Pod lupą...
14/2026
31.07.2026
Newsletter Zespołu Analityczno-Badawczego
WIĘCEJ NIŻ PROJEKTY. JAK ERASMUS+ I EKS WZMACNIAJĄ ORGANIZACJE MŁODZIEŻOWE Europejskie programy młodzieżowe to nie tylko szansa na rozwój dla młodych ludzi, lecz także ważny impuls do podnoszenia standardów działania organizacji, które je realizują. W tym numerze przyglądamy się temu, w jaki sposób udział w programach wpływa na rozwój i funkcjonowanie organizacji.
Prezentowane dane stanowią pierwsze międzynarodowe podsumowanie wyników badania RAY-LEARN, które pokazuje, jak realizacja projektów młodzieżowych w ramach programów Erasmus+ i Europejskiego Korpusu Solidarności wspiera proces rozwoju i uczenia się organizacji. Raport prezentuje zbiorcze wnioski z badania przeprowadzonego wśród 40 organizacji z 10 krajów europejskich, w tym Polski. Przedstawione wyniki opierają się na analizach międzynarodowych i stanowią syntezę najważniejszych wniosków z badania.
Akredytacja Erasmus+: Narzędzie stabilizacji
Dla wielu organizacji posiadanie akredytacji w Programie Erasmus+ stanowi ważny element stabilizujący ich funkcjonowanie. Z badania wynika, że ich uzyskanie tego uprawnienia znacząco ogranicza niepewność finansową i zmniejsza presję związaną z koniecznością ciągłego ubiegania się o kolejne środki. Taka stabilność daje organizacjom młodzieżowym przestrzeń do długofalowego planowania i działania, pozwalaj im złapać przysłowiowy „oddech”.
Korzyści wynikające z przyznania akredytacji: Przewidywalność finansowa Pracownicy organizacji odczuwają mniejszy stres związany z pozyskiwaniem środków na pojedyncze inicjatywy. Zyskują dzięki temu więcej przestrzeni na kompleksowe planowanie działań, co sprzyja ich efektywności.
Czas na zapewnienie jakości Zespoły projektowe mogą w większym stopniu skupiać się na merytoryce i metodyce pracy, zamiast na formalnościach związanych z aplikowaniem o nowe środki. Zwiększenie refleksyjności organizacji Sam proces przygotowania wniosku o akredytację Programu Erasmus+ wymusza głębszy wgląd w procedury. Działa to jak wewnętrzny przegląd standardów w organizacji, co sprzyja poprawie istniejących regulacji wewnętrznych.
Uzyskanie akredytacji nie jest gwarantowane dla każdej organizacji ubiegającej się o jej przyznanie, jednak sam proces przygotowania wniosku może przynieść wymierne korzyści.
„Uzyskanie wieloletniego grantu dałoby nam większy spokój i stabilność. Dzięki temu moglibyśmy się skupić na rozwoju Akademii, zamiast zajmować się formalnościami i corocznym pisaniem wniosków.” [Respondent, PL]
Wyniki badania RAY LEARN wyraźnie wskazują, że z perspektywy całej organizacji powierzanie procesu akredytacyjnego wyłącznie jednej osobie nie jest korzystnym rozwiązaniem. Ogranicza bowiem możliwości uczenia się całej organizacji oraz zwiększa ryzyko utraty kluczowej wiedzy i kompetencji w przypadku zmian kadrowych. Dodatkowo prowadzi do nadmiernego obciążenia tej osoby odpowiedzialnością, ponieważ staje się ona jedynym pracownikiem posiadającym specjalistyczną wiedzę i doświadczenie związane z procesem akredytacji. Taka koncentracja obowiązków może utrudniać codzienne funkcjonowanie organizacji i zwiększać ryzyko przeciążenia obowiązkami.
„Obecna dyrektorka zarządzająca musiała skrócić urlop macierzyński, ponieważ tak naprawdę nie było możliwości jej zastąpienia.” [Respondent grupy fokusowej, raport międzynarodowy]
Wolontariusz EKS jako impuls do zmian Przyjęcie zagranicznego wolontariusza w ramach Europejskiego Korpusu Solidarności motywuje organizację goszczącą do zmiany dotychczasowych standardów i profesjonalizacji procesów. Wolontariusze często wnoszą świeże spojrzenie na wiele tematów, a także przyciągają uwagę lokalnej młodzieży, motywując ją do podejmowania podobnych inicjatyw. Goszczenie wolontariusza z zagranicy wymusza na organizacjach poprawę w konkretnych obszarach: procedury wdrożeniowe Organizacje uczą się tworzyć wdrażać nowe lub optymalizować dotychczasowe onboardingu i długoterminowego wsparcia mentorskiego.
klaryfikacja obowiązków
rozwój komunikacji
Zespół musi jasno określić podział zadań i odpowiedzialności w związku z pojawieniem się wolontariusza z zagranicy.
Współpraca w środowisku międzynarodowym w naturalny sposób podnosi standardy codziennej komunikacji wewnętrznej.
„Zwracam uwagę na to, co [wolontariusze] sobą reprezentują, co potrafią, jak się zachowują. Dzięki temu od razu uczę się, jak postępować z danym charakterem i w danej sytuacji.” Respondent, PL
Zauważalnym problemem jest jednak brak procedur obrony przed utratą nabytych umiejętności zespołu i zachowania wiedzy w organizacji po zakończeniu mobilności. Inicjatywy rozpoczęte w czasie pobytu wolontariuszy często znikają wraz wyjazdem uczestnika projektu. Organizacje muszą wypracowywać systemy utrwalania tej wiedzy.
Siła tożsamości zamiast sztywnych strategii Sukces organizacji młodzieżowej opiera się na jasnej, wyrazistej tożsamości, a nie na abstrakcyjnych misjach. Badanie dowodzi, że organizacje nie powinny zmieniać swojego charakteru tylko po to, aby wpisać się w priorytety UE.
Wdrażanie priorytetów horyzontalnych programów Erasmus+ i Europejski Korpus Solidatności (np. związanych z włączaniem społecznym, działaniami proekologicznymi czy cyfryzacją) działa najlepiej wtedy, gdy odnosi się do obszarów, w których organizacja posiada już pewien kapitał, i w których czuje się silna i kompetentna. Próba sztucznego dopasowania planowanych działań projektowych do priorytetów bez powiązania ich z tożsamością organizacji rzadko przynosi długofalowe efekty rozwojowe. „Musimy jasno określić, że działamy głównie w oparciu o portal, że pełnimy rolę aktywizacyjną i rzeczniczą. Nie szukamy już nowych kierunków - wiemy, kim jesteśmy, dlaczego to robimy i jak przy tym pozostać.” Respondent, PL
O badaniu Projekt RAY-LEARN to międzynarodowy projekt badawczy, który bada rozwój organizacyjny i procesy uczenia się wśród beneficjentów programów młodzieżowych. Badanie ma charakter jakościowy. W ramach czterech rund wywiadów grupowych (FGI) przebadano ponad 40 organizacji z 10 krajów. Respondentami byli również przedstawiciele czterech organizacji z Polski. Koordynatorem projektu jest sieć badawcza RAY ('Research-based analysis of European youth programmes'), zarządzana przez fińską Narodową Agencję Programu Erasmus+.
Publikacja raportu międzynarodowego z badania RAY LEARN planowana jest na IV kwartał 2026 r.
Chcesz wiedzieć więcej? Napisz do nas: zab@frse.org.pl Opracowanie merytoryczne: Paweł Pawłowski Opracowanie graficzne: Monika Mokrzycka