BK breed november 2013

Page 1

8e jaargang, #2, november 2013

#2

relatiemagazine van allround ingenieurs- en adviesbureau BK Groep

De rode loper uitrollen

Zicht op de haven

Samenwerken vanuit 3 dezelfde mentaliteit

Bodemsanering voor4 malig defensieterrein 6


bk breed

De nieuwe realiteit Aan het woord crisis valt al jaren niet te ontkomen. In de politiek, het bedrijfsleven, de media en waarschijnlijk ook bij u thuis wordt het dagelijks gebruikt. Binnen de BK Groep hebben we het liever over de nieuwe realiteit. De tijd van steeds meer en steeds groter is immers allang voorbij. Met alle gevolgen van dien, ook voor ons als ingenieursbureau. We zagen die ontwikkeling een tijd geleden al op ons afkomen en hebben sindsdien regelmatig de BK-bakens verzet. Onze rol en positie in het bouwproces zijn veranderd. Een voorbeeld: anderhalf jaar geleden haalde de BK Groep circa 30 procent van de omzet uit de aannemerij. Nu zitten we op 45 procent. Terwijl het percentage ‘overheid’ terugliep van 60 naar 40 procent. Verschuivingen dienen zich onophoudelijk aan en het is zaak daar scherp op in te spelen. Dat betekent meebewegen en vooruit denken. En ook zoeken naar de slimste oplossingen en het afdwingen van nieuwe kansen. Gelukkig zit dat van oudsher in onze genen. Wij zetten consequent in op verandering. Zoals recent met de nieuwe labels BK Duurzaamheid en BK Maritiem, en met onze onlangs vernieuwde vestiging in Dordrecht. In projecten trekt de BK Groep – binnen een wisselende rolverdeling - steeds vaker samen op met anderen. Deze uitgave van de BK Breed laat daarvan een paar voorbeelden zien. Het geheim achter het succes van onze samenwerking is vaak de mentaliteit van waaruit wordt gewerkt. In dat verband vallen regelmatig termen als ondernemend, nuchter en korte lijnen. Dat is wat wij en veel van onze opdrachtgevers/partners met elkaar gemeen hebben. Het

Warme grond

maakt het (samen)werken binnen de nieuwe realiteit er een stuk

In de gemeente Tilburg werd tijdens regulier onderhoud

leuker op.

aan de lantaarnpalen een opmerkelijke constatering gedaan. Bij graafwerkzaamheden bleek de temperatuur

De BK Groep zal ook 2013 weer met zwarte cijfers afsluiten en blijft

van de grond rondom een van de lantaarnpalen erg hoog

onverminderd inzetten op het versterken van kennis en kunde. Want

te zijn en op te lopen tot maar liefst vijfenzestig graden. De

wie daar niet voldoende aan meedoet, krijgt volgens mij problemen.

Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) en de

Dat geldt voor ons en ook voor onze klanten. Veelzeggend vind ik

gemeente Tilburg schakelden daarop direct BK Bodem in

wat dat betreft het besluit van een grotere gemeente om meer tijd

om de oorzaak van de uitzonderlijk hoge bodemtempera-

en geld te besteden aan het in een goed bestek vastleggen van

tuur te onderzoeken.

projecten. Door bezuinigingen was men daarmee gestopt. Goedkoop bleek zoals zo vaak duurkoop.

In samenspraak met BK Bouwfysica werd vervolgens een

Men kreeg steeds vaker grote

onderzoek uitgevoerd met behulp van een infraroodca-

bedragen aan meerwerk voor de

mera. De temperatuur aan de oppervlakte bleek hoger

kiezen. En dus werden de bakens

dan die in de omgeving, waarbij het verschil opliep tot ruim

ook daar verzet en gaat men weer

drie graden. Bij andere lantaarnpalen werd dit tempera-

voor kwaliteit.

tuurverschil niet gemeten. Een ongewenste situatie en op basis van het infrarood onderzoek werd dan ook aan de

Bert Zijl

OMWB en de gemeente geadviseerd om de elektrische

Directeur BK Groep

aansluiting te controleren en de lantaarnpalen te blijven monitoren.

