Onze werkwijze: ‘Een zinvolle daginvulling is meer dan alleen bezig zijn’
COLOFON
Redactie
Ester Huizenga en Ria Omniczynski
Teksten
Jelke de Boer, Nina Reitsma en Ria Omniczynski
Vormgeving
De Bey communicatie en vormgeving
Druk
Van der Eems
Eenmalige uitgave
02 Iedereen doet mee
04 Actief meedoen, leren & ontwikkelen
06 Praktijkverhalen
08 Leren in de praktijk
10 Meedoen in de maatschappij: werken bij bedrijven in de buurt
12 ‘Door het werk is Willem zekerder geworden, je ziet hem groeien’
14 Samen werken aan groei
15 Bouwen aan kansen voor cliënten
16 Neem een kijkje op onze social media! 12
VOORWOORD
Iedereen doet mee
Werk en dagbesteding is voor ons meer dan het invullen van de dag. Het gaat om meedoen, erbij horen en iets kunnen bijdragen. Iedereen verdient een plek in de maatschappij. Daarom kijken we samen met cliënten naar wat zij willen, kunnen en nodig hebben.
We vinden het belangrijk dat cliënten zo veel mogelijk zelf keuzes maken. Over hun dag, hun werk en hun ontwikkeling. Dit noemen we eigen regie. Tegelijk zorgen we voor passende begeleiding en maatwerk. Want iedereen is anders. Samen kijken we wat past bij iemands leven, tempo en mogelijkheden.
Ook werken we aan meer kansen om mee te doen in de samenleving. Bijvoorbeeld door samen te werken met bedrijven en organisaties. Zo helpen we cliënten om stappen te zetten en actief mee te doen in de samenleving. Daarnaast experimenteren we met nieuwe manieren om cliënten meer regie te geven, zoals een vacaturebank waarin werk- en dagbestedingsplekken overzichtelijk en in begrijpelijke taal worden aangeboden.
In dit magazine lees je hoe we invulling geven aan werk en dagbesteding binnen Alliade. Wat onze visie is, hoe we leren en ontwikkelen vormgeven en hoe we samenwerken met bedrijven. Maar je leest vooral verhalen uit de praktijk. Verhalen van cliënten, familie en begeleiders die laten zien wat werk en dagbesteding voor hen in het dagelijks leven betekent.
Hartelijke groet,
Oedo Zwart Directeur
Actief meedoen, leren & ontwikkelen
Werk en dagbesteding gaat om mensen ontmoeten, iets kunnen bijdragen en je verder ontwikkelen. Bij Alliade geloven we dat iedereen mee kan doen in de maatschappij. Het uitgangspunt: zorgen voor een zinvolle en geschikte daginvulling voor iedereen met volop ruimte voor ontwikkeling en participatie.
Meedoen is de basis
Van betekenis zijn, ergens bij horen en onderdeel zijn van een groep heeft grote invloed op hoe iemand zich voelt. Het geeft structuur, zelfvertrouwen en het gevoel dat je ertoe doet. Binnen Alliade staat meedoen centraal. Iedereen krijgt de kans om een rol te hebben die bij hem of haar past. Dat kan op een werk- en dagbestedingslocatie van Alliade, maar ook daarbuiten. We werken actief samen met bedrijven en de gemeenschap, zodat cliënten ook midden in de samenleving kunnen meedoen. En of iemand nu in een groep werkt, zelfstandig taken uitvoert of bijdraagt op een werkplek buiten
Alliade: het gaat er niet om hóe iemand meedoet, maar dát iemand meedoet.
Leren in de praktijk
Binnen werk en dagbesteding speelt leren een belangrijke rol. We gaan ervan uit dat iedereen kan leren, op zijn of haar eigen tempo en op een manier
die past bij de mogelijkheden. Dat zie je terug in een breed aanbod aan werk en activiteiten, waarin mensen stappen kunnen zetten. Om daar structuur in aan te brengen, werken we met leerlijnen. Deze geven richting aan wat iemand leert en maken het mogelijk om doelgericht te werken aan vaardigheden.
We vinden het belangrijk dat iedereen de kans krijgt om te leren. Daarbij hoort ook dat iets niet in één keer lukt. Door te proberen en fouten te maken, groeien mensen. Daarom zorgen we voor een veilige omgeving.
