Организација na site националni GS1 организациi сo седиште vo Брисел, Белгија и Принстон, САД, која упраvuva so GS1 системоt.

GS1 Identification Key

Нумеричко или алфанумеричко пole so koe GS1 upravuva GS1, so koe се obezbeduva Glобалeн, идeнтификaciski недвосмислен единствен идентификатор vo kluч отворенiot sinhir na понудata или

GS1 Identification Keys

Globalen sistem za нумериrawe koj go корисtat сite delovni единицi na GS1 за идентифиkacija na trgovskite edinici, logisti~kite единицi, GS1 локациte, правnite ентитетi, imotot, услужnite идeнтификaciski односi и друго. Кlучевиte се градat so kluчeви комбинirawe na идентификаторot na компанијаta члenka na GS1 (GS1 kompaniski префикс) и референтnite broevi доdelеni vrz базa na стандардnite правила.

53


GS1 OP[T PRIRA^NIK

GS1 Member Organisation

Члeнka na GS1 koja e одговорна за упраvuvawe so GS1 системоt vo својata земja (или одреdен region). Оваa зада~a vklu~uva, iako ne e oрганизација ограниченa само на тоa, da обезбezbedi ~lenka GS1 kompaniite корисni~ki исправно da go користat (национална GS1 GS1 системot, едукацијa, обукa, промоцијa и организација) помо{ pri implementacijata na sistemot, odnosno mo`nost za активno учеstvo vo раbotata vo GSMP- Global Standards Management Process (Globalen Standard za Upravuvawe so Procesi).

GS1 prefih

GS1 прeфикс

Број so две или pove}e cifri so koj upravuva GS1 Централаta, koj ѝ se dodeluva na националнata GS1 организациja или за броевite за ограниченa циркулацијa.

GS1 symbologies using GS1 Aplication indentifiers

GS1 симбологii koi користat GS1 Апликаciski identifikatori

Сite GS1 Симбологii koi mo`at да кодираat pove}e podatoci osven самo GTIN каkо што сe: GS1-128, GS1 DataMatrih, GS1 Data Bar и композитнite симбологii.

GS1 system

GS1 систeм

Спецификацii, Sтандарди и упaтства so koi upravuva GS1.

GS1 HML

GS1 HML

GS1 стандард за HML шемite (Ehtensible Markup Language schemes) koj im obezbeduva na кориснициte Glобалeн јaзик za разменa na delovni порaкi vo ramkite na е-raboteweto за vr{ewe na ефикаснa електронскa trgovija базиранa на Интернет.

GS1-128 Bar Code Symbol

GS1-128 baр коd симbол

Подmno`estvo na Code-128 симбологijata koj se користи исkluчиво за структурi na podatocite na GS1 sistemot.

GS1-8 prefih

GS1-8 прeфикс

Едноцифрен, двоцифрен или троцифрен број so koj upravuva GS1 и koj озна~uvа област na дистрибуцija na trgovskite edinici идентификоваni so GTIN-8 identifikaciskiot број или број koj se користи за интернa применa (videte RCN-8).

Global Shipment Identification Number (GSIN)

17-cifren broj koj slu`i za edinstvena GSIN (Globalen identifikacija na grupa logisti~ki edinici od Identifikacisk prodava~ot do kupuva~ot. Se sostoi od i Broj na Pratka) kompaniskiot GS1 prefiks, referenca na prevoznikot i kontrolen broj.

GTIN Application Format

GTIN апликаciski формaт

Формат за GTIN-8, GTIN-12 или GTIN-13 koj se користи koga прimenata na GTIN-ot bara фикснa dol`ina na поleto, на пример, GTIN vo GS1-128 симбологијa сo апликаciski идентификатор (01).

54


GS1 OP[T PRIRA^NIK

GTIN-12

12-цифрен GS1 identifikaciski kluч, сoстаvен од U.P.C. компаniskiot префикс, референцa na единицata и kontrolen broj. Se koristi za identifikacija na trgovskite edinici.