2

#2 november 2013


bk breed

BK Maritiem, een veilige werkomgeving aan boord

Zicht op de haven De hoofdvestiging van BK Groep kijkt uit op de haven van IJmuiden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat BK regelmatig werkt voor de maritieme sector. Om de aanwezige kennis, kunde en ervaring op dit gebied te bundelen, is de dienstverlening samengebracht onder een nieuw label: BK Maritiem. ‘Dit is inderdaad een A1-locatie als het gaat om maritieme zaken’ beaamt Simon Ras, de drijvende kracht achter BK Maritiem. ‘Ook vanuit onze vestiging in Dordrecht wordt veel gewerkt in de havengebieden, met name in

BK Maritiem beschikt over generalisten en specia-

Zuid-Holland en Zeeland. Denk bijvoor-

listen die in een breed spectrum van diensten en

beeld aan Dordrecht zelf, Vlissingen,

producten opereren in de offshore en scheepvaart.

Terneuzen en Rotterdam. Zo was BK

De specialisten van BK Maritiem voeren asbestinventarisaties uit, begeleiden saneringen, geven

al op uiteenlopende gebieden actief in de maritieme sector, zowel in de

iets misgaat met een schip, dan moet

trainingen en verzorgen advies aan boord van plat-

scheepvaart als offshore branche. Om

je direct weten waar asbest, oliën,

forms, binnenvaartschepen, objecten in de grote

al die netwerken aan elkaar te knopen

enzovoorts zich bevinden om alles op

vaart en op windmolenparken. BK Maritiem is lid

en de specifieke kennis van de diverse

een goede, milieuvriendelijke en veilige

van IJPOS (IJmuiden Port and Offshore Services),

BK-labels naar de maritieme sector te

manier af te kunnen voeren.’

de overkoepelende organisatie van havengebonden bedrijven in IJmuiden. Ook is BK Groep lid van

vertalen, hebben we BK Maritiem in het leven geroepen.’

Ras: ‘Er komen steeds meer wetten,

Amports, de regionale promotieorganisatie voor de

normen en richtlijnen voor de scheep-

zeehavens aan het Noordzeekanaal.

Ras is geboren in IJmuiden, maar zijn

vaart. Soms zijn die internationaal, soms

roots liggen ‘op Urk’. Hij heeft een grote

landspecifiek. Dat heeft de nodige

passie voor de scheepvaart en over BK

consequenties voor de maritieme sec-

(Liquid Natural Gas), wat betekent dat

Maritiem is hij al net zo gepassioneerd.

tor op het gebied van vergunningen

de schepen gemodificeerd moeten

‘De veiligheid aan boord is van het

en veiligheid. Denk aan een Quality,

worden en meestal ook dat walfacili-

grootste belang. Dat geldt al helemaal

Health, Safety & Environment Plan of

teiten aangepast moeten worden.’

wanneer het beroepsvaart betreft.

een General Risk Assessment Plan.

Iedereen aan boord heeft recht op

Maar ook het klimaat en het gebruik

‘Mede onder invloed van internatio-

een veilige werkomgeving. Zo is in

van alternatieve brandstoffen vormen

nalisering en wet- en regelgeving is

Nederland het gebruik van asbest ver-

steeds belangrijkere aandachtspunten.

er de afgelopen jaren een duidelijke

boden, maar lang niet in alle landen

Zo geldt er in diverse kustgebieden een

behoefte ontstaan aan een part-

geldt zo’n verbod. Ook voor andere

vaarverbod voor schepen met een

ner die het hele dienstenpakket bij

gevaarlijke stoffen is een inventarisatie

dieselmotor of mogen schepen alleen

één ‘loket’ kan bieden. Ik ben ervan

van belang, zeker omdat in de scheep-

de haven binnenvaren wanneer ze

overtuigd dat we, met de krachten-

vaart regelmatig materialen worden

een zogenoemd ‘Green Passport’ heb-

bundeling binnen BK Maritiem, in die

vervangen of gerecycled. En stel dát er

ben. Veel bedrijven gaan over op LNG

behoefte kunnen voorzien.’ #2 november 2013

3


bk breed

Planadvies en BK Certijn weten elkaar goed te vinden

Planadvies trekt graag samen op met BK Certijn. De ene keer als opdrachtgever, de andere keer als opdrachtnemer. Twisk: “Zo was bij de ontwikkeling

