Życie Zatora, styczeń 2013

CO W NUMERZE?

Spis treści

Pałac wraca do Potockich Jest decyzja w sprawie zatorskiego zamku. Zdaniem wojewody pałac powinien wrócić do spadkobierców, bo jego upaństwowienie odbyło się z naruszeniem prawa.

Życie na gorąco

4 Grad nagród 5 Chłopaki, co z wami?

Samorząd

6 Powiat mówi NIE! 8 Podwyżki nie będzie!

Kultura

10 Kolędować...

10 Jasełka

Informator budżetowy 12 Poznajmy nasz budżet

Rozmaitości

22 Federalny krzyż

Felietony

27 Postęp...Felieton Jarka Jackowskiego 28 Nowy Rok. Felieton Adama Brusika

Co w kulturze?

34 Plan pracy ROK na styczeń

Artur Andrus w Zatorze!

Kabareciarz, satyryk, dziennikarz radiowy i telewizyjny Artur Andrus wystąpi 4. marca w Zatorze! W programie recitalu na pewno znajdą się utwory z bijącej rekordy popularności płyty „Myśliwiecka”.

Jeśli chcecie usłyszeć na żywo „Królową nadbałtyckich raf”, „Piłem w Spale, spałem w Pile” albo „Glanki i pacyfki” zapraszamy do Regionalnego Ośrodka Kultury w Zatorze. Bilety kosztują 45 zł w przedsprzedaży, 50 zł w dniu koncertu!

Decyzja wojewody dotyczy zespołu pałacowo-parkowego, budynku mieszkalno-garażowego (tzw. „Stankowizny”) i budynku „Rychlikówki” i terenu byłego ogrodu. Zdaniem wojewody pałac, park oraz dawna powozownia nie były bezpośrednio związane z działalnością rolniczą, nie podlegają więc dekretowi PKWN. Natomiast dzisiejsza siedziba Instytutu Rybactwa Śródlądowego, czyli „Rychlikówka” oraz teren dawnego ogrodu z działalnością rolniczą związane były bezpośrednio, wobec czego nie zostaną zwrócone spadkobiercom. Od tej części decyzji odwołali się potomkowie Potockich.

Gmina Zator i Instytut od decyzji odwoływać się nie będą.

- Nie chcemy doprowadzić do degradacji tego ważnego dla miasta budynku. Tam jest niezabezpieczone od 2001 roku osuwisko.

Dalsze przeciąganie spraw własnościowych może zakończyć się całkowitym zniszczeniem obiektu. Wystarczy popatrzyć na to, co stało się z majątkiem Potockich w Krzeszowicach - mówi burmistrz Z. Biernat.

Nie wiadomo jak zachowają się spadkobiercy. - Gmina ma prawo pierwokupu. To nie jest tak, że wraz z decyzją wojewody straciliśmy kontrolę nad tym obiektem dodaje burmistrz. Wartość pałacu i parku to ok. 4-5 mln złotych. Łukasz Dziedzic

SPRZEDAM działkę budowlaną w Podolszu 9 ar dojazd drogą asfaltową, wszystkie media w pobliżu cena do uzgodnienia, tel. 604 450 739 Życie Zatora / styczeń - luty 2013

3

ŻYCIE NA GORĄCO

Grad nagród!

Początek roku to okres podsumowań, rozstrzygnięć całorocznych plebiscytów. I znów grad nagród posypał się na gminę Zator.

Zaczęło się od Pereł Samorządu, czyli nagród przyznawanych przez redakcję Dziennika Gazeta Prawna. Gmina Zator znalazła się wśród laureatów w kategorii miast do 100 tys. mieszkańców a burmistrz Zbigniew Biernat w kategorii „najlepszy włodarz”.

Kolejne wyróżnienia dla Zatora wręczono podczas gali „Fundusze z kulturą”. Nagrody za zachowanie tożsamości społecznej i kulturowej w projektach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego otrzymała Gmina Zator oraz Regionalny

4

Ośrodek Kultury Doliny Karpia w Zatorze im. Jana Matejki za projekt „Festiwal Małopolska Wielu Kultur”. Natomiast w konkursie „Kopalnia PO(KL) mysłów” nagroda główna – w kategorii przedsięwzięć skierowanych do przedsiębiorstw i ich pracowników – trafiła do Banku Spółdzielczego w Zatorze za projekt „Doskonalenie wiedzy i umiejętności pracowników Banku Spółdzielczego w Zatorze sposobem na podniesienie konkurencyjności”.

Uroczyście

Minister Rozwoju Regionalnego Elżbieta Bieńkowska, marszałek Marek Sowa, posłowie, senatorowie, inwestorzy, wykonawcy. Końcem grudnia oficjalnie zakończona została największa w ostatnim czasie budowa w gminie Zator - Strefa Aktywności Gospodarczej.

- Czasem lepiej zrobić coś, z czego będą w przyszłości podatki, niż upiększać tylko otoczenie, tak, jak to robią niektóre gminy - mówiła podczas uroczystości minister E. Bieńkowska. - Takie projekty, jak ten, mogą wydać niezwykłe owoce, zwłaszcza, że Zator leży na styku dwóch potężnych gospodarczo i naukowo regionów. Gminie należą się gratulację za to, że zdołała przyciągną już tylu inwestorów - dodała E. Bieńkowska. - Gmina Zator była poligonem doświadczalnym i te doświadczenia są pozytywne. Dziś strefa, wygląda jak strefa. Kiedyś były tu łany. Trzeba było mieć dużo odwagi i za tę odwagę chciałem dziś podziękować i pogratulować. Życzę, by za kilka, kilkanaście lat nikt nie mógł szpilki wetknąć w strefę. By trzeba było szukać nowych terenów. Warto być tym pierwszym.

Warto być liderem. Zator, z gminy na pograniczu dwóch województw dziś jest centrum bardzo ważnego

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

produktu regionalnego. Jeszcze raz gratuluj i dziękuję - mówił z kolei marszałek Marek Sowa. Gratulacje i podziękowania płynęły także z ust obecnych posłów i senatorów: Beaty Szydło, Joanny Bobowskiej, Tadeusza Arkita i Andrzeja Pająka.

- Dziękuję zespołowi urzędników, którzy przygotowywali ten projekt.

Dziękuję też Radzie Miejskiej za to, że będąc jeszcze w XX wieku myśleliśmy o wieku XXI - to słowa burmistrza Zbigniewa Biernata.

O tym, czym jest strefa i co wokół niej się dzieje, piszemy w każdym prawie numerze „ŻZ”. Przypomnijmy, w tej chwili w strefie działają już dwa zakłady (EKOWAFEL i PŁOSZCZYCA) a 8-miu kolejnych inwestorów rozpoczęło budowę bądź jest w trakcie załatwiania niezbędnych do budowy formalności.

A to nie koniec, bo zainteresowanie jest duże. Według ostrożnych szacunków strefa przyniesie powstanie od 500 do 1000 miejsc pracy.

ŻYCIE NA GORĄCO

Wybory!

Chłopaki, co z wami?

Coraz więcej mieszkańców liczy sobie gmina Zator. Na koniec grudnia w Zatorze, Graboszycach, Grodzisku, Laskowej, Łowiczkach, Palczowicach, Podolszu, Rudzach, Smolicach i Trzebieńczycach mieszkały 9 372 osoby. To aż o 167 osób więcej niż przed rokiem!

W dobie demograficznego kryzysu gmina Zator radzi sobie doskonale. Zaobserwować można jeszcze jedną ciekawą tendencję.

Rodzi się więcej dziewczynek niż chłopców, kobiety żyją dłużej a na 90 zgonów w ubiegłym roku aż 52 to zgony mężczyzn. Tak wynika z danych, które otrzymaliśmy dzięki uprzejmości Działu Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w Zatorze.

Gminę Zator zamieszkują 4682 kobiety i 4572 mężczyzn.

Najliczniejszą miejscowością w gminie jest oczywiście Zator. W mieście mieszkają 3 722 osoby z czego 1866 to kobiety a 1808 to mężczyźni. Najliczniejsze miejskie osiedle to Podlipki z 1030 mieszkańcami. Niewiele mniej osób mieszka na Królewcu (906), 665 osób mieszka na osiedlu Bugaj, 615 Centrum i 456 na Morysinie.

Druga pod względem wielkości miejscowość w gminie Zator to Podolsze zamieszkiwane przez 719 kobiet i 708 mężczyzn (w sumie 1443 osoby). W Graboszycach mieszka 788 osób z czego 384 to kobiety a 390 to mężczyźni. W Smolicach mieszkają 342

kobiety i 335 panów (razem 684 osoby). Jest 513 mieszkańców Łowiczek z czego 263 to panie a 248 to panowie. Niewiele mniej, bo 508 osób mieszka w Grodzisku. Grodzisko ma 255 mieszkanek, panów jest o 10 mniej. Palczowice mają 476 mieszkańców z czego 232 to kobiety a 240 to mężczyźni. Jednego mieszkańca mniej mają Rudze. W Rudzach mieszka 247 kobiet i 219 mężczyzn (razem 475 osób). Laskowa ma 442 mieszkańców (207 kobiet i 226 mężczyzn) a najmniejszą miejscowością gminy Zator są Trzebieńczyce, w których mieszka 167 kobiet i 153 mężczyzn (razem 321 osób).

W zeszłym roku na świat przyszły 102 pociechy z czego 35 w Zatorze a 67 w sołectwach. Urodziły się 54 małe obywatelki i 48 małych obywateli. Urodzeń było niewiele mniej niż w 2011 i 2010 roku (odpowiednio: 112 i 107).

W 2012 roku zamarło 90 osób (42 kobiety i 48 mężczyzn). To więcej niż w 2011 (78 zgonów) ale mniej niż w 2010 (91 zgonów).

Związek małżeński zawarło 188 osób a 17 małżeństw zostało rozwiązanych.

Wojewoda Małopolski wraz z Delegaturą Krajowego Biura Wyborczego w Krakowie ustalili datę wyborów uzupełniających do Rady Miejskiej w Zatorze na 10 marca br. Swojego nowego radnego wybierać będą mieszkańcy osiedla Morysina.

Siedziba Miejskiej Komisji Wyborczej mieścić się będzie w Domu Ludowym w Palczowicach, Palczowice nr 65. Nowy radny zajmie miejsce po zmarłym Stanisławie Bałysie, któ-

rego mandat wygasiła Rada Miejska w Zatorze Uchwałą Nr XXXV/260/12 z 18 grudnia 2012 r.

W dnu 21 stycznia upłynął termin na zawiadomienie Komisarza Wyborczego w Krakowie o utworzeniu komitetu wyborczego oraz zamiarze zgłaszania kandydatów na radnego W Delegaturze Krajowego Biura Wyborczego w Krakowie zawiadomienie złożyły trzy Komitety Wyborcze.

Z diariusza burmistrza 27. grudnia Spotkanie ze starostą oświęcimskim dotyczyło remontu ul. Bugajskiej 2. stycznia. Udział w posiedzeniu Komitetu Stowarzyszenia Dolina Karpia 3. stycznia. Narada dyrektorów szkół i przedszkoli 7. stycznia. Udział w naradzie w Starostwie Powiatowym w Oświęcimiu.

9. stycznia. Spotkanie z dyrektorem Instytutu Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie prof. Bogusławem Zdanowskim.

10. stycznia. Spotkanie z kolejnym inwestorem zainteresowanym przystąpieniem do Strefy

Aktywności Gospodarczej.

11. stycznia. Spotkanie z Marszałkiem Województwa Małopolskiego przy udziale wojewody, przedstawicieli Krakowskiego Parku Technologicznego i inwestorów.

17. stycznia. Udział w posiedzeniu Zarządu Powiatu Oświęcimskiego dotyczącego utworzenia w Zatorze szkoły zawodowej.

19. stycznia. Udział w spotkaniu opłatkowym Towarzystwa Miłośników Ziemi Zatorskiej.

W okresie międzysesyjnym burmistrz wydał 13 zarządzeń

Szanowni Państwo, bardzo prosimy o pomoc dla Pawła !

Zbliża się okres składania rocznych zeznań podatkowych. Jeśli ktoś zechciałby przekazać 1 % swojego podatku, na rzecz organizacji pożytku publicznego, która będzie wspierała leczenie i rehabilitację Pawła Święcha, który choruje na bardzo rzadką chorobę, stwardnienie boczne zanikowe (SLA), to poniżej podano nazwę organizacji i numer KRS. Obecnie Paweł podłączony jest do respiratora, gdyż nie może samodzielnie oddychać i dożywiany jest bezpośrednio do żołądka przez „PEG”.

Caritas Archidiecezji Krakowskiej 0000207658 Aby przekazany przez Was jeden procent podatku,

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

trafił na subkonto Pawła, należy w PIT-37, w polu 126, wpisać koniecznie: „leczenie Pawła Święch”.

Jednocześnie prosimy wszystkich, aby w miarę możliwości, zechcieli rozpropagować przekazanie jednego procentu podatku, na rzecz Pawła, również wśród swojej rodziny i znajomych.

Z góry serdecznie dziękujemy!

Rodzina Pawła

5

SAMORZĄD

Powiat mówi „NIE”

Przez kilka miesięcy informowaliśmy o planach utworzenia szkoły zawodowej w Zatorze. Placówka taka miałaby szkolić kadry dla potrzeb rozrastającej się strefy przemysłowej w mieście. Pomysł utworzenia takiej szkoły nie zyskał akceptacji Zarządu Powiatu Oświęcimskiego.

Zanim zatorscy urzędnicy zwrócili się do starostwa z propozycją poczynili analizy, sprawdzili jakie będzie potencjalne zapotrzebowanie, możliwości komunikacyjne, organizacyjne a przede wszystkim, czy wyszkoleni w zatorskiej zawodówce znajda w okolicy pracę. O tym, że wykwalifikowana kadra będzie potrzebna urzędników przekonywali inwestorzy inwestujący w zatorskiej Strefie Aktywności Gospodarczej, która według ostrożnych szacunków da pracę dla 1000 osób. Były spotkania, rozmowy, wizytacje a nawet zachwyt nad bazą lokalową i nie tylko, którą dysponuje gmina. Stanęło jednak na tym, że Powiat szkoły nam nie zrobi. - To bardzo zła decyzja, nie tylko dla Zarządu, ale przede wszystkim dla młodzieży i rodziców z tej części powiatu oświęcimskiego oraz wadowickiego. To decyzja na zasadzie „nie, bo nie”. Bez merytorycznych argumentów – mówi burmistrz Zatora Zbigniew Biernat. W oficjalnym stanowisku Starosta Józef Krawczyk pisze: W dniu 24 października ubiegłego roku burmistrz Zatora Zbigniew Biernat zwrócił się z wnioskiem do starosty oświęcimskiego o uruchomienie kształcenia zawodowego na terenie gminy Zator poprzez utworzenie szkoły filialnej wybranego zespołu szkół zawodowych, które prowadzone są przez powiat oświęcimski. W sprawie utworzenia szkoły zainteresowane strony czyli przedstawiciele powiatu oraz gminy Zator spotykały się kilkakrotnie. Dyskusja służyła przedstawieniu racji i wątpliwości dotyczących utworzenia szkoły. Jednak najważniejsze kwestie, które dominowały na spotkaniach dotyczyły zagadnień natury formalno – prawnej. Okazuje się, iż w świetle obowiązujących regulacji wynikających z ustawy o systemie oświaty, propozycja burmistrza Zatora nie znajduje podstawy prawnej. Aby opinia wydana przez Biuro Radców Prawnych Starostwa Powiatowego nie budziła kontrowersji, początkiem listopada minionego roku wystosowano zapytanie w 6

tej sprawie do Małopolskiego Kuratora Oświaty. W odpowiedzi Kuratorium Oświaty w Krakowie stwierdziło iż przepisy prawa nie stanowią o możliwości utworzenia filii lub oddziałów zamiejscowych szkół ponadgimnazjalnych. Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, dlatego Zarząd Powiatu ostatecznie negatywnie rozpatrzył wniosek burmistrza Zatora. Ponadto w Zatorze znajduje się szkoła (Liceum Ogólnokształcące) i Zarząd Powiatu nie widzi przeszkód na wyrażenie zgody gminie Zator na rozszerzenie działalności oferty edukacyjnej o kierunki zawodowe. I taka propozycja została panu burmistrzowi przekazana przez starostę oświęcimskiego Józefa Krawczyka. Nieco inaczej sprawę widzi burmistrz Zbigniew Biernat, który nie kryje rozczarowania. - Prowadziliśmy rozmowy w dobrej wierze. Byliśmy do nich merytorycznie przygotowani. Były analizy, wyliczenia, prognozy. Okazało się, że powiat przez wiele miesięcy nas po prostu zwodził. Oficjalne powody są, jakie są, ale w kuluarach mówiło się, że nie można utworzyć szkoły w Zatorze podczas gdy likwiduje się szkoły w innych miastach, np. w Chełmku. To absurd. Wygląda na to, że jakaś polityczna grupa z bliżej nieokreślonych powodów nie chce utworzyć szkoły w Zatorze, mimo że ta palcówka jest tutaj potrzebna – mówi Zbigniew Biernat.

Starosta przedstawia kolejne argumenty: Warto dodać, że powiat oświęcimski kształci młodzież w kierunkach zawodowych zgodnie z zapotrzebowaniem lokalnego rynku pracy. Co więcej - absolwenci gimnazjów z Zatora i sąsiednich gmin mogą zdobywać zawód w powiatowych zespołach szkół na terenie powiatu oświęcimskiego w branżach, na które firmy działające w strefie aktywności gospodarczej wykazują zapotrzebowanie. Podczas konferencji prasowej burmistrz odniósł się i do tych argumentów. - W starostwie mówią, że nasza młodzież

może dojeżdżać do szkół w Brzeszczach, Oświęcimiu i Kętach. Dla mnie to nie jest argument. Prócz tego słyszałem, że utworzenie szkoły w Zatorze sprawi, że „kęckie szkoły stracą”. W takim razie trzeba zapytać wprost. Po co nam powiat? Po co nam taki powiat? - retorycznie zapytał Z. Biernat. Starosta na to pytanie odpowiada przywołując zapisy ustawowe: Odpowiedzi na to pytanie należy szukać np. w Ustawie o samorządzie powiatowym, która wskazuje przynajmniej 23 obszary aktywności powiatu. Z Ustawy tej wynika, że powiat wykonuje zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie m.in.: edukacji publicznej, promocji i ochrony zdrowia, polityki prorodzinnej i wspierania osób niepełnosprawnych, komunikacji i transportu, kultury, kultury fizycznej i turystyki, geodezji, kartografii i gospodarki nieruchomościami, administracji architektoniczno-budowlanej, gospodarki wodnej, ochrony środowiska i przyrody, porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli, obronności, ochrony praw konsumenta, Należy jednak nadmienić, że powiat nie ma obowiązku bezwarunkowo spełniać oczekiwań gmin.

Wydatkowanie środków publicznych musi mieć podstawy prawne, a realizowane działania muszą mieć charakter ponadgminny. Przy okazji odpowiedzi na pytanie o sens istnienia powiatu starosta nawiązał do problemów z utworzeniem zawodowej szkoły w Zatorze: w przypadku spornego problemu utworzenia szkoły zawodowej w Zatorze informuję, że obecna sieć szkół powiatowych zapewniała dostępność kształcenia dla 14 tys. uczniów, dzisiaj jest ich tyko ok. 6 tys. - w tym kontekście rozbudowa bazy edukacyjnej, w oczekiwanej przez Zator formie, nie znajduje uzasadnienia.

Wszystko pięknie, ale jak spojrzy się na dotychczasowe doświadczenia Zatora, to można odnieść wrażenie, że ustawa ustawą, a rzeczywistość rzeczywistością. Burmistrz podczas konferencji zwrócił uwagę

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

na fakt, że Zator od początku istnienia powiatu oświęcimskiego nie był traktowany najlepiej jeśli chodzi o inwestycje. I faktycznie, przesłana przez starostwo lista zadań zrealizowanych przez powiat w ciągu ostatnich 14 lat nie powala swoją długością albo wartością ujętych w niej zadań. Lista wygląda tak: przebudowa drogi powiatowej Nr 1806K ul. E. Orzeszkowej w Zatorze w zakresie budowy chodnika i kanalizacji wód opadowych wraz z poszerzeniem jezdni; przebudowa mostu na potoku Czarczówka w Grodzisku w ciągu drogi powiatowej Nr 1807K; remont drogi powiatowej nr 1805K – ul. Graniczna w Zatorze; powiat udzielił w 2011r.

Gminie Zator pomocy finansowej w wysokości 10 tys. zł w ramach zadania pn.”Remont ciągu komunikacyjnego - ul. Piastowskiej i ul. Zamkowej w Zatorze”; Powiat przygotował także dokumentację na rozbudowę drogi powiatowej nr 1812K - ul. Bugajska w Zatorze, a obecnie opracowywana jest dokumentacja zadania pn. ,,Przebudowa drogi powiatowej nr 1805 K – ul.