GTIN-13

13-цифрен GS1 identifikaciski kluч, сoстаvен од GS1 компаniskiot префикс, референцa na единицata и kontrolen broj. Se koristi za identifikacija na trgovskite edinici.

GTIN-14

14-цифрен GS1 identifikaciski kluч, сoстаvен од cifra na aplikatorot (1-9) GS1 компаniskiot префикс, референцa na единицata и kontrolen broj. Se koristi za identifikacija na trgovski edinici.

GTIN-8

GTIN-8

8-цифрен GS1 identifikaciski kluч, састаvен од GS1-8 префикс, референцa na единицite и kontrolen broj. Se koristi за identifikacija na trgovskite edinici.

Human Readable Interpretation

Знaci коi lu|eto mo`at da gi ~itaat, каkо што сe za ~ovek ~itliva bukvi и броеви, насproti знacite na симболite vo interpretacija ramka na бар код симболite кои се читаat машински.

Indicator

Индикатор

Цифра од 1 до 9 на крајnata левa позицијa na GTIN-14.

Item Reference

Рeфeрeнцa na eдиницa

Деl na глобалнiot број na trgovskata edinica (GTIN) кој go додеlуva корисникot na GS1 компанискiot префикс или UPC компанискiot префикс zaради формирањe na единствен GTIN.

ITF Symbology

ITF симболоgијa

Симбологија “Препletuvaње 2 од 5”.

ITF-14 Bar Code Symbol

ITF бaр код симбол

ITF-14 (podmno`estvo Препletuvaње 2 од 5) бар код симболи кои сe nositeli na GTIN само на трговски единицi за коi не se очекуva да пominuvaat niz POS (малопрода`но наплатно место).

Local Assigned Code

Локaлно додeleн Посебна употреба na UPC-E бар код симбол за код ограниченa дистрибуцијa.

GTIN-12

GTIN-13

GTIN-14

Location Reference

Рeфeрeнцa na локaцијata

Деl na глобалнiot локацискi број (GLN) кој go додеlуva корисникot na GS1 компаниskiot префикс zaради формирањe na единствен GLN.

55


GS1 OP[T PRIRA^NIK

logistic measures

Мерki кое gi означuваat nadrvore{nite димензиi, vкупнata тежинa или заfatnina na единицa, vкlучуvaj}i go и логистичкi мeрki логистичкata материјалot за пакuвање. Isto taka сe познатi каkо бруто мерki.

логистичкa eдиницa

Eдиница od било кој сoстав сozdradena за транспорт и/или складиштење, so којa е потребно da se управуva vo sinhirot na снабдuвањe. Se iдентификуva са SSCC.

zgolemuvawe

Различиni golemini na бар код симболite vrz osnova на номиналнata golemina и фикснata размерa, израженa vo процентуалen или децималen еквивалент na номиналнata golemina.

Modulo 10

Модул 10

Модул 10 go presmetuva kontrolniot broj sпрема алгоритмot Modulo 10 специфицираn vo Општиte GS1 спецификациi.

Point-of-Sale (POS)

Мaлопродa`но нaплaтно мeсто

Se odnesuva na vidot na малопрода`ноto наплатно местo kade обично se скенираat бар код симболиte.

Quiet Zone

Мирнa зонa

Празeн простор и који се наo|a пред старт знакot na бар код симболot и заd стоп знакot. Porano се наrekuva{e “чиста област” или “светла маргина”.

Quiet Zone Indicator

Индикaтор na мирнata зонa

Знак “pogolemo од” (>) или “pomalo од” (<) pe~aten vo поleto na бар код симболot koe za човек e читlиво и тоa сo врvot порamnet сo nadrvore{niot rab na мирнata зонa.

RCN-8

RCN-8

8-цифрен број за ограниченa циркулацијa (видетe број за ограниченa циркулацијa), zaпочnuva сo GS1-8 префикс 0 или 2.

RCN-12

RCN-12

12- цифрен број за ограниченa циркулацијa (видетe број за ограниченa циркулацијa).

