Page 1

СПОРТ

10

Глобалната финансова криза вече мина гол-линията

АЛМАНАХ

Събитията от изминалата 2008 година в снимки

02

√ÎÓ·‡Î̇ڇ ÙË̇ÌÒÓ‚‡ ÍËÁ‡ Á‡Ò„̇ ÒÂËÓÁÌÓ Ë ÒÔÓÚ‡. √ÓÎÂÏËÚ ÓÚ·ÓË Ò ҂˂‡Ú, ‡ χÎÍËÚ Ú˙ÒˇÚ ÏÂÚÓ‰Ë ‰‡ ̇‰ÏÓ„Ì‡Ú ÍËÁ‡Ú‡.

— Í‡Í‚Ó ˘Â Á‡ÔÓÏÌËÏ ËÁÏË̇·ڇ 2008 „Ó‰Ë̇? ÓË ·ˇı‡ ÓÒÌÓ‚ÌËÚ Ò˙·ËÚˡ?

INTERNATIONAL NEWSPAPER

BULGARIA www.zaman.bg

Проф. Сабина Захариева

Ãîäèíà: 17

Áðîé: 1 (832)

[ ЕВРОКОМИСАРЯТ ПО РАЗШИРЯВАНЕТО ОЛИ РЕН СЪС СПЕЦИАЛНА СТАТИЯ ЗА В. "ЗАМАН" ]

Åâðîïåéñêà ñîëèäàðíîñò ïî âðåìå íà èêîíîìè÷åñêà êðèçà Äèàáåòúò,ìàêàð è ñåðèîçíî çàáîëÿâàíå, íå å ôàòàëåí Âåíöèñëàâà Ìèíäîâà

Ñîôèÿ

ŒÚÌÓÒÌÓ ÚÓ‚‡ ‰‡ÎË Â‰Ì‡ ·ÂÏÂÌ̇ ÊÂ̇ ÏÓÊ ‰‡ Ô‰‡‰Â ·ÓÎÂÒÚÚ‡ ̇ ÔÎÓ‰‡ ÒË, ÔÓÙ. —‡·Ë̇ «‡ı‡Ë‚‡ ͇Á‚‡, ˜Â Ì  Á‡‰˙ÎÊËÚÂÎÌÓ, ÌÓ ÔÓ-ÒÍÓÓ Ò‡Ï‡Ú‡ ·ÂÏÂÌÌÓÒÚ ËÁˇ‚ˇ‚‡ Á‡ı‡ÂÌ ‰Ë‡·ÂÚ ÔË ÊÂÌË, ÍÓËÚÓ ‰ÓË Ì ҇ ÔÓ‰ÓÁË‡ÎË, ˜Â ËÏ‡Ú Ú‡ÁË ·ÓÎÂÒÚ. ÇÈ͇ڇ "ÏÓÊ ‰‡ Ô‰‡‰Â „eÌÂÚ˘̇ڇ Ô‰ËÒÔÓÁËˆËˇ Í˙Ï Á‡ı‡ÂÌ ‰Ë‡·ÂÚ, Ú.Â. ÊÂÌËÚ ҇ ·ËÎË Ô‰‡ÁÔÓÎÓÊÂÌË Í˙Ï Á‡ı‡ÂÌ ‰Ë‡·ÂÚ, ÌÓ Ú˙ÍÏÓ ÔÓ ‚ÂÏ ̇ ·ÂÏÂÌÌÓÒÚ ÚÓÁË ‰Ë‡·ÂÚ Ò ËÁˇ‚ˇ‚‡". ’ÓÏÓ̇ÎÌËˇÚ ‰ËÒ·‡Î‡ÌÒ, ÍÓÈÚÓ Ò ˇ‚ˇ‚‡ ÔÓ ‚ÂÏ ̇ ·ÂÏÂÌÌÓÒÚÚ‡,  Ô˘Ë̇ڇ Á‡ ÓÚÍβ˜‚‡ÌÂÚÓ Ì‡ Ú‡ÁË ÍÓ‚‡̇ ·ÓÎÂÒÚ. Ïðîäúëæàâà íà ñòðàíèöà 7

œÓ ‚ÂÏ ̇ „ÎÓ·‡Î̇ڇ ÙË̇ÌÒÓ‚‡ ÍËÁ‡ - Í‡Í‚Ó Â ·˙‰Â˘ÂÚÓ Ì‡ Œ·Â‰ËÌÂ̇ ≈‚ÓÔ‡ Ë Í‡Í‚Ë ÏÂÍË Ò Ô‰ÔËÂÏ‡Ú ‚ ÚÓ‚‡ ÓÚÌÓ¯ÂÌËÂ? ‡Í‚Ë Ò‡ ÏÂı‡ÌËÁÏËÚÂ, Ô‰ÔËÂÚË ÓÚ ≈— Á‡ ÔÓÚË‚ÓÔÓÒÚ‡‚ˇÌ ÒÂ˘Û ÍËÁ‡Ú‡?  ‡Í‚Ë Ò‡ ÍÓÌÍÂÚÌÓ Ô‰ÔËÂÚËÚ ÏÂÍË ‚ ÚÓ‚‡ ÓÚÌÓ¯ÂÌËÂ? ŒÚ„Ó‚Ó ̇ ÚÂÁË ‚˙ÔÓÒË ‰‡‚‡ ÍÓÏËÒ‡ˇÚ ÔÓ ‡Á¯Ëˇ‚‡ÌÂÚÓ Ì‡ ≈— ŒÎË –ÂÌ ‚ ÒÔˆˇÎ̇ ÒÚ‡Úˡ, ̇ÔË҇̇ Á‡ ˜ËÚ‡ÚÂÎËÚ ̇ ‚. "«‡Ï‡Ì". œÓ ‰ÛÏËÚ ̇ ŒÎË –ÂÌ, „ÎÓ·‡ÎÌËÚ ‡Á‚ËÚˡ ̇ÎÓÊËı‡ ÙË̇ÌÒÓ‚ËˇÚ ÒÂÍÚÓ ‰‡ ÒÔ ÓÚÔÛÒ͇ÌÂÚÓ Ì‡ Í‰ËÚË, ‡ ÓÚ ‰Û„‡ ÒÚ‡Ì‡, Ô‰ËÁ‚Ë͇ı‡ Á‡·‡‚ˇÌÂÚÓ Ì‡ ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒÍˡ ‡ÒÚÂÊ. “ÓÈ ÔÓ‰˜ÂÚ‡‚‡, ˜Â ≈— Ì  ·ÂÁ‡Á΢ÂÌ Í˙Ï ÚÛ‰ÌÓÒÚËÚÂ, ÍÓËÚÓ Ò¢‡Ú ‰˙ʇ‚ËÚ ·˙‰Â˘Ë ˜ÎÂÌÍË. "œÓ‡‰Ë Ú‡ÁË Ô˘Ë̇ ‚ ‡ÏÍËÚ ̇ "œÎ‡Ì‡ Á‡ ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒÍÓ ‚˙ÁÒÚ‡ÌÓ‚ˇ‚‡ÌÂ", Ó·ˇ‚ÂÌ ‚ Í‡ˇ ̇ ÌÓÂÏ‚Ë 2008 „., ≈‚ÓÔÂÈÒ͇ڇ ÍÓÏËÒˡ (≈ ) Ô‰ÎÓÊË ‚Á‡ËÏÌÓ ÔÓ‰ÔÓχ„‡Ì ̇ fi„ÓËÁÚӘ̇ ≈‚ÓÔ‡. œÂÁ 2009 „. ≈  ˘Â ̇ÒÓ˜Ë 120 ÏËÎËÓ̇ ‚Ó Í˙Ï ÚÓÁË „ËÓÌ Ò ˆÂÎ Ú ‰‡ ·˙‰‡Ú ËÁÔÓÎÁ‚‡ÌË ‚ ÏÂÍËÚ Á‡ ӂ·‰ˇ‚‡Ì ̇ ÍËÁ‡Ú‡. Œ˜‡Í‚‡ Ò ڇÁË ÔÓ‰ÍÂÔ‡ ‰‡ ‰‡‰Â ‚˙ÁÏÓÊÌÓÒÚ Á‡ Í‰ËÚË‡Ì ̇ ÒÚÓÈÌÓÒÚ ÏËÌËÏÛÏ 500 ÏÎÌ. ‚Ó ÓÚ ÏÂʉÛ̇Ó‰ÌËÚ ÙË̇ÌÒÓ‚Ë ËÌÒÚËÚÛˆËË. Ç͇ ÍËÁ‡Ú‡ ‰‡ Ò ÓÚ‡Áˇ‚‡ Ò˙Ò Á‡Í˙ÒÌÂÌË ‚˙ıÛ ÚÂÁË ÒÚ‡ÌË, Úˇ·‚‡ ‰‡ Ò ̇ÏÂË ¯ÂÌË ̇ ÚÂıÌËÚ „ÓÎÂÏË ‚˙̯ÌË ‰˙΄ӂÂ", ËÁÚ˙Í‚‡ –ÂÌ. Ïúëíèÿ

Оли Рен

òåêñò íà àíàëèçà íà Îëè Ðåí ÷åòåòå íà ñòð. 11

Àãðåñèÿòà ïîâåäåíèå áåç êîíòðîë Õ‡ÒÍÓÓ ˆˇÎ‡Ú‡ Ó·˘ÂÒÚ‚ÂÌÓÒÚ ·Â¯Â ¯ÓÍË‡Ì‡ ÓÚ Á‚ÂÒÍÓÚÓ Û·ËÈÒÚ‚Ó Ì‡ ÒÚÛ‰ÂÌÚ‡ ÔÓ Ù‡χˆÂ‚ÚË͇ —ÚÓˇÌ ¡‡ÎÚÓ‚. ≈‰ËÌ ÔÂÍ˙ÒÌ‡Ú ˜Ó‚¯ÍË ÊË‚ÓÚ, ‰ÌÓ ÒÚ‡‰‡ÌË ̇ ·ÎËÁÍË Ë Ó‰ËÚÂÎË Á‡ ˆˇÎ ÊË‚ÓÚ. —Ï˙ÚÓÌÓÒÌÓÚÓ ÊË„ÓÒ‚‡Ì ̇ Ò˙‰·‡Ú‡ Ô‰ÓÔ‰ÂÎË ÔÓ˜ÂÌˇÌÂÚÓ Ì‡ Ó‰ÌËÌËÚÂ Ë Ï˙͇ڇ, Ò ÍÓˇÚÓ ˘Â Ò Ò˙·Ûʉ‡Ú Ë Á‡ÒÔË‚‡Ú ‰Ó Í‡ˇ ̇ ÊË‚ÓÚ‡ ÒË. «ÎӉ¡ÌËÂÚÓ, ÍÓÂÚÓ Ò‡ ËÁ‚˙¯ËÎË ÌÂ„Ó‚Ë ‚˙ÒÚÌˈË,  ÌÂÒ˙ËÁÏÂËÏÓ Ò ‚ÒˇÍ‡Í˙‚ ‚ˉ ÊÂÒÚÓÍÓÒÚ, ÍÓˇÚÓ Ì ÏÓÊ ‰ÓË ‰‡ Ó‰Ë ‚˙Ó·‡ÊÂÌËÂÚÓ Ì‡ ‰ËÌ Ô‡ÚÓÎӄ˘ÂÌ Û·Ëˆ. Íà ñòðàíèöà 6

Ñ ÍÈÌÊÀ : Ñ Å Ë ß Ò Ò ÈÍ Ñ Å Â È

Ñ ÍÈÌÊÀ : Ò À ÉÔÓÐ Õ Þ Ñ Å ÈÍÎÂ

29 ÄÅÊÅÌÂÐÈ 2008 - 4 ßÍÓÀÐÈ 2009

ЧЕСТИТО ПОЖЕЛАВАМЕ ВИ ЩАСТИЕ И УСПЕХИ ПРЕЗ НОВАТА 2009 ГОДИНА!

×åñòèò ðîæäåí äåí,Íàñðåääèí Õîäæà! Òàéôóð Õþñåèíîâ

В БЪЛГАРИЯ Е НАЙ-СЛАБ КОНТРОЛЪТ НА ДЕЦАТА ПРИ ИЗПОЛЗВАНЕТО НА ИНТЕРНЕТ НА СТРАНИЦА 12 ÑÍÈÌÊÀ: AA

Ñîôèÿ

«‡ ÌÂ„Ó ‚ÒÂÍË Â ˜Û‚‡Î. ÃÌÓ„Ó Ô˙ÚË ÌË Â ‡ÁÒÏË‚‡Î Ë ÌË Â Í‡‡Î ‰‡ Ò Á‡ÏËÒΡÏ ‚˙ıÛ ÚÓ‚‡, ÍÓÂÚÓ Â Ô‡‚ËÎ. “ÓÈ Â ÏÓÊ ·Ë ̇È-ËÁ‚ÂÒÚÌËˇÚ „ÂÓÈ ÓÚ ≈‚ÓÔ‡ ‰Ó ¿Áˡ. ¬ÒÂÍË Ì‡Ó‰ ÒË Ëχ Ò‚Óˇ ¯Â„ӷˈ, ÌÓ Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ  ‡Á΢ÂÌ. ’Ӊʇڇ  ÔÓÁÌ‡Ú Á‡ ÏÌÓ„Ó ÓÚ Ì‡Ò Í‡ÚÓ ÙÓÎÍÎÓ̇, ÌÓ ‚ ‰ÂÈÒÚ‚ËÚÂÎÌÓÒÚ ÚÓÈ Â ‡Î̇ ΢ÌÓÒÚ, ÊË‚ˇÎ ÔÂ‰Ë ‚ÂÍÓ‚Â. ¿ Á̇ÂÚ ÎË, ˜Â ÓÚÏË̇‚‡˘‡Ú‡ „Ó‰Ë̇ ·Â 800-Ú‡ „Ó‰Ë̇ ÓÚ

Ì„ӂÓÚÓ ÓʉÂÌËÂ? “ÓÈ ÌË ‡ÁÒÏË‚‡ ÓÚ 8 ‚Â͇, ÌÓ ‰‡ÎË Ò‡ÏËˇÚ Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ ÛÒÔˇ ‰‡ Ò ‡ÁÒÏ ÔÂÁ Ú‡ÁË „Ó‰Ë̇? 2008 ÌÂÓÙˈˇÎÌÓ ·Â Ó·ˇ‚Â̇ Á‡ √Ó‰Ë̇ ̇ Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ ‚ “ÛˆËˇ. —ÔˆˇÎËÒÚËÚ ‚ ӷ·ÒÚÚ‡ Ò ÓÔ·͂‡Ú, ˜Â „Ó‰Ë̇ڇ Ì ·Â ÓÔÓÎÁÓÚ‚ÓÂ̇ ÔÓ‰Ó·‡‚‡˘Ó ̇ ËÁ‚ÂÒÚÌˡ ’Ӊʇ. ¿ÍÓ ËÁÍβ˜ËÏ ÌˇÍÓÎÍÓ ‡Í‡‰ÂÏ˘ÌË ÍÓÌÙÂÂ̈ËË Ë ÒËÏÔÓÁËÛÏË Ë ËÁ‰‡‰Â̇ڇ ÒÔˆˇÎ̇ ÔÓ˘ÂÌÒ͇ χ͇ ‚ Ì„ӂ‡ ˜ÂÒÚ ‚ “ÛˆËˇ, ÔÓ˜ÚË Ì ·Â ̇Ô‡‚ÂÌÓ ÌË˘Ó ÔÓ‰Ó·‡‚‡˘Ó ÓÚ ÒÚ‡Ì‡ ̇ ËÌÒÚËÚÛˆËËÚÂ. Ïðîäúëæàâà íà ñòð. 5


2 ZAMAN ÀËÌÀÍÀÕ 29 ÄÅÊÅÌÂÐÈ 2008 - 4 ßÍÓÀÐÈ 2009

Деца в булчински рокли ръкомахат по време на традиционния празник на сватбените ри- По време на третото национално състезание за хафъзи и художествено четене на Котуали и обреди в Асеновград. На “Улицата на булките” може да се намери всякакъв модел. рана 18-год. Захри Журналов бе удостоен със свидетелство за хафъз в град Хасково.

На няколко пъти през годината млекопроизводители протестираха пред Министерството на земеделието, като искаха държавна помощ за сектора. Протестиращите докараха дори мъртви крави с камион пред земеделското ведомство.

Над 150 трактора дойдоха в София за протеста на зърнопроизводителите, които искаха допълнителна държавна помощ.

По случай Деня на майчиния език представители на различни етноси в Русе засадиха Дърво на толерантността.

Възстановка на главата на българския цар Самуил бе пока- Построиха древен римски лагер в град Свищов на прозана в Националния антропологически институт към БАН. велия се фестивал на Античния Рим "Орел на Дунава". Една от знаковите фигури на българския преход - бившият премиер Филип Димитров, напусна парламента, като обяви, че ще се занимава с преподавателска дейност.

Кметът на Кърджали Хасан Азис подари на премиера на Петдесет двуизмерни макета на полицейски автомобили Зачестилите задръствания в София нерядко водеха до обТурция фланелка на ФК "Арда" с неговото име по време бяха разположени по главните пътни артерии на стра- разуване на дълги опашки от трамваи, а пътниците предна посещението на турския премиер в родопския град. ната с цел да намалят автомобилните катастрофи. почитаха да се придвижват пеша по улиците на столицата.


ÀËÌÀÍÀÕ ZAMAN 3 29 ÄÅÊÅÌÂÐÈ 2008 - 4 ßÍÓÀÐÈ 2009

Празникът Ашуре продължи да е важно събитие за междукултурния диалог в страната.

Сезонът на сватбите в Рибново събира жителите на селото пред къщата на "гелината".

И тази година пред сградата на Народното събрание не стихнаха протестите. Поредният вот на недоверие през февруари не успя да разклати тройната коалиция.

Завърнa се шестият, последен български контингент, участвал в операцията на коалиционните сили в Ирак.

Уникалният за България прочут смилянски фасул получи патент за запазена марка и търговски знак.

Премиерът дари молитвени килими на джамията в Мустафа Алиш Хаджи беше преизбран за Главен мюфтия Кърджали по време на посещението си в родопския град. по време на извънредната мюсюлманска конференция.

Бургас-Александруполис, АЕЦ "Белене" и "Южен поток" бяха сред важните енергийни договори, които сключи страната по време на посещението на руския президент Вл. Путин.

България застана на трето място в ЕС по износ на зърнени Мадарският конник бе обявен за глобален символ на Бълга- Неостаряващият естраден певец Мустафа Чаушев отбе- култури през 2008 г. С 8% са се увеличили регистрираните рия. Конникът ще краси първата българска евромонета. ляза 40-годишен творчески юбилей с голям концерт в НДК. площи с пшеница, като достигнаха общо 10 800 000 декара.


ÊÓËÒÓÐÀ ZAMAN 5 29 ÄÅÊÅÌÂÐÈ 2008 - 4 ßÍÓÀÐÈ 2009

Успя ли да се разсмее Насреддин Ходжа? П Р О Д Ъ Л Ж Е Н И Е О Т С Т РА Н И Ц А 1 —ÔÓ‰ Ôӂ˜ÂÚÓ ËÁÒΉӂ‡ÚÂÎË Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ  Ó‰ÂÌ ÔÂÁ 1208 „Ó‰Ë̇ ‚ ÒÂÎÓ ’ÓÚÛ, ӷ·ÒÚ ≈ÒÍ˯ÂıË ‚ “ÛˆËˇ. ’Ӊʇڇ ÔӘ˂‡ ̇ 76-„Ӊ˯̇ ‚˙Á‡ÒÚ ‚ ¿Í¯ÂıË. "“ÓÈ Â ÌËÚÓ Â‰˙, ÌËÚÓ ‰·ÂÌ, a  ‚ÂÒÂÎ ÒÚ‡ˆ", ڇ͇ „Ó ÓÔËÒ‚‡Ú ÔÓÁ̇‚‡˜ËÚÂ. Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ  ۘÂÌ Ë Ï˙‰‡ ΢ÌÓÒÚ. “ÓÈ Â ·ËÎ Á‡ÔÓÁÌ‡Ú Ò ‚Ò˘ÍË Ò‚ÂÚÒÍË Ë ÂÎË„ËÓÁÌË Ì‡ÛÍË Ì‡ Ò‚ÓÂÚÓ ‚ÂÏÂ. ՇȂ‡ÊÌËÚ ÏÛ Í‡˜ÂÒÚ‚‡ Ò‡, ˜Â ÚÓÈ Â Ì‡ıÓ‰˜Ë‚‡ Ë ‰ÛıÓ‚ËÚ‡ ΢ÌÓÒÚ. ŒÚ ÌÂÍÓÏÔÂÚÂÌÚÌËÚ ËÁÒΉӂ‡ÚÂÎË ÚÓÈ Â Ô‰ÒÚ‡‚ÂÌ Í‡ÚÓ ÍÓÏËÍ, ÌÓ ‚ ‰ÂÈÒÚ‚ËÚÂÎÌÓÒÚ Â „ÓÎˇÏ ‰ÛıÓ‚ÂÌ Ì‡ÒÚ‡‚ÌËÍ Ë Ì‡‚ÓÛ˜ËÚÂÎ. “ÓÈ Â ËÁ‚ÂÒÚÂÌ Ò‰ ‡ÁÂËÚ ͇ÚÓ ÃÓη, ‚ “ÛÍÏÂÌËÒÚ‡Ì - ’Ӊʇ ≈ÔẨË, ‚ ”Á·ÂÍËÒÚ‡Ì - ’Ӊʇ Õ‡Òˉ‰ËÌ, Ò‰ ͇Á‡ÍËÚ - ’Ӊʇ Õ‡Ò˙, ‡ ̇ ¡‡Î͇ÌËÚ - Õ‡ÒÚ‡‰ËÌ ’Ӊʇ.

Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ  Ï˙‰ˆ Ë Ì„ӂËÚ ‚ˈӂ ҇ ÔÎÓ‰ ̇ Ï˙‰ÓÒÚÚ‡. Ó„‡ÚÓ Á‡ÔÓ˜ÌÂÏ ‰‡ ‚˙ÁÔËÂχÏ ‡Á͇Á‡ÌÓÚÓ ÓÚ ÌÂ„Ó Ì ͇ÚÓ "‚ˈӂÂ", ‡ ͇ÚÓ "ÓÒÚÓÛÏËÂ", ÚÓ„‡‚‡ ÚÓÈ ˘Â  ‚Ë̇„Ë Ô‰ Ì‡Ò Ë ˘Â ÌË ·˙‰Â Ô˙Ú‚ӉËÚÂÎ ‚ ̇¯ÂÚÓ Ò˙‚ÂÏËÂ.

Насреддин Ходжа подквасва езерото

Насреддин не е комик, а учен

Защо Насреддин Ходжа е яхнал магарето си наопаки? »Ï‡ ̇È-‡Á΢ÌË ËÁÏËÒÎÂÌË ‚ÂÒËË Í‡ÚÓ ÓÚ„Ó‚ÓË Ì‡ ÚÓÁË ‚˙ÔÓÒ, ÌÓ ËÒÚË̇ڇ  ‰Û„‡. —ÔÓ‰ ‡Á͇ÁËÚ ՇÒ‰‰ËÌ ’Ӊʇ  ˇı‚‡Î χ„‡ÂÚÓ ÒË Ì‡ÓÔ‡ÍË ÓÚ Û‚‡ÊÂÌËÂ Ë Á‡ ‰‡ ÏÓÊ ‰‡ „Ó‚ÓË Ò‚Ó·Ó‰ÌÓ Ò ÚÂÁË, ÍÓËÚÓ „Ó ÔÓÒΉ‚‡ÎË ‰Ó ‚Í˙˘Ë, Á‡ ‰‡ ̇ۘ‡Ú ÌÂ˘Ó Ôӂ˜ ÓÚ ÌÂ„Ó Ë ‰‡ Ò ‚˙ÁÔÓÎÁ‚‡Ú ÓÚ Ì„ӂ‡Ú‡ Ï˙‰ÓÒÚ. ≈‰ËÌ ‰ÂÌ Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ ˇı̇Π҂ÓÂÚÓ Ï‡„‡Â Ë Ò ÓÚÔ‡‚ËÎ ÓÚ ‰Ê‡Ïˡڇ Í˙Ï ‚Í˙˘Ë Á‡Â‰ÌÓ Ò „ÛÔ‡ ıÓ‡. »Á‚‰Ì˙Ê ’Ӊʇڇ ÒÔˇÎ Ë ˇı̇Πχ„‡ÂÚÓ Ì‡ÓÔ‡ÍË. Õ‡ÏË‡˘ËÚ Ò ÓÍÓÎÓ ÌÂ„Ó „Ó ÔÓÔËÚ‡ÎË Á‡˘Ó  ÔÓÒÚ˙ÔËΠڇ͇, ‡ ÚÓÈ ÓÚ„Ó‚ÓËÎ: "œÓÁ‡ÏËÒÎËı ÒÂ Ë ¯Ëı ڇ͇ ‰‡ ‚˙ÁÒ‰̇ χ„‡ÂÚÓ, Á‡˘ÓÚÓ ÌËÍ‡Í Ì ӷ˘‡Ï ÌÂÛ‚‡ÊÂÌËÂÚÓ. ¿ÍÓ ‚Ë ‚˙‚ËÚ Ô‰ ÏÂÌÂ, ÚÓ„‡‚‡ ˘Â ·˙‰ÂÚÂ Ò „˙· Í˙Ï ÏÂÌ, ÍÓÂÚÓ ˘Â  ÌÂÛ‚‡ÊÂÌËÂ Ë ÌÂÚ‡ÍÚ˘ÌÓ. ¿ÍÓ ‡Á Ò˙Ï ÓÚÔ‰, ˘Â Ò˙Ï Ò „˙· Í˙Ï ‚‡Ò, ÍÓÂÚÓ ÌˇÏ‡ ‰‡  Ô‡‚ËÎÌÓÚÓ ¯ÂÌËÂ. ÕÓ ‡ÍÓ ˇı̇ ̇ÓÔ‡ÍË Ï‡„‡ÂÚÓ, ˘Â Ò˙Ï Ô‰ ‚‡Ò, ‚Ë ˘Â Ï ÒΉ‚‡ÚÂ Ë ˘Â ÒÏ ‰ÌË ÒÂ˘Û ‰Û„Ë."

Веднъж Насреддин Ходжа седял край едно езеро. Гребвал с една лъжица кисело мляко и го размивал в езерото. Минал един човек и го попитал: - Ходжа, какво правиш? - Подквасвам езерото с мая за кисело мляко - рекъл Ходжата. - Че как, вода подквасва ли се бе, Ходжа? - изненадал се човекът. - То не е мляко, та да се подкваси! - Абе, ти мене ли ще ме учиш? Аз от тебе по-напред знам, че водата не се подквасва. Ама я си представи, че маята хване, какво ядене ще падне!

И ти си права ÑÍÈ Ì ÊÈ : ØÅ Ì Ñ ÈÍÓ Ð ÉÎ Ç ÄÅÌ ÈÇ , À À

œÓ˜ÚË ‚ÒÂÍË Á̇ ÔÓÌ ‰ËÌ ‚ˈ Á‡ Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ. ¬ËˆÓ‚ÂÚ Á‡ÔÓ˜‚‡Ú Ò "≈‰ËÌ ‰ÂÌ Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ" Ë Ôӂ˜ÂÚÓ Á‡‚˙¯‚‡Ú Ò ÔÓÛ͇. ¬˙ÔÂÍË ˜Â Ëχ ÏÌÓ„Ó ËÁÏËÒÎÂÌË ‚ÔÓÒΉÒÚ‚ËÂ, ‚ˈӂÂÚ Á‡ ’Ӊʇڇ, ÓÒ‚ÂÌ ˜Â ͇‡Ú ıÓ‡Ú‡ ‰‡ Ò ÛÒÏËı‚‡Ú, „Ë Í‡‡Ú Ë ‰‡ Ò Á‡ÏËÒΡÚ. ÕÓ ÍÓÎÍÓ ‰Ó· ÔÓÁ̇‚‡Ï ՇÒ‰‰ËÌ ’Ӊʇ? “ÓÈ Â Ò‡ÏÓ Î˘ÌÓÒÚ, ÍÓˇÚÓ ÌË Í‡‡ ‰‡ Ò ÛÒÏËı‚‡ÏÂ? »ÎË Ëχ Ë ÌÂ˘Ó ‰Û„Ó? —ÔÓ‰ ‡‚ÚÓ‡ ̇ ÍÌË„‡Ú‡ "¿Ì‡‰ÓÎÒÍËˇÚ Ë Ò‚ÂÚÓ‚ÂÌ Ï˙‰ˆ - Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ" ÃÛÒÚ‡Ù‡ …ÓÁ˜ÂÎËÍ Õ‡Ò‰‰ËÌ Â Ï˙‰ˆ Ë Ì„ӂËÚ ‚ˈӂ ҇ ÔÎÓ‰ ̇ Ï˙‰ÓÒÚÚ‡. …ÓÁ˜ÂÎËÍ ÔÓ‰˜ÂÚ‡‚‡, ˜Â ‚ˈӂÂÚ Á‡ Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ Ì Ò ‚˙ÁÔËÂÏ‡Ú Ú‡Í‡, ÌÓ ÚÓ‚‡ Ò ‰˙ÎÊË Ì‡ ÌÂÔÓÁ̇‚‡ÌÂÚÓ ÏÛ. "¿ÍÓ „Ó ÔÓÁ̇‚‡ıÏÂ, ÌˇÏ‡¯Â ‰‡ „Ó ‚˙ÁÔËÂÏÂÏ Ò˙Ò Ò˙‚ÂÏÂÌÌÓÚÓ ÏËÒÎÂÌ Á‡ "ÍÓÏ˘ÂÌ" ˜Ó‚ÂÍ. Õ‡ËÒÛ‚‡ÌËÚ ÍÌË„Ë Ò ÌÂ„Ó‚Ë ‚ËˆÓ‚Â ÌˇÏ‡¯Â ‰‡ ·˙‰‡Ú Ô‰̇Á̇˜ÂÌË Ò‡ÏÓ Á‡ ‰Âˆ‡Ú‡, ‡ ˘Â¯Â ‰‡ ·˙‰Â Ó·ÂÍÚ Ì‡ ‚ÒˇÍ‡Í‚Ë ËÁÒΉ‚‡Ìˡ ‚ ̇ۘÌËÚ ˆÂÌÚÓ‚Â. ’Ӊʇڇ Ì  "ÍÓÏ˘ÂÌ" ˜Ó‚ÂÍ, ‡ Ï˙‰ˆ. Ó„‡ÚÓ Á‡ÔÓ˜ÌÂÏ ‰‡ ‚˙ÁÔËÂχÏ ‡Á͇Á‡ÌÓÚÓ ÓÚ ÌÂ„Ó Ì ͇ÚÓ "‚ˈӂÂ", ‡ ͇ÚÓ "ÓÒÚÓÛÏËÂ", ÚÓ„‡‚‡ ÚÓÈ ˘Â  ‚Ë̇„Ë Ô‰ Ì‡Ò Ë ˘Â ÌË ·˙‰Â Ô˙Ú‚ӉËÚÂÎ ‚ ̇¯ÂÚÓ Ò˙‚ÂÏËÂ", ͇Á‚‡ …ÓÁ˜ÂÎËÍ.

Насреддин Ходжа е учен и мъдра личност. Той е бил запознат с всички светски и религиозни науки на своето време. Най-важните му качества са, че той е находчива и духовита личност. От некомпетентните изследователи той е представен като комик, но в действителност е голям духовен наставник и нравоучител.