Graniczna w Zatorze’’. W piśmie, które otrzymaliśmy od starosty czytamy jeszcze, że „ponadto powiat wspiera finansowo wydarzenia kulturalne – w tym roku w Zatorze z inicjatywy powiatu, miała obyć się impreza promocyjno-kulturalna pn. „Lato z Radiem”. Na to wydarzenie Zarząd Powiatu przeznaczył aż 70 tys. zł, jednakże władze Zatora zrezygnowały ze współorganizacji imprezy. Nadmienić należy, że działań powiatu na rzecz danej gminy nie można oceniać jedynie skalą inwestycji realizowanych na terenie tej gminy. Wielkość inwestycji w dużej mierze zależy od posiadanego na danym terenie majątku. Nadto inwestycje realizowane np. w powiatowym szpitalu służą w takim samym stopniu mieszkańcom Oświęcimia, Zatora czy Kęt”.

Nie udało się w tym roku, ale gmina nie składa broni. Nowy plan utworzenia szkoły już powstaje, na razie jednak jest za wcześnie, by mówić o szczegółach. - Rok, dwa lata i ta szkoła tu musi powstać. To nie jest jakieś widzimisię. To są realne potrzeby – kwituje całą sytuację burmistrz Z. Biernat. Łukasz Dziedzic

SAMORZĄD Nabór wniosków w ramach PO RYBY

Po ryby, po pieniądze Stowarzyszenie Dolina Karpia działając jako Lokalna Grupa Rybacka serdecznie zaprasza wszystkich zainteresowanych do składania wniosków w ramach Programu Operacyjnego „Zrównoważony Rozwój Sektora Rybołówstwa i Nadbrzeżnych Obszarów Rybackich 2007 – 2013”, w okresie od 4 lutego do 6 marca 2013 r. W obecnym naborze wniosków Stowarzyszenie Dolina Karpia ma do rozdysponowania ponad 1 mln zł. Środki można pozyskać w ramach działań polegających na: 1) wzmocnieniu konkurencyjności i utrzymaniu atrakcyjności obszarów zależnych od rybactwa, 2) restrukturyzacji lub reorientacji działalności gospodarczej, lub dywersyfikacji zatrudnienia osób mających pracę związaną z sektorem rybactwa, w drodze tworzenia dodatkowych miejsc pracy poza tym sektorem, podnoszeniu wartości produktów rybactwa, 3) rozwoju usług na rzecz społeczności zamieszkującej obszary zależne od rybactwa, 4) ochronie środowiska lub dziedzictwa przyrodniczego na obszarach zależnych od rybactwa w celu utrzymania jego atrakcyjności oraz przywrócenia potencjału produkcyjnego sektora rybactwa, w przypadku jego zniszczenia w wyniku klęski żywiołowej.

Beneficjentami środków mogą być podmioty z sektora publicznego, które mają możliwość ubiegać się o dofinansowanie operacji w zakresie poprawy funkcjonowania transportu publicznego, rewitalizacji miejscowości, remontu lub wyposażeniu obiektów wpisanych do rejestru zabytków, lub objętych wojewódzką ewidencją zabytków, budowy, remontu lub przebudowy małej infrastruktury turystycznej, dostosowaniu obiektów do potrzeb osób niepełnosprawnych, organizowania kół zainteresowań dla dzieci i młodzieży, tworzeniu lub rozwoju muzeów, izb regionalnych bądź izb pamięci, promocji obszaru objetego LSROR oraz popularyzacji rybactwa, jak również działań w zakresie ochrony środowiska.

Stowarzyszenie Dolina Karpia wspiera także przedsiębiorców, którzy pragną rozwijać swoje przedsiębiorstwa, a także osoby

fizyczne, które chcą założyć własną działalność gospodarczą na terenie Doliny Karpia.

Stowarzyszenie posiada również pulę środków przeznaczoną dla osób z sektora rybactwa, które chcą pozyskać dofinansowanie w ramach sprzedaży bezpośredniej oraz działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej. O dofinansowanie mogą ubiegać się także osoby z sektora rybactwa, które pragna dywersyfikować swoje źródła dochodu poprzez rozpoczęcie działalności pozarybackiej.

Wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy do biura Lokalnej Grupy Rybackiej (Zator, ul. Rynek 2), w którym pracownicy w godzinach 9.00 – 17.00 pomagają w przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej.

ZARZĄDZENIE WOJEWODY MAŁOPOLSKIEGO z dnia 31 grudnia 2012 roku w sprawie zarządzenia wyborów uzupełniających do Rady Miejskiej w Zatorze Na podstawie art. 192 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 roku - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 z późn. zm. 1)), w związku z art. 16 ust.

3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 z późn. zm. 2), w związku z uchwałą Rady Miejskiej w Zatorze Nr XXXV/260/12 z dnia 18 grudnia 2012 roku w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, zarządza się, co następuje: § 1.1. Zarządza się wybory uzupełniające do Rady Miejskiej w Zatorze w okręgu wyborczym Nr 4.

2. Datę wyborów wyznacza się na niedzielę dnia 10 marca 2013 roku. § 2. 1. Granice okręgu wybor-

czego Nr 4, ustalone uchwałą Rady Miejskiej w Zatorze Nr LXII/362/10 z dnia 12 sierpnia 2010 roku, pozostają bez zmian.

2. W wyborach uzupełniających będzie wybierany jeden radny. § 3. Dni, w których upływają terminy wykonania czynności przewidzianych w Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, określa kalendarz wyborczy, stanowiący załącznik do zarządzenia. § 4. Zarządzenie podlega podaniu do publicznej wiadomości przez opublikowanie w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego oraz rozplakatowanie na terenie gminy Zator i wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia opublikowania w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego.

Wojewoda Małopolski (-) Jerzy Miller

załącznik do zarządzenia Wojewody Małopolskiego z dnia 31 grudnia 2012 roku

KALENDARZ WYBORCZY Data wykonania czynności wyborczych do 5 stycznia 2013 r.

-

do 19 stycznia 2013 r.

-

Treść czynności

do 21 stycznia 2013 r.

-

do 24 stycznia 2013 r.

-

do 8 lutego 2013 r. do godz. 24oo do 15 lutego 2013 r. do 17 lutego 2013 r.

-

do 23 lutego 2013 r.

-

do 24 lutego 2013 r.

-

do 28 lutego 2013 r.

8 marca 2013 r. godz. 24oo 9 marca 2013 r.

10 marca 2013 r. godz. 8oo - 22oo

-

-

opublikowanie zarządzenia Wojewody Małopolskiego w sprawie zarządzenia wyborów uzupełniających do Rady Miejskiej w Zatorze w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego oraz podanie go do publicznej wiadomości przez rozplakatowanie na terenie gminy Zator zawiadomienie Komisarza Wyborczego w Krakowie o utworzeniu komitetu wyborczego oraz o zamiarze zgłaszania kandydatów na radnych podanie do publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia, informacji Burmistrza Zatora o okręgu wyborczym Nr 4, jego granicach, numerze i liczbie radnych wybieranych w okręgu wyborczym oraz o wyznaczonej siedzibie Miejskiej Komisji Wyborczej w Zatorze zgłaszanie do Komisarza Wyborczego w Krakowie kandydatów do składu Miejskiej Komisji Wyborczej w Zatorze powołanie przez Komisarza Wyborczego w Krakowie Miejskiej Komisji Wyborczej w Zatorze zgłaszanie do zarejestrowania Miejskiej Komisji Wyborczej w Zatorze list kandydatów na radnego zgłaszanie do Burmistrza Zatora kandydatów do składu Obwodowej Komisji Wyborczej Nr 4 podanie do publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia, informacji Burmistrza Zatora o numerze i granicach obwodu głosowania Nr 4 oraz o wyznaczonej siedzibie Obwodowej Komisji Wyborczej Nr 4 rozplakatowanie obwieszczenia Miejskiej Komisji Wyborczej w Zatorze o zarejestrowanych listach kandydatów na radnego zawierającego numery list, dane o kandydatach umieszczone w zgłoszeniach list wraz z ewentualnymi oznaczeniami kandydatów i list powołanie przez Miejską Komisję Wyborczą w Zatorze Obwodowej Komisji Wyborczej Nr 4 oraz podanie do publicznej wiadomości jej składu osobowego sporządzenie spisu wyborców składanie wniosków o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania zakończenie kampanii wyborczej przekazanie przewodniczącemu Obwodowej Komisji Wyborczej Nr 4 spisu wyborców głosowanie

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

7

SAMORZĄD

Podwyżki nie będzie 37. sesja Rady Miejskiej w Zatorze

Nadanie imienia, rezolucja, brak zgody na podwyżkę opłat za śmieci, zmiany w budżecie... sporo uchwał przyjęli radni podczas 37. sesji.

Po ustaleniu porządku obrad i zatwierdzeniu protokołów z poprzednich sesji obszerne sprawozdanie ze swojej działalności złożył burmistrz Zbigniew Biernat.

Radna Barbara Gwiżdż interpelowała w sprawie odśnieżania.

Pytała, czy „problemem byłoby wielkim, gdyby traktorek nale-

spółce Zakład Gospodarki Komunalnej. Zmienili także Wieloletnią Prognozę Finansową oraz budżet na 2013 rok. Decyzją Rady Barbara Gołda została przedstawicielem gminy Zator w Radzie Stowarzyszenia Dolina Karpia. Prócz tego radni przystali na pomysł utworzenia Zespołu Szkoły i Schroniska Młodzieżo-

żący do Zakładu Komunalnego przejechał przez Morysinę?”

Druga interpelacja dotyczyła pogłosek o tym, że w Palczowicach ma powstać kolejny zakład, na terenie „Nadwiślanki”. - Mieszkańcy nie chcą kolejnego zakładu. Problemem są także TIR-y, które blokują drogę w Palczowicach, w rejonie Nadwiślanki – interpelowała radna B. Gwiżdż.

Radna Franciszka Jarosz interpelowała w sprawie ubiegłorocznego wniosku Rady Sołeckiej Podolsza o nadanie nazwy jednej z ulic. Radna B. Gwiżdż zapytała jeszcze o sprawozdania z sesji. - Pytam się publicznie, czy nie można by sprawić, by sprawozdanie z sesji było dostępne w internecie krótko po sesji – mówiła.

Radni zajęli się uchwałami.

Radni zgodzili się na podwyższenie kapitału zakładowego w

wego w Grodzisku oraz Szkolnego Schroniska Młodzieżowego w Zatorze i włączenia go w struktury Zespołu Szkół Ogólnokształcących. Uchwała ma charakter intencyjny. Powstanie schronisk obędzie się bez większych kosztów i ma na celu usprawnienie pracy, a co najważniejsze pozyskanie subwencji. -To kilkanaście tysięcy dla Zatora i 35-40 tys. dla Grodziska.

Liczymy na zainteresowanie i na to, że ta baza będzie wykorzystana – mówił uzasadniając uchwałę Piotr Domagała, kierownik Dzia-

8

łu Rozwoju, Oświaty i Zdrowia Urzędu Miejskiego w Zatorze.

- Placówki te mają swój potencjał jeśli chodzi o pracowników i chcielibyśmy ten potencjał wykorzystać np. w ferie – mówił P. Domagała. - Chcielibyśmy, żeby te schroniska w końcu działały - powiedziała radna Bernadeta Romanowska. – Tego zagwarantować nie możemy a w dużej mierze zależeć to będzie od postawy i zaangażowania dyrektorów tych placówek – mówił p. Domagała. Radna B. Gwiżdż pytała, czy hotele, które powstaną przy okazji budowy Energylandii nie będą konkurencją dla schronisk. - Jak uczy doświadczenie innych miejscowości, w których działają takie parki, to miejsc noclegowych nigdy za wiele. Każdy wolny dom, każda stodoła są remontowane i przystosowywane do potrzeb turystów – usłyszała w odpowiedzi od P. Domagały.

Kolejna uchwała dotyczyła nadania imienia Tadeusza Kościuszki Zespołowi Szkół Ogólnokształcących w Podolszu.

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

Uchwała trafiła pod obrady Rady na wniosek dyrektora i rady pedagogicznej. Obecny na sesji dyrektor Piotr Januszyk poinformował, że pomysł, by nadać imię Zespołowi, pojawił się wtedy, gdy zawiązał się komitet ufundowania sztandaru szkole. - Niezbyt się cieszę z tego Tadeusza Kościuszki w nazwie pańskiej szkoły – zwróciła się do dyrektora Januszyka radna B. Gwiżdż.

- Za PRL-u dużo szkół zostało nazwanych tym imieniem. To postać mimo wszystko kontrowersyjna. Kościuszko mógł wrócić do kraju, a nie wrócił – dodała radna B. Gwiżdż. Na sali zrobił się rwetes. Dyrektor Januszyk w odpowiedzi na zarzuty radnej powiedział: Kościuszko żył w wieku XVIII. Za komuny żyłem ja, żyła Pani, a nie Kościuszko!

Uchwała została przyjęta przy jednym głosie wstrzymującym się. - Jeśli uraziłem panią, to przepraszam. Nadawanie nazw nie tylko szkołom ale i ulicom, to sprawa trudna – mówił dyrektor, kiedy opadły już emocje. - Ja nie mam nic przeciwko Kościuszce.

Ja tylko podzieliłam się swoimi wątpliwościami – mówiła z kolei radna B. Gwiżdż.

Następnie radni przyjęli rezo-

SAMORZĄD

lu cję w sprawie uczczenia 150tej rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego. Rezolucja przyjęta została na stojąco, a radni uczcili pamięć powstańców minutą ciszy. Kolejna uchwała dotyczyła ustalenia maksymalnej stawki za wywóz odpadów. Nowe, wyższe stawki zaproponował Zakład Usług Komunalnych z Oświęcimia. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że bez koniecznej zgody Rady do domów w gminie Zator rozesłane zostały już informacje o podwyżce. Radni nie kryli oburzenia z tego faktu. - Co, jeśli się nie zgodzimy?

- pytał radny Krzysztof Kluska.

- Zakład będzie miał problem.

Ktoś za te podwyżki musi zapłacić – usłyszał w odpowiedzi od kierownika Macieja Romańskiego. - Inne gminy wyraziły zgodę na podwyżkę – dodał M. Romański. - ZUK wyprzedził bieg zdarzeń. Mówiliśmy na komisji o tym. W tej chwili stawiają nas pod ścianą. To, że inne gminy wyraziły zgodę nie znaczy, że my musimy – mówił burmistrz Zbigniew Biernat. Radni pytali także, dlaczego nie ma na sesji nikogo z ZUK. - Moim zdaniem należy utrzymać starą stawkę do końca czerwca. Wiemy, że sytuacja spółki jest trudna, ale nasi mieszkańcy też łatwo nie mają?

Obrywa nam się zewsząd. Ludzie są niedoinformowani i się bardzo denerwują, a przy okazji za zamieszanie ze śmieciami i podwyżki obwiniają nas, Urząd i burmistrza – mówił Przewodniczący Stanisław Orlicki. Radni nie zgodzili się na podwyżki przy jednym głosie wstrzymującym się. Kolejna uchwała dotyczyła wzoru deklaracji odnośnie opłaty za śmieci. Radna Małgorzata Kajfasz pytała o to, co zrobić w sytuacji, kiedy w domu mieszkają dwie rodziny i chcą się oddzielnie rozliczać? - Właściciel może się zwrócić o dodatkowe deklaracje. Jeżeli w dokumentach widnieją współwłaściciele, to w deklaracji będzie odpowiednia ilość – usłyszała w odpowiedzi od M. Romańskiego. Na koniec radni przyjęli plan pracy na 2013 rok.

W odpowiedzi na interpelację radnej B. Gwiżdż burmistrz poinformował, że „skoro mamy chodniki, to powinny być wła-

ściwie odśnieżone”. - Daliśmy do zrozumienia prezesowi, że jeśli jest chodnik, to powinien być utrzymany. Generalna Dyrekcja nie utrzymuje, zarząd dróg powiatowych nie utrzymuje, województwo nie utrzymuje. Nikt poza gminą nie jest zainteresowany odśnieżaniem chodników.

Ani Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, ani Zarząd Dróg Wojewódzkich, ani Powiat. Jako przykład podam pismo, które przyszło niedawno do urzędu. Przy okazji budowy chodnika przy drodze nie należącej do gminy, żąda się od gminy deklaracji jego zimowego utrzymania. Dyrektor z Krakowa, z Warszawy, minister – oni nie chodzą po naszych chodnikach. Po chodnikach chodzą mieszkańcy naszej gminy dlatego o chodniki musimy dbać – mówił burmistrz. Nie można się tłumaczyć, że zimowe utrzymanie należy do kogoś innego.

Chodników będzie coraz więcej – dodał Z. Biernat. Na drugą interpelację radnej B. Gwiżdż odpowiadał M. Romański. - Ta nieruchomość jest opodatkowana. Właściciel spisał umowę na dzierżawę tych hal. Dzierżawcy sprowadzają materiał związany z produkcją peletu. Jest to własność prywatna. - Jeśli chodzi o nadanie nazwy ulicy Zaskawie od strony Smolic, to według mnie nadanie nazwy tej ulicy będzie wprowadzało ludzi z zewnątrz w błąd. Krakowskie Zakłady Eksploatacji Kruszywa nie są zainteresowane zmianą ale jeśli będzie nacisk Rady Sołeckiej, to przygotuję uchwałę – odpowiadał na interpelację radnej F. Jarosz kierownik Romański.

Marta Fabin z Biura Rady poinformowała, że protokoły z sesji zamieszczane są w Biuletynie Informacji Publicznej na bieżąco.

Być może problem polega na ich wyszukiwaniu w zasobach BIP. W wolnych wnioskach Jan Marek Strzała podziękował za kandydatury do społecznego komitetu tablicy katyńskiej. Komitet liczy 21 osób. Radny zaapelował także o prowadzenie kroniki Zatora.

Na kolejnej sesji radni spotkają się w ostatni wtorek lutego. Łukasz Dziedzic

Rezolucja

Podczas ostatniej sesji radni przyjęli rezolucję dotyczącą 150. rocznicy wybuchu powstania styczniowego. „W 150 rocznicę Powstania Styczniowego Rada Miejska w Zatorze wyraża najwyższe uznanie oraz oddaje cześć wszystkim Powstańcom Styczniowym. Podczas powstania, Polacy po raz kolejny pokazali ogromną determinację oraz umiłowanie do Ojczyzny i zaangażowanie w obronę jej przed zaborcami. Bez wahania rzesze Narodu Polskiego gotowe były poświęcić życie swoje i najbliższych w imię walki o wolność i niepodległość.

Pamiętamy o cierpieniach ofiar represji rosyjskiego zaborcy, powstańcach skazanych na śmierć, zesłanych na Sybir, uwięzionych i pozbawionych majątku.

My Mieszkańcy Gminy Zator pamiętamy o Józefie Burzyńskim powstańcu z gminy Zator, synu Katarzyny Burzyńskiej, urodzonym około 1846 roku, który poszedł do powstania mając zaledwie 17 lat. Po jednej z potyczek pod Olkuszem wzięty do niewoli i osadzony w Cytadeli Warszawskiej, następnie zesłany do Omska na Syberii. Dzięki staraniom Matki, Gminy Zator oraz rządu austriackiego został odesłany w 1869 roku i powrócił do rodzinnego domu.

My Mieszkańcy Gminy Zator pamiętamy o Janie Zabawskim z Palczowic urodzonym 1838 roku synu Józefa i Konstancji. Tuż przed wybuchem powstania, Carska Ochrana za pośrednictwem swoich agentów odkryła jego związki z powstańcami. Zesłany do Pskowa w III 1864 r., w 1866 r zesłany do Guberni Jenisejskiej. Jego matka, gmina Palczowice i austriacki rząd zwracali się o uwolnienie w VI 1866 oraz w XII 1868r. Brak wiadomości o jego powrocie do domu.

Apelujemy do wszystkich instytucji publicznych z terenu Gminy Zator i zachęcamy do godnego uczczenia 150 rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego w szczególności poprzez zorganizowanie uroczystości, apelów i podejmowanie inicjatyw kulturalnych, oświatowych i edukacyjnych, które upowszechnią pamięć o Powstaniu Styczniowym jego ofiarach i bohaterach oraz jego znaczeniu dla Rzeczypospolitej Polskiej i Polaków.”

Zmiany w meldunkach Jedna wizyta w urzędzie wystarczy by załatwić wszystkie formalności związane z obowiązkiem meldunkowym. 1 stycznia tego roku zmieniło się prawo.

Od Nowego Roku by móc się zameldować wystarczy wizyta w jednym urzędzie. Do tej pory trzeba było wymeldować się a dopiero później można było się zameldować. Oprócz tego przy zameldowaniu nie będziemy musieli podawać informacji o wykształceniu, obowiązku wojskowym, nie trzeba okazywać książeczki wojskowej. Znikają także kary za niedopełnienie obowiązku meldunkowego, będzie można meldować się i wymeldowywać za pośrednictwem

Życie Zatora / wakacje 2012

pełnomocnika, dłuższy będzie termin na zgłoszenie meldunku (nie 4 a 30 dni) oraz zniesiony zostaje obowiązek meldunku na pobyt czasowy, nie przekraczający trzech miesięcy.