RCN-13

13- цифрен број за ограниченa циркулацијa (видетe број за ограниченa циркулацијa).

logistic unit

magnification

RCN-13

56


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Броeви за ограничeнa циркулацијa

Se oзначuва GS1 идентификациони број који се користи за специјалнi применi vo ограничени оpkru`uvawa кои gi дефinira националнаta GS1 организација (нпр. ограниченo на dr`ava, компанијa, индустрискa гранka). GS1 gi odreduva било за интернa uпотребa od компаниite или за dodeluvawe од странa na националниte GS1 организациi vrz основa na delovnite потребi vo nиvnite земji (нпр. идентификација na производi so променlивi меrki, издавање na купонi).

scanner

скeнeр

Електронски уреd за читање na бар код симболi и nиvno претвoрање vo електричнi сигналi разbirlivi za kompjuter.

Serial Shipping ContAIner Code (SSCC)

Серијски Broj na Transporten Kontejner (Transportna Edinica)

GS1 идентификациski кlуч кој се користи за идентификацијa логистички единицi. Кlучot е сoставен од dopolnitelnen broj, GS1 компанискi префикс, референцa na серијata и kontrolen broj.

substrate

подлога

Материјал на коj е otpe~aten бар код симбол.

supplier

испорa~atel (добаvuva~)

Страна која произвeдuva, ovozmo`uva снабдuва so единицi или услугi.

симбол

Комбинација na знаci na симболot и обележја коi se baraat za одреdена симбологија, што gi vкучуva мирнata зонa, старт и стоп знаcite, знаcite na подatoci и другi помo{ni знаci кои заедно формираat комплетeн, so скенер читlив ентитет.

знак симбола

Група na linii и ме|упросторi vo симболot која се декодира каkо едeн знак. Може да представuvа единачнa цифрa, bukva, интерпункциski знак, контролeн индикатор или pove}ebrojni знаci na податoci.

Контраст симбола

Параметар vo ISO/IEC 15416 стандардot so кој се se мери разликаta ме|у највиsokite и најниskite вредности na рефлексијa vo дијаграмot na рефлексијata na скенирањe (SRP-Scan Refletance Profile).

симбологија

Дефиниrана метода na представuvawe na нумерички или алфабетски знaci vo бар кодot; вid na бар код.

Restricted Circulation Numbers

symbol

symbol character

Symbol Contrast

symbology

57

или


GS1 OP[T PRIRA^NIK

trade item

Било која единица (производ или услуга) за којa постои потреба за prebaruvawe na ве}e дефиниrани информациi и na којa може se trgovска единица одреди цена, или која може да се нарaчa, или фактуриra vo било кој дел na sinhirot na snabduvawe.

trade measures

trgovскi мерki

Нето мерki na trgovскa единицa so променlиви мерki, коi се користat за фактуриrање (наплатa) na trgovскata единицa.

transaction type

vid na трансакцијa

Информација (нe е деl na GS1 системot) која означuва одреdенa операцијa vo вrska zabele`uvawe na скениранiot податoк.

скраtuvawe

Pe~atewe na симболot сo висинa pomala од најмаlata која е препорaчama so спецификациte за симбологиite. Скраtuvaweto може да go ote`ne скенирањеto na симболite.

U.P.C. компaниски прeфикс

Специјално представuvaње na GS1 компанискiot префикс сoставeн од U.P.C. префиксot и kompaniskit broj. U.P.C. компанискиot префикс se користи само за формирање na GTIN-12, купон-12, RCN-12 и VMN-12 кои се кодираat vo UPC-А бар код симбол.

U.P.C. прeфикс

Специјално представuvaње na GS1 префикс “00– 99” bez воде~ka нулa. Se kористи кoga представuva GTIN-12, купон-12, RCN-12 и VMN-12 vo UPC-А бар код симбол.

unrestricted distribution

неограничена дистрибуција

Zna~i дekа odreden систем na податoci може да бiде примеnеt на stoka so којa }е се рakuva било kade vo светot без ограничuvawa на dr`avata, компанијata, индустрискata гранka итn.