Насреддин - един древен съвременник ¬ ÔËÓ‰‡Ú‡ ‚Ò˘ÍÓ ÊË‚Ó Ò ÒÚÂÏË Ì‡„ÓÂ, Í˙Ï —Î˙̈ÂÚÓ. ◊Ó‚ÂÍ˙Ú Ò˙˘Ó. » ‰‚ ÒËÎË Ò‡ „Ó ‰˙Ô‡ÎË Ì‡‰ÓÎÛ - „‡‚ËÚ‡ˆËˇÚ‡ Ë „ÎÛÔÓÒÚÚ‡. ‡ÚÓ ‚ÒÂÍË Ï˙‰ˆ, Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ Ì Ò  Á‡ÌËχ‚‡Î Ò „‡‚ËÚ‡ˆËˇÚ‡, Ì„ӂ ‚˜ÂÌ ÓÔÓÌÂÌÚ Â ·Ë· „ÎÛÔÓÒÚÚ‡. ¬˙‚ ‚Ò˘ÍËÚÂ È ÔÓˇ‚Ë Ë Ô‚˙ÔÎ˙˘ÂÌˡ. “ÓÈ Â Â‰Ì‡ ÓÚ Ò‚ÂÚÎËڠ΄ÂÌ‰Ë Ì‡ ˜Ó‚¯Íˡ ‰Ûı, ÍÓˇÚÓ ÌË ‚˙Á‚ËÒˇ‚‡ Ë ÓÒÏËÒΡ ÔËÒ˙ÒÚ‚ËÂÚÓ ÌË Ì‡ ÚÓÁË Ò‚ˇÚ. ¬ Ô·͇ڇ ̇ fiÕ≈— Œ ıÛ‰ÓÊÌËÍ˙Ú „Ó Â Ì‡ËÒÛ‚‡Î ‚˙ıÛ „˙·‡ ̇ χ„‡ÂÚÓ. Õ Í˙‰Â ‰‡ Â, ‡ ‚˙ıÛ. ÃÓʯ ‰‡ „Ó ‚Ó‰Ë, ÏÓʯ ‰‡ ‚˙‚Ë ÔÓ‰Ë ÏÛ, ÌÓ Õ‡Ò‰‰ËÌ Â Ì‡‰ χ„‡ÂÚÓ. «‡˘ÓÚÓ ÚÓÈ ‚Ë̇„Ë Â ·ËΠ̇‰, ‚Ë̇„Ë Â ·ËÎ ÔÓ-‚ËÒÓÍÓ ÓÚ ÔÓ‚˙ıÌÓÒÚÚ‡, ÓÚ ÌËÒÍÓÚÓ, ÓÚ Ô˙‚˘ÌÓÚÓ. —Â‰Ë ‚˙ıÛ Ï‡„‡¯Íˡ „˙· ÔÓÎÛÓ·˙̇Ú, Ì „Ή‡ ̇Ô‰, ÌÂ

„Ó ËÌÚÂÂÒÛ‚‡ ̇Í˙‰Â ‚˙‚Ë ‰˙΄ÓÛıËˇÚ ÏÛ ÔˡÚÂÎ, Á‡˘ÓÚÓ Á̇ Í˙‰Â ÏÓÊ ‰‡ „Ó Á‡‚‰Â, ̇Í˙‰Â ‚Ó‰Ë Ì„ӂ‡Ú‡ ÔËÏËÂ̇ ÙËÎÓÒÓÙˡ. ¬˙‚ ÙËÎÓÒÓÙˡڇ ̇ Õ‡Ò‰‰ËÌ Ëχ ‚Ò˘ÍÓ ‰Û„Ó, ÌˇÏ‡ Ò‡ÏÓ ÔËÏËÂÌËÂ. ƒ‡ ͇̇‡ ˜Ó‚Â͇ ‰‡ ÏËÒÎË - ÚÓ‚‡  Í‡È̇ڇ ˆÂΠ̇ ‚Ò˘ÍË ËÒÚÓËË Ì‡ Õ‡Ò‰‰ËÌ ’Ӊʇ. ÓÎÂÍÚË‚ÌËˇÚ Ì‡Ó‰ÂÌ ‡Á͇Á‚‡˜  Á̇ÂÎ Í‡Í ‰‡ Û˜Ë, ‰‡ ‚ÌÛ¯‡‚‡. ƒ‡ ‚˙ÁÔËÚ‡‚‡ ÌÂÛÒÂÚÌÓ, ÌÂ̇Ú‡Ô˜Ë‚Ó, ËÌÚÂÎË„ÂÌÚÌÓ. ƒ‡ ‚Ó˛‚‡ Ò˙Ò ÁÎÓÚÓ ‚ ˜Ó‚¯͇ڇ ‰Û¯‡ Ò‡ÏÓ Ò Â‰ÌÓ Ó˙ÊË - ÒÏÂı‡. ƒÓ͇ÚÓ Â ÊË‚ —ÏÂı˙Ú - ·ÛÚ‡ÎÌÓÒÚÚ‡ ˇ ÌˇÏ‡, „Û·ÓÒÚÚ‡ Ò ÒÔÓڇȂ‡. »Á˜ÂÁÌ ÎË - Á‚˙Ì‚‡ Ó˙ÊËÂÚÓ, ·ÎËÍ‚‡ Ò˙ÎÁ‡Ú‡, ÒΉ Ì¡ Ë Í˙‚Ú‡. Ãåîðãè Ìèøåâ, "Íàñòðàäèí Õîäæà", þáèëåéíà êíèãà, èçäàäåíà îò ÈÊ "Ñòúðøåë"

Като бил съдия, веднъж при него дошъл един човек и се оплакал от съседа си, като поискал да го накажат. Ходжата го изслушал внимателно и му рекъл: - Ти си прав! Отишъл си човекът доволен, но не щеш ли след малко пък дошъл съседът му. И той взел да се оплаква от първия. Ходжата и него изслушал внимателно и му казал: - Прав си! И този си тръгнал доволен. Тогава жена му, която неволно чула съдебните решения на Ходжата, му рекла: - Що за съдия си! И на единия, и на другия каза, че са прави! Хич може ли и двамата да са прави? При тази ситуация Ходжата хладнокръвно отговорил: - И ти си права, жено!

Мъжка дума Веднъж съседите на Насреддин Ходжа го попитали на колко години е. Той отвърнал: "На четирийсет!" Минали много години и един ден пак единият от съседите му го попитал отново: "Ходжа ефенди, на колко години си?" Ходжата отново отговорил: "На четирийсет!" Тогава съседът не можал да се въздържи и казал: - Че как е възможно? Ти преди много години, когато те попитахме, каза, че си на четирийсет. Сега пак ни отговаряш, че си на толкова. Може ли такава работа? - Аз съм мъж и не обичам да се отмятам от думите си!


6 ZAMAN ÀÃÐÅÑÈß 29 ÄÅÊÅÌÂÐÈ 2008 - 4 ßÍÓÀÐÈ 2009

Агресивното поведение е груба проява на безпринципно отношение от страна на този, който го проявява. Където има агресия, там започват да се образуват и проблемите в един колектив, в един социум, в един народ.

Àãðåñèÿòà - ïîâåäåíèå áåç êîíòðîë П Р О Д Ъ Л Ж Е Н И Е О Т С Т РА Н И Ц А 1 ÃÓϘÂÚÓ Ì‡ÏÂË ÒÏ˙ÚÚ‡ ÒË Ì‡ 21-„Ӊ˯̇ ‚˙Á‡ÒÚ Ô‰ ‰ËÒÍÓÚÂ͇ "¿ÏÌÂÁˡ", ÍÓˇÚÓ Ò ̇ÏË‡ ‚ —ÚÛ‰ÂÌÚÒÍË „‡‰. ¬ Ú‡„˘̇ڇ ÌÓ˘, ̇ 20 ÏÂÚ‡ ÓÚ ÒÚÓ΢ÌÓÚÓ Á‡‚‰ÂÌËÂ, —ÚÓˇÌ, Á‡Â‰ÌÓ Ò Ì„ӂ ÔˡÚÂÎ, ·Ë‚‡Ú Á‡ÒÂ˘Ì‡ÚË ÓÚ ÌˇÍÓÎÍÓ ÏÓϘÂÚ‡. —˙˘ËÚÂ Ì‡Ì‡ÒˇÚ Á‚ÂÒÍËÚ ËÚÌËˆË ‚˙ıÛ ÚˇÎÓÚÓ Ì‡ —ÚÓˇÌ, ‚ÒΉÒÚ‚Ë ̇ ÍÓÂÚÓ ÚÓÈ ÛÏË‡. “ÓÁË ÛÓÍ, ÍÓÈÚÓ ÊË‚ÓÚ˙Ú ‰‡‚‡ Ò˙Ò Á‡˜ÂÒÚË·ڇ ‡„ÂÒˡ ‚ ‰˙ʇ‚‡Ú‡,  ÛÓÍ Á‡ ‚ÒÂÍË Â‰ËÌ „‡Ê‰‡ÌËÌ, ÛÓÍ, ÓÚ ÍÓÈÚÓ Úˇ·‚‡ ‰‡ Ò ÔÓÛ˜ËÏ, Á‡ ‰‡ Ì Ò ‰ÓÔÛÒÍ‡Ú ÔÓ‰Ó·ÌË ËÁ‰Â‚‡ÚÂÎÒÚ‚‡ ̇‰ ΢ÌÓÒÚÚ‡ Ë ÊÂÒÚÓÍË Û·ËÈÒÚ‚‡. ¿„ÂÒË‚ÌÓÚÓ Ôӂ‰ÂÌË  „Û·‡ ÔÓˇ‚‡ ̇ ·ÂÁÔË̈ËÔÌÓ ÓÚÌÓ¯ÂÌË ÓÚ ÒÚ‡Ì‡ ̇ ÚÓÁË, ÍÓÈÚÓ „Ó ÔÓˇ‚ˇ‚‡. ˙‰ÂÚÓ Ëχ ‡„ÂÒˡ, Ú‡Ï Á‡ÔÓ˜‚‡Ú ‰‡ Ò ӷ‡ÁÛ‚‡Ú Ë ÔÓ·ÎÂÏËÚ ‚ ‰ËÌ ÍÓÎÂÍÚË‚, ‚ ‰ËÌ ÒÓˆËÛÏ, ‚ ‰ËÌ Ì‡Ó‰. ¬ÒÂÍË Â‰ËÌ ˜Ó‚ÂÍ ·Ë Ò Á‡ÔËÚ‡Î Í‡Í Ë ÔÓ Í‡Í˙‚ ̇˜ËÌ Ò ÔÓˇ‚ˇ‚‡ ‡„ÂÒˡڇ. ŒÚÍ˙‰Â Á‡ÔÓ˜‚‡ ÌÂÈÌËˇÚ „ÂÌÂÁËÒ Ë ÍÓÈ Â ‚ËÌÓ‚ÂÌ Á‡ ‡Á‚ËÚËÂÚÓ Ì‡ ÚÓÁË Á‡ÒÚ‡¯ËÚÂÎÂÌ Ù‡ÍÚÓ Á‡ ˜Ó‚¯ÍÓÚÓ ÏËÌÓ Ò˙˘ÂÒÚ‚Û‚‡ÌÂ. œÓ ÔË̈ËÔ ‚ Ô‚Ӊ ‰Ûχڇ ‡„ÂÒˡ ÓÁ̇˜‡‚‡ "‰‚Ëʇ Ò ̇Ô‰", "‰‚Ëʇ Ò Í˙Ï, ̇ÒÚ˙Ô‚‡Ï". ƒ‡ ·˙‰Â¯ ‡„ÂÒË‚ÂÌ ‚ Ô˙‚Ó̇˜‡ÎÌÓÚÓ ÏÛ Á̇˜ÂÌË ÏÓÊ ‰‡ Ò ÓÔ‰ÂÎË Í‡ÚÓ ‰‡ Ò ‰‚ËÊ˯ ̇Ô‰ Í˙Ï ÌˇÍ‡Í‚‡ ˆÂÎ ·ÂÁ ËÁÎ˯ÌÓ ÍÓη‡ÌËÂ, Ò˙ÏÌÂÌË ËÎË ÒÚ‡ı. ÃÌÓ„Ó ÒÔˆˇÎËÒÚË, ËÁÛ˜‡‚‡˘Ë ÚÓ‚‡ ˇ‚ÎÂÌËÂ, ËÌÚÂÔÂÚË‡Ú ÚÂÏË̇ ‡„ÂÒˡ ͇ÚÓ ÒÔˆËÙ˘̇ ÙÓχ ̇ Ôӂ‰ÂÌËÂ, ÍÓÂÚÓ Ò ËÁ‡Áˇ‚‡ ‚ ‰ÂÏÓÌÒÚ‡ˆËˇ ̇ ÌÂÔˡÁ˙Ì, ‡ ˜ÂÒÚÓ - Ë Ì‡ „Û·‡ ÒË·, ÒÔˇÏÓ ‰Û„ËÚÂ Ò Ì‡ÏÂÂÌË ‰‡ ËÏ Ò Ô˘ËÌË ‚‰‡, ·ÓÎ͇ ËÎË Ë ‰‚ÂÚ ‰ÌÓ‚ÂÏÂÌÌÓ. œÓ·ÎÂÏËÚ Á‡ ‡„ÂÒˡڇ Ë Ì‡ÒËÎËÂÚÓ Ò ÔÓÒÚ‡‚ˇÚ ÚÓ„‡‚‡, ÍÓ„‡ÚÓ Ò Ú˙ÒˇÚ Ù‡ÍÚÓËÚÂ Ë Ô˘ËÌËÚ Á‡ ‡ÁÛ¯‡‚‡ÌÂ Ë ÔÂÍ˙Ò‚‡Ì ̇ ÒӈˇÎ̇ڇ ÍÓÏÛÌË͇ˆËˇ, Á‡ ̇Û¯‡‚‡Ì ̇ ÏÓ‡ÎÌËÚÂ Ë Ô‡‚ÌË ÌÓÏË, ‡ ‚ ̇È-Í‡ÈÌËÚ ÒË ÙÓÏË - Ë Á‡ ˆÂÌÌÓÒÚÚ‡ ̇ ˜Ó‚¯Íˡ ÊË‚ÓÚ. ¿ÍÓ Ò ‚˙ÌÂÏ ‚ÂÍӂ ̇Á‡‰, Ӣ ÔÂ‰Ë Ì‡ÛÍӂ‰ËÚ ‰‡ ÙÓÏÛÎË‡Ú Ò‚ÓËÚ ‚Ëʉ‡Ìˡ ÓÚÌÓÒÌÓ ÚÓÁË ÙÂÌÓÏÂÌ, ̇È-‰‚̇ڇ ÍÓ̈ÂÔˆËˇ Á‡ ‡„ÂÒË‚ÌÓÒÚÚ‡  ÙÓÏË‡Ì‡ ‚˙ıÛ ¿ËÒÚÓÚÂÎÓ‚‡Ú‡ ˉ¡ Á‡ ͇ڇÁËÒ‡. —ÔÓ‰ ÌÂ„Ó ‡͈ËËÚ ̇ ÔÛ·ÎË͇ڇ ‚ Ú‡Ú˙‡ ÒÎÛÊ‡Ú Á‡ "ËÁÎË‚‡ÌÂ" ̇ ÂÏÓˆËËÚÂ, ÍÓËÚÓ Ë̇˜Â ˘Â ̇ÚÓ‚‡ˇÚ Ë̉˂ˉ‡ ‚ Âʉ̂ËÂÚÓ. œÓ ÚÓÁË Ì‡˜ËÌ ÔÓÒΉÂÌÓÚÓ ‡Á‚ËÚË ̇ ‰‡Ï‡Ú˘̇ڇ ‡Á‚˙Á͇ ̇ Ú‡Ú‡Î̇ڇ ÔÎÓ˘‡‰Í‡ ÒÎÛÊË Á‡ ͇ڇÎËÁ‡ÚÓ ̇ ÂÏÓÚ˂̇ Â‡ÍˆËˇ, ÍÓÂÚÓ ‚Ó‰Ë ‰Ó ͇ڇÁËÒÌÓ Ó˜ËÒÚ‚‡Ì ÓÚ Ì‡ÚÛԇ̇ڇ ÂÏÓˆËˇ. ¬ ̇ۘÌÓÚÓ ÔÓÁ̇ÌË Ò˙˘ÂÒÚ‚Û‚‡Ú ‡Á΢ÌË ÍÓ̈ÂÔˆËË Á‡ Ó·ˇÒÌÂÌË ̇ ‡„ÂÒˡڇ ͇ÚÓ Ù‡ÍÚÓ ‚ ‰ÂÈÒÚ‚ËÚÂÎÌÓÒÚÚ‡. —˜ËÚ‡ ÒÂ, ˜Â Úˇ  ·ËÓÎӄ˘ÌÓ Á‡ÎÓÊÂ̇ Û Ë̉˂ˉ‡ ͇ÚÓ Ò‰ÒÚ‚Ó Á‡ ËÁ‚Ó˛‚‡Ì ̇ ÏˇÒÚÓ ‚ ÊË‚ÓÚ‡ Ë Í‡ÚÓ Â‰ËÌ ÓÚ ÏÂı‡ÌËÁÏËÚ ̇ ÔÒËı˘̇ Á‡˘ËÚ‡ ̇ ΢ÌÓÒÚÚ‡. ÕˇÍÓË ÔÒËıÓÎÓÁË ÙÓÏÛ-

ÎË‡Ú ÚÓ‚‡ Ôӂ‰ÂÌË ͇ÚÓ ËÁ‡Á ̇ Ò··ÓÒÚ, ÔÓˇ‚Â̇ ‚ ÍÓÏÔÂÌÒË‡Ì ̇ ‰ÂÙˈËÚË Í‡ÚÓ ÌÂ¯ÂÌË ÔÓ·ÎÂÏË ËÎË ËÁ„‡‰ÂÌË ÍÓÏÔÎÂÍÒË. ¿‚ÒÚËÈÒÍËˇÚ Û˜ÂÌ-ÂÚÓÎÓ„ ÓÌ‡‰ ÀÓÂ̈ ͇Á‚‡ Á‡ ‡„ÂÒˡڇ, ˜Â  ‚„‡‰Â̇ ‚˙Ú¯̇ ‚˙Á·Û‰‡, ÍÓˇÚÓ Ú˙ÒË ËÁıÓ‰ Ë Ì‡ÏË‡ ËÁ‡Á ·ÂÁ ӄΉ ̇ ‡‰ÂÍ‚‡ÚÌÓÒÚÚ‡ Ò ‚˙̯Ìˡ ÒÚËÏÛÎ. «‡ ÌÂ„Ó ‚‡ÊË Ô‡‚ËÎÓÚÓ, ˜Â "ÒÔÓÌÚ‡ÌÌÓÒÚÚ‡  ڇÁË, ÍÓˇÚÓ Ô‡‚Ë ËÌÒÚËÌÍÚ‡ ÚÓÎÍÓ‚‡ ÓÔ‡ÒÂÌ". ÕÂÒÎÛ˜‡ÈÌÓ Â‰Ì‡ ‡„ÂÒ˂̇ ÔÓˇ‚‡ Ò ‰˙Î-

ÊË Ì‡ ÒÔÓÌÚ‡ÌÂÌ ËÁ·ÎËÍ Ì‡ ̇ÚÛԇ· Ò ÂÌÂ„ˡ, ÍÓˇÚÓ Úˇ·‚‡ ‰‡ ÒË Ì‡ÏÂË ÒË„ÛÂÌ ÓÚ‰Û¯ÌËÍ, ˜ÂÁ ÍÓÈÚÓ ‰‡ Ò ̇χÎË Ì‡„ÌÂÚÂÌÓÚÓ Ì‡Îˇ„‡ÌÂ. ‡ÚÓ ÓÔ‰ÂÎÂÌË Á‡ ‡„ÂÒˡ Ò ÓÒÓ·ÂÌÓ Û‚‡ÊÂÌË Ò ÔÓÎÁ‚‡ ÚÓ‚‡ ̇ –. ¡Â‰˙Ì, ÍÓÈÚÓ Í‡Á‚‡, ˜Â ‡„ÂÒ˂̇ڇ ÙÓχ ̇ ËÁˇ‚‡ Ò˙‰˙ʇ ÚË ÍÓÏÔÓÌÂÌÚ‡: "A„ÂÒˡڇ  ‚ÒˇÍ‡ ÙÓχ ̇ Ôӂ‰ÂÌËÂ, ̇ÒÓ˜Â̇ Í˙Ï ˆÂÎÚ‡ ‰‡ Ò ̇‚Â‰Ë ËÎË ‰‡ Ò ̇‡ÌË ‰Û„Ó ÊË‚Ó Ò˙˘ÂÒÚ‚Ó, ÍÓÂÚÓ Â ÏÓÚË‚Ë‡ÌÓ ‰‡ ËÁ·Â„Ì ڇÍÓ‚‡ ÓÚÌÓ¯ÂÌËÂ."

Тормоз над връстници ¬ Û˜ËÎË˘Â Ì‡È-˜ÂÒÚÓ Ò „Ó‚ÓË Á‡ ÚÓÏÓÁ ̇‰ ‚˙ÒÚÌˈËÚÂ, ÍÓÈÚÓ Ó·ËÍÌÓ‚ÂÌÓ Ò Ò˙Ô˙ÚÒÚ‚‡ ÓÚ Ì‡Û¯‡‚‡Ì ̇ Ô‡‚Ë·ڇ ̇ Ôӂ‰ÂÌË ‚Í˙˘Ë Ë ‚ Ó·‡ÁÓ‚‡ÚÂÎ̇ڇ Ò‰‡. ÕˇÍÓË ÓÚ Û˜ÂÌˈËÚ ‡Á‚Ë‚‡Ú ̇„·ÒË Í˙Ï Ò‚ÂÚ‡ ͇ÚÓ „Û·Ó, ·ÂÁÍÓÏÔÓÏËÒÌÓ ÏˇÒÚÓ, ‚ ÍÓÂÚÓ ÓˆÂΡ‚‡ Ò‡ÏÓ ÒËÎÌˡÚ, ‡ ÓÚÌÓ¯ÂÌËÂÚÓ Ì‡ ‰Û„ËÚ Ò ÓÒÌÓ‚‡‚‡ ̇ ̉ӂÂËÂ Ë ‚‡Ê‰Â·ÌÓÒÚ Ì‡ ÙÓ̇ ̇ ËÁÍË‚ÂÌË Î˘ÌÓÒÚÌË Ô‰ÒÚ‡‚Ë. ÕÂχÎÍÓ ÔÓˇ‚Ë Ì‡ ÚÓÏÓÁ Ë ‡„ÂÒˡ Ò‰ Û˜ÂÌˈËÚ Ò ̇·Î˛‰‡‚‡Ú ‚ ÔÛ·Î˘ÌÓÚÓ Ë Ï‰ËÈÌÓÚÓ ÔÓÒÚ‡ÌÒÚ‚Ó. Õ‡Ô‡‰ÂÌˡڇ ̇‰ Û˜ËÚÂÎË ËÎË Û˜ÂÌËˆË ÓÚ ÚÂıÌË ‚˙ÒÚÌËˆË Ò Ô‚˙˘‡Ú ‚ ËÁÏÂËχ ‚Â΢Ë̇ ̇ ̇ÒËÎËÂ Ë ÊÂÒÚÓÍÓÒÚ. œÓÚÂÒ˙Ú, ÍÓÈÚÓ Ó·˘ÂÒÚ‚ÂÌÓÒÚÚ‡ ËÁÔËÚ‚‡ Í˙Ï ÚÂÁË ÓÒ˙‰ËÚÂÎÌË Ì‡ÏÂÂÌˡ ̇ ÔÓ‰‡ÒÚ‚‡˘ËÚÂ,  Ò‰ÒÚ‚ÓÚÓ, Ò ÍÓÂÚÓ Ò Á‡ÍÎÂÈÏˇ‚‡Ú ÚÂÁË ‚‡‚‡ÒÍË Ë „‡ÏÂÌÒÍË ÔÓˇ‚Ë. Õ‡‰‡ÎË ‡„ÂÒÓËÚ ÒË ‰‡‚‡Ú ‡Î̇ Ô‰ÒÚ‡‚‡ ‰Ó Í‡Í‚Ó ÂÏÓˆËÓ̇ÎÌÓ Ò˙ÒÚÓˇÌË ÏÓ„‡Ú ‰‡ ‰Ó‚‰‡Ú Ò‚ÓËÚ ÊÂÚ‚Ë. ¬ ÒËÚÛ‡ˆËËÚ ̇ ÚÓÏÓÁ ÒӈˇÎÌËˇÚ ÒÚ‡ÚÛÒ Ì‡ ÊÂÚ‚‡Ú‡ ÔÓ͇Á‚‡ ̇Û¯ÂÌÓ ÔÒËıÓ-ÒӈˇÎÌÓ ÙÛÌ͈ËÓÌË‡ÌÂ. “Ó Ò Ò˙ÒÚÓË ‚ ÔÓÚËÒ̇ÚÓÒÚ, ÌËÒ͇ Ò‡ÏÓÓˆÂÌ͇, ËÁÓ·ˆËˇ Ë ÓÚı‚˙ΡÌ ÓÚ ‚˙ÒÚÌˈËÚÂ, Ê·ÌË Á‡ ·ˇ„ÒÚ‚Ó ËÎË ÓÚ͇Á ‰‡ Ò ıÓ‰Ë Ì‡ Û˜ËÎˢÂ, ‡ ‚ ÒÎÛ˜‡ËÚ ̇ ÚÂÊ˙Í ÚÓÏÓÁ Ò ÒÚË„‡ ‰Ó Ò‡ÏÓÛ·ËÈÒÚ‚ÂÌË ÓÔËÚË. ¿„ÂÒË‚ÌÓÚÓ Ôӂ‰ÂÌË ÏÌÓ„Ó ˜ÂÒÚÓ ‚˙ÁÌËÍ‚‡ ‚ ‡ÏÍËÚ ̇ ‰Û„Ë ‡ÒӈˇÎÌË ÔÓˇ‚Ë, ‚Íβ˜‚‡˘Ë ÌÂÒ˙„·ÒËÂ Ò ‚˙Á‡ÒÚÌËÚÂ, ÔÓÒÚÓˇÌÌË ÁÎÓÛÔÓÚ·Ë, ‡ÌÌË Ë ËÒÍÓ‚‡ÌË ÒÂÍÒÛ‡ÎÌË ÍÓÌÚ‡ÍÚË, Ô‡‚Ó̇Û¯ÂÌˡ Ë Ú.Ì.

Èìà íÿêîëêî òèïà àãðåñèâíî ïîâåäåíèå œÒËıÓÎÓÁËÚ ‡Á„‡Ì˘‡‚‡Ú ÌˇÍÓÎÍÓ ÚËÔ‡ ‡„ÂÒË‚ÌÓ Ôӂ‰ÂÌËÂ, ͇ÚÓ „Ë ÔÓÒÚ‡‚ˇÚ ‚ ÚË ‰ËÏÂÌÒËË. œ˙‚‡Ú‡  ÙËÁ˘ÂÒ͇-‚Â·‡Î̇, ÍÓˇÚÓ Ò ı‡‡ÍÚÂËÁË‡ Ò ‚˙ÁÏÓÊÌÓÒÚÚ‡ ‰‡ Ò ÔÓˇ‚ˇÚ ÙËÁ˘ÂÒÍË ‰ÂÈÒڂˡ, ÍÓËÚÓ Ò ËÁ‡Áˇ‚‡Ú ‚ Û‰‡Ë, ËÚÌˈË; ‚Â·‡ÎÌËˇÚ ÚÓÏÓÁ  Ò˙˜ÂÚ‡ÌË ÓÚ ÍÎÂÚ‚Ë, Á‡Ô·ıË Ë Ô‰ÛÔÂʉÂÌˡ. —Ή‚‡˘‡Ú‡ ‰ËÏÂÌÒˡ  ÔÓÎÓÊÂ̇ ‚˙ıÛ ‡ÍÚË‚ÌÓÒÚÔ‡ÒË‚ÌÓÒÚ. ¿ÍÚË‚ÌËˇÚ Ì‡˜ËÌ Ì‡ ‡„ÂÒ˂̇ Â‡ÍˆËˇ Ò ËÁ‡Áˇ‚‡ ‚ ˇ‚̇ ‡Ú‡Í‡ ÒÂ˘Û ÊÂÚ‚‡Ú‡, ‰Ó͇ÚÓ ÔË Ô‡ÒË‚Ìˡ - ˜ÂÁ Á‡Ó·ËÍÓÎÌË Ô˙Úˢ‡, ÌÂÔˇÍÓ Ò Ô˘ËÌˇ‚‡ ‚‰‡. œÓÒΉ̇ڇ ‰ËÏÂÌÒˡ  ‰ËÂÍÚ̇-Ë̉ËÂÍÚ̇. œË ÚÓÁË ‚ˉ Ò ‰ÂÏÓÌÒÚË‡ ˇ‚ÌÓ ÌÂÔˡÁ˙ÌÚ‡

Í˙Ï ÒÛ·ÂÍÚ‡ ËÎË Ò ÔÓ‰ÒÚÂ͇‚‡Ú ‰Û„Ë Îˈ‡ ‰‡ Ô˘ËÌˇÚ ÙËÁ˘ÂÒ͇ ËÎË ÔÒËı˘ÂÒ͇ ‰ÂÒÚ‡·ËÎÌÓÒÚ Ì‡ ÊÂÚ‚‡Ú‡. œÓˇ‚ËÚ ̇ ‡„ÂÒË‚ÌÓ Ôӂ‰ÂÌË ÏÓ„‡Ú ‰‡ Ò ̇·Î˛‰‡‚‡Ú ‚ ‰Û„Ë ÌÂÔˡÚÌË ‡͈ËË Ì‡ ΢ÌÓÒÚÚ‡ ‚ ÒÂÏÂÈ̇ ËÎË Ó·˘ÂÒÚ‚Â̇ Ò‰‡. √Ì‚˙Ú, ̇ÔËÏÂ,  Ë̉Ë͇ˆËˇ, ˜Â ÒÚ‡‚‡ ÌÂ˘Ó ÌÂÔˡÚÌÓ ËÎË ÙÛÒÚË‡˘Ó Á‡ ÒÛ·ÂÍÚ‡ Ë ÔÓ ÚÓÁË Ì‡˜ËÌ ÒÔÓÒÓ·ÒÚ‚‡ Á‡ ˇÒÌÓÚÓ ‰ÂÙËÌË‡Ì ̇ ‡„ÂÒ˂̇ ÔÓˇ‚‡. ≈ÏÓˆËË Í‡ÚÓ ˇÓÒÚ, ‚˙ÁÏÛ˘ÂÌËÂ, ‚‡Ê‰Â·ÌÓÒÚ, ÓÚÏ˙ÒÚËÚÂÎÌÓÒÚ, ÓÏ‡Á‡, ‡Á‰‡ÁÌÂÌËÂ, ‚ÌÓÒÚ Ë ‰. ÒÔÓÒÓ·ÒÚ‚‡Ú Á‡ ÓÚÍβ˜‚‡ÌÂÚÓ Ì‡ ‡„ÂÒË‚ÌÓÒÚÚ‡ Û ‚ÒÂÍË ˜Ó‚ÂÍ. Õ ·ÂÁ Á̇˜ÂÌËÂ Â Ë Ù‡ÍÚÓ˙Ú ÙÛÒÚ‡ˆËˇ, ÍÓÈÚÓ Ô‰ÔÓ·„‡ ÔÓˇ‚‡Ú‡

̇ ‡„ÂÒˡ. ¿„ÂÒË‚ÌÓÒÚÚ‡  Ô˘ËÌÂ̇ ÓÚ ÙÛÒÚ‡ˆËˇÚ‡ ÔÓ‡‰Ë Ù‡ÍÚ‡, ˜Â ‚˙ÁÌËÍ‚‡ ‚ ‰‡‰ÂÌ ÏÓÏÂÌÚ ÓÚ ÊË‚ÓÚ‡ ̇ ˜Ó‚ÂÍ, ÍÓÈÚÓ Ì··„ÓÔˡÚÌÓ ÔÓ‚ÓÍË‡ Ì„ӂËÚ ÒÂÚË‚‡. œ˘ËÌËÚ Á‡ ‡„ÂÒË‚ÌË Ò˙ÒÚÓˇÌˡ ÏÓ„‡Ú ‰‡ ·˙‰‡Ú ·ÂÁ·ÓÈ ÏÌÓ„Ó. ¬‡ÊÂÌ Â ÔË̈ËÔ˙Ú, ˜ÂÁ ÍÓÈÚÓ Ó·˘ÂÒÚ‚ÓÚÓ Â ‚ Ò˙ÒÚÓˇÌË ‰‡ ÓÚ‡„Ë‡ ‡‰ÂÍ‚‡ÚÌÓ Ë ‰‡ ËÁÍÓÂÌË ÚÓ‚‡ ·ÂÁÔË̈ËÔÌÓ Ôӂ‰ÂÌËÂ, ÍÓÂÚÓ ‚Ó‰Ë ÒΉ Ò· ÒË Ú‚ÓÊÌÓÒÚ Ë ‰ÂÔÂÒˡ Û ÊÂÚ‚‡Ú‡, Ò‡ÏÓÛ·ËÈÒÚ‚Ó, Û·ËÈÒÚ‚Ó, ÌËÒ͇ Ò‡ÏÓÓˆÂÌ͇. »ÁÒΉ‚‡ÌÂÚÓ Ì‡ ÚÓÁË ‚ÒÂÍˉÌ‚ÌÓ ÔËÒ˙ÒÚ‚‡˘ ÒӈˇÎÂÌ ÙÂÌÓÏÂÌ Úˇ·‚‡ ‰‡  ̇‚ÂÏÂÌ̇ Â‡ÍˆËˇ Í˙Ï ÒÎÛ˜‚‡˘ÓÚÓ Ò ‚ Ó·˘ÂÒÚ‚Â̇ڇ Ò‰‡. Венцислава Миндова, София


ÄÈÀÁÅÒ ZAMAN 7 29 ÄÅÊÅÌÂÐÈ 2008 - 4 ßÍÓÀÐÈ 2009

Диабетът, макар и сериозно заболяване, не е фатален. При всеки болен протича индивидуално. При един може да премине тежко и да доведе до смъртност, а друг може да живее като здрав човек.

Човек е в състояние да преустанови развитието на захарния диабет и той никога повече да не се развие. Констатацията, че диабетът не бива да се приема като болест, а като начин на живот, подкрепя и проф. Захариева. Тя е на мнение, че "не трябва да се примириш със съдбата си, защото всичко е в твои ръце.