Blijven ontwikkelen
Door te werken aan vaardigheden en te leren van dagelijkse ervaringen, ontwikkelen cliënten zich stap voor stap. Wat iemand leert, wordt zoveel mogelijk toegepast in het dagelijks leven: thuis, op de woonlocatie of op het werk. Op die manier krijgt leren direct betekenis. Groei kan voor de één
een stap zijn richting (on)betaald werk of een opleiding, terwijl die voor een ander juist zit in kleinere stappen, zoals het vergroten van vaardigheden of zelfstandigheid. Eigen regie speelt hierin een belangrijke rol. We vinden het belangrijk dat cliënten zelf actief meedenken en meebeslissen over wat zij willen en kunnen leren. Hun interesses, wensen en mogelijkheden vormen daarbij het uitgangspunt. Medewerkers ondersteunen en coachen cliënten om hun talenten in te zetten. De focus ligt daarbij niet alleen op wat iemand doet, maar vooral op wat het oplevert: een gevoel van betekenis, plezier in de dag en erbij horen.
Plek voor iedereen
Met deze aanpak biedt Alliade werk en dagbesteding die uitnodigt om mee te doen en ruimte biedt om te groeien. Zo ontstaat een plek waar iedereen kan deelnemen, zich kan ontwikkelen en met plezier een zinvolle dag beleeft. Tegelijk draagt het werk bij aan de lokale gemeenschap en het bedrijfsleven.
We werken actief met bedrijven en de gemeenschap
PRAKTIJKVERHALEN
Of het nu gaat om iets nieuws leren of doorgroeien naar (on)betaald werk: iedere stap vooruit telt. Met de juiste begeleiding en kansen groeien cliënten in hun werk én in zelfvertrouwen. In deze verhalen lees je hoe Ger en Hessel ieder op hun eigen manier hun talenten ontdekken en groeien.
Stap voor stap
dichter bij zijn droom
Ger wilde graag verder leren. Na jaren werken op dezelfde plek voelde hij dat het tijd was voor een volgende stap. En dat bracht hem uiteindelijk naar de keuken van SC Cambuur, via werk- en dagbestedingslocatie De Voorzet in Leeuwarden.
Dat werken in de horeca bij hem past, ontdekte Ger al eerder. Hij deed vrijwilligerswerk bij de stadskantine in Leeuwarden, een plek waar bewoners uit de buurt betaalbaar kunnen eten. ‘Ik merkte dat ik koken leuk vond en er rustig van werd.’ Maar Ger wilde meer. Daarom besloot hij bij Firda de horecaopleiding mbo-niveau 1 te volgen.
Leren door te doen
Op school leerde Ger vooral in de praktijk. Met begeleiding van docenten leerde hij nieuwe vaardigheden. Het behalen van zijn diploma was een belangrijk moment. Voor Ger voelde het als een bevestiging: hij kon dit. En misschien nog wel belangrijker, hij durfde nieuwe doelen te stellen.
Van leren naar werken
De droom van Ger was om te koken voor spelers van Cambuur. Via werk- en dagbestedingslocatie De Voorzet werd die droom werkelijkheid. Eerst liep hij mee in de keuken van Cambuur. Daarbij werd hij gecoacht door de begeleiders. Inmiddels maakt hij zelfstandig het ontbijt én de lunch voor spelers en trainers klaar. De waardering die ik krijg van de spelers en trainers is geweldig. Als ik wat breng, roepen ze: “Hé chef!’’. Dat is een werelds gevoel’. Ger weet hoe belangrijk kansen zijn. Daarom raakt het hem als bedrijven niet altijd openstaan voor mensen met een verstandelijke beperking. ‘Als niemand je een kans geeft, dan kun je ook niet laten zien wat je kunt.’ Zijn nieuwe droom is om anderen daarbij te helpen.
Hessel zijn route naar een betaalde baan
De ochtend begint vroeg voor Hessel. Zijn werk brengt hem door het hele land.
In beschermende kleding komt hij op plekken waar anderen niet zomaar komen. ‘Het lijkt spannend, maar je leert hoe je veilig werkt’, zegt hij.
