Яшил технологиялар ва иқлимга оид ахборот: расмли қўлланма
Яшил технологиялар ва иқлимга оид ахборот: расмли қўлланма © 2019, Марказий Осиёнинг минтақавий экологик маркази Ушбу қўлланма манбаси кўрсатилгани ҳолда таълим мақсадида ёки нотижорий мақсадлар учун тўлиқ ёки қисман фойдаланилиши мумкин. Қуйидагиларга миннатдорлик билдирамиз Жаҳон банкининг Халқаро ривожланиш уюшмаси (ХРУ) томонидан молиялаштириладиган Иқлим ўзгаришига мослашиш ва Орол денгизи ҳавзасида унинг оқибатларини юмшатиш бўйича дастурга (CAMP4ASB) миннатдорлик билдирамиз. Ушбу дастур Марказий Осиёда иқлим ўзгариши бўйича усуллар, ёндашувлар ва қарор қабул қилиш учун воситаларни ишлаб чиқиш жараёнига кўмаклашади. Изоҳ Келтирилган барча ахборотлар иллюстрация характерига эга. Тузувчилар нашрга одатдаги сюжетларни ва Марказий Осиёда қўлланиладиган энг қизиқарли технологияларни киритишга ҳаракат қилган. Бу ноаниқликлар йўқлигини кафолатламайди, бошқача шарҳлар ва фикрларни истисно этмайди. Муаллифлар ушбу нашрга қўшимчалар учун миннатдор бўлади. Марказий Осиё минтақавий экологик марказида CAMP4ASB лойиҳаси бўйича умумий бошқарувни қуйидаги шахслар амалга оширади: Зафар Махмудов (ижрочи директор), Ирина Бекмирзаева (дастур раҳбари) Иштирок этувчилар: Ирина Бубенко, Жанна Бабагалиева, Салтанат Жакенова, Айгерим Абдужапарова, Светлана Долгих, Эмилия Новикова Нашрда Марказий Осиёда барқарор ривожланиш экспертлари тармоғининг (www.nesdca.kz) яшил технологияларидан намуналар, Марказий Осиёнинг минтақавий экологик маркази ва Жаҳон метеорологик ташкилоти (www.wmo.int) материаллари келтирилган.
Қўлланма нашрга “Зой” экологик тармоғи томонидан тайёрланган, Женева
Рассом: Руслан Валитов Концепция: Виктор Новиков, Фируза Илларионова Матн муҳаррирлари: Марина Денисова (рус версияси) ва Джефф Хьюз (инглизча версияси) Безаш: Ярослав Тартиков
Мундарижа Яшил технологиялар
Иссиқхона...........................................................................................................................................................................................................4 Уйнинг ташқидеворини иситиш....................................................................................................................................................................................................5 Хўжалик эҳтиёжлари учун ёмғир сувини йиғиш...................................................................................................................................................................6 Томчилатиб суғориш.......................................................................................................................................................................................................................7 Қуёшли пиширгич ва қуёшли қуритгич......................................................................................................................................................................................8 Қуёшли сув иситгич........................................................................................................................................................................................................................9 Компост тайёрлаш учун пластик бочкадан ясалган идиш............................................................................................................................................10 Энергияни тежовчи иситгич.......................................................................................................................................................................................................11 Агроўрмончилик............................................................................................................................................................................................................................12 Писта етиштириш..........................................................................................................................................................................................................................13 Яшил энергия оммага..................................................................................................................................................................................................................14 Чиқиндилар – бу ҳам даромад! ...................................................................................................................................................................................................15
Иқлимга оид ахборот