Äèàáåòúò íå å ôàòàëíî çàáîëÿâàíå,íî å æèçíåíîâàæíî ïîâåäåíèåòî íà áîëíèÿ "“Ó‚‡ Ò˙˘Ó  ‚ˉ ÒÚÂÒ, ÌÓ ÔÓ ‚ÂÏ ̇ ·ÂÏÂÌÌÓÒÚ Ì‡ÒÚ˙Ô‚‡ ‰̇ ÔÂÛÒÚÓÈ͇ ̇ ıÓÏÓÌËÚÂ. œÂӷ·‰‡‚‡Ú ıÓÏÓÌËÚÂ Ò ÍÓÌÚ‡ËÌÒÛ·ÂÌ ÂÙÂÍÚ Ë ÔÓ Ú‡ÁË Ô˘Ë̇ ÏÓÊ ‰‡ Ò ‡Á‚Ë Á‡ı‡ÂÌ ‰Ë‡·ÂÚ." œË ·ÂÏÂÌÌËÚ ÊÂÌË, ÍÓËÚÓ ÔÂ‰Ë ÚÓ‚‡ Ò‡ ËχÎË Á‡ı‡ÂÌ ‰Ë‡·ÂÚ, Á‡·ÓΡ‚‡ÌÂÚÓ ÏÓÊ ‰‡ ·˙‰Â ÛÒÎÓÊÌÂÌÓ ÔÓ ‚ÂÏ ̇ ·ÂÏÂÌÌÓÒÚÚ‡. Ó„‡ÚÓ Ó·‡˜Â „Ó ‡Á‚ËˇÚ ‚ ÔÂËÓ‰‡ ̇ ·ÂÏÂÌÌÓÒÚ, Ú Úˇ·‚‡ ‰‡ ÒÔ‡Á‚‡Ú ı‡ÌËÚÂÎÂÌ ÂÊËÏ. “Ó„‡‚‡ ËÌÒÛÎËÌÓ‚ÓÚÓ Î˜ÂÌË  Á‡‰˙ÎÊËÚÂÎÌÓ. “Ó‚‡ Ì Ò ÓÚ‡Áˇ‚‡ ̇ ÔÎÓ‰‡, ÍÓ„‡ÚÓ Î˜ÂÌËÂÚÓ Ò ‚Ó‰Ë Í‡ÍÚÓ Úˇ·‚‡. "œÓ„¯ÌÓ Â ‚Ô˜‡ÚÎÂÌËÂÚÓ, ˜Â Úˇ·‚‡ ‰‡ Ò ӄ‡Ì˘‡‚‡Ú ‚˙„ÎÂıˉ‡ÚËÚÂ, ̇ÔÓÚË‚, ÂÊËÏ˙Ú Ì‡ ·ÓÎÌËÚ Ò˙Ò Á‡ı‡ÂÌ ‰Ë‡·ÂÚ ‚Íβ˜‚‡ ‚˙„ÎÂıˉ‡ÚË ‰Ó 6065%, ÍÓÂÚÓ Â ÔÓ˜ÚË ÂÊËÏ˙Ú Ì‡ Á‰‡‚ˡ ˜Ó‚ÂÍ. “ Úˇ·‚‡ ‰‡ ·˙‰‡Ú ÔÓ‰ ÙÓχ ̇ ·‡‚ÌÓ ÂÁÓ·Ë‡˘Ë Ò Á‡ı‡Ë Í‡ÚÓ Í‡ÚÓÙË, ÓËÁ, ıΡ· ‰ÓË, ‡ Ì ·˙ÁÓ ÂÁÓ·Ë‡˘Ë Ò ͇ÚÓ Ï‰, ÍÓÌÙËÚ˛, Ò·‰Í˯Ë, Á‡ı‡ ‚ ͇ÙÂÚÓ, ‚ ˜‡ˇ Ë Ú.Ì. “Ó‚‡  ‰ÌÓÚÓ Ó„‡Ì˘ÂÌËÂ, ‰Û„ÓÚÓ Ò‡ χÁÌËÌËÚ - Ú ҇ ÏÌÓ„Ó ÒÂËÓÁÂÌ Ó„‡Ì˘‡‚‡˘ Ù‡ÍÚÓ. Õ ·Ë‚‡ ‰‡ ̇‰ı‚˙ÎˇÚ 30 „‡Ï‡. “ˇ·‚‡ ‰‡ ·˙‰‡Ú ËÁÍβ˜ÂÌË ÊË‚ÓÚËÌÒÍËÚ χÁÌËÌË ËÁÓ·˘Ó, ‡ ‡ÒÚËÚÂÎÌËÚ Ò˙˘Ó Úˇ·‚‡ ‰‡ ·˙‰‡Ú Ó„‡Ì˘ÂÌË, ‰ÓË ÓÎËÓÚÓ, Ô‰ÔÓ˜ËÚ‡ÌË Ò ‰‡‚‡ Ò‡ÏÓ Ì‡ ÁÂıÚË̇", ͇Á‚‡ ÔÓÙ. «‡ı‡Ë‚‡. ¿ÍÓ Â‰ËÌ ‰Ë‡·ÂÚËÍ Ì ÒÔ‡Á‚‡ ÒÚÓ„Ó ÓÔ‰ÂÎÂÌˡ ı‡ÌËÚÂÎÂÌ ÂÊËÏ, ÚÓ‚‡ ‰Ó‚Âʉ‡ ‰Ó "ÂÍÒÚÂÏÌÓ Ôӂ˯ÂÌË ̇ ÌË‚ÓÚÓ Ì‡ Í˙‚̇ڇ Á‡ı‡", ‡ÍÓ ˜Ó‚ÂÍ˙Ú Â ‰Ë‡·ÂÚËÍ ÓÚ Ô˙‚Ë ÚËÔ, ˘Â ‰Ó‚‰ ‰Ó ‰Ë‡·ÂÚ̇ ÍÂÚÓ‡ˆË‰ÓÁ‡. “Ó‚‡  ‰ÌÓ ÓÒÚÓ ÏÂÚ‡·ÓÎËÚÌÓ Ì‡Û¯ÂÌË ̇ Ó·ÏˇÌ‡Ú‡, ÔË ÍÓÂÚÓ ‚ ÛË̇ڇ Á‡ÔÓ˜‚‡Ú ‰‡ Ò ÓÚ‰ÂÎˇÚ Ôӂ˜ ÍËÒÂÎË ÔÓ‰ÛÍÚË, ÍÂÚÓÌË. ¡ÓÎÌËˇÚ ËÁÔ‡‰‡ ÓÚ̇˜‡ÎÓ ‚

Ú.̇. ıËÏ˘̇ ÍÂÚÓ‡ˆË‰ÓÁ‡, ÍÓ„‡ÚÓ ÔÓ͇Á‡ÚÂÎËÚ ̇ Í˙‚ Ë ÛË̇ Ò ‚ÎÓ¯‡Ú. œÓˇ‚ˇ‚‡Ú Ò ÒËÏÔÚÓÏË Ì‡ ÌÂËÏÓ‚Â̇ ʇʉ‡, ·ÓÎÍË ‚ ÍÓÂχ, Á‡„Û·‡ ̇ Ò˙Á̇ÌË ‰Ó ËÁÔ‡‰‡ÌÂÚÓ ‚ ÍÂÚÓ‡ˆË‰ÓÁ̇ ÍÓχ. "“Ó‚‡  ÓÒÚÓ ÏÂÚ‡·ÓÎËÚÌÓ ÛÒÎÓÊÌÂÌË ̇ Á‡ı‡Ìˡ ‰Ë‡·ÂÚ, ÍÓ„‡ÚÓ Ì Ò ÒÔ‡Á‚‡ Ò˙ÓÚ‚ÂÚÌËˇÚ ÂÊËÏ Ì‡ ı‡ÌÂÌÂ. Õ‡ Ô‡ÍÚË͇ ÔË Á‡ı‡Ìˡ ‰Ë‡·ÂÚ Ò ۂÂʉ‡Ú ‚Ò˘ÍË Ô‡ÂÌıËÏÌË Ó„‡ÌË, ̇È-‚˜ Ò ۂÂʉ‡ ·˙·ÂÍ˙Ú. Õ‡ÒÚ˙Ô‚‡ Ú.̇. ‰Ë‡·ÂÚ̇ ÌÂÙÓÔ‡Úˡ. ◊ÂÌËˇÚ ‰Ó· Ò˙˘Ó Ò ۂÂʉ‡, Ú.̇ ÒÚ‡ÚÓÁÂÌ ıÂÔ‡ÚËÚ ÔË Á‡ı‡ÂÌ ‰Ë‡·ÂÚ, ÔË Ì‡ÚÛÔ‚‡Ì ̇ χÁÌËÌË. —˙ˆÂÚÓ Ò ۂÂʉ‡ ÏÌÓ„Ó, ̇ÒÚ˙Ô‚‡Ú Ò˙‰Ó‚Ë ÛÒÎÓÊÌÂÌˡ Ë ·ÓÎÌËÚ Á‡„Ë‚‡Ú Ó·ËÍÌÓ‚ÂÌÓ ÓÚ ÏËÓ͇‰ÂÌ ËÌÙ‡ÍÚ", ÔÓÒÓ˜‚‡ ÔÓÙ. «‡ı‡Ë‚‡. ¡ÓÎÌËÚ Ì ÛÒ¢‡Ú ·ÓÎ͇, Ú˙È Í‡ÚÓ Ò‡ Á‡Ò„̇ÚË Ë ÌÂ‚ËÚÂ,

ПРОФ. САБИНА

ÏÓÊ ‰‡ ̇ÒÚ˙ÔË Ú.̇. „ÎÛı ÏËÓ͇‰ÂÌ ËÌÙ‡ÍÚ, ·ÂÁ ‰ÓË Ú ‰‡ Á̇ˇÚ. «‡ ‰‡ Ò Ôӂ‰ ‰ÌÓ ÛÒÔ¯ÌÓ Î˜ÂÌËÂ, ÍÓÂÚÓ ‰‡ ‰Ó‚‰ ‰Ó ÔÓÎÓÊËÚÂÎÌË ÂÁÛÎÚ‡ÚË, ‡Ì̇ڇ ‰Ë‡„ÌÓÒÚË͇ ̇ ·ÓÎÂÒÚÚ‡  ÓÚ ÊËÁÌÂÌÓ‚‡ÊÌÓ Á̇˜ÂÌËÂ. Δ·ÌËÂÚÓ Ì‡ ÒÔˆˇÎËÒÚËÚÂ, Ë ‚ ˜‡ÒÚÌÓÒÚ Ì‡ ÔÓÙ. «‡ı‡Ë‚‡,  ‰‡ Ò ̇Ô‡‚Ë Ï‡ÒÓ‚ ÒÍËÌËÌ„, Á‡ ‰‡ ÏÓÊ ‰Ë‡·ÂÚ˙Ú ‰‡ Ò ÓÚÍË ‚ ‡ÌÂÌ ÂÚ‡Ô. "ƒË‡·ÂÚ˙Ú, ‡ÍÓ Ò ÓÚÍË ‚ ̇˜‡ÎÂÌ ÒÚ‡‰ËÈ, Ô˙‚Ó, ÚÓÈ ÏÓÊ ‰‡ ·˙‰Â ‚˙Ì‡Ú Ó·‡ÚÌÓ Ë ÌËÍÓ„‡ ‰‡ Ì Ò ‡Á‚ËÂ, „Ó‚ÓËÏ Á‡ ‚ÚÓË ÚËÔ Á‡ı‡ÂÌ ‰Ë‡·ÂÚ. ¿ÍÓ ˜Ó‚ÂÍ Â ‰ËÒˆËÔÎËÌË‡Ì, ‡ÍÓ ÒÔ‡Á‚‡ ÔÓÒÚË Ô‡‚Ë·, ‡ÍÓ Ò ̇·Î˛‰‡‚‡, ÏÓÊ ÌËÍÓ„‡ Ôӂ˜ ‰‡ Ì ‡Á‚Ë ‰Ë‡·ÂÚ. ŒÒ‚ÂÌ ÚÓ‚‡ ÚÓÈ Úˇ·‚‡ ‰‡ ÔÓˇ‚ˇ‚‡ ‰ӂ̇ ÙËÁ˘ÂÒ͇ ‡ÍÚË‚ÌÓÒÚ, Ì Úˇ·‚‡ ‰‡ ÔÂ͇Ρ‚‡ Ò Ú˛Ú˛ÌÓÔÛ¯ÂÌÂ, ‡ÎÍÓıÓÎ Ë Ú.Ì." “‡Í‡

ЗАХАРИЕВА

˜Ó‚ÂÍ Â ‚ Ò˙ÒÚÓˇÌË ‰‡ ÔÂÛÒÚ‡ÌÓ‚Ë ‡Á‚ËÚËÂÚÓ Ì‡ Á‡ı‡Ìˡ ‰Ë‡·ÂÚ Ë ÚÓÈ ÌËÍÓ„‡ Ôӂ˜ ‰‡ Ì Ò ‡Á‚ËÂ. ÓÌÒÚ‡Ú‡ˆËˇÚ‡, ˜Â ‰Ë‡·ÂÚ˙Ú Ì Úˇ·‚‡ ‰‡ Ò ÔËÂχ ͇ÚÓ ·ÓÎÂÒÚ, ‡ ͇ÚÓ Ì‡˜ËÌ Ì‡ ÊË‚ÓÚ, ÔÓ‰ÍÂÔˇ Ë ÔÓÙ. «‡ı‡Ë‚‡. “ˇ  ̇ ÏÌÂÌËÂ, ˜Â "Ì Úˇ·‚‡ ‰‡ Ò ÔËÏË˯ Ò˙Ò Ò˙‰·‡Ú‡ ÒË, Á‡˘ÓÚÓ ‚Ò˘ÍÓ Â ‚ Ú‚ÓË ˙ˆÂ". —Ή ͇ÚÓ Ô˙‚ÓÚÓ ÏÓÏ˘Â̈Â, ̇ ÍÓÂÚÓ ¡‡ÌÚËÌ„ Ë ¡ÂÒÚ, ÓÚÍË‚‡ÚÂÎËÚ ̇ ËÌÒÛÎË̇ ‚  ‡Ì‡‰‡, Ò‡ ËÌÊÂÍÚË‡ÎË ‚Ò˙˘ÌÓÒÚ ÊË‚ÓÚËÌÒÍË, ‡ Ì ˜Ó‚¯ÍË ËÌÒÛÎËÌ, Ò˙‚ÒÂÏ ÌÂÔ˜ËÒÚÂÌ, ÚÓ‚‡ ‰ÂÚ  ÒÔ‡ÒÂÌÓ ÓÚ ÒË„Û̇ ÒÏ˙Ú Ë Â ‰ÓÊË‚ˇÎÓ 87 „Ó‰ËÌË. “Ó‚‡ „Ó‚ÓË, ˜Â ‰Ë‡·ÂÚ˙Ú, χ͇ Ë ÒÂËÓÁÌÓ Á‡·ÓΡ‚‡ÌÂ, Ì  هڇÎÂÌ. “Ó‚‡ Á‡·ÓΡ‚‡ÌÂÚÓ ÔË ‚ÒÂÍË ÔÓÚ˘‡ Ë̉˂ˉۇÎÌÓ. œË Â‰ËÌ ÏÓÊ ‰‡ ÔÓÚ˜ ÚÂÊÍÓ Ë ‰‡ ‰Ó‚‰ ‰Ó ÒÏ˙ÚÌÓÒÚ, ‡ ‰Û„ ÏÓÊ ‰‡ Ê˂ ͇ÚÓ Á‰‡‚ ˜Ó‚ÂÍ. "“ÛÍ ÌË Ì „Ó‚ÓËÏ Á‡ Ù‡Ú‡ÎÌÓ Á‡·ÓΡ‚‡ÌÂ, ÚÛÍ Ëχ Á̇˜ÂÌË Ôӂ‰ÂÌËÂÚÓ Ì‡ Ò‡Ïˡ ·ÓÎÂÌ", ÛÚÓ˜Ìˇ‚‡ ÔÓÙ. «‡ı‡Ë‚‡. «‡·ÓΡ‚‡ÌÂÚÓ ÏÓÊ ‰‡ Ò ÔÓˇ‚Ë Ó˘Â ÔË ÌÓ‚ÓÓ‰ÂÌË ‰Âˆ‡, ͇ÍÚÓ Ë ÔË ıÓ‡ ̇ ÔÂÍÎÓÌ̇ ‚˙Á‡ÒÚ. ƒÓˆ. ¬Î‡‰ËÏË ’ËÒÚÓ‚ ͇Á‚‡, ˜Â "‰Ë‡·ÂÚ˙Ú Â ÒÍ˙ÔÓ Á‡·ÓΡ‚‡ÌÂ, ÍÓÂÚÓ ÔÓ„ÂÒË‡, ‚˙ÔÂÍË Î˜ÂÌËÂÚÓ". “Ó‚‡ Ò ‰˙ÎÊË Ì‡ Ù‡ÍÚ‡, ˜Â ÏÌÓ„Ó Ò‰ÒÚ‚‡ ÓÚË‚‡Ú Á‡ ‰Ë‡„ÌÓÒÚË͇ ̇ ‰Ë‡·ÂÚ‡, Á‡ ÎÂ͇ÒÚ‚‡ - ‚Ò˘ÍË ÎÂ͇ÒÚ‚‡ Á‡ ‰Ë‡·ÂÚ‡ Ò‡ ÏÌÓ„Ó ÒÍ˙ÔË: Ë ËÌÒÛÎËÌ˙Ú, Ë Ï‰Ë͇ÏÂÌÚËÚ Á‡ ÔÂÓ‡Î̇ ÛÔÓÚ·‡. "¬Ò˙˘ÌÓÒÚ Ò Ó͇Á‚‡, ˜Â ̇È-ÏÌÓ„Ó Ò‰ÒÚ‚‡, ̇‰ 50-55 ÔÓˆÂÌÚ‡, ÓÚË‚‡Ú Á‡ ıÓÒÔËÚ‡ÎËÁ‡ˆËˇ, ÍÓËÚÓ Ò‡ ÔÓ ÔÓ‚Ó‰ ÛÒÎÓÊÌÂÌˡڇ ̇ ‰Ë‡·ÂÚ‡ - ‰Ë‡·ÂÚ̇ Ì‚ÓÔ‡Úˡ, ‰Ë‡·ÂÚ̇ ÌÂÙÓÔ‡Úˡ, ‰Ë‡·ÂÚ̇ ÂÚËÌÓÔ‡Úˡ, ËÒıÂÏ˘̇ ·ÓÎÂÒÚ Ì‡ Ò˙ˆÂÚÓ. ƒË‡·ÂÚ˙Ú Â ÂÍ‚Ë‚‡ÎÂÌÚ Ì‡ Ò˙‰Â˜ÌÓÒ˙‰Ó‚Ó Á‡·ÓΡ‚‡ÌÂ. —˙‰Ó‚ËÚ ÛÒÎÓÊÌÂÌˡ Ò‡ ËÌÙ‡ÍÚ Ë ËÌÒÛÎÚ - ÚÓ‚‡ Ò‡ ̇È-˜ÂÒÚËÚÂ, ÔÓ-ˇ‰ÍÓÚÓ Â ‰Ë‡·ÂÚ̇ڇ ÌÂÙÓÔ‡Úˡ."

ÑÍ È ÌÊ À : ÒÀ É ÔÓ Ð Õ Þ Ñ Å ÈÍÎ Â

Äèàáåòúò å ñêúïî çàáîëÿâàíå ƒË‡·ÂÚ˙Ú Â ÒÍ˙ÔÓ Á‡·ÓΡ‚‡ÌÂ, ÌÓ ‡ÍÓ Ò ËÌ‚ÂÒÚË‡ ‚ ‡ÌÌˡ ÏÛ ÔÂËÓ‰, ‚ ÂÙÂÍÚË‚ÌÓÚÓ ÏÛ Ë Ì‡‚ÂÏÂÌÌÓ Î˜ÂÌËÂ, ÌˇÏ‡ ‰‡ Ò ̇ÎÓÊË ‰‡ Ò ‰‡‰‡Ú ÚÓÎÍÓ‚‡ Ò‰ÒÚ‚‡, ÍÓÎÍÓÚÓ ‡ÍÓ Ò ̇ÎÓÊË ‰‡ Ò ÎÂÍÛ‚‡Ú Ì„ӂËÚ ÛÒÎÓÊÌÂÌˡ. «‰‡‚̇ڇ ͇҇ ÔÓÂχ ̇ 100% ΘÂÌËÂÚÓ Ò ËÌÒÛÎËÌ Ë ÓÚ 25% ‰Ó 50% Ò ÔÂÓ‡ÎÌË Ò‰ÒÚ‚‡. ƒ‡ÌÌËÚ ÓÚ ÃÂʉÛ̇Ӊ̇ڇ ‰Ë‡·ÂÚ̇ Ù‰Â‡ˆËˇ ÔÓ͇Á‚‡Ú, ˜Â ‚ ≈‚ÓÔ‡ Ëχ 31 ÏÎÌ. ‰Ë‡·ÂÚˈË. ÃÂÍËÚÂ, ÍÓËÚÓ Ò Ô‰‚Ëʉ‡Ú Á‡ ·Ó·‡ Ë Ô‚ÂÌˆËˇ ̇ ·ÓÎÂÒÚÚ‡, Ò‡ ËÏÂÌÌÓ ÒÍËÌËÌ„ËÚÂ, ÔÓ ÍÓËÚÓ Ò ‡·ÓÚË ‚ ˆˇÎ‡ ≈‚ÓÔ‡. ¡ÓÎÌËÚÂ Ò ÚÓ‚‡ Á‡·ÓΡ‚‡Ì Úˇ·‚‡ ‰‡ ·˙‰‡Ú ÔÓ‰ ÌÂÔ-

ÂÍ˙ÒÌ‡Ú ÎÂ͇ÒÍË ÍÓÌÚÓÎ. ¬ Ò˙ÒÚ‡‚‡ ̇ Ú.̇. "ÒÏ˙ÚÓÌÓÒÂÌ Í‚‡ÚÂÚ" Ò‡ ̇‰ÌÓÏÂÌÓÚÓ Ú„ÎÓ, ıËÔÂÚÓÌˡڇ, ̇Û¯Â̇ڇ χÒÚ̇ Ó·ÏˇÌ‡ Ë ËÌÒÛÎËÌÓ‚‡Ú‡ ÂÁËÒÚÂÌÚÌÓÒÚ - ÔÓ ÚÂÁË ÔÓ͇Á‡ÚÂÎË ÏÓÊ ‰‡ Ò Á‡Íβ˜Ë, ˜Â ˜Ó‚ÂÍ Ëχ Á‡ı‡ÂÌ ‰Ë‡·ÂÚ. “‡ÁË ·ÓÎÂÒÚ Á‡Òˇ„‡ ÏÌÓ„Ó Ó„‡ÌË Ë ÒËÒÚÂÏË. ŒÚ ËÁÍβ˜ËÚÂÎÌÓ Á̇˜ÂÌË Á‡ ÌÓχÎËÁË‡Ì ̇ Á‰‡‚ÓÒÎÓ‚ÌÓÚÓ Ò˙ÒÚÓˇÌË ̇ ·ÓÎÌˡ  ÒÚËÍÚÌËˇÚ ÏÛ ı‡ÌËÚÂÎÂÌ ÂÊËÏ, ͇ÚÓ "ÓÚ Ô˙‚ÓÒÚÂÔÂÌ̇ ‚‡ÊÌÓÒÚ Â Ó„‡Ì˘‡‚‡ÌÂÚÓ Ì‡ ͇ÎÓËÈÌˡ ‚ÌÓÒ". ”ÏÂÒÚÌÓ Â Ó„‡Ì˘ÂÌËÂÚÓ Ì‡ ̇ÒËÚÂÌËÚ χÁÌËÌË Ë ÔÓÒÚËÚ Á‡ı‡Ë. ¬ ı‡ÌËÚÂÎÌˡ ÂÊËÏ Úˇ·-

‚‡ ‰‡ ÔÂӷ·‰‡‚‡Ú ‚˙„ÎÂıˉ‡ÚËÚÂ, ‚ Ò‡‚ÌÂÌËÂ Ò Ó„‡Ì˘ÂÌˡ ÔËÂÏ Ì‡ χÁÌËÌË Ë ·ÂÎÚ˙ˆË. œË ÌÓχÎÌÓ Ú„ÎÓ Â‰ËÌ Ï˙Ê ÏÂÊ‰Û 25 Ë 50 „Ó‰ËÌË Úˇ·‚‡ ‰‡ ÔËÂχ 2400 Í͇Π̇ ‰ÂÌ, ‰Ó͇ÚÓ ÔË ÊÂÌËÚ ͇ÎÓËÈÌËˇÚ Á‡Ô‡Ò ‰Ì‚ÌÓ Ì Úˇ·‚‡ ‰‡ Ô‚˯‡‚‡ 2000 Í͇Î. œË ˛ÌÓ¯ËÚ ͇ÎÓËËÚ ÏÓ„‡Ú ‰‡ ‰ÓÒÚË„Ì‡Ú 3000 Á‡ Ï·‰ÂÊËÚÂ Ë 2400 Á‡ ‰Â‚ÓÈÍËÚÂ. ¿ÎÍÓıÓÎÌËÚ ̇ÔËÚÍË Ò‡ Á‡·‡ÌÂÌË ‚ ‰ËÂÚ˘Ìˡ ÂÊËÏ ÔË ıÓ‡Ú‡ Ò ‰Ë‡·ÂÚ Ë Ì‡‰ÌÓÏÂÌÓ Ú„ÎÓ, Ú˙È Í‡ÚÓ Ú ‰ÓÒÚ‡‚ˇÚ „ÓÎˇÏ ·ÓÈ Í‡ÎÓËË. —˙˘Ó ڇ͇ ‡ÎÍÓıÓÎ˙Ú Â ÌÂÒ˙‚ÏÂÒÚËÏ Ò ÔËÂχ ̇ ÎÂ͇ÒÚ‚‡ Ë ‚ÎˡÌËÂÚÓ ÏÛ Â Ì··„ÓÔË-

ˇÚÌÓ ÔË ÏÌÓ„Ó ÓÚ Á‡·ÓΡ‚‡Ìˡڇ. Õ‡ ÙÓ̇ ̇ ËÌÒÛÎËÌÓ‚Ó Î˜ÂÌË ‡ÎÍÓıÓÎ˙Ú Ô˘ËÌˇ‚‡ ËÁ‡ÁÂ̇ ıËÔÓ„ÎËÍÂÏˡ. –ÓΡڇ ̇ ÙËÁ˘ÂÒ͇ڇ ‡ÍÚË‚ÌÓÒÚ Â ËÁÍβ˜ËÚÂÎÌÓ „ÓÎˇÏ‡, Á‡˘ÓÚÓ ‰ÓÔËÌ‡Òˇ Á‡ ‰ÛÍˆËˇ ̇ ÚÂÎÂÒ̇ڇ χ҇, ÍÓÂÚÓ ÏÓÊ ‰‡ ‰Ó‚‰ ‰Ó Ì‡Ï‡Îˇ‚‡Ì ̇ Ó·˘Ëˇ Ò˙‰Â˜ÌÓÒ˙‰Ó‚ ËÒÍ. "œ‡ˆËÂÌÚËÚÂ Ò ‰Ë‡·ÂÚ Úˇ·‚‡ ‰‡ Á̇ˇÚ, ˜Â ËÏ‡Ú ıÓÌ˘ÌÓ Ò˙ÒÚÓˇÌËÂ, ̇·„‡˘Ó ËÁ‚ÂÒÚ̇ ÔÓÏˇÌ‡ ‚ ̇˜Ë̇ ËÏ Ì‡ ÊË‚ÓÚ. “ Úˇ·‚‡ ‰‡ Ò‡ ËÌÙÓÏË‡ÌË Á‡ ËÒ͇ ÓÚ ‡Á‚ËÚË ̇ ıÓÌ˘ÌË ÛÒÎÓÊÌÂÌˡ ÔË ÌÂÁ‡‰Ó‚ÓÎËÚÂÎÂÌ ÍÓÌÚÓΠ̇ Ò˙ÒÚÓˇÌËÂÚÓ", ‰ÓÔ˙΂‡ Ӣ ÔÓÙÂÒÓ —‡·Ë̇ «‡ı‡Ë‚‡.


8 ZAMAN ÒÅÕÍÎËÎÃÈÈ 29 ÄÅÊÅÌÂÐÈ 2008 - 4 ßÍÓÀÐÈ 2009

Òåõíîëîãè÷íèòå áèòêè íà 2008 ãîäèíà ¬ ̇˜‡ÎÓÚÓ Ì‡ 2008 „. ËÁ„ÎÂʉ‡˘ËˇÚ ‚˜ÂÌ ‰ÛÂÎ ÏÂÊ‰Û HD DVD Ë Blu-ray ÓÙˈˇÎÌÓ ÔËÍβ˜Ë, ÒΉ ͇ÚÓ Toshiba ‡Á‚ˇ ·ˇÎÓÚÓ Á̇ÏÂ Ë Á‡ˇ‚Ë, ˜Â ˘Â ÒÔ ‰‡ ÔÓËÁ‚Âʉ‡ ÔÎÂÈ˙Ë ÔÓ Òڇ̉‡Ú‡ HD DVD. ÇÎÍÓ ÔÓ-Í˙ÒÌÓ ÒÚÛ‰ËˇÚ‡, ÍÓËÚÓ ‚Ò Ӣ ÔÓ‰‰˙ʇı‡ HD DVD, ÓÚÚ„ÎËı‡ ÔÓ‰ÍÂÔ‡Ú‡ Ë Ó·ˇ‚Ëı‡, ˜Â Á‡ÒÚ‡‚‡Ú Á‡‰ Blu-ray. ÕÓ ‚˙ÔÂÍË ˜Â Blu-ray ÒÔ˜ÂÎË ·ËÚ͇ڇ, ÚÓÈ Ó˘Â Ì  ÒÔ˜ÂÎËÎ ‚ÓÈ̇ڇ. –‡ÒÚˇ˘‡Ú‡ ÔÓÔÛΡÌÓÒÚ Ì‡ ‰‡ÛÌÎÓÛ‰‡, ÍÓÏ·ËÌË‡Ì‡ Ò ‚Ò Ӣ ÓÚÌÓÒËÚÂÎÌÓ ‚ËÒÓÍËÚ ˆÂÌË Ì‡ Blu-ray ‰ËÒÍÓ‚ÂÚÂ Ë ÔÎÂÈ˙ËÚ ‚ Ò‡‚ÌÂÌËÂ Ò Â‚ÚËÌËÚ Ú‡‰ËˆËÓÌÌË DVD ÔÎÂÈ˙Ë, ͇‡ ÔÓÚ·ËÚÂÎËÚ ‰‡ ÔÓˇ‚ˇ‚‡Ú ‚˙Á‰˙ʇÌÓÒÚ. ƒÓ ÏÓÏÂÌÚ‡ ‚˙ÁÔËÂχÌÂÚÓ Ì‡ Bluray  ÓÚÌÓÒËÚÂÎÌÓ Ò··Ó. » ‰Ó͇ÚÓ ‚ÓÈ̇ڇ Á‡ ÙÓχڇ ÓÚ ÌÓ‚Ó ÔÓÍÓÎÂÌË ‚˜ ÔËÍβ˜Ë, ̇ ıÓËÁÓÌÚ‡ Ò Á‡‰‡‚‡Ú ‰Û„Ë ·ËÚÍË. œÂÁ ˛ÎË Ò ÏÌÓ„Ó Ù‡ÌÙ‡Ë Apple ‡ÁÍË Ò‚Óˇ ÒχÚÙÓÌ ÓÚ ÚÂÚÓ ÔÓÍÓÎÂÌË iPhone 3G. “ÓÈ ‚˜ Ëχ ̇È-χÎÍÓ ÚËχ ÍÓÌÍÛÂÌÚË ÓÚ ‚ËÒÓ͇ ͇Ú„Óˡ G1 Android ̇ T-Mobile, BlackBerry Storm ̇ RIM Ë N97 ̇ Nokia. ŒÚ ‚ÒÂÍË ÓÚ Úˇı Ò Ә‡Í‚‡ ‰‡ Ò Ô‚˙Ì ‚ ÔÓÚÂ̈ˇÎÂÌ ì۷ˈî ̇ iPhone. «‡ Ô‡Á‡ÌÓ Ì‡‰ÏӯˠҠ·ÓˇÚ Ë ÔÓËÁ‚Ó‰ËÚÂÎËÚ ̇ ÌÂÚ·ÛÍ ÍÓÏÔ˛ÚË. ÃÓÊ ‰‡ Ò ͇ÊÂ, ˜Â Ú Ò ÔÓˇ‚Ëı‡ ‡ÍÓ Ì ̇ ÔÓ‰ıÓ‰ˇ˘ÓÚÓ ÏˇÒÚÓ, ÚÓ ÔÓÌ ‚ ÔÓ‰ıÓ‰ˇ˘ÓÚÓ ‚ÂÏÂ. ‡ÚÓ Ò Ëχ Ô‰‚ˉ ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒ͇ڇ ÍËÁ‡, ÔÓˇ‚‡Ú‡ ̇ ÔÓχÎÍË Ë ÔÓ-‚ÚËÌË ÔÂÒÓ̇ÎÌË ÍÓÏÔ˛ÚË Ô˂΢‡ ‚ÌËχÌËÂÚÓ Ì‡ ÔÓÚ·ËÚÂÎËÚÂ Ë ÔÓËÁ‚Ó‰ËÚÂÎËÚ ‡Á˜ÂÚÓı‡ ‰Ó· ڇÁË ÚẨÂÌˆËˇ. ¬Â˜Â ÌˇÏ‡ Û‚‡Ê‡‚‡˘‡ Ò· ÒË ÍÓÏÔ‡Ìˡ, ÍÓˇÚÓ ‰‡ Ì  ÔÛÒ̇· ÔÓÌ ‰ËÌ ÏÓ‰ÂÎ ÏËÌË-ÌÓÛÚ·ÛÍ. »ÍÓÌÓÏ˘ÂÒ͇ڇ ÍËÁ‡ Ò ‡Á‚ËıË Ë ‚ Ò‚ÂÚ‡ ̇ ‰Ê‡‰ÊËÚ ËÁ‚˙Ì Ô‡Á‡‡ ̇ ÔÂÒÓ̇ÎÌËÚ ÍÓÏÔ˛ÚË. Õ ÓÒÚ‡-

Форматът HD DVD умря, смартфоните просперират, а от кризата понякога печелят потребителите. ̇ı‡ ÌÂÁ‡Ò„̇ÚË Ë Ú‡ÍË‚‡ „Ë„‡ÌÚË ÓÚ Ë̉ÛÒÚˡڇ ̇ ÔÓÚ·ËÚÂÎÒ͇ ÂÎÂÍÚÓÌË͇ Ë ‚ˉÂÓË„Ë Í‡ÚÓ Sony, TiVo, Electronic Arts Ë Motorola. ŒÚ Ò‰ËÚ ̇ Ú˙„Ó‚ˆËÚ ̇ ÔÓÚ·ËÚÂÎÒ͇ ÂÎÂÍÚÓÌË͇ ÍËÁ‡Ú‡ Û‰‡Ë Ì‡È-ÎÓ¯Ó Ú˙„Ó‚Ò͇ڇ ‚ÂË„‡ Circuit City, ÍÓˇÚÓ Ó·ˇ‚Ë ·‡ÌÍÛÚ ÒΉ ÒÂˡ ÓÚ ÓÚ˜ÂÚË Á‡ Ò··Ë Ô˜‡Î·Ë Ë ÒΉ ͇ÚÓ ÔÓÎÛ˜Ë 1 ÏËΡ‰ ‰Ó·‡ ÓÚ Blockbuster. «‡ ‡‰ÓÒÚ Ì‡ ÌˇÍÓË ÔÓÚ·ËÚÂÎË ·‡ÌÍÛÚ˙Ú Ì‡ ‚ÂË„‡Ú‡ ÓÁ̇˜‡‚‡ ÔÓ‰‡Ê·Ë ÔÂ‰Ë ÎË͂ˉ‡ˆËˇ Ë Á‡Ú‚‡ˇÌ ̇ χ„‡ÁËÌËÚÂ, ÌÓ ÌÂ Ë Ó„ÓÏÌË Ì‡Ï‡ÎÂÌˡ, ͇ÍÚÓ ÌˇÍÓË Ò‡ Ò ̇‰ˇ‚‡ÎË. œÓÚ·ËÚÂÎËÚ Ò ‡‰‚‡ı‡ Ë Ì‡ Á̇˜ËÚÂÎÌË ÓÚÒÚ˙ÔÍË ÔË Á‡ÍÛÔÛ‚‡Ì ̇ HDTV, ÍÓËÚÓ Á‡Ò„‡ ÓÒÚ‡‚‡Ú ÌÂÁ‡Ò„̇ÚË ÓÚ ˆÂÒˡڇ. ’Ó‡Ú‡ Ô‰ÔÓ˜ËÚ‡Ú ‰‡ Ò ÓÚ͇ʇÚ

