Prezentowane powyżej dane dotyczą tzw. jawnego (oficjalnego) długu publicznego, a więc zaciągniętych przez państwo i samorządy zobowiązań finansowych wobec osób prywatnych i rozmaitych instytucji (krajowych i zagranicznych). Warto wiedzieć, że na państwach i społeczeństwach spoczywa także ukryty dług publiczny, czyli ustawowe zobowiązania państwa do przyszłych wydatków. Według szacunków Forum Obywatelskiego Rozwoju ukryty dług stanowi 193 proc. PKB, czyli ponad 3 biliony złotych. W przeliczeniu na jednego obywatela pracującego w polskiej gospodarce ukryty dług publiczny wynosi około 240 tys. zł.14
Jesteśmy oceniani jako kraj mniej wiarygodny w sensie możliwości spłaty zadłużenia. Należy przy tym zaznaczyć, że inne państwa z reguły zaciągają długi we własnych bankach. Pożyczone, a potem oddane pieniądze pozostają więc w ich własnej wspólnocie ekonomicznej.
Niestety, w Polsce politycy zadłużając kraj, „kupują” sobie chwilową władzę, nie patrząc na przyszłość pań stwa.
Ile kosztuje nas zadłużenie?
Oprocentowanie długu
Polska zaciąga długi w zagranicznych bankach. Pieniądze, które będziemy musieli oddać wraz z odsetkami, trafią więc do innych wspólnot ekonomicznych.
Jak kształtuje się wartość oficjalnego zadłużenia Polski w przeliczeniu na pracownika wytwarzającego PKB? Tabela 3
W porównaniu z Niemcami, my Polacy płacimy prawie pięć razy większe odsetki za zaciągnięte długi.
Dług publiczny Polski w roku 2014
1021 mld zł
Zatrudnienie w gospodarce narodowej
13 mln osób
Dług publiczny na 1 zatrudnionego w gospodarce narodowej
78,5 tys. zł
Roczny koszt obsługi długu
43 mld zł
Roczne koszty obsługi tego długu na 1 zatrudnionego w gospodarce narodowej 3,3 tys. zł (tylko odsetki bez spłaty długu)
8,42
W przekazach medialnych podkreśla się, że wszystkie kraje są zadłużone, niektóre nawet bardziej niż Polska. Pamiętajmy jednak, że obligacje krajów stojących na wyższym poziomie rozwoju gospodarczego są niżej oprocentowane. Na przykład oprocentowanie niemieckich na koniec grudnia 2014 roku wynosiło 0,59%, natomiast polskich 2,55%.
0,91
0,92
Holandia
Belgia
Francja
Irlandia
Hiszpania
Włochy
Polska
2,81
2,55
1,99
0,78
Czechy
1,78
0,67
Niemcy
1,31
0,59
Wykres 19. Oprocentowanie długoterminowych obligacji (stan na grudzień 2014 r.)
Portugalia
Grecja
Opracowanie własne na podstawie danych Eurostatu 14. Źródło: http://www.for.org.pl/pl/Rachunek-od-panstwa-za-2013-rok (03.08.2014)
42
FUNDACJA POMYŚL O PRZYSZŁOŚCI