UPC-A Bar Code Symbol

UPC-A бар код симбол

Бар код симбол na EAN/UPC симбологијata коj gi кодира GTIN-12, Купон-12, RCN-12 i VMN-12.

truncation

U.P.C. company Prefih

U.P.C. Prefih

UPC-E Bar Code Symbol

Variable measure Number (VMN)

UPC-E бар код симбол

Број за променlивi мерki

Бар код симбол na EAN/UPC симбологијata коj go pretstavuva GTIN-12 vo 6 експлицитно кодирани цифri користеj}и техникa na “eliminacija” na нулite. Број за ограниченa циркулацијa кој gi идентификуva производite so променlivi меrki за скенираwе на POS. Se dефинише so правилa na националнata GS1 организацијa за некoja земja (Видетe VMN-12 i VMN-13).

58


GS1 OP[T PRIRA^NIK

variable measure trade item

Единица која сеkoga{ se произвeдuva vo истata, odнапред дефиниrana верзијa (вid, дизајн, trgovска единица пакuвање итn.), која може да буде продаdena vo so променlивi било кој дел na sinhirot na snabduvawe, која мерki може да варира по тежинa/golemina, или so nea може da тргuva без odnaнапред дефинirana тежинa/golemina/дol`ina.

VMN-12

12-цифрен број за ограниченa циркулацијa кодиран vo UPC-A симболi кој ovozmo`uva скенирање na производi so променlivi меrki на POS. Se dефиниra сo посебни правилa за цelen pazar и има U.P.C. префикс 2.

VMN-13

VMN-13

13-цифрен број за ограниченa циркулацијa кодиран vo EAN-13 симболi кој ovozmo`uva скенирање na производi so променlivi меrki на POS. Se dефиниra сo посебни правилa за цelen pazar и има GS1 префиксi 20 до 29.

wide-to-narrow ratio

однос широко-tesno

Однос me|u широкиte и tesnite елеменатi vo бар код симбологијata, као што е ITF-14, која има две различni ширo~ini na елеменtite.

H-dimension

H-димензија

Специфицирана ширo~ina na tesniot елемент vo бар код симболot.

VMN-12

59


GS1 OP[T PRIRA^NIK

А

ПРИЛОЗИ

А.1 Стандарднa presmetka na kontrolen broj na GS1 структурata na podatocite Позицija na kontrolniot broj GTIN-8 GTIN-12

SSCC

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

N

GTIN-13 GTIN-14

N

Помножи вредност na sekoja позицija сo h3 h1 h3 h1 h3 h1 h3 h1 h3 h1 h3 h1 h3 h1 h3 h1 h3 Сoбрани резултати = сума Одzemi ja сумata од најбliskiot број delив сo десет = kontrolen broj

Пример: presmetka na kontrolen broj за 18-цифрено поlе Позицијa Broj bez kontro ^ekor 1: помножи ^ekor 2: добиени

N 1

N 2

N 3

N 4

N 5

N 6

N 7

N 8

N 9

N1 N1 N1 N1 N1 N1 N1 N1 N1 0 1 2 3 4 5 6 7 8

3

7

6

1

0

4

2

5

0

0

2

1

2

3

4

5

6

h 3 = 9

h 1 = 7

h 3 = 18

h 1 = 1

h 3 = 0

h 1 = 4

h 3 = 6

h 1 = 5

h 3 = 0

h 1 = 0

h 3 = 6

h 1 = 1

h 3 = 6

h 1 = 3

h 3 = 12

h 1 = 5

h 3 = = 18

^ekor 3: Одzemi ja сумata од најбliskiot број delив сo десет = kontrolen broj (110) = Број са 3 7 6 1 0 4 2 5 0 0 2 1 2 3 4 5 6 9 kontr. broj

НАПОМЕНА: Програмata за presmetka na kontrolniot broj достaпen е на http://www.GS1.org/productsolutions/barcodes/suport/check_digit_calculator.html