Ze weten elkaar goed te vinden, de adviseurs van Planadvies en BK Certijn. Beide bureaus trekken regelmatig samen op. Dat gebeurt op basis van een per project te kiezen rolverdeling, zegt Peter Twisk van Planadvies. Het levert niet alleen de twee bureaus, maar ook hun klanten tastbaar voordeel op. Het zwaartepunt van de werkzaamheden bij Planadvies ligt doorgaans in de voorbereidende fase van vastgoedprojecten. Het gaat daarbij met name om het geven van advies en ondersteuning bij de ontwikkeling

wie wij gebruiksconcepten ontwikkelen,

van een Brede School in Hillegom BK

van maatschappelijk vastgoed voor

ontwerpen maken en duurzame exploi-

Certijn onze opdrachtgever. Maar bij

onderwijs, welzijn en zorg. Twisk: “Wat

taties regelen. Bijvoorbeeld zorgvoor-

het realiseren van een wijkcentrum

wij binnen die sectoren vooral doen, is

bereide woningen en multifunctionele

in Alkmaar gaat het weer andersom.

het bij elkaar brengen van partijen voor

accommodaties zoals brede scholen.”

Daar zijn wij de projectleider en halen

Het project (‘Aan ’t Park’) in Vijfhuizen bestaat uit een mix van woningtypen en is volgens Van Klinken ‘een hele leuke wijk’ geworden. Het civiele deel van de klus werd door Timpaan in handen van BK Civiel & Sport gelegd. Daarbij omvatte het in kaart brengen van de bestaande situatie een inmeting van het terrein, het uitvoeren van onderzoeken op civieltechnisch en milieugebied, het opstellen van een inrichtingsplan, het aanvragen van de

Lekker samenwerken vanuit dezelfde mentaliteit

vergunningen, het opstellen van een civiel bestek met bestektekeningen, het begeleiden van de aanbesteding en het toezicht houden op de uitvoering. Dus in feite alle grond-, weg- en

In Vijfhuizen realiseerde projectontwikkelaar Timpaan 44 koopwoningen.

waterbouwkundige zaken. Ook in het

De werkzaamheden begonnen in 2009 en zijn recent afgerond. Projectleider

overleg met de gemeente, de naast

Bert van Klinken kijkt er met plezier op terug. Niet alleen omdat alle wonin-

de nieuwe wijk gesitueerde sportver-

gen verkocht zijn, maar ook vanwege de goede samenwerking met BK Civiel

eniging en het waterschap, had BK

& Sport, dat verantwoordelijk was voor het bouw- en woonrijp maken van het

Civiel & Sport een duidelijke inbreng.

gebied.

De samenwerking is Timpaan goed bevallen. Van Klinken: “Voor ons is het

4

#2 november 2013


bk breed

wij BK Certijn er vanwege hun specialistische kennis bij. En het gebeurt ook regelmatig dat zij voor ons de directievoering van projecten doen.” Het gaat om ‘samenwerken op basis van veelzijdigheid’, zegt Twisk. Dat de cultuur van beide bureaus veel overeenkomsten vertoont, maakt het er alleen maar aantrekkelijker op: “BK Certijn en Planadvies werken met korte lijnen. Beide bureaus zijn erg flexibel en hoeven niet eindeloos intern te overleggen. BK Certijn organiseert het altijd zo dat één van hun mensen het centrale aanspreekpunt is.” Naast het inschakelen van specialisten behelst de samenwerking ook het vergroten

Stefan Wuurman (links) en Dennis Elbers

van de gezamenlijke capaciteit. Twisk: “Ook bij de meer gangbare, minder specialistische projecten trekken wij

Veilig de Rode Loper uitrollen

samen op. Daardoor kunnen wij in korte tijd een capaciteitsuitbreiding

Over ruim een jaar moet het klaar zijn: het vernieuwde Damrak in Amsterdam.

creëren en voor opdrachtgevers gro-

Nu is het nog een wat onoverzichtelijke verbinding tussen het Centraal Station

tere projecten realiseren.”

