Αριθ. Φύλλου 461 Σ/Κ 14-15/11/2026
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ:
Θοδωρής Ζούμπος
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ :
Κυριάκος Τόμπρας
Η ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΧΡΕΩΜΕΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΕΔΩ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ ΟΛΑ ΟΣΑ ΔΕΝ ΣΟΥ ΛΕΝΕ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΣΕ ΧΡΕΩΣΑΝΕ
ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΡΒΑΣΗ
ΤΗΛ. 210 5200452-62
Email : ypervasi.gr@gmail.com
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
του Άγη Βερούτη
αρθρογράφου στο capital.gr:
Τ
όσο υπολογίσαμε ότι κοστίζει να μεγαλώσει ένα παιδί στην Ελλάδα μέχρι τα 23 του χρόνια
στο άρθρο μας «Δημογραφικό: Πόσο κοστίζει να μεγαλώσεις ένα παιδί, σήμερα». Πήραμε ως αφετηρία τις διατροφές που επιδικάζουν τα δικαστήρια σε περιπτώσεις διαζυγίων, περίπου 350-400 ευρώ μηνιαίως για τον γονέα που δεν έχει την επιμέλεια. Υπολογίσαμε 350 ευρώ από κάθε γονέα, δηλαδή 700 ευρώ τον μήνα, για 23 χρόνια. 700 × 12 × 23 = 193.200 ευρώ. Προσθέσαμε το κόστος της δημόσιας εκπαίδευσης: δύο χρόνια προσχολικής αγωγής, δώδεκα χρόνια σχολείου και τέσσερα πανεπιστημίου. Δεκαοκτώ χρόνια με 250 ευρώ μηνιαίως. 250 × 12 × 18 = 54.000 ευρώ. Σύνολο 247.200 ευρώ. Από αυτά, τα 193.200 ευρώ τα
Σελίδα 2
πληρώνουν οι γονείς, που με τους φόρους τους συμμετέχουν και στη χρηματοδότηση των υπόλοιπων
54.000. Χωρίς να έχουμε υπολογίσει ούτε μία ώρα από τον προσωπικό τους χρόνο. Και τι παίρνει πίσω η κοινωνία; Ένας εργαζόμενος που καταβάλλει μαζί με τον εργοδότη του 5.000 ευρώ ασφαλιστικές εισφορές τον χρόνο, σε σαράντα χρόνια εργασίας καταβάλλει 200.000 ευρώ. Προσθέστε τον φόρο εισοδήματος, τον ΦΠΑ, τους ειδικούς φόρους και τις υπόλοιπες επιβαρύνσεις μιας ολόκληρης ζωής. Πέρα από τους φόρους και τις εισφορές, υπάρχει η παραγωγική του εργασία, τα αγαθά και οι υπηρεσίες που προσφέρει στην οικονομία. Η στρατιωτική του θητεία, όπου υπάρχει σχετική υποχρέωση, η εθελοντική και κοινωφελής προσφορά του. Η φροντίδα των παιδιών του, των ηλικιωμένων γονιών του και όσων χρειάζονται βοήθεια. Εργασία που συχνά δεν αμείβεται, αλλά έχει πραγματική οικονομική αξία.
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 3
που δεν γεννήθηκαν» τις συνέπειες στις δημόσιες υποδομές. Τον Αύγουστο του 2026 ο ΟΟΣΑ δημοσίευσε τη μελέτη για την οικονομική ανεξαρτησία των νέων στην Ελλάδα. Ο δείκτης γονιμότητας το 2024 ήταν περίπου 1,2 παιδί ανά γυναίκα, έναντι 2,1 που χρειάζονται για την αναπλήρωση των γενεών. Περίπου τρεις στους τέσσερις νέους 20-29 ετών ζούσαν με τους γονείς τους. Η απασχόληση των μητέρων ήταν 61,2%, έναντι 73,1% στον ΟΟΣΑ, ενώ η μέση ηλικία μητρότητας είχε φτάσει τα 32,1 χρόνια το 2021, από 29,6 το 2000. Η έκθεση αναγνωρίζει την πρόοδο στην οικογενειακή στήριξη και στην παιδική φροντίδα, αλλά καταγράφει σοβαρά εμπόδια στην οικονομική ανεξαρτησία, στη στέγαση και στον συνδυασμό εργασίας και οικογένειας. Η διεθνής εμπειρία δεν δείχνει επίσης ότι τα εφάπαξ επιδόματα γέννησης αρκούν για διατηρήσιμη αύξηση των γεννήσεων.
Τ
ο ασφαλιστικό χρειάζεται επίσης τις επόμενες γενιές εργαζομένων. Οι σημερινές εισφορές χρηματοδοτούν σημερινές υποχρεώσεις, ενώ οι αυριανές συντάξεις θα χρειάζονται τις εισφορές εκείνων που θα εργάζονται τότε.
Μόνο που αυτοί οι εργαζόμενοι δεν εμφανίζονται έτοιμοι στην αγορά εργασίας. Κάποιος τους γέννησε, τους μεγάλωσε, τους σπούδασε και ανέλαβε το μεγαλύτερο μέρος του λογαριασμού. Το κόστος ανατροφής το πληρώνουν κυρίως οι γονείς. Από την εργασία, τους φόρους, τις εισφορές και την κοινωνική προσφορά των παιδιών τους θα ωφελούμαστε όλη η κοινωνία στο μέλλον. Το ζευγάρι όμως αποφασίζει αν μπορεί να αντέξει οικονομικά ένα πρώτο, δεύτερο ή τρίτο παιδί με βάση τα δικά του χρήματα και τον δικό του χρόνο. Δεν εισπράττει τα οφέλη που θα απολαμβάνει η υπόλοιπη κοινωνία όταν το παιδί μεγαλώσει.
Α
ν το οικονομικό βάρος εμποδίζει ανθρώπους που θέλουν παιδιά να τα αποκτήσουν, η κοινωνία χάνει και τις γεννήσεις και τη μελλοντική συνεισφορά τους.
Το 2010 γεννήθηκαν στην Ελλάδα 114.766 παιδιά. Το 2025 μόλις 65.618, σχεδόν 43% λιγότερα. Την ίδια χρονιά πέθαναν 121.841 άνθρωποι. Για κάθε 100 παιδιά που γεννήθηκαν, πέθαναν περίπου 186 άνθρωποι. Με το δημογραφικό έχουμε ασχοληθεί επανειλημμένα από αυτή τη στήλη. Στο «Πώς λύνεται Δημογραφικό και Συνταξιοδοτικό, μονοκοντυλιά» εξετάσαμε τη συνταξιοδοτική αναγνώριση της ανατροφής στην «Ταυτόχρονη λύση Δημογραφικού και Στεγαστικού» τη στέγη στο «me-first: Το Δημογραφικό είναι πολιτισμικό ζήτημα» τις προτεραιότητες και στο «Υπογεννητικότητα: endgame» την οικονομική αδυναμία. Στα «Πανεπιστήμια για παιδιά που δεν γεννήθηκαν» και «Σχολεία για παιδιά
Ο
28χρονος που κερδίζει 1.100 ευρώ και χρειάζεται 650 για να νοικιάσει ένα μικρό διαμέρισμα δεν βρίσκεται ακόμη μπροστά στο δίλημμα του τρίτου παιδιού. Προσπαθεί να φύγει από το πατρικό του.
