1.4. ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ Ι. ΘΕΩΡΙΑ Ποιοτική στοιχειακή ανάλυση Είναι: Οι µέθοδοι που ακολουθούµε για να προσδιορίσουµε τα στοιχεία που περιέχονται σε µία ένωση. Εφαρµόζεται: Για την ανίχνευση του άνθρακα και του υδρογόνου. Η ένωση καίγεται σε κλειστή συσκευή. Η ένωση καίγεται ή µε Ο2 ή µε CuO. Εάν η ένωση περιέχει άνθρακα και υδρογόνο τότε, ο άνθρακας της οργανικής ένωσης καίγεται προς CO2 και το υδρογόνο προς H2O. (υδρατµοί) C + O2 → CO2 H2 +
1 O2 → H2O 2
Το CO2 διαβιβάζεται σε διαυγές διάλυµα Ca(OH)2 το οποίο θολώνει, επιειδή σχηµατίζεται λευκό ίζηµα CaCO3. CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3 ↓ + H2O λευκό Οι υδρατµοί υγροποιούνται στα ψυχρά µέρη της συσκευής οπότε σχηµατίζονται σταγονίδια νερού. Εάν δεν θολώσει το διαυγές διάλυµα Ca(OH)2 ή δεν σχηµατιστούν σταγονίδια νερού τότε η ένωση δεν περιέχει άνθρακα ή υδρογόνο αντίστοιχα.
Ποσοτική στοιχειακή ανάλυση Είναι: οι µέθοδοι που ακολουθούµε για να προσδιορίσουµε τη µάζα των στοιχείων που βρήκαµε, µε ποιοτική ανάλυση, τα οποία περιέχονται σε µια ένωση. Εφαρµόζεται: Για τον ποσοτικό προσδιορισµό του άνθρακα και του υδρογόνου. Η ένωση ζυγίζεται και καίγεται σε κλειστή συσκευή οπότε όλη η ποσότητα του C και του Η2, που περιέχονται στην ένωση, καίγεται σε CO2 και υδρατµούς (Η2Ο), όπως και στην ποιοτική ανάλυση. Για να βρούµε τη µάζα του C και του Η2, που περιέχονται στην οργανική ένωση, αρκεί να βρούµε την µάζα του C και του Η2 που περιέχονται στο CO2 και στο Η2Ο αντίστοιχα. Τα αέρια CO2 και υδρατµοί, διοχετεύονται καταρχήν σε δοχείο που περιέχει υγροσκοπική ουσία (π. H2SO4), που συγκρατεί τους υδρατµούς. Η αύξηση της µάζας του δοχείου είναι ίση µε τη µάζα των υδρατµών που δεσµεύτηκαν. Υπολογίζουµε τη µάζα του Η2 που περιέχεται στη γνωστήµάζα των υδρατµών (Η2Ο) που δεσµεύτηκαν. Στη συνέχεια το CO2 δεσµεύεται από διάλυµα βάσης (NaOH, KOH, κ.ά.). Η αύξηση της µάζας του διαλύµατος της βάσης είναι ίση µε τη µάζα του CO2 που δεσµεύτηκε. Υπολογίζουµε τη µάζα του C που περιέχεται στη γνωστή µάζα του CO2 που δεσµεύτηκε.
Χηµεία Γενικής Παιδείας Β΄ Λυκείου
63