Табиий офатларга юзма-юз: сув тошқини ...........................................................................................................................................................................16 Табиий офатларга юзма юз: қум бўрони .............................................................................................................................................................................17 Ўтиб бўлмас йўл. Йўллардаги қор уюмлари ...........................................................................................................................................................................18 Жазирама!......................................................................................................................................................................................................................19 Бир отанинг учта ўғли бор. Уй қуриш......................................................................................................................................................................................20 Бундан осони борми! Иссиқхонани режалаштириш.........................................................................................................................................................21 “Огоҳлантирилган бўлсанг, демак тайёрсан”. Чорвани боқиш......................................................................................................................................22 Ишонсамми-ишонмасамми! Серсувлик ва суғориш тахмини .........................................................................................................................................24 Ишонсамми-ишонмасамми! Агрометеорологик хизмат кўрсатиш .................................................................................................................................25 Мазза қилиб дам олдик! Аммо ҳамма эмас. Қишки спорт туризми..............................................................................................................................26 Мазза қилиб дам олдик! Аммо ҳамма эмас. Чўмилиш мавсуми......................................................................................................................................27 Нафас олиш мумкинми? Ҳавонинг сифати..............................................................................................................................................................................28 Ичиш мумкинми? Сувнинг сифати..........................................................................................................................................................................................29 Иқлим ва тарих босқичлари....................................................................................................................................................................................................30 Кулги билан ғамгин мавзуда ...................................................................................................................................................................................................31
4
Иссиқхона 2. Иссиқхонанинг каркаси ўрнатилади
1. Иссиқхона учун текис ер майдони
3. Каркас устига полиэтилен пленка тортилади
Иссиқхона самараси
Саноат иссиқхонаси Саноат иссиқхонаси Кувурлар Туман ҳосил қилувчилар
Компост ва қаламчалар учун ёғоч қутилар
Шохлардан ясалган ёйлар устига полиэтилен пленка тортилган
Томорқа ёки саноат иссиқхоналари ўсимликларни ноқулай об-ҳаво шароитларидан асрайди ва йил давомида ҳосил
етиштиришга имкон беради
5
Уйнинг ташқи деворини иситиш 1. Деворни текислаймиз.
4. Материалга елим суртилади ёки бошқа турдаги мустаҳкамловчи воситалар қўлланилади.
кўча
2. Грунтовка қиламиз.
5. Материал монтаж қилинади.
3. Термоизоляция учун материал (маъданли пахта ёки бошқа)
6. Деворларга мустаҳкам бўлиши учун қўшимча маҳкамловчи воситалар ўрнатилади.
хона иссиқлик
иссиқликни сақловчи материал
7. Иситилган уйнинг девори.
ҳароратнинг ўзгариши
совуқлик
Турар жойларнинг ташқи деворларини иситиш, иссиқлик ва энергия сарф килишни қисқартиради ва иссиқлик учун тўлов харажатларини баъзан 2 баравар камайтириш имконини беради. Бундан ташқари, ҳавога иссиқҳона газлари ва ифлослантирувчи моддалар камроқ чиқарилади
6
Хўжалик эҳтиёжлари учун ёмғир сувини йиғиш 1. Бочка
Шунингдек, пастки қисмида жўмрак ўрнатилган бочкадан ҳам фойдаланиш мумкин.
2. Бочкага тарнов ўрнатилади
3. Тарновли бочка ғиштдан терилган асосга ўрнатилади.
4. Тарнов остида бошқа идишлар қўйилади.
Ёмғир сувини йиғиш қурғоқчилик иқлим шароитида сув захирасини яратиш имконини беради
7
Томчилатиб суғориш
2. Тешик қилинади.
3. Тешикка найча (ручканинг бўш стержени) ўрнатилади.
Сув тўғридан тўғри суғориладиган экиннинг илдиз тизимига бориб тушади.
5. Ёпкич 4. Найчада кичик тешикча қилинади.
1. Пластик идиш. Томчилатиб суғориш учун мураккаброқ қурилма
Насос Тиндиргич ховуз
Босим датчиги
Фильтр Сувни йиғувчи идиш
Старт-коннектор Фильтр
Суюқ ўғит учун идиш
Ювиш клапани Томчилатиш шланги Якуний ёпкич
Суғориш учун сарфланадиган сув ҳажми, анъанавий суғориш усулларига нисбатан сезарли даражада камаяди, баъзан 2 баравар ва ҳосилдорлик ортади
8
Қуёшли пишир ғ ич ва қуёшли қуритгич 1. Ёғоч қути
2. Темир киритма. Қора рангга бўялади. 5. Ойнали қопқоқни созлаш учунтахта чўпи.
3. Икки қават ойнали очиладиган ёғоч қути.