ÓÚ ‡Á‚ΘÂÌˡ ̇‚˙Ì, ‡ ‰‡ ÓÒÚ‡Ì‡Ú ‚Í˙˘Ë Ë ‰‡ Ò ̇Ò·ʉ‡‚‡Ú ̇ ͇˜ÂÒÚ‚ÂÌÓ ‰Óχ¯ÌÓ ‚ˉÂÓ Ë Ë„Ë. ¬ —‚Â̇ ¿ÏÂË͇ ÔÓ‰‡Ê·ËÚ ‚ÒÂ Ó˘Â Ì‡‡ÒÚ‚‡Ú „Ӊ˯ÌÓ Ò˙Ò 17%, ÔÓ ‰‡ÌÌË Ì‡ DisplaySearch. ŒÌÂÁË, ÍÓËÚÓ Ú˙ÒÂı‡ MP3 ÔÎÂÈ˙Ë, Ò˙˘Ó ÔÓÎÛ˜Ëı‡ ‰Ó·Ë Ì‡Ï‡ÎÂÌˡ ̇ ˆÂÌËÚ ̇ Zune ̇ Microsoft. À˛·ËÚÂÎËÚ ̇ ͇˜ÂÒÚ‚Â̇ڇ ÙÓÚÓ„‡Ùˡ ÔË‚ÂÚÒÚ‚‡ı‡ ÔÓˇ‚‡Ú‡ ̇ ˜ÂÚËË SLR ÏӉ· ÓÚ ‚ËÒÓÍ Í·Ò, ÍÓËÚÓ Á̇˜ËÚÂÎÌÓ ‡Á¯ËËı‡ Ô‡Á‡‡ ̇ ÙÓÚÓ‡Ô‡‡ÚË, Ò̇·‰ÂÌË Ò ÓÚÌÓÒËÚÂÎÌÓ „ÓÎÂÏË ÒÂÌÁÓË Ò ‡ÁÏÂ‡ ̇ 35-ÏÏ ÙËÎÏ. œ˙‚ËˇÚ ·Â¯Â 12.1-Ï„‡ÔËÍÒÂÎÓ‚ËˇÚ D700 ̇ Nikon. “Ó‚‡ ·Â¯Â ÓÔËÚ Ì‡ ÍÓÏÔ‡Ìˡڇ ‰‡ Ô‰ÎÓÊË Â‰Ì‡ ÔÓ-‚ÚË̇ ÓÔˆËˇ ̇ D3. œÓÒΉ‚‡ Alpha A900 ̇ Sony Ò ‚Ò Ӣ Ì‰ÓÒÚ˄̇-

ÚËÚ 24.6 Ï„‡ÔËÍÒ·. “ÂÚË ·Â¯Â 5D Mark II ̇ Canon 21.1-Ï„‡ÔËÍÒÂÎÓ‚ËˇÚ ÔÓÒΉӂ‡ÚÂΠ̇ ÔÓÔÛΡÌˡ, ÌÓ ÓÒÚ‡ˇÎ ÏÓ‰ÂÎ 5D. œÓÒΉÂÌ Ë ‚Ò Ӣ Ì‰ÓÒÚ˙ÔÂÌ Á‡ χÒӂˡ ÔÓÚ·ËÚÂÎ Â D3X Ò ‡Á‰ÂÎËÚÂÎ̇ ÒÔÓÒÓ·ÌÓÒÚ ÓÚ 24.5 Ï„‡ÔËÍÒ· Ë ˆÂ̇ 8000 ‰Ó·‡. “ÂıÌÓÎӄ˘ÌËÚ ·ËÚÍË Ì‡ 2008 „Ó‰Ë̇ ˘Â Ò ÔÂı‚˙ÎˇÚ Ë ‚ 2009. »ÍÓÌÓÏ˘ÂÒ͇ڇ ÍËÁ‡ ˘Â ÛÒÍÓË ÔÓˆÂÒ‡ ̇ ÔÓ‰·Ó Ë Ì‡Î‡„‡Ì ̇ ̇ȉӷËÚ ÍÓÏÔ‡ÌËË Ë ÔÓ‰ÛÍÚË Ì‡ Ò˙ÓÚ‚ÂÚÌËÚ ԇÁ‡Ë. ŸÂ ÔÓ‰˙ÎÊ‡Ú Ò˙Í‡˘ÂÌˡڇ ̇ ÔÓËÁ‚Ó‰ÒÚ‚‡, ÔÂÒÓ̇Î, ·˛‰ÊÂÚË. ŸÂ ÓˆÂÎÂˇÚ ÓÌÂÁË Ò Ì‡È-„˙‚͇‚‡ ˆÂÌÓ‚‡ ÔÓÎËÚË͇ Ë ÛÒÂÚ Á‡ ÔÓÚ·ËÚÂÎÒÍÓ Ú˙ÒÂÌÂ. Ç͇ Ë Ò ÔÓÓÚ˙ÌÂÎË ÔÓÚÙÂÈÎË, ÔÓÚ·ËÚÂÎËÚ ‚ Í‡È̇ ÒÏÂÚ͇ ÏÓ„‡Ú ‰‡ ÒÔ˜ÂΡÚ. TechNews.bg

ÐÀÁÎÒÀ ÏÐÅÄËÀÃÀ

‘Ëχ Ú˙ÒË Ò˜ÂÚÓ‚Ó‰ËÚÂÎ͇ Ò ‡Ì„ÎËÈÒÍË Ë ÚÛÒÍË ÂÁËÍ.

KÜÇÜK İLANLARINIZI

ZAMAN’DA

DEÐERLENDÝRÝN

Тел.: (038) 66 43 74; GSM: 0896 829 284

ÅÒ ÁÅÊÈÐ 2004  Èçêóïóâà áðàêóâàíè àâòîìîáèëè íà èçãîäíè öåíè.  Ïðîäàâà ðåöèêëèðàíè àâòî÷àñòè çà ðóñêè êîëè.

Àäðåñ: ñ. ßáúë÷åâî, îáù. Ðóåí, îáë. Áóðãàñ GSM: 0889 615 214


10 Z A M A N Ñ Ï Î Ð Ò 29 ÄÅÊÅÌÂÐÈ 2008 - 4 ßÍÓÀÐÈ 2009

финансова криза вече мина гол-линията а т а н л а б о л Г √ÎÓ·‡Î̇ڇ ÙË̇ÌÒÓ‚‡ ÍËÁ‡ Á‡Ò„̇ ÒÂËÓÁÌÓ Ë ÒÔÓÚ‡. √ÓÎÂÏËÚ ÓÚ·ÓË Ò ҂˂‡Ú, ‡ χÎÍËÚ Ú˙ÒˇÚ ÏÂÚÓ‰Ë ‰‡ ̇‰ÏÓ„Ì‡Ú ÍËÁ‡Ú‡. ¬ ÏÓÏÂÌÚ‡ ÔÓ˜ÚË ÌˇÏ‡ ÒÔÓÚ, ÍÓÈÚÓ ‰‡ Ì Ò  ÔÓ‚ÎˡΠÓÚ ÍËÁ‡Ú‡.

ƒÛχڇ, ÍÓˇÚÓ Ì‡È-˜ÂÒÚÓ Ò ÒÔÓÏÂ̇‚‡ ̇ÔÓÒΉ˙Í,  ÍËÁ‡. Ó„‡ ˘Â ̇ÒÚ˙ÔË Í‡ˇÚ ̇ ÍËÁ‡Ú‡, Ì Ò Á̇Â, ÌÓ Â‰ÌÓ Â ˇÒÌÓ - ˜Â „ÎÓ·‡Î̇ڇ ÙË̇ÌÒÓ‚‡ ÍËÁ‡ Á‡Òˇ„‡ Ë ÒÔÓÚ‡. —ÔÓÚ̇ڇ Ë̉ÛÒÚˡ, ÓÒÌÓ‚‡Ì‡ ̇ ÒÔÓÌÒÓÒÚ‚ÓÚÓ, ‰ÓÒÚ‡ ÒÂËÓÁÌÓ Â Á‡Ò„̇ڇ Ò Ì‡Ï‡Îˇ‚‡ÌÂÚÓ Ì‡ ÙË̇ÌÒÓ‚‡Ú‡ ÔÓ‰ÍÂÔ‡. √ÓÎÂÏËÚ ÓÚ·ÓË Ò ҂˂‡Ú, ‡ χÎÍËÚ Ú˙ÒˇÚ ÏÂÚÓ‰Ë ‰‡ ̇‰ÏÓ„Ì‡Ú ÍËÁ‡Ú‡. ¬ ÏÓÏÂÌÚ‡ ÔÓ˜ÚË ÌˇÏ‡ ÒÔÓÚ, ÍÓÈÚÓ ‰‡ Ì Ò  ÔÓ‚ÎˡΠÓÚ ÍËÁ‡Ú‡. ‘Ë̇ÌÒÓ‚ËÚ ÔÓ·ÎÂÏË ‚˙‚ ÙÛÚ·Ó· Ò‡ „ÓÎÂÏË, ͇ÚÓ Â‰ËÌ ÓÚ Úˇı  Ó„‡ÌËÁË‡ÌÂÚÓ Ì‡ ≈‚Ó 2012. ƒÓχÍËÌË Úˇ·‚‡ ‰‡ Ò‡ œÓί‡ Ë ”Í‡È̇, ÌÓ ˆÂÒˡڇ ‚ ”Í‡È̇ ͇‡ ÙÛÚ·ÓÎÌËÚ ·ÓÒÓ‚Â ‰‡ ÏËÒÎˇÚ ‚˙ıÛ ÂÁÂ‚Ìˡ Ô·Ì. œÓ ‰ÛÏËÚ ̇ ¯ÂÙ‡ ̇ ”Í‡ËÌÒ͇ڇ ÙÛÚ·ÓÎ̇ Ù‰Â‡ˆËˇ √Ë„ÓËÈ —ÛÍËÒ, Á‡‡‰Ë ÍËÁ‡Ú‡ ‚ ”Í‡È̇ Ì ÏÓÊ ‰‡ Ò ÒÚÓˇÚ ÒÚ‡‰ËÓÌË. «‡Ò„‡ ÌË˘Ó Ì  ¯ÂÌÓ, ÌÓ ÂÁÂ‚ÌËˇÚ ‚‡ˇÌÚ Á‡ ≈‚Ó 2012  Ò˙‚ÏÂÒÚÌÓ ‰ÓχÍËÌÒÚ‚Ó Ì‡ œÓί‡ Ò √ÂχÌˡ. ŒÚ ‰Û„‡ ÒÚ‡Ì‡, ÔÓÌ Á‡Ò„‡, Á‡ ÔÓ‚Âʉ‡ÌÂÚÓ Ì‡ —‚ÂÚӂ̇ڇ ÍÛÔ‡ ÔÂÁ 2010 „. ‚ fi¿– ÌˇÏ‡ ÔÓ·ÎÂÏË. √ÂχÌˡ Ò ӘÂÚ‡‚‡ ‰‡ ËÁÎÂÁ ÓÚ ÍËÁ‡Ú‡ Ò Ì‡È-χÎÍÓ Á‡„Û·Ë, Á‡˘ÓÚÓ ÛÒÔˇ ‰‡ Á‡‰˙ÊË Ó·˘‡Ú‡ ÒÛχ, Ô·˘‡Ì‡ Á‡ ÙÛÚ·ÓÎËÒÚËÚÂ, ÓÍÓÎÓ 45 ÔÓˆÂÌÚ‡ ÓÚ ÔËıÓ‰ËÚÂ. ¬ ¿Ì„Îˡ ÚÓ‚‡ Ò˙ÓÚÌÓ¯ÂÌË ËÁÎËÁ‡ ‰Ó 2/3. —ÔÓ‰ ÔÓÒΉÌËÚ ‡Ì‡ÎËÁË ÔËıÓ‰ËÚ ̇ „ÂχÌÒÍˡ "¡‡ÈÂÌ Ã˛ÌıÂÌ" Ò‡ ÏÌÓ„Ó ÔÓ-‰Ó·Ë ÓÚ ‰ÓÒÚ‡ ‡Ì„ÎËÈÒÍË ÍÎÛ·Ó‚Â.

¬ √ÂχÌˡ Ë ‘‡ÌˆËˇ ÌˇÍÓË ÏÂÍË, ÍÓËÚÓ Ì ÔÓÁ‚ÓΡ‚‡Ú Ó„ÓÏÌË ÔËıÓ‰Ë Ì‡ ÍÎÛ·Ó‚ÂÚÂ, ͇ÍÚÓ ‚ ¿Ì„Îˡ, Ò Ó͇Á‡ı‡ ÛÒÔ¯ÂÌ ıÓ‰ ÒÂ˘Û ÙË̇ÌÒÓ‚‡Ú‡ ÒÚ‡·ËÎÌÓÒÚ ÔÓ ‚ÂÏ ̇ ÍËÁ‡Ú‡. ¬ »ÒÔ‡Ìˡ ‚ÚÓӉ˂ËÁËÓÌÌËÚ ÍÎÛ·Ó‚Â, ͇ÚÓ "—ÂÎÚ‡", "À‚‡ÌÚÂ" Ë ‰., Ú˙ÒˇÚ Ì‡˜ËÌË ‰‡ Ò ÓÚ˙‚‡Ú ÓÚ Á‡ÂÏËÚÂ, ͇ÚÓ ÔÓ‰‡‚‡Ú ̉‚ËÊËÏÓ ËÏÛ˘ÂÒÚ‚Ó. ¬ ¿Ì„Îˡ ÓÚ·Ó˙Ú Ì‡ –ÓÏ‡Ì ¿·‡Ïӂ˘ ì◊ÂÎÒËî ÔË·ˇ„̇ Í˙Ï Ò˙Í‡˘ÂÌˡ ‚ ÚÂıÌ˘ÂÒÍˡ ÂÍËÔ. ‡Í‚Ë ˘Â Ò‡ Á‡„Û·ËÚ ÓÚ ÒÔÓÌÒÓÒÍËÚ ÓÚÌÓ¯ÂÌˡ ̇ "Ç̘ÂÒÚ˙ fi̇ÈÚ‰", "”ÂÒÚ ’ˇÏ", "Õ˛ÍˇÒ˙Î", "Ãˉ˙ÎÁ·Ó" Ë "◊ÂÎÒË" Ò˙ÓÚ‚ÂÚÌÓ Ò AIG, XL Leisure Group Ë Northern Rock, Garmin, Samsung Ò ÚÓ˜ÌÓÒÚ Ì  ˇÒÌÓ. ŒÒ‚ÂÌ ÚÓ‚‡ Ì ÏÓÊ ‰‡ Ò „‡‡ÌÚË‡Ú ˘Â‰ËÚ ÔËıÓ‰Ë ÓÚ ÔÂÍËÚ ËÁÎ˙˜‚‡Ìˡ ̇ χ˜Ó‚ÂÚ ‚ œÂÏË˙¯ËÔ. ÕÂ̇Ô‡ÁÌÓ ¿ÒÂÌ ¬ÂÌ„Â Ë fi„ÂÌ  ÎËÈÌÒÏ‡Ì ÒÏˇÚ‡Ú, ˜Â ÍËÁ‡Ú‡ ˘Â ÔÓ‰˙ÎÊË ‰‡ Á‡Òˇ„‡ ‚ Ì„‡ÚË‚ÌÓ ÓÚÌÓ¯ÂÌË ÙÛÚ·Ó·. ¬ ·‡ÒÍÂÚ·Ó· ÔÓÎÓÊÂÌËÂÚÓ Ò˙˘Ó Ì  ·ÎÂÒÚˇ˘Ó, ͇ÚÓ Ò Ә‡Í‚‡ Ì¢‡Ú‡ ‰‡ Ò ‚ÎÓ¯‡Ú Ó˘Â. ŒÒÌÓ‚ÌËÚ ÔËıÓ‰Ë ‚ ·‡ÒÍÂÚ·Ó· Ò‡ ÓÚ ÒÔÓÌÒÓËÚÂ. œËıÓ‰ËÚ ÓÚ ÔÓ‰‡Ê·‡ ̇ ·ËÎÂÚË, Ù·ÌÂÎÍË Ë ÔˇÍÓ ËÁÎ˙˜‚‡Ì Ì ҇ ÏÌÓ„Ó „ÓÎÂÏË. Œ˜‡Í‚‡ Ò ÓÔ‰ÂÎÂÌ ·ÓÈ ÍÎÛ·Ó‚Â ‰‡ Ù‡ÎË‡Ú. ≈‚ÓÔÂÈÒÍËÚ ·‡ÒÍÂÚ·ÓÎÌË ÍÎÛ·Ó‚Â Ò‡ Á̇˜ËÚÂÎÌÓ Á‡Ò„̇ÚË, ͇ÚÓ Í·҇ˆËˇÚ‡ ‚Ó‰ˇÚ ÛÒÍËÚ ÍÎÛ·Ó‚Â, ÍÓËÚÓ Ò ̇‰ˇ‚‡ı‡ ̇ ÔÂÚÓÎÌËÚ ÓÎË„‡ÒË. ¬ Õ¡¿ Á‡Ò„‡ ̇χÎËı‡ ˆÂÌËÚ ̇ ·ËÎÂÚËÚ ‰Ó "ÔËÂÏÎË‚Ë", Á‡ ‰‡ Ì „Û·ˇÚ ÔÛ·ÎË͇. ƒÛ„ËÚ ÏÂÍË ÚÂÔ˙‚‡ Ô‰ÒÚÓˇÚ.

Криза и във Формула 1 ¿‚ÚÓÏÓ·ËÎÌËˇÚ ÒÔÓÚ Â Â‰ËÌ ÓÚ Á‡Ò„̇ÚËÚ ÒÂÍÚÓË ÓÚ ÍËÁ‡Ú‡. —Ή ÔËÂÚËÚ ÔÓÏÂÌË ‚ Ô‡‚Ë·ڇ ÓÚ ‘»¿ ÓÚ·ÓËÚ ‚˙‚ ‘ÓÏÛ· 1 ˘Â ÔÓı‡˜‡Ú Ò ÓÍÓÎÓ 1 ÏÎ‰. ‰Ó·‡ ÔÓ-χÎÍÓ ÔÂÁ 2009 „. ÷ÂÎÚ‡  ‰‡ ÒÂ Ì‡Ï‡ÎˇÚ ‡ÁıÓ‰ËÚÂ Ò ÓÍÓÎÓ 30% Ë ‰‡ Ò ËÁ·Â„Ì‡Ú Ù‡ÎËÚËÚ ̇ ÚËÏÓ‚ÂÚÂ. «‡‡‰Ë ‚ËÒÓÍËÚ ‡ÁıÓ‰Ë "’Ó̉‡" Ó·ˇ‚Ë, ˜Â Ò ÓÚÚ„Ρ ÓÚ Û˜‡ÒÚË ‚ ̇‰Ô‚‡‡Ú‡ ÔÂÁ 2009 „. —Ú‡ÚËÒÚË͇ڇ ÒÓ˜Ë, ˜Â Á‡ 2008 „Ó‰Ë̇ 11Ú ÓÚ·Ó‡ ‚˙‚ ‘ÓÏÛ· 1 Ò‡ ÔÓı‡˜ËÎË ÓÍÓÎÓ 3,075 ÏÎ‰. ‰Ó·‡. —ÔÓ‰ ÔÂÁˉÂÌÚ‡ ̇ Ó„‡ÌËÁ‡ˆËˇÚ‡ - ÇÍÒ ÃÓÁÎË, ‚ ÔÓÏÂÌËÚ  Á‡ÎÓÊÂ̇ ˉ¡ڇ ‡Ú‡ÍÚË‚ÌÓÒÚÚ‡ ̇ Ò˙ÒÚÂÁ‡Ìˡڇ ‰‡ Ò Á‡Ô‡ÁË. Åðàé Ñåïåò÷è

Година на провали и скандали »ÁÔ‡ÚËıÏÂ Ë Ó˘Â Â‰Ì‡ „Ó‰Ë̇ - „Ó- ÚË, ÌÓ Á‡„Û·Ëı‡ Ë Ó˘Â Ôӂ˜Â. —ËÌˉË̇, ÍÓˇÚÓ, Ò Â‰ÌÓ-‰‚ ËÁÍβ˜ÂÌˡ, Ú Ì Ò ‚˙ÁÔÓÎÁ‚‡ı‡ ÓÚ ‡‰ÏËÌËÒÚ·Â ÔÓ‚‡Î Á‡ ·˙΄‡ÒÍˡ ÒÔÓÚ. √Ó‰Ë- ‡ÚË‚Ìˡ ÔÓ‰‡˙Í - Ô˙‚Ó ÓÚÔ‡‰Ì‡Ì‡Ú‡ ·Â ÓÎËÏÔËÈÒ͇, ÌÓ Ì‡ ÓÎËÏÔˇ- ı‡ ÓÚ ¡¿“≈ (¡ÓËÒÓ‚) Ë ÓÚÒÚ˙ÔËı‡ ‰‡Ú‡ ÏÓÊ ·Ë ËχıÏ ‰ÌÓ ÓÚ Ì‡È- ̇ ·Â·ÛÒËÚ „‡‡ÌÚË‡ÌË 6,3 ÏÎÌ. Ò··ËÚ ÒË Ô‰ÒÚ‡‚ˇÌˡ ‚Ó ÓÚ ”≈‘¿, ‡ ÒΉ ÚÓÁ‡ ÔÓÒΉÌËÚ ‰ÂÒÂÚË΂‡ Á‡Ú‚˙‰Ëı‡ ÔÓ‚‡Î‡ Úˡ. ÇΈË̇ ÒÔÓÚËÒ̇ Ô‡„‡ ̇ „ÛÔÓ‚‡Ú‡ ÚË Ì‡˜ÂÎÓ Ò –ÛÏˇÌ‡ ÕÂÈÙ‡Á‡ Á‡ ÛÔ‡Ú‡ ̇ ”≈‘¿ ÍÓ‚‡, —Ú‡Ì͇ «Î‡Ú‚‡, ÒÂ˘Û ÒÎÓ‚‡¯Íˡ ìΔËÎ˂‰ÌÓ Ò ÚÂıÌËÚ ÚÂ̸Ó̇î. ¿ÏÂȈËÚ Á‡Í˙ÔËË, Ë ‰‚‡Ï‡ ·ÓˆË Á‡‡‰ı‡ ÔÓÎÓÊÂÌËÂÚÓ Ò ÔÓ‰‡‚‡ı‡ ¡˙΄‡ˡ. ”ÌˢÓÊ·‡ ̇ ÚËχ-˜ÂÚËËχ ÊËıÏÂ Ë ˘‡Ì„ËÚ ̇Ô˙ÎÓÚ Á‚ÂÁ‰ËÚ ÒË Ë Ï‡ÎÍÓ Ìåõìåä ÌÓ, Ì ·Â¯Â ËÌ‚ÂÒÚË‡Ì Ó˜‡Í‚‡ÌÓ ‰ËÍÚÛ‚‡ı‡ ÏÓÌËÚÓ Î‚ ‚ ̇Ô‡‚‡Ú‡ ̇ ‰‡Ú‡ ‚ "¿" „ÛÔ‡ ‰Ó ÔÓÒÌåõìåäîâ ÒÔÓÚÌË ·‡ÁË Ë Ò˙Ó˙ÊÂΉÌËÚ ‰‚‡ Í˙„‡, ÍÓ„‡m.mehmedov@zaman.bg Ìˡ. ‘Ë̇ÌÒÓ‚‡Ú‡ ÍËÁ‡ ÚÓ ÓÚÒÚ˙ÔËı‡ ÎˉÂÒÚÛ‰‡Ë Ë Ó‰Ìˡ ÙÛÚ·ÓÎ. ÷— ¿ Á‡„Û·Ë ‚ÓÚÓ. ¬Ò˙˘ÌÓÒÚ „Ó‰Ë̇ڇ ÏÓÊ ‰‡ ÎˈÂÌÁ‡ ÒË Á‡‡‰Ë ‰˙΄ӂÂ, ìÀ‚ÒÍËî Ò ÒÏÂÚÌ Á‡ ÛÒÔ¯̇ Á‡ ÷— ¿, ÒΉ ÔÂ‰Ë ÚÓ‚‡ Ò ·Â ÒÔ‡ÒËÎ ÓÚ Ù‡ÎËÚ Ò Í‡ÚÓ Òڇ̇ı‡ ¯‡ÏÔËÓÌ, ·ÂÁ ‰‡ Á‡„ÛÔÓ‰‡Ê·‡Ú‡ ̇ ÓÒÌÓ‚ÌË ÙÛÚ·ÓÎËÒ- ·ˇÚ χ˜, ÌÓ Ì ÏÓʇı‡ ‰‡ Ò˙˜ÂÚ‡ˇÚ

ÒÔÓÚÌˡ ÛÒÔÂı Ò ÙË̇ÌÒÓ‚ Ú‡Í˙‚. ¬Ò˙˘ÌÓÒÚ Û Ì‡Ò ÌˇÏ‡ ÓÚ·Ó, ÍÓÈÚÓ ‰‡ ÔÓÒÔÂË‡ ÙË̇ÌÒÓ‚Ó. ƒÓË Ë ÒËÏ‚ÓÎ˙Ú Ì‡ ÙË̇ÌÒÓ‚‡Ú‡ ÒÚ‡·ËÎÌÓÒÚ ìÀËÚÂÍÒî ÏÓÊ ‰‡ Ó˜‡Í‚‡ Ó„‡Ì˘ÂÌˡ. —Ó·ÒÚ‚ÂÌËÍ˙Ú √˯‡ √‡Ì˜Â‚ Ò˙Ó·˘Ë, ˜Â ÒÔË‡ Ô‡ËÚ Á‡ ·Ó·‡Ú‡, ·ÓÍÒ‡ Ë ÏÓÚÓˆËÍÎÂÚËÁχ Ë Á‡ ÙÛÚ·Ó· ÒË„ÛÌÓ ˘Â ̇χΡÚ, ÒΉ ͇ÚÓ ÌˇÏ‡ ‚ˉËÏË ÛÒÔÂıË. ƒÓÒÚ‡ ÓÚ·ÓË ‚ Ӊ̇ڇ "¿" „ÛÔ‡ ‡Á˜ËÚ‡Ú Ì‡ ÔÓ‰‡Ê·Ë ̇ ÙÛÚ·ÓÎËÒÚË, Á‡ ‰‡ ÓˆÂΡÚ. ƒÓ͇ÚÓ ‚ ≈‚ÓÔ‡ ÍËÁ‡Ú‡ Ì Ò ÓÚ‡ÁË Ó˘Â Ì‡ ÙÛÚ·ÓÎÌËÚ ÍÎÛ·Ó‚Â, Á‡˘ÓÚÓ ËÏ‡Ú ÒÚ‡·ËÎÌË ÏÂı‡ÌËÁÏË Á‡ ÔËıÓ‰Ë - ·Ó„‡ÚË ÒÔÓÌÒÓË Ë ·Î‡„Ó‰ÂÚÂÎË, „ÓÎÂÏË ÔËıÓ‰Ë ÓÚ “¬ Ô‡‚‡ Ë ÂÍ·ÏË. ÕˇÍÓË ÓÚ·ÓË Í‡ÚÓ ì¿ˇÍÒî, œ—¬ ¿È̉ıÓ‚ÂÌ, ì¬ËΡ‡Îî ̇ÔËÏÂ, ÍÓËÚÓ Ì ҇ Ò ˆ‚ÂÚÛ˘Ë ÔËıÓ‰Ë, ËÌ‚ÂÒÚË‡Ú ‚ ¯ÍÓÎËÚÂ Ë ÓÚÚ‡Ï Ôˉӷ˂‡Ú ‚˙Á‚˙-

˘‡ÂÏÓÒÚ ˜ÂÁ ÔÓ‰‡Ê·‡ ̇ Ï·‰Ë ڇ·ÌÚË. ” Ì‡Ò ÌËÚÓ Â‰ÌÓ ÓÚ ÚÂÁË ÔÂ‡ ̇ ÔËıÓ‰Ë Ì ÙÛÌ͈ËÓÌË‡. –‡Á˜ËÚ‡ Ò ËÁˆˇÎÓ Ì‡ Ô‡ËÚ ̇ ÍÎÛ·ÌËÚ ·ÓÒÓ‚Â, ÔÓËÁıÓ‰‡ ̇ ÌˇÍÓË ÓÚ ÍÓËÚÓ Â Ì¡ÒÂÌ. ¬Ë‰ˇıÏÂ Ë ÌÂχÎÍÓ Ò͇̉‡ÎË. ƒ¿Õ— ‚ÎÂÁ ‚ ƒ¿Ã—, ÔÓÒΉ‚‡ı‡ ‡ÂÒÚË Ì‡ Ò˙‰ËË Ë ÒÔÓÚÌË Ì‡˜‡ÎÌˈË, ÔÓÍÛ‡ÚÛ‡Ú‡ Ò ‡ÁÓ‚Ë, ‰ÓÒÚ‡ ÔÓÁ‡ÏËËÒ‡, ÔÓÒΠÔÓÁ‡„Î˙ı̇ı‡ χÎÍÓ Ì¢‡Ú‡. —„‡  ̇ ‰Ì‚ÂÌ ‰ ÍÓÌ„ÂÒ˙Ú Ì‡ ¡‘—, ̇ ÍÓÈÚÓ Ò Ә‡Í‚‡Ú ÌˇÍÓË Í‡‰Ë̇ÎÌË ÔÓÏÂÌË, ÍÓËÚÓ Ò‡ Í‡ÈÌÓ ÌÛÊÌË, Á‡˘ÓÚÓ ‚ ̇ÒÚÓˇ˘Ëˇ ÒË Ò˙ÒÚ‡‚ ÚÓ‚‡ ˙ÍÓ‚Ó‰ÒÚ‚Ó ÔÓ͇Á‡ ÌÂÒÔÓÒÓ·ÌÓÒÚ ‰‡ Ò ÒÔ‡‚Ë Ò ÍÓÛÔˆËˇÚ‡ Ë ÔÓ·ÎÂÏËÚ ‚ ·˙΄‡ÒÍˡ ÙÛÚ·ÓÎ. ÕÓ‚‡ „Ó‰Ë̇ - ÌÓ‚ Í˙ÒÏÂÚ, ͇ÍÚÓ Ò ͇Á‚‡, ‰‡ÌÓ ·˙΄‡ÒÍËˇÚ ÒÔÓÚ Ëχ Ôӂ˜ ·ÂÎË ‰ÌË ÔÂÁ ÌÓ‚‡Ú‡ „Ó‰Ë̇.


