Page 1

Maj 2014 Nr 193 • Rocznik 39

La Toussuire w Alpach Francuskich jest ulubionym celem wypadków sportowców dyscyplin zimowych. Poza tym tutaj urodził się Jean-Pierre Vidal, zwycięzca w slalomie olimpijskim w Salt Lake City (2002 r.). Str. 4

Oaza narciarska Orelle jeszcze bardziej przyjemna Kolej 6-CLD zachwyca rodziny i przyciąga znawców do wymagającego obszaru. Str. 2

Sainte Foy Tarentaise: miejsca pracy, ochrona przyrody, komfort Zmienna prędkość wsiadania dla narciarzy i pieszych. Str. 6

W Mellau stawia się na drewno Kolej 8-MGD w Lesie Bregenckim z regionalnym stylem budowy. Str. 8

Kolej wahadłowa Grimentz-Zinal powiększa obszar narciarski Widownia przy dostawie olbrzymich lin jak na Tour de France. Str. 14

Wioski narciarskie w Val des Bagnes rozpoczynają wspólny rozwój Obszar narciarski 4 Vallées poszerzony zostaje o piątą dolinę. Str. 16

Budowa elektrowni w Alpach Szwajcarskich Najpotężniejsza kolej do przewozu materiałów na świecie. Str. 18

Rekord światowy: Kolej 3S Psekhako w rejonie olimpijskim Soczi o długości 5,4 km jest najdłuższą i najszybszą koleją 3S na świecie, jeżdzącą z prędkością 8,5 m/s.


Grupa Doppelmayr/Garaventa

„Oaza narciarska“ Orelle z większym komfortem i przepustowością Orelle w Departamencie Savoien określa się jako przyjemną oazę w dużym kompleksie narciarskim Trois Vallées. Oaza ta dysponuje godną uwagi ofertą nowoczesnych wyciągów narciarskich. Na sezon zimowy uruchomiono nową wyprzęganą kolej o 6-osobowych krzesełkach firmy Doppelmayr.

K

olej przyłącza z jednej strony bardzo popularną niebieską trasę: z drugiej strony doświadczeni narciarze mogą się dostać do kolei prowadzącej na najwyższy szczyt Trois Vallées. Do tej pory często unikali tej trasy ze względu na przeciążenie starej kolei. Ponadto goście z jej pomocą mogą dotrzeć na szczyt Zipline, skąd mogą „polecieć” do doliny z prędkością 100 kilometrów na godzinę. Ośrodek narciarski położony w pobliżu Val Thorens/Orelle dysponując 67 trasami narciarskimi i 26 wyciągami należy do ważnych ośrodków narciarskich. Goście korzystają z możliwości zakwaterowania ośrodka „Trois Vallées“, jednego z największych ośrodków narciarskich na świecie. Można tu wybierać pomiędzy nowoczesnymi miejscowościami sportów zimowych, a małymi, przytulnymi wioskami o zachowanym charakterze. Jedną z takich miejscowości jest Orelle. Położona na wysokości 900 m, doskonale wpisuje się w trasy narciarskie Dorado, skąd w kwadrans można się dostać do najwyżej dostępnego punktu Trois Vallées położonego na wysokości 3.230 m.

Robert Guillermet, Dyrektor Generalny spółki Société des Téléphériques d’Orelle: „Doppelmayr wykonał całość prac: dotyczy to zarówno dotrzymania terminów jak i jakości produktów. Ponadto kolej odpowiada także pod względem odporności na działanie wiatru surowym warunkom, panującym w naszym regionie. Można ją eksploatować również przy dużych prędkościach wiatru!”

6-CLD Peyron Przepustowość

2.400 Osób/ godz

Czas jazdy

5,2 min

Prędkość jazdy

5,3 m/s

Ilość krzeseł

64

Odstęp czasowy

9,0 s

Długość po trasie

1.520 m

Rzędna st.górnej

2.790 m

Róznica poziomów

436 m

Podpory

12

Napęd

St.dolna

Napinanie

St.górna Nr 193 • Maj 2014


Igrzyska Olimpijskie zrealizowane brawurowo

I

grzyska Olimpijskie w Soczi/Krasnej Poljanie przeszły już do historii. Z naszego punktu widzenia ich przebieg był wspaniały. Na potrzeby Igrzysk Olimpijskich w Soczi i wokół Krasnej Poljany wybudowaliśmy i oddaliśmy w terminie nie tylko 35 kolei linowych. W czasie igrzysk firma Doppelmayr zapewniła na miejscu 17-osobowy zespół, mający za zadanie wspieranie rosyjskiego personelu obsługi kolei linowych. Ich zadaniem było wspólne dbanie o prawidłowe działanie naszych instalacji. - Przy 4.554 godzinach eksploatacji wybudowane nowe koleje uzyskały 99,98 procent dyspozycyjności! Wprawdzie znaczną rolę odgrywała rutyna, ale mimo to z Krasnej Poljany zabieramy także bagaż nowych doświadczeń, z których będziemy korzystać przy realizacji innych projektów. Dotyczy to na przykład organizacji ruchu przy wsiadaniu i wysiadaniu dużego natłoku pieszych (którzy, co należy podkreślić, nie mają żadnego doświadczenia w korzystaniu z kolei linowych). Kolejne doświadczenie to przekazywanie informacji nie tylko mechanikom, lecz także miejscowym i nieznającym języka użytkownikom kolei. Olimpiada stała się ponownym dowodem na to, że podążamy prawidłową drogą. Udało się nam urzeczywistnić użyteczne nowinki techniczne, dopracowaliśmy nasze zdolności logistyczne i znaczenie programu szkoleń dla kierowników kolei i pozostałego personelu kolei starannie dopasowanego do potrzeb klientów. Nasze doświadczenia wyniesione z Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2014 ocenimy w taki sposób, aby mogły one przynosić korzyść także wszystkim naszym klientom.

Michael Doppelmayr

Nr 193 • Maj 2014


La Toussuire: Nowa kolej o 6-osobowych krzesełkach – 50 procent więcej pasażerów W Ośrodku Narciarskim La Toussuire w Alpach Francuskich niewyprzęgana kolej o 4-osobowych krzesełkach Ravières została zastąpiona nowoczesną koleją wyprzęganą o 6-osobowych krzesełkach firmy Doppelmayr.

