LEEFMILIEU
Wetenschappelijke studie brengt duidelijkheid - wat doet de provincie?
Luchtkwaliteit bijzonder slecht in Hoogstraten De gemeenten Hoogstraten en Wuustwezel, geconfronteerd met steeds meer aanvragen voor grote stallen én met toenemende klachten van inwoners over geurhinder, lieten een onafhankelijke studie opmaken door het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek in Mol. De resultaten liegen er niet om, de luchtkwaliteit in deze gemeenten is bedroevend slecht. Wat meteen de vraag doet rijzen naar de schaalvergroting in de landbouw en de toenemende bouw van megastallen. Dat er vanuit de bevolking in Vlaanderen tegenwoordig heel wat vragen gesteld worden over de grote megastallen voor pluimvee, varkens en runderen, is een open deur intrappen. De bezorgdheid over de gezondheid, maar ook over het verlies van open ruimte en de impact op natuur en milieu heeft al lang de interesse van de gewone natuurliefhebber overstegen.
Vergunningsstrijd De druk op de gemeentebesturen neemt hierdoor alsmaar toe om geen nieuwe vergunningen meer uit te reiken of op zijn minst zorgvuldiger om te gaan met de draagkracht van het milieu. Maar de bevoegdheid van de gemeentebesturen beperkt zich enkel tot een advies, de eigenlijke beslissing ligt bij de provincie die de vergunningen uitreikt. Tenzij de bevoegde minister zich uiteindelijk met de zaak bemoeit. In Merksplas gaf het gemeentebestuur een tijd geleden negatief advies voor de bouw van een grote rundveestal, desondanks gaf de provincie het bedrijf deze vergunning. In Wuustwezel verzet het bestuur zich al enkele jaren tegen de bouw van nieuwe kippenstallen, maar uiteindelijk verleende ook hier de provincie de vergunning. Wuustwezel is de gemeente met het op één na (Ravels)grootste aantal kippen in Vlaanderen
(1,9 miljoen). Onlangs weigerde minister van Leefmilieu Demir op vraag van het gemeentebestuur en in beroep een nieuwe vergunning. Volgens Apache, de onafhankelijke digitale nieuwssite, beriep de minister zich enerzijds op de studie van VITO aangaande geurhinder en op de aantasting van de openruimte waardoor het agrarisch karakter verder teniet gaat. Deze wetenschappelijke studie kwam er op vraag van de gemeenten Wuustwezel én Hoogstraten. Want ook Hoogstraten kampt met toenemende milieuproblemen, wat de studie ook bevestigt.
Natuurpunt Natuurpunt Markvallei vecht al jaren tegen de verdere uitbreiding van stallen en maakte van de bouw van nieuwe stallen in de vallei van het Merkske een prioriteit. Omdat ze hiervoor ook vaak met de rug aangekeken werd door beleidsmensen en in landbouwkringen was deze natuurvereniging dan ook tevreden dat de wetenschappelijke gegevens in deze studie zo duidelijk zijn. Wij geven hieronder haar visie op deze studie weer. Natuurpunt werd de laatste jaren meermaals met de vinger gewezen als een bezwaar werd ingediend tegen de mogelijke inplanting van een zo-
veelste mestvarkens- en mestkippenstal in onze open ruimte of in onze beekvalleien. De overbelasting van het leefmilieu door ammoniak, het mestoverschot, de aantasting van de schoonheidswaarde van ons landschap en de betonnering van de open ruimte waren hierin telkens belangrijke elementen. Helaas werden we in onze redenering nooit gevolgd door de provincie of ex-minister Schauvliege (Landbouw en Omgeving). Vergunningen werden bij de vleet toegestaan, de argumenten naast zich neergelegd. Door de toenemende klachten van burgers en organisaties zoals Natuurpunt, bestelden de gemeenten Wuustwezel en Hoogstraten vanuit hun algemene bezorgdheid omtrent de leefbaarheid en draagkracht van het platteland een wetenschappelijk onderzoek naar ‘de luchtkwaliteit’ in onze regio bij de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO). In afwachting hiervan nam het college van Hoogstraten, vanuit haar voorzorgsplicht, een negatief standpunt in over aanvragen voor uitbreiding en oprichting van intensieve veeteeltbedrijven.
De natuur wordt zwaar overbelast Natuurpunt
Ammoniak Woensdag 19 augustus werd dit rapport door deskundigen van VITO toegelicht. En wat blijkt: in bijna heel het grondgebied van onze gemeenten wordt de natuur zwaar overbelast door voornamelijk de uitstoot van ammoniak (voor 95 % afkomstig uit landbouw) en ook in gans onze regio is de geurhinder uit de landbouw nadrukkelijk aanwezig en wordt als zeer onaangenaam ervaren door burgers. Er is dus wel degelijk een groot maatschappelijk probleem. Uit een bevraging achteraf met de deskundigen bleek ook dat de ammoniakuitstoot in Vlaanderen sinds 2008 niet meer daalt en zelfs terug toeneemt (zie Tabel 1).
Wuustwezel huisvest momenteel 1,2 miljoen kippen en is op Ravels na de koploper in Vlaanderen. De luchtkwaliteit en het landschap dragen daar de gevolgen van. Foto: © Steven Vanden Bussche (Apache)
20
- DECEMBER 2020 - DE HOOGSTRAATSE MAAND
Maar ook andere gelieerde afvalstoffen stijgen, zoals methaanemissie uit de landbouw (= ook een sterk broeikasgas) van 133.141 ton (2008) naar 144.070ton (2018) en ook de niet-methaan