Na razie tyle zmian, ale już za trzy lata, wraz z nastaniem nowego, 2016 roku obowiązek meldunkowy zostanie całkowicie zniesiony. Aż łza się w oku kręci na wspomnienie zielonej książeczki z mnóstwem pieczątek i odręcznych wpisów poświadczających zameldowanie.

9

KULTURA

Kolędować...

To już po raz piąty dzieci i młodzież z okolicznych miejscowości zebrały się w Regionalnym Ośrodku Kultury w Zatorze aby wspólnie „Kolędować Małemu...”.

Ten przepiękny przegląd kolęd, pastorałek i piosenek bożonarodzeniowych wpisał się już w kalendarz zatorskich imprez i z roku na rok cieszy się coraz większą popularnością. W tym roku na zatorskiej scenie można było wysłuchać 59 prezentacji, które doskonale przybliżyły zebranym różnorodność polskich utworów świątecznych, tworząc przy tym niezwykłą, ciepłą i nastrojową atmosferę, która zupełnie nie przypominała zmagań konkursowych. Nie przeszkodziło to w pracy komisji składzie: Anna Daczyńska, Karina Szafraniec, Elżbieta Mostowik. Panie z ogromną uwagą wsłuchiwały się w kolejne wykonania i starannie je oceniały. Emocje związane z rywalizacją powróciły wśród uczestników dopiero w momencie wręczenia nagród i ogłoszenia wyników, które przedstawiły się następująco: Kategoria I - przedszkole: I miejsce Justyna Nowak, ZSP Tomice; II miejsce Jakub Kamiński, Palczowice; III miejsce Nikola Kruk, ZSP Tomice; Wyróżnienie Kinga Przejczowska, SP T nr 2 Spytkowice; Zespoły: I miejsce Karolina Dzidek i Mateusz Fryc, SP nr 2 Spytkowice; II miejsce Martyna Cichoń i Adrianna Skawińska, ZS Graboszyce; Wyróżnienie Przedszkolaki z Oddziału Przedszkolnego SP nr 2 w Spytkowicach; Kategoria II klasy I-III: I miejsce Sara Belattaga, Przeciszów; II miejsce Weronika Łuszczek, ZSPG Przeciszów Podlesie; III miejsce Martyna Brusik, ZSP Tomice; Nikola Czyżowska,

10

Łączany; Julia Mazgaj, SP nr 2 Spytkowice; Wyróżnienie Gloria Orpich, SP nr 2 Spytkowice; Duety: I miejsce Emilia Kokoszka i Julia Stybak, ZS Graboszyce; Wyróżnienie Oliwia i Roksana Berniak, SP nr 2 Spytkowice; Zespoły: I miejsce Iskierki, SP nr 2 Spytkowice; Kategoria III - klasy IV-VI: I miejsce Daria Byrska, Spytkowice; II miejsce Weronika Knapik, SP Laskowa; Karolina Obstarczyk, ZSP Głębowice; Zuzanna Bogunia, ZSP Głębowice; III miejsce Iwona Stybak, ZSO Zator; Karolina Pazdan, ZSO Zator; Aleksandra Byrska - Wąsowicz, SP nr 2 Spytkowice; Wyróżnienie Natalia Kościelnik, ZSPG Przeciszów Podlesie; Patrycja Nędza, ZSPG Przeciszów Podlesie; Anna Momot, ZSPG Przeciszów Podlesie; Emilia Chrapek, ZSP Tomice; Duety: I miejsce Angelika Rybarczyk i Magdalena Kokoszka, ZS Graboszyce; Emilia Kolec i Izabela Pokrywka, SP Laskowa; Zespoły: I miejsce Koło wokalne działające przy ZSO Zator; II miejsce Wiolinki, OK Gminy Tomice; III miejsce Iskierki, SP nr 2 Spytkowice; Kategoria IV - gimnazjum: I miejsce Magdalena Momot, ZSO Podolsze; II miejsce Klaudia Piekarczyk, ZSO Podolsze; III miejsce Zuzanna Krzyścin, ZSO Zator; Alicja Świątek, ZSO Podolsze; Wyróżnienie Oliwia Bałazy, Brzeźnica; Zespoły: I miejsce Chór BEL CANTO, ZSPG Przeciszów Podlesie; Kategoria specjalna Mistrz i uczeń: I miejsce Magdalena Momot i Agata Kogut ZSO Zator. Gratulujemy!

Jasełka 2013 Góralskie jasełka w wykonaniu uczniów ze szkoły w Zachełmnej zdobyły Grand Prix VIII przeglądu Przedstawień Jasełkowych Zator 2013. W pierwszą sobotę zimowych ferii na scenie Regionalnego Ośrodka Kultury w Zatorze wystąpiło siedem grup teatralnych.

Oprócz Grand Prix aktorzy z Zachełmnej „wywieźli” z Zatora cztery, przyznane przez jury, nagrody indywidualne za grę aktorską.

Zdobyli je Emilia Gwiżdż, Kasia Wrzodek, Hubert Chorąży i Dominika Mlak. Nagrodę za swoją grę na scenie otrzymał także Hubert Strzała z Zatora, który wcielił się w rolę Heroda. Przedstawienie „Ach! Co za noc” w wykonaniu teatrzyku szkolnego „Ale heca” z Racławic oraz fenomenalny spektakl „Z szopką po kolędzie” przygotowany przez gimnazjalistów z Graboszyc, zdobyły ex aequo pierwsze miejsce w przeglądzie. „Z szopką po kolędzie” przygotowane zostały pod okiem Marii Madej a główną rolę grała w nich pieczołowicie odtworzona szopka, z którą po kolędzie chodziło się w Graboszycach przed laty. Scenariusz także nawiązywał do tradycyjnych miniprzedstawień kolędniczych.

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

Zmagania młodych aktorów oceniało jury w składzie: Romana Józefowska, Stanisława Kucharczyk i Łukasz Dziedzic. Jurorzy ogłaszając werdykt zasugerowali, że spektakle lepiej by się oglądało, gdyby aktorzy zrezygnowali z używania mikrofonów, które dezorganizują scenę i niepotrzebnie krępują ruch.

O ile nowoczesna technika sprawdza się w przypadku dźwięku i cyfrowej scenografii, to mikrofony na scenie w większości komplikują właściwy odbiór jasełkowego przedstawienia. Drugie miejsce ex aequo przypadło uczniom ze szkoły podstawowej w Zatorze za spektakl „Do Betlejem – po wiarę” oraz grupie z Graboszyc za przedstawienie „Pójdźmy z pokłonem”.

III miejsce zdobyli uczniowie ze szkoły w Rudzach a nagrodę za udział zdobyli gimnazjaliści z Zatora, którzy przygotowali spektakl „Jasełka na wesoło”.

KULTURA

Finał za nami

Tym razem pod opieką Sztabu w Przeciszowie pełni zapału młodzi wolontariusze z Gminy Zator: Krystyna Kluska, Agnieszka Kluska i Agnieszka Momot, których podczas całej zbiórki wsparły Joanna Momot, Małgorzata Kluska, Gabriela Kluska oraz Paulina Polanek już wczesnym rankiem 13 stycznia przystąpili do zbiórki pieniędzy na rzecz Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Zatorzanie jak zwykle wsparli ten szczytny cel i chętnie wrzucali pieniądze do puszek. Kwestującą młodzież spotkać można było na terenie Zatorskiego rynku, gdzie pod opieką pani Małgorzaty Noworyty spędzili niedzielne przedpołudnie oraz wczesne godziny wieczorne ogrzewając się ciepłą herbatą w budynku biblioteki.

Regionalny Ośrodek Kultury w Zatorze zadbał o to, aby w godzinach wieczornych na zatorskim rynku zapłonęło tradycyjne ognisko - „światełko do nieba” rozświetlone dodatkowo zimnymi ogniami, Panie z KGW Podolsze przygotowały pyszny rozgrzewający żurek, zatorska orkiestra dęta pr z y gotow a ł a krótki koncert. Do teko koncer towego nastroju przyłączyli się spontanicznie muzycy z zespołu

Między bibliotecznymi półkami

Enesamble wracający z „wiekoorkiestrowej trasy”. Po otwarciu puszek i przeliczeniu pieniędzy okazało się, że w Zatorze udało się zebrać kwotę 7451,65 zł, a w całym naszym przeciszowskim sztabie kwotę 20784,93 zł.

Dziękujemy pani Edycie Krzyścin - szefowi sztabu w Przeciszowie za koordynację i pomoc w organizacji XXI Finału WOŚP w Zatorze.

Serdecznie dziękujemy także wolontariuszom oraz całej ekipie wspierającej za zapał i wytrwałość z jaką przystąpili do zbiórki, Pani Małgorzacie Noworyta za opiekę i koordynację całej zbiórki, strażakom z OSP Zator za pomoc w organizacji światełka do nieba, orkiestrze dętej oraz muzykom z Enesamble za koncert, piekarni Maja oraz firmie Max-pal za wkład w organizację Finału. A przede wszystkim dziękujemy bardzo tym, którzy wsparli zbiórkę i wrzucili pieniądze do puszek.

Tegoroczne „Ferie z biblioteką” w Podolszu i Rudzach były pracowite, radosne i kolorowe.

Rozpoczęły je zajęcia plastyczne podczas których dzieci ( te młodsze i nieco starsze) wyczarowały niezwykle upominki dla Babci i Dziadka. Na kolejnych - projektowały, wycinały, wyklejały i modelowały maski na zbliżającą się zabawę karnawałową, oraz malowały zimowe pejzaże na … papierze ściernym ( niesamowity efekt). Wyruszyły również na

zimową wyprawę, podczas której dokarmiały polne zwierzęta i tropiły ich ślady. Intelektualnej rozrywki dostarczyły im specjalnie przygotowane zestawy gier i zabaw stolikowych… okres zimowej przerwy w nauce absolutnie nie musiał oznaczać nudy.

Kulinarny cykl W Domu Ludowym w Rudzach ruszył cykl spotkań kulinarnych pod nazwą ,,Razem gotujemy’, na których wspólnie poznawane są nowe smaki, ciekawe potrawy z różnych zakątków świata oraz tradycyjne potrawy kuchni polskiej. Uczestnicy spotkania odkrywają swoje talenty kulinarne i mile spędzają wolny czas. Po wspólnym przygotowaniu potraw i degustacji każdy

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

otrzymuje przepisy, które z całą pewnością ułatwią gotowanie w domowym zaciszu. Zajęcia kulinarne odbywają się w ostatni wtorek każdego miesiąca.

11

INFORMATOR BUDŻETOWY Skąd Gmina Zator ma pieniądze i na co je wydaje?

Poznajmy budżet Gminy Zator na 2013 rok Szanowni Państwo, mieszkańcy Gminy Zator!

Samorząd gminny jest podstawowym elementem organizacji życia społecznego.

Mówiąc obrazowo samorząd tworzą wszyscy mieszkańcy danego terenu, a w naszym przypadku Gminy Zator. W ramach działań mających na celu zwiększenie wiedzy o zakresie kompetencji i zadaniach realizowanych przez samorząd Gminy Zator przekazuję Państwu broszurę „Skąd mamy pieniądze i na co je wydajemy” Broszura ta jest kontynuacją cyklu rozpoczętego w 2005 r. w ramach projektu „Przejrzysta Polska”. Wiele z przytoczonych tutaj informacji mogą być Państwu już doskonale znane, gdyż pojawiają się w każdym z wydań broszury, niemniej jednak warto je przytaczać z uwagi na osoby, które być może nigdy wcześniej nie zetknęły się z tematem budżetu gminy. Mam nadzieję, że informacje te będą również przydatne dla każdego, kto chciałby wiedzieć więcej o gminie, jego jednostkach i o tym jakie inwestycje są i będą realizowane w Gminie Zator w roku 2013 i w latach następnych.

Przekazane Państwu dane przedstawiają dochody i wydatki jakie są zaplanowane do realizacji w 2013 r., informacje na temat projektów dofinansowanych z funduszy pomocowych Unii Europejskiej oraz Szwajcarsko – Polskiego Programu Współpracy. Są to ogromne środki, które wspomagają realizację ważnych dla nas 12

Jak powstaje budżet Gminy Zator?

wszystkich inwestycji i zadań. Już obecnie widać ich znaczący wpływ na rozwój naszej gminy. Wizerunek Gminy Zator ulega diametralnej zmianie, a co najważniejsze, każdy mieszkaniec może w sposób konkretny odczuć pozytywne zmiany zachodzące w naszej gminie.

Spotykając się z Państwem wiem, że takie informacje zawsze się przydają i nigdy nie jest ich za dużo. Dlatego też proszę o przyjęcie tego informatora oraz o ewentualne uwagi o tym, co jeszcze powinno się znaleźć w jego kolejnym wydaniu w 2014 roku.

Zachęcam również do korzystania ze szczegółowych informacji znajdujących się na stronach internetowych Urzędu Miejskiego w Zatorze - http://www.zator.pl Zapraszam również do skorzystania z nowo powstałego punktu Centrum Informacji Turystycznej mieszczącego się w Bibliotece w Zatorze im. Pawła z Zatora.

Z wyrazami szacunku Burmistrz Zatora Zbigniew Biernat

Budżet gminy jest dokumentem, w którym zapisuje się wszystkie planowane dochody oraz wszystkie planowane wydatki gminy na dany rok kalendarzowy. Zanim taki dokument powstanie i zostanie ostatecznie przyjęty musi zostać najpierw opracowany projekt budżetu. Projekt budżetu gminy jest przygotowywany corocznie przez Burmistrza Zatora. W budżecie nie można zaplanować wydatków wyższych niż planowane dochody. Jeśli istnieje potrzeba poniesienia wydatków wyższych od planowanych dochodów to wtedy powstaje deficyt budżetowy i gmina musi szukać dodatkowych pieniędzy. Dodatkowe pieniądze można uzyskać w banku w postaci kredytów, pożyczek czy emisji obligacji komunalnych, które trzeba w przyszłości zwrócić, bądź wykupić, ale dzięki temu można np. w ciągu jednego roku zrealizować ważną dla mieszkańców inwestycję.

Projekt budżetu przedstawiany jest Radzie Miejskiej w Zatorze, która może go zaakceptować w całości lub wprowadzić w nim zmiany. Jeśli taki projekt zostanie zaakceptowany przez Radę Miejską, to przyjmuje on formę uchwały i staje się obowiązującym dokumentem.

Każdy mieszkaniec miasta może zgłaszać swoje propozycje do budżetu na dany rok za pośrednictwem radnych, Burmistrza Zatora oraz sołtysów i przewodniczących zarządów osiedli.

Budżet gminy można odnieść do budżetu rodzinnego.

Każda rodzina uzyskuje dochody takie jak pensje, emerytura, renta, czy pomoc od rodziców, Każda rodzina ma również swoje wydatki związane z opłatą za mieszkanie, energię, zakup żywności, ubrania, remont lub budowę domu, zakup

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

samochodu, kształcenie, turystykę, kulturę. Każdy, nawet najlepiej przygotowany budżet, wymaga poprawek (zmian) wynikających z bieżącej sytuacji.

Rada Miejska w Zatorze, także w trakcie roku podejmuje uchwały pod nazwą „zmiana budżetu.....”.

Skąd Gmina Zator ma pieniądze?

Dochody Gminy możemy podzielić według różnych kryteriów. Takim najprostszym jest podział na trzy grupy dochodów: dochody własne, subwencje i dotacje z budżetu państwa.

Jeśli chodzi o dochody własne, są to przede wszystkim podatki, opłaty lokalne, udział w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa z PIT i CIT oraz dochody z majątku.

Największą rolę odgrywa podatek do nieruchomości. Płacą go co roku właściciele wszystkich nieruchomości na terenie gminy. Górne stawki podatków i opłat lokalnych określa co roku Minister Finansów. Mówi się, że gmina jest utrzymywana z podatków. To prawda w przypadku gmin zamożnych.

Chodzi przede wszystkim o podatek od nieruchomości oraz udziały w podatkach PIT i CIT, który płacą mieszkańcy i przedsiębiorstwa. Udziały w tych podatkach są zaliczane do dochodów własnych gminy, ale gmina nie ma wpływu na wysokość tych podatków. Tu decyduje państwo. Jedyne, co może zrobić gmina, to zachęcać obywateli do zamieszkiwania na jej terenie oraz przedsiębiorców do otwierania zakładów na jej terenie. Wtedy gmina dostanie więcej pieniędzy z ich PIT-ów.

W gminach „biedniejszych” udział dochodów własnych jest niższy, rośnie za to udział subwencji w dochodach budżetowych.

Budżet Gminy Zator na 2013 rok w roku bieżącym przeznaczona jest kwota 8.981.358,00 zł. W dużej mierze realizacja gminnych inwestycji możliwa jest (będzie) dzięki środkom pozyskanym z funduszy pomocowych Unii Europejskiej i Szwajcarsko Polskiego – Programu Współpracy.

PODATKI I OPŁATY

– z kwotą 5.852.970,00 zł stanowić będą 17,09% wszystkich dochodów, z czego najwięcej do kasy gminnej wpłynie z podatku od nieruchomości.

UDZIAŁY W PODATKACH DOCHODOWYCH

ŚRODKI UNII EUROPEJSKIEJ

– w kwocie 8.921.126,00 zł stanowić będą 26,05% dochodów budżetu gminy.

SUBWENCJE – 8.479.339,00 zł stanowią

24,76% wszystkich dochodów, są to środki otrzymywane z budżetu państwa, w tym w szczególności na realizację zadań oświatowych, czyli prowadzenie szkół podstawowych i gimnazjów.

- z podatku dochodowego płaconego przez mieszkańców i przedsiębiorców gmina otrzyma 4.765.315,00 zł, co stanowić będzie 13,92% wszystkich dochodów.

DOCHODY POZOSTAŁE

– w kwocie 2.365.735,00 zł. stanowić będą 6,91% dochodów budżetu gminy są to głównie dochody z najmu i dzierżawy gruntów i budynków, których gmina jest właścicielem.

WPŁYWY ZE SPRZEDAŻY SKŁADNIKÓW MAJĄTKOWYCH

– w 2013 r. planuje się dochody w kwocie 1.965.366,00 zł, będzie to stanowić 5,74% dochodów budżetu gminy. Środki uzyskane ze sprzedaży gminnych nieruchomości przeznaczone będą na realizację niezbędnych inwestycji gminnych, czyli na dalszy rozwój gminy.

DOTACJE NA ZADANIA ZLECONE

– planowane są w kwocie 1.893.095,00 zł, tj.

5,53% dochodów ogółem, które gmina przeznaczy na pomoc społeczną, a w szczególności na wypłatę świadczeń rodzinnych - środki te pochodzą z budżetu państwa.

Jakie dochody zostały zaplanowane w budżecie na 2013 rok, a jakie zostały wykonane w latach poprzednich?

* Objaśnienia: w odniesieniu do 2012 roku przedstawiono przewidywane wykonanie dochodów z uwagi na fakt, że do 31.01.2013r. na rachunek bankowy gminy wpływają środki z Urzędów Skarbowych i Ministerstwa Finansów, które należy wykazać jako dochody wykonane roku 2012.

PODATKI I OPŁATY

– wpływy z podatków i opłat lokalnych systematycznie rosną. W tej kategorii znajduje się opłata planistyczna, która w 2012 roku w kwocie ok. 1.400.000,00 zł. zasiliła budżet gminy.

Budżet gminy na 2013 rok został uchwalony przez Radę Miejską w Zatorze w dniu 18 grudnia 2013 roku. Zgodnie z podjętą uchwałą w 2013 roku gmina planuje osiągnąć dochody w kwocie 34.242.946,00 zł oraz ponieść wydatki na realizację określonych zadań na kwotę

33.100.880,00 zł.

Gmina Zator została zaliczona do czołówki samorządów przeznaczających najwięcej swoich pieniędzy na realizację inwestycji. Na inwestycje

UDZIAŁY W PDOF i PDOP

– po zmniejszeniu poziomu dochodów, które miało miejsce w roku 2009, w kolejnych latach odnotowuje się wzrost tego źródła dochodów.

SUBWENCJE – wpływy subwencji z budżetu państwa do 2011 roku wykazywały tendencję

wzrostową, od 2012 roku wpływy subwencji do budżetu gminy maleją, jest to głównie tzw. subwencja oświatowa, która uzależniona jest przede wszystkim od liczby uczniów, ale też od tego, czy gmina jest bogata, czy biedna. Część wyrównawcza subwencji ogólnej, która nasza gmina otrzymuje to taki „zasiłek” dla biedniejszych gmin, żeby sobie poradziły z zadaniami. Jej wysokość zależy od liczby mieszkańców oraz wskaźnika dochodów podatkowych gminy. W mniej zamożnych gminach to najważniejsze źródło dochodów budże-

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

towych. Udział tych pieniędzy w gminach zamożniejszych jest znacząco niższy.