À Í À Ë È Ç Z A M A N 11 29 ÄÅÊÅÌÂÐÈ 2008 - 4 ßÍÓÀÐÈ 2009

АНАЛИЗ – ОЛИ РЕН*, СПЕЦИАЛНО ЗА В. "ЗАМАН"

Åâðîïåéñêà ñîëèäàðíîñò ïî âðåìå íà èêîíîìè÷åñêà êðèçà œÂÁ 2009 „. ≈ ˘Â ̇ÒÓ˜Ë 120 ÏËÎËÓ̇ ‚Ó Í˙Ï fi„ÓËÁÚӘ̇ ≈‚ÓÔ‡ Ò ˆÂÎ Ú ‰‡ ·˙‰‡Ú ËÁÔÓÎÁ‚‡ÌË ‚ ÏÂÍËÚ Á‡ ӂ·‰ˇ‚‡Ì ̇ ÍËÁ‡Ú‡. Œ˜‡Í‚‡ Ò ڇÁË ÔÓ‰ÍÂÔ‡ ‰‡ ‰‡‰Â ‚˙ÁÏÓÊÌÓÒÚ Á‡ Í‰ËÚË‡Ì ̇ ÒÚÓÈÌÓÒÚ ÏËÌËÏÛÏ 500 ÏËÎËÓ̇ ‚Ó ÓÚ ÏÂʉÛ̇Ó‰ÌËÚ ÙË̇ÌÒÓ‚Ë ËÌÒÚËÚÛˆËË. ̇ÏÂË ¯ÂÌË ̇ ÚÂıÌËÚ „ÓÎÂÏË ‚˙̯ÌË ‰˙΄ӂÂ.  ˙Ï Ì‡ÒÚÓˇ˘Ëˇ ÏÓÏÂÌÚ ≈  ÔË·„‡ ̇Ô˙ÎÌÓ ÏÂı‡ÌËÁχ Á‡ Ô‰ÔËÒ˙‰ËÌËÚÂÎ̇ ÙË̇ÌÒÓ‚‡ ÔÓ‰ÍÂÔ‡, Á‡ ‰‡ ÏÓ„‡Ú ‰˙ʇ‚ËÚ ‰‡ Ò ‚˙ÁÒÚ‡ÌÓ‚ˇÚ ËÎË ‰‡ ÔÂÓ‰ÓÎÂˇÚ ÓÒÌÓ‚ÌËÚ ÚÛ‰ÌÓÒÚË ‚ ÔÓˆÂÒ‡ ̇ ÂÙÓÏËÚÂ, ÌÓ ‚ ÌÂÔ‰‚ˉÂÌË ÒËÚÛ‡ˆËË Í‡ÚÓ ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒ͇ڇ ÍËÁ‡, ‚ ÍÓˇÚÓ Ò ̇ÏË‡ÏÂ, Ò˙˘Ó Úˇ·‚‡ ‰‡ Ò Ô‰ÔËÂÏ‡Ú ÏÂÍË. ŒÒÌÓ‚ÌËÚ ÔË̈ËÔË Ì‡ ÚÓÁË Ô‡ÍÂÚ ÓÚ ÏÂÍË Á‡ ÔÓ‰ÍÂÔ‡ Ò‡ ‚Á‡ËÏÓÔÓÏÓ˘ Ë ÒӈˇÎ̇ ÒÔ‡‚‰ÎË‚ÓÒÚ. «‡ÚÓ‚‡ Ò ‰ÂÈÒڂˡڇ ÒË ÌË ˆÂÎËÏ ‰‡ ÔÓ‰ÔÓÏÓ„ÌÂÏ Ì‡È-ÏÌÓ„Ó Í‡ÈÌÓ ÌÛʉ‡Â˘ËÚ ÒÂ. ¬ ÍËÁËÒ̇ Ó·ÒÚ‡Ìӂ͇ ̇È-‚‡ÊÌÓÚÓ Â ·ËÁÌÂÒ Ò‰ËÚ ‰‡ ËÏ‡Ú ÔˇÍ ‰ÓÒÚ˙Ô ‰Ó ÙË̇ÌÒÓ‚ËÚ ËÁÚÓ˜ÌˈË, Á‡ ‰‡ Ò Á‡Ô‡ÁË Á‡ÂÚÓÒÚÚ‡ Ë Á‡ ‰‡ ÔÓ‰˙ÎÊË ‡ÒÚÂÊ˙Ú. ≈‰Ì‡ ÓÚ ‚‡ÊÌËÚ ˆÂÎË Ì‡ ÙË̇ÌÒË‡ÌÂÚÓ, ÓÒË„ÛÂÌÓ ÓÚ ≈—, ˜ËËÚÓ ÔËÓËÚÂÚË Ò‡ ̇·ÂΡÁ‡ÌË,  ӷÎÂ͘‡‚‡Ì ÂÊËχ ̇ Ó„‡Ì˘ÂÌˡڇ, Á‡ ‰‡ ÔÓ‰˙ÎÊ‡Ú ÙË̇ÌÒÓ‚ËÚ ËÌÒÚËÚÛˆË ‰‡ Í‰ËÚË‡Ú ÏËÍÓ ÙËÏË, χÎÍË Ë Ò‰ÌË Ô‰ÔˡÚˡ. «‡˘ÓÚÓ ÓÒÌӂ̇ڇ ‰‚Ë-

„‡ÚÂÎ̇ ÒË· ̇ ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒÍˡ ‡ÒÚÂÊ ‚ fi„ÓËÁÚӘ̇ ≈‚ÓÔ‡ Ò‡ ÚÂÁË Ô‰ÔˡÚˡ. «‡ ÛÍÂÔ‚‡ÌÂÚÓ Ì‡ ËÍÓÌÓÏË͇ڇ Ë ÍÓÌÍÛÂÌÚÓÒÔÓÒÓ·ÌÓÒÚÚ‡, Úˇ·‚‡ ‰‡ ·˙‰Â ÔËÓËÚÂÚ Ò˙Á‰‡‚‡ÌÂÚÓ Ì‡ ËÌÒÚËÚÛˆËË. ◊‡ÒÚ ÓÚ ‚˙ÔÓÒÌËÚ ÙÓ̉ӂ Á‡ ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒÍÓ ‚˙ÁÒÚ‡ÌÓ‚ˇ‚‡Ì ˘Â ·˙‰‡Ú ËÁÔÓÎÁ‚‡ÌË Á‡ ÔÓ‰ÍÂÔˇÌ ̇ Ù‡ÍÚÓËÚÂ, ÓÔ‰ÂΡ˘Ë ÔÓÎËÚË͇ڇ ‚ „ËÓ̇, ÍÓËÚÓ ÓÒ˙˘ÂÒÚ‚ˇ‚‡Ú ÂÙÓÏË‡ÌÂÚÓ Ì‡ ˜Ó‚¯Íˡ ͇ÔËÚ‡Î Ë ‚˙ÁÓ·ÌÓ‚ËÚÂÎÌËÚ ‰ÂÈÌÓÒÚË. “ÛÍ Ò‡ ‚Íβ˜ÂÌË Ë ÔÓÎËÚ˘ÂÒÍËÚ ÂÙÓÏË, ÓÒÌÓ‚‡ÌË Ì‡ ÒÂÍÚÓÂÌ ÔË̈ËÔ, ÍÓËÚÓ Ò‡ ̇ÒÓ˜ÂÌË Í˙Ï ÍÓÌÒÚ‡ÚË‡Ì ̇ ÒÂÍÚÓËÚÂ Ò Ì‡È-„ÓÎˇÏ ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒÍË ÔÓÚÂ̈ˇÎ. —˙-

˘Â‚ÂÏÂÌÌÓ ‡Á‚ËÚËÂÚÓ Ì‡ ˜Ó‚¯Íˡ ͇ÔËڇΠÚˇ·‚‡ ‰‡ ÓÚ„Ó‚‡ˇ ̇ ÌÛʉËÚ ̇ ËÍÓÌÓÏË͇ڇ. œÂÁ 2008 „. ≈— ÛÒÍÓË ‰ÂÈÒڂˡڇ ÒË, ̇ÒÓ˜ÂÌË Í˙Ï Û‚Â΢‡‚‡Ì ̇ ÂÌÂ„ËÈ̇ڇ ÂÙÂÍÚË‚ÌÓÒÚ. Õ‡Ï‡Îˇ‚‡ÌÂÚÓ Ì‡ ÔÓÚ·ÎÂÌËÂÚÓ ·ÂÁ ÔÓÌËʇ‚‡Ì ̇ Òڇ̉‡Ú‡ ̇ ÊË‚ÓÚ Â Â‰ËÌ ÓÚ ÓÒÌÓ‚ÌËÚ هÍÚÓË Á‡ Ì‡Ï‡Îˇ‚‡Ì ̇ ‚˙„ÎÂÓ‰ÌËÚ ÂÏËÒËË Ë ÂÍÓÎӄ˘̇ ÂÌÂ„ËÈ̇ ÒËÒÚÂχ. Œ˜Â‚ˉÌÓ Â, ˜Â Úˇ·‚‡ ‰‡ ÓÚ‰‡‚‡Ï Ò˙˘ÓÚÓ Á̇˜ÂÌËÂ Ë Á‡ ‡Á‚ËÚËÂÚÓ Ì‡ ÂÌÂ„ËÈÌËÚ ÒËÒÚÂÏË Ì‡ ÒÚ‡ÌËÚ ͇̉ˉ‡ÚÍË Ë ‚ÂÓˇÚÌË Í‡Ì‰Ë‰‡ÚÍË Á‡ ˜ÎÂÌÒÚ‚Ó ‚ ≈—. œÓ Ú‡ÁË Ô˘Ë̇ ÓÒË„Ûˇ‚‡ÌÂÚÓ Ì‡ ÙË̇ÌÒÓ‚Ë Ò‰ÒÚ‚‡, ̇ÒÓ˜ÂÌË Í˙Ï ËÌ‚ÂÒÚˈËËÚ Á‡ ÂÌÂ„ËÈ̇

ÂÙÂÍÚË‚ÌÓÒÚ, Ò‡ ˜‡ÒÚ ÓÚ ÏÂÍËÚÂ, ˜ÂÁ ÍÓËÚÓ ˘Â Ò ÔÓ‰ÍÂÔˇÚ ÒÚ‡ÌËÚ ÓÚ «‡Ô‡‰ÌËÚ ¡‡Î͇ÌË Ë “ÛˆËˇ. —˙˘Ó ڇ͇ ‚˙ÔÓÒÌËÚ ÙÓ̉ӂ ˘Â ËÏ‡Ú Á‡ ˆÂÎ ÛÒÍÓˇ‚‡Ì ̇ ËÌÙ‡ÒÚÛÍÚÛÌËÚ ËÌ‚ÂÒÚˈËË ‚ Ó·˘ËÌËÚÂ, ÍÓËÚÓ Ò‡ Í‡ÈÌÓ ‚‡ÊÌË Á‡ ÒÚ‡ÌËÚ ÓÚ «‡Ô‡‰ÌËÚ ¡‡Î͇ÌË. ¬˙ÔÓÒ̇ڇ ÔÓ‰ÍÂÔ‡  Ô‰̇Á̇˜Â̇ Á‡ ӷ·ÒÚË Í‡ÚÓ ÂÍÓÎӄˡ, Ú‡ÌÒÔÓÚ, ÂÌÂ„ÂÚË͇ Ë ÒӈˇÎÌˡ ÒÂÍÚÓ. ¡Î‡„Ó‰‡ÂÌË ̇ Ò˙ÙË̇ÌÒË‡ÌÂÚÓ Ë Í‰ËÚÌËÚ ÏÂı‡ÌËÁÏË, Ó·˘ËÌËÚ ÛÒÔˇ‚‡Ú ‰‡ ÔÓ͇‡Ú ÔÓÂÍÚËÚÂ, ÍÓËÚÓ Ì ·Ëı‡ ÏÓ„ÎË ‰‡ ‡ÎËÁË‡Ú Ò‡ÏÓÒÚÓˇÚÂÎÌÓ. “Ó‚‡ ‰‡‚‡ ‚˙ÁÏÓÊÌÓÒÚ Á‡ ÓÒË„Ûˇ‚‡Ì ̇ Ôӂ˜ Á‡ÂÚÓÒÚ Ë Ò˙Á‰‡‚‡Ì ̇ ÔÓ-‰Ó·Ë ÛÒÎӂˡ Á‡ ‰ÓÒÚ‡‚͇ ̇ ÛÒÎÛ„Ë, ‡ Á‡ „‡Ê‰‡ÌËÚ ÚÓ‚‡ ÓÁ̇˜‡‚‡ ÔÓ‚ËÒÓÍÓ Í‡˜ÂÒÚ‚Ó ‚ ÒÙÂ‡Ú‡ ̇ ÒӈˇÎÌËÚÂ Ë Á‰‡‚ÌËÚ ÛÒÎÛ„Ë Ë Ó·‡ÁÓ‚‡ÌËÂÚÓ. Ñ ÍÈÌ ÊÀ : ÈÑ À Ø ÈÌ Ø Å Ê

¬ ÔÓÒΉÌËÚ ÏÂÒÂˆË Ò‚ÂÚ˙Ú Â ËÁÔ‡‚ÂÌ ÒÂ˘Û ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒ͇ ÍËÁ‡, ÍÓˇÚÓ ÏÓÊ ‰‡ Ó͇Ê ‰˙ηÓÍÓ Ë Ú‡ÈÌÓ ‚ÎˡÌË ‚˙ıÛ ‡ÎÌˡ ÒÂÍÚÓ. —Ú‡ÌËÚ ÓÚ «‡Ô‡‰ÌËÚ ¡‡Î͇ÌË Ë “ÛˆËˇ, ÍÓËÚÓ ·ˇı‡ ‚Íβ˜ÂÌË ‚ ÔÓˆÂÒ‡ ̇ ‡Á¯Ëˇ‚‡Ì ̇ ≈‚ÓÔÂÈÒÍˡ Ò˙˛Á (≈—), Ò˙˘Ó Ò‡ ÔÓ‚ÎˡÌË ÓÚ Ú‡ÁË ÍËÁ‡. ŒÚ ‰̇ ÒÚ‡Ì‡, „ÎÓ·‡ÎÌËÚ ‡Á‚ËÚˡ ̇ÎÓÊËı‡ ÙË̇ÌÒÓ‚ËˇÚ ÒÂÍÚÓ ‰‡ ÒÔ ÓÚÔÛÒ͇ÌÂÚÓ Ì‡ Í‰ËÚË, ‡ ÓÚ ‰Û„‡, Ô‰ËÁ‚Ë͇ı‡ Á‡·‡‚ˇÌÂÚÓ Ì‡ ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒÍˡ ‡ÒÚÂÊ. ≈— Ì  ·ÂÁ‡Á΢ÂÌ Í˙Ï ÚÛ‰ÌÓÒÚËÚÂ, ÍÓËÚÓ Ò¢‡Ú ‰˙ʇ‚ËÚ ·˙‰Â˘Ë ˜ÎÂÌÍË. œÓ‡‰Ë Ú‡ÁË Ô˘Ë̇ ‚ ‡ÏÍËÚ ̇ "œÎ‡Ì‡ Á‡ ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒÍÓ ‚˙ÁÒÚ‡ÌÓ‚ˇ‚‡ÌÂ", Ó·ˇ‚ÂÌ ‚ Í‡ˇ ̇ ÌÓÂÏ‚Ë 2008 „., ≈‚ÓÔÂÈÒ͇ڇ ÍÓÏËÒˡ (≈ ) Ô‰ÎÓÊË ‚Á‡ËÏÌÓ ÔÓ‰ÔÓχ„‡Ì ̇ fi„ÓËÁÚӘ̇ ≈‚ÓÔ‡. œÂÁ 2009 „. ≈  ˘Â ̇ÒÓ˜Ë 120 ÏËÎËÓ̇ ‚Ó Í˙Ï ÚÓÁË „ËÓÌ Ò ˆÂÎ Ú ‰‡ ·˙‰‡Ú ËÁÔÓÎÁ‚‡ÌË ‚ ÏÂÍËÚ Á‡ ӂ·‰ˇ‚‡Ì ̇ ÍËÁ‡Ú‡. Œ˜‡Í‚‡ Ò ڇÁË ÔÓ‰ÍÂÔ‡ ‰‡ ‰‡‰Â ‚˙ÁÏÓÊÌÓÒÚ Á‡ Í‰ËÚË‡Ì ̇ ÒÚÓÈÌÓÒÚ ÏËÌËÏÛÏ 500 ÏËÎËÓ̇ ‚Ó ÓÚ ÏÂʉÛ̇Ó‰ÌËÚ ÙË̇ÌÒÓ‚Ë ËÌÒÚËÚÛˆËË. Ç͇ ÍËÁ‡Ú‡ ‰‡ Ò ÓÚ‡Áˇ‚‡ Ò˙Ò Á‡Í˙ÒÌÂÌË ‚˙ıÛ ÚÂÁË ÒÚ‡ÌË, Úˇ·‚‡ ‰‡ ÒÂ

ISSN: 1312-0077 ÃÎÄÈÍÀ XVII, ÁÐÎÉ 1 (832) Èçäàâà "ÁÐÀÄÚÐ" ÎÎÄ, ÓÏÐÀÂÈÒÅË: ÊßÌÈË ÄÅÌÈÐÊÀß “BROTHER” LTD., GENEL MÜDÜR: KAMÝL DEMÝRKAYA

Ãëàâåí ðåäàêòîð: ÅÐÊÀÍ ÒÓÍÄÆÀ news@zaman.bg

Ïðåäïå÷àòíà ïîäãîòîâêà: Àõìåä ÑÀËÈÅÂ

Âðúçêè ñ îáùåñòâåíîñòòà: Þìåð ÎÍÀÉËÀÐ

Þðèñêîíñóëò: Ìåõìåä ÌÅÕÌÅÄÎÂ

Ïðåäñòàâèòåëè: Ïëîâäèâ - Èìäàò ÊÈËÀÐ Âàðíà - Èëÿñ ÎÊÓÌÓØ Ðóñå - Èäðèñ ÀËÈ Õàñêîâî - Âåäàò ÞÌÅÐΠÊúðäæàëè - Þìåð ÀËÊÀ× Øóìåí - Íèÿçè ÊÞ×ÞÊ Ñìîëÿí - Âàñâè ÒÀÑÈÌΠÁóðãàñ - Íåäðåò ËÞÒÔÈ

Àáîíàìåíò è ðåêëàìà: Ïëîâäèâ - 032/63 11 58 Âàðíà - 052/612 634 Ðóñå - 082/87 55 32 Ñìîëÿí - 0301/82773 Õàñêîâî - 038/66 21 67 Øóìåí - 054/830 693 Êúðäæàëè - 0361/8 14 53

Êîðåñïîíäåíòè: Ñîôèÿ: Áåéíóð ÑÞËÅÉÌÀÍ Ñîôèÿ: Òàéôóð ÕÞÑÅÈÍÎÂ Øóìåí: Ìåõìåä ÞÌÅÐ Âàðíà: Ñåäàò ÀÕÌÅÄ Ïëîâäèâ: Òàíåð ÌÅÕÌÅÄ

Èíòåðíåò: Áåéñèì ÀËÈ

Ðåêëàìíè àãåíòè: Ñîôèÿ - Õàëèë ÀÒÀËÀÉ Ïëîâäèâ - Ìåõìåä ÞÇÅÈÐ Âàðíà - Ñåäàò ÀÕÌÅÄ Øóìåí - Åøðåô ÕÞÑÅÈÍ Êúðäæàëè - Ìåñóä ØÀÁÀÍ Ðóñå - Ìþðåòòèí ÕÞÑÅÈÍ

ÀÄÐÅÑ: 1202 Ñîôèÿ, óë. "Òèìîê" No 2, òåë. (02) 832 31 11; 1360 Ñîôèÿ, êâ. "Ìîäåðíî ïðåäãðàäèå" óë. 367 No 31 (ïðåñå÷êàòà íà óë. "Âèòêîâà ëèâàäà" è óë. 367), òåë.: (02) 927 00 33, 927 10 26, www.zaman.bg, e-mail: okurhatti@zaman.bg, ÏÅ×ÀÒ: ÈÏÊ "Ðîäèíà" ÀÄ - 1184 Ñîôèÿ, áóë. "Öàðèãðàäñêî øîñå" 113 À, òåë. 975 25 02, ôàêñ: 77 60 33, e-mail: ipk@mbox.infotel.bg

ZAMAN, Basýn Meslek Ýlkeleri’ne uymaya söz vermiþtir. Köþe yazýlarýndan yazarlarý, ilan ve reklamlardan reklam sahipleri sorumludur.  Âåñòíèê ZAMAN îáåùàâà äà ñïàçâà åòè÷íî-ïðîôåñèîíàëíèòå íîðìè íà æóðíàëèñòèêàòà. Çà ïîäïèñàíèòå ìàòåðèàëè ñà îòãîâîðíè àâòîðèòå, çà ðåêëàìèòå è îáÿâèòå - ïîäàòåëèòå èì. Ïðè èçãîòâÿíåòî íà ñòðàíèöèòå ñà èçïîëçâàíè ìàòåðèàëè îò Áúëãàðñêà òåëåãðàôíà àãåíöèÿ (ÁÒÀ).

ZAMAN Gazetesine 304 Katalog No'su ile bütün postanelerden abone olabilirsiniz. Ayrýntýlý bilgi için: Tel. (02) 832 31 11 Ìîæåòå äà ñå àáîíèðàòå çà âåñòíèê "ZAMAN" âúâ âñè÷êè ïîùåíñêè êëîíîâå â ñòðàíàòà - êàòàëîæåí íîìåð 304. Çà äîïúëíèòåëíà èíôîðìàöèÿ: òåë. (02) 832 31 11

През миналата година Оли Рен посети фотоизложбата на в. “Заман”, организирана в сградата на ЕП.

Разширяването е стратегически приоритет на ЕС –‡Á¯Ëˇ‚‡ÌÂÚÓ Â Â‰ËÌ ÓÚ ÒÚ‡Ú„˘ÂÒÍËÚ ÔËÓËÚÂÚË Ì‡ ≈—. Õ‡‰ Ò ‚˙ÁÏÓÊÌÓÒÚËÚ Á‡ ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒÍÓ ·Î‡„Ó‰ÂÌÒÚ‚ËÂ Ë ‡ÒÚÂÊ, —˙˛Á˙Ú ˘Â ÓÚÒÚÓˇ‚‡ ‰ÓÍ‡È ӷ¢‡ÌËÂÚÓ ÒË Á‡ ÔÓ‰ÍÂÔˇÌ ̇ ÏË‡ Ë ÒÚ‡·ËÎÌÓÒÚÚ‡ ‚ fi„ÓËÁÚӘ̇ ≈‚ÓÔ‡. ≈‚ÓÔÂÈÒ͇ڇ ÔÂÒÔÂÍÚË‚‡  ÒËÎÂÌ Ì‡Ò˙˜‡‚‡˘ Ù‡ÍÚÓ Á‡ «‡Ô‡‰ÌËÚ ¡‡Î͇ÌË Ë “ÛˆËˇ Ë Ô‰ÒÚ‡‚Ρ‚‡ ‰‚Ë„‡ÚÂÎ̇ ÒË· ‚ ÔÓÎËÚ˘ÂÒÍËÚÂ

Ë ËÍÓÌÓÏ˘ÂÒÍËÚ ÂÙÓÏË. ¡‡Î‡ÌÒ˙Ú Ì‡ ˜Û‚ÒÚ‚ËÚÂÎÌËÚÂ, ÌÓ Ì‡‡ÒÚ‚‡˘Ë Ò ·˙ÁË ÚÂÏÔÓ‚Â ËÍÓÌÓÏËÍË Ì Úˇ·‚‡ ‰‡ Ò ̇Û¯‡‚‡. œ‡‚ËÎÌËÚ ‚˙Ú¯ÌË ÔÓÎËÚËÍË, ÔÓÒÚÓˇÌÌËÚ ÂÙÓÏË, ÙË̇ÌÒÓ‚ËÚ ËÌÒÚËÚÛˆËË Ë ÏÂÍËÚ ̇ ≈ Á‡ Ó͇Á‚‡Ì ̇ ÔÓ‰ÍÂÔ‡ ÏÓÊ ‰‡ Ó„‡Ì˘‡Ú ËÒÍÓ‚ÂÚ ‚ ÚÓÁË „ËÓÌ. »ÍÓÌÓÏ˘ÂÒ͇ڇ ÍËÁ‡ ˇÒÌÓ ÔÓ͇Á‡ ‰Ó ͇͂‡ ÒÚÂÔÂÌ fi„ÓËÁÚӘ̇ ≈‚Ó-

Ô‡ Ò  ÒÔÎÓÚË· Ò ≈—. –‡Á‚Ë‚‡˘ËÚ Ò ËÍÓÌÓÏËÍË ‚ ÚÓÁË „ËÓÌ Ò‡ Ò‰ ̇ȉË̇Ï˘ÌËÚ ËÍÓÌÓÏËÍË ‚ ≈‚ÓÔ‡ Ë Á‡ÂÏ‡Ú ‚‡ÊÌÓ ÏˇÒÚÓ ‚ ËÁÌÓÒ‡ ̇ ≈—. ¬ Ú‡ÁË Ì‡ÒÓ͇, Á‡ ‰‡ ÏÓÊ ≈‚ÓÔ‡ ÓÚÌÓ‚Ó ‰‡ ‰‡‰Â ÌÓ‚ Ú·Ò˙Í Ì‡ ËÍÓÌÓÏË͇ڇ, ‡Á¯Ëˇ‚‡ÌÂÚÓ Ì  ˜‡ÒÚ ÓÚ ÔÓ·ÎÂχ, ‡ ÍË Ì„ӂÓÚÓ ¯ÂÌËÂ. —˙‰·‡Ú‡ Ë ËÌÚÂÂÒËÚ ÌË Ò‡ Ó·˘Ë. (*) Комисар на Европейския съюз по разширяването.


29 ÄÅÊÅÌÂÐÈ 2008 - 4 ßÍÓÀÐÈ 2009

|

12

 Áúëãàðèÿ å íàé-ñëàá êîíòðîëúò íà äåöàòà ïðè èçïîëçâàíåòî íà Èíòåðíåò œÓ˜ÚË 76% ÓÚ ‰Âˆ‡Ú‡ ÓÚ 5-Ë ‰Ó 12-Ë ÍÎ‡Ò Ò‡ ·ËÎË Ò‚Ë‰ÂÚÂÎË Ì‡ ̇ÒËÎË ‚ Û˜ËÎˢ ÔÂÁ ÔÓÒΉÌËÚ ˜ÂÚËË ÏÂÒˆ‡. ¡˙΄‡ÒÍËÚ Ó‰ËÚÂÎË Ì‡È-Ò··Ó ÍÓÌÚÓÎË‡Ú ‰Âˆ‡Ú‡ ÒË ‚ »ÌÚÂÌÂÚ ÒÔÓ‰ ÔÓÛ˜‚‡Ì ̇ ≈‚Ó·‡ÓÏÂÚ˙, ˆËÚË‡ÌÓ ‚ Ò˙Ó·˘ÂÌË ̇ Õ‡ˆËÓ̇ÎÌˡ ˆÂÌÚ˙ Á‡ ·ÂÁÓÔ‡ÒÂÌ »ÌÚÂÌÂÚ. ƒ‡ÌÌËÚ ÒÓ˜‡Ú, ˜Â Ò‡ÏÓ 5% ÓÚ Ó‰ËÚÂÎËÚ ‚ ¡˙΄‡ˡ Ë –ÛÏ˙Ìˡ ËÁÔÓÎÁ‚‡Ú ÔÓ„‡ÏË Á‡ ÙËÎÚË‡Ì ̇ Ò˙‰˙ʇÌË ËÎË Á‡ Ó‰ËÚÂÎÒÍË ÍÓÌÚÓΠ̇ ‰Óχ¯ÌËÚ ÍÓÏÔ˛ÚË, ÔÓÎÁ‚‡ÌË ÓÚ ‰Âˆ‡Ú‡ ËÏ. —‰ÌËˇÚ ÔÓˆÂÌÚ Á‡ ÒÚ‡ÌËÚ ÓÚ ≈—  50% Á‡ ÙËÎÚË‡˘Ë ÔÓ„‡ÏË Ë 37% Á‡ ÔÓ„‡ÏË, ÔÓÁ‚ÓΡ‚‡˘Ë ̇ Ó‰ËÚÂÎËÚ ‰‡ ÔÓÒΉˇÚ Í‡Í‚Ó Â Ô‡‚ËÎÓ ‰ÂÚÂÚÓ Ì‡ ÍÓÏÔ˛Ú˙‡, ÔÓ͇Á‚‡ ÔÓÛ˜‚‡ÌÂÚÓ Ì‡ ≈‚Ó·‡ÓÏÂÚ˙, ̇Ô‡‚ÂÌÓ ‚ 27-Ú ÒÚ‡ÌË-˜ÎÂÌÍË Ì‡ ≈—. “Ë ˜ÂÚ‚˙ÚË ÓÚ Â‚ÓÔÂÈÒÍËÚ Ó‰ËÚÂÎË ÔÓÒÓ˜‚‡Ú, ˜Â Ú ÔÓÒÚÓˇÌÌÓ

ËÎË ˜ÂÒÚÓ Ó·Ò˙ʉ‡Ú Ò ‰Âˆ‡Ú‡ ÒË Ò Í‡Í‚Ó Ú Ò Á‡ÌËχ‚‡Ú ‚ ÏÂʇڇ. œÓ‚˜ÂÚÓ Ó‰ËÚÂÎË - ·˙΄‡ÒÍËÚ ‚Íβ˜ËÚÂÎÌÓ, Á‡·‡Ìˇ‚‡Ú ÓÔ‰ÂÎÂÌË ‰ÂÈÌÓÒÚË Ì‡ ‰Âˆ‡Ú‡ ‚ »ÌÚÂÌÂÚ, ͇ÚÓ Ì‡È-˜ÂÒÚ‡  Á‡·‡Ì‡Ú‡ Á‡ Ô‡Á‡Û‚‡Ì ÓÌ·ÈÌ (80%). ¡ÎËÁÓ 85% ÓÚ ·˙΄‡ÒÍËÚ Ó‰ËÚÂÎË ÔÓÁ‚ÓΡ‚‡Ú ̇ ‰Âˆ‡Ú‡ ÒË ‰‡ "Ò‚‡ÎˇÚ" ÏÛÁË͇, Ë„Ë Ë ÙËÎÏË, ‰Ó͇ÚÓ ‚ √ÂχÌˡ ÚÓÁË ÔÓˆÂÌÚ Â 38. ÃÂÊ‰Û 30 Ë 40% ÓÚ Ó‰ËÚÂÎËÚ ‚ ≈‚ÓÔ‡ ·Ëı‡ Ò˙Ó·˘ËÎË Á‡ ÔÓ·ÎÂÏ Ò ‰Âˆ‡Ú‡ ËÏ ‚ »ÌÚÂÌÂÚ Ô˙‚Ó Ì‡ ̇ˆËÓ̇Î̇ڇ √Ó¢‡ ÎËÌˡ Á‡ ·ÂÁÓÔ‡ÒÂÌ »ÌÚÂÌÂÚ. ¡˙΄‡Ò͇ڇ „Ó¢‡ ÎËÌˡ, ˙ÍÓ‚Ó‰Â̇ ÓÚ ÙÓ̉‡ˆËˇ "œËÎÓÊÌË ËÁÒΉ‚‡Ìˡ Ë ÍÓÏÛÌË͇ˆËË"  ̇ ËÌÚÂÌÂÚ-‡‰ÂÒ http://web112.net, ÌÓ Úˇ ÔÓÎÛ˜‡‚‡ ‰‚‡ ÏÂÊ‰Û ÔÂÚ Ë ‰ÂÒÂÚ Ò˄̇· ̇ ÏÂÒˆ.

Най-високите температури през януари до 15 градуса Õ‡È-‚ËÒÓÍËÚ ÚÂÏÔÂ‡ÚÛË ÔÂÁ ˇÌÛ‡Ë ˘Â ·˙‰‡Ú ÏÂÊ‰Û 10 Ë 15 „‡‰ÛÒ‡, ‡ ̇È-ÌËÒÍËÚ ÏÂÊ‰Û ÏËÌÛÒ 12 Ë ÏËÌÛÒ 17 „‡‰ÛÒ‡. “Ó‚‡ Ò˙Ó·˘Ë ÒÚ.Ì.Ò. ‰- “ÂÓ‰ÓÒˡ ¿Ì‰‚‡ - ÏÂÚÂÓÓÎÓ„ ‚ ջÒ-¡¿Õ, Ô‰ÒÚ‡‚ˇÈÍË ÔÓ„ÌÓÁ‡Ú‡ Á‡ ÏÂÒˆ‡. —‰̇ڇ ÚÂÏÔÂ‡ÚÛ‡ Á‡ ˇÌÛ‡Ë ˘Â ·˙‰Â ÓÍÓÎÓ Ë ÔÓ‰ ÌÓχڇ Á‡ ÏÂÒˆ‡, ÍÓˇÚÓ Á‡ —‚Â̇ ¡˙΄‡ˡ Ë Á‡ ‚ËÒÓÍËÚ ÔÓÎÂÚ‡  ÏÂÊ‰Û ÏËÌÛÒ 3 Ë 0 „‡‰ÛÒ‡, ‚ “‡ÍËÈÒ͇ڇ ÌËÁË̇, ÔÓ ◊ÂÌÓÏÓÒÍÓÚÓ Í‡È·ÂÊËÂ Ë ÔÓ˜ËÂÚÓ Ì‡ —ÚÛχ - ÏÂÊ‰Û 1 Ë ÔÎ˛Ò 3 „‡‰ÛÒ‡, ‡ Á‡ Ô·ÌËÌÒÍËÚ ‡ÈÓÌË - ÓÚ ÏËÌÛÒ 7 ‰Ó ÏËÌÛÒ 3 „‡‰ÛÒ‡. Ó΢ÂÒÚ‚ÓÚÓ Ì‡ ‚‡ÎÂÊËÚ ÔÂÁ ÏÂÒˆ‡ ˘Â ·˙‰Â ÓÍÓÎÓ Ë Ì‡‰ ÌÓχڇ, ÍÓˇÚÓ Á‡ ÔÓ-„ÓÎˇÏ‡Ú‡ ˜‡ÒÚ ÓÚ ÒÚ‡Ì‡Ú‡  ÏÂÊ‰Û 30 Ë 60 ÎËÚ‡ ̇ Í‚‡‰‡ÚÂÌ ÏÂÚ˙, ‡ Á‡ ˛ÊÌËÚ ‡ÈÓÌË Ë Ô·ÌËÌËÚ  ÏÂÊ‰Û 60 Ë 100 ÎËÚ‡ ̇ Í‚‡‰‡ÚÂÌ ÏÂÚ˙.

Три четвърти от децата са били свидетели на насилие в училище

В България само пет процента от родителите използват програми за контрол на компютрите, използвани от деца.

œÓ˜ÚË 76% ÓÚ ‰Âˆ‡Ú‡ ÓÚ 5-Ë ‰Ó 12-Ë ÍÎ‡Ò Ò‡ ·ËÎË Ò‚Ë‰ÂÚÂÎË Ì‡ ̇ÒËÎË ‚ Û˜ËÎˢ ÔÂÁ ÔÓÒΉÌËÚ ˜ÂÚËË ÏÂÒˆ‡. “Ó‚‡ ÔÓ͇Á‚‡Ú ‰‡ÌÌËÚ ÓÚ ÔÓÛ˜‚‡Ì ‚ ÔÂÚ ÒÓÙËÈÒÍË Û˜ËÎˢ‡. ŒÚ ‡ÌÍÂÚË‡ÌËÚ ·ÎËÁÓ 350 ‰Âˆ‡ 26,8% ÔÓÒÓ˜‚‡Ú, ˜Â ÔÂÁ ÔÓÒΉÌËÚ ˜ÂÚËË ÏÂÒˆ‡ ˜ÂÒÚÓ Ò‡ ·ËÎË Ò‚Ë‰ÂÚÂÎË Ì‡ ̇ÒËÎË ‚ Û˜ËÎˢÂ, ‡ ‰Û„Ë 48,8% ËÁ·Ë‡Ú ÓÚ„Ó‚Ó‡ "ÔÓÌˇÍÓ„‡". ŒÍÓÎÓ 78% ÓÚ ‰Âˆ‡Ú‡ ÔÂÁ ÚÓÁË ÔÂËÓ‰ Ò‡ ‚Ëʉ‡ÎË ˜ÂÒÚÓ ËÎË ÔÓÌˇÍÓ„‡ ̇ÒËÎË ÔÓ ÚÂ΂ËÁˡڇ, 72,6% - ̇ ÛÎˈ‡Ú‡, 59,5% - ‚ »ÌÚÂÌÂÚ, 27,4% - ÔË ÏÓ·ËÎÌËÚ ÍÓÏÛÌË͇ˆËË, ‡ 10,4% Ò‡ Òڇ̇ÎË Ò‚Ë‰ÂÚÂÎË Ì‡ ̇ÒËÎË ‚Í˙˘Ë. ŒÍÓÎÓ 35,1 ̇ ÒÚÓ ÓÚ ‰Âˆ‡Ú‡ ÔËÁ̇‚‡Ú, ˜Â Ò‡ÏË Ò‡ Û˜‡ÒÚ‚‡ÎË ‚ ÌˇÍ‡Í‚‡ ÙÓχ ̇ ̇ÒËÎË ‚ Û˜ËÎˢ ÔÂÁ ÔÓÒΉÌËÚ ˜ÂÚËË ÏÂÒˆ‡.