N

owa kolej 6-CLD Ravières zaliczana jest do najczęściej odwiedzanych w ośrodku. Stacja dolna zlokalizowana jest na skraju miejscowości i prowadzi przez rozciągające się na znacznej długości stoki Tète de Bellarde (2.225 m), po których chętnie szusują narciarze ceniący sobie komfort, a także szkółki narciarskie. Laurent Deléglise - Dyrektor Generalny Domaine Skiable La Toussuire-Les Sybelles: „Nasi goście z dużą niecierpliwością czekali na nową kolej krzesełkową. Jest szybka i bezpieczna i posiada dużą przepustowość. Jak dobra była Nr 193 • Maj 2014


Laurent Deléglise - Dyrektor Generalny Domaine Skiable La Toussuire-Les Sybelles: „Z mojego punktu widzenia najważniejszą zaletą nowej kolei jest system blokowania i podnóżki po środku siedzenia. Pozostałą charakterystykę znamy i cenimy już z innych wyprzęganych kolei krzesełkowych firmy Doppelmayr w La Toussuire.“ Także z przebiegu budowy jesteśmy bardzo zadowoleni: „Budowa rozpoczęła się pod koniec sezonu zimowego 2013 r. Kolej została przekazana do użytku pod koniec października. Okres ten pozwolił na dotrzymanie wszystkich przepisów bezpieczeństwa bez presji czasu.

ta decyzja z naszej strony podkreśla wzrost ilości przewiezionych pasażerów o 50 procent od momentu otwarcia nowej kolei! Bez wątpienia kolej gwałtownie przyczyniła się do wzrostu atrakcyjności naszego ośrodka narciarskiego.“ Ukierunkowanie na przyjazność dla rodzin Kolej została zaprojektowana z położeniem nacisku na komfort i przyjazność korzystania z niej przez rodziny: podobnie jak poprowadzenie nowej trasy i wybór krzesełek z automatycznie bloNr 193 • Maj 2014

kowanymi pałąkami zamykającymi i podnóżkami umiejscowionymi po środku siedzenia. Nazwa wioski La Toussuire położonej na wysokości 1.750 m n.p.m. pochodzi od słowa „Tochière“. Oznacza ono zarośla, krzaki, z których wcześniej cięto rózgi z pomocą których pasterze prowadzili stada na pastwiska górskie. Górska wioska już dawno przekształciła się w doskonale prosperującą miejscowość turystyczną. Dzisiaj La Toussuire z 21 wyciągami i 50 kilometrami tras zjazdowych stanowi swego rodzaju „bramę wjazdową” o część regionu narciarskiego Les Sybelles.

6-CLD Ravières Przepustowość Czas jazdy Prędkość jazdy Ilość krzeseł Odstęp czasowy Długość po trasie Rzędna st.górnej Róznica poziomów Podpory Napęd Napinanie

2.400 Osób/ godz 4,3 min 5 m/s 67 8,0 s 1.218 m 1.981 m 265 m 12 St.dolna St.dolna


Grupa Doppelmayr/Garaventa

6

Sainte Foy Tarentaise: Ochrona przyrody najwyższym celem Niewyprzęgana kolej o 4-osobowych krzesełkach Grand Plan w ośrodku narciarskim Sainte Foy Tarentaise, rok budowy 1990, została zastąpiona wyprzęganą koleją 4-CLD firmy Doppelmayr. Nowa kolej jest szybsza i bardziej komfortowa.

O

środek narciarski utworzono w roku 1960, aby zapobiec ucieczce ludności wiejskiej do miasta. Przedsięwzięcie się udało. Dzisiaj Tarentaise jest kwitnącym całorocznym regionem turystycznym. Sainte Foy dysponuje czterema wyciągami i 15 trasami narciarskimi o łącznej długości 41 kilometrów. Nowa kolej 4-CLD Grand Plan, patrząc od strony wioski, stanowi pierwszy trzyczęściowy łącznik kolejami linowymi na szczyt Col de l’Aiguille o wysokości 2.620 m. Stamtąd rozpościera się nie tylko wspaniały widok, lecz także dociera się do rezerwatu przyrody Natur’ Grand

Bois. Jest on dostępny dla uprawiających wędrówki piesze i narciarzy. Obszar został zaprojektowany przy współdziałaniu Krajowego Urzędu Leśnictwa - National des Fôrets (O.N.F.). Znawcy cenią sobie jazdę po puszystym śniegu przez wąwozy Vallon du Clou do Le Monal lub pionowe trawersy o długości 1.700 m położone na Point de la Fogliettaz wysokim na 2.930 m; wsiadanie odbywa się na stacji górnej przy Col de l’Aiguille. Komfortowo także dla pieszych Nowa kolej wyposażona jest w automatyczną blokadę pałąków zamykających. Kiedy piesi


Grupa Doppelmayr/Garaventa

chcą wsiąść lub wysiąść prędkość wsiadania zostaje automatycznie zredukowana o połowę. Przepustowość na toku w dół dostosowana jest do potrzeb: 1.000  osób/godz. stanowi połowę przepustowości w przypadku jazd na toku w górę trasy.

4-CLD Grand Plan

Ochrona ptaków i ograniczenie emisji hałasu Szczególną uwagę poświęcono ochronie przyrody. W tym celu naprężono linę zabezpieczającą z czerwonymi kulkami ostrzegawczymi, aby zapobiec kolizjom z ptakami. Napęd został dodatkowo wytłumiony.

Przepustowość

2.000 Osób/godz

Czas jazdy

3,3 min

Prędkość jazdy

5,0 m/s

Ilość krzeseł

55

Odstęp czasowy

36,0 s

Długość po trasie

800 m

Rzędna st.górnej

1.775 m

Róznica poziomów

259 m

Podpory

8

Napęd

St.górna

Napinanie

St.górna

7

Christian Blanc-Gonnet Dyrektor ds. eksploatacji „Ste Foy Tarentaise loisirs développement”: „Doppelmayr Francja niezwykle profesjonalnie wykonał prace montażowe.” Kolej 4-CLD Grand Plan eksploatowana jest całorocznie i stanowi pierwszy człon łańcucha połączeń kolejami linowymi na szczyt Col de l’Aiguille o wysokości 2.620 m, najwyższy punkt ośrodka narciarskiego.