ŚRODKI Z UNII EUROPEJSKIEJ – w ostatnich 5 latach gmina pozyskała bardzo duże środki pochodzące z funduszy pomocowych Unii Europejskiej, a od 2012 roku ze Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy.

13

INFORMATOR BUDŻETOWY W latach 2008 - 2012 do kasy gminnej wpłynęło ze środków pomocowych Unii Europejskiej i Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy 26.113.919,69 zł, co ilustruje poniższa tabela:

Pieniądze zostały przeznaczone na realizację takich projektów jak:

1) „Dolina Karpia – szansa na przyszłość. Partnerski Program Aktywizacji Społeczno – Gospodarczej i Promocji Przedsiębiorczości realizowany poprzez zastosowanie komplementarnych instrumentów pobudzających regionalny rynek pracy, wzmocnienie podmiotów gospodarczych oraz wykorzystanie lokalnych produktów w celu poprawy jakości życia na obszarach wiejskich” w ramach Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy, 2) „Budowa Centrum Aktywizacji Zawodowej w ramach zad. pn.„Dolina Karpia – szansa na przyszłość. Part-

sowania z programu Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego, 4) „Podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej Gminy Zator poprzez dozbrojenie terenów obecnej Strefy Aktywności Gospodarczej - II etap” w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego działanie 4.3.B, 5) „Podniesienie poziomu cywilizacyjnego obszarów wiejskich Gminy Zator poprzez rozbudowę wielofunkcyjnych obiektów w Palczowicach i Rudzach” w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego, 6) „Przebudowa i wyposażenie budynku pełniącego funkcje społeczno - kulturalne w miejscowości Zator” w ramach Programu Rozwoju Obszarów

go ujęcia wody pitnej wraz ze Stacją Uzdatniania Wody, dla powstającej w Zatorze Strefy Aktywności Gospodarczej Małopolski Zachodniej”- Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, 10) „Odnowa wielofunkcyjnego obiektu - byłego sądu grodzkiego w ramach programu rewitalizacji zabytkowego układu urbanistycznego Zatora” w ramach Programu Operacyjnego RYBY, 11) „Rewitalizacja miejskiej strefy rekreacji sportowej w Zatorze, wraz z parkingiem oraz placu aktywnego wypoczynku przy Przedszkolu w Zatorze” w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego, 12) „eZator – budowa społeczeństwa informacyjnego w

Wiejskich, 15) „Modernizacja i wyposażenie DL Podolsze w miejscowości Podolsze, gmina Zator” w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego, 16) „Przebudowa i rozbudowa DL we wsi Graboszyce, gmina Zator” w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, 17) „Budowa elektroenergetycznych linii kablowych oświetlenia ul. Parkowej i ul.

Wałowej w Zatorze” w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 – 2013, działanie: Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi”, 18) „Festiwal – Małopolska Wielu Kultur” w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 – 2013,

26.113.919,69 zł tyle pieniędzy udało się pozyskać z Unii Europejskiej i Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy w ciągu ostatnich pięciu lat

nerski Program Aktywizacji Społeczno – Gospodarczej i Promocji Przedsiębiorczości realizowany poprzez zastosowanie komplementarnych instrumentów pobudzających regionalny rynek pracy, wzmocnienie podmiotów gospodarczych oraz wykorzystanie lokalnych produktów w celu poprawy jakości życia na obszarach wiejskich” w ramach Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy, 3) „Budowa kompleksowego uzbrojenia terenów pod Strefę Aktywności Gospodarczej Małopolski Zachodniej - Gmina Zator” w ramach dofinan14

Wiejskich, 7) „Budowa kolektora głównego wraz z siecią kanalizacji sanitarnej dla wsi Graboszyce, Gmina Zator” w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich – etap I 8) „Budowa sieci kanalizacji sanitarnej we wsiach Grodzisko, Graboszyce, Rudze i Trzebieńczyce, Gmina Zator” w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich– etap II”, 9) „Opracowanie kompletnej dokumentacji technicznej i budowlanej przebudowy istniejącego, bądź budowy nowe-

Gminie Zator” – projekt w ramach działania 1.2 Rozwój społeczeństwa informacyjnego ze środków EFRR w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego, 13) „Przebudowa i rozbudowa istniejącego budynku gminnego na Regionalny Ośrodek Kultury Doliny Karpia w Zatorze, wraz z infrastrukturą” - w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego, 14) „Zakup i montaż wyposażenia nowej Biblioteki Publicznej w Zatorze” w ramach Programu Rozwoju Obszarów

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

19) „Rozwój bez granic - wzajemne wsparcie dla wzmocnienia regionalnych produktów turystycznych i kulturowych” ze środków EFRR Program Współpracy Transgranicznej w ramach członkowstwa w Stowarzyszeniu Euroregion Beskidy, 20) Partnerskie Projekty Szkół - „Uczenie się przez całe życie” w ramach Programu COMENIUS, 21) „Opracowanie i wydanie bajki - malowanki p.t. „Opowieści z Doliny Karpia” - Zatorski Stragan Bajek” w ramach Programu Rozwoju

Obszarów Wiejskich, 22) „Czas na aktywność w gminie Zator - Jesteśmy aktywni” w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, 23) „Utworzenie Centrum Informacji Turystycznej Doliny Karpia w Zatorze” w ramach działania 413 „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, 24) Town twinning 08/1557 EACEA – untitlet 25) Town twinning 155189EFC-1-20 EACEA – Ecology and Regeneration 26) Town twinning 521927EFC-1-2011 EACEA – “Razem do Europy” 27) Program Rozwojowy w ramach Projektu „Super szkoła” w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004 – 2006.

DOTACJE – przedstawiają

tendencję spadkową. Wzrost w 2010 roku jest wynikiem wprowadzenia do budżetu środków na nowe zadania zlecone związane z: powszechnym spisem rolnym, wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyborami do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, wyborami wójtów

burmistrzów i prezydentów miast, usuwaniem skutków klęsk żywiołowych po powodzi z maja 2010 roku. W roku 2011 w kwotach dotacji na zadania zlecone mieszczą się środki na przeprowadzony spis powszechny ludności i mieszkań, wybory do Sejmu i Senatu, a także kontynuacja usuwania skutków klęsk żywiołowych po powodzi z maja 2010 roku.

W kwotach dotacji największą część stanowią środki z budżetu państwa na wypłatę świadczeń rodzinnych.

WPŁYWY ZE SPRZEDAŻY SKŁADNIKÓW MAJĄTKOWYCH – wykazują tenden-

cję wzrostową, a są wynikiem sprzedaży między innymi gruntów pod przyszłe inwestycje w Strefie Aktywności Gospodarczej.

POZOSTAŁE DOCHODY

– w pozycji tej w latach 2010 do 2012 zauważyć można duży wzrost w stosunku do lat ubiegłych, wynika to z tego, że gmina zakupując grunty odzyskiwała podatek Vat naliczony od zakupionego gruntu. W wymienionych wyżej latach realizowano bardzo dużo projektów unijnych i wykonawcy byli ob-

ciążani refakturami za zużyte przez nich podczas prowadzonej inwestycji media, które to

zwroty wpływały na konto dochodów gminy.

Na co gmina planuje wydać pieniądze w 2013 roku?

Rolnictwo i łowiectwo 12.400,00 zł Przetwórstwo przemysłowe 5.148.442,00 zł Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę 407.660,00 zł Transport i łączność 2.275.200,00 zł Gospodarka mieszkaniowa 2.283.080,00 zł Działalność usługowa

329.630,00 zł Administracja publiczna 3.203.931,00 zł Urzędy naczelnych organów władzy państwowej, kontroli i ochrony prawa prawa oraz sądownictwa 1.400,00 zł Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa 407.405,00 zł Obsługa długu publicznego 1.100.000,00 zł Różne rozliczenia 1.153.583,00 zł Oświata i wychowanie 9.487.636,00 zł Ochrona zdrowia 247.000,00 zł Pomoc społeczna 2.955.088,00 zł Edukacyjna opieka wychowawcza 117.687,00 zł Gospodarka komunalna i ochrona środowiska 2.629.066,00 zł Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego 1.165.672,00 zł Kultura fizyczna i sport 176.000,00 zł

WYDATKI OGÓŁEM

Realizacja bardzo wielu inwestycji w prawie każdym obszarze działalności gminy, a zwłaszcza inwestycja w budowę Strefy Ak-

33.100.880,00 zł

tywności Gospodarczej przełoży się w najbliższych latach na poprawę warunków życia mieszkańców Gminy Zator.

Wydatki, które ponosi budżet gminy można podzielić na dwa rodzaje:

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

15

INFORMATOR BUDŻETOWY Na zadania inwestycyjne Gmina Zator w latach 2008 do 2012 wydatkowała łącznie 70.827.631,77 zł.

W 2013 roku na inwestycje przeznaczono 8.981.358,00 zł. Poniżej przedstawiam graficzny obraz poniesionych wydatków inwestycyjnych w poszczególnych latach budżetowych.

Udział procentowy wykonanych wydatków inwestycyjnych do wykonanych wydatków ogółem w latach 2008 do 2012.

Prowadzone inwestycje w Gminie Zator mają wpłynąć na atrakcyjność inwestycyjną gminy, a tym samym na jej przyszłe „bogactwo”. Zadania inwestycyjne ze względu na swój wymiar finansowy są starannie przemyślane i zaplanowane z uwzględnieniem skutków pieniężnych już pod16

jętych decyzji, przygotowywanych planów rozwojowych oraz konkretnych zamierzeń.

Gmina Zator dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi. Niestety może tylko w małym stopniu wpływać na wielkość swoich dochodów. Wpływ ten ogranicza się tylko do „dochodów wła-

snych”, a urzeczywistnia się poprzez władztwo podatkowe czyli prawo do samodzielnego kształtowania niektórych konstrukcyjnych elementów podatków i opłat lokalnych (np. ustalenie konkretnych stawek podatkowych, zakresu ulg i zwolnień). Natomiast na wielkość dwóch pozostałych

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

składników dochodów tj. na subwencje oraz dotacje gmina praktycznie nie ma żadnego wpływu. Korzystanie z pożyczek, czy emitowanie obligacji komunalnych pociąga za sobą konieczność zapłaty odsetek, ale za to pozwala zrealizować kluczowe dla gminy inwestycje.

Inwestycje 2013

Wydatki bieżące 24.119.522,00 zł Wydatki majątkowe 8.981.358,00 zł Wydatki ogółem 33.100. 880,00 zł Wykaz inwestycji zaplanowanych do realizacji w 2013 roku: • Budowa Centrum Aktywizacji Zawodowej w ramach zad. pn.„Dolina Karpia – szansa na przyszłość. Partnerski Program Aktywizacji Społeczno – Gospodarczej i Promocji Przedsiębiorczości realizowany poprzez zastosowanie komplementarnych instrumentów pobudzających regionalny rynek pracy, wzmocnienie podmiotów gospodarczych oraz wykorzystanie lokalnych produktów w celu poprawy jakości życia na obszarach wiejskich” w ramach Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy, • Rewitalizacja, ożywienie i uporządkowanie przestrzeni miejskiej w rejonie ul. Juliusza Słowackiego w Zatorze poprzez stworzenie Centrum Edukacyjno - Konferencyjnego, Wystawienniczego i Turystycznego Doliny Karpia w Zatorze w ramach Programu Operacyjnego RYBY (drugie źródło finansowania zadania wskazanego wyżej), • Opracowanie komplet-

nej dokumentacji technicznej i budowlanej przebudowy istniejącego, bądź budowy nowego ujęcia wody pitnej wraz ze Stacją Uzdatniania Wody, dla powstającej w Zatorze Strefy Aktywności Gospodarczej Małopolski Zachodniej”- Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, • Dokumentacja projektowa odcinka chodnika w ciągu drogi wojewódzkiej nr 781 w Podolszu, o długości ok. 130 mb (pomoc rzeczowa dla Województwa Małopolskiego), • Budowa połączenia drogowego pomiędzy gminami Zator – Spytkowice - Alwernia (pomoc finansowa dla Województwa Małopolskiego), • Przebudowa drogi powiatowej Nr 1805K – ul. Granicznej w Zatorze (pomoc finansowa dla Powiatu Oświęcimskiego), • Rozbudowa drogi powiatowej Nr 1812K – ul. Bugajskiej w Zatorze (pomoc finansowa dla Powiatu Oświęcimskiego),

•

Projekt chodnika z parkingiem w Graboszycach, • Projekt drogi między drogami gminnymi (obok P. Przejczowskich) w Palczowicach, • Projekt budowy obwodnicy m. Zator jako drogi klasy G na odcinku od DK nr 44 do m. Podolsze, • Projekt budowy dróg na terenie ograniczonym ulicami: J. Słowackiego, L. Palimąki, M. Kopernika, Bugajskiej, • Projekt ul. Blich w Zatorze, • Projekt drogi od ul. Kolejowej w Zatorze w dół do państwa Grodeckich, • Koncepcja i projekt dróg Morysina II z mediami, • Projekt ul. A. Mickiewicza w Zatorze, • Projekt odwodnienia ul. Gimnazjalnej w Podolszu, • Budowa ul. Widok w Podolszu, • Budowa systemu odwodnienia ul. Gimnazjalnej w

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

Podolszu,

•

Budowa drogi od ul.

Kolejowej w Zatorze w dół do państwa Grodeckich, • „Zatorski Układ Historyczny” (ZUH) - rewitalizacja, ochrona, promocja i ekspozycja zabytkowego układu urbanistycznego miasta Zator poprzez przebudowę ciągu pieszo - jezdnego wraz z infrastrukturą turystyczną i informacyjną - (ul. Św.

Rocha i ul. Ogrodowa), • Budowa ul. Pawła z Zatora / Remera w Zatorze, • Budowa drogi przy szkole w Smolicach, • Odnowa wielofunkcyjnego obiektu - byłego sądu grodzkiego w ramach programu rewitalizacji zabytkowego układu urbanistycznego Zatora w ramach PO RYBY, • wykonanie odwodnienia „Podjarek” w Podolszu w ramach PO RYBY, • cd. przebudowy ogrodzenia na cmentarzu komunalnym w Zatorze, • Przebudowa i wyposażenie budynku pełniącego funkcje społeczno - kulturalne w miejscowości Zator w ramach PROW, • Zakupy inwestycyjne w ramach realizacji zadań z zakresu przeciwdziałania alkoholizmowi, • Projekt kanalizacji sanitarnej rejonu ul. Kopernika do ul. J. Słowackiego, • Projekt kanalizacji sanitarnej ul. Wadowickiej (BSI), • Adaptacja dokumentacji kanalizacji sanitarnej dla Grodziska, • Budowa kolektora głównego wraz z siecią kanalizacji sanitarnej dla wsi Graboszyce, Gmina Zator - zadanie współfinansowane w ramach PROW etap I, • Budowa sieci kanalizacji sanitarnej we wsiach Grodzisko, Graboszyce, Rudze i Trzebieńczyce, Gmina Zator w ramach PROW etap II, • Inne prace przyłączeniowe kanalizacji sanitarnej, • Udziały do Sp - ki „Oczyszczalnia”, • Wykonanie oświetlenia ulicznego w Podolszu na ulicy Jasnej, Krętej i Jesionowej, • Zakup i montaż bramek przy DL w Rudzach, • Rezerwa inwestycyjna.

17

INFORMATOR BUDŻETOWY Ile dochodów i wydatków przypada na jednego mieszkańca gminy?

Zaplanowane w budżecie Gminy Zator na 2013 rok dochody w przeliczeniu na jednego mieszkańca wyniosą 3 700,34 zł.

Planowane wydatki w przeliczeniu na jednego mieszkańca wyniosą 3 576,93 zł.

Planowane wydatki na jednego mieszkańca są niższe

od planowanych dochodów o kwotę 123,41 zł., co oznacza, że budżet Gminy Zator na 2013 rok jest budżetem nadwyżkowym. Nadwyżka planowanych dochodów nad planowanymi wydatkami zostanie przeznaczona na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Stan zadłużenia Gminy Zator w latach 2008 do 2012

Ilość mieszkańców na dzień 31 grudnia 2012 roku to 9.254 osoby.

Zadłużenie gminy na dzień 31 grudnia 2012 roku w przeliczeniu na 1 mieszkańca wynosi 2.008,50 zł.

Poniesione wydatki inwestycyjne w latach 2008 do 2012 w przeliczeniu na 1 mieszkańca wynoszą 7.653,73 zł.

Do wykonania wydatków inwestycyjnych w Gminie Zator w okresie od 2008 roku do 2012 roku na łączną kwotę 70.827.631,77 zł. koniecznym było zaciągnięcie długu w wysokości 18.586.697,32 zł.

Wydatki inwestycyjne realizowano przy udziale środków Unii Europejskiej z dofinansowaniem na poziomie średnio od 50% do 85% kosztów kwalifikowanym projektu. W ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich koszty kwalifikowane projektu obejmowały wyłącznie kwoty netto projektu (bez podatku VAT). Realizując na przestrzeni wymienionych wyżej lat inwestycje Gmina musiała 18

zabezpieczyć wkład własny w wysokości średnio od 50% do 15% kosztów kwalifikowanych projektu oraz koszty robót dodatkowych.

Uśredniając koszty wkładu własnego do poziomu 32,50% (bez kosztów robót dodatkowych) realizując wydatki inwestycyjne na łączną kwotę 70.827.631,77 zł. Gmina mogła zaciągnąć dług w wysokości ok. 23.000.000,00 zł., a zaciągnęła go w wysokości 18.586.697,32 zł. Oznacza to, że różnicę w kwocie ok.

4.413.302,00 zł. Gmina wygospodarowała w ramach dochodów własnych.

Wykonawcą budżetu gminy jest Burmistrz Zatora. Przedstawia on Radzie (co pół roku) sprawozdanie z wykonania budżetu. Sprawozdanie roczne podlega ocenie radnych i opinii Regionalnej Izby Obrachunkowej (instytucja, która kontroluje finanse samorządów). Ocena ta jest podstawą udzielenia absolutorium Burmistrzowi Zatora.

Co mieszkaniec g nowego systemu g Wszyscy wytwarzamy odpady, dlatego ich selekcja i zbiórka stały się naszym wspólnym problemem, którego rozwiązanie wymaga poparcia zaangażowania całego naszego społeczeństwa. Korzyści, jakie płyną z segregacji odpadów to przede wszystkim ograniczenie ilości odpadów, jakie trafiają na składowiska, to czyste miejsca, w których obracamy się i żyjemy. Z dniem 1 stycznia 2012 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Główna zmiana znowelizowanej ustawy polega na obligatoryjnym przejęciu przez Gminę Zator z dniem 1 lipca 2013r. obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie gospodarowania wytworzonymi przez nich odpadami komunalnymi. Mieszkańcy nie będą już samodzielnie podpisywali umów na odbiór śmieci. Obowiązek gospodarowania odpadami komunalnymi przejdzie na gminę. Właściciel nieruchomości, posiadający dotychczas samodzielną umowę z firmą wywozową, powinien pamiętać o wypowiedzeniu tej umowy z dniem 30 czerwca 2013 r. Gmina zobowiązana będzie ponadto do wyłonienia w drodze postępowania przetargowego (przetarg nieograniczony) przedsiębiorstwa odbierającego odpady komunalne od właściciela nieruchomości.

Zadanie gminy polega również na zapewnieniu mieszkańcom możliwości wydzielenia ze strumienia odpadów komunalnych: 1) papieru i tektury (w tym opakowania, gazety, czasopisma itd.), 2) szkła, 3) tworzyw sztucznych i metali, 4) zużytych baterii i akumulatorów, 5) zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, 6) odpadów zielonych z ogrodów i parków, 7) przeterminowanych leków,

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

8) chemikaliów (farb, rozpuszczalników, olei odpadowych itd.), 9) mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, 10) odpadów budowlano-remontowych, takich jak: gruz ceglany, odpady materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, zmieszane odpady betonu, usunięte tynki, tapety, okleiny itp.), 11) zużytych opon wyłącznie z pojazdów osobowych.

W związku z powyższym opłata za gospodarowanie odpadami będzie przekazywana gminie (w chwili obecnej właściciel nieruchomości wnosi opłatę na rzecz przedsiębiorstwa bądź zarządcy nieruchomości). Wysokość opłat będzie uzależniona o tego, czy odpady będą segregowane - niższe dla tych którzy segregują odpady i wyższe dla tych którzy ich nie segregują. Każdy właściciel nieruchomości, na której wytwarzane są odpady, w lutym 2013r. otrzyma deklarację i po jej wypełnieniu zobowiązany będzie w terminie do 15 marca 2013r. do jej złożenia.

Ponadto, właściciel deklaruje wybór sposobu zbierania odpadów (selektywne, nieselektywne – zmieszane). Wszelkie zmiany danych zawartych w deklaracji należy zgłaszać w terminie 14 dni od daty powstania zmiany wypełniając korektę deklaracji.