Δεν είναι μια προσωπική δυσκολία, όταν περίπου τρεις στους τέσσερις νέους αυτής της ηλικιακής ομάδας ζουν ακόμη με τους γονείς τους. Η στέγη είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς μοιράζεται το οικονομικό βάρος. Εκείνος που έχει ήδη ακίνητη περιουσία βρίσκεται σε τελείως διαφορετική οικονομική θέση από τον νέο που προσπαθεί να αποκτήσει το πρώτο του σπίτι. Και όταν
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
επιδοτείς την αγορά κατοικίας χωρίς να αυξάνεις αντίστοιχα την προσφορά, μέρος της ενίσχυσης μπορεί να περάσει στις τιμές, ωφελώντας τελικά τους πωλητές αντί για τους νέους αγοραστές. Γι’ αυτό είχαμε συνδέσει το δημογραφικό με την αποκέντρωση και την αύξηση της προσφοράς προσιτής κατοικίας. Από το εισόδημα του νέου εργαζομένου πρέπει να πληρωθούν φόροι και εισφορές, ενοίκιο, μετακινήσεις και οι καθημερινές ανάγκες. Με όσα απομένουν καλείται να δημιουργήσει οικογένεια και να μεγαλώσει παιδιά. Το πρόβλημα δεν είναι ότι πληρώνουμε συντάξεις. Είναι ότι απαιτούμε από τους νέους να χρηματοδοτούν τις σημερινές υποχρεώσεις, χωρίς να φροντίζουμε να τους απομένουν αρκετά για να δημιουργήσουν τις αυριανές οικογένειες. Για το ζευγάρι που έχει ήδη ένα παιδί, προστίθεται και το κόστος της φροντίδας. Ποιος θα το κρατήσει όταν εργάζονται και οι δύο; Τι θα γίνει όταν αρρωστήσει; Πόσο εισόδημα και πόση επαγγελματική εξέλιξη χάνονται αν ένας γονέας αναγκαστεί να σταματήσει να εργάζεται; Αυτές οι απώλειες δεν περιλαμβάνονται στα 193.200 ευρώ του αρχικού μας υπολογισμού. Η κυβέρνηση έχει πάρει σημαντικά μέτρα και τα είχαμε αναγνωρίσει ήδη στο «Μια πολύ καλή αρχή για το Δημογραφικό» μετά τη ΔΕΘ του 2025. Το επίδομα γέννησης είναι 2.400 ευρώ για το πρώτο παιδί, 2.700 για το δεύτερο, 3.000 για το τρίτο και 3.500 από το τέταρτο και μετά. Μια οικογένεια με τρεις γεννήσεις εισπράττει συνολικά 8.100 ευρώ. Αλλά πρέπει να αναθρέψει μετά και τα 3 παιδιά αυτά. Το επίδομα παιδιού Α21, στην κατηγορία των χαμηλότερων εισοδημάτων, δίνει 70 ευρώ μηνιαίως για το πρώτο και το δεύτερο παιδί και 140 για το τρίτο. Για ένα παιδί είναι 840 ευρώ ετησίως, ή 15.120 ευρώ σε δεκαοκτώ χρόνια. Μόνο από το επίδομα γέννησης και το μέγιστο Α21, μια οικογένεια που πληροί σταθερά τα σχετικά εισοδηματικά κριτήρια μπορεί να εισπράξει 17.520 ευρώ σε δεκαοκτώ χρόνια. Σημαντικά χρήματα, αλλά μόλις το 9% των 193.200 ευρώ του οικογενειακού κόστους για ένα παιδί που υπολογίζουν οι δικαστές. Υπάρχουν επιπλέον οι φορολογικές ελαφρύνσεις. Για δύο εργαζόμενους γονείς με φορολογητέο μισθωτό εισόδημα 20.000 ευρώ ο καθένας, η συνολική ετήσια ελάφρυνση έναντι του 2025 υπολογίζεται περίπου στα 800 ευρώ με ένα παιδί, 1.200 με δύο, 2.600 με τρία και 3.360 με τέσσερα. Αξιόλογη ενίσχυση, αλλά ο άνεργος γονέας δεν έχει φόρο μισθωτών υπηρεσιών για να του τον μειώσεις και οι χαμηλόμισθοι δεν απολαμβάνουν αναγκαστικά τις ίδιες ελαφρύνσεις. Οι νέοι μέχρι 25 ετών απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος στα πρώτα 20.000 ευρώ, ενώ υπάρχει ευνοϊκότερη φορολογία για τις ηλικίες 26-30. Στη στέγαση προβλέπεται επιστροφή ενός
Σελίδα 4
ενοικίου ετησίως και εισοδηματικά στοχευμένο επίδομα στέγασης έως 140 ευρώ μηνιαίως για δύο γονείς με ένα παιδί. Η εννεάμηνη ειδική προστασία μητρότητας αντιστοιχεί, με κατώτατο μισθό 920 ευρώ, σε 8.280 ευρώ βασικών μηνιαίων καταβολών. Υπάρχουν ακόμη οι επιδοτούμενοι βρεφονηπιακοί σταθμοί και τα προγράμματα «Σπίτι μου», που μειώνουν το κόστος φροντίδας και δανεισμού για τους δικαιούχους. Τα μέτρα είναι σημαντικά και καλώς έχουν ληφθεί. Αλλά άλλο να βοηθάς μια οικογένεια να μεγαλώσει τα παιδιά που ήδη έχει και άλλο να δημιουργείς τις συνθήκες ώστε ένα νέο ζευγάρι να τολμήσει να αποκτήσει το πρώτο. Υπάρχει ασφαλώς και το πολιτισμικό ζήτημα. Κάποιοι δεν θέλουν παιδιά. Άλλοι θέλουν, αλλά αναβάλλουν την απόφαση ώσπου να αποκτήσουν σπίτι, εργασία και οικονομική ασφάλεια. Μόνο που η αναβολή μπορεί να γίνει οριστική. Αν δεν ξεχωρίσουμε αυτές τις περιπτώσεις, δεν θα ξέρουμε ποιες παρεμβάσεις μπορούν πραγματικά να αυξήσουν τις γεννήσεις. Και υπάρχει η αριθμητική των γενεών. Τα παιδιά που δεν γεννήθηκαν πριν από είκοσι ή τριάντα χρόνια δεν είναι σήμερα νέοι γονείς. Ακόμη κι αν αυξηθούν τα παιδιά ανά γυναίκα, οι συνολικές γεννήσεις μπορεί να παραμείνουν χαμηλές επειδή οι νεότερες γενιές είναι ήδη μικρότερες. Δεν μπορούμε να κρίνουμε τις φορολογικές αλλαγές του 2026 από τις γεννήσεις του 2025. Θα συνεχίσουμε να εξετάζουμε τι αποδίδει και τι όχι, ακόμη και να ξανακοιτάμε τις δικές μας προηγούμενες προτάσεις. Μόνο που υπάρχει κι άλλος ένας λογαριασμός. Μια κοινωνία που θέλει να διατηρήσει όλες τις σημερινές της ανέσεις και υποχρεώσεις, αλλά αφήνει στους νέους όλο και λιγότερα περιθώρια να δημιουργήσουν οικογένεια, δεν μεταφέρει απλώς το κόστος σε άλλους. Περιορίζει και τον αριθμό εκείνων που θα μπορούν αύριο να το πληρώσουν. Οι λιγότερες γεννήσεις σημαίνουν μικρότερες επόμενες γενιές εργαζομένων και ασφαλισμένων. Οι ίδιες κοινωνικές υποχρεώσεις θα πρέπει να χρηματοδοτούνται από λιγότερους ανθρώπους. Κι όσο μεγαλύτερο γίνεται το βάρος στον καθένα, τόσο δυσκολότερο μπορεί να γίνεται να δημιουργήσει τη δική του οικογένεια.
Δ
εν μπορείς να φορτώνεις επ’ αόριστον τον λογαριασμό στις επόμενες γενιές, όταν με τις επιλογές σου εμποδίζεις τις επόμενες γενιές να γεννηθούν.
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 5
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 6
του Παναγιώτη Αποστόλου Πολιτικού αναλυτή, αρθρογράφου
Υ
πάρχουν εβδομάδες που η επικαιρότητα μοιάζει με σπασμένο καθρέφτη: Κάθε θραύσμα δείχνει διαφορετικό πρόσωπο, αλλά η εικόνα που αντανακλούν είναι η ίδια. Ένας πρώην Πρωθυπουργός ψάχνει στο Παρίσι τη χαμένη του αξιοπιστία και εισπράττει μια ηχηρή άρνηση. Ένας άλλος πρώην Πρωθυπουργός καταθέτει έξι προτάσεις για φθηνότερο ρεύμα (σ.σ. θα τον ακούσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης;), την ώρα που η ακρίβεια πνίγει τα νοικοκυριά. Και η σημερινή κυβέρνηση μάς εξηγεί ότι μια γαλλική διακοίνωση προς την
Άγκυρα για το καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου δεν είναι τίποτε περισσότερο από «ενημέρωση». Τσίπρας και Μητσοτάκης: Δυο πρόσωπα και ένα κοινό ερώτημα. Ποιος λογοδοτεί για τις επιλογές τους, που στοίχισαν στην χώρα μας την αξιοπιστία, την ενεργειακή της αυτονομία και, τελικά, την κυριαρχία της; Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά.
Ο Αλέξης Τσίπρας πήγε στο Παρίσι με αφορμή τη γενική απεργία της 5ης Νοεμβρίου, που είχαν κηρύξει τα συνδικάτα της Γαλλίας, για να εμφανιστεί ως οικουμενικός εκπρόσωπος των δυνάμεων της Αριστεράς και να επανασυνδεθεί με την ευρωπαϊκή οικογένειά της. Προσπάθησε να χτίσει γέφυρες και με τον Ζαν-
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | Λικ Μελανσόν. Η απάντηση που του δόθηκε ήταν απολύτως αρνητική και διόλου διπλωματική. Τελικά μάλλον ήταν κακή ιδέα να εμφανίζεται σε όλα τα βίντεο στο Παρίσι μόνος του, σαν να μην τον κάνει κανείς παρέα… Ο βασικός εκπρόσωπος της γαλλικής Αριστεράς, που βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό πίσω από τις πολύ μεγάλες και επεισοδιακές κινητοποιήσεις των τελευταίων μηνών, έχει χαρακτηρίσει τον Τσίπρα «μία από τις πιο ελεεινές φιγούρες της ευρωπαϊκής πολιτικής ζωής». Τον έχει κατηγορήσει ότι παραβίασε τη λαϊκή εντολή του 2015 με το δημοψήφισμα, ότι χρέωσε την χώρα του με τη μνημονιακή πολιτική του, ότι ενίσχυσε το γερμανικό και νεοφιλελεύθερο μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι διέλυσε την ευρωπαϊκή Αριστερά με τη στάση του απέναντι τους θεσμούς. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την πολιτική εκτίμηση που διατυπώνω εδώ και χρόνια: Ότι
Σελίδα 7
σαν να είναι κληρονόμος τους. Το ουσιαστικό πολιτικό ερώτημα, όμως, είναι εάν η ΕΛ.Α.Σ. αποτελεί νέα πρόταση διακυβέρνησης ή ανασυσκευασία του παλαιού ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς ουσιαστική αυτοκριτική. Η απάντηση είναι, δυστυχώς, το δεύτερο.