60


GS1 OP[T PRIRA^NIK

А.2 GTIN-12 identifikaciski broevi vo UPC-E симболot GTIN-12 identifikaciskite broevi na единицi koi zaпo~nuva сo UPC префикс 0 mo`at da bidat предстаvени s o малiot бар код симбол наre~en UPC-E. GTIN-12 бројot na единицite се zbira vo бар код симбол koj se сostoi од симбол сo 6 znaci. Vo aпликациskata обраbotka, бројot n a единицite мора bide трансформиrан vo својata пolna dol`ina so pomo{ na софтвер-чиta~ na bar kodovi или апликацiski софтвер. Овa ne e UPC-E 6-цифрен број na trgovskite edinici. Табела А-1 UPC-E опција за identifikacija na trgovskite edinici (GTIN)

НАПОМЕНА: Kompaniskite префикси сo 000000 и 001000 до 007999 на позициiite N1 до N6 ne se на располагањe vo овaa UPC-E опцијa (videte ja табелa A-2). Табела А-2 Опција UPC-E за identifikacija na Trgovskite edinici за интернa дистрибуцијa vo компанијa

61


GS1 OP[T PRIRA^NIK

Табелаta А2 go прика`уva принципot na образuvawe na UPC-E за нумериrање na Trgovski edinici za ograni~ena distrib ucija (vo kompanijata). Овиe identifikaciski broevi ne se јасни nadvor od kompanijata која gi примenuva. Напомена која се однesuva на табелite А1 и А2: Sekoja позиција na бројot мора да sodr`и само само цифрi прика`ani vo горnиte или dolnite редови na sekoja секцija и me|u niv. При декодирањe, ширењеto до пolnata dol`инa е одреdено s o вредноsta na бројot под едine~ni наводници vo колони Предстаvено vo позициiite na UPC-E симболot. Kotrolniot broj кој се presmetuva како {to е опи{ано vo Прилогot А-1, se однeсuva на целata dol`ina na identifikaciskiot broj. Vo UPC-E бар код симболot toj е имплицитно предстаvен so pomo{ na комбинацiite n a шест парова n a стварно кодираnite znaci na симболot.

62


GS1 OP[T PRIRA^NIK

A.3: Димензii na модулite и симболite за различni факторi na zgolemuvawe

EAN-13/UPC-A димензii [mm]

EAN-8 димензii [mm]

{iro~inа viso~ina

{iro~inа

viso~ina

0,264

29,83

20,73

21,38

17,05

0,85

0,281

31,70

22,02

22,72

18,11

0,90

0,297

33,56

23,32

24,06

19,18

0,95

0,313

35,43

24,61

25,39

20,24

1,00

0,330

37,29

25,91

26,73

21,31

1,05

0,346

39,15

27,21

28,07

22,38

1,10

0,363

41,02

28,50

29,40

23,44

1,15

0,379

42,88

29,80

30,74

24,51

1,20

0,396

44,75

31,09

32,08

25,57

1,25

0,412

46,61

32,39

33,41

26,64

1,30

0,429

48,48

33,68

34,75

27,70

1,35

0,445

50,34

34,98

36,09

28,77

1,40

0,462

52,21

36,27

37,42

29,83

1,45

0,478

54,07

37,57

38,76

30,90

1,50

0,495

55,94

38,87

40,10

31,97

1,55

0,511

57,80

40,16

41,43

33,03

1,60

0,528

59,66

41,46

42,77

34,10

1,65 1,70

0,544 0,561

61,53 63,39

42,75 44,05

44,10 45,44

35,16 36,23

1,75

0,577

65,26

45,34

46,78

37,29

1,80

0,594

67,12

46,64

48,11

38,36

1,85

0,610

68,99

47,93

49,45

39,42

1,90

0,627

70,85

49,23

50,79

40,49

1,95

0,643

72,72

50,52

52,12

41,55

2,00

0,660

74,58

51,82

53,46

42,62

Фактор na zgolemuvaweto (идеална) [mm]

{iro~ina na модул (идеална) [mm]

0,80

63


GS1 OP[T PRIRA^NIK

A.4: GS1 aplikaciski идентификатори A.4.1 Табела na aplikaciski идентификаторi AI 00 01 02 10 1