Dla wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni mieszkaniowych deklarację składa zarządca nieruchomości. W razie niezłożenia deklaracji albo uzasadnionych wątpliwości co do danych w niej zawartych, Burmistrz na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej wyda decyzję, w której określi wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Deklaracje składać należy w Urzędzie Miejskim w Zatorze, Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego 1, w godzinach pracy urzędu. Dodatkowo deklaracje

SAMORZĄD

gminy winien wiedzieć w sprawie gospodarki odpadami w gminie? będzie można złożyć w swoim sołectwie. Przez jeden dzień w każdym sołectwie będą prowadzone dyżury przez pracowników Urzędu Miejskiego w Zatorze. Daty, godziny i miejsca dyżurów podane zostaną do publicznej wiadomości.

Właściciel nieruchomości ma obowiązek selektywnie zbierać odpady komunalne z terenu swojej nieruchomości. Jeżeli naruszy ten obowiązek przedsiębiorca odbierający odpady, przyjmie je jako zmieszane odpady komunalne i powiadomi o tym gminę. Za niesegregowane odpady będziemy uiszczać wyższą opłatę.

Należy także pamiętać, że opłata za gospodarowanie odpadami wnoszona do gminy podlegać będzie przepisom Ordynacji podatkowej, co oznacza, że wobec niepłacących będą wy-

ciągane takie same konsekwencje - jak w przypadku nie płacenia podatku od nieruchomości.

Gmina Zator rozpocznie świadczenie usługi odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości od lipca 2013 roku, dlatego też trzeci kwartał 2013 roku będzie pierwszym terminem uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Stawki opłaty oraz sposób jej naliczania określone zostały w Uchwale Rady Miejskiej w Zatorze. Według podjętych uchwał stawka opłaty na terenie naszej gminy dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy wyniesie: dla segregujących odpady 8,50 zł od mieszkańca miesięcznie dla nie segregujących odpady 13,00 zł od mieszkańca miesięcznie.

Miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi właściciel nieruchomości jest obowiązany wnosić z góry bez wezwania w łącznej wysokości za trzy miesiące kalendarzowe raz na kwartał, w następujących terminach: za I kwartał do 31 stycznia danego roku, za II kwartał do 30 kwietnia danego roku, za III kwartał do 31 lipca danego roku, za IV kwartał do 31 października danego roku W przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne opłata uzależniona jest od sposobu gromadzenia odpadów i wielkości lokalu.

Ilość pojemników na odpady oraz ich pojemność ustalana będzie na podstawie deklaracji.

W zamian za uiszczoną opłatę od właściciela nieruchomości odebrane będą lub można będzie dostarczyć do odbioru następujące rodzaje odpadów komunalnych: komunalne odpady zmieszane – jeden raz w miesiącu, odpady segregowane – 8 razy w roku, objazdowy odbiór odpadów wielkogabarytowych – wiosną każdego roku odbiór odpadów niebezpiecznych mobilnym punktem odbioru - dwa razy w roku, wiosną i jesienią, możliwość odwiezienia odpadów zielonych, wielkogabarytowych, i odpadów z remontu do ustawionych pojemników w wybranym punkcie w gminie tj. odpady zielone - 8 razy w roku odpady wielkogabarytowe - 2 razy w roku odpady z remontu - 4 razy w roku objazdowy odbiór odpadów elektrycznych i elektronicznych - wiosną i jesienią odbiór zużytych opon - wiosną i jesienią każdego roku.

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

Ilość odpadów komunalnych zmieszanych odbieranych od właścicieli nieruchomości uzależniona jest od liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość i wynosi odpowiednio: do 2 mieszkańców – jeden pojemnik o pojemności od 120 litrów do 140 litrów.

3 – 4 mieszkańców – pojemniki o łącznej pojemności od 240 litrów do 260 litrów 5 – 6 mieszkańców – pojemniki o łącznej pojemności od 360 litrów do 380 litrów, 7 i więcej mieszkańców – pojemniki o łącznej pojemności 420 litrów .

Aby zbiórkę odpadów można było zaliczyć jako selektywną właściciel nieruchomości zobowiązany jest w okresie 6-ciu miesięcy wysegregować co najmniej dwa pełne worki z przynajmniej jedną frakcją odpadów odbieranych selektywnie na osobę zamieszkującą daną nieruchomość. W przypadku odpadu z plastiku muszą być zgniecione. W zabudowie wielorodzinnej uznaje się segregację gdy z nieruchomości zostanie wysegregowane 15% odpadów w stosunku do całkowitej ilości oddanych odpadów. Rozliczenie wykonania segregacji następować będzie co 6 miesięcy.

Ustawodawca wprowadził wiele zmian w zakresie gospodarki odpadami przede wszystkim o naturze formalnej. Oznacza to, że niekoniecznie zmiany te będą odczuwalne w naszym codziennym życiu. Bo to co najważniejsze w kwestii odpadów nie ulega zmianie. Pamiętajmy, że śmieci mają swoich właścicieli. To co codziennie trafia do koszy na śmieci, znika z naszych oczu, ale nie znika z naszego środowiska naturalnego. Dołóżmy starań, aby pozostało ono czyste.

Wszelkie nowe informacje, decyzje i ustalenia dotyczące gospodarki odpadami będą na bieżąco przekazywane do wiadomości mieszkańcom Gminy.

19

ROZMAITOŚCI

Krakowiacy i górale w Zatorze 20 stycznia 2013 roku Regionalny Ośrodek Kultury w Zatorze, po raz kolejny użyczył swoich progów Członkom, Klientom i Sympatykom, jednym słowem Przyjaciołom Banku Spółdzielczego w Zatorze. Tegoroczna impreza nosiła tytuł „Krakowiacy i Górale”, bo też oba te regiony były reprezentowane, czy to muzyką i tańcem, czy strojem i potrawami.

Przygotowania trwały niespełna półtora miesiąca i wymagały prawdziwej determinacji, gdyż scenariusz powstawał „na bieżąco”, a wszystkie upominki projektowali i własnoręcznie wykonywali pracownicy Banku, nawet ci, zmagający się w domach z grypą. Dla uczestników Koncertu przygotowano niepowtarzalne prezenty, w tym wykonane metodą decoupage przedmioty, a także kwiaty z bibuły i malowane odlewy gipsowe.

- Stworzenie tych rzeczy było dla nas prawdziwym wyzwaniem, gdyż tak naprawdę nikt z nas nie umiał wcześniej posługiwać się metodą decoupage.

Wszyscy wkładali w swoje prace całe serce i było to prawdziwie twórcze wyzwanie – mówi jedna z Pań. - Nasze kwiaty były piękniejsze niż żywe No i nie zwiędną – chwali się jedna z „Kwiaciarek”. - Ogromną satysfakcję

klapy i w ten sposób stawali się „pełnoprawnymi” uczestnikami Koncertu.

Wianki i piórka wykonały Panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Graboszycach. Koncert rozpoczął się Kolędą i Jasełkami w wykonaniu dzieci- podopiecznych Fundacji „Przywołaj Uśmiech” z Zatora. Występ ten wzruszył wszystkie serca. Zespół Va Bank (utworzony przez pracowników Banku Spółdzielczego w Zatorze) rozbawił publiczność skeczem pt. „Przychodzi Baba do …, czyli dzień z życia banku”. Para tenorów –Jerzy Hutny i Edward Baścik (członek Rady Nadzorczej) zaprezentowała się jako spiskowcy, wyśpiewując przewrót gabinetowy „Gdybym był Prezesem..” w rytm melodii „Gdybym był bo-

miałam, gdy goście na koncercie spośród ponad dwustu upominków wybierali właśnie coś, co ja wykonałam – dzieli się wrażeniami „gipsowa” artystka.

Wszystkich Gości witała Prezes Zarządu Banku Halina Syska z Przewodniczącym Rady Nadzorczej Panem Władysławem Madejem wraz z pracownicami Banku, ubranymi w barwne krakowskie stroje. Dla podkreślenia atmosfery wszyscy Goście zostali na wstępie stosownie przystrojeni. Panie otrzymywały wianki na głowę, a Panowie pawie piórka do

gaty”. - Byliśmy sparaliżowani tremą … a ten niepokój, że nie będą się śmiać z naszego skeczu chyba był najgorszy - wspomina jeden z „aktorów”. Widzowie jednak śmiali się szczerze i bili brawo, a to dla nas najwspanialsza nagroda – dopowiada „bankowa aktorka”. Góralski klimat imprezy wprowadził zespół BACIARKA z Żywca. Cała sala śpiewała wraz z nimi góralskie „przeboje”, a większość ochoczo poszła w tany, zarówno na scenie jak i poza nią.

Goście hojnie wsparli charyta-

20

tywny cel Koncertu, nabywając upominki i uczestnicząc w licytacji. Uzyskano 10.255 zł - darowizna ta mocno zasiliła konto Fundacji Przywołaj Uśmiech z Zatora, która organizuje zajęcia i rehabilitację dla dzieci niepełnosprawnych z naszej okolicy oraz prowadzi przedszkole integracyjne „Szczęśliwy Karpik” w Łowiczkach.

Rozkoszy podniebienia uczestnikom Koncertu dostarczyła Restauracja CASABLANCA z Rajska k/Oświęcimia. Na pięknie udekorowanych stołach pyszniły się góralsko - krakowskie specjały, jak ogromna szynka, salcesony, pasztety, wielkie bochny chleba ze smalcem i kiszonymi ogórkami, różnego rodzaju mięsa, śledzie i inne zakąski. Swym zapachem kusiła góralska kwaśnica i krakowska maczanka.

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

Wspaniały sernik, galicyjski pichinger i ciasto drożdżowe ze śliwkami sprawiły, że nikt nie liczył kalorii !!!

Z całego serca dziękujemy wszystkim, którzy pomogli w organizacji Koncertu, a szczególnie ofiarodawcom przedmiotów do licytacji m.in. Pani Anecie Harańczyk, Państwu Marii i Władysławowi Madejom, Państwu Krystynie i Andrzejowi Żwawa, Panu Jarosławowi Wojtalowi, Pani Jadwidze Krzemień, Firmom ubezpieczeniowym TUZ oraz Concordia.

Dziękujemy pracownikom Regionalnego Ośrodka Kultury w Zatorze, za pomoc w organizacji imprezy, w tym Pani Dyrektor Elżbiecie Mostowik i Panu Bartoszowi Gacia za kierownictwo artystyczne.

Pracownicy Banku Spółdzielczego w Zatorze

Zarząd oraz podopieczni Fundacji „Przywołaj uśmiech” bardzo serdecznie dziękują Pani Halinie Sysce za zaangażowanie, wsparcie i wielką pomoc, którą okazuje Naszej Fundacji, Pani dyrektor ośrodka kultury Elżbiecie Mostowik i wszystkim pracownikom za profesjonalne przygotowanie koncertu.

Wdzięczność przemienia serca w cichą radość.

Wszystko, co tylko nosimy w sercu, jest jak cenny dar.

Dietrich Bonhoeffer

ROZMAITOŚCI XXII Noworoczne Spotkanie Opłatkowe Seniorów Zatora

Tradycja to piękno które chronimy Tradycyjnie, jak co roku, w sobotę 19. stycznia 2013 r Seniorzy Zatora z osiedli: Centrum, Królewiec, Podlipki i Morysina zaproszeni zostali przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Zatorskiej na spotkanie opłatkowe. Członkowie Zarządu TMZZ roznieśli osobiście 287 zaproszeń. Zapraszane są co roku osoby z kolejnych roczników .W tym roku do grona zaproszonych dołączył rocznik 1945.

Honorowy Patronat nad spotkaniem tradycyjnie objął Burmistrz Zatora Zbigniew Biernat, który pokrył połowę wydatków poniesionych na zakup produktów żywnościowych. Drugą połowę podarowały Komitety Osiedlowe: Centrum, Podlipki, Królewiec i Morysina.

Seniorom złożono życzenia: by ich intelektualny i życiowy kapitał był zawsze doceniany, by nigdy nie czuli się samotni czy opuszczeni, aby każdy kolejny dzień wypełniała ludzka życzliwość, wdzięczność i pomoc. Życzono zdrowia i życia wypełnionego radością i szacunkiem ze strony młodszych pokoleń.

Regionalny Ośrodek Kultury w Zatorze udzielił pomieszczeń ponad stu uczestnikom spotkania opłatkowego. Seniorzy wysłuchali koncertu Zatorskiej Orkiestry Dętej pod dyrygenturą pana Bartosza Gacia, oczywiście prosząc o bis. Zobaczyli też przepiękną prezentację multimedialną pana Mariusza Makucha zdjęć Doliny Karpia wykonaną z lotni z barwnym opisem, jak takie zdjęcia się wykonuje. Prezentacja zakończyła się konkursem z nagrodami ze znajomości rzeczywistości przyrodniczo - gospodarczej naszego regionu.

Całości dopełnił program artystyczny w wykonaniu dyrektor ZSO Agaty Kogut i uczniów SP w Zatorze: Madzi Głąb i Karoliny Pazdan. „Najdostojniejsi” z zebranych w sali seniorów tj: pani Maria Bębenek i pan Alojzy Fierdonek przeżyli chwile wzruszenia odbierając wiązankę z kwiatem strelicji królewskiej przy chóralnym toaście „dwieście lat, dwieście lat, niech żyją, żyją nam”.

Atmosfera życzliwości, wspól-

nego kolędowania i dzielenia opłatkiem zdominowała nastroje. Niemały udział w tworzeniu tej atmosfery miał ksiądz kanonik Jacek Wieczorek. Seniorzy opuszczając wieczorem salę nie kryli zadowolenia z udziału w spotkaniu i prosili, by tradycji spotkań nie przerywać. Każdy Senior otrzymał wydany przez Urząd Miejski kalendarz Zatorski.

Zwykle po takich spotkaniach mówi się „i ja tam byłem, miód i...” Czymże ugoszczono seniorów? Była sałatka z szynką, herbata z cytryną na zimowe przeziębienia, gulasz z pieczywem, kawa i ciasto tortowe upieczone w nocy przez Zatorską piekarnię WIZAN, smaczny krokiet i barszczyk. Kompozycję smakową tych pyszności zna tylko pani Ewa Gancarczyk, która zawsze chętnie pomaga w organizacji przyjęcia. Były słodycze sponsorowane przez Zakłady Przemysłu Cukierniczego Skawa SA w Wadowicach oraz przeróżnych smaków soki Owocowy Life zasponsorowane jak co roku przez Grupę Maspex. Dzięki etykiecie

soku poszerzono wiedzę i poznano smak owocu pitahaya, czyli owocu smoczego pewnego kaktusa rodem z Meksyku i Kolumbii. Witaminy, jarzyny i nabiał zasponsorowali państwo Maria i Andrzej Sopiccy.

Wszystko to nie mogło by się odbyć bez cichej ale jakże ważnej i wyczerpującej pomocy ze strony Pań: Ewy Gancarczyk, Rozalii Klimek, Janiny Zielińskiej, Marii Malinkiewicz, Władysławy Chmielowskiej, Władysławy Skrzypek, Krystyny Zaporowskiej, Romualdy Żak, Danuty Chorąży.

Dziękujemy również panu

Edwardowi Szymskiemu za opłatki, a paniom: Bogusławie Smreczyńskiej, Barbarze Czopek, Barbarze Wieliczko za pomoc w dniu spotkania, oraz ZSO w Zatorze za udostępnienie kuchni na przygotowanie posiłków i ZSO w Podolszu za wypożyczenie termosów. Dziękujemy Dyrektor Elżbiecie Mostowik i pracownikom ROK-u za pomoc w organizacji spotkania.

O sprawny i miły przebieg spotkania zadbali: Wiesław Susek i Maria Fila . TMZZ

PODZIĘKOWANIE dla Grupy Maspex Wadowice Sp.zo.o oraz Zakładów Przemysłu Cukierniczego”SKAWA”SA Towarzystwo Miłośników Ziemi Zatorskiej serdecznie dziękuje za pomoc w organizacji XXII Spotkania Opłatkowego Seniorów Zatora. Życzymy wszelkiej pomyślności w Nowym 2013 Roku.

Zarząd TMZZ

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

21

ROZMAITOŚCI

Federalny Krzyż

Federalny Krzyż Zasługi na Wstędze dla Tadeusza Smreczyńskiego. W dniu 14 stycznia 2013 r. w niemieckim konsulacie w Krakowie odbyła się podniosła uroczystość. Jej bohaterem był Tadeusz Smreczyński, więzień KL Auschwitz i KL Mauthausen, któremu konsul generalny Republiki Federalnej Niemiec, dr Werner Köhler, wręczył Federalny Krzyż Zasługi na Wstędze za dotychczasową pracę edukacyjną z młodzieżą, przyczyniającą się do porozumienia narodów polskiego i niemieckiego. Krzyż Zasługi został formalnie przyznany przez prezydenta Niemiec, Joachima Gaucka.

Podczas wspomnianej uroczystości konsul generalny, dr Werner Köhler, powiedział w swoim okolicznościowym wystąpieniu: Order ten jest przyznawany ludziom, którzy w szczególny sposób zasłużyli się dla Niemiec. (…) Pan przyczynia się do tego, by przeszłość nie powtórzyła się.

Trwa Pan przy stwierdzeniu, że ludzi należy oceniać na podstawie ich własnych cech, a nie jakichś abstrakcyjnych określeń, na przykład – Tacy są Żydzi.

Tacy są Polacy. Tacy są Niemcy i to pomimo Pana doświadczeń.

W rozmowach z młodymi ludźmi z Niemiec i z Polski przekazuje Pan swoje doświadczenia i wnioski. Wyjaśnia im Pan, że w relacjach międzyludzkich nie ma miejsca na nienawiść. Pana przeszłość, po części tak bardzo naznaczona cierpieniem, ma pozytywnie oddziaływać na przyszłość. Poprzez kontakty z Panem i innymi świadkami tamtych czasów młodzi poznają przeszłość, zbliżają się do siebie i przekonują się, że o wiele lepiej jest przyjaźnie budować wspólną przyszłość. Jest rzeczą oczywistą, że do tego potrzebna jest konfrontacja z przeszłością. Myślę, że jest to droga do europejskiej przyszłości. Pana wielkie zasługi na rzecz pamięci i pojednania zostają dziś uhonorowane Krzyżem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec na Wstędze.

W uroczystości uczestniczyło kilkadziesiąt osób, Polaków i Niemców, w tym byli więźniowie niemieckich nazistowskich obozów oraz delegacje z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau i Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu.

Tadeusz Smreczyński urodził 22

się 19 kwietnia 1924 r. w Zatorze, gdzie mieszkał także podczas okupacji. We wrześniu 1940 r. został wywieziony na roboty przymusowe do Niemiec, skąd

wany jako więzień nr 188506.

Pozostałych stracono w komorze gazowej jednego z czterech krematoriów w KL Auschwitz II-Birkeanu.

kiem Towarzystwa Lekarskiego Krakowskiego.

Współpracuje z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau, Towarzystwem Opieki nad

udało mu się zbiec. Po powrocie do domu zaangażował się w akcję pomocy więźniom. Pomagał również w przedostawaniu się na teren Generalnego Gubernatorstwa uciekinierom z Rzeszy.

Został aresztowany 13 grudnia 1943 r. i osadzony w więzieniu w Mysłowicach, skąd 26 maja 1944 r. przywieziono go do KL Auschwitz, w ponad stuosobowej grupie więźniów policyjnych.

Wyrokiem „sądu doraźnego”, który odbył się tego samego dnia, jako jeden z nielicznych, osadzony został w obozie i zarejestro-

W dniu 4 lipca 1944 r. został przewieziony do KL Mauthausen. Po nalocie 17 lipca tegoż roku, widząc setki zabitych i pracę więźniów - lekarzy, którzy w tak ekstremalnych warunkach ratowali rannych, przyrzekł sobie: „Jeśli przeżyję, zostanę lekarzem”.

Po wojnie zrealizował to postanowienie, ukończył studia medyczne i przez wiele lat pracował jako lekarz w Brzeszczach. Po przejściu na emeryturę przeniósł się do Krakowa, gdzie mieszka do chwili obecnej. Jest człon-

Oświęcimiem i Międzynarodowym Domem Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu. Bierze udział w spotkaniach z młodzieżą polską i niemiecką, dzieląc się ze słuchaczami swymi przeżyciami z lat okupacji i pobytu w hitlerowskich obozach koncentracyjnych.

Jadwiga Dąbrowska Na zdjęciach: konsul generalny dr. Werner Köhler i Tadeusz Smreczyński. (fot. Jadwiga Dąbrowska)

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

EDUKACJA

Noworoczne spotkanie w Podolszu

Na zakończenie okresu bożonarodzeniowego, tym razem w piątek 1 lutego 2013 roku, w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Podolszu odbyło się coroczne spotkanie z mieszkańcami wsi. Przybyli zaproszeni goście, dziadkowie, babcie, rodzice przedszkolaków i uczniów szkoły oraz absolwenci.

Swoją obecnością zaszczycił nas także ksiądz proboszcz Jacek Wieczorek oraz miejscowi radni. Na wstępie dyrektor Piotr Januszyk serdecznie wszystkich powitał i złożył najlepsze noworoczne życzenia wszystkim obecnym.