Қуёшли пишир ғ ични ишлаш тамойили
4. Ойнали қопқоқ
Қуёшли қуритгични ишлаш тамойили
ҚУРУҚ МЕВАЛАР
Таом пишириш ва қуритилган меваларни тайёрлаш учун харажатларни камайтириш
9
Қуёшли сув иситгич
1. Ёғоч қути ва қурилмани мустаҳкамлаш учун тўсиқлар
3. Мисли қувурлар панжарасини мисли асосга пайванд қилиш
Сув иситгичнинг ишлаш тамойили
истеъмолчига иссиқ сув етказиб бериш сув учун идиш
ичимлик сув тармо ғ идан совуқ сув
иссиқ сув
мис қувурлар қуёшнинг иссиқлик энергиясини тўплаш қурилмаси коллектор
совуқ сув
Ёқилғидан фойдаланмаган ҳолда қулайлик ва иссиқ сув
2. Маъданли пахта ва иссиқлик қайтарувчи материал билан истиш
4. Ойна
10
Энергияни тежовчи иситгич
Биогаз қурилмаси
Чорвачилик чиқиндилари
Барабан Лойдан ясалган изоляция
Оловни қайтарувчи қатлам
Ўчоқ
Маиший чиқиндилари
Ётиш жойи
Иссиқлик қувури
Кулдон
Тутун қувури
Лой органик ўғит сифатида
Ташқи тутун қувури
Иситгични нима билан иститиш қулайроқ?
Чиқиндилар
Кўмир ва таппи
Ўтин
Брикет
Биогаз қурилмаси
Энергияни тежовчи иситгичлар ва биогаз қурилмаларидан фойдаланиш ёқилғи ва энергияга бўлган эҳтиёжни камайтиради, иссиқхона газлари чиқарилишини қисқартиради ва қўшимча ўғитларни яратади
11
Компост тайёрлаш учун пластик бочкадан ясалган идиш 1. Пластик бочка
3. Ошиқ-мошиқли эшикча 2. Бочкадаги туйнук 4. Лўкидон ва тутқич
5. Бочкадаги тешик Бочка ичидан ўтувчи металл най
Компост тайёрлаш учун қути ҳам ясаш мумкин
Бочка айланмоқда
2-нчи йил – 1-нчи йил – ўтган йилги янги
3-нчи йил – тайёр
7.Бочка учун ёғоч таглик
Уй шароитида компост тайёрлаш ёрдамида олинадиган органик ўғитлар ҳосилдорликни оширади ва иссиқхона газлари чиқарилишини камайтиради
12
Агроўрмончилик
Тупроқ сифатини яхшилаш
Чанглантириш
Чорвачилик
Чорва учун ем
Сабзавотлар, мевалар, ёнғоқлар
Ёғоч, ўтин
Дарахтлар ёқилғи ва саноатбоп ёғочларни етказиб беради, экинларнинг хилма хиллиги даромадлар манбалари хилма хиллигини яратади ва тупроқ сифатини яхшилайди
13
Писта етиштириш Писта етиштиришда кўчатни экишдан аввал тупроққа сифатли ишлов берилиши муҳим аҳамиятга эга.
Писта уруғини экиш 50-80% йўқотиш
Писта кўчатлари баҳорда гуллайди ва чангланади, урғочи турлари гулламайди, аммо узум каби ҳосил беради.Айни пайтда эркак кўчатларни сақлаш ва кўпайтириш муҳим аҳамиятга эга!
Кўчатларни экиш – 5% йўқотиш
Пистани кўчат орқали экиш афзалликлари – уруғ сарфи камаяди, унувчанлик яхшиланади ва дарахт тез ўсади.
Уруғларни пластик найчага экиш.
Писта етиштириш — кўп йиллик меҳнат, аммо тўғри парвариш қилинса, яхши ҳосил етиштириш ва даромад олиш мумкин. 200 дарахт = 1 тонна (хандон)писта Майдон - 1 га
1 ойдан сўнг тайёр кўчат
Қутиларда ташиш қулай.
200 йил
Писта дарахти иссиқ ва қуруқ иқлимга яхши мослашган. Улар тоғларда тупроқни мустаҳкамлайди, углерод ютилишига кўмаклашади ва яхши даромад келтириши мумкин
14
Кичик -ГЭС ва махаллий энерготармоқ шаҳарчамиздаишончли ва экологик тоза энергия манбаларидир!
КИЧИК МЕҲМОНХОНА
Ҳеч ким кўмир сотиб олмаяпти…
Уйда газ борлиги ҳам қулай, ҳам арзон!