H
Αριστερά επί Τσίπρα έχασε το ηθικό της πλεονέκτημα, τη στιγμή που οι προεκλογικές δεσμεύσεις συγκρούστηκαν με τις κυβερνητικές επιλογές.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο γιατί ο Μελανσόν αρνήθηκε τη συνάντηση, αλλά εάν ο ίδιος ο Τσίπρας έχει δώσει πειστικές απαντήσεις για την πολιτική του διαδρομή.
Και υπάρχει κάτι που κανένα ταξίδι δεν μπορεί να σβήσει. Η Συμφωνία των Πρεσπών παραμένει ένα από τα πλέον κατάπτυστα σημεία της διακυβέρνησης Τσίπρα. Στην έκθεση προόδου του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει περιπτώσεις κατά τις οποίες κυβερνητικοί αξιωματούχοι των Σκοπίων δεν χρησιμοποιούν τη συνταγματική ονομασία της χώρας. Παράλληλα, δημοσιεύματα αναδεικνύουν αναφορές σε σχολικά εγχειρίδια που εγείρουν ζητήματα ιστορικού αναθεωρητισμού και αλυτρωτισμού.
Η
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μας ερέθισε με τις πρόσφατες δηλώσεις της περί «Μακεδονικής» γλώσσας, ταυτότητας και πολιτισμού των Σκοπίων, ενώ η ελληνική κυβέρνηση σιώπησε. Οι συναντήσεις του στο Παρίσι με εκπροσώπους των Γάλλων Κομμουνιστών, Σοσιαλιστών και Πρασίνων μπορούν να θεωρηθούν ως μέρος της προσπάθειας επανατοποθέτησής του στο πολιτικό σκηνικό. Η επικοινωνιακή προβολή, ωστόσο, δεν αρκεί από μόνη της για να συγκροτήσει ένα νέο πολιτικό αφήγημα. Εντύπωση μου έκανε και το άρθρο του Γιάννη Σγουρού τη Δευτέρα, όπου ο Τσίπρας περιγράφεται ως «ντυμένος επαναστάτης». Μοιάζει περισσότερο με πλασιέ οραμάτων που θεωρεί τον εαυτό του εκλεκτό της Ιστορίας, με την οποία έκλεισε ραντεβού στο Θησείο όταν παρουσίασε το νέο κόμμα του, χωρίς να τη ρωτήσει. Εμφανίστηκε ως νέος Ανδρέας Παπανδρέου και βγάζει σε δημοπρασία τα κειμήλια της Αριστεράς και τους δημοκρατικούς αγώνες,
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | Και ποιος άνοιξε την κερκόπορτα για όλα αυτά και για όσα θα ακολουθήσουν; Ο Αλέξης Τσίπρας βεβαίως- βεβαίως... Αλλά και η σιωπή της σημερινής κυβέρνησης, όμως, δεν είναι αθώα. «Ο Αλέξης Τσίπρας μπορεί να επιχειρεί να επιστρέψει στην κεντρική πολιτική σκηνή, αλλά δεν μπορεί να διαγράψει το δημοψήφισμα του ΟΧΙ του ελληνικού λαού, που έγινε δουλικό ΝΑΙ στους θεσμούς, ούτε την ενδοτική Συμφωνία των Πρεσπών. Ούτε βέβαια μπορεί η σημερινή κυβέρνηση να αποποιείται τις δικές της ευθύνες για την πιστή εφαρμογή της. Η Ιστορία δεν ξαναγράφεται με επικοινωνιακές καμπάνιες και φωτογραφίες από το Παρίσι».
Σελίδα 8
Σαμαράς ασκεί επίσης κριτική στη λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Το αποτέλεσμα, κατά τον ίδιο, είναι να επιβαρύνονται νοικοκυριά, αγρότες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Βεβαίως, οι διεθνείς τιμές και οι ευρωπαϊκοί κανόνες επηρεάζουν το κόστος. Αυτό όμως δεν απαλλάσσει την κυβέρνηση από την υποχρέωση να εξηγήσει τις δικές της επιλογές και την αποτελεσματικότητά τους.
Αυτή τη φορά ο Αντώνης Σαμαράς δεν περιορίζεται σε καταγγελίες, αλλά καταθέτει έξι συγκεκριμένες προτάσεις: 1. Αξιοποίηση της λιγνιτικής μονάδας Πτολεμαΐδα 5, που εγκαινιάστηκε το 2014. 2. Ολοκλήρωση των υδροηλεκτρικών έργων Μεσοχώρας και Συκιάς. Τρία μεγάλα ενεργειακά έργα, πληρωμένα από τον ελληνικό λαό, παραμένουν ανολοκλήρωτα, ενώ εμείς καίμε εισαγόμενο αέριο! 3. Παραγωγή ενέργειας από απορρίμματα, με έσοδα απευθείας για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, όπως κάνουν πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών η Αυστρία. Εμείς τα θάβουμε και πληρώνουμε. Αντί να αποτελούν παθητικό, μπορούν να γίνουν ενεργητικό, με σύγχρονες μονάδες και συμπράξεις με ιδιώτες. 4. Επενδύσεις σε μπαταρίες αποθήκευσης και φωτοβολταϊκά για νοικοκυριά και παραγωγούς. 5. Περισσότερες μακροχρόνιες συμβάσεις ηλεκτρικής ενέργειας. 6. Επιδότηση της θέρμανσης με φυσικό αέριο, ενώ τώρα τα επιδόματα δίνονται μόνο για το πετρέλαιο.
Ο Αντώνης Σαμαράς εξαπέλυσε νέα σφοδρή επίθεση κατά της ενεργειακής πολιτικής του Κυριάκου Μητσοτάκη, την ώρα που η ακρίβεια, και ιδιαίτερα το πανάκριβο ρεύμα, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των ελληνικών νοικοκυριών. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι ευνόησε τους λίγους εις βάρος των πολλών, ότι εγκατέλειψε τις εγχώριες ενεργειακές πηγές και ότι αύξησε την εξάρτηση από το εισαγόμενο φυσικό αέριο.
Ο πρώην Πρωθυπουργός καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση προχώρησε σε ενεργειακές επιλογές χωρίς επαρκή στρατηγικό σχεδιασμό, υποβαθμίζοντας τον εγχώριο λιγνίτη και σχεδιάζοντας να τον αντικαταστήσει με μονάδα εισαγόμενου φυσικού αερίου. Γιατί; Η Γερμανία εξακολουθεί να χρησιμοποιεί λιγνιτικές μονάδες. Εμείς γιατί να μην αξιοποιήσουμε τη δική μας εγχώρια παραγωγή; Οι υποδομές αποθήκευσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας καθυστερούν και η εξάρτηση από το εισαγόμενο αέριο παραμένει μεγάλη. Οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν 4 φορές το τελευταίο χρονικό διάστημα και του ρεύματος 3 φορές, καθιστώντας τελικά ακριβότερο το αέριο που οι κυβερνώντες προωθούσαν με σθένος. Ο
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 9
οικονομικής ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και εθνικής ανεξαρτησίας».