AÝLE-SAÐLIK

07

Öksürüðe karþý ballý ýlýk süt

Yorumcu deðil, antrenör olmak istiyorum

SPOR

Uzman Dr. Hüsnü Yeþil, çocuklara bir bardak sütün bir tatlý kaþýðý bal katýlarak verilmesi halinde öksürüðe çok iyi geleceðini kaydetti.

10

Galatasaray'ýn eski futbolcusu Hakan Þükür, yorumculuk dönemini kýsa tutup bir an önce antrenörlük hayatýna geçiþ yapmak istediðini söyledi.

INTERNATIONAL NEWSPAPER

BULGARIA www.zaman.bg

29 ARALIK 2008 - 4 OCAK 2009

Yýl: 17 Sayý: 1 (832)

0.60 lv

Metin Kazak: Ekonomik kriz yapay konut fiyatlarýný düþürecek

Ülke çapýnda 2008 yýlý protestolarla ve ekonomik kriz ile akýlda kalacak. Süt üreticileri, Tarým Bakanlýðý ve Bakanlar Kurulu önündeki grevleriyle sýk sýk gündeme geldi. Sütçüler, kimi zaman davul zurna ile, kimi zaman gayda ile bakanlýðýn önünde dikkat çekmeye çalýþtý. En aðýr protestoyu kuþkusuz tahýl üreticileri gerçekleþtirdi. 150’nin üzerinde traktörle ek devlet yardýmý isteyen çiftçiler, ayný gün Baþbakan’dan aldýklarý söze binaen Sofya’dan ayrýldý. Devamý sayfa 6’da

olduðu siyaseti devam ettirdiðini vurgulayan Kazak þunlarý söyledi: ‘Bulgaristan kanunlarý Avrupa kanunlarýna uyarlandý, düz vergi sistemi getirilerek kayýt dýþý ekonominin gün yüzüne çýkarýlmasý için büyük gayret sarfedildi, bütçenin artýrýlmasý bakýmýndan gelirlerin toplanmasý saðlandý.’ Devamý sayfa 2’de

2008

- 4 ß ÍÓÀ

02

Събит ият 2008 год а от изм ина в сни иналата мки — Í‡Í‚Ó ˘Â Á‡ÔÓ ËÁÏË̇ ÏÌ ·ڇ 2008 Ï ‰Ë̇? „Ó ÓË ÌËÚ Ò˙·Ë ·ˇı‡ ÓÒÌÓ‚Úˡ?

INTERN ATION AL NEW SPAPER

ÐÈ 2 009

BULGA

RIA О Åâðîï åéñêà Р . "З âðåìå íà èêî ñ î ë è ä à ð í î ñ " ] ò ïî íîìè÷ åñêà ê ðèçà

Проф. Саби на Захариев а

Ãîäè

[ ЕВРОК

íà: 1 7

ОМИСАР ЯТ ПО РАЗ ШИРЯ

œÓ ‚ Ï ̇ „ÎÓ·‡Î Á‡, ̇ڇ Ô‡ Ë Í‡Í Í‡Í‚Ó Â ·˙‰ ÙË̇ÌÒ Â˘ Ó‚‡ ÌÓ¯ÂÌË ‚Ë ÏÂÍË Ò ÂÚÓ Ì‡ Ó·Â ‰ËÌÂ̇ ÍËÔ‰Ô Â? ‡Í ÓÚ ≈— ≈‚Ó‚Ë Ò‡ ÏÂı‡ÌË ËÂÏ‡Ú ‚ ÚÓ Á‡ ÔÓ ‚‡ ÁÏËÚ ÚË‚ÓÔ  ‡Í‚Ë ÓÒÚ‡‚ˇ Ô‰Ô ÓÚÒ‡ ÍÓÌ Ì ÍÂÚÌ ÚÓ‚‡ ËÂÚË ÓÚ Ó Ô‰Ô ÒÂ˘Û ÍË Á‡Ú‡? ‰‡‚‡ ÍÓÏ ÌÓ¯ÂÌËÂ? ËÂÚËÚ ŒÚ„Ó‚ ËÒ‡ Âåíöèñ  ÏÂ ˇÚ ÔÓ Ó ̇ –ÂÌ ‚ ÍË ‚ ëàâà Ìè Ú ‡Á ÒÔˆˇ íäîâà Î̇ ÒÚ ¯Ëˇ‚‡ÌÂÚÓÁË ‚˙ÔÓÒË ÚÂÎËÚ Ñî ôè  ‡Ú ŒÚ ÌÓÒ ÿ „ÎÓ·‡Î ̇ ‚. "«‡Ï‡Ì ˡ ̇ÔËÒ‡ ̇ ≈— ŒÎË ÌÓ ÚÓ ÌËÚ · ‚‡ ‡Á‚ËÚ ". œÓ ‰ÛÏËÚ Ì‡ Á‡ ˜ËÚ‡ÒÂÍÚÓ Ëˇ ̇Π‰‡‰Â ·ÓÎ ÏÂÌ̇ ÊÂ̇ ‰‡Î Ë Â‰Ì Â Ì‡ ŒÎË  ‡ ÓÚ ‰Û ‰‡ ÒÔ ÓÚ ÓÊËı‡ ÏÓÊ –ÂÌ ÙËÌ —‡·Ë̇ ÂÒÚÚ‡ ̇ ÔÎÓ ‰‡ Ô ÔÛÒ - Ï˘ÂÒÍ „‡, Ô‰ËÁ‚ËÍ Í‡ÌÂÚÓ Ì‡ ‡ÌÒÓ‚ËˇÚ ‰‡ ÒË, Á‡‰˙ÎÊ «‡ı‡Ë‚‡ ͇Á‚‡, ÔÓÙ. ·ÂÁ‡Á ˡ ‡ÒÚÂÊ. ‡ı‡ Á‡·‡‚ˇÌÂÚ Í‰ËÚË, ËÚÂÎÌ ‡ “ÓÈ ˜Â Ú‡ · Ó, ΢ÂÌ ÏÂÌÌÓÒ ÌÓ ÔÓ-ÒÍÓÓ Ì  ˘‡Ú Í˙Ï Ú ÔÓ‰˜ÂÚ‡ Ó Ì‡ ËÍÓÌӉˇ·ÂÚ ‰˙ʇ ‚‡, ˜Â Ú ËÁˇ ҇χۉÌÓÒÚ ≈— Ì ‚ËÚ ‚ˇ‚ ÁË ÔË ËÚ Â ·˙‰Â˘ ‡ Á‡ı‡  ҇ ÔÓ‰ ÔË ÊÂÌË, ˜Ë̇ ‚ Ë ˜ÎÂÌÍË Â, ÍÓËÚÓ Ò ÍÓË Ì ÓÁË‡Î Ë, ˜Â Ëχ ÚÓ ‰ÓË Ì ˜ÂÒÍÓ ‚˙ÁÒÚ ‡ÏÍËÚ ̇ . "œÓ‡‰ ÎÂÒÚ. ÇÈ͇ ‡ÌÓ‚ˇ‚ "œÎ‡Ì‡ Ë Ú‡ "ÏÓ Ú Ú‡ÁË ·Ó- ÂÏ‚ Ë 200 „eÌÂÚ Á‡ ËÍÓ Ú‡8 „ ≈ ‡ÌÂ", Ó·ˇ‚ Ë˜Ì ÊÂ Ì Ô

Äèàáåò ñåðèîç úò,ìàêàð è íî çà íå å ôà áîëÿâàíå, òàëíî

НА Х

Áðîé

ВАНЕТО

: 1 ( 832

)

ЛИ ЕН СЪС СП ЕЦИА

www.z

ЛНА СТА ТИЯ ЗА В

aman.

bg

АМАН

ÑÅÂÈ

ÌÂÐÈ

АЛ МА

ÒÒÈ Í

ÕÞÑ ÅÈÍ

ÎÂ

29 Ä ÅÊÅ

Глобал нат вече мин а финасо а гол лин ва криза ията

√ÎÓ·‡Î̇ ̇ ÒÂË Ú‡ ÙË̇ÌÒÓ ‚‡ ÍË ÓÁÌÓ Ë Á‡ Á‡Ò ÒÔÓ ·ÓË Ò ҂˂‡Ú, Ú‡. √ÓÎÂÏËÚ „ÏÂÚÓ‰Ë ‡ χÎÍËÚ Â ÓÚ‰‡ ̇‰  Ú˙ÒˇÚ ÏÓ„Ì‡Ú ÍËÁ‡Ú ‡.

: ÑÅËß

Т

ÑÍÈ ÌÊÀ

СП ОР

10

YENİ YILINIZI TEBRİK EDER, MUTLULUK VE ESENLİKLER DİLERİZ

Yeni temiz enerji kaynaðý: Okyanuslar FOTOÐRAF: MUSTAFA KÝRAZLI

2008’e kriz damgasýný vurdu

taya çýkabileceðini aktaran Kazak, fakat bu görüþ farklýlýklarýnýn koalisyon kurulu çerçevesinde düzeltildiðini ve düzeltilmeye de devam ettiðini aktardý. Hükümetin belli baþlý politikalarýn uygulamaya konulmasýyla ve özellikle de sosyal alanda uyguladýðý politikalarda baþarý saðladýðýný vurgulayan Kazak, hükümetin düz vergi sistemini uygulamaya koyarak vergi yükünü hafiflettiðini ve bu uygulamanýn ekonomiyi, yatýrýmlarý ve tüketimi teþvik ettiðini, dolaylý olarak gelirlerin yükseldiðini kaydederek, bunun büyük bir baþarý olduðunu, hatta bu uygulama örneðinin dýþ ülkelere dahi ihraç edilebileceðini ifade etti. Genel itibariyle mevcut hükümetin, HÖH ve NDSV hükümetinin baþlatmýþ

: ÒÀÉ ÔÓÐ

Avrupa Parlamentosu Bulgaristan Milletvekili Metin Kazak, üçlü koalisyon hükümetinin beklentilere cevap veren bir hükümet olduðunu söyledi. Zaman’a açýklamalarda bulunan Metin Kazak, koalisyon hükümetinin, bir yandan BSP gibi bir siyasi gücün siyasete sosyal aðýrlýklý unsur sokma,diðer yandan liberal fikirlerin girmesini saðlayan NDSV ve HÖH arasýndaki muvazeneyi kurduðunu ve dolayýsýyla hükümetin, baþarýlý bir yönetim gerçekleþtirdiðinin söylenebileceðini kaydetti. Her üçlü koalisyonda bazý yasa tasarýlarý hakkýnda görüþ farklýlýklarýnýn or-

Bursa'dan Bulgaristan'a uçak seferleri baþlatýlabilir Bursa Yeniþehir Uluslararasý Havalaný'nýn dýþ hatlara açýlmasý için bir dizi çalýþma yürüttüklerini söyleyen Bursa Valisi Þahabettin Harput, özellikle onbinlerce soydaþýn yaþadýðý Bursa'da, Balkan ülkelerine düzenlenecek seferlerin doluluk oranlarýnýn yüksek olacaðýný kaydetti. Balkan Göçmenleri Kültür ve Dayanýþyma Derneði (BAL–GÖÇ) Baþkaný Prof. Dr. Emin Balkan da, Balkan ülkelerine düzenlenecek uçak seferlerinin artýk þart olduðunu belirtti. Devamý sayfa 4’te

Þumen

ÑÍÈ ÌÊÀ

Mehmed Ömer

Bulgaria - Plovdiv, Kuklensko Str., tel.:+359 (32) 67 66 01, 67 66 02; fax:+359 (32) 67 66 03, e-mail: info@reysas.bg, web: www.reysas.bg

Önümüzdeki birkaç yýl içinde okyanuslardaki sýcaklýk farký elektrik üretmek için kullanýlacak. Okyanus Termali Enerji Dönüþümü (OTEC)'nün arkasýndaki teknolojinin tamamlayýcý parçasý olan temiz ve yenilenebilir enerji kaynaðý petrole dayalý birçok ekonomiye rakip olacak. 1970'lerin baþlarýnda Amerikan Federal Okyanus Termali Enerji programýnýn liderliðini yapan Robert Cohen, "Bu teknoloji dünyadaki en büyük yenilenebilir enerji kaynaðý olma potansiyeline sahip" dedi. Havacýlýk ve uzay mühendisliði þirketi olan Lockheed Martin de, son zamanlarda boru tesisat iþine görülmedik bir ilgi gösteriyor. Firmanýn mühendisleri son 1 yýldýr

çok uzun fiberglas borularýný nasýl daha ucuza imal edebileceklerini tartýþýyor. Eylül ayýnda Amerikan Enerji Departmaný, 10 yýldan fazla okyanus termal enerjisi için çalýþan ilk dev þirket olan Lockheed Martin'i yeni nesil soðuk su borularý geliþtirdiði için 600 bin dolarla ödüllendirdi. Lockheed'in ilk hedefi, test fýrsatý yaratmak ve bunu harekete geçirmek. Waimanalo'de bulunan Makai Okyanus Mühendisliði'ne sahip olan þirket, gelecek 4–6 yýl içinde 10–20 MW kapasiteli fabrika inþa etmeyi ve çalýþtýrmayý umuyor. 1000 metrelik uzunluða ve 4 metrelik çapa sahip borular ile çalýþacak fabrika, sualtý kablolarýyla adanýn enerji þebekesini besleyecek. Devamý sayfa 3’te


2 Z A M A N SÖYLEÞÝ 29 ARALIK 2008 - 4 OCAK 2009

Metin Kazak: Ekonomik kriz yapay konut fiyatlarýný düþürecek Hükümetin öncelikli gündemi adli düzenlemeler Metin Kazak, hükümetin öncelikli gündeminde ise adli yönetimle ilgili yasa deðiþiklikleri, yani ceza kanunundaki deðiþiklikler olduðunu söyledi. Avrupa Komisyonu’nun ülkenin adli yapýsýný yakýndan takip ettiðini dile getiren Kazak, sunulan raporlarda adalet sistemindeki sorunlara iþaret edildiðini ve geri kalan birkaç ay içinde hükümetin bu alana aðýrlýk vermesi gerektiðini savundu. Ayrýca seçimlerle ilgili mevzularýn da çözüme kavuþturulmasý gerektiðini belirten Kazak, ‘Yerel seçimlerin Avrupa Parlamentosu seçimleri ile birlikte mi, yoksa ayrý tarihlerde mi yapýlmalý? Bu son derece güncel bir konu. HÖH olarak bizim bu konudaki görüþümüz kesindir, seçimler farklý tarihlerde yapýlmalý, yani yasal gerekçelere uyulmalý. Ayný tarihte hem yerel seçimler hem de Avrupa Parlamentosu seçimleri düzenlenirse, bu durum insanlarda, oy verecekleri adaylar konusunda kafa karýþýklýðýna yol açacak. Seçimler yaklaþtýðý zaman yerleþim prensibi de çok tartýþýlan konular arasýnda yer alýyor. Böylece bazý siyasi güçler belli baþlý seçmenleri adaletsiz bir þekilde engellemeye çalýþýyor. Nerde yaþarlarsa yaþasýnlar, Bulgaristan’da veya yurt dýþýnda, Bulgaristan vatandaþlarýnýn Anayasal haklarý eþittir. Bulgaristan Anayasasý, Bulgaristan vatandaþlarý arasýnda yaþadýklarý yer açýsýndan fark yapmýyor. Bulgaristan vatandaþý olan herkes, oy verme hakkýna sahiptir.’ Küresel ekonomik kriz yapay konut fiyatlarýný düþürecek Bulgaristan’ýn da ekonomik krizden olumsuz etkilendiðini, tüketim oranýnýn azaldýðýný, bankalarýn kredi vermeyi durdurduðunu vurgulayan

milletvekili Kazak, diðer yandan da olumlu bir trendin göze çarptýðýný, onun da yapay olarak þiþirilen konut fiyatlarýnýn düþmesi olduðunu söyledi. Þu ana kadar ev almaktan çekinen insanlarýn, þimdi böyle bir giriþimde bulunabileceklerini, çünkü fiyatlarýn birkaç ay öncesine kýyasla düþtüðünü aktaran Kazak þöyle devam etti: ‘Buradaki sorun kredi alýnmasýyla ilgili, zira þimdilerde kredi almak zorlaþtý. Bana göre taze para girmesi için ihracata aðýrlýk verilmeli. Diðer yandan hükümetin son günlerde müzakere ettiði sosyal önlemler paketi, daha çabuk uygulamaya konulmalý. Þimdi kýþ mevsimi ve insanlar artan fiyatlar nedeniyle daha büyük beklenti içine giriyor. Hükümetin gündemindeki ilk madde bu olmalý.’ Avrupa Birliði (AB) üyesi 27 ülkenin krize karþý almalarý gereken önlemleri de dile getiren Kazak, ülkelerin kendi ekonomilerinde krizden METÝN

en çok etkilenen sektörlerin teþvik edilmesi, banka mevduatlarýnýn garanti altýna alýnmasý gerektiðini ifade etti. Bu konuda Bulgaristan’ýn gayet baþarýlý olduðunu düþünen Metin Kazak, ‘Çünkü burada bankalara yatýrýlan paralarýn büyük bir kýsmý garanti altýnda. Bizde; Amerika’da ve Ýngiltere’de olduðu gibi, bankacýlýk sektöründe ciddi sarsýntýlar yaþanmadý.’ þeklinde konuþtu. Enformasyon ofislerinde halka çeþitli bilgiler veriliyor Avrupa Parlamentosu milletvekili olan Kazak’ýn Sofya, Þumen ve Vidin’de enformasyon ofisi bulunuyor. Bu ofisler, Avrupa Birliði’nin politikalarý, AB üyeliðinin Bulgaristan’a getirdiði imkanlar, gerek finansal kaynaklar, gerekse farklý programlarla ilgili veya vatandaþlara faydalý olabilecek her türlü bilginin, en yakýn kaynaktan ve zamanýnda ulaþtýrýl-

masý amacýný taþýyor. Bu ofislerin faaliyetleri çerçevesinde, insanlara, gençlere ve üniversite öðrencilerine birçok bilgilendirici ve eðitici seminerler veriliyor. Enformasyon ofislerinin çok yararlý olduðunu dile getiren Kazak, insanlarda devamlý bilgi edinme isteði olduðunu, sadece Þumen’de deðil Týrgoviþte, Razgrad, Silistra, Burgas, Vidin, Haskovo’da da seminerler organize ettiklerini ve burada insanlarýn Avrupa programlarýna nasýl müracaatta bulunabileceklerini, ne gibi þartlar arandýðýný öðrenmek istediklerini söyleyerek þunlarý aktardý: ‘Ýnsanlar, farklý konularda birçok soru soruyor. Sorularýn çoðu Avrupa Birliði programlarýyla doðrudan ilgili deðil. Tarým üreticileri, daha ziyade devletten alýnan yardýmlara ilgi gösteriyor. Biz mümkün olduðu kadar onlara yardýmcý olmaya çalýþýyoruz ve doðru bilgi alabilecekleri yerlere yönlendirmeye çalýþýyoruz.’ FOTOÐRAF: EÞREF HÜSEYÝN

BÝRÝNCÝ SAYFADAN DEVAM

KAZAK

Metin Kazak, 29 Temmuz 1972 yýlýnda Týrgoviþte’de doðdu. Fransa’nýn Bourgogne Üniversitesinin Hukuk ve Siyasi Bilimler Fakültesinin Uluslar arasý Hukuk bölümünden mezun oldu. Fransa, Türkiye ve ABD’de ihtisas yapan Kazak, Bulgaristan Cumhuriyeti’nin Ombudsman Yardýmcýsý görevinde bulundu. Fransýzca, Ýngilizce, Türkçe ve Rusça biliyor.

AB’nin süt kotası var ve biz bunlara uymak zorundayız

Avrupa Parlamentosu’ndaki çalışmalar yoğun geçiyor

Süt üreticilerinin yaptýklarý protestolar hakkýnda birçok sorunun sorulduðunu ve bunlarýn gündeme getirilmeye devam edildiðini vurgulayan Kazak, bu sorulara tek bir cevap vermenin mümkün olmadýðýný, çünkü AB ülkesi olduktan sonra, Bulgaristan’ýn AB yasalarýna bu mevzuda uyum saðlamasý gerektiðini söyledi. AB’de kota sistemi olduðunu ve Bulgaristan’ýn da buna uymak zorunda olduðunu ifade eden milletvekili, ayrýca AB’nin hijyen þartlarýna uymayan süt üretimini desteklemediðini, ne yazýk ki, bu þartlarýn küçük çaptaki üreticiler tarafýndan yerine getirilmesinin mümkün olmadýðýný, bu þartlarý ancak büyük çiftliklerde, çok sayýda hayvan yetiþtiren ve son teknolojiye sahip olan üreticilerin

Avrupa Parlamentosu’ndaki milletvekillerinin gününün çok yoðun ve dolu geçtiðini aktaran Kazak, her hafta Sofya’dan Brüksel’e ve Strasburg’a yolculuk yaptýklarýný hafta sonunda da seçim bölgelerine döndüklerini kaydederek, Avrupa Parlamentosu’ndaki vazifeleri, seçim bölgelerindeki vazifelerle birlikte yürüttüklerini dile getirdi. Avrupa Parlamentosu’nda 785 milletvekili olduðunu ve bu durumun yoðun çalýþmayý gerektirdiðini aktaran Kazak, her milletvekilinin farklý giriþimlerde bulunduðunu ve bunlarýn desteklenmesi için uðraþtýðýný ifade etti. Yasalarla ilgili yoðun çalýþmalar yapýldýðýna deðinen milletvekili Kazak þöyle devam etti: ‘Ben, Dýþ Politika Komisyonu üyesiyim ve bu komisyonun oturumlarýna faal olarak katýlýyorum.

yerine getirebileceðini vurguladý. Bu yüzden az sayýda hayvan yetiþtiricisinin birleþip kooperatif kurmalarý gerektiðinin altýný çizen Kazak, süt fiyatlarýnýn ise bunun milli çapta bir mesele olduðunu kaydederek, ‘Biz artýk serbest piyasa ekonomisinde bulunuyoruz ve yalnýz Bulgaristan’da deðil, diðer AB ülkelerinde de arz ve talep fiyatta belirleyici rol oynuyor. Dolayýsýyla küçük çaptaki üreticilerin geleceði iþlerini büyütmelerine baðlýdýr. Aksi takdirde rekabete dayanýklý olamayacaklar ve piyasa onlarý devre dýþý býrakacak. Þimdilerde baþka bir eðilim de var. Avrupa çapýnda orta vadeli planda süt kotalarýnýn kaldýrýlmasý öngörülüyor. Belki, kota sisteminin en uygun yöntem olmadýðý anlaþýldý.’ þeklinde konuþtu.

Ayrýca Ýnsan Haklarý, Adalet ve Ýçiþleri Komisyonunda da görevliyim. Þu anda Fransa Cumhurbaþkaný Nicola Sarkozy’nin Akdeniz Birliði fikrinin geleceði ile ilgili bir projeye raportör olarak katýlacaðým. Bu giriþim Fransa’nýn AB dönem baþkanlýðý zamanýnda baþlatýldý, yani söz konusu birlik bir yandan Avrupa ülkelerini, diðer yandan Kuzey Afrika ve Orta Doðu devletlerini içine alacak. Bu giriþim kapsamýnda geniþ alanda altyapý projeleri gerçekleþtirilecek. Ben bu konuda, Bulgaristan’ýn da faal olarak bu giriþime katýlabileceði mevzuunda birkaç makale yayýnladým. Zira bizim bu ülkelerle geleneksel olarak iyi diplomatik iliþkilerimiz var. Bu projelerin uygulanmasýnda Bulgaristan, Avrupa Birliði’nin saðladýðý mali imkanlarý deðerlendirmelidir.’


ARAÞTIRMA Z A M A N 3 29 ARALIK 2008 - 4 OCAK 2009

Yeni temiz enerji kaynaðý: Okyanuslar BÝRÝNCÝ SAYFADAN DEVAM

Cohen bunun denizden karaya sualtý kablolarýyla elektrik gönderen yüzen deniz platformlarý üzerinde 500 MW (1 megawatt = 1000 kilowatt) OTEC fabrikalarý ve güç için açýk okyanusa açýlabilen fabrika gemileri için liderlik edeceðine inanýyor. OTEC fabrikasý kurma yarýþý Mineral yakýtlarýn fiyatýnýn fýrlamasý gibi Hawai'den Japonya'ya kadar özel þirketler ticari OTEC fabrikasý inþa etmek için yarýþýyor. Sistemin çalýþtýrýlmasý için tropikal ve alt tropikal okyanuslardaki yüzey sularý ile dip sularý arasýndaki sýcaklýk farký kullanýlýyor. Öncelikle ýlýk yüzey suyu amonyak ya da amonyak–su karýþýmý gibi düþük kaynama noktasýna sahip bir sývý ile birlikte ýsýtýlýyor. Bu karýþým kaynadýðý zaman, açýða çýkan gaz güç yaratan türbini harekete geçirmek için yeterli basýnç meydana getiriyor. Gaz okyanus dibindeki belki 1000 metre uzunluðunda ve 27 metre çapýndaki aðýr fiberglas tüplerinden (saniyede 1000 ton su soðutan) yukarýya pompalanan soðuk suyun içinden geçirilerek soðutuluyor. Gaz yoðunlaþýp tekrar kullanýlabilen sývýya dönüþürken su okyanus derinliklerine geri dönüyor. Okyanuslarýn farklý termal katmanlarýný elektrik üretmek için kullanma fikri ilk olarak 1881 yýlýnda Fransýz fizikçi Jacques d'Arsonval'e aitti. Fakat 1970'lerde yaþanan petrol krizine kadar bu fikre kimse ilgi göstermedi. 1979'da Amerikan hükümetiyle ortak olan Lockheed Martin þirketi, OTEC sisteminin 50 kilowat elektrik üreten parçasý olan Hawaii mavnasýndan okyanusa soðuk su bo-

rusu indirdi. 2 yýl sonra Japon bir grup, Güney Pasifik Nauru adasýnýn yakýnýnda 120 kilowatt elektrik üretme kapasitesine sahip pilot fabrika inþa etti. Bu baþarýnýn ilk aþamasý, Amerikan Enerji Departmaný'nýn Hawaii'de 40 MW kapasiteli test fabrikasý kurmasýyla geliþti. Sonra 1981'de okyanus termal teknolojisi fonu azalmaya baþladý. Petrol fiyatlarý düþmeye baþlayýnca (hatta varil fiyatý 20$'ýn altýna düþünce) fon 1995'te tamamen kurudu. Amerikan Ordusu ilk fabrikayý 2011'de kuracak Lockheed test fýrsatý için tertibat

saðlarken Amerikan ordusu için kurulacak fabrika daha yakýn zamanda faaliyete geçecek. Honolulu merkezli OCEES International þirketi, Hint Okyanusu'nda Diego Garcia adasýnda okyanus termal özellikli fabrika kurmak için tasarýmýný bitiriyor. Fabrika 8 MW elektrik saðlayacak ve günde 1,25 milyon galon deniz suyunu arýtma gücüne sahip olacak. OCEES þirketi, fabrikanýn 2011 yýlýnýn sonlarýnda tamamlanýp faaliyete geçeceðini söylüyor. Diego Garcia enerjisini tümüyle dizel yakýtýndan saðlýyor

ve komutanlar okyanus termalini enerji serbestliði olarak görüyor. Hawaii'ye de OTEC kurulacak Halen yüzen platformun sabit sualtý güç hatlarýyla nasýl baðlanacaðý düþünülüyor. Isýtýcýlarýn sistemi týkayabilecek aþýrý alg (deniz yosunu), midyeler ve diðer sualtý organizmalarýnýn yýðýlmasýný önlemek üzere tasarlanmasý gerekiyor. Eðer bu test fabrikalarý baþarýya ulaþýrsa daha geniþ çaplý kurulacak ticari fabrikalar, enerjisinin yaklaþýk yüzde 77'sini yað yakarak karþýlayan Hawaii'de enerji eþitliðini saðlayabilir. Lockheed'in iþbirlikçisi Makai Okyanus Mühendisliði'nden Reb Bellinger, "Bu bizim eyaletimiz ve dünya üzerindeki baþka bir yer için en büyük enerji planý deðiþikliði olacak ve OTEC sistemine sahip olursak 100 MW enerji ya da daha fazlasýný iþletebiliriz" dedi. Fakat bu fabrikalarýn kapasitesini yükseltmek kolay olmayacak. Daha küçük tasarýmlarda bile halen çeþitli sorunlarla karþýlaþýlýyor. 2003 yýlýnda Hintli mühendisler 1 MW'lýk okyanus termal fabrikasý inþa ettiler. Ve Bengal Körfezi'ndeki mavnadan okyanusa 800 metre soðuk su borusu indirmeyi denediler, ancak boruyu bin 100 metre derinlikte kaybettiler. Bir sonraki yýl yeni indirilen boru da ayný kaderi paylaþtý. Eðer OTEC yeþil güç pazarýnda önemli bir etki yaparsa teknolojinin de yükselmesi gerekiyor. Hawaii Üniversitesi, Amerikan Enerji Departmaný ve diðerleri için 1980'den beri OTEC tasarlayan Hans Krock, testlerden yorulduðunu söylüyor. Krock, "Pilot testler yapýldý. Tasarýmda bir sorun yok, asýl sorun ekonomik haklarý elde etmek" dedi.