Maar hoe is Hessel eigenlijk op deze plek beland? Na school begon hij met werk en dagbesteding. Al snel was hij toe aan meer uitdaging en ging hij aan de slag bij een autogarage. ‘Auto’s en motoren vind ik mooi.’
Daarna volgde een baan bij een demontagebedrijf.
Leren en groeien
Omdat Hessel niet bij het demontagebedrijf kon blijven, maakte hij de overstap naar Acquisitie & Distributie in Grou, opnieuw een werk- en dagbestedingslocatie van Alliade. Hier kon hij in de tussentijd gericht aan de slag met zijn doelen op de werkvloer. ‘Ik heb daar geleerd om op tijd te komen, mijn werk goed te doen en hulp te vragen.’ Hij behaalde er zijn heftruckcertificaat en ontdekte wat hij het liefst doet: onderweg zijn.
Met behulp van begeleiding vanuit wonen, werk en dagbesteding en jobcoaching groeide Hessel stap voor stap verder. Door deze samenwerking, waarbij ieder vanuit zijn eigen rol en expertise bijdroeg, kreeg hij zowel de
structuur als het vertrouwen om zich optimaal te ontwikkelen en stappen te zetten richting een betaalde baan.
De sprong naar betaald werk Een vriend vertelde Hessel over Wenau, een industrieel reinigingsbedrijf. ‘Ik dacht: ik bel ze gewoon.’
Na een succesvolle proefperiode volgde een contract. ‘Daar ben ik best trots op. Het is niet altijd makkelijk, de cursussen en alles wat je moet leren, maar ik doe het toch maar.’ In zijn werk komt Hessel op allerlei locaties. ‘Ik kijk soms echt mijn ogen uit.’
Hessel krijgt begeleiding van een jobcoach van BaanPlus. ‘Soms weet ik even niet wat ik met een situatie aan moet, dan kan ik altijd om advies vragen. Heel fijn.’
Blik vooruit
‘Mijn droom is om op de vrachtwagen te rijden. Lekker op pad zijn en wat van de wereld zien.’ Bij zijn huidige werk liggen daar ook kansen voor en als hij zich zo blijft ontwikkelen, komt die droom steeds dichterbij.
Leren in de praktijk
Een zinvolle daginvulling is meer dan alleen bezig zijn. Het gaat om mensen ontmoeten, iets kunnen bijdragen en de kans krijgen om te blijven leren. Daar is binnen werk en dagbesteding veel aandacht voor. In dit artikel laten we zien hoe we leren en ontwikkelen vormgeven.
Leren met leerlijnen
Bij Alliade werken we met leerlijnen: praktische leertrajecten waarin cliënten stap voor stap vaardigheden ontwikkelen binnen een bepaald vakgebied. We leren vooral in de praktijk. Daarbij is aandacht voor zowel algemene werknemersvaardigheden, zoals samenwerken en afspraken nakomen, als voor specifieke vakvaardigheden. Een leerlijn wordt altijd afgestemd op de persoonlijke situatie en leerdoelen van de cliënt.
Er zijn negen leerlijnen, passend bij verschillende soorten werk, zoals groen, horeca, facilitair en logistiek. Binnen een leerlijn horeca kunnen cliënten bijvoorbeeld oefenen met het voorbereiden van werkruimten, het klaarmaken van eenvoudige maaltijden, het bedienen van gasten en het schoon en veilig houden van de werkomgeving. De leerlijnen sluiten aan op de wensen van cliënten én op sectoren waar kansen liggen. Zo werken cliënten gericht aan hun ontwikkeling en doen zij ervaring op die waardevol is voor de toekomst.
Aan de slag met leermiddelen
Om het leren te ondersteunen, maken onze begeleiders gebruik van verschillende leermiddelen. Zo starten we bij iedere cliënt met een nulmeting, waarin we samen kijken naar de algemene werknemersvaardigheden. Daarmee wordt inzichtelijk wat iemand al kan en waar iemand aan wil werken. Op basis daarvan worden doelen bepaald. Met werkplannen, werkopdrachten, leskaarten en praktische instructiekaarten krijgen cliënten duidelijke uitleg en houvast tijdens het werk en de activiteiten van de dag.