Και φτάνουμε εκεί όπου η κυριαρχία παύει να είναι θεωρητική συζήτηση. Η εφημερίδα «Δημοκρατία» μιλά πλέον για «Πρέσπες του Αιγαίου» με γαλλική σφραγίδα. Η Γαλλία προχώρησε σε επίσημη ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα για τις έρευνες του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου (GSI), η Τουρκία την παρουσιάζει ως αίτημα άδειας και ο τουρκικός Τύπος πανηγυρίζει: «Αναγκάστηκε η Ελλάδα να ζητήσει άδεια για το καλώδιο GSI». Τι θα γινόταν άραγε αν είχαμε κάνει ως χώρα τις απαραίτητες ενέργειες για την εξόρυξη των υδριτών μεθανίου στο Καστελόριζο, όπως έχει καταθέσει πολλάκις ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών Ζεληλίδης;
Γ
ιατί το 2019 ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι δεν θέλουμε την αξιοποίηση των υδρογονανθράκων, δηλαδή του φυσικού αερίου και του πετρελαίου και ότι θα πάμε στην πράσινη ενέργεια;
Πού θα ήμασταν σήμερα αν το 2019 τα ΕΛΠΕ είχαν κάνει τη γεώτρηση του Πατραϊκού, όπου είχαν πιστοποιημένα 200 εκατομμύρια βαρέλια πετρέλαιο; Και με την Κέρκυρα τι θα γίνει; Τι θα αποφασίσει το ΣτΕ για τη γεώτρηση; Έχει κατατεθεί η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων;
Η αντιπαράθεση Σαμαρά - Μητσοτάκη αποκτά πλέον χαρακτηριστικά ευρύτερης ιδεολογικής σύγκρουσης. Ο Αντώνης Σαμαράς κατηγορεί ευθέως την κυβέρνηση για νεοφιλελεύθερη πολιτική, αντιπαραθέτοντας την ανάγκη μιας ενεργειακής στρατηγικής με κοινωνικά χαρακτηριστικά. Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα εάν η ενέργεια πρέπει να αντιμετωπίζεται πρωτίστως ως εμπορεύσιμο προϊόν ή και ως στρατηγικό αγαθό, απαραίτητο για την παραγωγή, την κοινωνική συνοχή και την εθνική ασφάλεια. Η παρέμβασή του πρώην Πρωθυπουργού, πάντως, μεταφέρει τη σύγκρουση από τα πρόσωπα στην ουσία της κυβερνητικής πολιτικής. «Η ενεργειακή πολιτική δεν κρίνεται από τις κυβερνητικές εξαγγελίες, αλλά από τον λογαριασμό που φτάνει στο σπίτι του Έλληνα πολίτη. Και όταν ο αγρότης δυσκολεύεται να καλλιεργήσει, ο κτηνοτρόφος να παράγει και η μικρομεσαία επιχείρηση να επιβιώσει, η κυβέρνηση οφείλει να δώσει απαντήσεις. Ο Αντώνης Σαμαράς κατέθεσε έξι προτάσεις. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη πρέπει να εξηγήσει ποιες αποδέχεται, ποιες απορρίπτει και γιατί. Γιατί η φθηνή ενέργεια δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της «Δημοκρατίας», η διακοίνωση έγινε έπειτα από Γαλλοτουρκικές επαφές για τις έρευνες του σκάφους «Abeille Marengo». Η Τουρκία επιχειρεί να την παρουσιάσει ως αναγνώριση της δικής της αρμοδιότητας στις επίμαχες θαλάσσιες περιοχές. Εδώ βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος: Μια διπλωματική διαδικασία να αξιοποιηθεί πολιτικά ως προηγούμενο για μελλοντικές τουρκικές απαιτήσεις. Κατά την εκτίμησή μου, η ελληνική κυβέρνηση φέρει την ευθύνη για το γεγονός ότι το Τουρκολιβυκό μνημόνιο αντιμετωπίζεται πλέον έτσι από το Παρίσι, και ας προσποιείται ότι αυτό δεν παράγει έννομα αποτελέσματα και τετελεσμένα. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε, όλα δείχνουν ότι υπάρχει διπλωματικό παρασκήνιο και μυστική διπλωματία μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου. Έχουμε
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | μια de facto αναγνώριση των τουρκικών διεκδικήσεων από το Παρίσι στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω της ρηματικής διακοίνωσης του γαλλικού ΥΠΕΞ. Πρόκειται για μια ήττα μεγαλύτερη ακόμα και από εκείνη των Ιμίων, που ήταν αποκλειστική ευθύνη της κυβέρνησης Σημίτη το 1996. Αυτό που κάποιοι φωνάζαμε επί χρόνια για νέες Πρέσπες στο Αιγαίο γίνεται σήμερα πραγματικότητα με γαλλική σφραγίδα και την υπογραφή της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί κρίθηκε αναγκαία αυτή η επίσημη επικοινωνία και ποιος εγγυάται ότι δεν θα επαναληφθεί.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση αντιμετώπισε μια δυσμενή εξέλιξη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Στις 29 Οκτωβρίου ο Πρωθυπουργός παρουσίασε χάρτες για τις Τουρκολιβυκές διεκδικήσεις, επισημαίνοντας τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Στο ψήφισμα της 30ής Οκτωβρίου για την αποστολή του ΟΗΕ στη Λιβύη, ωστόσο, δεν διατηρήθηκε η αναφορά στο Δίκαιο της Θάλασσας που επιδίωκε η Αθήνα, λόγω αντιρρήσεων άλλων μελών. Η Ελλάδα τελικά απείχε από την ψηφοφορία, μαζί με τη Ρωσία. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ΟΗΕ αναγνώρισε το Τουρκολιβυκό μνημόνιο. Αναδεικνύει όμως τη δυσκολία της ελληνικής διπλωματίας να εξασφαλίσει την αναγκαία διεθνή υποστήριξη, και αυτό απαιτεί πολιτικές εξηγήσεις, ιδιαίτερα όταν η Άγκυρα ενισχύει την παρουσία της στη Λιβύη.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε στις 9 Νοεμβρίου ότι η γαλλική διακοίνωση δεν αποτελούσε αίτημα άδειας, αλλά ενημέρωση για λόγους ασφάλειας της ναυσιπλοΐας. Διαβεβαίωσε ότι άδειες ζητήθηκαν μόνο από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές υπηρεσίες και ότι δεν αναγνωρίζονται τουρκικά δικαιώματα. Χαρακτήρισε το καλώδιο Κρήτης–Κύπρου έργο «στρατηγικής σημασίας» και συνόψισε: «Είναι άλλο πράγμα η άδεια και άλλο η ενημέρωση». Αυτή είναι η επίσημη κυβερνητική θέση, αλλά δεν απαντά σε όλα τα ερωτήματα. Γιατί η Τουρκία εκδίδει αντι-NAVTEX και επιχειρεί να εμφανιστεί ως αρμόδια αρχή; Ποια ήταν η ακριβής διατύπωση της γαλλικής διακοίνωσης και ποια η ενημέρωση της Αθήνας; Η κυβέρνηση πρέπει να
Σελίδα 10
παρουσιάσει τα πραγματικά δεδομένα και να εξασφαλίσει ότι οι έρευνες θα πραγματοποιηθούν χωρίς τουρκική αδειοδότηση. Η προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων απαιτεί διπλωματική σαφήνεια, όχι μόνο καθησυχαστικές δηλώσεις. Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η πολιτική των χαμηλών τόνων να οδηγήσει σε νέα τετελεσμένα εις βάρος των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. «Η Ελλάδα δεν μπορεί να παρακολουθεί αμέτοχη τη διαμόρφωση νέων διπλωματικών πρακτικών στην Ανατολική Μεσόγειο. Όταν η Τουρκία επιχειρεί να εμφανίσει μια γαλλική ενημέρωση ως άδεια, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αντιδρά με σαφήνεια και αποφασιστικότητα.
Δ
εν αρκεί να μας διαβεβαιώνει ο κύριος Μαρινάκης ότι όλα γίνονται σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Χρειάζονται πράξεις, αποτελέσματα και διαφάνεια.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα ποντίσει το καλώδιο, αλλά ποιος θα καθορίζει αύριο τους όρους άσκησης των δικαιωμάτων μας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Και σε αυτό το ερώτημα η κυβέρνηση Μητσοτάκη οφείλει να απαντήσει». Από τις Πρέσπες του Βορρά ως τις «Πρέσπες του Αιγαίου», από το χαμένο ηθικό πλεονέκτημα της Αριστεράς ως τον λογαριασμό του ρεύματος, το νήμα είναι ένα: Η πολιτική λογοδοσία. Όποιος υπέγραψε, όποιος σιώπησε και όποιος καθησύχασε οφείλει να απαντήσει στον ελληνικό λαό. Η Ιστορία κρατά λογαριασμό και δεν δέχεται επικοινωνιακές εξηγήσεις. Οψόμεθα!
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 11
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 12
του Γεώργιου Α. Βάμβουκα
Καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών στο slpress.gr:
Τ
ο 2009 αποδείχτηκε το κρισιμότερο έτος της μεταπολιτευτικής περιόδου 1974-2009. Υπήρξε έτος ορόσημο που έκπεμπε σήματα SOS περί επερχόμενης χρεοκοπίας της Ελλάδας.