4 Z A M A N HABERLER 29 ARALIK 2008 - 4 OCAK 2009

Bursa'dan Bulgaristan'a uçak seferleri baþlatýlabilir BÝRÝNCÝ SAYFADAN DEVAM

Açýldýðý 2000 yýlýndan bu yana istenilen düzeyde çalýþmayan Yeniþehir Havaalaný'nýn dýþ hatlara açýlarak kapasitesini artýrmasý bekleniyor. Bursa Valisi Þahabettin Harput, Yeniþehir Havaalaný'nýn yolcu kapasitesi ve havayolu kargo taþýmacýlýðýna uygun olmasýnýn þehir için büyük avantaj olduðunu belirterek, öncelikli olarak özellikle yolcu kapasitesi açýsýndan dýþ hat olarak Bulgaristan'a uçak seferlerinin baþlamasý gerekiyor. Valilik olarak konuyla ilgili çalýþmalarýmýz sürüyor" dedi. Bal–Göç Baþkaný Emin Balkan ise Balkan ülkelerine düzenlenecek uçak seferlerinin doluluk oranlarýnýn üst seviyede olacaðýný söyledi. Çalýþma ve Sosyal Güvenlik Bakaný Faruk Çelik de yýllardýr atýl vaziyette kalan Yeniþehir Havaalaný'nýn kendi dönemlerinde yurt içi seferlerine baþladýðýný, ancak dýþ hat seferleri de olmasýný gerektiðini söylemiþti. 1944 yýlýnda bir askeri üs olarak kurulan tesis, askeri havaalanýna yapýlan ilave tesislerle birlikte sivil hava ulaþýmýna hazýr hale getirilerek Bursa Havaalaný adýyla, 3 Kasým 2000 tarihinde hizmete girdi. Sivil–askeri amaçla kurulan hava meydanýnýn Bursa il merkezine uzaklýðý 56 kilometre. Havaalaný 3000x45 ve 3000x30 metre boyutlarýnda iki adet beton kaplama pistine sahip. Yolcuya açýk alanlar iç ve dýþ hat olarak 5 bin 600 metre kare olup yýlda 2 milyon 250 yolcu kapasitesine sahip. Bursa Yeniþehir Havaalaný özellikle kýþ aylarýnda artan turizm faaliyetlerine ve hac yolculuklarýna dönük yurt dýþý uçuþlarý karþýlamaktadýr. Cihan, Bursa

Edirne esnafýnýn yüzünü Bulgaristanlý müþteriler güldürüyor Edirne Ticaret ve Sanayi Odasý Yönetim Kurulu Baþkaný Ümit Mýhlayanlar, ekonomik krizden þikayet eden Edirne esnafýnýn yüzünün, yýlbaþý alýþ veriþine gelen Bulgar ve Yunanlý müþterilerle güldüðünü söyledi. Mýhlayanlar, Bulgaristan ve Yunanistan’dan Edirne’ye alýþveriþ amacýyla gelenlerin sayýsýnda yýlbaþý dolayýsýyla artýþ yaþandýðýný bildirdi. Mýhlayanlar, yýlbaþý nedeniyle Edirne’ye gelen müþterilerin aldýk-

larý ürünleri otomobilleriyle ülkelerine taþýdýðýný belirtti. Edirne’nin yabancýlar tarafýndan tercih edilmesinin nedeninin meyve, sebze ve tekstil ürünlerindeki çeþitlilik ile fiyatlarýn uygunluðu olduðunu bildiren Mýhlayanlar, yabancý müþterilerin kent ekonomisine de katma deðer saðladýðýný kaydetti. Bu arada Edirne halinden alýþ veriþ yapanlarýn çoðunluðunu Bulgaristanlý müþteriler oluþturu-

yor. Halden mal almak için gelen araçlarýn yüzde 80’ini Bulgaristan plakalý araçlar oluþturuyor. Halden alýþ veriþ yapan Bulgaristan’ýn Haskova þehrine baðlý Svilengrad beldesinden Alina Ývanova, meyve ve sebze için Edirne’yi tercih ettiklerini söyledi. Sebze ve meyve fiyatlarýnýn Bulgaristan’dan daha düþük ve kaliteli olmasý nedeniyle Edirne’yi tercih ettiklerini kaydeden Ývanova, giyim eþyasý da aldýðýný bildirdi. aa


EKONOMÝ Z A M A N 5 29 ARALIK 2008 - 4 OCAK 2009

Ekonomi Bakanlığı, krize rağmen 2009’da yabancı yatırımlarda artış bekliyor Dünyada, özellikle Amerika ve Avrupa’da küresel kriz yaþanmasýna ve Bulgaristan’da bir yýl içinde yabancý yatýrýmlarýn miktarý 500 milyon euro azalmasýna karþýn, Bulgaristan’da 2009 yýlýnda yabancý yatýrým miktarýnýn 6 milyar dolara ulaþacaðý savunuldu. Ekonomi Bakan Yardýmcýsý Yavor Kyumciev, 2009 yýlýnda yabancý yatýrýmlar miktarýnýn artarak 6 milyar euroya ulaþacaðýný söyledi. Bulgaristan’da özellikle teknoloji alanýnda açýlacak bir çok iþ sahasý ile bir çok büyük þirketin Bulgaristan’da yatýrým yapabileceðini, bu sayede Bulgaristan ihracatýnýn da artacaðýný kaydeden Bakan Kyumciev, büyük þehirlerde yeni iþ sahalarý oluþturulmasý için 2009 bütçesinde 100 milyon leva ayrýldýðýný ve böylece inþaat sektörünün krizden kurtarýlmasý, yeni iþ alanlarý oluþturulmasý ve

yabancý üreticilerin Bulgaristan’a gelmesinin hedeflendiðini kaydetti. Çek Cumhuriyetini örnek gösteren Kyumciev, teknoloji alanýnda açýlan bir çok iþ sahasý nedeni ile ülke ihracatýnýn yüzde 60 arttýðýný vurguladý. Bulgaristan’ýn sanayi ve makine imalatýnda ihracat potansiyeli bulunduðunu ifade eden Kyumciev, Avrupa ve Japonya’dan bir çok otomobil þirketinin yatýrým yapmak için ilgi gösterdiðini ifade etti. Hükümet, küresel finans krizinden dolayý Çin otomobil üreticisi Great Wall’un Loveç’te 80 milyon euroluk yatýrým yapmasýna sýcak bakýyor. Tüm dünyada otomotiv sektörünün sýkýntýda olduðu bir dönemde Great Wall’un Bulgaristan’a büyük bir projeyle gelmesinin sevindirici olduðu vurgulandý. Projenin 2009 yýlýnda hayata geçirileceði ve ku-

rulacak fabrikada Great Wall’un tüm modellerinin üretiminin yapýlacaðý ve bin 500 kiþiye istihdam saðlayacaðý bildirildi. Dünyada yaþanan ekonomik krize raðmen ülkeye getirilebilecek paranýn bulunduðunu belirten Kyumciev, Bulgaristan’da reel ekonominin bulunduðunu, çok iyi iþ ortamýnýn olduðunu, Avrupa’ya kýyasla vergilerin ve maaþlarýn düþük olduðunu ve bunun da rekabete olumlu yönde etki ettiðini sözlerine ekledi. Öte yandan Maliye Bakaný Plamen Oreþarski ise, kriz nedeniyle yatýrýmlarýn azalacaðýný savundu. Dýþ mali kaynaklardaki kötü durum nedeniyle, yüzde 85’i Avrupa’dan gelen yabancý yatýrýmlarýn 2008’e kýyasla 2009’da düþebileceði tahmininde bulundu. Ancak Bakan Oreþarski, yatýrýmlarýn ne kadar düþeceði yönünde bir rakam belirtmedi. Ekonomi Servisi

2009 yýlýnda þirket hayatý nasýl olacak? Global krizin bütün aðýrlýðýný hissettirece- recek. Ýþlerin canlý olduðu dönemde abarði yeni yýlda hiçbir þey eskisi gibi olmaya- týlan pazarlama bu kez öneminden kaycak. Köklü deðiþikliklerin yaþanacaðý a- bedecek. Þirketler hayat memat günleri lanlardan birisi, þirket hayatý. Yani, makro yaþayacaðýndan geleneksel operasplandaki büyük sarsýntý iþletme bazýnda yon–pazarlama çekiþmesi kendiliðinden da her þeyi altüst edecek. duracak. Operasyon, pazarla2009'da þirketlerde herkes imanýn önünde gidecek. Paçin zorluklar var. Ýþverenlerin zarlama yöneticileri kaybeçoðu yine maaþ ve ücretleri denler arasýnda olacak, statüen büyük maliyet unsuru olaleri düþecek, pazarlama bütrak görecek ve iþten çýkarmaçesi daralacak. Ýnternet ve lar maalesef daha yaygýnlaþareklamcýlýk, pazarlamacýlarýn cak. Ýþine son verilenlerin çoS A M Ý U S L U önemini azaltacak, hatta ðu yeni iþ bulamayacak, küfonksiyonunu tartýþmalý hale çük bir kýsmý baþka bir iþe gigetirecek. Þirketin faaliyetini s.uslu@zaman.com.tr rebilecek. Bu ortamda, insan sürdürebilmesi ve kriz veya kaynaklarý siteleri, kelle avcýlarý (head durgunluktan sað salim çýkabilmesi bühunters), iþ avcýlarý (job hunters) olaða- yük ölçüde finansal yönetiminin yeterlilinüstü ilgi görecek. Ama bunlar insanlara ðine baðlý kalacak. Baþarýlý finans yönetiiþten ziyade ümit daðýtabilecek. Eðitim cilerinin iþi çok aðýrlaþacak ama bunlar noksaný olanlar bunun acýsýný hissedecek, patron ve tepe yönetimi nezdinde çok deyüksek lisans ve özellikle MBA diplomasý ðerlenerek, hiyerarþi kademelerinde yuiþ bulmada veya iþini muhafaza etmede karýlara týrmanacak. Son 10 yýlýn gözdesi önemli rol oynayacaðýndan, lisans me- olan insan kaynaklarý yönetici ve departzunlarý her zamankinden daha ziyade bu manlarýnýn yetkileri daraltýlacak, unvanlaniteliklerin peþinde koþacak. Astronomik rýnýn içi boþalacak, iþlerini muhafaza etücret ve primler mazide kalacak, büyük meleri bile çok zorlaþacak. Ýnsan kaynakparalar ne yöneticiler tarafýndan talep ko- larý müdürü, fiilen personel müdürü, denusu edilebilecek ne de iþveren tarafýndan partmaný da personel servisi konumuna ödenmek istenecek. Ýþletme yaþamýndaki, gerileyecek. Tepe yönetiminin hakimiyeti üretim, finans ve pazarlama fonksiyonla- iyice belirginleþecek, üst yönetim dýþýnda rýndan finans, aðýrlýðýný fazlasýyla hissetti- kalanlarýn þirket içindeki ehemmiyetleri

nispeten kaybolacak. Yönetim kurulu toplantýlarý gergin ortamlarda yapýlacak, fikir çatýþmalarý keskinleþecek. Gençlik, yetenek ve giriþimcilik sözleri pek telaffuz edilmeyecek. Yetkilendirme, þirket–içi demokrasi gündemden düþecek. Onlarýn yerine, deneyim, çalýþkanlýk ve fedakârlýk deyimleri revaç bulacak. Liderlik tarzý deðiþikliðe uðrayacak. Güçlü, otoriter ve karizmatik lider tipi gözden düþecek, demode olacak. Ýþi ve insanlarý þirket hedefleri doðrultusunda organize edebilen lider tipi tercih edilecek. Þirketin gelecekteki konumunu gösteren vizyon ve vizyona ulaþmak için yapýlmasý gerekenleri ifade eden misyon laflarý rafa kalkacak. Herkes bugüne ve çok yakýn geleceðe odaklanacak. Firmanýn 10–20 yýl sonrasýný öngören stratejik planlama kimsenin vakit harcamayacaðý lüks bir konu olarak addedilecek. Þirket faaliyeti için gerekli olanlar hariç, her türlü gider kalemi budanacak. Bu baðlamda, çalýþanýn iþ hayatýna renk katan iþ seyahatleri çok kýsýtlanacak, lüks mevkilerde seyahat unutulacak, aðýrlama masraflarý mümkün olduðu kadar sýfýr noktasýna yaklaþtýrýlacak. Kulüp üyeliði aidatlarýnýn þirketlerce ödenmesine son verilecek. Kýrtasiye ve ofis malzemeleri stoklamasýna son verilecek. Her türlü þirket malýnýn hesaplý olarak kullanýlmasý istenecek.

FUAR TAKViMi Noel ve yeni yýl ürünleri fuarý Tarih: 08.12.2008 - 31.12.2008 Yer: Varna Konu: Noel ve yýlbaþý için gerekli ürünler fuarý. Organizatör: Kültür ve Spor Sarayý Ýnter Higiena Expo Tarih: 04.02.2009 - 07.02.2009 Yer: Sofya, NDK Konu: Temizlik alanýnda yeni teknolojiler fuarý Organizatör: NDK Security 2009 Tarih: 17.02.2009 - 20.02.2009 Yer: Sofya, NDK Konu: 16. uluslararasý güvenlik ve koruma hizmet ve ürünleri fuarý Organizatör: Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odasý Agra Tarih: 18.02.2009 - 22.02.2009 Yer: Plovdiv Fuar Merkezi Konu: Uluslararasý tarým ürünleri fuarý Organizatör: Plovdiv Fuar Merkezi Mobilya Ýlkbahar 2009 Tarih: 25.02.2009 - 01.03.2009 Yer: Sofya NDK Konu: Mobilya ve dekorasyon ürünleri fuarý Organizatör: Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odasý Ýntertekstil Ýlkbahar 2009 Tarih: 04.03.2009 - 08.03.2009 Yer: Sofya NDK Konu: Tekstil, trikotaj, hazýr giyim ve deri ürünleri fuarý Organizatör: Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odasý Eðitim Tarih: 06.03.2009 - 08.03.2009 Yer: Sofya NDK Konu: Sofya'daki en büyük eðitim forumu Organizatör: Meridiyan22 Regalo Tarih: 12.03.2009 -14.03.2009 Yer: Sofya NDK Konu: Ev dekorasyonu, tekstil ve hazýr giyim ürünleri fuarý Organizatör: Via Expo

GSM fiyatlarý 9 ay daha yüksek kalacak Bulgaristan Telekomünikasyon Kurumu (BTK) Baþkaný Bernar Moskeni, Bulgaristan’daki cep telefonu ile konuþma fiyatlarýnýn en az 9 ay daha Avrupa’da en pahalý tarifeye sahip olacaðýný duyurdu. Moskeni, Ýletiþimi Düzenleme Komisyonu’nun kabul ettiði fiyat indirme grafiðinin Avrupa Telekomünikasyon Komiseri’nin þartlarýna uymadýðýný savundu. Komisyonun kararlarýnýn Bulgar tüketicilerinin zararýna olduðunu savunan BTK

þefi, kriz döneminde halkýn faturalarý ödemede zorlandýðýný aktardý. Komisyon verilerine göre, fiyatlarýn 2010’a kadar 5 kademede düþürülmesi öngörülüyor. Buna göre her kademede yüzde 7 – 9 indirim yapýlarak, yüzde 45’lik bir genel fiyat indirimi oluþmasý saðlanacak. GSM operatörlerinin toptan fiyat olarak ilk indiriminin ise Eylül 2009’da gerçekleþmesi bekleniyor. Yapýlan incelemelerde Avrupa’da farklý operatörler arasýndaki konuþmalar fiyatlarýn

düþmesinde hesaba katýlmýyor. Moskeni, bu yüzden 2010 yýlýnýn sonunda Bulgar cep telefonu kullanýcýlarýnýn 150 milyon leva zarara uðratýlacaðýný savunuyor. BTK konu ile ilgili olarak, Avrupa Komisyonu’na, sivil toplum örgütlerine ve devlet makamlarýna, görüþünü bildiren mektup gönderecek. Fiyatlarýn birden yüzde 40 düþürülmesini isteyen BTK, daha sonra 2010 yýlýna kadar kademeli indirimlerin görüþülmesini talep ediyor.


6 Z A M A N ALMANAK 29 ARALIK 2008 - 4 OCAK 2009

2008’e kriz damgasýný vurdu BÝRÝNCÝ SAYFADAN DEVAM

2008’e dünyadaki global kriz damgasýný vurdu. Fabrikalarýn çoðu iþ kapasitesini düþürürken, bunlar krize karþý alýnan önlemler arasýna girdi. Devlet, bankalardaki mevduat garantisini 100 bin levaya çýkardý. Bankalar ise kredi faiz oranýný yükseltti. Ýþ sektörü ve aileler planlanan harcamalarý kýsmak zorunda kaldý. Siyaset arenasýnda ise ülkeyi sarsan olaylarýn baþýnda Ahmet Doðan’ýn Özel Kalem Müdürü Ahmet Emin’in Boyana’da ölü bulunmasý geliyordu. Yapýlan incelemelerde savcýlýk olayýn intihar olduðu sonucuna vardý. Emin’in cebinden çýktýðý söylenen mektupta ölüm sebepleri belli olmuyor. Studentski Grad’da alkolün etkisi ile dövülerek öldürülen üniversite öðrencisinin katilleri aranýyor. Temmuz ayýnda Bulgaristan’ýn Türkiye, Sýrbistan ve Makedonya gibi kara sýnýr noktalarýndaki gümrüklerde Free Shop maðaza ile benzin istasyonlarý kapatýldý. Avrupa Birliði (AB) daha sonra bunun liberalizasyonu hakkýnda görüþ bildirse de bu konuda herhangi bir deðiþim yaþanmadý. En büyük enerji projesi olarak nitelendirilen Belene Atom Santrali’nin inþasý resmi olarak baþladý. Bin megavatlýk iki blok yapýlmasý öngörülen projenin 4 milyar Euro deðerinde olup 2013’te devreye girmesi bekleniyor. Enerji sektöründe yaþanan diðer önemli olay ise tüm büyük devlet sanayi kurumlarýnýn Bulgar Enerji Holdingi çatýsý altýnda birleþmesi oldu. AB içerisinde ikinci yýlýný geçiren Bulgaristan aldýðý destekler konusunda ciddi yara aldý. Avrupa Hile ile Mücadele Birimi’nin (OLAF) tespit ettiði yasa dýþý olaylara binaen SAPARD programýndan 280 milyon leva bloke edilirken PHARE programýndan 400 milyon leva iptal edildi.

2008’de prostestocular arasýna ehliyet kursu sahipleri de katýldý.

Son askerlerini Irak’tan çeken Bulgaristan, 2003-2005 yýllarý arasýnda görevdeki 13 askerini kaybetti.

Sofya’da ikinci cami yapýmý tartýþmalarý devam eederken müslümanlar sadece bayramlarda deðil, her cuma namazýnda cami dýþýnda ibadetlerini yerine getirmeye çalýþýyor.

Sütçüler devlet yardýmý sözü aldý.

Ruse Güneþ Derneði, 10 kuruluþ yýlý vesilesiyle Türk yemekleri sergisi düzenledi.

Ümit dergisi ilk uçurtma þenliðini organize etti.

Ünlü halk sanatçýsý Kadrie Latifova’nýn 80’inci doðum yýldöTürk kültür ve yaþamý Þumen’deki Tarih müzesinde sergi ile tanýtýldý. Smilyan’daki fasulye bayramýnda kabak içinde fasulye çorbasý gösterildi. nümü vesilesiyle Kýrcali Tiyatrosu’nun önüne anýtý dikildi.


AÝLE & SAÐLIK Z A M A N 7 29 ARALIK 2008 - 4 OCAK 2009

Öksürüðe ballý ýlýk süt Uzman Dr. Hüsnü Yeþil, çocuklara bir bardak sütün bir tatlý kaþýðý bal katýlarak verilmesi halinde öksürüðe çok iyi geleceðini kaydetti. Bunun çocuklarýn daha iyi uyumalarýný saðlayacaðýný söyleyen Dr. Yeþil, “Sütün içinde bulunan yað asitleri çocuðun beyin geliþimi için çok önemlidir. Çocuklukta ve gençlikte güçlü kemikler için de süt vazgeçilemez bir besin kaynaðýdýr. Süt, kýþýn çocuklarýn aðýz kenarlarýnda görülen yaralara da iyi gelir.” dedi. Dr. Hüsnü Yeþil, Hacettepe Üniversitesi’nin yaptýðý bir araþtýrmaya göre bir bardak sütün 5–6 yaþýndaki bir çocuðun günlük besin ihtiyacýnýn yarýsýný karþýladýðýnýn tespit edildiðini dile getirdi. Bir bardak sütle B12 vitamininin yüzde 98’inin, fosforun yüzde 55’inin, kalsiyumun yüzde 52’sinin, B2 vitamininin yüzde 44’ünün karþýlandýðýný kaydeden Yeþil þu bilgileri verdi: “Bu çok deðerli besinden çocuklarýmýzý mahrum etmemeliyiz. Yaz aylarýnda çocuklar dondurma gibi besinlerle sütten faydalanýyor. Ancak kýþ aylarýnda dondurma tüketimi azalýyor. Bu bakýmdan özellikle bu soðuk kýþ günlerinde çocuklarýmýza iyi ve dengeli beslenmesi ve vücut direncinin artmasý için mutlaka süt içirmeliyiz. Sade sütü sevmeyen çocuklarýn süt içmesini özendirmek için kakao ve çikolata katýlabilir.

Sütle kilo verebilirsiniz Ailelere çocuklarýna örnek olmalarý bakýmýndan süt içmeleri çaðrýsýnda bulunan Dr. Hüsnü Yeþil, þunlarý söyledi: “Süt obezite ve kronik hastalýklardan korur. Dengeli beslenmeyi saðlar. Ýlaçlarýn yan tesirini azaltýr. Kemiklerin güçlü kalmasýný saðlar ve kemik erimesini engeller. Vücut aðýrlýðýný azaltýr ve kilo verdirmeyi kolaylaþtýrýr. Yetiþkinler günde en az 2 bardak süt tüketmelidir.”

Hacettepe Üniversitesi Öðretim Üyesi Prof. Dr. Ýsmail Çelik, kanserden korunma konusunda toplumun bilgi kirliliðine maruz kaldýðýný söyledi. Çelik, kanserden korunmak için “tek ve geçerli” beslenme önerisinin; “Günde en az 5 porsiyon meyve ve sebze içeren, yaðdan düþük, lifçe yüksek diyet” olduðunu kaydetti. Kýrmýzý etin de haftada birden fazla yenmemesi gerektiðini ifade eden Prof. Çelik, “Alkol kanseri tetiklemektedir, az miktarda bile olsa alkol kanserojen etki gösterir. Özellikle sigara ile birlikte kullanýldýðýnda bu etki daha da artar.” dedi.

Anneler, eve yeni gelecek bebeði diðer kardeþe onun anlayacaðý bir dille anlatmalý. Sempati Psikolojik Danýþmanlýk ve Hipnoterapi Merkezi psikolog doktoru Ramazan Özarslan, ilk çocuðun kendini ayrýcalýklý gördüðünü, ikinci çocuk olunca da kardeþler arasý kýskançlýðýn yaþandýðýna dikkat çekti. Ýlk çocuðun kendisine karþý sevgi ve ilginin azalmasýný istemeyeceðini hatýrlatan Özarslan, yeni doðan kardeþin benimsememesi halinde anne ve babanýn yalnýz býraktýðý bir anda bebeðe zarar verebileceðini söyledi.

Çocuðun saçlarýnýn uzun olmasý büyümeyi engellemiyor Ergenlik genini bulan Çukurova Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalý Öðretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Topaloðlu, çocuklarda “büyümeyi engelleyeceði’’ gerekçesiyle saçlarýn kesilmesinin hiçbir bilimsel dayanaðýnýn bulunmadýðýný söyledi. Topaloðlu, düzenli beslenme, iyi bir sosyal ortam, saðlýklý bir ruh hali ve sevginin, çocuðun geliþimindeki en önemli etkenler olduðunu, bunun dýþýnda halk arasýnda çocuk geliþimiyle ilgili anlatýlan çoðu bilginin doðru olmadýðýný belirtti. Topaloðlu, kýz ya da erkek olsun çocuklarýn bebeklik döneminden itibaren saçlarýnýn sürekli kýsa kesilmesinin vücut geliþimine hiçbir katkýsýnýn olmadýðýný ifade etti.

Uzman Dr. Hüsnü Yeþil, çocuklara bir bardak sütün bir tatlý kaþýðý bal katýlarak verilmesi halinde öksürüðe çok iyi geleceðini kaydetti.

Bazý aileler kasýtlý aþýrý dozda öksürük þurubu veriyor

Alkol ve sigaranýn azý da kanseri tetikliyor

Kýskanç kardeþ, bebeðe zarar verebilir

Amerika’da doktorlar, acil servise gelen bazý ailelerin çocuklarýna sakinleþmeleri için aþýrý dozda soðuk algýnlýðý ve öksürük þurubu içirdiklerini belirttiler. Foxnews’te yer alan habere göre, yüksek dozlu tedaviden ölen 189 çocuðun analizinde, doktorlar çocuklarýn önemli bir yüzdesine kasýtlý olarak yüksek dozda ilaç verildiðini rapor ettiler. Vakalarýn 79’unda bir yetiþkin çocuða reçetesiz ilaç verirken, 19’unda yetiþkinler açýkça çocuklara yardým etmeyi düþünüyor; ancak 26 vakada ise uzman görüþüne göre ailelerin tedavi etme niyetinde olmadýklarý görüldü. Denver’daki Rocky Mountain Zehir ve Uyuþturucu Merkezi’nden Dr. Richard Dart, tüm vakalarda görülen bu niyetin kasýtlý olduðuna karar verdiklerini söyleyerek, “Hatta bazý vakalarda aileler direkt olarak ilacý þiþeden çocuklarýnýn aðzýna döküyorlar.” dedi. Ekim ayýnda Amerikan Gýda ve Ýlaç Dairesi (FDA) çocuklara yönelik soðuk algýnlýðý ve öksürük ilaçlarýnýn 4 yaþýndan küçüklerde kullanýlmamasý gerektiðini söylemiþ ve 12 yaþýndan küçüklerde ise bu ilaçlarýn kullanýlmasýnýn yasaklanmasý isteði üzerinde düþün-

düðünü belirtmiþti. Dart, yanlýþ kullanýmdan kaynaklanan komplikasyonlarýn tehlikeli olduðunu belirterek, “Kazalar olmadýðýný söylemeye çalýþmýyoruz. Biz bu konuda dünyadaki bilinçli aileleri kastetmiyoruz. Ýlacý bilerek çocuklarýna verenleri uyarýyoruz. Bu gruptaki yetiþkinler çocuklarýnýn davranýþlarýný kontrol altýna almak istiyorlar ve bunu çeþitli yollarla yapýyorlar. Bu bazen fiziksel þiddet ve bazen de ilaç yoluyla gerçekleþiyor.” diye konuþtu. Amerika’da tahmini 4 milyon çocuk her hafta reçetesiz öksürük ve soðuk algýnlýðý ürünü ile tedavi ediliyor.

Çürük diþler gebelikten önce tedavi edilmeli Diþ eti iltihabýnýn erken doðuma sebep olabileceði belirtildi. Hamilelik dönemindeki aðýz–diþ bakýmýnýn pek çok diþ hekimi ve hasta tarafýndan göz ardý edilip yanlýþ anlaþýldýðýný ifade eden diþ hekimi Özkan Çankaya, araþtýrmalarýn hamilelik dönemindeki saðlýksýz aðýz þartlarýnýn bebek için kötü sonuçlar doðurabileceðini gösterdiðini kaydetti. Çankaya, ileri diþ eti hastalýklarýnýn (periodontitis), erken doðum ve düþük doðum aðýrlýðýna yol açabileceðine dikkat çekerek, hanýmlarýn gebe kalmadan önce çürük diþlerini tedavi ettirmeleri gerektiðini belirtti.

Çocuklarýn tuvalet eðitiminde sabýrlý olunmalý Psikolog Orhan Keskin, çocuklarda tuvalet eðitimi konusunda sabýrlý olunmasý gerektiðini söyledi. Çocuðun hangi saatlerde altýný kirlettiðinin çok iyi gözlenmesini öneren Keskin, o saatlerde mutlaka tuvalete oturtulmasýný tavsiye etti. Orhan Keskin ebeveynlere þu önerilerde bulundu: “Çocuklarýn kolay giyip çýkarabileceði türden elbiseler tercih edilmeli. Tuvalette gösterdiði her baþarýdan sonra ödüllendirilmeli. Elleri her tuvalet sonrasý yýkatýlmalý. Gece kazalarýný önlemek için yatmadan önce tuvalete götürülmeli. Tuvalet ve temizlik eðitimi, neþeli bir oyuna dönüþtürülmeli.”


8 Z A M A N AHLAK 29 ARALIK 2008 - 4 OCAK 2009

Mükemmel sanat, sonsuz matematik “Tanrý büyük bir matematikçi olmalý” diyordu bir düþünür. Dünya üstüne düþününce ona hak vermemek elde deðil. Dünya üstünden gelip geçmiþ insanlarýn sayýsýný bilemiyoruz ama birden baþlamak üzere hepsine birer sayý verdiðimizi düþünelim ve bu sayý sonsuza gitsin. Þu an dünya üzerinde yaþayan insanlarýn yaptýklarý en küçük bir hareket bile aslýnda sonsuz matematiðe dâhil oluyor. Bir insan yaþamý boyunca kim bilir kaç adým atýyor? Kaç kere nefes alýyor, kaç kere aðlýyor, kaç gözyaþý döküyor, kaç kahkaha atýyor, saçlarý ne kadar uzuyor? Bu sorular uzatýlabilir. Bütün bu sorular ve cevaplarý sonsuz matematiðini oluþturuyor. Ve bu matematiðin içinde geometri de var: sonsuz geometri. Bir kiþinin attýðý adýmlarýn bir iz býraktýðýný düþünün ya da bir arabanýn giderken izlediði güzergâhlarýn arabanýn arkasýndan sýzan hayali bir boya ile iþaretlendiðini düþünün. Ve aklýnýzda, bu geometrik þekli canlandýrmaya çalýþýn. Üþenmeyin ama! Bütün dünyayý gözünüzde canlandýrýn. Karmaþýk da olsa belli bir düzen içinde dev bir geometrik þeklin olduðunu derhal kavrayacaksýnýz. “Tanrý büyük bir matematikçi olmalý” sözüne hak vermemek elde mi? Þimdi bütün ulaþým araçlarýný da düþünün, bunlar arasýndaki geometrik baðlantýyý, birbirlerine olan açýlarýný kim çözebilir ki? Þüphesiz bu insan zihninin kavrayacaðý bir þey deðil. O yüzden benim bu söze itirazým yok ama bir eklemem olacak. Bence, Tanrý büyük bir sanatkârdýr. Bu durum aslýnda matematikle baðdaþmayan bir durum deðil. Çünkü sanatýn özüne indiðinizde karþýnýza yine rakamlar çýkacaktýr. Bir ressam tuvaline kusursuz insan yüzünü yansýtmak için oranlar kullanýr. Bir müzisyen doðru notaya ulaþmak için rakamlardan faydalanýr. Bir heykeltýraþ insan vücudunun kendi içindeki mükemmel sayýsal oraný kavrayamazsa, güzel bir heykel yapamaz. Bir yazar, hâkim olduðu kelimelerin sayýsý ne kadar fazlaysa, o oranda büyük bir dünya kurar. Bunlarý bir yana býraksak bile, Tanrý’nýn aslýnda sonsuz bir güzellik olduðunu, doðaya, yani yarattýðý esere bakarak anlayabiliriz. Yaðmur yaðdýktan sonraki hoþ toprak kokusu, yaðan karýn her yeri güzelleþtirmesi, gökkuþaðý –ki ben çok severim, yok olana kadar izlerim–, akarsu-

lar, türlü meyveler, hayvanlar, kuþlar... Sayamayacaðým kadar çok canlý, yani sonsuz canlý, toprak hepsi bu güzelliklerin ispatýdýr ve yine hepsi bu sonsuz matematikten nasibini almýþtýr. Bir arý kolonisi, bir karýnca kolonisi müthiþ bir uyum içinde çalýþýr. Daha geçen gün bir belgeselde, fizikçilerin arýlarýn ballarýný depoladýklarý peteklerin þekli ile ilgili olarak, bunun bir mucize olduðunu söylediklerini iþitmiþtim. “...bu peteklerin þekli ve açýlarý maksimum depolamayý saðlayacak þekilde düzenlenmiþtir.” diyordu bir bilim insaný. Bütün canlýlar, aslýnda bu mükemmel düzenin ve sonsuz matematiðin birer parçasý ve hepsinin ayrý ayrý önemi var. Maddeyi oluþturan atomlar gibi. Maddenin uzay içinde asla kaybolmadýðýný ve aslýnda sürekli bir döngü içinde olduðunu biliyoruz. Bazý bilim insanlarý sesin de asla kaybolmadýðýný, uzayýn bir yerlerinde konuþulan her ses dalgasýnýn saklandýðýný söylüyorlar. Ben buna

gönülden inanýyorum. Bazen sevdiklerimiz yanýmýzda olmayabilir ya da biz içimizdekileri onlar yaþýyorken onlara söylememiþ olabiliriz. Ben dilediðim zaman dilediðim kiþiyle konuþabilirim o halde. Þarkýlar söylerim epeydir görmediðim sevgilime, þiirler okurum hüzünlü kalplere, kendi içinde matematik barýndýran yazýlar yazarým ve türlü olasýlýk hesaplarýyla, bir gün sevdiklerimle tekrar buluþma, kavuþma olasýlýðýmý hesaplarým. Bunu siz de deneyebilirsiniz. Sonsuzlukta hiçbir þeyin aslýnda kaybolmadýðýna siz de inanmalýsýnýz. Bizler bu sonsuzluðun birer parçasý olduðumuza göre aslýnda biz de kendi içimizde birer küçük sonsuzluðuz. Ýnsan büyük sanatkâr Tanrý’nýn yarattýðý mükemmel bir varlýk. Sonsuz matematiðin, sonsuz geometrinin ve sonsuz güzelliðin tek vücutta toplandýðý birer mucizeyiz hepimiz. Buna yürekten inanýn, çünkü bu gerçek! En az þu an okuduðunuz bu son(suz) satýr gibi! Melike Yurtseven

İlim yolu cennet yolu Ebu’d–Derda (ra) rivayet ediyor: Resulullah’ýn (sas) þöyle dediðini iþittim: “Kim bir ilim öðrenmek için bir yola koyulursa Allah onu Cennete giden yollardan birine dahil etmiþ demektir. Melekler, ilim talibinden memnun olarak kanatlarýný onun üzerine açarlar. Semavat ve yerde olanlar ve hatta denizdeki balýklar alim için istiðfar ederler. Alimin âbid üzerindeki üstünlüðü dolunaylý gecede ayýn diðer yýldýzlara üstünlüðü gibidir. Alimler peygamberlerin varisleridir. Peygamberler, ne dinar, ne dirhem miras býrakýrlar; onlar sadece ilmi miras býrakýrlar. Kim bir ilim elde ederse, bol bir nasip elde etmiþtir.” (Ebu Davud, Ýlm 1)

NAMAZ VAKÝTLERÝ Günler 29 Pazartesi 30 Salý 31 Çarþamba 1 Perþembe 2 Cuma 3 Cumartesi 4 Pazar

Ýmsak 6:09 6:10 6:10 6:10 6:10 6:10 6:11

Güneþ Öðle 7:56 12:35 7:56 12:36 7:57 12:36 7:57 12:37 7:57 12:37 7:57 12:38 7:57 12:38

Ýkindi 14:47 14:47 14:48 14:49 14:50 14:51 14:52

Akþam Yatsý 17:06 18:37 17:07 18:37 17:08 18:38 17:09 18:39 17:10 18:40 17:11 18:41 17:12 18:41

SOFYA'DAN ÖNCE: Peþtera, Velingrad 4 dk. Pleven, Smolyan 5 dk. Karlovo, Plovdiv, Pazarcik 6 dk. Kýrcali, Kazanlýk, Momçilgrad, Sviþtov 7 dk. Haskovo, Krumovgrad, St. Zagora, V. Týrnovo 9 dk. Ruse, Harmanli, N. Zagora 10 dk. Popovo 11 dk. Omurtag 12 dk. Kubrat, Razgrad, Týrgoviþte, Yambol 13 dk. Ýsperih, Tutrakan, Þumen, Preslav 14 dk. Karnobat 15 dk. Aytos, Novi Pazar, Silistra 16 dk. Burgas, Provadiya 17 dk. Varna, Dobriç 18 dk.