De participatieladder
Om zicht te houden op iemands ontwikkeling en deelname aan de maatschappij, werken we met de participatieladder. Dit is een hulpmiddel dat inzicht geeft in hoe iemand meedoet en welke stappen in ontwikkeling mogelijk zijn. De participatieladder bestaat uit zes treden, van het opbouwen van sociale contacten tot volledig zelfstandig werken. Per trede kijken we niet alleen naar het niveau van deelname, maar ook naar de
bijpassende begeleidingsbehoefte. Het helpt begeleiders om de ondersteuning goed af te stemmen en om samen met de cliënt gericht te werken aan meer zelfstandigheid, eigen regie en maatschappelijke deelname.
Ontwikkeling betekent niet alleen dat iemand een stap hoger op de ladder zet. Ook binnen een trede kan iemand groeien, bijvoorbeeld door nieuwe vaardigheden te leren of ander werk uit te proberen. Het belangrijkste is dat iemand zich blijft ontwikkelen op een manier die past en helpt om mee te doen.
Dit zijn onze leerlijnen:
1. Kunst & ambachten
2. Dier
3. Facilitair
4. Groen
5. Horeca
6. Productie & verpakken
Meer weten over de leerlijnen en de mogelijkheden binnen werk en dagbesteding? Kijk op www.alliade.nl/ werk-en-dagbesteding of scan de QR-code.
7. Logistiek
8. Winkel
9. Zorg & welzijn
Meedoen in de maatschappij:
werken bij bedrijven in de buurt
Steeds meer cliënten werken of hebben dagbesteding bij bedrijven in Friesland. Daar doen ze mee in een ‘gewoon’ team, met begeleiding. Dat geeft kansen om te leren én vooral: om erbij te horen.
Werken op een echte werkplek Cliënten werken bij verschillende bedrijven in Friesland, zoals Donker Groen, Jumbo, Welkoop en Kruidvat. Dat zijn echte werkplekken, waar zij meedraaien in een team en werkzaamheden doen. Samen kijken we wat iemand al kan en wat iemand nog wil leren. Begeleiding blijft altijd betrokken. Soms dichtbij, soms op afstand. Zo is er ruimte om zelf dingen te doen, maar met hulp als dat nodig is. Veel cliënten vinden het fijn om bij een bedrijf te werken. Ze zijn onderdeel van een bedrijf dat anderen kennen. Dit geeft een gevoel van trots en erkenning. Cliënten merken dat hun werk ertoe doet en dat ze iets bijdragen. Dat maakt het extra waardevol.
Leren en een volgende stap zetten
Voor sommige cliënten is werken bij een bedrijf een volgende stap na dagbesteding bij één van de locaties van Alliade. Anderen beginnen hier meteen. Het pad is voor iedereen anders. Sommige cliënten werken begeleid en blijven dat doen. Anderen
groeien door, bijvoorbeeld naar een betaalde baan met ondersteuning van een jobcoach van BaanPlus. Doorgroeien is geen doel op zich. Iedere cliënt heeft een eigen toekomstperspectief. Het gaat om leren, oefenen en zelfvertrouwen krijgen. Elke stap telt dubbelop. Uiteindelijk draait het om één ding: cliënten die in hun kracht staan.
Wat betekent dit voor bedrijven
Het werken met cliënten is ook waardevol voor bedrijven. Cliënten doen echt werk en kunnen daarmee helpen bij het oplossen van personeelstekorten. Ze zijn vaak gemotiveerd. Daarnaast dragen bedrijven bij aan een inclusieve samenleving, waarin iedereen de kans krijgt om mee te doen.
Kansen creëren
Samen met bedrijven in de regio zoeken we naar passende werkplekken voor cliënten. Om dit mogelijk te maken, blijven we samen werken aan het verlagen van drempels.
Filiaalmanager Jumbo Kooistra: Wij vinden het geweldig dat cliënten onderdeel zijn van ons team in de Jumbo. Je ziet écht dat ze twee bekende gezichten zijn in onze winkel. Vaste klanten maken vaak een praatje met ze.
‘Door het werk is Willem zekerder geworden, je ziet hem groeien’
Vraag Willem wat hij het mooiste vindt aan zijn werk en hij hoeft niet lang na te denken. ‘Het resultaat,’ zegt hij. ‘Dat het er daarna netjes uitziet.’ Willem werkt op de kinderboerderij in Sneek. Hij snoeit, maait en doet onderhoud. Dat dit werk bij hem past, wist hij eigenlijk al langer. Tijdens een vakantie in Canada ontdekte hij hoe fijn buiten werken is. In het groen bezig zijn, met je handen.
