Pod lupą...
14/2026
31.07.2026
Newsletter Zespołu Analityczno-Badawczego
WIĘCEJ NIŻ PROJEKTY. JAK ERASMUS+ I EKS WZMACNIAJĄ ORGANIZACJE MŁODZIEŻOWE Europejskie programy młodzieżowe to nie tylko szansa na rozwój dla młodych ludzi, lecz także ważny impuls do podnoszenia standardów działania organizacji, które je realizują. W tym numerze przyglądamy się temu, w jaki sposób udział w programach wpływa na rozwój i funkcjonowanie organizacji.
Prezentowane dane stanowią pierwsze międzynarodowe podsumowanie wyników badania RAY-LEARN, które pokazuje, jak realizacja projektów młodzieżowych w ramach programów Erasmus+ i Europejskiego Korpusu Solidarności wspiera proces rozwoju i uczenia się organizacji. Raport prezentuje zbiorcze wnioski z badania przeprowadzonego wśród 40 organizacji z 10 krajów europejskich, w tym Polski. Przedstawione wyniki opierają się na analizach międzynarodowych i stanowią syntezę najważniejszych wniosków z badania.
Akredytacja Erasmus+: Narzędzie stabilizacji
Dla wielu organizacji posiadanie akredytacji w Programie Erasmus+ stanowi ważny element stabilizujący ich funkcjonowanie. Z badania wynika, że ich uzyskanie tego uprawnienia znacząco ogranicza niepewność finansową i zmniejsza presję związaną z koniecznością ciągłego ubiegania się o kolejne środki. Taka stabilność daje organizacjom młodzieżowym przestrzeń do długofalowego planowania i działania, pozwala im złapać przysłowiowy „oddech”.
Korzyści wynikające z przyznania akredytacji: Przewidywalność finansowa Pracownicy organizacji odczuwają mniejszy stres związany z pozyskiwaniem środków na pojedyncze inicjatywy. Zyskują dzięki temu więcej przestrzeni na kompleksowe planowanie działań, co sprzyja ich efektywności.
Czas na zapewnienie jakości Zespoły projektowe mogą w większym stopniu skupiać się na merytoryce i metodyce pracy, zamiast na formalnościach związanych z aplikowaniem o nowe środki. Zwiększenie refleksyjności organizacji Sam proces przygotowania wniosku o akredytację Programu Erasmus+ wymusza głębszy wgląd w procedury. Działa to jak wewnętrzny przegląd standardów w organizacji, co sprzyja poprawie istniejących regulacji wewnętrznych.
Uzyskanie akredytacji nie jest gwarantowane dla każdej organizacji ubiegającej się o jej przyznanie, jednak sam proces przygotowania wniosku może przynieść wymierne korzyści.
„Uzyskanie wieloletniego grantu dałoby nam większy spokój i stabilność. Dzięki temu moglibyśmy się skupić na rozwoju Akademii, zamiast zajmować się formalnościami i corocznym pisaniem wniosków.” [Respondent, PL]
Wyniki badania RAY LEARN wyraźnie wskazują, że z perspektywy całej organizacji powierzanie procesu akredytacyjnego wyłącznie jednej osobie nie jest korzystnym rozwiązaniem. Ogranicza bowiem możliwości uczenia się całej organizacji oraz zwiększa ryzyko utraty kluczowej wiedzy i kompetencji w przypadku zmian kadrowych. Dodatkowo prowadzi do nadmiernego obciążenia tej osoby odpowiedzialnością, ponieważ staje się ona jedynym pracownikiem posiadającym specjalistyczną wiedzę i doświadczenie związane z procesem akredytacji. Taka koncentracja obowiązków może utrudniać codzienne funkcjonowanie organizacji i zwiększać ryzyko przeciążenia obowiązkami.
„Obecna dyrektorka zarządzająca musiała skrócić urlop macierzyński, ponieważ tak naprawdę nie było możliwości jej zastąpienia.” [Respondent grupy fokusowej, raport międzynarodowy]
Wolontariusz EKS jako impuls do zmian Przyjęcie zagranicznego wolontariusza w ramach Europejskiego Korpusu Solidarności motywuje organizację goszczącą do zmiany dotychczasowych standardów i profesjonalizacji procesów. Wolontariusze często wnoszą świeże spojrzenie na wiele tematów, a także przyciągają uwagę lokalnej młodzieży, motywując ją do podejmowania podobnych inicjatyw. Goszczenie wolontariusza z zagranicy wymusza na organizacjach poprawę w konkretnych obszarach: Procedury wdrożeniowe Organizacje uczą się wdrażać nowe lub optymalizować dotychczasowe systemy onboardingu i długoterminowego wsparcia mentorskiego.
Klaryfikacja obowiązków
Rozwój komunikacji
Zespół musi jasno określić podział zadań i odpowiedzialności w związku z pojawieniem się wolontariusza z zagranicy.
Współpraca w środowisku międzynarodowym w naturalny sposób podnosi standardy codziennej komunikacji wewnętrznej.
„Zwracam uwagę na to, co [wolontariusze] sobą reprezentują, co potrafią, jak się zachowują. Dzięki temu od razu uczę się, jak postępować z danym charakterem i w danej sytuacji.” Respondent, PL
Zauważalnym problemem jest jednak brak procedur zabezpieczających przed utratą nabytych umiejętności zespołu i zachowania wiedzy w organizacji po zakończeniu mobilności. Inicjatywy rozpoczęte w czasie pobytu wolontariuszy często nie są kontynuowane po wyjeździe uczestnika projektu. Organizacje muszą wypracowywać systemy utrwalania tej wiedzy.
Siła tożsamości zamiast sztywnych strategii Sukces organizacji młodzieżowej opiera się na jasnej, wyrazistej tożsamości, a nie na abstrakcyjnych misjach. Badanie dowodzi, że organizacje nie powinny zmieniać swojego charakteru tylko po to, aby wpisać się w priorytety UE.
Wdrażanie priorytetów horyzontalnych programów Erasmus+ i Europejski Korpus Solidatności (np. związanych z włączaniem społecznym, działaniami proekologicznymi czy cyfryzacją) działa najlepiej wtedy, gdy odnosi się do obszarów, w których organizacja posiada już pewien kapitał, i w których czuje się silna i kompetentna. Próba sztucznego dopasowania planowanych działań projektowych do priorytetów bez powiązania ich z tożsamością organizacji rzadko przynosi długofalowe efekty rozwojowe. „Musimy jasno określić, że działamy głównie w oparciu o portal, że pełnimy rolę aktywizacyjną i rzeczniczą. Nie szukamy już nowych kierunków - wiemy, kim jesteśmy, dlaczego to robimy i jak przy tym pozostać.” Respondent, PL
O badaniu Projekt RAY-LEARN to międzynarodowy projekt badawczy, który bada rozwój organizacyjny i procesy uczenia się wśród beneficjentów programów młodzieżowych. Badanie ma charakter jakościowy. W ramach czterech rund wywiadów grupowych (FGI) przebadano ponad 40 organizacji z 10 krajów. Respondentami byli również przedstawiciele czterech organizacji z Polski. Koordynatorem projektu jest sieć badawcza RAY ('Research-based analysis of European youth programmes'), zarządzana przez fińską Narodową Agencję Programu Erasmus+.
Publikacja raportu międzynarodowego z badania RAY LEARN planowana jest na IV kwartał 2026 r.
Chcesz wiedzieć więcej? Napisz do nas: zab@frse.org.pl Opracowanie merytoryczne: Paweł Pawłowski Opracowanie graficzne: Monika Mokrzycka