Hangi hayatı örnek alıyoruz? Hayatýmýza þöyle bir bakýnca þükür duygusu mu duyuyoruz, yoksa þekva duygusuna mý giriyoruz? Bu iki duygunun tespiti çok önemlidir. Çünkü insanýn hayatýnda þükür duygusuna girmesi yahut da þekvaya yönelmesi örnek aldýðý hayat þekilleriyle ilgilidir. Kimlerin yaþayýþlarýný kendimize örnek alýyor, kimlerin hayatýyla kendimizi kýyaslýyorsak, duygu ve düþüncelerimiz de ona göre ayarlanýyor, ona göre ya þükür duygusuna giriyor, yahut da þekAHMET vaya yöneliyoruz. ÞAHÝN Çevremizdeki hayat çeþitlerine bakýnca görüa.sahin@zaman.com.tr yoruz ki, iktisatla yaþayan mütevazý bir çoðunluk var. Bir de israfla yaþayan gösteriþli azýnlýk söz konusu. Biz hangisine bakýyor, hayatýmýzý hangisine göre yönlendirmek istiyoruz? Ýktisatlý yaþayan çoðunluða göre mi, yoksa israflý yaþayan azýnlýða göre mi? Þayet israflý yaþayan azýnlýðý örnek alýyorsak hayatýmýz þekvaya kayýp gitti demektir. Ömür boyu þikâyetçi olacaðýz kendi hayatýmýzdan. Çünkü örnek aldýðýmýz israflý hayatýn son sýnýrý yoktur. Nereye varsanýz üstünde baþka israflý örnekler var. Ömür boyu çabalarsýnýz ama israflý hayatýn tatmin eden son noktasýna ulaþamazsýnýz. Bu durumda þöyle sakince bir düþünüyoruz. Acaba Efendimiz (sas) Hazretleri hangi hayat tarzýný örnek almamýzý iþaretliyor? Bediüzzaman hazretlerinin tabirleriyle (israfçý azýnlýðý mý, iktisatlý çoðunluðu mu ) örnek almayý tembih ediyor? “–Size halk ekseriyetinin yaþadýðý israfsýz hayat yakýþýr.” manasýndaki sevad–ý azam hadisi örnek alacaðýmýz kesimi iþaretlemiþ oluyor. – Ekonomik konularda kendinizden aþaðýda yaþayanlara bakýn! Evet, sünnet bize bu ölçüyü vermektedir. Þayet böyle deðil de (israfçý azýnlýðý) örnek alacak olursak hayatýmýzý sevemeyiz, sahip olduðumuz nimetleri de göremeyiz, þükür duygusuna da giremeyiz. Bu sebeple maneviyat büyükleri diyorlar ki: – Ekonomik imkanlarýnýz ne olursa olsun hep mütevazý yaþayanlar örnek alýnmalý, hep mütevazý hayat tercih edilmeli, þekva deðil þükür duygusu içinde yaþanmalýdýr! Siyer yazarlarý da örnek alýnacak hayatlarý þöyle naklediyorlar bizlere: Halife Hazreti Ömer’in huzuruna giren Ahnef bin Kays sofradaki tek çeþit yemeði görünce sorar: – Ey müminlerin emiri, halife olduðunuz halde de mi tek çeþit yemekle yetiniyorsunuz? Þöyle cevap verir örneðini hiç þaþýrmayan halife: –Elbette halife olduðum halde de tek çeþit yemekle yetiniyorum. Çünkü der, örnek aldýðým benden önceki halife Ebu Bekir de tek çeþit yemekle yetinmiþti. Onun örneði olan Allah Resulü de tek çeþit yemeði tercih etmiþti. Bizler örneklerini þaþýrmayan kimseleriz. Sen bu soruyu kimi örnek alacaklarýný bilemeyenlere sor. Halife sözlerine tarih boyunca tekrar edilen þu gerçeði de ekleyerek der ki: –Ey Ahnef! Sofradaki yemek haramsa azabý, helalse hesabý vardýr. Bunu hiç unutmamak gerek! –Ne dersiniz, bu olaylar bizlere kimleri örnek almamýzý iþaretliyor? Ýsrafçý azýnlýðý mý, iktisatlý çoðunluðu mu? Kaç çeþit yemek bulunuyor soframýzda? Çeþit azalýnca neden mutsuzluk hissine giriyor, þekvaya yöneliyoruz? Bir örnek yanlýþlýðý mý söz konusu yoksa bizde de? Ýsrafçý örnekler mi yönlendiriyor bizleri de? Þöyle sakince bir düþünmekte fayda var mý?


10 Z A M A N SPOR 29 ARALIK 2008 - 4 OCAK 2009

2008'de hafızalara kazınan sporcular Bu yýl gösterdikleri baþarýlarla hafýzalara kazýnan sporcular arasýnda, Jamaikalý sprinter Usain Bolt, ABD'li yüzücü Michael Phelps, Formula–1'in Ýngiliz pilotu Lewis Hamilton, Manchester United'ýn Portekizli futbolcusu Cristiano Ronaldo, NBA oyuncusu Kobe Bryant, Ýspanyol tenisçi Rafael Nadal ve Rus sýrýkçý Yelena Isinbayeva vardý. 2008 yýlýnda elde ettikleri baþarýlarla medyada adlarý sýkça duyulan sporculardan Usain Bolt, özellikle 29. Yaz Olimpiyat Oyunlarý'ndaki performansýyla dünyanýn en hýzlýsý olmayý baþardý. Erkekler 100, 200 metre ile 4x100 metre bayrak yarýþlarýnda dünya rekorlarýyla altýn madalyaya uzanan Jamaikalý sprinter, Uluslararasý Atletizm Federasyonlarý Birliði (IAAF) tarafýndan da erkeklerde “Yýlýn Atleti” seçildi. 22 yaþýndaki sporcu, hem 100 hem de 200 metrede dünya rekoru kýrarak altýn madalya alan ilk sporcu olarak da tarihe geçti.

nastikle baþlayan, ancak uzun boylu olduðu için atletizme yönelen 26 yaþýndaki Isinbayeva, salon rekorlarýný da elinde bulunduruyor. Rus sýrýkçý, IAAF tarafýndan bayanlarda “Yýlýn Atleti” seçildi.

LEWIS HAMILTON

Formula 1 takýmlarýndan McLaren Mercedes'in Ýngiliz pilotu Lewis Hamilton, 59. Formula 1 dünya þampiyonu oldu. 35 yarýþlýk kariyerinde 207 puan toplayan ve Cristiano Ronaldo

22 kez podyuma çýkma baþarýsý gösteren 23 yaþýndaki Hamilton, tarihin en genç þampiyon pilotu olma unvanýný elde etti. Bu sezon 5 kez birinci olma baþarýsýný gösteren Hamilton, Formula 1 tarihinde þampiyonluða ulaþan 9. Ýngiliz pilot oldu. CRISTIANO RONALDO

Manchester United'ýn Portekizli futbolcusu Cristiano Ronaldo, FIFA Profesyonel Futbolcular Birliði (FIFPro) tarafýndan “Yýlýn Oyuncusu'' seçildi. FIFA'nýn 12 Ocak 2009'da ilan edeceði “Yýlýn Futbolcusu”nda da ilk 5 arasýna giren Ronaldo'nun ismi, UEFA'nýn da ayný tarihte duyuracaðý “Yýlýn ilk 11'i” adaylarý arasýnda da geçiyor. Portekizli kanat oyuncusu, Fransa'da bu yýlki “Altýn Top” (Ballon d'Or) ödülünün de sahibi oldu. 23 yaþýndaki futbolcu, geçen sezon takýmý adýna 42 gole imza atmýþtý. RAFAEL NADAL

Ýspanyol tenisçi Rafael Nadal, 29. Yaz Olimpiyat Oyunlarý'nda tek erkeklerde þampiyon olmasýnýn ardýndan, Aðustos ayýnda Ýsviçreli raket Roger Federer'in 4,5 yýllýk egemenliðine son vererek, dünya klasmanýnda ilk sýraya yerleþti. 22 yaþýndaki Nadal, bu yýlki Fransa Açýk'ýn (Roland Garros) ve Wimbledon Açýk Tenis Turnuvasý'nýn da tek erkeklerde þampiyonu oldu. Nadal'ýn kariyerinde 2005, 2006, 2007 Roland Garros þampiyonluðu da bulunuyor.

MICHAEL PHELPS

Pekin – 2008'de kazandýðý 8 altýn madalya ile akýllara durgunluk veren ABD'li yüzücü Phelps, bir olimpiyatta en çok altýn madalya alan sporcu oldu. 29. Yaz Olimpiyat Oyunlarý'nda toplamda 14 altýn madalya alarak, “olimpiyatlarda en çok altýn madalya alan sporcu” ve toplamda 16 madalya ile “oyunlar tarihinde en çok madalya kazanan erkek sporcu” unvanlarýný ele geçiren Phelps, Londra–2012'ye katýlýr ve burada en az 3 madalya alýrsa, “olimpiyatlarda en çok madalya kazanan sporcu” unvanýný da ele geçirecek. 23 yaþýndaki rekor koleksiyoncusu, son 68 yýlda olimpiyatlara katýlan en genç yüzücü olarak da hatýrlandý.

KOBE BRYANT

ABD Profesyonel Basketbol Ligi'nde (NBA) 2007 – 2008 sezonunun en deðerli oyuncusu (MVP) seçilen Los Angeles Lakerslý Kobe Bryant, formasýný giydiði ABD Milli Basketbol Takýmý'nýn Pekin–2008'de altýn madalyaya ulaþmasýnda da etkili oldu. Bryant, NBA'de geçen sezon çýktýðý 83 maçýn tümünde forma giyerken, 28,3 sayý, 6,3 ribaunt ve 5,4 asist ortalamasýyla 2000 yýlýndan bu yana MVP ödülünü kazanan ilk Los Angeles Lakers oyuncusu oldu. aa

YELENA ISINBAYEVA

Pekin 2008'de bayanlar sýrýkla yüksek atlamada 5,05 metrelik atlayýþýyla kendine ait 23. dünya rekorunu geliþtirerek, altýn madalyaya uzanan Rus Isinbayeva, 5 metrenin üzerinde atlayan tek bayan sporcu olarak tarihe geçti. Spora jim-

Türkiye Super Lig'inde Yorumcu deðil, antrenör olmak istiyorum ilk yarý panaromasý Türkiye Turkcell Süper Lig'de ilk yarý sona erdi. Ýlk yarýda Sivasspor ile Trabzonspor 34'er puan ve averajla ilk iki sýrayý aldýlar. Galatasaray 33 puanla üçüncü, Fenerbahçe 32 puanla dördüncü, Beþiktaþ ise 28 puan ile altýncý oldu. Ýlk yarýda hakemler 33 kez penaltý noktasýný gösterdi. Ýlk devrede bütün takýmlar kýrmýzý kart gördü. Ýlk yarýda, 18 takýmda 26 teknik direktör görev aldý. 9 kulüpte deðiþikliðe gidilirken, 9'u sezona baþladýðý hocayla ilk bölümü tamamladý. Ýlk kez 18 takýmdan 15'i sezona yabancý çalýþtýrýcýyla baþladý; ancak Antalya'nýn Çek teknik adamý Jarabinsky, 8. haftada istifa etti. 2 ayrý takýmda çalýþan tek teknik direktör Samet Aybaba, ilk 9 haftada Bursaspor'da, sonra da Gençler Birliði'nde görev aldý. Hakemler 33 kez penaltý noktasýný gösterdi. Vuruþlardan 26'sý golle sonuçlandý. Galatasaray, G. Antepspor, G. Birliði, Hacettepe ve Sivas, 3'er kezle en fazla penaltý atýþ hakký

kazanan takýmlar oldu. Antalya ve Konya'nýn lehine penaltý kararý çýkmazken, Beþiktaþ kazandýðý tek penaltýyý da Delgado ile gole çeviremedi. En centilmen takým Trabzonspor

Ýlk devrede bütün takýmlar kýrmýzý kart gördü. 49 kýrmýzý ve 623 de sarý kartýn gösterildiði ilk bölümün ‘en centilmen ekibi' 1 kýrmýzý, 37 de sarý kartla Trabzonspor oldu. 16 haftalýk ilk bölümde futbolcularýna 6 kýrmýzý ve 44 de sarý kart çýkan Antalyaspor, ‘en hýrçýn' olarak göze çarptý. Eskiþehirspor ise 45 sarý kartla bu alanda baþý çekti. Ýlk yarýda, maç baþýna 4,33, hafta baþýna 38,94 sarý kart, hafta baþýna da 3,06 kýrmýzý kart düþtü. Ýlk yarýnýn takýmý Sivasspor

‘Tekrarlanamayan baþarýlar tesadüftür' denilir. Sivasspor týpký geçen sezon olduðu gibi bu sezon da ilk devreyi lider bitirmeyi baþardý. Üstelik bu kez sürekli geriden gelip, son bölümde öne geçtiler. Yiðidolarýn tarihî yürüyüþü devam ediyor. aa

Galatasaray'ýn ve Milli Takým'ýn eski futbolcusu Hakan Þükür, yorumculuk dönemini kýsa tutup bir an önce antrenörlük hayatýna geçiþ yapmak istediðini söyledi. Kazakça ve Türkçe yayýnlanan Atayurt dergisine konuþan Þükür, "Antrenörlük için þartlarýn oluþmasýný bekliyorum." dedi. Hakan Þükür, Kazakça ve Türkçe yayýnlanan, eðitim, kültür ve ekonomi dergisi Atayurt'a verdiði röportajda gelecekle ilgili planlarýný açýkladý. TRT'de yorumculuk yapan ünlü futbolcu, "Þu anda antrenörlük diplomam var. Önümüzdeki günlerde yorumculuktan çok teknik adam olarak görev Hakan Þükür

yapmak istiyorum. Bunun için þartlarýn oluþmasýný bekliyorum." dedi. Türkiye'de en çok beðendiði oyuncularý açýklayan Hakan Þükür, konuþmasýný söyle sürdürdü: "Milli Takým'dan en beðendiðim Mehmet Aurelio. Türk olduðu için söylüyorum artýk. Nedeni de oyunun iki tarafýnda da çok iyi oynayabilmesi. Arda Turan keza önemli iþler yapýyor. Benim için gerçek bir kaleci ise Rüþtü Reçber'dir. Adý siyasetle de anýlan Hakan Þükür, "Bir Terminator (Arnold Schwarzenegger) vali olabiliyor da niye bir Kral olamaz? Yani siyasete bakýþýnýz netleþti mi?" þeklindeki bir soruyu da þöyle cevapladý: "Bir röportajýmda söylemiþtim siyasete girmeyi düþünmediðimi. Eðer gerçekten hizmet etmeyi, bir þeyler yapmayý düþünüyorsanýz –ki benim yapým budur– bunun nerede olduðu önemli deðil. Ancak bunu siyaset kelimesinden kesinlikle uzak tutmak lazým. Bugün bu kelime sanki baþka bir mana almýþ gibi. Buna bir hizmet diyeyim. Bu sporda olur, belediyede olur veya devlet içinde olur. Eðer benden bir þeyler bekleniyorsa ben zaten bunu seve seve yaparým." H. Ýbrahim Ekiz


29 ARALIK 2008 - 4 OCAK 2009

YORUM

2008’i uðurlarken Bir seneyi daha geride býraktýk. ÖAma geçmiþi düþünüp geçmiþte mür aðacýmýzýn yapraðýndan bir yap- yaptýðý kötülükler, birisinin kalbini rak daha düþtü. Ömür aðacýmýzýn kýrdýysa, birisinin hakkýna tecavüz daha kaç yapraðý kaldý bilmiyoruz. ettiyse, annesinin bedduasýný aldýyBazýmýz için bir, bazýmýz için 10, ba- sa, kul hakkýna girdiyse, bir mazluzýmýz için 50. Ama kesin olan bir þey mun ahýný aldýysa, eðer inançlý ise var ki yapraklarýmýz her çekeceði cezayý düþüngeçen sene azalýyor. dükçe daha dünyadayken Yeni yýlda insanlar ýstýrap çekecektir. Ýnançmutlu olmak isterler. Bu sýzsa onun vicdaný yaptýðý açýdan bakýldýðýnda insaný bu kötülüklerden dolayý o mutlu edecek çok þey göda vicdanen rahatsýz olazükmüyor. Çünkü sermacak (tabiî ki vicdaný varsa) KAMÝL yemiz olan ömrümüzden dünyadayken yaptýðý köbir yaprak daha düþmüþ, D E M Ý R K A Y A tülüklerden dolayý ýstýrap ölüme bir adým daha yak- k.demirkaya@zaman.bg çekecektir. laþmýþ oluyoruz. Aslýnda Demek ki, bizi mutlu insan doðduðu günden itibaren her eden þeyler yaptýðýmýz iyilikler, mutan adým adým ölüme yaklaþýyor. Ben- suz eden þey de yaptýðýmýz kötülükce yeni yýlda insaný mutlu edecek mu- lerdir. O halde þu iki günlük dünyahakkak bir þeyler olacak. Geçmiþ bir da mutlu olabilmek için devamlý iyikoca yýla baktýðýmýzda insanýn mutlu lik yapmak, paylaþmak, yardýmlaþolacaðý anlar insanýn iyilik yaptýðý, mak ve kaynaþmak gerekiyor. Yeni baþkalarýna faydalý olduðu, bir fakirin bir yýla girerken bu muhasebenin yaelinden tuttuðu, bir kiþi veya çocuða pýlmasý faydalý olur sanýrým. güzel bir þey öðrettiði anlarý düþündü2008 yýlýna dünyada küresel kriz ðü zaman mutlu olacaktýr. damgasýný vurdu. Dünyayý içine alan Eðer inançlý ise yaptýðý iyiliklerin a- bu krizden her ülke nasibini alacak. hirette karþýlýðýný göreceðini düþünmek Bulgaristan ve Türkiye gibi büyümekve vicdanýnýn sesinden gelen huzur o- te olan ülkelerde ekonomi iyi yönetinu mutlu edecektir. Ýnançsýz bile olsa lirse bu ülkeler uzun dönemde bu geçmiþ zamanda onu mutlu eden þey, krizden karlý çýkabilir. Türkiye 2001 vicdanýnda duyduðu, yaptýðý iyiliklerin krizini atlattýktan sonra çok hýzlý bir mutluluðu olacaktýr. Yani yeni yýlda þekilde büyümüþtü. mutlu olabilmek için geçmiþte ve o an2008’in en önemli olayý Obada yaptýðý iyilikler onu mutlu edecektir. ma’nýn baþkan seçilmesi. Obama in-

Buna sevgi derler þallah dünyada savaþlarýn sona ermesine vesile olur ve dünya barýþýna katkýda bulunur. Gazetemiz Zaman, Türkiye tirajýnda bir milyonu zorluyor. Orada açýk ara farkla birinci durumda, ikinci sýrada gelen gazete ile aralarýndaki tiraj farký ise 200 binlerde seyrediyor. Bulgaristan Zaman da, sizlerin katkýlarýyla bu kriz ortamýnda bile bu ülkede yaptýðý icraatlarla büyümeye devam ediyor. Senelik abone kampanyasý yoðunluk olarak kasým ve aralýk aylarýndaydý. Bu konuda baþta aboneci arkadaþlarýmýz olmak üzere tüm arkadaþ ve dostlarýmýz hummalý bir þekilde çalýþtýlar. Baþta gayret eden arkadaþlarý tebrik ediyoruz. Abone kampanyasýnda abone yapan ve abone olan herkese de teþekkürlerimizi sunuyoruz. Þimdi buradan tüm gazetemize abone olan herkese sesleniyorum. Yýllýk aylýk abonemiz devam ediyor. Gazetemize abone olanlar, sizlerden de bir baþkasýna abone yaparak, abone olmayanlar da hem kendisi abone olarak, hem de dost ve yakýnlarýný abone yaparak gazetemize katkýlarýnýzý bekliyoruz. Bu gazete hepimizin, bu gazete hepimizin katkýlarýyla büyüyecek ve hizmetine devam edecektir. Yeni yýlda gerçek mutluluðu yaþayabilmek iyilik yapmaktan geçer demiþtik, iþte sizlere iyilik yapýp mutlu olmanýn bir yolu daha. Hepinize mutluluklar dilerim. Mutlu yýllar…

Yeni yýl düþünceleri Yeni bir yýla merhaba demeye sayýlý bir yýl, her deðiþimin bir hediye gibi günler kaldý. Akrep ve yelkovanýn a- insana heyecan vereceði muhakkaktýr. mansýz yarýþý takvim yapraklarýnýn Hayatýn ve tarihin akýþýna, yýllarýn sonbahar yapraklarý gibi birer birer doludizgin gidiþine karþýn insan ne yadüþmesi sonucu bir yýlý daha geride pabilir ki; biten ömür sayfalarýna kalýcý býraktýk. Geride býraktýðýmýz sadece þeyler yazmaktan baþka. Önemli olan takvim yapraklarý deðil el‘Avazeyi sal bu aleme dabet. Altýn bir tepsiyle bizvut gibi/ baki kalan bu lere sunulan ömür sermakubbede hoþ bir sada imiþ’ yemizden asla geri gelmediyen büyük þair Baki’nin yecek kocaman bir yýlý da dediði gibi gökkubbede egeride býraktýk. 365 gün bediyyen yankýlanacak gütüm neþesi, hüznü, piþzelliklerin bir parçasý olÝ M D A T manlýklarý ve yaþanmýþlýmak deðil mi? Yoksa heKÝLAR ðýyla tarihteki yerini aldý. der edilmiþ bir yýlýn hatta Sahi yeni bir yýl bizler için bir ömrün sonunda vicdaný i.kilar@zaman.bg ne anlam ifade ediyor? sönmemiþ bir kiþi; bir saYeni olanýn insaný heyecanlanandý- bun köpüðü gibi uçup giden yýllarýn ran bir yaný var. Yeni bir elbise, yeni karþýsýnda: ‘Aðýr aðýr çýkacaksýn bu bir araba, yeni bir dost vs. Dikkatlice merdivenlerden / Eteklerinde güneþ baktýðýmýzda hayatýmýzýn içinde ‘ye- rengi bir yýðýn yaprak / Ve bir zaman ni’liðin bir devir daim içerisinde sürek- bakacaksýn semaya aðlayarak…/ Sular liliðine þahit oluruz. Her nefes alýþ ve- sarardý… Yüzün perde perde solmakta riþimizden tutun da saðlýkla uyandýðý- / Kýzýl havalarý seyret ki akþam olmakmýz yeni bir güne, büyüsüne ulaþtýðý- ta…’diyen Ahmet Haþim’in melenkoli mýz yeni bir geceye, oradan yenilenen üfleyen dizelerine sýðýnmaktan baþka her mevsime varýncaya kadar yenilik ne yapabilir ki. Amacým kimsenin yeni hayatýmýzýn her anýndadýr. Ýnsanlar yýl umutlarýný karartmak deðil. Önemli tüketim ve kapital anlayýþlarla mani- ölçüde bir eðlence ve çýlgýnca kutlama püle edilip öne çýkarýlan ‘Yeni Yýl’ý da- vasýtasý haline gelen yeni yýl ve hayata ha heyecan verici bulsalar da hayatýn farklý pencerelerden bakmak. Ýnsana her aný bu heyecandan uzak deðildir. kendisiyle yüzleþme ve otokontrol sisHayattan ne anladýðýmýzý ona bakýþ a- temini gözden geçirme þansý veren yeni çýmýz belirliyor. Týpký bir cisme çýplak yýlý bir de bu açýdan görmek. göz ve buðulu bir camýn ardýndan Yazýnýn baþlýðýna bakýp da yeni yýlbakmak gibi. Yeni’liði hayatýmýzýn her da küresel ekonomik krizden dünyada anýnda gördüðümüzde her saniye yeni deðiþecek olan siyasi dengelere, haya-

ZAMAN 11

týmýza getireceði kolaylýklarýndan zorluklarýna varýncaya kadar birçok önemli konuda beklentileri olan okuyucularýmýn beklentilerine cevap vermediðimin farkýndayým. Kýsmet olursa bu beklentileri önümüzdeki haftalarda yazarýz. Nedense içimin sesine kulak vererek herdem kendimizi yenilenebileceðimiz ufuklara doðru kaydým. Unutmayalým ki, insan tekrarý dünyada olmayan bir hayatý tüketiyor. Az bir zamana çok þeyler sýðdýrmak da kendisiyle ilgili ömrünü boþa geçirmek de . Her saniyesinden her yýlýna, zamaný büyük bir kredi gibi kullanmak da kendi elinde, bozuk para gibi kullanmak da. Yeni bir yýlýn arafesinde umutlu olmaktan, güzel temennilerde bulunmaktan baþka ne diyebiliriz ki. Geride býraktýðýmýz bir yýla çok güzel þeyler sýðdýrmýþ olabiliriz. Büyük baþarýlarýn altýna imza atmýþ olabiliriz. Ya da hiçbirþey yapmamýþ da olabiliriz. Ama hayat koþumuz devam ediyor. Önemli olan yaþadýðýmýz günü dünden, karþýladýðýmýz yýlý öncekinden üstün kýlma gayretimizdir. Aþkýn sultaný Mevlana’nýn dediði gibi: ‘Ne kadar þey varsa düne ait cancaðýzým/ Þimdi yeni þeyler söylemek lazým.’ Evet yeni þeyler söylemeye hazýr mýyýz? Unutmayalým ki; yeni bir yýlýn zaman olarak öncekinden farký yok. Ýnsanýn hayallerini ve umutlarýný gerçekleþtirecek olan kendi kararlarýdýr. Bu vesile ile okuyucularýmýn yeni yýllarýný tebrik eder, saðlýk ve mutluluklar dilerim.

Sevgi, âdemoðlunun ve diðer varlýklarýn mayasýnda var olan bir iksirdir. Onunla bütünleþen ruh olgunlaþýr ve yükselir. Sevmeyenler ise ne burada ne de ötede olgunlaþýp insani deðerlere ulaþýrlar; kendi benlikleri altýnda kalýrlar; etraftaki onca güzelliklere raðmen göremez, hissedemez ve algýlayamazlar. Ve arkada hiçbir güzel eser býrakmadan, kendi ve yalnýz olarak göçer giderler bu dünyadan. Sevgi düþtü mü insanýn içine öyle derin ÝDRÝS izler býrakýr ki, bazen ALÝ insaný çöllerde ve bazý zamanda sokaklarda i.ali@zaman.bg deli gibi dolaþtýrýr. Sevgiden daha güzel bir þey yoktur bu dünyada. Sevgiyle oturup kalkan; insanlarý Yaratandan ötürü seven sevgi erlerine selam olsun! Tüm güzelliklerin kaynaðý sevgidir. Girerse bir karanlýk gönüle, onu aydýnlatýr. Bunu görenler ya deli ya da cinnet eseri deyip geçerler. Bir Hak dostu “Diðergamlýk ve baþkalarý için yaþamak, insanoðluna ait yüksek bir duygu ve kaynaðý da sevgidir. Ýnsanlar arasýnda bu sevgiden en çok hisse alanlar en büyük kahramanlardýr. Ýçindeki kinleri, nefretleri söküp atmaya muvaffak olmuþ en büyük kahramanlar… Ýnsanlarýn gönüllerini fethetmek için en kestirme yol sevgi yoludur. Bu yolda yürüyenlerin yüzlerine kapýlar kapanmaz! ” diyor. “Bir toplumun efendisi ona hizmet edendir.” buyuruyor söz sultaný. Ýnsanlarýn efendisi olmak istersen, onlara sevgiyle hizmet etmelisin; bu da onlarla beraber sevinmek ve dertleri ile dertlenmek ile olur; ancak o zaman o kiþilerin kalplerinde bir yerin olur. Yoksa onlarla beraber dertlenmeyen, hüzünlenmeyen ve sevinmeyen o toplumun efendisi olamaz. Hizmet ederek efendi olunur. Problemlerine ve dertlerine karþý ilgisiz, duyarsýz ve alakasýz kalýnarak efendi olunmaz. Karþýlýk böyle olursa ne Hak katýnda, ne de halkýn yanýnda hiçbir deðerin ve kýymetin olmaz. Sen, bu millete karþýlýk beklemeden hizmet verirsen, o seni kalbinin en sýcak bir yerine koyacaktýr. Saygýsýný ve sevgisini sana bir þekilde sunacaktýr. Bundan katiyen þüphen olmasýn! Bayram vesilesiyle Bratovo köyüne gittim. Köyün muhtarý Ahmet Beyle tanýþtým. Kendisiyle biraz sohbet ettik. Çok kibar ve efendi bir insan. Baþkalarýndan duydum ki, köy halkýnýn her þeyi ile ilgileniyormuþ. Cenazeden tutun Bayram namazýný kýldýracak kiþiyi ayarlamasýna kadar. Ahmet Bey Arefe günü Bayram namazýný kýldýracak hocayý bulamayýnca hayli üzülmüþ. Onun iþi Allaha kalmýþtý. “Sabah ola hayýr ola” diyerek sabahý beklemeye durmuþ. Kendisi “Her yeri aradým ama bir þey çýkmadý. Akþam erkenden yattým. Fakat yatakta rahat edemedim. Gözüme uyku girmiyor ve bu meseleyi nasýl halledeceðim diye düþüyordum. En kötü ihtimal sabah erkenden kalkýp civar köyleri dolaþýp bir hoca bulmalýyým. Millet bana güvenmiþ ve beni seçmiþ. Ben bu halka hizmet vermek için buradayým. Bu halk Bayram namazýný kýlmalý diye kara kara düþünüyordum” diyor. Ve devam ediyor “Tam o sýrada çok sýký bir dostumdan telefon aldým”. “Muhtar efendi sen rahat ol sabaha namazý kýldýracak kiþiyi ayarladým” diyor ve onu rahatlatýyor. Ýþte halký seven ve efendi olan bir kiþi. Halk onu seviyor ve bu hizmetlerini takdir ediyor. Sevgiden nasibini alan dert karþýsýnda dertlenir ve ýzdýrap çeker. Sevgi insana mesuliyet yükler ve onlarýn hali bambaþka olur. “Ne mutlu sevgiyi kendine rehber yapýp yürüyenlere! Yazýklar olsun, ruhundaki sevgiyi sezemeyip bütün bir hayat boyu kör ve saðýr yaþayan talihsizlere!”


29 ARALIK 2008 - 4 OCAK 2009 | 12

2008 yýlýnda yaþanan bilimsel geliþmeler 2008 yýlýnda çevre, týp, teknoloji, uzay, biyoloji ve diðer alanlarda bir çok geliþme yaþandý. Bu geliþmelerden bazýlarý þunlar.  Ýklim deðiþikliði ve Büyük Hadron Çarpýþtýrýcýsý'ndan genomlara, fosillere ve doðurganlýða kadar, keþiflerle dolu bir yýlý daha geride býraktýk. Ocak ayýnda, Londra Jeolojik Derneði üyeleri, dünya üzerindeki insanýn etkisini yansýtmak için dünyanýn "Antropocene" adý verilen yeni bir çaða girdiðini öne sürüyorlar.  Küresel ýsýnmaya karþý savaþta biri gümüþ kurþun gibi yetiþen biofuel üretimi vardý. Gýda fiyatlarýnýn artýþýnda ABD ve Avrupa Birliði ülkelerinde biofuele dönülmesinin gýda fiyatlarýnda büyük bir artýþa neden olacaðý konusunda kaygýlar bulunuyor.  2008 kangurularýn, maðara adamlarýnýn ve yünlü mamutlarýn genom dizisinin ortaya çýkarýldýðý yýl oldu. Gagalý memelilerin genomlarý mayýs ayýnda ortaya çýkarýldý, memelilerdeki cins belirlemesinin 160 milyon yýldan daha önce deðiþtiði düþünülüyor.  Mayýs ayýnda Avustralyalý araþtýrmacýlar, tüm canlý türleri arasýnda en yaþlý anneye ait fosili keþfettiler. 380 milyon yýllýk fosilde, bir embriyoya göbek baðýyla baðlý anne balýðýn 25 cm uzunluðundaki kalýntýsý var.  Bazý uzmanlar genetik ve epigenetik defektlerin riski konusunda endiþeleniyor. Doðumda belirlenemeyen otizm ve kýsýrlýk gibi koþullar IVF prosedürlerindeki kusurlu sperm kullanýmý artýþýyla yükselebilir.  ABD Ulusal Havacýlýk ve Uzay Dairesi (NASA) yetkilileri, Mars'ýn Kuzey Kutbu'nda donmuþ su bulduklarýný söylediler. Mars'taki suya Phoenix uzay aracýnýn robot eliyle ilk kez dokunuldu ve tahlil edildi.  Birçok arkeolog geçmiþ dönemlere ait harikalarý bulmak için dünya etrafýnda seyahat ederken,

АТМ ЕООД

РЕСТОРАНТ-КАФЕТЕРИЯ “СОФИЯ” Най-вкусните гозби, специално подбрани за Вас от българската и турска кухня

m

София, ул. Вашингтон 16, Раб. време: всеки ден - 7.30-23.00 ч. Телефон за резервации: 0899 137 206

Avustralyalý araþtýrma grubu Afganistan'daki hisarý bulmak için Google Earth'ü kullandý.  Eylül ayýnda ilk ýþýnýn yayýlmasýyla Büyük Hadron Çarpýþtýrýcýsý'nýn dünyanýn sonunu getireceði korkularý sona erdi. Çarpýþtýrýcýnýn elektrik baðlantýlarýndan kaynaklanan arýza nedeniyle deney durduruldu. Yeni deneyin 2009 yýlý ortalarýnda yapýlabileceði umuluyor.  Çok fazla güneþ ýþýðýnýn cilt kanserine yol açtýðý biliniyordu, fakat eksikliði de erkeklerde kýsýrlýða yol açýyor. Avustralyalý araþtýrmacýlar, D vitamini eksikliðini önlemek için sabah 10–15 dk güneþlenmenin faydalý olacaðýný belirtiyorlar.  Kaliforniyalý araþtýrmacýlar, saniyede 3 satimetre hýzla soyulan se-

lobantýn röntgen ýþýný olarak bilinen X–ray (X–ýþýný) üretebildiðini ortaya çýkardý. Bilim insanlarý, X ýþýnlarýný ortaya çýkaran etkenin ne olduðunun anlaþýlmasý durumunda, günümüzde röntgen çekimi için kullanýlan ve týp görevlilerini büyük tehlike altýna sokan nükleer teknolojiler ile gerçekleþtirilen iþlemlerin daha tehlikesiz þekilde yapýlmasý amacýyla tekniðin geliþtirilebileceðini açýkladýlar.  Bazýlarý denizlerde baþka canlý kalmadýðýný tartýþýrken, Kasým ayýndaki Deniz Canlýlarý Sayýmý'nýn son verilerine göre, düþündüðümüzden çok daha fazla türün olduðu belirtiliyor. Listede dev istiridyeler, Antarktika ahtapotlarý ve behemot bakterisi bulunuyor.

Zaman Bulgaristan 29 Aralik 2008  

Zaman Bulgaristan 29 Aralik 2008

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you