16/2026
Pod lupą...
04.09.2026
Newsletter Zespołu Analityczno-Badawczego
Jak zagraniczne praktyki i staże wpływają na współpracę szkół z lokalnym otoczeniem? Udział szkół zawodowych w mobilnościach programu Erasmus+ wpływa na współpracę z lokalnym otoczeniem – zarówno z władzami samorządowymi, jak i przedsiębiorstwami. Skala tego oddziaływania jest jednak zróżnicowana i zależy od regionalnego kontekstu. Potwierdzają to wyniki badania „Wpływ zagranicznych staży zawodowych (VET) na krajowe systemy edukacyjne w Europie Środkowo-Wschodniej”, przeprowadzonego w sześciu krajach.
Mobilności a współpraca z władzami lokalnymi W większości badanych krajów samorządy pełnią rolę organów prowadzących szkoły, odpowiadając między innymi za finansowanie placówek oświatowych oraz utrzymanie infrastruktury niezbędnej do realizacji kształcenia zawodowego.
Stopień, w jakim mobilności przyczyniają się do większego zaangażowania władz lokalnych w działania na rzecz umiędzynarodowienia szkół (n = 884)
W badaniu ilościowym zapytaliśmy szkolnych koordynatorów projektów mobilności, w jakim stopniu organizacja zagranicznych staży i praktyk wpływa na zwiększenie zaangażowania władz lokalnych w działania szkół na rzecz umiędzynarodowienia. Ponad połowa respondentów oceniła ten wpływ jako wysoki, a kolejne 22% jako umiarkowany.
53%
25%
niski*
22%
umiarkowany
wysoki*
niski - skumulowany odsetek odpowiedzi „w ogóle” oraz „raczej w niskim stopniu”. wysoki - skumulowany odsetek odpowiedzi „w raczej wysokim stopniu” oraz „w wysokim stopniu”.
Opinie respondentów różnią się jednak w zależności od wielkości miejscowości, w której znajduje się szkoła. Im mniejsza miejscowość, tym częściej widać wysoki wpływ mobilności na zwiększenie zainteresowania władz lokalnych działaniami szkoły w obszarze umiędzynarodowienia. W szkołach zlokalizowanych w miejscowościach liczących do 15 tys. mieszkańców odsetek osób wskazujących na wysoki wpływ wynosi 64%. W największych miastach, liczących ponad 500 tys. mieszkańców, odsetek ten spada o 30 punktów procentowych. Różnica ta jest istotna statystycznie. Stopień, w jakim mobilności przyczyniają się do większego zaangażowania władz lokalnych w działania na rzecz umiędzynarodowienia szkół według wielkości miejscowości (n = 884)
34% 64%
54%
51%
32%
19% 18% 18% Do 15 tys. mieszkańców
28% 18%
30% od 15 tys. do 100 tys. mieszkańców
Niski
Umiarkowany
od 100 tys. do 500 tys. mieszkańców
34% Więcej niż 500 tys. mieszkańców
Wysoki
Wyniki części jakościowej badania pokazują, że w mniejszych społecznościach inicjatywy szkół są bardziej widoczne, a przez to mogą odgrywać większą rolę w relacjach z władzami samorządowymi. W dużych miastach umiędzynarodowienie jest natomiast jedną z wielu aktywności edukacyjnych, przez co szkołom trudniej wzbudzić zainteresowanie lokalnych decydentów. Przedstawiciele badanych placówek podkreślali, że projekty Erasmus+ zwiększają rozpoznawalność szkół i przyciągają uwagę lokalnych władz. Korzyści wynikające ze wzrostu rozpoznawalności mają jednak najczęściej charakter symboliczny i prestiżowy. Przejawia się to między innymi udziałem przedstawicieli samorządu w szkolnych wydarzeniach, wizytami w szkołach czy publicznym docenianiem osiągnięć placówek.
Na wszystkie szkolne uroczystości zapraszamy przedstawicieli władz lokalnych. Oczywiście, odbija się to szerokim echem w naszej społeczności, ponieważ przychodzi burmistrz, ksiądz, a także radni miejscy. Pokazujemy im certyfikaty, zdjęcia. (nauczyciel z Polski)
Naszym głównym partnerem jest samorząd lokalny (…). Postrzega on naszą współpracę pozytywnie, ponieważ podnosi ona jego prestiż. Nasza szkoła buduje swój wizerunek jako placówka o charakterze międzynarodowym (...). (nauczyciel z Łotwy)
Mobilności a współpraca szkół z lokalnymi przedsiębiorstwami Współpraca z przedsiębiorstwami odgrywa kluczową rolę w kształceniu zawodowym, umożliwia uczniom zdobywanie praktycznych umiejętności i doświadczeń odpowiadających potrzebom rynku pracy. Wyniki badania pokazują, że mobilności mogą dodatkowo wzmacniać relacje szkół z lokalnymi pracodawcami. Stopień, w jakim mobilności przyczyniają się do wzrostu współpracy z lokalnymi przedsiębiorstwami (n = 884)
Ponad połowa respondentów uważa, że realizacja zagranicznych staży i praktyk przyczyniła się w wysokim stopniu do zwiększenia współpracy szkoły z lokalnymi przedsiębiorstwami. Kolejne 27% dostrzega taki wpływ w umiarkowanym stopniu.
