Ni’ in Ñi’in kuu in tanta, j aje tiñu nta nchivi ña’un kivi yata de mita jetiñu iinta nu ntuva’a nta nchivi ku’u, suni nta ña’a ja skaku ñee. Kivi uu a ni nkaku ñee de chi’i in ña’un ñi’in, ka’an jin laka, suni chu’un suja iin nuu yuu ntu’u tava sa’a iin nuu yuu ntu’u tava sa’a ii de su kivi ña’a ku’u, kaaña ñii uja ichi se jinu. Tun ti’i de tava nta tikayi de je’e laka nakó je’e nchivi luli. Suni sa’anda ndeya chuun, staa luli keta’an jin ntiki, nakónta nuu jitun ni’in tava nakuenta’vi nta nuu laka ñi’in. De ña’an ku’u nduu va’a ñama-ña sa’a-na tiun ve’e-ña, suni xikui-ña ntu u’vua a kaxi se’e-ña. Suni va’a ñi’in nuu kue’e ndiyi tiaa, ndiyi kua’a jin tu u’vi-nio. Nta jin va’aya jetiun nta nuu ñuu savi jin maa ñuu nani ndoyo ita, muu ka’un tee suji. Ñi’i kuu in tata ve’e ja jetiunta chivi ñu’u ndoyo ita, kanuu ntaa ñaa ja iyo se’e ñayivi ta kuu in chivi je’e, su kuu jaj jetiunta, kivi u’u ja kakuu ñee tu ñaa kuu kumi kivi de tu tee kuu de uja kivi, kanda ñi’i , ña’a jande ji ñaa kimi suña xta’a ñi’i nta nsaa ñi’i de jikaña sujaii sin ntixi kuiji, ntexeen, a ntute vixi, kiña yata ñi’i kakataaviña, dee ntaku kaña ji ña’a kimi kumi a u’u sichi tan kuu kanda ñi saatuanda teminu chu’un tava kasinta tanku nchanda sa’a sin da jaku ndeyuu jin xtaa jin jaku ntexeen jin ntekuiji a ndeyuu jin xtaa jin jaku ntexeen jin ntekuiji a ndute vixi ña’a kimi kiña yata jituñii nakuetaviña nuu ñu’u ndeyu’u ñi’i va’a tanta ñi’i ja kaa nama tava cho’o ñiño ñama ntuvaña tava nduntakuiña ndee kikeña sa’a ña tiñu ve’e, nuku jin ntu’u hua jin cho’o xihui tava kaxi ñe’e, suni va tato ntaa ja kene ndiyi tiaa ndiyi kua’a tatari yiki ntanta. Ja sa’a ntaa ñu’u chivi ntavi levanta de suni nkuu skaka ntaa tuu nasa’a kutata taa in in ntaa nchivi ñuu ndoyo ita. Micaela Cruz Cruz Escuela Ignacio Zaragoza Nunuma, Santo Tomás Ocotepec, Tlaxiaco, Oaxaca
85