Sala gimnastyczna szkoły zmieniła się tego dnia nie do poznania. Niesamowitą scenerię betlejemskiego miasta uzupełniało rozgwieżdżone niebo.

Dodatkową atrakcją wystroju była bryczka, która jednocześnie stanowiła scenę dla solowych występów wokalistek. Ponadto całość dopełniały: prezentacja multimedialna wyeksponowana na dużym ekranie oraz światła reflektorów.

Tradycją spotkań z mieszańcami wsi w Podolszu jest występ zaproszonych gości. W tym roku w murach naszej szkoły gościli nauczyciele i uczniowie Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Karola Szymanowskiego w Oświęcimiu. Goście rozpoczęli spotkanie przepięknym koncertem. Muzycy popisali się grą na pianinie, skrzypcach, akordeonie i gitarze, trąbce, oboju, flecie i klarnecie.

W drugiej części spotkania wystąpiły panie z Zespołu Śpiewaczego „Podolszanka” działającego przy Kole Gospodyń

Wiejskich w Podolszu. W zespole śpiewają babcie uczniów naszej szkoły, więc z radością wysłuchaliśmy kolęd w ich wykonaniu.

Spotkanie uwieńczył występ wychowanków z Podolsza. Dzieci- od przedszkolaków po najstarszą młodzież gimnazjalną- w przepięknej, zimowej, a wręcz bajkowej scenerii, zaprezentowały widowisko jasełkowe. Oprawą plastyczną zajęła się pani Urszula Kwarciak przy współpracy wszystkich nauczycieli pracujących w naszej szkole. Natomiast o efekty świetlne zadbał dyrektor Piotr Januszyk.

Integralną częścią występuoprócz popisów aktorskich, nad którymi czuwały panie: Alicja Hajduk, Agata Jurecka i Lucyna Gwóźdź-Kurzak - były występy solowe śpiewających uczennic: Alicji Świątek, Klaudii Piekarczyk, które w przepięknych sukniach zasiadły w bryczce.

Zaśpiewały również: Łucja Żak, Monika Kwiatkowska, Agnieszka Momot, a o oprawę muzyczną zadbał pan Mieczysław Miłoń.

Grą na skrzypcach zachwyciła również publiczność uczennica klasy drugiej gimnazjum- Wiktoria Szumniak.

Największy aplauz otrzymały oczywiście dzieci z przedszkola, bo oklaskiwane były przez rzeszę rodziców i dziadków, którzy

bardzo dumni ze swoich pociech fotografowali ich występ na potęgę!

W przerwach między kolejnymi występującymi, wszyscy przybyli poczęstowani zostali sokami oraz pączkami, które z wielkim zaangażowaniem własnoręcznie przygotowały i smażyły od rana panie z Rady Rodziców. Ich roznoszeniem zajęli się uczniowie szkoły przebrani w mikołajkowe stroje.

Na uwagę zasługuje zaangażowanie w przygotowania do spotkania noworocznego z mieszkańcami wsi wszystkich nauczycieli i pracowników obsługi oraz pań kucharek. Toteż chcemy podziękować wszystkim za trud włożony w organizację tej imprezy środowiskowej.

Podziękowania kierujemy także do dyrekcji, nauczycieli i uczniów Państwowej Szkoły Muzycznej w Oświęcimiu oraz pań z Zespołu Śpiewaczego „Podolszanka” za uświetnienie swoim występem tego spotkania. Dziękujemy również panu Rafałowi Kajfaszowi za wypożyczenie bryczki, która stanowiła element scenografii.

Kolejne spotkanie noworoczne z mieszkańcami wsi już za nami. Mamy nadzieję, że na kolejne imprezy środowiskowe będą cieszyły się równie wysoką frekwencją mieszkańców (w tym roku w uroczystości wzięło udział ponad 400 osób), bo jest to doskonała okazja do integracji środowiska lokalnego.

Przed kwietniowymi testami…

Tuż przed feriami zimowymi podolszańscy uczniowie musieli jeszcze wytężyć swoje siły, ponieważ, jak co roku, w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Podolszu zostały przeprowadzane próbne testy dla klasy VI i III klasy gimnazjum. Dają one uczniom, rodzicom i nauczycielom informacje o stanie wiedzy oraz wyznaczniki do dalszej pracy.

Klasa VI pisała próbny sprawdzian szóstoklasisty 9 stycznia, natomiast klasa III gimnazjum 8 stycznia zmierzyła się z przedŻycie Zatora / styczeń - luty 2013

miotami humanistycznymi, następnego dnia gimnazjaliści pisali test matematyczno-przyrodniczy.

11 stycznia sprawdzali swoją wiedzę z języka angielskiego na poziomie podstawowym i rozszerzonym, gdyż kontynuują naukę tego języka od szkoły podstawowej. Dla uczniów, którzy wybrali język niemiecki, został przeprowadzony test na poziomie podstawowym.

23

EDUKACJA

Jasełka w Grodzisku Dzień Jeszcze nie skończyły się przygotowania do imprezy środowiskowej z okazji Dnia Górnika, a już w kolejce czekał na naszych uczniów scenariusz jasełek, które zwykliśmy przygotowywać na Dzień Babci i Dziadka. Niestety, czasu nie było wiele, tak naprawdę niecałe 3 tygodnie.

W tym roku uczniowie klas 0-III szkoły wraz z wychowawczyniami przygotowywali się do jasełek wg scenariusza A. Szafrańca „Ach, co za noc”.

Zazwyczaj do przedstawienia angażowani są wszyscy uczniowie naszej szkoły. Każdy mógł się wykazać swoją grą aktorską, śpiewem i tańcem.

Niemały udział w przedstawieniu mieli sami rodzice, którzy postarali się, aby ich pociechy wyglądały w swoich strojach dostosowanych do powierzonych im ról- wyjątkowo.

W niedzielę 13 stycznia 2013 roku sala w naszej Szkole pękała w szwach- wszystkie miejsca siedzące i stojące były zajęte, nawet dzieciom na scenie zmniejszyło się miejsce do przedstawienia jasełek Na spektakl przybyli zaproszeni goście -babcie, dziadkowie z różnych miejscowości, rodzice i inni mieszkańcy Grodziska.

Motywem przewodnim scenografii jasełek była grota betlejemska, w której narodził się Zbawiciel. Prostota stajenki i prostota dziecięcych Jasełek przeplatana była kolędami, pastorałkami z tańcem wykonanymi przez

owieczki, aniołki, pasterzy i pozostałych wykonawców oraz piękną muzyką tworzącą ten niepowtarzalny klimat radości i refleksji.

Gra uczniów wywołała u niejednego widza wzruszenie, zachwyt i szczery uśmiech. W finale jasełek Bartosz z Patrykiem zachęcili wszystkich do wspólnego zaśpiewania kolędy „Przybieżeli do Betlejem”.To nie koniec niespodzianek dla babć i dziadków – uczniowie wręczyli Im przygotowane przez siebie laurki i inne różne prezenty.

Rodzice nie tylko pomagali w przygotowaniu jasełek, ale także upiekli wspaniałe ciasto, przy którym goście spędzili miło niedzielne popołudnie. J.K.

Comeniusa

W środę 9 stycznia 2013 r. w Regionalnym Ośrodku Kultury odbyło się przedstawienie jasełkowe przygotowane przez naszą młodzież. Po nim miała nastąpić wielka niespodzianka, o której zaraz opowiem.

Czekałyśmy w napięciu, aż wreszcie przyszła kolej na nas. Rozpoczęliśmy od prezentacji, zdjęć i opowieści. O czym? O Comeniusie i o „pierwszym spotkaniu” w Niemczech. Koledzy i koleżanki patrzyli jak oniemieli na przepiękne zdjęcia, prezentacje, a my?… No właśnie. My opowiadałyśmy o przeżyciach z naszego wyjazdu, o zabytkowej katedrze w Kolonii, o spotkaniu w ratuszu z burmistrzem ze Sigburga, o słynnej, starożytnej mozaice z muzeum i oczywiście o zadaniach, jakie musiałyśmy wykonać.

Ja (Wiktoria), Daria i Ola miałyśmy za zadanie wypełnić ankietę dotyczącą Kolonii, przygotować prezentacje o słynnych Polakach itp. Oczywiście w języku angielskim. To przecież jest ideą projektu Comenius. Przeżyłyśmy niezapomnianą przygodę.

Całość zakończyłyśmy opowieściami o projekcie. Zachęcałyśmy do kolejnych wypraw naukowych i oczywiście do nauki języka angielskiego – języka całej Europy i świata. Po zakończeniu usłyszałyśmy wiele braw, a pani dyrektor Izabela Spisak dziękowała organizatorce i koordynatorce zarazem – p. Beacie Biernat.

Kiedy po występie rozmyślałam o tym wszystkim, doszłam do wniosku, że te opowieści to przeżywanie naszej przygody na nowo, przygody z językiem angielskim, która dopiero się zaczęła.

Wiktoria Stramecka

Kolędowania czar

Kiermasz bożonarodzeniowy w zatorskiej szkole to tradycyjna forma spotkania uczniów, ich rodziców i nauczycieli w okresie poprzedzającym te najpiękniejsze święta w roku.

Spotkania te wiążą się z wspólnym kolędowaniem, składaniem życzeń i obejrzeniem występów młodzieży. W tym roku także wystawiono spektakl, tym razem przygotowany przez Koło Teatralne pod przewodnictwem p. Barbary Gerlach, a inspirowany bajką „Zatorski Karp” autorstwa Dominiki Siedleckiej zamieszczoną w tomie „Opowieści z Doliny Karpia - Zatorski Stragan Bajek”. Następnie rozpoczęło się wspólne kolędowanie i poczęstunek. W międzyczasie można 24

było obejrzeć, a także kupić prace dzieci takie jak: choinki, szopki, stroiki, kartki świąteczne, drzewka świąteczne itp. przygotowane pod kierunkiem p. Katarzyny Brandys-Gacek. Dochód z kiermaszu był w całości przeznaczony na pomoc dzieciom z Ruandy, którymi od kliku lat opiekują się nasi

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

uczniowie i nauczyciele – w ramach programu „Adopcja Serca”. W akcję czynnie włączyli się ks.

Bartłomiej Bartosik, opiekun Koła Caritas p. Marzena Srokosz-Mokwa oraz pozostali pracownicy Szkoły. MSD

Gwiazdkowe klimaty

Uczniowie z całej gminy Zator spotkali się na zatorskim Rynku, aby wspólnie pokolędować i przystroić choinki. Spotkanie to nosiło nazwę: „Gwiazdkowe klimaty”.

Około godziny 11.30 z Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Zatorze uczniowie z klas drugich, trzecich oraz z klasy trzeciej LO udali się na Rynek. Tam spotkali się z młodzieżą z innych miejscowości i zostali przywitani przez dyrektor Regionalnego Ośrodka Kultury im. J. Matejki w Zatorze – p. Elżbietę Mostowik. Po krótkim wstępie wszyscy mogli przyłączyć się do malowania ozdób choinkowych wykonanych uprzednio przez pracowników ROK-u, które później zostały zawieszone, wraz z tymi przyniesionymi przez uczniów każdej ze szkół naszego regionu, na choinkach otaczających Rynek w Zatorze. Pracę umilały wszystkim uczniom śpiewy koleżanek z każdej ze szkół.

ZSO w Zatorze reprezentowały uczennice klasy trzeciej gimnazjum: Monika Matusyk oraz Martyna Wierdanek. Każdy włożył wiele zapału w swoje zadanie. Kiedy zakończyliśmy prace wraz z panem Bartoszem Gacia nauczyliśmy się kilku kolęd, które wspólnie wykonaliśmy. Przez cały czas towarzyszył wszystkim dobry humor i świąteczna atmosfera. Wszyscy starali się, jak mogli, by upiększyć naszą Gminę i pięknie ją przystroić.

Przez cały czas mogliśmy podziwiać prace mieszkańców Zatora, którzy ustawili swe dzieła na straganach. Były tam niezliczone ilości pięknych ozdób, a także rzeczy wykonane z wikliny przez naszego miejscowego artystę.

Dzięki paniom z KGW Podolsze wszyscy bez wyjątków mogli rozgrzać się, jedząc pyszny żurek. Świąteczny czas, to czas radości i pokoju.

Młodzież z gminy Zator wspólnie mogła przysłużyć się Małej Ojczyźnie i zjednoczyć się, trwając w uśmiechu i radości. Prace wszystkich uczniów można podziwiać na Rynku lub obejrzeć zdjęcia z akcji na stronie internetowej Regionalnego Ośrodka Kultury.

Aurelia Ćwiertnia

EDUKACJA

Czym skorupka za młodu nasiąknie 64 lata temu Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło dokument będący fundamentem współczesnego systemu ochrony praw człowieka – Powszechną Deklarację Praw Człowieka. Z tej okazji 10 grudnia jest szczególną datą w kalendarzu: Dniem Praw Człowieka. Nie zapomniano o tej dacie w Niepublicznym Gimnazjum w Laskowej. Na tę okazję przygotowano warsztaty mające na celu przypomnienie uczniom podstawowych praw człowieka, uświadomienie im, że prawa człowieka dotyczą każdego z nas oraz zwrócenie uwagi na aktualność problemu łamania praw człowieka.

Na wstępie – metodą burzy mózgów uczniowie definiowali prawo. Następnie w dyskusji kierowanej wypowiadali się na temat praw, z których korzystają codziennie.

Odwołując się do informacji z mediów oraz własnych obserwacji, wskazywali też sytuacje, w których nie są respektowane lub wręcz są łamane podstawowe prawa człowieka.

By wzbogacić wiedzę na temat praw człowieka, a w sposób szczególny praw dziecka (wszak od nich zaczynają się prawa człowieka) młodzież obejrzała dwie prezentacje multimedialne (w języku polskim i angielskim). Dzięki nim uczniowie ugruntowali też swoją wiedzę na temat instytucji i organizacji, do których można zwracać się o pomoc w przypadku łamania praw.

W sesji plakatowej gimnazjaliści mogli wykazać się znajomością swoich praw. Wykonane przez uczniów plakaty znalazły swoje miejsce na szkolnej wystawie. Młodzież dowiodła też swojej kreatywności tworząc scenariusze sytuacji, w których są łamane prawa, a następnie realizując na ich podstawie minia-

tury filmowe, które zaprezentowano podczas podsumowania warsztatów. Warto podkreślić, że scenariusze także powstawały w dwóch językach: polskim i angielskim, który jest językiem projektu realizowanego w ramach programu Comenius. Wszystkie efekty prac uczniów opublikowano na szkolnej witrynie internetowej oraz na stronie projektu.

Oddzielny punkt warsztatów stanowiło spotkanie z Janem Pawłem II – patronem gimnazjum, którego misją była obrona praw człowieka.

Gimnazjaliści rozważali myśli Patrona, dyskutowali wokół nich i wybierali te, które stały się tematem ich pracy pisemnej. Uczniom klasy II szczególnie przypadły do serca słowa z homilii, którą Błogosławiony Jan Paweł II wygłosił podczas Mszy św. w Łowiczu, 14 czerwca 1999 r.: ”We wszystkich szkołach niech panuje duch koleżeństwa i wzajemnego szacunku.”

Młodzież zgodnie uznała, że spełnienie tego przesłania Ojca Świętego daje gwarancję poszanowania praw człowieka tu i teraz – w szkole, w rodzinie, na podwórku oraz później – w różnych sytuacjach życiowych w dorosłości. Wszak „czym skorupka za młodu nasiąknie…”

Lekcja filmowa

Nauka przez doświadczenie, z wykorzystaniem różnorodnych metod nauczania to główny sposób zdobywania wiedzy w obecnych czasach.

Właśnie dlatego, aby urozmaicić szkolne lekcje, zademonstrować w oryginalny sposób pewne informacje i skorzystać z fachowej wiedzy ludzi związanych z filmem, klasy drugie zatorskiego gimnazjum udały się już po raz drugi na „Lekcję filmową” do kina „Sztuka” w Chrzanowie. Znajomość tematyki gatunków filmowych wydaje się oczywista w obecnych czasach, kiedy młodzi ludzie spędzają większość swojego czasu przy komputerze lub telewizorze. Jednak okazało się, że nasi uczniowie skorzystali z lekcji, dowiedzieli Życie Zatora / styczeń - luty 2013

się rzeczy, które wyjaśniły im mechanizm działania filmu, poznali definicje każdego z gatunków, w tym gatunków hybrydowych, obejrzeli fragmenty filmów ważnych dla każdego z rodzajów, także westernu sprzed ponad 100 lat i pierwszego filmu science-fiction.

Ponadto młodzież miała okazję zobaczyć film „Bandslam” w reż. Todda Graffa.

Lekcje te – jak podaje filmoznawca Grzegorz Pieńkowski – mają na celu kształcenie wiedzy i nawyków umożliwiający krytyczny odbiór i interpretację dzieła filmowego. MSD 25

EDUKACJA

Odważ się być dobrym

Betlejemskie Światło Pokoju to coroczna skautowa i harcerska akcja przekazywania przed Świętami Bożego Narodzenia symbolicznego ognia, zapalonego w Grocie Narodzenia Chrystusa w Betlejem. Akcję zapoczątkowały w 1986 roku austriackie Radio i Telewizja w Linzu. Polska przyłączyła się do tej niezwykłej akcji, obejmującej prawie całą Europę, w 1986 roku.

Wigilie klasowe We wtorek 18. grudnia 2012 r. w naszej szkole (ZSO w Zatorze) odbyły się wigilie klasowe.

Sam moment odpalania Światła jest wyjątkowy.

Miasto Betlejem leży na terytorium Autonomii Palestyńskiej uwikłanej w konflikty polityczne z Izraelem. Zawsze jednak na czas odpalenia Betlejemskiego Światła Pokoju zawieszane są działania militarne. Ten niezwykły płomień został w tym roku przekazany 16 grudnia na granicy państwa przez słowackich skautów polskim harcerzom, którzy przywieźli je na Wawel. Stąd uroczyście przeniesiono je Drogą Królewską do Bazyliki Mariackiej, gdzie zostało przekazane kardynałowi Stanisławowi Dziwiszowi. Po uroczystej mszy świętej światełko zostało przekazane mieszkańcom Krakowa i przedstawicielom drużyn harcerskich z Chorągwi Krakowskiej. Byli wśród nich również harcerze z drużyny „Green Team” działającej przy Niepublicznym Gimnazjum im. Jana Pawła II w Laskowej. Dzięki nim Światło dotarło do szkoły, a następnie także do kościołów, urzędów, instytucji i domów mieszkańców gminy Zator. W sposób szczególny harcerze przekazali Światło swoim rówieśnikom ze szkół w gminie Zator, z którymi spotkali się 19 grudnia na Zatorskim rynku, by wraz z nimi ubrać choinki i wspólnie pokolędować.

Tegorocznej wędrówce Światła przyświeca hasło „Odważ się być dobrym”, dlatego też wraz z nim harcerze niosą pokój, ideę braterstwa oraz samodzielnie przygotowane maleńkie wiązki sianka, które wraz z płomieniem z Groty Narodzenia Pańskiego w Betlejem trafi na wigilijne stoły. Do światełka dołączają harcerze wykonane własnoręcznie kartki świąteczne z odręcznie wypisanymi życzeniami.

Czas przekazywania BŚP to przecież czas składania sobie życzeń świątecznych i noworocznych.

Odręczne pisanie kartek z życzeniami odchodzi coraz częściej do przeszłości, ale może warto wrócić do tej tradycji? Wierzymy, że będzie to miłą niespodzianką dla adresatów.

26

Taką tradycję kultywujemy już od wielu lat i za nic na świecie nie moglibyśmy z niej zrezygnować. Na lekcji wychowawczej uczniowie każdej z klas wraz z wychowawcami podzielili się opłatkiem, oczywiście składając sobie nawzajem życzenia. Następnie mieliśmy mini wieczerzę wigilijną, a raczej poczęstunek, na który każdy przyniósł coś pysznego. Pojawił się barszczyk z uszkami, w niektórych klasach żurek, ale wszędzie ciasta, ciasteczka i owoce. Wszyscy zjedli coś dobrego. Tam, gdzie zabrakło wychowawców, zjawili się inni nauczyciele. Wszystkim dopisywał dobry humor. Takie wigilie klasowe to bardzo dobry pomysł, żeby pozacieśniać trochę klasowe więzi i poczuć już świąteczny klimat.

Gabriela Mika

Za prawo do godnego życia

13 grudnia 1981 roku cała Polska znieruchomiała na wieść o wprowadzeniu stanu wojennego. W codzienność naszego narodu brutalnie wkroczyła historia: czołgi na ulicach, godzina milicyjna, internowania, krwawe pacyfikacje strajków. Wydarzenia te przypomnieli uczniowie Niepublicznego Gimnazjum w Laskowej.

Tamtej grudniowej nocy zabito wolność w naszej umęczonej Ojczyźnie – tymi słowami gimnazjaliści rozpoczęli w dniu 13 grudnia niecodzienną lekcję historii. Niecodzienną, bo sami ją przygotowali i przeprowadzili, zapraszając do udziału w niej swoich nauczycieli i kolegów.