‘Tijdens de autorit naar onze eerste gezamenlijke klus begon hij meteen te vertellen. Zijn openheid zorgde gelijk voor een band.’
Van hark tot kettingzaag
Willem volgt de leerlijn groen, waarin hij stap voor stap leert wat groenwerk inhoudt. ‘Ik begon op de kinderboerderij met kleine klusjes: harken, opruimen, eenvoudig onderhoud. Daarna kwam er steeds meer bij,’ vertelt hij. Inmiddels werkt hij met machines en heeft hij certificaten gehaald voor het werken met een bosmaaier en een kettingzaag. ‘Je ziet hem groeien in wat hij kan,’ zegt Sieta, zijn moeder. ‘Steeds een stapje erbij.’
De papegaai op zijn schouder ‘Willem was vroeger erg gesloten,’ vertelt zijn moeder. ‘Als iets moeilijk werd, liep hij vaak weg.’ Ze denkt terug aan een moment op de kinderboerderij, een paar jaar geleden. ‘Hij liep met een papegaai op zijn schouder van de ene kant van het terrein naar de andere. Bezoekers kwamen kijken en stelden vragen. Hij kon niet zomaar doorlopen, hij moest wel blijven staan en reageren.’ Daar leerde Willem iets belangrijks: contact maken met mensen. ‘Hij begon kleine gesprekjes te voeren en ontdekte dat hij dat gewoon kon,’ zegt zijn moeder. ‘Vanaf dat moment zag ik hem veranderen.’
Voor haar hangt dat sterk samen met zijn werk. ‘Hij heeft hier geleerd om te communiceren en zichzelf te laten zien. Die vaardigheid heeft hem ook geholpen om deze volgende stap te zetten.’
Een nieuwe stap naar onbetaald werk Sinds kort werkt Willem één dag per week bij Donker Groen, een hoveniersbedrijf. Het is onbetaald werk en een mooie volgende stap in zijn ontwikkeling. Hij gaat mee op pad met twee collega’s. ‘Tijdens de autorit naar onze eerste gezamenlijke klus begon hij meteen te vertellen. Over Canada. Over waarom werken in het groen hem zo aanspreekt,’ vertelt Robert van Donker Groen. ‘Zijn openheid zorgde gelijk voor een band.’
Bij Donker Groen leert Willem een hoop nieuwe dingen: werken in tuinen, planten herkennen, een juiste houding aannemen en nog veel meer. Er wordt hard gewerkt, maar ook gelachen. Zijn collega’s ontdekten zelfs iets opvallends: ‘Willem kan met een heggenschaar zowel links als rechts werken,’ zegt Robert. ‘Dat zie je bijna nooit!’
Trots
Wat Willem leert, neemt hij mee. In zijn werk, maar ook in hoe hij zich ontwikkelt als persoon. Zijn moeder ziet het elke week terug. ‘Door het werk is Willem zekerder geworden,’ zegt ze. ‘En hij is er zo gelukkig. Dat maakt mij nog het meest trots.’
INTERVIEW
Samen werken aan groei
Margriet Metzlar werkt al jaren in de zorg als begeleider en merkt hoe haar rol is veranderd. Waar het vroeger vaak ging om ‘zorgen voor’, draait het nu veel meer om samen doen en begeleiden bij ontwikkeling. ‘Je kijkt samen met een cliënt: wat wil je leren en wat past bij jou? En hoe kunnen we daar stap voor stap naartoe werken?’
In haar werk brengt ze ook haar eigen passie mee. Margriet heeft een achtergrond in het groen en werkt nu bij werk- en dagbestedingslocatie Passiflora, een kwekerij. ‘Als je zelf enthousiast bent, werkt dat aanstekelijk,’ vertelt ze. Dat helpt cliënten om in beweging te komen én nieuwe dingen te proberen.
Stap voor stap begeleidt ze cliënten in hun ontwikkeling. Dat begint vaak klein. Iemand die wil leren werken achter de kassa of voorzichtig start met nieuwe taken buiten. ‘Soms zeggen cliënten dat ze iets niet willen of kunnen, terwijl ik denk: je kunt dit wel.’ Door samen te oefenen en het in kleine stappen op te bouwen, groeit het vertrouwen.