Παρότι κατά τη διάρκεια του 2009, η εξέλιξη του συνόλου των δημοσιονομικών δεικτών ήταν απογοητευτική, κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση «βαρκούλες αρμένιζαν». Στην
ελληνική ιστοριογραφία έχει καταγραφεί η ατυχής φράση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Γεωργίου Αλογοσκούφη, όταν τον Ιανουάριο του 2008 ισχυρίστηκε πως «η ελληνική οικονομία είναι θωρακισμένη» και άρα θα ήταν άτρωτη από το τσουνάμι της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Επίσης, η φράση διά στόματος του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Γεωργίου Α. Παπανδρέου ότι «λεφτά υπάρχουν» πέρασε στα «ρητά» της ελληνικής ιστοριογραφίας. Πριν τις εθνικές εκλογές της 4ης Οκτωβρίου του 2009, ο Γ.Α. Παπανδρέου για ψηφοκαπηλία διατυμπάνιζε στους
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 13
από τη μια μεριά, στην προαγωγή της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και την ώθησή της σε σταθερή αναπτυξιακή τροχιά, και από την άλλη, στην βιωσιμότητα των Δημοσίων Οικονομικών και βασικά του δημοσίου χρέους. Δυστυχώς, αυτοί οι δύο ζωτικής σημασίας στόχοι όχι μόνο δεν επιτεύχθηκαν, αλλά οι αψυχολόγητες και εξοντωτικές μνημονιακές κοινωνικοοικονομικές πολιτικές βύθισαν την ελληνική οικονομία σε παρατεταμένη ύφεση.
Τ
ψηφοφόρους ότι «λεφτά υπάρχουν» και συνεπώς η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με ευκολία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει το οποιοδήποτε μελλοντικό δημοσιονομικό πρόβλημα, όπως με πόρους του κρατικού προϋπολογισμού τη χρηματοδότηση των υψηλών τοκοχρεολυτικών δαπανών για την εξυπηρέτηση του πελώριου δημοσίου χρέους της. Αμέσως μετά τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009 σχηματίστηκε κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον ΓΑΠ (Γεώργιος Α. Παπανδρέου). Ο οπορτουνισμός και ο χαμαιλεοντισμός των κομμάτων της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ που την περίοδο 19742009 κρατούσαν το τιμόνι της κυβερνητικής εξουσίας, περίτρανα διαπιστώνεται από τα θλιβερά γεγονότα που διαδραματίστηκαν μετά τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.
Ε
νώ κατά την προεκλογική περίοδο ο ΓΑΠ υποσχόταν ότι «λεφτά υπάρχουν», ξαφνικά στις 23 Απριλίου 2010 με δραματικό διάγγελμά του από το ακριτικό Καστελόριζο, ανακοίνωνε στον ελληνικό λαό ότι η Ελλάδα χρεοκόπησε και η κυβέρνησή του θα απευθυνθεί στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για τη λήψη μεγάλου δανείου.
Το ψηφοθηρικό σύνθημα «λεφτά υπάρχουν» μεταλλάχτηκε σε Χρεοκοπία. Χρεοκοπία που συνοδεύτηκε από τρία Μνημόνια, οι δανειακές συμβάσεις των οποίων βαρύτατα τραυμάτισαν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα δρακόντεια μέτρα κοινωνικοοικονομικής πολιτικής της περιόδου 20102018 που εφαρμόστηκαν στα πλαίσια των τριών μνημονιακών συμβάσεων, προκάλεσαν τη μεγαλύτερη κρίση της ελληνικής οικονομίας από το 1948 έως σήμερα (2026). Ως έτος αφετηρίας ορίζουμε το 1948, λόγω του ότι από το έτος αυτό η ΕΛΣΤΑΤ (πρώην ΕΣΥΕ) άρχισε να υπολογίζει το ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν) της Ελλάδας. Η εφαρμογή των τριών μνημονίων τον Μάιο του 2010, Φεβρουάριο 2012 και Αύγουστο 2015 αποσκοπούσε,
ην περίοδο 2008-2018, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας μειώθηκε -27,8% ως αποτέλεσμα των αποτυχημένων μνημονιακών πολιτικών, καθότι από 249,6 συρρικνώθηκε στα 180,2 Δις ευρώ.
Οι επαχθείς μνημονιακές κοινωνικοοικονομικές πολιτικές εξόντωσαν την Μεσαία Τάξη της ελληνικής κοινωνίας. Ως Κοινωνική Τάξη (Social Class) ορίζεται «η ομάδα ατόμων τα οποία στην κοινωνία κατέχουν την ίδια κοινωνική και οικονομική θέση». Πολλές είναι οι κοινωνιολογικές και πολιτικές θεωρίες που έχουν διατυπωθεί περί κοινωνικών τάξεων. Από τα μέσα του 18ου αιώνα με την έναρξη της Βιομηχανικής Επανάστασης (Industrial Revolution) στον ευρωπαϊκό χώρο, οι συντελούμενες εξελίξεις στην παραγωγική διαδικασία και ο μετασχηματισμός του οικονομικού συστήματος επέφεραν τη διαμόρφωση νέων κοινωνικοοικονομικών τάξεων. Η ταχύτατη εκβιομηχάνιση της παραγωγικής διαδικασίας, η αυτοματοποίηση στην παραγωγή προϊόντων, οι καινοτομίες στην τεχνολογία και η θεαματική ανάπτυξη του τριτογενή τομέα των υπηρεσιών
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
(τράπεζες, ναυτιλία, αερομεταφορές, παιδεία, υγεία, τουρισμός, λιανικό και χονδρικό εμπόριο, εστίαση, κ.ο.κ.), συνέβαλαν στη δημιουργία νεότευκτων οικονομικών δραστηριοτήτων και κατά προέκταση στην εμφάνιση νέων επαγγελμάτων. Η ανάδειξη νέων οικονομικών κλάδων και επαγγελμάτων συνέβαλαν στη διαμόρφωση νέων κοινωνικών τάξεων. Η «κοινωνική τάξη» διαχωρίζεται από την «κοινωνική θέση» (social status). Η κοινωνική τάξη ορίζεται κυρίως με όρους οικονομικούς. Για παράδειγμα,
Η
κοινωνική τάξη των εργατοϋπαλλήλων έχει ως βασικό χαρακτηριστικό γνώρισμα ότι η διαβίωσή τους εξαρτάται από το επίπεδο του μισθού τους.
Απεναντίας, η κοινωνική θέση ενός ανθρώπου προσδιορίζεται με τέτοια κριτήρια, όπως είναι το κύρος και η επιρροή του στην κοινωνία, οι γενεαλογικές και οικογενειακές του καταβολές, η πολιτικοοικονομική του
Σελίδα 14
δύναμη, κ.ο.κ. Για παράδειγμα, οι πολίτες λένε πως οι «Καραμανλήδες», οι «Παπανδρέου», οι «Μητσοτάκηδες», οι «Βαρδινογιάννηδες», οι «Λάτσηδες», κ.ο.κ., έχουν δεσπόζουσα θέση στην ελληνική κοινωνία, γιατί μέλη των οικογενειών τους και φιλικά τους πρόσωπα (κουμπάροι, βαφτιστήρια, κ.ά.) γίνονται πρωθυπουργοί, υπουργοί, διοικητές τραπεζών, πρόεδροι και διευθύνοντες σύμβουλοι επιχειρήσεων και οργανισμών, μεγαλοεργολάβοι δημοσίων έργων, προμηθευτές του ελληνικού δημοσίου, κ.λπ. Κατ’ αυτό τον τρόπο, αυτές οι πανίσχυρες οικογένειες-φαμίλιες ελέγχουν και παρασκηνιακά συντονίζουν τους μηχανισμούς και τα κέντρα λήψης των σημαντικών πολιτικοοικονομικών αποφάσεων. Σκοπός της παρούσας μελέτης δεν είναι η ανάλυση των διαφόρων θεωριών περί κοινωνικών τάξεων, κοινωνικής διαστρωμάτωσης και οικονομικών ανισοτήτων, που διατυπώθηκαν τους 17ο, 18ο, 19ο και αρχές του 20ου αιώνα από τους Τόμας Χομπς, Τζων Λοκ, Ζαν-Ζακ Ρουσσώ, Ανρί ντε Σαιν Σιμόν, Καρλ Μαρξ, Μαξ Βέμπερ, κ.λπ., αλλά ο προσδιορισμός του εισοδηματικού κλιμακίου της μεσαίας τάξης στην Ελλάδα. Από κοινωνιολογικής άποψης, σε όλες τις χώρες του κόσμου, ανεξαρτήτως του πολιτικοοικονομικού τους συστήματος, υπάρχει η Μεσαία Κοινωνική Τάξη στην οποία συναθροίζονται πολίτες με μορφωτικό επίπεδο πανεπιστημιακού-τεχνολογικού επιπέδου, όπως ιατροί, δικαστές, δικηγόροι, οδοντίατροι, φαρμακοποιοί, μαθηματικοί, συμβολαιογράφοι, οικονομολόγοι, σεισμολόγοι, τοπογράφοι, γεωλόγοι, πολιτικοί μηχανικοί, φυσικοί, χημικοί, αρχιτέκτονες, πληροφορικάριοι, ηλεκτρολόγοι μηχανολόγοι, γεωπόνοι, κτηνίατροι, ψυχολόγοι, βιοτεχνολόγοι, διεθνολόγοι, θεατρολόγοι, κινηματογραφιστές, σχεδιαστές μόδας, διαφημιστές, ναυπηγοί, λογιστές, κ.ο.κ.