Табиий газ Бизда газ тўлдириш шохобчаси қурилгани зўр иш бўлди! Газдан фойдаланиб машина ҳайдаш арзон ва экологик мақбул!
Турли маҳаллий энергия манбаларининг бирлаштирилиши ва ёқилғи сифатида газга ўтиш энергия таъминоти ишончлилигини яхшилайди, зарарли моддалар чиқарилишини ва харажатларни камайтиради
15
к– сти Пла а т қай ашга! ишл
ЧИҚИНДИЛАР
Шаҳар
МЕТАЛЛ ЧИҚИНДИЛАРИ
Чиқиндилар даромад келтириши мумкин!
Хўжалик учун ҳам фойда!
Чиқиндиларни ёқманг! Ҳавони ифлослантирманг! Озиқ-овқат чиқиндилари
Чиқиндиларни турларга ажратиш, органик чиқиндилар (айниқcа, ошхона ва боғ чиқиндилари) ҳажмини камайтириш ҳамда пластик, қоғоз ва металлни қайта ишлаш иқлим ўзгаришига қарши курашда ёрдам беради. Чиқиндиларни ёқишдан воз кечиш ҳавонинг сифатини яхшилайди.
16
ФВВ
Сув тошқини кутилмоқда! Дарҳол қирғоқни мустаҳкамланг!
Эҳ, агар гидропостлар ва ФВВ бўлганида эди!
Бизни ҳеч ким огоҳлантирмади!
Тоғларда гидрометеорологик хизматлар тармоғи борлиги, ФВВ ва маҳаллий ҳокимият идоралари билан мувофиқлаштириш сел ва сув тошқинларидан зарарни анча камайтириш имконини беради.
17
Қум бўрони яқинлашмоқда! Бизни огоҳлантиришди – биз тайёрмиз!
Иҳота ўрмонлардан фойдаланиш, қум бўронлари ва кучли шамол ҳақида ўз вақтида огоҳлантириш зарарни камайтиришга ёрдам беради
18
Ёрдам беринг !!!
Қор бўрони кутилмоқда!
Йўл метеостанциялари
Йўлни тўсамиз!
ДЙҲХХ
Транспорт ва йўл хўжалигига ихтисослаштирилган гидрометерологик хизмат кўрсатиш ҳамда хавфли вазиятлар ҳақида огоҳлантиришга эътибор қаратиш, йўлларда авария ҳолатларини камайтиради, юк ва йўловчилар ташиш хавфсизлигини оширади
19 Иссиқ кунларда бизнинг ишимиз кўпаяди!
Кун шундай иссиқки, гўё асфальт эриб кетаётгандек!
Иссиқ кунларда айниқса кекса одамлар азият чекади!
Фавқулодда иссиқ бўлиши кутилмоқда!
Уффф… иссиқ! Бундай шароитда қандай қилиб ишлаш мумкин?!
Иссиқ ҳаво ва фавқулодда об-ҳаво шароитларини ҳисобга олиш меҳнат шароитлари ва ёнғин хавфсизлигини яхшилаш имконини беради, ҳамда аҳолининг ҳимоясиз қатламлари саломатлигига номақбул таъсирни камайтиради
20 1. Кунларнинг бирида бир ҳурматли оқсоқол уч ўғлининг фаҳм-фаросатини кўрмоқчи бўлди ва ҳар бирига уй қуришни топширди.
4. Кенжа ўғил қуришдан аввал Гидрометга мурожаат қилиб, иқлим ҳақида маълумотларни олибди. Об-ҳаво шароитларини ҳисобга олиб уй қурибди.
2. Катта ўғил похол томли уй қурибди. Куз кунларида кучли шамол кўтарилиб, уйнинг томини учириб юборибди.
3. Ўртанча ўғил ёғоч томли уй қурибди. Қишда қор ёғиб, уйнинг томи синиб тушибди.
5. Уй мустаҳкам, иссиқ ва қулай бўлиб чиқибди. Акаларига эса шундай маслаҳат берибди: эринмасдан мутахассислардан маслаҳат сўранг. Шунда томингиз бутун бўлади!