Een belangrijk hulpmiddel daarbij is het meetinstrument algemene werknemersvaardigheden. Dit instrument wordt bij de start van een leertraject ingevuld en daarna periodiek herhaald om de voortgang zichtbaar te maken. Samen met de cliënt kijkt de begeleider naar wat iemand al kan en waar nog ontwikkeling mogelijk is, met speciale aandacht voor de mate van begeleiding die nodig is. Zo ondersteunt het instrument ook de beweging van begeleiden naar coachen. ‘Soms pak je het formulier erbij en zie je: iemand kan meer of juist minder dan je dacht.’ Zo worden doelen duidelijker en beter afgestemd op de cliënt.
Het mooiste vindt Margriet de groei die ze ziet. ‘Als iets lukt, zijn cliënten trots. Dat geeft mij ook een goed gevoel.’ Samen ontdekken we wat mogelijk is, stap voor stap.
VOORUITBLIK
Bouwen aan kansen voor cliënten
Bij Alliade kijken we continu hoe we cliënten kunnen helpen om te leren, zich te ontwikkelen en mee te doen in de maatschappij. We kijken samen naar wat goed gaat, wat nog ontbreekt en wat beter kan. Ook de komende tijd zetten we hierin stappen.
Erkenning van ontwikkeling
Eén van de stappen die we zetten, is het verder ontwikkelen van de leerlijnen en ons aanbod. We onderzoeken de mogelijkheden voor certificeren. Daarmee maken we zichtbaar wat cliënten leren en welke vaardigheden zij ontwikkelen. Voor cliënten betekent dit dat hun groei wordt erkend, ook buiten Alliade. Dat kan helpen bij vervolgstappen en het vergroot kansen op de arbeidsmarkt. Om dit goed te doen, maken we gebruik van de kennis van andere organisaties en de brancheorganisatie en werken we samen met onderwijsinstellingen.
Nieuwe samenwerkingen
De samenwerking met bedrijven en werkgevers in de regio blijft een belangrijk onderdeel van ons werk. We blijven actief zoeken naar nieuwe samenwerkingen én bouwen verder aan bestaande contacten. Ook binnen Alliade kijken we naar mogelijkheden om cliënten in te zetten ter ondersteuning van de zorg. Zo zorgen we voor werkplekken waar cliënten ervaring opdoen, onderdeel zijn van een team én werk doen dat ertoe doet.
Eerst de basis: de nieuwe werkwijze
Tegelijk ligt de focus op het goed invoeren van de nieuwe werkwijze in de dagelijkse praktijk. Medewerkers worden hierbij begeleid en geschoold. Aantoonbaar ontwikkelgericht begeleiden staat centraal. We werken samen met cliënten aan duidelijke doelen en maken ontwikkeling zichtbaar. Dit vraagt om een andere mindset: meer kijken naar mogelijkheden en eigen regie en minder vanuit zorg denken. Medewerkers worden naast scholing ook geïnspireerd met goede voorbeelden en we zoeken actief de samenwerking in de regio op. Zo krijgt leren en ontwikkelen een vaste plek in het dagelijks werk.
Neem een kijkje op onze social media!
Smaakt dit magazine naar meer? Op de socialmediakanalen van Alliade delen we wat er speelt in de praktijk. Binnen werk en dagbesteding én in andere onderdelen van de zorg.
Een kijkje bij
Wurk & Wille
Op deze locatie maken cliënten de mooiste producten, van vogelhuisjes tot handgemaakte tassen, die hun weg vinden naar verschillende winkels en daar ook echt worden verkocht.
Volg jij ons al?
Facebook: Alliade
Instagram: @alliade_online
LinkedIn: Alliade
Leren in het groen Oranje boven!
Cliënten van Alliade op Kinderboerderij Doniastate volgden een bosmaaiertraining en gingen praktisch aan de slag met veilig werken, afstellen en onderhoud.
Cliënten van Industriecentrum Dokkum vouwden doosjes voor het W.A. van Buren -verzamelbiljet, genoemd naar de schuilnaam van Willem -Alexander tijdens de Elfstedentocht van 1986. Een unieke Friese opdracht!