31 lat od tamtych wydarzeń, które dla współ-

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

czesnych nastolatków są już tylko historią, zaś dla wielu dorosłych ważnym okresem w biografii, potrzeba takiej lekcji, podczas której młodzież ma możliwość zrozumieć, że ludzi zdobywa się otwartym sercem, a nie zaciśniętą pięścią.

Przekonało o tym wszystkich zebranych widowisko słowno – muzyczno – medialne, na które złożyły się informacje historyczne oraz wiersze i piosenki z tamtego okresu. Całość dopełniła sugestywna wystawa, na której znalazło się wiele archiwalnych zdjęć. Gimnazjaliści odpowiedzieli również na apel IPN-u i korzystając z pakietu Instytutu obejrzeli w tym dniu film w reżyserii K. Kutza „Śmierć jak kromka chleba”, który jest jednym z najważniejszych obrazów opowiadających o stanie wojennym, a jednocześnie hołdem dla odwagi i determinacji górników, którzy nie zawahali się oddać życia za ideały Sierpnia.

Wieczorem społeczność gimnazjum wzięła udział w ogólnopolskiej akcji „Zapalmy światła wolności” oddając w ten sposób hołd ofiarom stanu wojennego. Stan wojenny to wydarzenie, o którym trzeba pamiętać i uczyć się – jak podkreślił to w swoim wystąpieniu prezydent B. Komorowski.

Pięknie pisz!

Za nami Konkurs Pięknego Pisania w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Podolszu.

O tym, jak trudną sztuka jest napisać coś pięknie, starannie i przejrzyście, przekonali się uczniowie klas IV-VI i I-III gimnazjum podolszańskiej „ alma mater”. Po raz pierwszy w tradycji szkoły odbył się bowiem „Konkurs Pięknego Pisania”. Zadaniem uczniów było odwzorować z ekranu wyświetlony na nim tekst (wcześniej przygotowany przez panie polonistki). Zaopatrzeni w pióra (co było jednym z wymogów przystąpienia do konkursu) i liniowane kartki, ochoczo przystąpili do pracy. Napisanie jednego zdania wymagało naprawdę wiele czasu, bo skoro miało to być piękne pisanie, należało się naprawdę przyłożyć. Na wielu twarzach widać było determinację, młodsi pomagali sobie „przygryzając” język. Każdy obrał inną taktykę, aby osiągnąć zamierzony cel- napisać najpiękniej, jak potrafi. Problemem będzie rozstrzygnąć, kto naprawdę wygrał, ponieważ wszyscy uczniowie włożyli wiele serca w wykonywaną pracę.

Największym „owocem” konkursu będzie jednak to, że piękne pisanie przyda się uczniom na co dzień.

EDUKACJA

POSTĘP

czyli celowe postarzanie idei Wszystko zaczęło się od porozumienia producentów żarówek.

Umówili się oni, ze żadna żarówka nie będzie świeciła dłużej niż określony czas, mimo iż z technicznego punktu widzenia mogłaby świecić dziesięć razy dłużej. Producent, który nie dostosował się do danego czasu działania produktu musiał płacić haracz lub na skutek zmowy cenowej jego firma upadała. Mimo iż sprawa wyszła na światło dzienne, a część zarządu tych firm wylądowała za kratkami, zbyt wiele się nie zmieniło – nadal żarówki przepalają się szybciej niż powinny.

Dlaczego? W ekonomii nazywa się to „zamierzonym postarzaniem przedmiotów w celu napędzenia koniunktury”. Co to oznacza w praktyce? Że twój ulubiony odtwarzacz DVD pewnego dnia po prostu się nie włączy. Mimo iż mógłby działać jeszcze parę lat, jakiś mały chip uzna ze naoglądałeś się już wystarczająco i uniemożliwi włączenie urządzenia. I nie będzie to dysfunkcja, awaria czy wada konstrukcyjna. W ten sposób koncern produkujący odtwarzacze zmusi cię do kupna kolejnego produktu.

Można się oburzać, można pisać skargi lub felietony, nic jednak nie zmieni faktu, że świat jaki znamy, istnieje dzięki celowemu postarzaniu produktów. To podstawa gospodarcza tego i ubiegłego wieku, podstawa postępu i naszego dobrobytu. A jak się skończy? Prawdopodobnie źle, bo nie można się w nieskończoność rozpędzać. Ale zatrzymać tego też nie ma jak. Kto pierwszy zwolni tego zadepczą. Jesteśmy wyznawcami kultu wzrostu i tragedią nie jest nawet spadek, tylko już samo spowolnienie tego wzrostu.

Nie inaczej jest z kulturą. Makulaturyzacja lektur polega na celowym wydawaniu byle jakich książek, które mają zostać kupione, przeczytane i zapomniane, by zrobić miejsce następnym.

Dla rynku nie jest dobrze, jeśli czytelnik ma biblioteczkę, a w niej ulubione książki, do których co jakiś czas wraca. W zalewie miałkich popowych książek, filmów, muzyki, coraz rzadziej zdarza się dzieło, które wyskoczy na tyle ponad przeciętność, tak że przetrwa lata. Jak inaczej wytłumaczyć nawet nie miałkość, ale całkowitą padakę polskiej muzyki pop?

Uproszczone przekazy działają jak smar na synapsy, mają ułatwić szybki przerób, wydalenie i zassanie nowej porcji. Przemiana kultury, podobnie jak przemiana materii, powinna być szybka.

A może tak musi być? Nieśmiertelność oznacza przecież stagnację. Wszyscy chyba narzekają na kanon lektur szkolnych. Sterta zatęchłych, nieaktualnych ksiąg, których miejsce jest na cmentarzu literatury. Więc może nie ma niczego złego w przyspieszaniu biegu? Może spacer jest niemożliwy? Może wybór jest tylko taki: albo stać w miejscu albo biec coraz szybciej, do upadłego?

Co ciekawe, nikt nie zwrócił uwagi na to, że celowe postarzanie produktów nie zostało wymyślone przez zachłannych kapitalistów. Stosuje je również przyroda i to niemal od początków istnienia życia. Wszystkie organizmy wielokomórkowe, w tym również i człowiek, są skonstruowane tak, by działały poprawnie tylko przez określony czas. Potem powinny zacząć się psuć i wreszcie odejść by zrobić miejsce następnemu pokoleniu, udoskonalanemu przez dobór naturalny, gwarantującemu większe bezpieczeństwo informacji niesionej przez gen.

Jarosław Jackowski

Preorientacja zawodowa Liceum, gimnazjum, i co potem? Wielu naszych uczniów (ZSO w Zatorze) zastanawia się nad tą kwestią, wielu jeszcze nie wybrało, zostawiając decyzję na później, czy to dobrze?

W naszych czasach niestety nie.

Już od najmłodszych wymaga się życiowych decyzji, np. przy wyborze szkoły już ponadgimnazjalnej (w związku z nową reformą klasy licealne są ukierunkowane na nauczanie konkretnych, wybranych przez ucznia dziedzin, a część przedmiotów jest nauczana w niewielkim, podstawowym zakresie). Pojawia się też inny problem: często uczniowie z niewielkich miejscowości nie posiadają wystarczającej wiedzy o zawodach, kierunkach na uczelniach i wybierają tylko znane im specjalności, kierunki realizowane w okolicznych szkołach/uczelniach lub całkiem przypadkowo: tam, gdzie są w stanie się dostać lub tam, „gdzie idzie kolega”. Dopiero później okazuje się, że muszą wykonywać pracę, której nie cierpią, pojawia się więc frustracja, wypalenie zawodowe lub co gorsza spotykają się z niemożnością znalezienia pracy w zawodzie.

Aby temu zaradzić, panie pedagog z Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Zatorze poprosiły

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

o współpracę pracowników Zatorskiej Agencji Rozwoju. ZAR natomiast zaproponowała szkolenie dotyczące planowania kariery zawodowej organizowane przez Ochotnicze Hufce Pracy – Mobilne Centrum Informacji Zawodowej przy Małopolskiej Wojewódzkiej Komendzie Ochotniczych Hufców Pracy w Krakowie. Szkolenie to odbyło się 12 grudnia w sali multimedialnej ZSO w Zatorze, a skierowane było dla uczniów klas III liceum i gimnazjum. Pani Małgorzata Mazurek opowiadała o szkolnictwie w naszym kraju, rodzajach szkół i różnorodności zawodów. Zapoznała również uczniów z preferowanymi kierunkami kształcenia i wymogami, jakie należy spełnić w celu przyjęcia do pracy, szkoły i specyfiką zawodów.

Myślę, że spotkanie to przyniesie skutki w postaci dobrze wykształconych i wykwalifikowanych pracowników. W końcu powstają Strefy Aktywności Gospodarczej…MSD

27

EDUKACJA

Internetowy teatr

Felieton Adama Brusika

NOWY ROK…

Telewizja Polska rozpoczęła w tym roku szkolnym nowatorski projekt Internetowy Teatr TVP dla szkół.

Jego ideą jest tworzenie jak najszerszego dostępu do wydarzeń kulturalnych na wysokim poziomie dla uczniów z małych miejscowości oraz zaszczepienie w młodych odbiorcach zamiłowania do ambitnej i wartościowej sztuki.

Uczniowie naszej Szkoły mieli okazję obejrzeć sztukę teatralną pt. Opowieść Wigilijna, graną na żywo w Teatrze Dramatycznym im. Jerzego Szaniawskiego w Płocku. Już przed godziną 10-tą 14 grudnia 2012 r. wszyscy uczniowie klas I i II gimnazjum zajęli miejsca na sali w Regionalnym Ośrodku Kultury im. Jana Matejki i czekali na rozpoczęcie.

O godz. 10-tej każdy obecny na sali zaczął poznawać opowieść Karola Dickensa. Nie różniła się wiele od książki, więc była idealnym dodatkiem dla tych, którzy jej lekturę mają już za sobą, a super wstępem dla innych, którzy jej przeczytanie mają zaplanowane na najbliższą przyszłość. Aktorzy świetnie wczuli się w role, dzięki czemu emocje odczuwało się wraz z nimi. W główną postać Ebenezera Scrooge’a wcielił się Szymon Cempura. Znakomicie podołał zadaniu. W pozostałych rolach wystąpiło aż czterdziestu aktorów znanych z ról filmowych i serialowych. Wielkie brawa należą się także Rafałowi Sisickiemu za podjęcie roli reżysera. Kilkuminutowe piosenki urozmaicały akcję, choć nie wszystkim się podobały.

W czasie spektaklu kamerzyści z lokalnej stacji – Telewizji Kra28

ków tworzyli reportaż filmowy, kamerując zadowolone dziecięce twarze wpatrzone w ekran, a następnie przeprowadzając wywiady na temat sztuki teatralnej, projektu oraz nadchodzących świąt. Wywiadu p. Agacie Jędrzejczyk-Dyląg udzielili – p. dyrektor Renata Pękala i uczniowie: Maria Owczarek, Bartosz Góralczyk, Aleksandra Bębenek i Zuzanna Pindel. Całość transmitowano w Telewizji Kraków tego samego dnia o godzinie 18.30.

Druga część spektaklu była tak samo zachwycająca. Uczestników owładnął wesoły świąteczny nastrój. Podczas powrotu do szkoły od nowa przeżywano niektóre fragmenty Opowieści Wigilijnej. Co chwilę mijało się kogoś nucącego śpiewane w niej utwory.

Myślę, że pomysł oglądania sztuki teatralnej kilka kroków od szkoły, w tej samej miejscowości, to świetny pomysł. Całość dopełnia świetnie dobrany do pory roku repertuar, ponieważ sztuka ta to przede wszystkim wspaniała opowieść ukazująca, że święta Bożego Narodzenia to rzeczywiście magiczny czas.

Teraz czekamy z niecierpliwością na następny spektakl :) Agnieszka Janczy

Nowy Rok nigdy nie działał na mnie jakoś stymulująco. W takim sensie, żeby cokolwiek zmieniać. Postanowienia noworoczne są jak obietnice wyborcze: ładnie wyglądają z daleka, ale są niewykonalne. Moim zdaniem, najlepiej poprawia, a nie zmienia na siłę. To rodzi jakże polską frustrację.

Dwa tysiące dwunasty rok (nie dwutysięczny dwunasty) przyniósł jakąś cholerną stagnację w sztuce. Przeciętność bierze górę nad dobrą muzyką, wciągającą książką, czy wartościowym filmem. Tego jest naprawdę mało i trzeba długo szukać, żeby coś wyłuskać. No, ale dzięki temu powstaje nisza, do której nie każdy ma wstęp. Tak, bądźmy tacy specjalni, bądźmy drugą Wielką Brytanią.

Rząd przeprowadza kolejne krucjaty przeciw naszym majątkom.

Rostowski sadzi fotoradary przy każdym możliwym kawałku asfaltu, posłowie PO wyskakują z takim pomysłem, żeby wszystkie drogi były płatne. Jak to przejdzie, to będziemy mieli w Polsce coś na skalę WTC. Proszę się nie śmiać, przecież całkiem niedawno udaremniono przygotowania do zamachu na naszego szanownego prezydenta - głowę państwa. Notabene, ostatnio nawet zgolił wąsy. Czyżby BOR podjął kolejne środki, mające zapewnić bezpieczeństwo? Jestem taki dumny z naszych służb!

Największą klapą ostatnich miesięcy był zakup słynnych (w złym znaczeniu tego słowa) Dreamlinerów przez nasze flagowe linie lotnicze LOT. Czy zarząd tej spółki ma odcięty dostęp do Internetu i innych mediów? Japończycy przecież zdążyli się przekonać o niezawodności tego sprzętu. Dlaczego tak nieprzemyślane decyzje dotykają spółkę chylącą się ku bankructwu? Już nie wspomnę o aferze z płytą lotniska w Modlinie, bo chyba już wszyscy o tym wiedzą.

Aha, tutaj też aplauz.

Miałem nie poddać się frustracji, ale wyszło, jak wyszło. Przecież są jakieś miłe zeszłoroczne aspekty. 1. stycznia weszła w życie Nowelizacja Ustawy o Ochronie Zwierząt; 29 stycznia otwarcie Stadionu Narodowego w Warszawie. I to by było na tyle.

Mam ogromną nadzieję na to, że dwa tysiące trzynasty będzie dla nas lepszy. Dla mnie na pewno, bo kończę swoją dwunastoletnią karierę w polskim szkolnictwie, ale dajmy już spokój temu.

Ten rok zapowiada się pysznie pod względem koncertów i takich podobnych wydarzeń. Nic, tylko zbierać na bilety.

A teraz proszę mi wybaczyć – mam ferie, ostatnie w swoim życiu.

Trzeba je godnie wykorzystać.

Konkurs

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

Wracamy do naszej konkursowej zabawy. Pytanie brzmi: gdzie znajduje się malowidło przedstawione na fotografii? Na prawidłowe odpowiedzi czekamy do 20. lutego. Można pisać na adres gazeta@okzator.pl, można wysyłać listy na adres: Życie Zatora, Plac Jana Matejki 1, 32-640 Zator. Wśród osób, które nadeślą prawidłowe odpowiedzi rozlosujemy nagrody książkowe.

Rak? Można zapobiegać!

Można leczyć!

EDUKACJA

Rak zabija dzisiaj więcej istnień ludzkich, niż jakakolwiek inna choroba. Każdego roku na całym świecie na nowotwory zapada blisko 11 milionów ludzi. Prognozy na przyszłość są niepokojące. Zdaniem specjalistów, za 20 lat liczba chorych wzrośnie aż 2 razy więcej! To właśnie dlatego tak ważną sprawą jest edukacja.

Nie przegapiono okazji ku temu w Niepublicznym Gimnazjum w Laskowej w Światowy Dzień Walki z Rakiem. Już na dużej przerwie pojawił się pierwszy sygnał: uczniowie otrzymali dodatek do drugiego śniadania w postaci owoców. To miało im przypomnieć o tym, jak ważną sprawą w zachowaniu zdrowia jest prawidłowe odżywianie. By zaakcentować obchody Światowego Dnia Walki z Rakiem gimnazjaliści przypięli do szkolnych mundurków różowe kokardki.

Młodzież wzięła udział w warsztatach, na które złożyła się między innymi sesja plakatowa, mini dramy i prelekcja z wykorzystaniem Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Na tę okazję przygotowano też specjalną wystawę tematyczną.

Wszystkie podjęte w tym dniu działania uświadomiły uczniom, że zachorowanie na raka nie jest wynikiem przeznaczenia czy złego losu.

Młodzież zdała sobie sprawę, że w znacznej mierze decydują o tym zachowania zdrowotne, wszak nowotwory to schorzenia „wyprodukowane” przez człowieka, ponieważ 80-90% nowotworów wynika z szeroko rozumianych czynników zewnętrznych, czyli środowiskowych: stylu życia, nawyków żywieniowych, miejsca pracy i zamieszkania czy zachowań społeczno-kulturowych. Zajęcia, w których uczestniczyła młodzież, pozwoliły również zdać sobie sprawę

z tego, że niesłychanie ważną sprawą w walce z rakiem są populacyjne badania przesiewowe, mające na celu wykrycie choroby we wczesnej, zwykle bezobjawowej fazie rozwoju. Ich systematyczne przeprowadzanie mogłoby radykalnie ograniczyć umieralność na niektóre z nowotworów.

Zdobytej wiedzy uczniowie dali wyraz w prezentowanych pracach plastycznych i sfilmowanych scenkach dramatycznych: „Nie mam czasu”, „Boję się, że wykryją coś złego”, „Wolę nieświadomość, niż konfrontację z chorobą”, „Badania trwają zbyt długo, są nieprzyjemne i bolesne”. Efekty prac uczniów zostaną zaprezentowane ich rodzicom podczas najbliższego spotkania.

„W sercach rozwianych z hukiem dwururek Rok sześćdziesiąty trzeci”

W całym kraju trwają obchody 150. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego.

Uroczystości związane z rocznicą odbywają się również w Niepublicznym Gimnazjum w Laskowej. W szkole opracowano specjalny plan działań w ramach obchodów tej doniosłej rocznicy. Mają one na celu kultywowanie wartości, ideałów i postaw uczestników Powstania Styczniowego oraz pamięci o losach powstańców, a także kształtowanie świadomości i postaw patriotycznych młodego pokolenia

poprzez upowszechnianie wiedzy o Powstaniu Styczniowym.

Na początek młodzież wzięła udział w specjalnej lekcji historii. W zdobyciu wiedzy na temat tego jednego z największych zrywów narodowowyzwoleńczych pomogła uczniom bogata prezentacja multimedialna i okolicznościowa wystawa.

W chwili obecnej młodzież, pracując w grupach, realizuje trzy tematy: Motyw Powstania Styczniowego w literaturze; Patriotyczne pieśni powstańcze; Historia opowiedziana pędzlem.

Efekty swoich prac gimnazjaliści zaprezentują na ogólnoszkolnym forum. Ponadto wszyscy uczniowie wezmą udział w konkursie plastycznym i literackim, sesji naukowej i – zorganizowanych przez harcerzy - tematycznych podchodach.

To rozwijanie zainteresowań historią Polski ze szczególnym uwzględnieniem 150. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego będzie realizowane sukcesywnie do końca roku. Życie Zatora / styczeń - luty 2013

Wyjść potrzebom naprzeciw Nikogo już chyba nie trzeba przekonywać, jak ważna jest znajomość języka angielskiego szczególnie dziś, gdy znalezienie dobrej pracy nie jest sprawą łatwą.

Kryzys światowy daje się we znaki osobom w każdej grupie społecznej. Dlatego tak ważne jest dbanie o własne kwalifikacje i posiadanie CV, w którym znajdzie się informacja o dobrej znajomości języków obcych. Bez znajomości języka angielskiego jest trudno znaleźć dobrą i satysfakcjonują finansowo pracę. Co więcej: otworem stoją granice państw, nieznający języka obcego turysta jest narażony na wiele trudności. To właśnie dlatego Niepubliczne Gimnazjum w Laskowej wychodzi tym potrzebom naprzeciw. Służy temu realizacja projektów edukacyjnych w ramach programów eTwinning i Comenius, a także tradycyjne już spotkania z native speakere’em.

W tym roku gimnazjaliści spotkali się kolejny raz z Brytyjczykiem – Jonem Diprose.

Tematem spotkania był „Język angielski na świecie”. W problematykę wprowadzili wszystkich Marysia Pindel, Irena Wiktor i Kacper Kozioł, którzy przedstawili tematyczne prezentacje multimedialne. Jon Diprose uświadomił młodzieży, jak istotną sprawą jest znajomość języka angielskiego. Podczas spotkania nie zabrakło również okazji do konwersacji z gościem, który chętnie, ciekawie i z poczuciem humoru odpowiadał na każde pytanie gimnazjalistów. Sam również starał się jak najwięcej dowiedzieć o polskiej młodzieży, ich zainteresowaniach, gustach literackich, filmowych, planach na przyszłość.