11 1 12 131 15

1 1

17 20 21 22 240 241 250 251 253 254

2 2

30 310n369n 337n 37 390(n) 391(n) 392(n) 393(n) 400

Сoдржани подаtoци SSCC (Seriski Broj na transporten Глобалeн број na трговska единицa GTIN na сoдржаниte трговski единицi vo логистичкa единици Број na партијa или лот Датум na производstvo (YYMMDD) Датум na istek na traewe (YYMMDD) Датум na пакuвањe (YYMMDD)

Формат n2+n18 n2+n14

Назив na SSCC GTIN

n2+n14

CONTENT

n2+an..20 n2+n6 n2+n6 n2+n6

Најdobro до (YYMMDD)

n2+n6

Употребlиво до (YYMMDD) Варијанта na производ Сериски број Доpolnitelni подаtoци Доpolnitelna идентификација na единица Bрој na дел na kupuva~ Секундарeн сериски број

n2+n6 n2+n2 n2+an..20 n2+an..29 n3+an..30 n3+an..30 n3+an..30

BATCH/LOT PROD DATE DUE DATE PACK DATE BEST BEFORE USE BY VARIANT SERIAL QTY/DATE/B ADDITIONAl CUST. PART SECONDAR

Референца за изворeн ентитет Глобалeн идентификатор na vid na Компонента na проширuvawe na GLN Број na единицi сoдржани vo трговскa единицa so променlивi мерki Тргоvski и логистичкi мерki (poglednete gi slednite tabeli) Килограми по квадратen метar Број na trgovski единицi сoдржани vo логистичкa единицa Iznos koj mo`e da se naplati - една Iznos koj mo`e da se naplati - сo ISO код Iznos koj mo`e da se naplati за тргоvska единицa so променlивa мерka - една монетарна област Iznos koj mo`e da se naplati за тргоvska единицa so променlивa мерka - сo ISO код na валутata Број на nara~kata na kupuva~ot

n3+an..30 REF TO n3+n13+n..17 DOC.ID n3+an..20 GLN n2+n..8

n4+n6

VAR. видети следећ KG PER m²

n2+n..8

COUNT

n4+n6

n4+n..15 AMOUNT n4+n3+n..15 AMOUNT n4+n..15

n4+n3+n..15 PRICE n3+an..30

1. Koga se baraat само година и месец, DD мора da се попolni сo “00”. 2. Vistinskiot назив na податok go означuва креаторot na податokot. n. Ja oзначuва позицијata na децималnata zapirka. 65

PRICE

ORDER


GS1 OP[T PRIRA^NIK

AI

Сoдржани подаtoци

Формат

Назив na податok

n3+an..30 n3+n17 n3+an..30

CONSIGNMENT SHIPMENT NO. ROUTE

n3+n13

SHIP TO LOC

n3+n13

BILL TO

n3+n13

PURCHASE FROM

n3+n13

SHIP FOR LOC

n3+n13

LOC No

n3+n13

PAY TO

n3+an..20

SHIP TO POST

n3+n3+an..9

SHIP TO POST

422

Број na konsignacija (pratka do Идентификацski број na pratkata Код na rutata “Otprema на - Испорaka на“ глобалeн локациски број “Наплати од - Фактуриrаj на” глобаlniot локациски број “купено од” - глобалнiot локацискi “Otprema za - Испорaka за Проследи zа” глобалeн локациски број - GLN (крајni Идентификација na физичкa локацијa Глобалeн локациски број na странa која врши “Otprema на - Испорaka на“ поштeнски код vo ramkite na “Otprema на - Испорaka на“ поштeнски код сo Зеmjа na поtеклo na тргоvska единицa

n3+n3

423

Зеmjа na почетнa обраbotka

n3+n3+n..12

424

Зеmjа na обраbotka

n3+n3

ORIGIN COUNTRY INITIAl PROCESS. COUNTRY PROCESS.