Kolej o 8-osobowych krzesłach dla ośrodka narciarskiego z tradycjami – Mellau

Kolej o 8-osobowych krzesłach na Mellauer Rossstelle w Lesie Bregenckim (Vorarlberg/Austria) rozpoczęła eksploatację na sezon zimowy 2013/14. Ze względu na stację dolną wykonaną w drewnie uważa jest przez fachowców za ozdobę architektoniczną.

Nr 193 • Maj 2014


9

Herbert Frick - prezes zarządu spółki „Bergbahnen Mellau” jest zachwycony nową koleją i Doppelmayr’em: „W ośrodku narciarskim Mellau funkcjonuje teraz kilka wyprzęganych kolei – notabene wszystkie firmy Doppelmayr. To symbol nowoczesności i komfortu, czego spodziewają się tutejsi narciarze.“ Poza tym w planach następna inwestycja: kolej Mellaubahn, kolej dowożąca z doliny, która to ma być zastąpiona nową koleją. Nowa kolej Rossstellebahn o dużej przepustowości została już w tym celu zaprojektowana. „Bardzo duży nacisk kładziemy na jakość wykonania kolei: profesjonalna technologia kolei Doppelmayr’a połączona w kombinacji z architektonicznie przemyślaną i wskazującą dalszy kierunek projektowania budową stacji dolnej było niezwykle dobrą decyzją. Cały projekt należy uznać za historię sukcesu. Kolej została wybudowana w maksymalnie krótkim czasie i charakteryzuje się najwyższą jakością. Nasi goście są nią zachwyceni.“

N

owa kolej 8-CLD Rossstelle zastąpiła dwa równoległe wyciągi orczykowe z roku 1972. Krzesła wyposażone są w przezroczyste osłony, podgrzewanie siedzeń i zabezpieczenie przed spadnięciem. Drewniany styl stanowi nie tylko optyczną atrakcje, lecz tłumi także hałas; napęd jest ledwo słyszalny. Stacja dolna położona jest na Rossstelle, płaskowyżu znajdującym sie w środku ośrodka narciarskiego. Dostać się tam można ze stacji dolnej koleją gondolową 4-MGD Mellaubahn. Kolej ta, otwarta w roku 1972 i w międzyczasie modernizowana, ma dla firmy Doppelmayr szczególne Nr 193 • Maj 2014

znaczenie: była pierwszą wyprzęganą koleją gondolową Doppelmayr’a. Ośrodki narciarskie Mellau i Damüls połą­ czone zostały w roku 2009 dzięki budowie kolei na szczyt, kolei gondolowej 8-MGD firmy Doppelmayr. Kolej poprowadzona została od Rossstelle i przecina grzbiet górski pomiędzy częścią Damüls i Mellau ośrodka narciarskiego. Ośrodek narciarski dysponuje łącznie 29 wyciągami i kolejami. Rozciąga się na wysokości od 700 m do 2.000 m. Na Rossstelle znajdują się stacje dolne dwie innych kolei linowych jak również dwie restauracje i sklep sportowy.

8-CLD Rossstelle Przepustowość

3.400 Osób/godz

Czas jazdy

2,6 min

Prędkość jazdy

5,0 m/s

Ilość krzeseł

36

Odstęp czasowy

8,5 s

Długość po trasie

641 m

Rzędna st.górnej

1.570 m

Róznica poziomów

170 m

Podpory

7

Napęd

St.dolna

Napinanie

St.dolna


Nr 193 • Maj 2014


Grupa Doppelmayr/Garaventa

11

Gondola 10-MGD w ośrodku narciarskim Boarder-Dorado Kreischberg Nowa kolej gondolowa 10-MGD Riegleralm jest symbolem dynamicznego rozwoju, jaki dokonuje się w regionie MurauKreischberg w ostatnich latach - powiedział zastępca naczelnika Kraju Związkowego Styria Hermann Schützenhofer z okazji otwarcia sezonu zimowego 2013/14.

O

środek narciarski Kreischberg znajduje się niedaleko miasta Murau w austriackich Alpach Środkowych pomiędzy 800 m a 2.120 m n.p.m. Ośrodek jest lubianym miejscem wypadów dla snowbordzistów. Dlatego też wyposażenie pod kątem korzystania z ośrodka przez snowbordzistów jest dość bogate. Nowa kolej 10-MGD znacznie podniosła wartość ośrodka. Stacja górna położona jest centralnie na grzbiecie górskim pomiędzy najważniejszymi kolejami ośrodka narciarskiego. Do stacji dolnej można się dostać koleją gondolową 6-MGD Kreischbergbahn. Jednocześnie wraz z wybudowaniem nowej kolei gondolowej utworzono 4 km naśnieżanej trasy narciarskiej. W sumie ośrodek narciarski Kreischberg dysponuje 40 km tras narciarskich, dostępnych z 14 wyciągów (łącznie z wyciągiem do tubingu). Zdolność przewozowa w ciągu godziny wynosi 18.400 osób.

10-MGD Riegleralm Przepustowość Czas jazdy Prędkość jazdy Gondole Odstęp czasowy Długość po trasie Rzędna st.górnej Róznica poziomów Podpory Napęd Napinanie

Nr 193 • Maj 2014

Karl Schmidhofer – prezez zarządu spółki „Murtal Seilbahnen”: „Inwestycja ta pozwoliła nam na stworzenie wyraźnego wzrostu jakości w kluczowym obszarze ośrodka. Kreischberg stał się jeszcze bardziej konkurencyjny!

3.000 Osób/ godz 6,3 min 6,0 m/s 65 12,0 s 2.000 m 2.030 m 386 m 11 St.górna St.dolna

Naczelnik Kraju Związkowego Styria Hermann Schützenhöfer przy otwarciu kolei gondolowej podkreślił wpływ kolei na wzrost znaczenia rejonu Riegleralm: „Kolej symbolizuje dynamiczny rozwój turystyki w regionie“.


Od sezonu zimowego 2013 na szczyt Gernkogel w austriackim ośrodku narciarskim St. Johann/Pongau-Alpendorf (Salzburg) prowadzą dwie nowoczesne koleje krzesełkowe.