52%
27% 21% Niski
Umiarkowany
Wysoki Stopień, w jakim mobilności przyczyniają się do wzrostu współpracy z lokalnymi przedsiębiorstwami według wielkości szkoły (n= 884)
Wpływ mobilności na współpracę z przedsiębiorstwami jest wyraźniejszy w przypadku większych szkół, W placówkach liczących ponad 750 uczniów niemal 60% badanych wskazało, że mobilności w wysokim stopniu przyczyniają się do zacieśnienia współpracy z lokalnymi pracodawcami. W najmniejszych szkołach (poniżej 250 uczniów) odsetek ten spada o 15 punktów procentowych (jest to różnica istotna statystycznie). Może to wynikać z większego potencjału organizacyjnego dużych szkół oraz ich rozbudowanych relacji z otoczeniem społeczno-gospodarczym.
ponad 751 uczniów 57% 27% 16% 250-750 uczniów 51% 26% 23% mniej niż 250 uczniów 42% 29% 29% Niski
Umiarkowany
Wysoki
Wyniki wywiadów jakościowych wskazują, że chociaż pracodawcy z reguły pozytywnie oceniają doświadczenia zdobywane przez uczniów podczas zagranicznych mobilności, to ich bezpośrednie zaangażowanie w realizację projektów jest zwykle ograniczone. Pojedyncze wypowiedzi dowodzą, że współpraca polega głównie na wspieraniu procesu rekrutacji uczestników , co w praktyce polega na przygotowaniu opinii o uczniach odbywających praktyki.
Jeśli chodzi o pracodawców, oni również postrzegają to jako ogromną szansę. Zdarza się nawet, że piszą listy rekomendacyjne dla uczniów ubiegających się o wyjazd zagraniczny, aby wesprzeć ich w procesie rekrutacji. (nauczyciel z Polski)
W pojedynczych przypadkach szkoły rozwijają bardziej zaawansowaną współpracę z lokalnymi przedsiębiorstwami, obejmującą udział przedstawicieli firm w działaniach mobilnościowych.
Współpracujemy z lokalnymi partnerami biznesowymi, aby rozwijać relacje. Na przykład, na jeden z wyjazdów zabieram dwóch lokalnych przedsiębiorców. Bardzo wspierają oni nasze programy mobilnościowe. (nauczyciel z Węgier)
INFORMACJE NA TEMAT BADANIA
O badaniu Badanie „Wpływ zagranicznych staży zawodowych (VET) na edukację narodową w Europie Środkowo-Wschodniej” zostało zrealizowane z wykorzystaniem metod ilościowych (CAWI) i jakościowych (IDI). Analiza objęła wpływ mobilności na uczniów, nauczycieli, szkoły oraz szersze otoczenie edukacji zawodowej.
Gdzie realizowano badanie?
Badanie przeprowadzono w następujących krajach: Czechy, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowenia, Węgry.
Kiedy przeprowadzono badanie i kto w nim uczestniczył?
Terenowa część badania została zrealizowana w latach 2023-2024. Objęto nim koordynatorów projektów mobilności (nauczycieli oraz dyrektorów) ze szkół będących beneficjentami programu Erasmus+ w sektorze Kształcenie i szkolenie zawodowe (VET) w latach 2014-2020.
Liczebność próby
We wszystkich krajach przeprowadzono łącznie 82 IDI oraz zebrano 909 wypełnionych ankiet.
Więcej wyników z badania, w tym analizę oddziaływania mobilności na funkcjonowanie szkół, współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym oraz rozwój systemów kształcenia zawodowego, można znaleźć w najnowszej publikacji „The Impact of VET Placements on Education Systems”, dostępnej w Czytelni FRSE:
Chcesz wiedzieć więcej? Napisz do nas: zab@frse.org.pl Opracowanie graficzne: Monika Mokrzycka Opracowanie merytoryczne: Julita Pieńkosz