ε. Προσθήκη νερού, Η2Ο, παρουσία H2SO4 και HgSO4, οπότε σχηµατίζονται καρβονυλικές ενώσεις. H SO
4 R − C ≡ C − R ΄ + H−OH 2 → R − C = C − R ΄ R − CH2 − C − R΄ HgSO4 | | || H OH O ασταθής ένωση Π.χ. προσθήκη νερού στο αιθίνιο.
H SO
4 Η − C ≡ C − Η + HOH 2 → CΗ2 = CΗ2 CH3 − CΗ = Ο HgSO4 | OH ασταθής ένωση αιθανάλη
Ισχύει ο κανόνας του Markovnikov αφού το Η2Ο είναι µόριο του τύπου ΗΑ. Γενικά κατά την προσθήκη Η2Ο σε αλκίνιο σχηµατίζεται τελικά κετόνη. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση του αιθινίου που δίνει τελικά αλδεΰδη, αιθανάλη ή ακεταλδεΰδη. Η ενδιάµεση ένωση που σχηµατίζεται είναι ασταθής, επειδή στο ίδιο άτοµο C υπάρχει και διπλός δεσµό και −ΟΗ. 2. Καύση (τέλεια) 3v − 1 Γενικά: CvH2v-2 + O2 vCO2 + (v-1)H2O 2 Το HC≡CH καίγεται τέλεια και δηµιουργεί γαλάζια φλόγα υψηλής θερµοκρασίας (3.000oC), που ονοµάζεται οξυακετυλενική φλόγα και χρησιµοποιείται στην κοπή ή τη συγκόλληση µετάλλων. 5 C2H2 + O2 2CO2 + H2O 2 3. Πολυµερισµός α. Τριµερισµός, οπότε σχηµατίζεται βενζόλιο. Το αιθίνιο θερµαίνεται στους 500οC παρουσία Fe. 3C2H2 C6H6 βενζόλιο ή
3 ΗC≡CH O βενζόλιο
β) ∆ιµερισµός, οπότε σχηµατίζεται βινυλοακετυλένιο. CuCl
HC ≡ CH + HC ≡ CH → HC ≡ C − CH = CH2 NH4Cl
βινυλοακετυλένιο
148
∆. Μπαµπίλης – Γ. Χουλιάρας