en de Dam. Maar volgens de stadsdelen Zuid en Centrum straks een aantrekkelijke entree: de Rode Loper. BK Arbo, Veiligheid & Opleidingen is in de persoon van Dennis Elbers nauw bij het werk betrokken. Als hoofdcoördinator

van belang dat BK meerdere discipli-

veiligheid en gezondheid werkt hij samen met gemeentelijk contractmanager

nes in huis heeft en die in samenhang

Stefan Wuurman. Technisch gezien is de herinrichting niet ingewikkeld. Wat de

aanbiedt. Bij het ontwikkelen van pro-

klus lastig maakt, is de locatie: er passeren gemiddeld 60.000 mensen per dag.

jecten is juist die samenhang belangrijk. Je wilt de zekerheid hebben dat

Op het Damrak worden de rijba-

Volgens Wuurman is dat een essenti-

er op dat punt goed wordt getoetst,t

nen, trottoirs, tramsporen en onder-

eel element: “We hebben hier in het

zodat je niet voor vervelende verrassin-

grondse infrastructuur vernieuwd.

contract veel aandacht aan besteed.

gen komt te staan. In Vijfhuizen is dat

Ook de kademuur wordt vervangen.

Het zit goed doordacht in elkaar. Als je

uitstekend gegaan.”

Heijmans heeft beide werken aange-

dat niet doet en vooral in zou zetten

De samenwerking was mede een suc-

nomen. Volgens Wuurman daagde

op zo laag mogelijke kosten, bestaat

ces omdat Timpaan en BK qua menta-

de gemeente Amsterdam de gese-

de kans dat je later veel geld kwijt

liteit dicht bij elkaar staan. Bij BK fun-

lecteerde marktpartijen maximaal

bent aan onvoorzien meerwerk.”

geerde Sander Jonker als projectleider.

uit om met oplossingen te komen:

In zijn rol van hoofdcoördinator veilig-

Hij was voor Timpaan het aanspreek-

“De aannemer diende zélf een plan

heid en gezondheid pendelt Dennis

punt. Van Klinken: “We hadden voortdu-

in – compleet met uitvoeringsplan-

Elbers heen en weer tussen opdracht-

rend contact en konden snel schakelen.

ning – dat tijdens de aanbesteding

gevers en uitvoerders. Ook zit hij als

Als het nodig was, haalde Sander er

werd beoordeeld en waarin was

adviseur bij het reguliere Damrak-

deskundigen bij uit andere BK-disciplines.

aangegeven hoe men de klus wilde

coördinatieoverleg. Stefan Wuurman:

Die schoven dan bij het projectteam

klaren. Vroeger ging het andersom.

“Om de uitvoering optimaal te laten

aan. Omdat BK net als Timpaan vanuit

Dan bepaalde een opdrachtgever

verlopen, heb je mensen als Dennis

een praktijkgerichte mentaliteit werkt,

wat er moest gebeuren en tekende

nodig die op hun specifieke vakge-

konden wij een deel van de klus met

de aannemer daar op in.“

bied alles weten en voortdurend

een gerust hart uit handen geven.”

Bij de realisatie van het project ligt het

vooruitkijken.”

www.timpaan.nl/projecten/aan-t-park

accent voornamelijk op veiligheid.

www.amsterdam.nl/rodeloper #2 november 2013

5


bk breed

Opdrachtgevers kiezen er volgens Raadgever steeds vaker voor. Men wil dat de gehele klus inclusief bijbehorende risico’s wordt aangenomen: “Door zulke constructies te kiezen, prikkel je elkaar om tot het uiterste te gaan. Het is uitdagender en meer ondernemend dan het bekende uurtje factuurtje. Samen met BK Bodem bekijken we dagelijks of er aanpassingen en verbeteringen mogelijk zijn.

Remediation

Want hoe creatiever en doelmatiger je als team functioneert hoe groter de kans dat de klus – uiteraard binnen de afgesproken voorwaarden - méér rendement oplevert.”