Nr 193 • Maj 2014


Ofensywa jakościowa w Alpendorf

O

bydwie koleje zastąpiły 25-letnią wyprzęganą kolej o 4-osobowych krzesełkach oraz wyciąg narciarski o krzesełkach dwuosobowych z roku 1977. Pierwsza na świecie kolej o 8-osobowych krzesełkach w wersji FM-V Kolej Strassalmbahn wyposażona jest w pomarańczowe osłony krzeseł, razem z podnóżkami usytuowanymi pośrodku siedzenia jest pierwszą koleją o 8-osobowych krzesełkach w tzw. wersji FM-V. Do najważniejszych funkcji należą: • Ręcznie uruchamiane pałąki zamykające • Zapadanie blokady tuż po zamknięciu pałąków • Dezaktywacja blokady w stacji górnej Nowinką jest instalacja fotowoltaiczna, zamontowana w zadaszeniu stacji górnej. Tym samym wytwarzana jest energia do eksploatacji kolei linowej i infrastruktury znajdującej się na Ge-

Nr 193 • Maj 2014

Wolfgang Hettegger - zarząd spółki „Alpendorf Bergbahnen AG“: „Do sterowania i napędu wybrano systemy, stosowany już na kolei gondolowej 8-MGD Buchau i wyprzęganej kolei krzesełkowej 6-CLD Gernkogel. To upraszcza zarządzanie częściami zamiennymi, obsługę i konserwację.“

isterberg, rodzinnego parku rozrywki. Ilość wytwarzanej energii jest imponująca: można by w nią zaopatrzyć osiem domów jednorodzinnych! Kolej Obergassalmbahn jest koleją wyprzeganą o 6-osobowych krzesełkach z podgrzewanymi siedzeniami i niebieskimi osłonami krzeseł. Wyposażona jest w szczególnie przyjazne dla dzieci wsiadanie z przenośnika taśmowego, który automatycznie dopasowuje się do wzrostu pasażerów. Wszystkie krzesła wyposażone są w skła-

dane uchwyty do przewozu krzeseł. Z powodu braku miejsca w stacji dolnej kolei Obergassalmbahn wybudowano garaż podziemny. Nad nim znajduje się stacja.

8-CLD-B Strassalmbahn

6-CLD-B Obergassalmbahn

Przepustowość

3.200 Osób/godz

Przepustowość

2.800 Osób/godz

Czas jazdy

3,2 min

Czas jazdy

3,6 min

Prędkość jazdy

5,0 m/s

Prędkość jazdy

5,0 m/s

Ilość krzeseł

42

Ilość krzeseł

55

Odstęp czasowy

9,0 s

Odstęp czasowy

7,7 s

Długość po trasie

753 m

Długość po trasie

898 m

Rzędna st.górnej

1.788 m

Rzędna st.górnej

1.754 m

Róznica poziomów

243 m

Róznica poziomów

210 m

Podpory

9

Podpory

9

Napęd

St.górna

Napęd

St.górna

Napinanie

St.dolna

Napinanie

St.dolna


Kolej wahadłowa Grimentz-Zinal kreuje duży ośrodek narciarski W styczniu 2014 r. oddano do użytkowania kolej wahadłową Grimentz-Zinal. Długość kolei wynosząca 3.500 m czyni z niej drugą najdłuższą kolej wahadłową w Szwajcarii.

N

owa kolej wahadłowa wyposażona jest w dwie kabiny 125-osobowe. Można ją eksploatować przy sile wiatru 80 km/h. Zintegrowana koncepcja ewakuacji zapewnia w każdej sytuacji ratowniczej sprowadzenie kabin do stacji. „Jak Tour de France!“ Dostarczenie dużych krążków linowych zajęło cztery dni i wymagało skorzystania z czterech środków transportu, przy czym dwa samochody ciężarowe były ze sobą sprzężone. Na przodzie jechał motocykl regulujący ruch, za nim transport ciężki o długości 39 m, wa-

dze173 t, szerokości 3 m i wysokości ponad 4 m. Za pierwszym razem jechał jeszcze pojazd niskopodwoziowy z narzędziami jako pojazd trzeci. Konwój był w stanie ledwo co przecisnąć się przez pełną zakrętów drogę dojazdową i wąskie mostki. Ulice za każdym razem pełne były przyglądających się. Cała operacja robiła tak duże wrażenie, że regionalne media poświęciły jej tyle samo uwagi co Tour de France! 5.000 lotów helikopterem Na potrzeby fundamentowania i montażu podpór koniecznych było wykonanie 5000 lotów helikopterem. Prace związane z betonowaniem staNr 193 • Maj 2014


15

nowiły dodatkowe wyzwanie logistyczne, gdyż przejazd pojazdów mieszanych po drogach grożących ugrzęźnięciem trzeba było dostosować do panujących warunków pogodowych. Kolej umożliwia bezpośrednie połączenie ośrodków narciarskich Grimentz i Zinal dotychczas rozdzielonych przez szczyt Corne de Sorebois o wysokości blisko 2.900 m. (Droga ma długość ośmiu i pół kilometra.) W sumie obydwa ośrodki narciarskie dysponują 120 km tras narciarskich, 17 km tras biegowych i i 19 kolejami linowymi. W lecie można korzystać z wędrówek pieszych i długich tras rowerowych. Nr 193 • Maj 2014

125-ATW Grimentz-Zinal Przepustowość Czas jazdy Prędkość jazdy max. Kabiny 125-osobowe Długość po trasie Stacja górna Róznica poziomów Podpory Napęd 1.050/2.200 kW Ciężar napinający liny napędowej 14,2 t Liny nośne zakotwione na stałe

825 Osób/ godz 7,5 min 10 m/s 2 3.531 m 2.693 m 1.096 m 3 St.górna St.dolna St.górna + St.dolna


Więcej gości w gminach górskich Wallis W połowie grudnia 2013 oddano kolej gondolową o gondolach 8-osobowych Le Châble – Mayens des Bruson w ośrodku narciarskim Verbier/4 Vallées. Inwestycja ta powinna w krótkim czasie podwoić liczbę gości w wioskach Le Châble i Bruson.

N

owa kolej gondolowa zastąpiła dwuosobowy wyciąg krzesełkowy z roku 1988, który swego czasu powstał w miejsce wybudowanego dwuosobowego wyciągu krzesełkowego z roku 1962. Kolej przystosowana jest do przewozów zarówno w górę jak w dół trasy i przewidziana jest do eksploatacji całorocznej. Interesującą nowinką jest kabina serwisowa, która może być wykorzystywana zarówno do prac konserwacyjnych jak i przewozu towarów. Gondole garażowane są w stacji dolnej.