ИССИҚ УЙ
ИҚ ЛИ МГА ДО ИР ХИ ЗМ АТЛ АР
Турар жойларни қуришда иқлим омилларини ҳисобга олиш, яшил технологиялардан фойдаланиш, уйларнинг қулай ва хавфсиз бўлишини таъминлайди, улардан фойдаланиш харажатларини камайтиради.
21 Тарихи… Эссиз, ҳосилим пайхон бўлди!
1. Кунларнинг бирида иккита қўшни агросаноат кўргазмасига борибди... Мен қачонлардан буён иссиқхона қурмоқчи бўлгандим, ҳеч қарор қила олмаяпман...
2. Улардан бири уйига келиб, иссиқхона ясашга киришибди, иккинчиси Гидрометга йўл олибди...
Унинг нимаси қийин? Иссиқхонани қурдинг ва бўлди, эгатлардан ҳосилни йиғишга улгурсанг бўлгани. Шуям ишми?!
Ҳорманг. Мен иссиқхона бизнеси билан шуғулланишга қарор қилдим ва қурилиш учун зарур маълумотлар ҳамда об-ҳаво бўйича аниқ маълумотлар олмоқчи эдим.
ИССИҚХОНАЛАР – ДАРОМАДЛИ БИЗНЕС!
3. Биринчи шахс иқлим ҳақида ўйлаб ҳам кўрмасдан иссиқхона қурди. Кучли шамол эсди, кейин дўл ҳам ёғди. Ва унинг иссиқхоналари бузилиб тушди…
4. Маълум вақтдан сўнг қўшнилар яна учрашишди… Салом, қўшни! Тасаввур қилгин, мен қурган барча иссиқхоналар шамолда бузилиб тушди...
Мен сени огоҳлантирган эдимку, илмий маълумотларни ҳам ҳисобга олиш керак деб! Иқлим! Майли, бу гал сенга ёрдам бераман!
Иссиқхоналарни барпо этишда ва қишлоқ хўжалигининг бошқа интенсив шаклларини юритишда иклим ва об-ҳаво шароитларини ҳисобга олиш зарарни камайтиришга ва фойдани кўпайтиришга ёрдам беради.
22 Салом, қўшни! Эрталабдан йўл бўлсин?
Шаҳарга. Тезлик билан Гидрометга кириш ва туманимиздаги аниқ об-ҳаво бўйича шартнома тузиш керак. Чорвани қачон боқиш мумкинлигини билиб оламан!
Яйловлар унумдорлиги
Оби-ҳаво башорати
“Огоҳлантирилган бўлсанг, демак тайёрсан”, деган гап бор.
Ха-ха! Пулни шамолга совуриш! Мана мен, ҳеч қандай Гидрометсиз ҳам иш тутаман.
БИРОЗ ВАҚТДАН СЎНГ... Бугун зўр кун! Подани олиб чиқишнинг айни пайти!
Гидрометеорология маркази нима дейди? Об-ҳаво ўзгарар эканми? Яшин чақнаб, жала қуярканми? Йўқ, бугун уйда қоламиз!
Кўчада ёмғир қуяётган экан, мен бошқа ишлар билан шуғуллана қолай!
Ташқарида жала ёғар экан, бошқа ишларимни қила қолай! Тоғли жойларда об-ҳаво кескин ўзгариши мумкин, яйловларда ўт-ўлан эса ҳар доим ҳам етарли бўлавермайди.
23
Мен бундай даҳшатли жалада қолганим етмагандей, яйловда ўт ҳам йўқ!
Қўшни, об-ҳаво ёмон келганлиги туфайли деярли бутун подамдан айрилдим
Гидрометга югур, об-ҳаво қандай бўлгани ҳақида маълумотнома ол!
Уни товон пули олиш учун суғурта компаниясига олиб бор!
аво Об-ҳида қ ҳа отлар ум маъл
Раҳмат! Энди ҳар доим хизматингиздан фойдаланаман! Об-ҳаво маълумоти – жуда фойдали нарса!
Чорвани йўқотишдан сақланиш ва молларни ем-хашак билан таъминлаш учун об-ҳаво маълумотларини ва яйловларнинг ҳолатини кузатиш керак!
24 Қорнинг баландлигини ўлчаш
Ҳамма ерлар қуриб ...
Биз ҳосилсиз қолдик...