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 15
και την ασθενέστερη οικονομική τάξη». Στη συνέχεια με την παράθεση στατιστικών στοιχείων της ΑΑΔΕ και εμπεριστατωμένης τεχνοκρατικής τεκμηρίωσης, θα αποδείξουμε ότι διάφοροι πολιτικάντηδες, οικονομολογούντες, επικοινωνιολόγοι των καθοδηγούμενων δημοσκοπήσεων και θεσιθήρες της οποιασδήποτε μορφής εξουσίας, επικαλούνται στα γραφόμενα και τα λεγόμενά τους τη μεσαία κοινωνική-οικονομική τάξη, χωρίς όμως με αδιαμφισβήτητα στοιχεία να προσδιορίζουν το επίπεδο ή έστω το εύρος του εισοδηματικού της κλιμακίου.
Μ
ε κριτήριο την εισοδηματική τους επιφάνεια, στη μεσαία κοινωνική τάξη συγκαταλέγονται επίσης φυσικά πρόσωπα άνευ πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, όπως επιχειρηματίες, βιομήχανοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, κ.ο.κ. Σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Γεωργίου Μπαμπινιώτη, «μεσαίος είναι αυτός που βρίσκεται στη μέση, που ισαπέχει από τα δύο άκρα». Άρα, η λέξη “μεσαίος” σημαίνει «το μέσο σημείο μιας κλίμακας». Για παράδειγμα, το μέτρο υποδιαιρείται σε 100 πόντους. Συνεπώς, ο πεντηκοστός πόντος είναι το μέσο σημείο του ενός μέτρου. Με την ίδια συλλογιστική, το μέσο σημείο του χιλιομέτρου είναι το πεντακοσιοστό μέτρο. Σε συζητήσεις με συγγενείς και φίλους σχολιάζουμε, ότι, η Μαρία και ο Γιάννης είναι μεσαίου αναστήματος ή το επιβατικό αυτοκίνητο της Αλίκης και του Γιώργου είναι μεσαίου κυβισμού.
Λαμβάνοντας υπόψη την εννοιολογική σημασία της λέξης «μεσαίος» συνάγεται ότι «Μεσαία Τάξη είναι το κοινωνικό στρώμα που βρίσκεται ανάμεσα στην ισχυρότερη
Μ
ε γνώμονα διάφορα κοινωνικοοικονομικά κριτήρια προκύπτει ότι η μεσαία τάξη έχει ευρεία διαστρωμάτωση.
Αυτό σημαίνει ότι στην ανάλυσή μας, ο εισοδηματικός προσδιορισμός της μεσαίας τάξης θα πρέπει να βασιστεί στο εύρος και όχι στο ενδιάμεσο της εισοδηματικής κλίμακας. Και το ερώτημα είναι: Ποιο είναι το εύρος του ετήσιου εισοδήματος που αντιστοιχεί στη μεσαία τάξη της ελληνικής κοινωνίας; Για παράδειγμα, το εύρος του ετήσιου εισοδήματος ενός νοικοκυριού που ανήκει στη μεσαία τάξη είναι τα 20.000-25.000, 25.000-30.000, 30.000-35.000 ή 35.000-40.000 ευρώ; Στην προσπάθεια να προσδιορίσουμε το εύρος του εισοδήματος της μεσαίας τάξης της ελληνικής κοινωνίας, παραθέτουμε τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στον πίνακα του κειμένου. Από την ενδελεχή επεξεργασία των στατιστικών στοιχείων της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) που αφορούν τη Φορολογία Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων (ΦΕΦΠ), αδιαμφισβήτητα καταδεικνύεται η διαχρονική φτωχοποίηση της μεσαίας κοινωνικής τάξης. Στην περίπτωση της ελληνικής κοινωνίας θα εξηγήσουμε στο επόμενο άρθρο, για ποιους λόγους στην Ελλάδα δεν υπάρχει μεσαία οικονομική τάξη.
Τ
α μνημόνια και η ντόπια πολιτικοοικονομική κλεπτοκρατία έστησαν τη μεσαία τάξη στο απόσπασμα και τελικά την αφάνισαν…
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
του Νίκου Ι. Νικολόπουλου
Σελίδα 16
πράγματα είναι ήδη αρκετά περίεργα και η κυβέρνηση τα κάνει
Προέδρου Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Ελλάδος Πρώην Υφυπουργού και πρώην Βουλευτή
Α
πό την Κάσο στο Παρίσι, η Τουρκία έμαθε ότι το bullying λειτουργεί. Και όταν το bullying δεν έχει κόστος, την επόμενη φορά θα είναι χειρότερο. Το ερώτημα δεν είναι πια πολιτικό, αγγίζει τα όρια του Ποινικού Κώδικα!
Από την «υποχώρηση» στην Κάσο μέχρι τη «ρηματική διακοίνωση» στη Γαλλία, η Αθήνα βήμα-βήμα παραχώρησε στην Άγκυρα λόγο και ρόλο στη θάλασσά μας. Τα
ακόμη πιο περίεργα με τη στάση της. Πρόκειται ούτως ή άλλως για μια περίπλοκη υπόθεση, που περιέχει τεχνικά και νομικά χαρακτηριστικά και απαιτεί σοβαρότητα, ψυχραιμία και τεκμηρίωση για να αναλυθεί. Ωστόσο, απέναντι σε μια αντιπολίτευση που θέτει σοβαρά ερωτήματα, βλέπουμε μια κυβέρνηση, η οποία τις ημέρες από τη ρηματική διακοίνωση μέχρι σήμερα έχει επιδοθεί σε μια επικοινωνιακή εκστρατεία παραπλάνησης, αποπροσανατολισμού και τελικά αποφυγής απαντήσεων. Τα γεγονότα — και το πρώτο ρωγμή. Η γαλλική πλευρά απέστειλε όντως ρηματική διακοίνωση στην Άγκυρα. Η κυβέρνηση το παραδέχτηκε, αλλά επέμεινε ότι ήταν «απλή ενημέρωση» και όχι αίτημα άδειας. Ο
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
κυβερνητικός εκπρόσωπος Μαρινάκης δήλωσε ότι «η άδεια ζητήθηκε από την Ελλάδα και την Κύπρο», «δεν ζητήθηκε άδεια από την Τουρκία» και ότι η ρηματική διακοίνωση είναι «ο ηπιότερος τρόπος μετάδοσης μηνύματος». Ακούγεται καθησυχαστικό. Αλλά
Υ
πάρχει ένα πρόβλημα: το ίδιο το έγγραφο δεν έχει δημοσιοποιηθεί ποτέ. Η αντιπολίτευση ζητά επίμονα να δει το πρωτότυπο κείμενο, αλλά η κυβέρνηση αρνείται μέχρι σήμερα να το δημοσιοποιήσει.
Το ερώτημα που δεν απαντιέται. Αν πραγματικά είναι «απλή ενημέρωση» και δεν βλάπτει τα κυριαρχικά δικαιώματα, τότε γιατί να το κρύψει; Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Χατζηδάκης είπε σε συνέντευξή του ότι κατά την ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών «θα δοθεί το κείμενο της ρηματικής διακοίνωσης». Αλλά σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Μέγαρο Μαξίμου αιφνιδιάστηκε από αυτή τη δήλωση και θεώρησε ότι τέτοια «εμπιστευτικά έγγραφα» δεν πρέπει να δημοσιοποιηθούν, γιατί μπορεί να «διαταράξει τις σχέσεις συνεννόησης με την Τουρκία». Δηλαδή, η κυβέρνηση παραδέχεται ότι το περιεχόμενο του εγγράφου δεν μπορεί να γίνει γνωστό — γιατί αν γίνει γνωστό, μπορεί να υπάρξει πρόβλημα με την τουρκική πλευρά. Αυτή είναι η υποτιθέμενη «διαφάνεια»; Και κάτι ακόμα πιο βασικό: Αφού η ρηματική διακοίνωση δεν θίγει κατά τους ισχυρισμούς - τα εθνικά μας συμφέροντα, γιατί δεν δημοσιοποιείται; Η Ελλάδα (αν δεν αγνοήθηκε πλήρως), η Γαλλία (αν δεν υπονομεύει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα) και η Κύπρος (που βρίσκεται στο στόχαστρο μιας de facto αμφισβήτησης), γιατί δεν απαιτούν τη δημοσιοποίησή της; Τα εθνικά συμφέροντα δεν θωρακίζονται με επικοινωνιακή διαχείριση και ευχολόγια κάτω από το τραπέζι. Το bullying λειτουργεί.
Η
Τουρκία έκανε bullying. Και αν δεν αντιδράσεις στο bullying, την επόμενη φορά θα σε ενοχλήσουν περισσότερο.