Dobre połączenie z Verbier Kolej gondolowa jest prawie dwa razy dłuższa od kolei krzesełkowej, przesunięto także obydwie stacje. Ze stacji górnej znacznie łatwiej dotrzeć teraz do ośrodka narciarskiego. Wcześniej trzeba było z Le Châble jechać trzy kilometry wąską dróżką górską do Weiler Bruson, a następnie zdemontowaną w międzyczasie koleją krzesełkową dalej aż do ośrodka narciarskiego. Teraz można wygodnie przemieścić się z Le Châble do ośrodka narciarskiego Mayens de Bruson. Nr 193 • Maj 2014


Stacja dolną została zintegrowana z budynkiem stacji dolnej kolei gondolowej o 4-osobowych kabinach Le Châble-Verbier-Ruinettes (Garaventa; rok budowy 2001). Verbier położone jest po przeciwległej stronie doliny. „Dzisiaj nasz ośrodek narciarski moglibyśmy nazwać ‚5 Vallées’ zamiast‚4 Vallées’ , uważa Eric-A. Balet - dyrektor generalny Téléverbier SA. Ponieważ teraz goście w sposób nieskomplikowany mogą dotrzeć na drugą stronę doliny. Mayens ((Maisäss) de Bruson położony jest na wysokości 500 m powyżej wioski. Służy rolniNr 193 • Maj 2014

Eric-A. Balet - dyrektor generalny Téléverbier SA: „Jesteśmy bardzo zadowoleni z kolei linowej: Funkcjonuje bez problemów, wzornictwo jest bardzo ładne i odpowiednia przepustowość. Sądzimy, że liczba pasażerów podwoi się w ciągu maksymlanie czterech lat w stosunku do starej kolei.“ kom w okresie wiosennym jako miejsce wypasu bydła, zanim zostanie ono przepędzone na pastwiska wysokogórskie.

8-MGD Le Châble - Mayens de Bruson Przepustowość

1.600 Osób/godz

Czas jazdy

8,2 min

Prędkość jazdy

6,0 m

Gondole

54

Odstęp czasowy

18,8 s

Długość po trasie

2.592 m

Rzędna st.górnej

1.654 m

Róznica poziomów

823 m

Podpory

15

Napęd

St.górna

Napinanie

St.dolna


Grupa Doppelmayr/Garaventa

18

Kolej linowa terenowa do 215 ton Z końcem września 2013 r. gotowa była do eksploatacji 215-tonowa kolej linowa terenowa ZS1 elektrowni wysokogórskiej Limmern, Kanton Glarus (Szwajcaria). Kolej przystosowana jest do transportu materiałów ciężkich jak i przewozu osób.

W

raz z wybudowaniem kolei linowej terenowej ukończono drugi odcinek projektu kolei linowych „Linthal 2015”. Już na początku roku 2010 funkcjonowały obydwie koleje linowe terenowe do transportu materiałów ciężkich „Bauseilbahn 1“ i „Bauseilbahn 2“ połączone jedna do drugiej. Mogą one przewozić do 40 t i zostaną zdemontowane po zakończeniu robót budowlanych. Koleje linowe stosowane były przy budowie elektrowni Limmern oraz przy rozbudowie zbiornika Muttsee. Elektrownia po wybudowaniu będzie produkowała 1.000 MW energii elektrycznej. Jest ona zasadniczą częścią zrzeszenia pięciu elektrowni, które od 2015 roku będą dostarczały 1.480 MW energii. Odpowiada to zapotrzebowaniu 366.000 gospodarstw domowych. Kolej linowa terenowa zaprojektowana została do transportu czterech transformatorów do

centrum sztolni. Można je transportować tylko w całości, każdy z nich waży 215 t. Trasa przebiega przez sztolnię o długości prawie 4 km z prześwitem 8 m i nachyleniem 24 procent.

Transport towarów i osób Do dyspozycji są różne kompozycje wagonów. Standardowo stosowane są wagony, mogące przewozić 30 osób i towary o łącznej masie 40 t. Załadunek odbywa się za pomocą dźwigu lub sztaplarki lub pojazdy znajdujące się na budowie jadą bezpośrednio do wagonów kolei linowej terenowej. Do transportu transformatorów stosowany jest płaski wagon, do którego od strony stacji górnej sprzężony jest wagon hamulcowy z 14 hamulcami pojazdu. Ale to nie wystarczy: wagon

Załadunek w stacji dolnej i transport przez sztolnie do stacji górnej części pierścienia podpory o wadze 80 t do turbiny. Nr 193 • Maj 2014


Grupa Doppelmayr/Garaventa

Ciężar normalny 40 t (przy obsadzonej kabinie łącznie z 30 osobami) poziomy załadunek na rampie

Ciężki ładunek1  80 t, bez osób Rampa azaładunkowa opuszczona

przeciwległy załadowywany jest jeszcze blokami betonowymi ważącymi w sumie 120 t. Transportowi transformatora towarzyszy pracownik idący pieszo. Niesie ze sobą konsolę sterowniczą, przy czym w każdej chwili może zatrzymać wagon.

Nr 193 • Maj 2014

Ciężki ładunek 2 120 t, bez osób dodatkowy wózek

19

Trafo

Ciężki ładunek 215 t, bez osób Wagon niskopodwoziowy z hamulcami

W stacji górnej transformatory podnoszone są na specjalny pojazd i przewożone do hali transformatorowej. Transformatory produkowane są w Niemczech i dostarczane statkiem przez Ren, następnie koleją i wreszcie specjalnym samochodem cięża-

rowym. Garaventa była generalnym wykonawcą zarówno w zakresie wyposażenia technologii kolei linowej terenowej jak i rozbudowy tunelu o długości 4 km i budowę torów. Także i obydwie koleje linowe terenowe do przewozu ciężkich ładunków - na świecie nie mają porównania - pochodzą z firmy Garaventa (WIR 182, Wrzesień 2010 r.)


Grupa Doppelmayr/Garaventa

20

Park zimowy Willingen z nową koleją 6-CLD Od grudnia 2013 r. uruchomiono nową kolej Ritzhagenlift, kolej o 6-osobowych krzesełkach, pierwszą wyprzęganą kolej w ośrodku narciarskim Willingen (Niemcy).

W

illingen jest gminą w Landzie Hesja, położone jest w północno-wschodniej części Gór Rothaargebirge, sięgających do wysokości 843 m. Miejscowość żyje wyłącznie z turystyki. Dysponuje 8.000 miejsc noclegowych z ponad 1 mln noclegów rocznie.

do góry na płozach i w stacji górnej automatycznie wyprzęgane.) Kolej krzesełkowa przyłącza północną część ośrodka narciarskiego Willingen. Do zjazdów łączonych jest do dyspozycji 16 km tras narciarskich powiązanych ze sobą.