Балиқларни тутиш эмас, қўл билан йиғиб чиқиш мумкин
Гидромет қурғоқчилик бўлади деб айтмоқда
Арзимас гап! Қурғоқчилик бўлмайди! Сув ҳаммага етади! Гидромет қурғоқчилик бўлишини хабар қилмоқда!
Гидромет маълумотлари сизни олдиндан огоҳлантиради!!
Сув тақчиллиги, биз бу ҳақда огоҳлантирганмиз!
Дарёларда сув сатҳи башорати
Дарёлардаги сув сатҳи прогнози Етарли ҳажмда сув ғамланган! Ҳокимимиз барака топсин!
Бизнинг ҳокимимиз азамат! Тўғон ва сув омбори қурди!
Ёмғир суви бекорга сарф бўлади… Уни йиғиб томорқамни суғорсамчи!
Мавсум давомида қанча сув бўлиши ҳақида аниқ башорат бериш мушкул иш, аммо башоратларни ҳисобга олиш деярли ҳар доим ҳосилнинг кўп қисмини асраб қолишга ва қурғоқчилик йилларида сувни ғамлаб қўйишга ёрдам беради.
25
Бу қишда қор кам ёғди. Ер қуриб қолмайди.
МАВСУМИЙ БАШОРАТЛАР
Тупроқнинг ҳарорати одатдагидек. Экинни экиш мумкин!
Бу босқичда экиннинг ўлчами кўнгилдагидек!
хизматлар
ЙИЛ ФЕРМЕРИ
Агрометеорологик кузатувлар, башоратлар ва маслаҳатлар фермерларга ҳам, давлатга ҳам фойда ва даромад келтирмоқда.
26
Гидромет об-ҳаво яхши бўлишини хабар қилмоқда!
ЯХ
Ш
Қор ажойиб!
ИМ И? !
Эрталабдан об-ҳаво яхши БЎЛГАНДЕК...
Қойилмақом қор ёғди! Қорнинг даражаси меъёрда!
ЁРДАМ БЕРИНГ!!!
Кутиб туринг! Биз об-ҳаво маълумотини кузатамиз ва трассаларни яхшироқ ҳозирлаймиз!
Чанғичилар базасига хуш келибсиз!
Ҳафталик об-ҳаво башорати
Олдин бу ерда доим қор кўп бўлар эди... Раҳбарият
Раҳбарият
Қишда дам олишни режалаштиришда саёҳатчилар олдиндан қорнинг ҳолатини билиб олиши ва қор кўчиш хавфи башорати билан танишиши керак. Дам олиш маскани маъмуриятлари учун бу ахборот янада муҳим, бу уларга инфратузилмани соз ҳолатда сақлашга ва кўпроқ саёҳатчиларни жалб қилишга ёрдам беради.
27
Кўлдаги сувнинг сифати – меъёрида!
Бизга барибир! Об-ҳаво аъло даражада!
Сувнинг тозалигини қаранг!
Йўлланма
Бизга эса барибир!
Айтган эдимку, йўлланмани сотиб олишдан олдин об-ҳаво қандай бўлишини текшириш керак
Чўмилишдан ортиқ роҳат борми!
Кўнгилдагидек ҳордик чиқаринг, об-ҳаво зўр бўлади!
Об-ҳаво маълумотини олдин аниқлаштириб олиш керак эди
Гидрометеорологик хизматлар нафақат ёзда дам олувчилар учун фойдали бўлган об-ҳаво маълумотларини беради, шу билан бирга сувнинг сифатини ҳам текшириб боради.
28 Об-ҳаво маълумоти билан ҳавонинг сифати ҳақида маълумотнома беринг.
Нафас олиб бўлмаяпти!
Ноқулай метео шароитлар, шамол кутилмаяпти. Атмосферанинг ифлосланиши кутилмоқда! Шаҳар аҳолисига мурожаат этиш зарур ва ҳамма биргаликда бирон бир чора кўриши керак!
Фуқаролар, жамоат транспортидан фойдаланинг!
Тоза ҳ ав бўлси о н!
Тоғдан шамол эсди ва шаҳар устидаги чанг тарқалди. Аҳоли аввалгидек ҳавони ифлослантиришни давом этмоқда...