Σελίδα 17
Ειδικά αν αυτός που σου κάνει bullying θεωρεί ότι δεν θα έχει κόστος και συνέπειες. Εκεί είναι το προηγούμενο με την Κάσο. Τον Ιούλιο και τον Νοέμβριο του 2024, τουρκικά πολεμικά πλοία παρεμπόδισαν τις έρευνες βυθού για το καλώδιο. Και τι έγινε; Υποχωρήσαμε. Το παραδέχτηκε δημόσια ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Άγγελος Συρίγος: «Και στα δύο επεισόδια υποχωρήσαμε. Δεν προχωρήσαμε στη συνέχεια των ερευνών βυθού». Δύο φορές. Και τώρα, αντί να ασκήσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα χωρίς να ρωτάμε κανέναν, στέλνουμε τη Γαλλία να ενημερώσει την Τουρκία. Το παρασκήνιο - η Γαλλίδα πρέσβης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Νίκου Νικολόπουλου, η Γαλλίδα πρέσβης στην Άγκυρα, στενή συνεργάτις του Μακρόν, ενημέρωσε την κυβέρνηση Ερντογάν λίγες ώρες νωρίτερα, πριν από την έκδοση της NAVTEX. Η Ελλάδα υποκρίνεται ότι δεν ζητεί άδεια από την Τουρκία. Η Γαλλία, όμως, συνομιλεί επισήμως με την Άγκυρα. Και το χειρότερο; Η τουρκική πλευρά θέλει να εμφανίσει αυτή τη διπλωματική επικοινωνία ως αίτημα αδειοδότησης των εργασιών. Πρόκειται για μια εξαιρετικά σοβαρή εξέλιξη, που εκθέτει την ελληνική κυβέρνηση και ρίχνει βαριά σκιά στον ρόλο του Παρισιού σε ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και την Κύπρο. Το περιστατικό στη θάλασσα - δύο φρεγάτες, δύο εκδοχές. Μόλις το γαλλικό ερευνητικό πλοίο εισήλθε στα διεθνή ύδατα εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, τουρκική φρεγάτα που έπλεε σε απόσταση από το «Abeille Marengo» ανέγνωσε δια ασυρμάτου κείμενο με το οποίο δήλωνε ότι το πλοίο «πλέει σε περιοχή της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και έχει τη συγκατάθεση να συνεχίσει τον πλου του». Από την πλευρά της, η ελληνική φρεγάτα «Λήμνος» απάντησε με δικό της μήνυμα πως το «Abeille Marengo» κινείται σε ελληνική υφαλοκρηπίδα και πως ενεργεί με βάση την ελληνική ναυτική οδηγία.
Η
Τουρκία δήλωσε «συγκατάθεση» λες και η συγκατάθεση ήταν δική της. Και η ελληνική πλευρά απάντησε, αλλά η ζημιά είχε ήδη γίνει: η λέξη «συγκατάθεση» είχε ήδη ακουστεί στα διεθνή ύδατα.
Η Τουρκία ως αρχή έγκρισης. Μετά ταύτα, είχε δίκιο ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής που
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | εγκαίρως είχε προειδοποιήσει πως δημιουργείται πολιτικό προηγούμενο, βάσει του οποίου οποιοδήποτε έργο επιχειρεί να υλοποιήσει η χώρα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο - είτε μόνη της είτε μέσω αναδόχων τρίτων κρατών - θα πρέπει προηγουμένως να γνωστοποιείται στην Τουρκική Δημοκρατία μέσω ρηματικής διακοίνωσης. Η κίνηση της Τουρκίας την καθιστά, αν μη τι άλλο, ΑΡΧΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ. Αυτός είναι ο κοινός τόπος της κριτικής σύσσωμης της αντιπολίτευσης για το εκκρεμές ζήτημα της πόντισης του καλωδίου που θα διασφαλίσει την ενεργειακή σύνδεση. Τι λέει ο κόσμος. Η πλειοψηφία της ελληνικής κοινής γνώμης φαίνεται ανήσυχη για την επίπτωση των εξελίξεων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και εκτιμά πως η Γαλλία ανέλαβε την ενημέρωση της Τουρκίας για τις διαδικασίες πόντισης του καλωδίου, ώστε να μην φανεί πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη ζητά την άδεια της Τουρκίας.
Μ
ε μεσάζουσα τη Γαλλία, ο πρωθυπουργός επιχειρεί να κρύψει ουσιαστικά από το εκλογικό του ακροατήριο την ενδοτική, ολέθρια τακτική για τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στο Αιγαίο. Και τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: δημοσκόπηση της MRB δείχνει ότι το 73,9% των Ελλήνων τάσσεται υπέρ της άμεσης προώθησης του έργου, ακόμη κι αν η Τουρκία αντιδράσει, ενώ το 65,6% θεωρεί ότι η κυβέρνηση τηρεί στάση αναμονής και διστάζει. Δεν πρόκειται για «θόρυβο της αντιπολίτευσης», πρόκειται για καθαρό μήνυμα της κοινωνίας. Το θέατρο. Η κυβέρνηση από την άλλη παίζει θέατρο και εμφανίζεται σθεναρή για την προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου ως αποκλειστικό ζήτημα των δύο κρατών, την ίδια στιγμή όμως μένει μετέωρο το αν ζητά την άδεια της Τουρκίας… μέσω Γαλλίας.
Ο
ελληνικός λαός, όταν ψήφιζε Νέα Δημοκρατία, δεν έδωσε εντολή για τέτοιες εθνικές αβαρίες και «δωράκια» στον προαιώνιο εχθρό.
Σελίδα 18
Δεν συμφώνησε να γίνουμε μουσαφίρηδες στο ίδιο μας το σπίτι. Η τακτική τού «δεν προκαλούμε» μετατράπηκε οριστικά σε τακτική τού «παραδίδουμε» τα όσια τοις κυσίν μέσω τρίτων. Η νομική διάσταση - από την πολιτική κριτική στις ποινικές ευθύνες. Φτάνουμε έτσι στην πιο κρίσιμη και «αγκαθωτή» πτυχή της υπόθεσης: τη στενή νομική οπτική των παραλείψεων. Όταν διακυβεύονται κυριαρχικά δικαιώματα, οι πράξεις - αλλά κυρίως οι παραλείψεις - των κρατικών αξιωματούχων δεν κρίνονται μόνο στο πεδίο της πολιτικής ευθύνης, αλλά ενδέχεται να σκοντάψουν πάνω στον Ποινικό Κώδικα. Σύμφωνα με τους κανόνες του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου και του εσωτερικού νομικού μας πολιτισμού, τα κρατικά όργανα φέρουν αυξημένη νομική υποχρέωση - εγγυητική θέση - για την προάσπιση της εθνικής ακεραιότητας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Εάν αποδειχθεί ότι οι αρμόδιοι κυβερνητικοί ή διπλωματικοί παράγοντες παρέλειψαν συνειδητά να προβούν στις επιβεβλημένες από το νόμο και το καθήκον τους ενέργειες, όπως η έγκαιρη και ρητή αποτροπή διπλωματικών κινήσεων τρίτων χωρών που θίγουν την ελληνική κυριαρχία — η αδράνεια αυτή δεν είναι απλώς μια «κακή πολιτική επιλογή». Συνιστά εν δυνάμει παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας, η οποία μπορεί να στοιχειοθετήσει ευθύνες για πράξεις που προσβάλλουν την εθνική κυριαρχία ή οδηγούν de facto σε απεμπόλησή της.
Σ
ε μια ευνομούμενη πολιτεία, η εκτελεστική εξουσία δεν απολαμβάνει «λευκής επιταγής», όταν διακυβεύονται ζωτικά εθνικά συμφέροντα.
Εάν οι διπλωματικές αστοχίες ή οι συνειδητές παραλείψεις ανοίγουν την κερκόπορτα για την de facto νομιμοποίηση του τουρκολιβυκού μνημονίου, τα αρμόδια θεσμικά και δικαστικά όργανα καλούνται θεωρητικά να εξετάσουν: αν υπήρξε παραβίαση συγκεκριμένων υπηρεσιακών καθηκόντων· αν η ζημία στα εθνικά συμφέροντα προκλήθηκε από δόλο ή βαριά αμέλεια των εμπλεκομένων φορέων ή κρατικών υπηρεσιών. Μια τέτοια εξέλιξη δεν αποτελεί «ποινικοποίηση της εξωτερικής πολιτικής» με την έννοια της ποινικής δίωξης για διαφωνία σε στρατηγικές επιλογές. Αντιθέτως, αποτελεί την έσχατη δικλείδα ασφαλείας απέναντι σε ενδεχόμενες παραλείψεις
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | καθήκοντος που αφήνουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας ακάλυπτα. Η εθνική κυριαρχία δεν είναι περιουσία κανενός για να διαχειρίζεται με όρους επικοινωνιακής διαχείρισης και σιωπής.