Krzesła dostosowane do potrzeb dzieci

6-CLD Ritzhagenlift

Kolej Ritzhagenlift dzięki krzesłom z zabezpieczeniami przed ześlizgnięciem się i automatycznym zamykaniem pałąków oraz podnóżkami nadaje się do przewozu dzieci o wzroście od 90 cm z tylko jedną osoba towarzyszącą na krześle. Krzesła garażowane są w stacjach. Kolej krzesełkowa zastąpiła częściowo wyciąg orczykowy z roku 1963. Wyciąg został skrócony; będzie nadal wykorzystywany na potrzeby letniej kolei saneczkowej. (Sanki ciągnięte będą

Przepustowość

3.000 Osób/godz

Czas jazdy

2,6 min

Prędkość jazdy

5,0 m/s

Ilość krzeseł

43

Odstęp czasowy

7,2 s

Długość po trasie

631 m

Rzędna st.górnej

697 m

Róznica poziomów

112 m

Podpory

6

Napęd

St.górna

Napinanie

St.dolna

Użytkownicy kolei Ritzhagenlift (od lewej strony): Gerhard Bender, Herbert Rummel i Christian Rummel są zdania, że: „Kolej krzesełkowa została bardzo dobrze przyjęta. Funkcjonuje bez zarzutu.“

Nr 193 • Maj 2014


Grupa Doppelmayr/Garaventa

21

Nowość światowa: wyprzęgana kolej krzesełkowa dla narciarzy i rowerzystów W ośrodku narciarskim Winterberg w Sauerland (Niemcy) uruchomiono szczególną kolej o 6-osobowych krzesełkach. Przewozi ona narciarzy, pieszych i - dzięki całkiem nowej technice - rowerzystów.

W

„karuzeli narciarskiej“ Winterberg do dyspozycji jest 22 wyciągów, z czego 11 to koleje krzesełkowe. Łączna przepustowość wynosi 37.000 osób/ godz., długość tras narciarskich ma w sumie dziewięć kilometrów. „Karuzela narciarska” składa się głównie z dwóch stref centralnych. Największa znajduje się na szczycie Bremberg, druga na leżą6-CLD Kappe Przepustowość zima/lato

2.700/1.600 Osób/godz

Czas jazdy zima/lato Prędkość jazdy zima/lato Ilość krzeseł

2,7/3,1 min

Odstęp czasowy zim/lato

8/9 s

Długość po trasie

562 m

Rzędna st.górnej

782 m

Róznica poziomów

179 m

Podpory

7

Napęd

St.górna

Napinanie

St.dolna

4,5/4,0 m/s 40

cym naprzeciwko grzbiecie „Kappe”. Obydwie góry zostały połączone w sezonie 2012/2013 wyprzęganą koleją Doppelmayr’a typu 6-CLD „Schneewittchen”. Od kiedy powstało do połączenie liczba narciarzy na „Kappe” gwałtownie wzrosła. Doprowadziło to do nadmiernego przeciążenia starej dwuosobowej kolei krzesełkowej w godzinach szczytu. Podjęto zatem decyzję o zastąpieniu dotychczasowego wyciągu wydajną koleją o 6-osobowych krzesełkach. Jednocześnie stację górną przesunięto o 60 m w górę trasy tak, aby można było łatwo dotrzeć do tras narciarskich; wcześniej trzeba było odpinać narty i wspinać się pieszo. Z nowej kolei można bezpośrednio wjechać na trzy trasy zjazdowe. W lecie downhill’owa jazda na rowerze W okres letnim krzesła wykorzystywane są przeważnie do downhill’owej jazdy rowerowej. System transportu rowerów górskich stanowi nowość w skali światowej. Rowery zawieszane są na specjalnie w tym celu przewidzianych uchwytach przez samych rowerzystów, zanim zajmą oni miejsce na następnym krześle. W stacji górnej również samodzielnie zdejmują swoje rowery.

Winterberg otrzymał nową kolej 6-CLD. W zimie stwarza połączenie dla narciarzy ze szczytem „Kappe“, latem dla pieszych i przede wszystkim rowerzystów. Park rowerowy Kappe jest największym w Niemczech i trzecim pod względem wielkości w Europie.

Nr 193 • Maj 2014


Grupa Doppelmayr/Garaventa

22

„Wiejska stacja narciarska“ Neuastenberg pionierem pionier innowacyjności Wioska narciarska Neuastenberg w rejonie narciarskim Hochsauerland wzbogaciła się o pierwszą niewyprzęganą kolej o 4-osobowych krzesełkach w Niemczech z podnóżkami umiejscowionymi po środku każdego miejsca do siedzenia i ręcznie uruchamianych pałąków zabezpieczających.

P

ałąki zamykają pasażerowie i są automatyczne blokowane, jak tylko znajdą się we właściwym położeniu. Naprężone pakiety sprężyn przy krześle przy wjeździe na stację górną w jednej trzeciej otwierają pałąk zamykający automatycznie, a pozostałej części pałąk otwierany jest przez pasażerów. Neuastenberg jest jedną z najwyżej położonych wiosek górskich obok Kahlen Asten, najbardziej znanego szczytu w północno-zachodnich Niemczech, położoną na wschód od gór Rothaargebirge, dochodzących do wysokości 800 m. Rejon uważany jest za zapewniający wystarczającą pokrywę śniegu. Inaczej niż ma to miejsce w przypadku innych miejscowości, trasy narciarskie znajdują się nie powyżej jest poniżej wioski.

Meinolf Pappe - prezes zarządu spółki „Postwiesen-Liftgesellschaft”: ”Nowa kolej krzesełkowa stała się optycznie centralnym punktem ośrodka narciarskiego, położona jest po środku ośrodka i widoczna ze wszystkich stron. Kolej spowodowała, że zbyteczne stało się naśnieżanie tras narciarskich, wymagające dużych nakładów. Zlikwidowano strony podjazd w górę trasy.” Ponadto Neuastenberg pozostała wierna tradycji pioniera innowacyjności wśród wiejskich stacji narciarskich w Sauerland.