Гидрометеорологик хизматлар шаҳарлардаги ва йирик саноат объектлари атрофидаги ҳаво сифатини кузатиб боради, зарарли моддалар тўпланишига сабаб бўладиган атмофера ҳодисалари ҳақида огоҳлантиради, бу эса зарур чора-тадбирларни кўриш имконини беради
29
Нима сабабдан дарёдаги сув ифлос? Дарёни сиз ифлослантираяпсизми? Сувнинг сифати ҳақида маълумотнома беринг!
ГИДРОМЕТ Сув ресурсларини кузатиш пункти
Чиқиндиларни жойлаштириш ҳудуди
Биз дарёдаги сувнинг сифатини мустақил баҳолашни амалга оширдик. Сифати меъёр даражасида, шунчаки хиралашиб қолган. Мана маълумотнома!
Биз сув сифатини баҳолашга буюртма бермоқчи эдик
СУВ РЕСУРСЛАРИ
ЧИҚИНДИЛАР
Гидрометеорологик хизматлар ўнлаб дарёлар ва бошқа сув объектларида сув сифатини мониторинг қилади. Шунингдек улар инсон фаолиятининг сув ресурсларига таъсирини баҳолаши мумкин.
30
Иқлим ва тарих босқичлари 15000 йил
3000 йил
Сен иқлим исишининг ёки овнинг қурбонимисан?
Яна битта қурбонлик бўлса – ёмғир ёғади!
Қурғоқчилик туфайли ҳосил ва бутун инсоният хавф остида!
Жазирама! Музлар эрияпти! Майя цивилизацияси
200 йил
Бизнинг давр
Ортга қайтамиз!!!
Бррр... совуқ!
Генерал Совуқ
Бизда жазирама иссиқ.
Экологик муҳожирлар
Бизда эса қурғоқчилик...
Яқин Шарқ
31
Кулги билан ғамгин мавзуда 2050 йил Мен иқлим ўзгариши ҳақида биламан ва барча зарур чораларни кўрдим — энди боғим гуллаб-яшнамоқда!
2200 йил
Иссиқхона самараси ва исишнинг кучайиши
2100 йил
Нима учун иқлим ўзгаришига ишонмадим а?..
Шимолий қутб бўйлаб саёҳат
Пальмалар бизни ҳайрон қолдирмайди, пингвинлар қани?
Сенга маза, ғоринг салқин, менинг иним эса иссиқ!
3000 йил
Тепада салқинроқ Ноёб гул турлари энг юқорига кўчиб олибди, бундан юқори жой йўқ
Бир пайтлар бу яшил сайёра бўлган...
CAMP4ASB лойиҳасининг минтақавий мувофиқлаштириш гуруҳи Марказий Осиё минтақавий экологик маркази (РЭЦЦА) A15D5B3, Қозоғистон Республикаси, Олма ота шаҳри, «Орбита-1» мкр., 40-уй camp4asb@carececo.org +7 727 265 43 34 +7 727 265 43 33 carececo.org ca-climate.org
ТОЖИКИСТОН Тожикистон Республикаси ҳукумати қошидаги Тожикстон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш қўмитаси қошидаги CAMP4ASB лойиҳасининг миллий мувофиқлаштириш гуруҳи 7340346, Тожикистон Республикаси, Душанбе шаҳри, Шамси 5/1 camp4asb@gmail.ru +992 44 640 15 16 hifzitabiat.tj Тожикистон Республикаси Молия вазирлиги қошидаги CAMP4ASB лойиҳасининг миллий мувофиқлаштириш гуруҳи Тожикистон Республикаси, Душанбе шаҳри, Ак. Ражабовлар кўчаси, 3 camp4asb@greenfinance.tj +992 37 221 02 34, +992 37 221 02 33 www.camp4asb.tj
ЎЗБЕКИСТОН Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги қошидаги Қишлоқ хўжалиги корхоналарини реструктуризация қилиш бўйича Агентлик қошидаги CAMP4ASB лойиҳасининг миллий мувофиқлаштириш гуруҳи 100000, Ўзбекистон Республикаси, Ташкент ш., Қори Ниёзий кўчаси, 39Б info@rra.uz + 998 90 175 10 20 www.rra.uz Гидрометеорология хизмати маркази (Ўзгидромет) 100052, Ўзбекистон Республикаси, Тошкент ш., Бодомзор йўли, 1-тор кўча, 72 uzhymet@meteo.uz +998 71 234 23 41 www.meteo.uz