De bodemsanering van het voormalige defensieterrein in Woerden is voor aannemer Sita Remediation een mooie klus. Die begon een jaar geleden en moet

Het eerste deel van de sanering betrof

in 2016 zijn afgerond. De milieukundige begeleiding en de monitoring van de

het verwijderen van de kernen van de

uitgebreide waterwetvergunning legde Sita in handen van BK Bodem. Dat nam

verontreinigingen. In totaal zijn er zes

het werk risicodragend, op basis van een vast bedrag aan. Deze ongebruike-

kernen gesaneerd en twaalf onder-

lijke en uitdagende manier van werken bevalt uitstekend, zeggen de directeu-

grondse tanks verwijderd. Ook werd

ren Barry Calf van BK Bodem en Dik Raadgever van Sita Remediation.

85.000 m³ grondwater gereinigd en meer dan 12.000 ton verontreinigde grond afgevoerd. Dat is, aldus project-

Om op het zogenoemde defensie-

zij met een in tijd en budget begrensd

leider Benno Tijmense, op een efficiënte

eiland bij het centrum van Woerden

voorstel. Calf: “We zijn aan het rekenen

en voortvarende wijze gebeurd.

woningbouw te kunnen realiseren,

geslagen en hebben op basis van

moet de bodem worden gesaneerd.

onze ruime ervaring en kennis een

Bij de sanering van het terrein in Woer-

Sita Remediation doet dat in opdracht

gecalculeerd risico genomen door

den worden zowel conventionele als

van de ontwikkelcombinatie ‘De

voor een langere periode met één

vernieuwende technieken toegepast.

Wasserij’ (een samenwerking tussen

afgerond bedrag te komen. BK Bodem

Dus niet alleen het ontgraven, afvoeren

VORM Ontwikkeling BV uit Papen­

durft het voor die prijs te doen. Het is

en (laten) reinigen van vervuilde grond,

drecht en Blauwhoed BV uit Rotter-

voor het eerst dat wij bij een dergelijk

maar ook het injecteren van de op 5 tot

dam) en onder streng toezicht van

groot project op die manier werken.”

20 meter diepte gelegen kern van de

de gemeente Woerden, de

verontreiniging met zoge-

provincie Utrecht en het

noemde fentonsreagens

Hoogheemraadschap De

(een combinatie van ijzer en

Stichtse Rijnlanden. Op het

waterstofperoxyde). Dennis

terrein stond een chemi-

Heuveling van BK Bodem:

sche wasserij van Defensie

“De kern van de vervuiling

waar met gebruikmaking

wordt op die manier zodanig

van oplosmiddelen onder

gesaneerd, dat er straks op

meer overalls, uniformen en

het terrein zonder problemen

tenten werden gereinigd.

kan worden gewoond. Vanuit de kern is door de jaren heen

Toen Sita aan BK Bodem

vervuiling zowel horizontaal

vroeg om de voorbereiding

als verticaal verspreid tot op

en milieukundige begelei-

een diepte van 60 meter.

ding te verzorgen, kwamen

Wij noemen dat de pluim.

6

#2 november 2013


bk breed

Door de sanering van de kern krijgt de pluim geen toevoer meer en vindt er tevens een natuurlijk proces van afbraak plaats.”

Akoestisch gymmen In veel gymzalen en andere indoor sportaccommodaties is het slecht

De mannen van Sita Remediation en

gesteld met de akoestiek. Voor mensen die er hun werk moeten doen,

BK Bodem beleven vakinhoudelijk veel

zoals gymdocenten, kan dat verregaande gevolgen hebben, tot stempro-

plezier aan de tamelijk complexe klus.

blemen en gehoorbeschadiging aan toe. Dit kan leiden tot een bezoek

Complex alleen al vanwege de ligging

van de Arbodienst, in het uiterste geval zelfs tot het buiten gebruik stellen

van het terrein dichtbij het centrum

van de accommodatie.

van Woerden, achter een oud kasteel, omringd door veel historische bebou-

‘Communicatie is een fundamen-

wing. Met op het terrein ook nog eens

teel onderdeel van lesgeven’,

een te behouden oude schoorsteen.

vertelt ir. Niels Blokland van BK

Tevens is er sprake van wat deskundi-

Bouwfysica. ‘In veel gymzalen tre-

gen ‘een moeilijke grondslag’ noemen.