Nr 193 • Maj 2014


Grupa Doppelmayr/Garaventa

23

Garaż na krzesła został wybudowany bezpośrednio pod stacją górną; w ten sposób zaoszczędzono wykonania części nasypu pod budowę stacji górnej. Garażowanie krzeseł odbywa się przy pomocy dźwigu z podestu do przesuwania wprzęgieł zainstalowanego obok stacji. Krzesła są zdejmowane z liny, podnoszone przez otwór w dachu garażu i umieszczane na hydraulicznym transporterze podnoszącym krzesła. Następnie pojazdy odtransportowywane są na przewidziany w tym celu tor odstawczy. Dla celów konserwacji wprzęgieł Doppelmayr dostarczył specjalne adaptery. W razie potrzeby wymieniane są one za wprzęgła.

4-CLF Osthangbahn Przepustowość

2.411 Osób/godz

Czas jazdy

4,0 min

Prędkość jazdy

2,4 m/s

Ilość krzeseł

82

Odstęp czasowy

6,0 s

Długość po trasie

575 m

Rzędna stacji dolnej

608 m

Rzędna st.górnej

731 m

Róznica poziomów

123 m

Podpory

8

Napęd

St.górna

Napinanie

St.górna

Kolej Osthangbahn zastąpiła 40-letnie wyciągi orczykowe I+II na wschodnim zboczu. Kolej stworzyła łącznik do dotychczasowych czterech tras zjazdowych „wschodniego zbocza“, nowy „zjazd do wsi“ ze stacji górnej do dolnej jak również obszar do freeridingu w parku rozrywki. Znaczna część tras i parku rozrywki wyposażona jest w oświetlenie. Nr 193 • Maj 2014


Grupa Doppelmayr/Garaventa

24

Kontrola zapobiegawcza dla kolei linowych Doppelmayr z kursami doszkalającymi dla personelu kolei linowych integruje „Condition Monitoring”. Condition Monitoring nadzoruje sprawność elementów konstrukcyjnych kolei linowej. Przyczynia się do zwiększenia okresu użytkowania komponentów kolei i do poprawy bezpieczeństwa.

C

ondition Monitoring jest koncepcją konserwacji, polegającą na regularnej obserwacji stanu maszyn. Mierzone i analizowane są przy tym wielkości fizycznie jak drgania łożysk tocznych, ślady zużycia w olejach przekładniowych, stan płynów hydraulicznych oraz liny itd. Celem jest odpowiednio wczesne rozpoznanie słabych punktów i usunięcie ich skutków. Doppelmayr oferuje poszerzenie istotnych elementów Condition Monitoring w ramach kursów RS24, OG25 i EM26. Poniżej kierownicy kolei dzielą się doświadczeniami z kursów odbytych w firmie Doppelmayr.

Michael Körber - kierownik kolei Schultz Gruppe/Hochzillertal: „Kursy przygotowane są niezwykle starannie dla wiodącego tematu. Prowadzący kursy doskonale wiedzą, jaką treść należy przekazać. Także od pracowników miałem pozytywne sygnały o kursach w firmie Doppelmayr. Chwalili sobie przede wszystkim położenie dużego nacisku na praktyczne wskazówki.“ Kursy stanowią „istotną cegiełkę całości, składającej sie z różnych innych kursów, doświadczenia osobistego na kolei i przy usuwaniu błędów oraz wynikającego z rozmów z kolegami”.

Nr 193 • Maj 2014


Grupa Doppelmayr/Garaventa

Reinhard Kurz, Silvrettaseilbahn AG, odpowiedzialny kierownik za koleje ośrodka: „Kursy ukierunkowane są na praktykę, zawsze dawane są dobrze zaprezentowane odpowiedzi na pytania. Uważam także, że istotne jest, iż w kursach biorą udział fachowcy z zewnątrz np.. producenci lin, producenci silników itd. Wiedzę zdobytą w ramach kursów można łatwo zastosować w praktyce.”

Nr 193 • Maj 2014

Reinhard Perwein - spółka Zauchensee Liftgesellschaft zarządza aktualnie przedsiębiorstwem: „Szkolenia są na bardzo dobrym poziomie i niezwykle ukierunkowane na stronę praktyczną. Żadne pytanie ze strony uczestników nie pozostaje bez odpowiedzi. Za wspaniały uważam podział tematyczny!“ Wiedza zdobywa w czasie szkolenia pozwala na szybsze wykonanie prac rewizyjnych wzgl. usuwanie usterek oraz na przeprowadzanie własnych szkoleń wewnętrznych.

25

Vladimir Vlásek jest kierownikiem kolei VW-Bratislava: „Nasza kolej pracuje siedem dni w tygodniu. Zatem rzeczą nieodzowną jest, aby pracownicy dysponowali wiedzą i zdolnościami na najwyższym poziomie fachowym. W przypadku wystąpienia zakłócenia nasza reakcja musi być niezwłoczna i oczywiście prawidłowa.“ Cel ten wspierają szkolenia w firmie Doppelmayr w sposób idealny. Czegoś podobnego nie jestem w stanie nigdzie znaleźć. „Nasze doświadczenie pokazuje: im więcej osób ukończyło szkolenia w firmie Doppelmayr, Tym lepsza jest dyspozycyjność naszej kolei. Dzisiaj funkcjonuje ona prawie bez zakłóceń; dyspozycyjność wynosi 99,6%!“ To, co ceni sobie Vladimir Vlásek, to bardzo duże odniesienie do praktyki, jakie oferują szkolenia w firmie Doppelmayr: „Na Słowacji jest takie przysłowie: ‚Lepiej raz zobaczyć, niż dwa razy usłyszeć‘ “. Motto to stanowi sedno szkoleń u Doppelmayr’a. Udział pracowników jego działu w szkoleniach będzie kontynuowany: zamierza wysłać mechaników na kursy elektrotechniczne i elektrotechników na kursy maszynistów.