Podczas ewaluacji zajęć gimnazjaliści zgodnie stwierdzili, że warto organizować tego typu spotkania, bo „zapewniają one możliwość doskonalenia umiejętności językowych, dają szansę konfrontacji własnych umiejętności lingwistycznych i wreszcie umożliwiają poznanie ciekawych ludzi, ich kraju i kultury.” Zdecydowanie największą zaletą nauki z native speakere’em –co również podkreślają uczniowie gimnazjum- jest możliwość zapoznania się z danym językiem jakby „u źródła”.

29

KRONIKA POLICYJNA

Kronika policyjna 6. stycznia

Wszczęto śledztwo w sprawie usiłowania zgwałcenia 43-letniej mieszkanki Oświęcimia, do którego doszło nad ranem tego dnia w lesie, na pograniczu Przeciszowa i Łowiczek. Jak ustalono, będąca w stanie nietrzeźwym pokrzywdzona w nocy siedziała na ławce na jednej z ulic swojego rodzinnego miasta, gdzie podszedł do niej nieznany w tej chwili mężczyzna. Uległa jego zachętom do przejażdżki autem i dalszego spożywania alkoholu, co miało finał w lesie. Tam kobieta została wyrzucona z samochodu.

7. stycznia

Dzięki czujności jednego z mieszkańców Osiedla Królewiec policjanci zatrzymali dwoje mieszkańców Krakowa, którzy usiłowali dokonać kradzieży kabla energetycznego z terenu hurtowni przy ul. Wadowickiej.

43 –letni krakowianin, będący w towarzystwie swojej 20-letniej konkubiny zdążył zniszczyć kamerę monitoringu i odciąć za pomocą piłki fragment kabla.

Pojawienie się obcej pary w samochodzie na krakowskich numerach wzbudziło jednak podejrzenia u jednego z mieszkańców osiedla, który powiadomił o tym swojego sąsiada – policjanta. Po zatrzymaniu okazało się, że mężczyzna był wielokrotnie karany a kilkanaście dni wcześniej para była też zatrzymana na terenie Krakowa przy okazji podobnej kradzieży z włamaniem.

13. stycznia

W wyniku prowadzonego dochodzenia zatrzymano dwóch mieszkańców Zatora w wieku 42 i 57 lat oraz 36-letniego mieszkańca Rudz, którzy w grudniu ub. roku dokonali kradzieży mienia o wartości kilku tysięcy złotych z terenu punktu skupu złomu, usytuowanego na terenie b. cegielni w Zatorze, na szkodę mieszkańca Roczyn. Jak ustalono sprawcy kilkakrotnie wchodzili na teren skupu dokonując kradzieży sporej ilości złomu kolorowego oraz czterech kompletnych kół do samochodu m-ki bmw. Za paserstwo polega30

jące na nabyciu pochodzących z kradzieży kół odpowiedzą także mieszkaniec Rudz i mieszkaniec Gierałtowic.

15. stycznia

Wszczęto dochodzenie w sprawie o oszustwa na szkodę właściciela zakładu produkującego drewniane domki letniskowe z okolic Częstochowy. Finał zdarzenia miał miejsce na terenie Graboszyc, stąd prowadzenie sprawy przez naszą jednostkę.

Nieustalony w tej chwili sprawca nawiązał kontakt z producentem telefonicznie zamawiając domek o wartości ok. 10 tys. zł, który miał być postawiony w okolicy Zatora, wpłacił nawet za pośrednictwem poczty zaliczkę w w kwocie 1600 zł. Domek w częściach w dniu 15 listopada ub. roku ekipa monterów przywiozła do Zatora, skąd telefonicznie przez oszusta była kierowana na miejsce montażu na terenie wyrobisk pożwirowych nad Skawą w Graboszycach, gdzie domek miał służyć rzekomo jako stróżówka dla nowej żwirowni. Tam pojawił się nawet na chwilę mężczyzna przysłany przez „nabywcę” domku, który wskazał miejsce jego postawienia. Po złożeniu domku pojawił się kolejny mężczyzna przysłany przez nabywcę, który w jego imieniu podpisał protokół odbioru. Gdy nabywca nie wywiązał się w terminie z zapłatą i nie odbierał telefonów, a korespondencja wracała z adnotacja „adresat nieznany”, pokrzywdzony w styczniu skierował do Graboszyc ekipę, która miała zdemontować domek. Na miejscu nie było jednak po nim śladu, a z ustaleń wynika, że wywieziono go stamtąd jeszcze w listopadzie.

Ok. godz. 18. 00 na ulicy Wadowickiej zatrzymano 51-letniego mieszkańca Katowic, który w stanie nietrzeźwości kierował samochodem m-ki mazda.

17. stycznia

Ok. godz. 16.30 na ul. Sikorskiego zatrzymano 52-letniego zatorzanina, który po pijanemu prowadził samochód vw polo.

19. stycznia

Ok. godz. 5.30 na łuku ul. Szkol-

nej w Przeciszowie doszło do tragicznego w skutkach wypadku drogowego. Kierowany przez nietrzeźwego mieszkańca Wadowic samochód renault scenic zjechał na przeciwny pas i zderzył się z samochodem m-ki vw golf, jadącym od Piotrowic. Kierująca tym samochodem 35-letnia mieszkanka tej miejscowości doznała ciężkich obrażeń ciała, na wskutek których zmarła w szpitalu po kilku dniach. Obrażenia odniosły też dwie pasażerki podróżujące z ofiarą.

22. stycznia

Ok. godz. 21.00 na ul. Stromej nieznany w tej chwili młody mężczyzna dokonał sposobem „na wyrwę” kradzieży torebki na szkodę mieszkanki Zatora.

Sprawca szedł za pokrzywdzoną od Rynku i w dogodnym dla siebie miejscu dokonał kradzieży.

27. stycznia

Ok. godz. 19.00 mieszkaniec ulicy Polnej po powrocie do domu ujawnił próbę włamania. Nieznani sprawcy wyłamali okno balkonowe, jednak nie zdołali wejść do środka z powodu dodatkowego zabezpieczenia zamontowanego przez gospodarza, które blokowało możliwość otwarcia drzwi. Sprawcy, jak

ustalono, oddalili się przez pola w kierunku ulicy Widok.

31. stycznia

Wszczęto dochodzenie o kierowanie samochodem przez 20-letniego mieszkańca Ryczowa będącego pod wpływem środków odurzających. Sprawca był zatrzymany 1 października ub. roku na ul. Zamkowej. Zachowanie i wygląd kierowcy wzbudziło podejrzenia naszych policjantów, więc po potwierdzeniu jego trzeźwości, podano mu narkotester, który wykazał zawartość środków odurzających w ślinie.

Kierowcy pobrano krew a jej badanie wykazało obecność substancji świadczących o przyjęciu przez sprawcę środków odurzających w postaci marihuany lub haszyszu, które skutkują zaburzeniami psychomotorycznymi porównywalnymi do występujących po spożyciu alkoholu.

Ryczowianin odpowie sądownie z tego samego artykułu kodeksu karnego, co kierowca prowadzący pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości, za co grozi kara pozbawienia wolności do 2 lat i obligatoryjna utrata prawa jazdy.

Kronpol

Nowa władza

Wraz z nastaniem nowego roku zmieniły się władze Ludowego Klubu Sportowego „Zatorzanka”. Nowym prezesem został Dominik Celej.

Do nowego Zarządu oprócz D. Celeja weszli również: Robert Rospond (wiceprezes), Iwona Chlebicka (skarbnik), Janusz Hajduk (sekretarz), Ryszard Drzyżdżyk (gospodarz obiektu), Dariusz Gancarczyk, Marcin Folga, Daniel Kolec i Artur Miłoń (członkowie Zarządu).

Dotychczasowy Zarząd klubu podał się do dymisji podczas walnego zebrania 5. stycznia.

Nowy prezes jest byłym zawodnikiem „Zatorzanki”. Od kilku lat zajmuje się również pracą z utalentowaną sportowo młodzieżą w klubie. - Chcemy zmienić wizerunek klubu. Chodzi nie tylko o sport, ale oto, co dzieje się wokół klubu. Chcielibyśmy

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

także znaleźć sponsora i dodatkowe źródła finansowania naszej działalności. W klubie mamy świetną piłkarską młodzież. Musimy zrobić wszystko, by nie roztrwonić tego kapitału. Szkolenie młodzieży będzie priorytetem – mówi nowy prezes. - Korzystając z okazji chciałbym już teraz zaprosić do klubu chłopców z rocznika 2001 i młodszych. Starsi też są mile widziani – dodaje prezes.

Przed nowym Zarządem sporo pracy. Seniorzy „Zatorzanki” są w tej chwili na ostatnim miejscu w tabeli i grozi im spadek do B klasy. Wraz z nastaniem nowego Zarządu funkcje trenera objął Marcin Folga.

REKLAMA

F.P.H.U. MASBET

BETONIARNIA LASKOWA (ko³o Zatora) Rury, krêgi betonowe, studnie od Ø 300 mm 2000 mm Kostka brukowa, obrze¿a, a¿ury (uk³adanie, projekty) Beton towarowy i pompa Przepusty, odwodnienia, studnie PCV (rury PCV, drenarskie) ¯eliwo drogowe i ogrodowe (walizy, kratki, korytka) Kruszywo budowlane i drogowe (¿wir, piasek, kliniec, t³uczeñ)

transport, wywrot, hds tel. 603248087 603038793 Tel./fax 33-8412-149 www.masbet.home.pl

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

31

REKLAMA

Wszechstronna edukacja pracowników Banku Spółdzielczego w Zatorze szansą na sukces w biznesie bankowym!

W 2012 r. Bank Spółdzielczy w Zatorze zrealizował projekt szkoleniowy skierowany do personelu placówki. Strategicznym celem projektu było poszerzenie wiedzy i wzmocnienie kompetencji pracowników Banku.

Uczestnikami projektu był cały personel Banku Spółdzielczego w Zatorze zatrudniony w jego małopolskich strukturach organizacyjnych tj. w Centrali Banku w Zatorze i Oddziałach w Oświęcimiu i Przeciszowie.

Dzięki współfinansowaniu przedsięwzięcia ze środków Unii Europejskiej udział w szkoleniach dla

gniętych rezultatów, jednocześnie dbając o dalszy rozwój zawodowy osób zatrudnionych w Banku, w 2012 r. pracownicy uczestniczyli w projekcie Wszechstronna edukacja pracowników Banku Spółdzielczego w Zatorze szansą na sukces w biznesie bankowym .

Tematyka szkoleń obejmowała różne obszary, zapewniające moż-

moduły jak Strategie marketingowe i ich zastosowanie oraz Obsługa arkusza kalkulacyjnego EXCEL. Co więcej, pracownicy Banku ukończyli również kurs języka angielskiego na poziomie zaawansowanym.

Dzięki udziałowi w szkoleniach mam poczucie, że wzmocniłam swój potencjał zawodowy: podniosłam kwalifikacje i zaktualizowałam wiedzę z zakresu branży finansowej – twierdzi Katarzyna Lalik, obecny członek Zarządu BS, która uczestniczyła w projekcie.

Szkolenia pozwoliły mi na poszerzenie wiedzy teoretycznej, a przede wszystkim na rozwój praktycznych umiejętności, co skutecznie wykorzystuję w codziennej pracy z Klientami – deklaruje Izabela Plewniak, Inspektor ds. Obsługi Klientów Instytucjonalnych.

Tematyka szkoleń została tak ustalona, aby nie tylko dostarczyć wiedzy w zakresie finansów i bankowości, ale żeby wzbudzić ciekawość w innych obszarach. W ten sposób możemy się rozwijać intelektualnie i społecznie , a w rezultacie lepiej przygotować ofertę dla Klientów, bo lepiej rozumiemy ich

potrzeby. Mam nadzieję, że Klienci odczuli wzrost jakości obsługi Dodatkowym efektem była integracja pracowników Banku, gdyż część szkoleń była zrealizowana w trybie wyjazdowym – mówi Halina Syska, Prezes Zarządu.

Poprzez udział większości personelu Banku w cyklu szkoleń zrealizowanych w ramach tych projektów udało się wyeliminować niektóre luki kompetencyjne pracowników.

Ma to bezpośrednie przełożenie na podniesienie atrakcyjności i konkurencyjności Banku Spółdzielczego w Zatorze i tym samym wzmocnienie jego pozycji na lokalnym rynku finansowym. – stwierdza Katarzyna Lalik Członek Zarządu ds. handlowych.

Bank Spółdzielczy w Zatorze świadczy wysokiej jakości produkty i usługi bankowe, w tym elektroniczną obsługę rachunków firmowych i kont osób fizycznych, rozliczenia dewizowe, ubezpieczenia życiowe i majątkowe. Ciągle poszerzamy zakres swojej oferty, gdyż rozwijamy się wraz z naszymi Klientami.

liwości poszerzenia wiedzy zawodowej, a także rozwoju osobistego pracowników.

Przeprowadzono cykl szkoleń związanych z uzyskaniem konkretnej wiedzy, którą pracownicy wykorzystują i w przyszłości będą mogli wykorzystać w codziennej pracy jak np. : Kredytowanie osób fizycznych; kredytowanie działalności gospodarczej i rolniczej; Sposoby identyfikowania i ograniczania ryzyka w działalności bankowej – raportowanie; Rachunki bankowe; Rentowność klientów i produktów bankowych; Ochrona danych osobowych. Był też pakiet tzw. szkoleń miękkich, w ramach którego odbyły się : Savior vivre w kontaktach z klientem oraz Skuteczny lider – przywództwo i zarządzanie. Uzupełnienie stanowiły takie Człowiek – najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

był zupełnie bezpłatny, a skorzystało z nich łącznie 30 pracowników wszystkich szczebli.

W 2011 r. Bank po raz pierwszy realizował projekt edukacyjny z udziałem środków unijnych, pod nazwą Doskonalenie wiedzy i umiejętności pracowników Banku Spółdzielczego w Zatorze sposobem na podniesienie konkurencyjności. Za projekt ten Bank Spółdzielczy w Zatorze został uhonorowany Nagrodą Główną w III edycji Konkursu „Kopalnia PO(KL)Mysłów” organizowanego przez Województwo Małopolskie.

Wręczenie nagród miało miejsce w dniu 26 stycznia 2013 r. na uroczystej Gali Noworocznej „Fundusze z kulturą” organizowaną przez Zarząd Województwa Małopolskiego.

Dla zapewnienia ciągłości osią-

32

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

REKLAMA

Obsługa małych i średnich firm w zakresie BHP i P.Poż. tel. 501 042 276

PROMOCJA taniej do 20%

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

33

CO W KULTURZE?

będzie się działo 21. stycznia do 21. lutego „Małopolska Wielu Kultur” - wystawa prac warsztatowych w ramach Festiwalu Małopolska Wielu Kultur, Galeria Szklana ROK 8. lutego „Ogrody Sztuki”, „ABC kompozycji-malujemy martwą naturę” zajęcia artystyczne, Gimnazjum ZSO Zator, ROK, godz.13.30; 10. lutego Spotkanie branżowe, koncert noworoczny, ROK, org.

UM; 11. lutego „Ogrody Sztuki”, „Wiosenne kwiaty- patchwork”, zajęcia artystyczne, Gimnazjum ZSO Zator, ROK, godz.13.30; 11. lutego Batik. Warsztaty plastyczne. Cena: 38 zł za cykl trzech spotkań, ROK, godz. 17.00 11. lutego ”Indie” - Anna Wojtowicz-wspomnienia z podróży po Indiach- spotkanie Uniwersytetu III Wieku, ROK, godz.17.30 12. lutego „ROKmaniacy” - rusza akcja promocyjna projektu kulturalno-animacyjnego skierowanego do dzieci od kl.IV sp i młodzieży gimnazjalnej i starszej, celem będzie stworzenie grupy happenerskiej realizującej m.in. spektakl uliczny, stworzenie zespołu młodych animatorów organizujących przedsięwzięcia kulturalne, poruszanie się w wielu dziedzinach sztuki – zapraszamy każdy może znaleźć COŚ dla siebie, koordynator projektu Katarzyna Szybisty- aktor, animator Teatru Japa z Krakowa 14. lutego „Walentynkowy wieczór filmowy z niespodzianką”, ROK, godz.20.00, wstęp wolny 15. lutego „Przestrzenie sztuki – warsztaty plastyczne, ROK, godz.16.00 18. lutego Batik cz II. Warsztaty plastyczne. ROK, godz. 17.00 21. lutego „Borelioza – przyczyny i skutki”- prelekcja,Magdalena Opidowicz z Powiatowego Zespołu Doradztwa Rolniczego w Wadowicach- spotkanie Uniwersytetu III Wieku, ROK, godz.17.30 24. lutego Finał Festiwalu Małopolska Wielu Kultur, promocja publikacji i prezentacji podsumowującej projekt, 34

spotkanie podsumowujące i wykład wraz z prezentacją multimedialną „Małopolska Wielu Kultur” ; 25. lutego „Ogrody Sztuki”, „Frotażowe krajobrazy”zajęcia artystyczne, Gimnazjum ZSO Zator, ROK, godz.13.30; 25. lutego Batik cz III. Warsztaty plastyczne. ROK, godz. 17.00 ZAJĘCIA STAŁE WG HARMONOGRAMU 4. marca Recital kabaretowy Artura Andrusa, ROK, godz.

19.00, cena biletu w przedsprzedaży 45 zł, w dniu koncertu 50 zł Dom Ludowy w Graboszycach 5. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne, „Gdzie kończy się niebo?” , godz.14.00; 7. lutego Zajęcia świetlicowe-komputerowe, , godz.14.00; 12. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne,” „Śladami białego królika” , godz.14.00; 14. lutego Zajęcia świetlicowe-komputerowe, , godz.14.00; 19. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne, „Ze starej fotografi- rodzinne portfolio- kolaż” , godz.14.00; 21. lutego Zajęcia świetlicowe-komputerowe, , godz.14.00; 26. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne, „Śladami wielkich malarzy” , godz.14.00; 28. lutego Zajęcia świetlicowe-komputerowe, , godz.14.00; Dom Ludowy w Palczowicach 5. lutego „Plastyczne organizery”, zajęcia świetlicowe-plastyczne, , godz.15.00; 12. lutego „Walentynkowe doniczki”, zajęcia świetlicowe-plastyczne, , godz.15.00; 19. lutego „Wełniane miseczki”, zajęcia świetlicowe-plastyczne, , godz.15.00; 26. lutego „Obrazki 3D”, zajęcia świetlicowe-plastyczne, , godz.15.00; Dom Ludowy w Podolszu 5. lutego „Akademia muzyki”, zajęcia świetlicowe-muzyczne, , godz.15.00; 7. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne, „Decoupage na zimę” , godz.15.00; 12. lutego „Akademia muzyki”, zajęcia świetlicowe-muzyczne, , godz.15.00;

14. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne, „ Walentynkowe rytmy” , godz.15.00; 19. lutego „Akademia muzyki”, zajęcia świetlicowe-muzyczne, , godz.15.00; 21. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne, „Mrozowe widokimalujemy na szkle” , godz.15.00; 26. lutego „Akademia muzyki”, zajęcia świetlicowe-muzyczne, , godz.15.00; 28. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne, „Batikowe przestrzenie plastyki” , godz.15.00;

Dom Ludowy w Rudzach 4. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne, „Ślady na śniegutropimy zimowe zwierzęta”, godz.15.00; 11. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne, „Wędrówki po krainie bajek” , godz.15.00; 18. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne, „W pracowni ceramicznej” , godz.15.00; 25. lutego Zajęcia świetlicowe-plastyczne, „Na końcu i na początku-sznutkowe przeplatanki”, godz.15.00;

Pracowało się?

Trzeba wystąpić!

Uczestnicy zajęć prowadzonych w Regionalnym Ośrodku Kultury prezentowali zdobyte umiejętności przed swoimi rodzinami, przyjaciółmi, znajomymi.

Orkiestra na koniec Na koniec tegorocznego kolędowania zagrała Zatorska Orkiestra Dęta. 27. stycznia, po sumie, w zatorskim kościele parafialnym usłyszeliśmy kolędy w nowych, ciekawych aranżacjach. Wraz z orkiestrą śpiewali soliści: Wioletta Stańczyk i Ferdynand Sajdak, a także panie z Zespołu Śpiewaczego „Podolszanka”.

Życie Zatora / styczeń - luty 2013

Małopolskie kolędowanie z zespołem KRYWAŃ

Koncert muzyki dawnej w kościółku w Graboszycach...

...i w Palczowicach

BANK SPÓŁDZIELCZY W ZATORZE Chcesz zabezpieczyć sytuację finansową Swojej rodziny na wypadek: - śmierci, - ciężkiej choroby, - uszczerbku na zdrowiu, - pobytu w szpitalu, albo uzyskać wsparcie finansowe z okazji narodzin dziecka lub utraty bliskiej osoby?

ZAPYTAJ DORADCĘ I SKORZYSTAJ Z NASZEJ OFERTY www.bszator.pl