den echter problemen op met de

Het (samen)werken op basis van harde

spraakverstaanbaarheid, omdat er

(prijs)afspraken over budget en plan-

niet voldoende absorptiemateriaal

ning bevalt Barry Calf van BK Bodem

aangebracht is. Bovendien wordt

uitstekend: “Ik vind het leuker en meer

dit vaak aan het plafond bevestigd.

stimulerend. We hebben vanuit BK

Maar dat heeft een zeer beschei-

de risico’s ingecalculeerd. Mocht er

den effect op de nagalm. Aan de

desondanks een keer sprake zijn van

andere kant wil je ook niet te veel

een tegenvaller of minpuntje, dan

absorptiemateriaal plaatsen, want

kunnen we dat weer wegwerken door

een docent moet vaak over grote

ergens anders nog scherper en crea-

afstanden communiceren. Het is dus

tiever te opereren.” Er zit overigens wel

zaak om exact uit te rekenen hoe-

een grens aan de omvang van het in

veel materiaal er geplaatst moet

de randvoorwaarden geformuleerde

worden en op welke plaats. Daar

werk. Of, zoals Dennis Heuveling het

komen wij om de hoek kijken.’

lachend verwoordt: “Het is niet zo dat

milliseconden bereikt, hoe slechter de spraakverstaanbaarheid. In een

wij, als mocht blijken dat de vervuiling

Blokland werkt al jarenlang voor

simulatie zetten we moderne com-

veel groter is dan werd verondersteld,

BK en deed in die tijd veel kennis

putertechnieken in om dit volledig

voor het gemak even heel Woerden er

en ervaring op met de akoestiek

in kaart te brengen in de vorm van

bijpakken.”

van gymzalen. ’De spraakverstaan-

een echogram. Dit noemen we de

baarheid wordt bepaald door het

ray-tracingmethode. De rekenre-

Nog afgezien van de zakelijke aspecten

geluid dat nuttig bijdraagt aan de

sultaten worden weergegeven in

vinden Tijmense en Raadgever vooral

verstaanbaarheid van het gespro-

een rapport met adviezen om de

de manier waarop in Woerden wordt

ken woord. Geluid dat direct van

akoestiek op orde te brengen en

samengewerkt een verademing.“Ik

de spreker bij de luisteraar komt,

zo een goede, plezierige werk- en

vind het prettig dat een aannemer en

hoort bij dat nuttige deel. Maar ook

sportomgeving te creëren.’

ingenieursbureau als team opereren.

het geluid dat indirect

Als je vanuit afzonderlijke posities steeds

aankomt, via reflecties

tegenover elkaar komt te staan, doet

tegen de wanden, is nut-

dat de sfeer en de kwaliteit van een

tig. Althans, voor zover dat

werk geen goed. Door samen te werken

binnen 50 milliseconden

creëer je een gedeeld belang en dat is

na het directe geluid bin-

er voor iedereen het beste van maken.”

nenkomt. Hoe harder het

Voor informatie over het project:

geluid dat je ná die 50

www.defensieeilandherleeft.nl. #2 november 2013

7


bk breed

De BK Groep kent een breed dienstenaanbod en is zodoende betrokken bij een uiteenlopend aantal projecten. Van ecologisch onderzoek tot asbestonderzoek, van advies- en ingenieursdiensten tot het begeleiden van grond-, weg- en waterbouwkundige werken. Op deze pagina brengen we een aantal van de locaties waar wij werkzaam zijn voor u in beeld. Bekijk meer ‘BK Brede’ projecten op onze (nieuwe!) website: www.bkgroep.nl/projecten Ook de digitale versie van deze BK Breed is te lezen op onze website.

De N207 in de Haarlemmermeer

Golfbaan te Heemskerk

De Noordertoren te Schiermonnikoog en de Zuidertoren te Terschelling.

Nationaal Park Zuid-Kennemerland

8

#2 november 2013

Hoofdkantoor BK Groep Dokweg 17a Postbus 264 1970 AG IJmuiden T 088 321 25 20 F 088 321 25 29 E info@bkgroep.nl I www.bkgroep.nl Colofon BK Breed is een uitgave van BK Groep en verschijnt 2 à 3 keer per jaar Productie De Coalitie Haarlem Fotografie Michel van Bergen en Katinka Schreuder Ontwerp en druk GBU grafici, Urk