Peripteron: Προσωρινός χώρος έκθεσης στο Lightbox Museum, Woking, UK, 2009 / Finalist σε διεθνή διαγωνισμό © AREA (Στυλιανή Δαούτη, Γιώργος Μητρούλιας, Μιχαήλ Ιωάννης Ραυτόπουλος)
Τα έργα που παρουσιάζονται φέτος αγγίζουν όχι μόνο την έννοια της κατοίκησης, θέμα που λίγο έως πολύ μοιάζει πιο οικείο στο ευρύ κοινό, αλλά θέτει προβληματισμούς πάνω στην έννοια της μάθησης (για παράδειγμα, βρεφονηπιακός σταθμός Baby Box / Ρέντη, Κωνσταντίνος Ιωαννίδης) εξερευνώντας περιβαλλοντικά ζητήματα που σχετίζονται άμεσα και με την πολιτιστική μας κληρονομιά (για παράδειγμα, Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης / Αλυκές Λάρνακας, draftworks*architects). Πιστεύετε πως ήρθε η ώρα η ελληνική αρχιτεκτονική να αποκτήσει τον πρώτο λόγο στον δημόσιο διάλογο για θέματα παιδείας, περιβάλλοντος και πολιτισμού; Η σημασία του ρόλου της αρχιτεκτονικής στον δημόσιο διάλογο γενικά και ειδικότερα για θέματα παιδείας, περιβάλλοντος και πολιτισμού είναι ουσιαστικά αυτονόητη και η απουσία της αρχιτεκτονικής από αντίστοιχα ζητήματα στη χώρα μας θα έπρεπε να μας έχει προβληματίσει εδώ και πολύ καιρό. Στη φετινή, 6η, Βiennale συμπεριλαμβάνονται και έργα εκπαιδευτικού, πολιτιστικού και περιβαλλοντικού χαρακτήρα, γεγονός πολύ ελπιδοφόρο για το μέλλον της ελληνικής αρχιτεκτονικής. Παρ’ όλα αυτά, η αναλογία τους συνεχίζει να είναι πολύ μικρή σε σχέση με τις κατοικίες, για παράδειγμα, γεγονός που σαφώς υποδηλώνει ότι έχουμε ακόμα πολύ δρόμο μέχρι να αποκτήσει η αρχιτεκτονική τον ρόλο που της αρμόζει στην ελληνική νοοτροπία. Σημαντικό μέρος της έκθεσης καταλαμβάνουν οι αναπλάσεις υπαίθριων χώρων: από την πλατεία Ηρώων στην Ελευσίνα (Κων/ νος Γρίβας, Έρση Ιωαννίδου, Ρενάτα Μεθενίτη, Γιώργος Παρασκευόπουλος) και δύο προτάσεις για την πλατεία Καπνεργάτη στην Καβάλα (Πολυξένη Μάντζου, Πέτρος Μπαμπασίκας, Δήμητρα Ριζά / Καλλιόπη Δήμου, Sorin
Istudor, Δήμητρα Σιατίτσα, architectones02) ώς την περιοχή Σαλάτς στο Κιλκίς (Ελισάβετ Κοντομιχάλη, Χριστίνα Φραγκούλη). Παρόλο που γίνονται αξιόλογοι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί, τελικά σπάνια πραγματοποιούνται τα έργα. Ποια θα πρέπει να είναι η στάση της πολιτείας απέναντι στον δημόσιο υπαίθριο χώρο; Στη χώρα μας, ο δημόσιος χώρος δυστυχώς δεν αντιμετωπίζεται συνήθως ως πρωτεύον αντικείμενο μελέτης, αλλά ως αυτό που «περισσεύει» από τον ιδιωτικό χώρο. Η προκήρυξη αρκετών διαγωνισμών και η συμμετοχή των (κατά κύριο λόγο νέων) αρχιτεκτόνων σε αυτούς δείχνει μια τάση αλλαγής ως προς την αντιμετώπιση του ελεύθερου, κοινόχρηστου χώρου. Στο πλαίσιο της ουσιαστικής αντιμετώπισης του προβλήματος όμως, θα πρέπει οι αντίστοιχοι διαγωνισμοί αφενός να απαγκιστρωθούν από τα γρανάζια της ελληνικής γραφειοκρατίας και αφετέρου να δεσμεύονται ως προς την άμεση υλοποίηση των βραβευμένων έργων. Ένα άλλο ενδιαφέρον κομμάτι της φετινής έκθεσης είναι τα έργα που προκύπτουν από συμμετοχές σε διεθνείς διαγωνισμούς. Peripteron / Αγγλία, AREA, Μίτος της Αριάδνης / Μεξικό, Χρυσοκώνα Μαύρου, Άννα Λάσκαρη, paan architects, Σπίτι Γραμμάτων και Τεχνών / Βηρυτός, Σπύρος Κακάβας, Δημήτρης Γιαννίσης, Ελένη Κλωνιζάκη, Bezalel Academy of Arts and Design / Ιερουσαλήμ, Ειρήνη Ανδρουτσοπούλου, Ελισάβετ Πετσατόδη, Αριστοτέλης Σπύρου, «Υπόστεγο Κηπουρών» / Βιέννη, buerger katsota architects, Info Point / Τορίνο, Σπύρος Ι. Παπαδημητρίου, Sero architects, είναι μόνο μερικά από τα θέματα που παρουσιάζονται. Με την εμπειρία σας από το εξωτερικό, μιας και έχετε ζήσει και εργαστεί στην Αυστρία, είναι επιτακτική η ανάγκη της ελληνικής συμμετοχής στη διεθνή αρχιτεκτονική
σκηνή; Πρέπει να βγούμε από τα ασφυκτικά όρια του «τόπου μας» και να συγχρονιστούμε με το υπόλοιπο αρχιτεκτονικό γίγνεσθαι; Το μεγάλο ποσοστό των έργων της 6ης Biennale που προέκυψαν όχι απλώς από συμμετοχές, αλλά από διακρίσεις σε διεθνείς διαγωνισμούς, επιβεβαιώνει το συνεχώς αυξανόμενο ενδιαφέρον των (νέων κυρίως) ελλήνων αρχιτεκτόνων για το διεθνές αρχιτεκτονικό γίγνεσθαι. Η δυσκολία εδραίωσης του ρόλου της αρχιτεκτονικής στη χώρα μας, σε συνδυασμό με την ταχύτητα της πληροφόρησης αλλά και τη φυσική κινητικότητα που χαρακτηρίζει την εποχή μας, ωθούν τους αρχιτέκτονες στην απομάκρυνση από τα «τοπικιστικά» όρια και στην ένταξη σε ευρύτερα πλαίσια δημιουργίας. Το σημαντικό είναι η εμπειρία που αποκομίζεται από αυτά τα εγχειρήματα να μπορέσει κάποια στιγμή να εμπλουτίσει ουσιαστικά το ελληνικό αρχιτεκτονικό γίγνεσθαι.
6η Biennale Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων / 16 Σεπτεμβρίου 2010 - 17 Οκτωβρίου 2010 / Μουσείο Μπενάκη, Κτήριο οδού Πειραιώς. Τα 74 έργα των νέων ελλήνων αρχιτεκτόνων επιλέχθηκαν από τους αρχιτέκτονες καθηγητές Νίκο Καλογήρου, Ηλία Κωνσταντόπουλο, Λόη Παπαδόπουλο και Δημήτρη Παπαλεξόπουλο.
Η αρχιτέκτονας Μαριάννα Μηλιώνη, διευθύντρια του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής 97