425

Зеmjа na расklopuvawe

n3+n3

COUNTRY DISASSEMBLY

426

Зеmjа na целокупнiot proces na obrabotka NATO број na единицa UN/ECE класификација na месo od цели животni и деловi Употреblиво до (датум и време) Број na дозволata за обраboduva~ot Производи vo ролнa – ширo~ina, дolжина, пречник na јadрo, Идентификатор за мобилнi телефонi Globalen identifikator na na повратнa Globalen iden tifikator na основно Цена по единицa мерka

n3+n3

COUNTRY FULL PROCESS

n4+n13

NSN

n4+an..30

MEAT CUT

401 402 403 410 411 412 413 414 415 420 421

7001 7002 7003 703(s) 3 8001 8002 8003 8004 8005

n4+n10 BEST BEFORE n4+n3+an..27 PROCESSOR # s3 n4+n14

DIMENSIONS

n4+an..20 n4+n14+an..16 n4+an..30 n4+n6

CMT No GRAI GIAI PRICE PER UNIT

3. Четвртаta цифра na ovoj AI, “s“, go означuва редоследot na обраbotuva~ot vo sinhirot na снабдuвањe

65


GS1 OP[T PRIRA^NIK

AI 8006 8007 8008 8018 8020 8100 8101 8102 904 91-994

Сoдржани подаtoци Globalen broj na компонентa trgovska edinica Ме|ународeн број na банкarska Датум и време na производstvo Globalen broj na услужeн однос Референтeн број na уплатницa GS1-128 проширен код за купон – NS + код na понудa GS1-128 проширен код за купон NSC + код na понудa + крај na код GS1-128 проширен код за купон Информациi ме|усeбно договоренi me|u trgovski партнерi (vкlучуvaj}i gi FACTDI Интернu информациi na компанијa

Формат

Назив na податoк

n4+n14+n2+n2 GCTIN n4+an..30 n4+n8+n..4 n4+n18 n4+an..25

IBAN PROD TIME GSRN REF No

n4+n1+n5

-

n4+n1+n5+n4 n4+n1+n1

-

n2+an..30

INTERNAL

n2+an..30

INTERNAL

4. Kреаторot na податokot go означuва vistinskiot назив na податok.

66


GS1 OP[T PRIRA^NIK

A.4.2 Метричкi тргоvski мeрki AI 310 (n) 311 (n) 312 (n) 313 (n) 314 (n) 315 (n) 316 (n)

Сoдржани подаци Формат података n6 Нето тежина Dol`ина или 1va димензија, тргоvskа [iro~а, пречник или 2ra димензија, Дlabo~ina, деbelина, висo~ina или 3. Површина - тргоvskа Нето zafatnina Нето zafatnina

Јединица

Назив

килограми метри

NET WEIGHT LENGTH (m)

метри

WIDTH (m)

метри

HEIGHT (m)

квадратни литри кубни метри

AREA (m2) NET VOLUME NET VOLUME

(n) Ja oзначава позицијata na децималnata zapirka. Za nemetri~kite trgovski merki poglednete gi GS1 Ops{tite specifikacii. A.4.3 Метричке логистичке мере AI 330 (n) 331 (n) 332 (n) 333 (n) 334 (n) 335 (n) 336 (n)

Садржани подаци Формат података n6 Бруто тежина Dol`ина или 1va димензија, [iro~а, пречник или 2ra димензија, логистичка Дlabo~ina, деbelина, viso~ina или 3ta Површина - логистичка Бруто заfatnina Бруто заfatnina

Јединица мере Назив података килограми метри метри

GROSS WEIGHT (kg) LENGTH (m), log WIDTH (m), log

метри

HEIGHT (m), log

квадратни литри кубни метри

AREA (m2), log VOLUME (l), log VOLUME (m3), log

(n) Ja oзначuва позицијata na децималnata zapirka. Za nemetri~kite trgovski merki poglednete gi GS1 Ops{tite specifikacii.

67


5 310000 000227 >


GS1 ОПШТ ПРИРАЧНИК (X ИЗДАНИЕ)  

GS1 ОПШТ ПРИРАЧНИК (X ИЗДАНИЕ)

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you