Grupa Doppelmayr/Garaventa

26

Olympiada nakręca gospodarkę regionu Prof. Yury P. Stetsenko - kierownik Misji Handlowej Federacji Rosyjskiej w Austrii udzielił „WIR” wywiadu.

wysokość zatrudnienia w okręgu administracyjPytanie: Jakie skutki przyniosły Igrzyska nym Krasnodar (5 mln mieszkańców) wynosiła Olimpijskie dla regionu? 94,4 procent. W Soczi stopa zatrudnienia wynosi W Soczi położono m.in. 1.500 km nowych sto procent. sieci zaopatrzeniowych „ Jakie skutki przynioi rzewodów komunikacyjsło połączenie ośrodków nych oraz 360 km dróg Igrzyska Olimpijskie są nie narciarskich wokół Krai ostów, zmodernizowano tylko wydarzeniem sportowym, snej Poljany?Przyniosło lub wybudowano 42 hotele. Zwiększono wytwaprowadzą także do istotnych bardzo pozytywne skutki dla Soczi i Krasnodaru. rzanie prądu o 1.208 zmian społecznych Soczi jest dzisiaj nie MW. Wybudowano settylko renomowanym cenki nowych budynków dla i gospodarczych. trum Spa, ale także centrum szkolnictwa, opieki zdro“ sportów zimowych. Liczymy wotnej, kultury i sportu. na znaczny wzrost ruchu turystycznego. W saCała ta infrastruktura będzie oczywimym 2013 r. odwiedziło nas 3,8 mln turystów. W ście wykorzystywana także po zakończeniu tym roku liczba ta powinna sie podwoić. Igrzysk Olimpijskich, co oznacza, że stworzoOczywiście znaczny udział w dalszym wzrono wiele stałych miejsc pracy. W roku 2013


Grupa Doppelmayr/Garaventa

ście będzie miał sezon zimowy. Eksperci wychodzą z założenia, że liczba urlopowiczów zimowych wzrośnie o 30 procent do około 650.000 osób. Soczi, moim zdaniem, zajmuje 3 miejsce w uropie wśród ośrodków sportów zimowych pod względem atrakcyjności cen. Dzisiaj przeważają jeszcze turyści krajowi, ale Soczi coraz bardziej przyciąga także turystów zagranicznych. Czy Igrzyska Olimpijskie będą miały wpływ także na inne ośrodki narciarskie w Rosji? Na razie brak konkretnych obliczeń. Uważam to jednakże za możliwe. Jakie najważniejsze kryteria Pańskim zdaniem powinna spełniać kolej linowa?Jeżeli chcemy zapewnić najwyższą jakość zarówno dla narciarzy jak i pieszych, głównymi kryteriami powinno być proste użytkowanie, nowoczesne

wyposażenie, bezpieczna eksploatacja i duża wydajność. Jakieś oświadczenie odnośnie kolei Doppelmayra?Koleje zostały dobrze przyjęte. Pokazało to już poprzednie lato. Wtedy jeszcze nie wszystkie koleje były gotowe. Ale te, które już pracowały, w ciągu weekendów przewiozły tysiące ludzi na szczyty, aby mogły zaczerpnąć świeżego powietrza i rzucić okiem na miejsca rozgrywek dyscyplin olimpijskich.

Region wokół Krasnej Poljany stał się światowym ośrodkiem narciarskim, który dorównuje najlepszym adresom światowym!

27


Grupa Doppelmayr/Garaventa

28

Sesja zdjęciowa olimpijki

Fani piłki nożnej na krześle Doppelmayr‘a

Portland Aerial Tram: 10 mln pasażerów

Susanne Moll z Vorarlbergu Austria; na zdjęciu z lewej strony; z zawodu jest policjantką) od dziesięciu lat uczestniczy w Pucharach Świata. W ramach Igrzysk Olimpijskich w Soczi dotarła do półfinałów w boardercrossie. Do sesji zdjęciowej na potrzeby jej kartki z autografem fotograf Matthias Weissengruber wykorzystał halę wystawową w zakładzie Doppelmayra w WolfurtRickenbach.

Region narciarski Hochkönig przed każdym rozgrywanym meczem piłki nożnej klubu Fortuna Düsseldorf (Niemcy, 2 liga) losuje miejsca siedzące na dwóch kolejach Doppelmayr’a o 6-osobowych krzesełkach; biegną one obok boiska. Także i piłkarze są zachwyceni bliskością fanów: „Pięć metrów obok boiska, to szczególne uczucie. Przeżywa się grę podobnie jak piłkarze“, mówią obydwie austriackie gwiazdy piłki nożnej Jimmy Hoffer, Stürmer (siedzi) i Garti Gartner (obok).

Od otwarcia w styczniu 2007 r. kolej Portland Aerial Tram, dwutokowa kolej wahadłowa ­78-ATW, przewiozła 10 mln. pasażerów. Kolej zintegrowana jest z miejskim systemem taryfowym. Stanowi połączenie, wysokie na ponad 152 metrów, z parkingiem przy uniwersytecie. Stacja górna znajduje się na 9 piętrze 14-piętrowego budynku głównego. Właścicielem jest miasto Portland, użytkownikiem uniwersytet Oregon Health & Science University. Kolej w ciągu 23.988 godzin eksploatacji przebyła odległość odpowiadajacą odległości Ziemi od księżyca. Pozwoliła na oszczędność 2 mln mil jazdy samochodem (3,2 mln km) i emisji 1.000 t spalin.

Errata. Z przykrością stwierdzamy, że w ostatnim wydaniu wkradł się błąd dotyczące długości przęsła kolei 3S Peak 2 Peak w Whistler: długość przęsła wynosi 3 km (a nie 4,4 km jak błędnie podaliśmy). Całkowita długość kolei wynosi 4,4 km. Prawdą jest natomiast, że P2P jest koleją typu 3S posiadającą najdłuższe przęsło linowe na świecie.

Żarty ze Skippy’m Jazda rowerem w górach jest super! Ale najchętniej lubię godzinami jeździć po parku rowerowym, do którego się najpierw trzeba dostać.

Cześć Dzieciaki! To znowu ja, wasz Skippy! O zimie i śniegu możemy zapomnieć, łąki i lasy pokryła znowu warstwa zieleni. To wspaniała okazja na prawdziwą rowerową wycieczkę górską! Żaden problem! Po prostu korzystamy z kolei linowej!

Super cool! Zawieszamy rower ... i jazda w górę do parku!

Właściciel mediów i wydawca: Doppelmayr Seilbahnen GmbH,  6922 Wolfurt / Austria • www.doppelmayr.com • Redakcja i wykonanie: WIR Public Relations Wolfgang Wagenleitner, Weißacherg. 19, 6850 Dornbirn / Austria • www.wirpr.at • wir@doppelmayr.com Nr 193 • Maj 2014

Wir 193 mai 2014 polnisch  

Wir 193 maj 2014 - magazyn firmowy

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you