Ως σύγχρονος Πόντιος Πιλάτος, ο Γάλλος Πρόεδρος νίπτει τα χέρια του αρνούμενος να αναγνωρίσει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, προσφέροντας κατ’ αυτόν τον τρόπο επιχειρήματα στην Τουρκία για τα δικά της συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο — συμφέροντα που είναι έξω από κάθε λογική. Η Γαλλία, όπως η χώρα και η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικότερα, έχουν αναγνωρίσει και υπογράψει την UNCLOS, τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Κι όμως, αντί με βάση την εν λόγω σύμβαση οι Γάλλοι να επισημάνουν στην Τουρκία ότι οι εργασίες πόντισης του καλωδίου θα διεξαχθούν εντός της ζώνης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας με βάση το δίκαιο των θαλασσών, παίζουν τον ρόλο του επιτήδειου ουδέτερου, δίνοντας το δικαίωμα στους Τούρκους να ισχυρίζονται παντού ότι η Γαλλία εμμέσως αναγνώρισε δικαιοδοσία της Τουρκίας στην περιοχή με βάση το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Όλα θα κριθούν όταν το γαλλικό ερευνητικό φτάσει ανατολικά του 25ου μεσημβρινού και συγκεκριμένα στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Εκεί θα φανεί εάν η Άγκυρα θα αρκεστεί στις διαβεβαιώσεις του Παρισιού ή θα επιχειρήσει να επιβάλει, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, τις γνωστές διεκδικήσεις της. Ένα είναι βέβαιο: ο Μακρόν μάς θεωρεί δεδομένους πελάτες και όχι συμμάχους. Το ερώτημα που καίει. Ο ελληνικός λαός ρωτάει και θέλει να μάθει: η γαλλική ρηματική διακοίνωση εστάλη εξ ονόματός μας; Επίσης, εγκρίναμε το περιεχόμενό της; Όλα τα κόμματα έχουν ζητήσει τη δημοσιοποίηση του εγγράφου. Σύμπασα η κοινή γνώμη έχει επισημάνει ότι αυτού του είδους η «ενημέρωση» δημιουργεί «κακό προηγούμενο». Αυτά είναι σοβαρά ερωτήματα, όχι «αδικαιολόγητη βιασύνη» όπως λέει η κυβέρνηση.
Ο
Μητσοτάκης χαρακτηρίζει την αντιπολίτευση «ανεύθυνη», αλλά η ίδια αρνείται να δείξει το έγγραφο - ποιος είναι πραγματικά ανεύθυνος;
Σελίδα 19
Η ουσία. Αν πραγματικά δεν παραχωρήθηκε τίποτα, τότε δείξτε το έγγραφο. Αν πραγματικά δεν υπάρχει τίποτα ύποπτο, τότε γιατί να φοβάστε τη δημοσιοποίηση; Η κυβέρνηση λέει «δεν υπάρχει αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων», αλλά η Τουρκία θεωρεί ότι αναγνωρίστηκε. Η κυβέρνηση λέει «δεν ζητήθηκε άδεια», αλλά η Τουρκία θεωρεί ότι της ζητήθηκε. Σε αυτή την κατάσταση, η δική σας ερμηνεία δεν έχει σημασία — αυτό που μετράει είναι η αντίληψη του αντιπάλου. Και το χειρότερο; Όλη αυτή η συζήτηση αποσπά την προσοχή από το πραγματικό ζήτημα: γιατί η Ελλάδα χρειάζεται την «ενημέρωση» ή την «άδεια» της Τουρκίας για να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα; Αν δεν μπορείτε να απαντήσετε σε αυτό το ερώτημα, τότε όλα τα άλλα είναι παραπλάνηση.
Υ.Γ. Πληροφορίες θέλουν τον πρωθυπουργό να έχει ήδη αποφασίσει την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια νοτίως και δυτικώς της Κρήτης, με ανακοίνωση μετά τις γιορτές. Αν ισχύει, ας το κάνει — και ας το κάνει και ανατολικά. Αλλά ας μην ξεχνάμε: η επέκταση των χωρικών υδάτων δεν έχει νόημα όταν την ίδια στιγμή στέλνεις ρηματική διακοίνωση στην Άγκυρα για να «ενημερώσεις» ότι ασκείς τα δικαιώματά σου. Ή ασκείς την κυριαρχία σου χωρίς να ρωτάς κανέναν, ή δεν την ασκείς καθόλου.
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
του Νότη Μαριά
Καθηγητή Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης πρώην Ευρωβουλευτή
Σελίδα 20
σε άρθρο μας τον Νοέμβριο του 2025 (www.notismarias.gr 10/11/2025) το Συμβούλιο της ΕΕ στη Σύστασή του της 8ης Ιουλίου 2025 για την οικονομική και δημοσιονομική πολιτική της Ισπανίας είχε επισημάνει ότι «η έλλειψη στέγασης και η επίδρασή της στις τιμές των κατοικιών επηρεάζουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και αποτελούν πρόκληση, ιδίως για τις οικογένειες χαμηλού εισοδήματος και τους νέους. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ισπανίας δείχνουν ότι
Σ
Σ
τους δρόμους βγήκαν την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου για άλλη μια φορά εκατομμύρια Ισπανοί, διεκδικώντας κοινωνικά μέτρα και αύξηση κρατικών δαπανών για την αντιμετώπιση της οξείας στεγαστικής κρίσης….
(www.theguardian.com 11/11/2026). Είναι δε χαρακτηριστικό ότι όπως αναλύσαμε
χεδόν το 40% των Ισπανών ενοικιαστών δαπανούν το 40% του εισοδήματός τους σε ενοίκια και υπηρεσίες κοινής ωφελείας, έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που είναι 27 %, και η ισπανική οικονομία έχει στεγαστικό έλλειμμα περίπου 600.000 μονάδων»
(https://eur-lex.europa.eu 20/8/2025, σελ. 7). Όμως παρόλα αυτά, τελικά το Συμβούλιο της ΕΕ πέρσι ζήτησε από τους Ισπανούς πολίτες να σφίξουν κι΄ άλλο το ζωνάρι χάριν της πολεμικής οικονομίας, απαιτώντας από την Ισπανία «να ενισχυθούν οι συνολικές δαπάνες για την άμυνα και την ασφάλεια και η ετοιμότητα, παράλληλα δε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους» (σελ.9). Έτσι η στεγαστική κρίση στην
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 21
καίριας σημασίας για την προώθηση της πολιτικής κοινωνικής πρόνοιας και της παροχής οικονομικά προσιτής στέγασης» (σελ.8). Ταυτόχρονα «η παιδική φτώχεια στην Ισπανία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση, σε ένα πλαίσιο όπου τα επίπεδα φτώχειας είναι, συνολικά, υψηλά και οι εισοδηματικές ανισότητες σταθερά υψηλές.
Τ
ο 2024 περισσότερα από ένα στα τέσσερα παιδιά αντιμετώπιζαν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, γεγονός που κατατάσσει την Ισπανία μεταξύ των χωρών με τις χαμηλότερες επιδόσεις στην ΕΕ…..
Ισπανία χτύπησε πλέον κόκκινο, καθώς όπως συνομολογεί το ίδιο το Συμβούλιο της ΕΕ στην φετινή του από 10/7/2026 Σύσταση για την οικονομική, κοινωνική, διαρθρωτική και δημοσιονομική πολιτική και την πολιτική απασχόλησης «
Η
Ισπανία έχει ένα από τα χαμηλότερα αποθέματα κοινωνικών κατοικιών σε ολόκληρη την ΕΕ…
το οποίο αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 2% της συνολικής προσφοράς κατοικιών σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι περίπου 7%. Αυτό επιδεινώνει την πίεση που ασκείται στην αγορά ενοικίασης ακινήτων και συμβάλλει στην αύξηση των τιμών των κατοικιών» (https://eur-lex.europa.eu 1/9/2026, σελ. 8). Επιπλέον, «το υφιστάμενο απόθεμα κοινωνικών κατοικιών είναι άνισα κατανεμημένο σε ολόκληρη τη χώρα και δεν αντικατοπτρίζει τις ανάγκες των περιοχών όπου υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση. Η μείωση του πληθυσμού επηρεάζει μεγάλο μέρος της χώρας, ενώ η αύξηση του πληθυσμού συγκεντρώνεται κυρίως στις παράκτιες περιοχές και γύρω από την περιφέρεια της πρωτεύουσας» (σελ.8). Έτσι «η αντιμετώπιση του σημαντικού ελλείμματος κοινωνικής στέγασης με την αύξηση του αριθμού των κοινωνικών κατοικιών, ιδίως σε περιοχές που πλήττονται περισσότερο από περιορισμούς οικονομικής προσιτότητας, είναι
(σελ.9). Πλην όμως το Συμβούλιο της ΕΕ αντί να εγκρίνει την αύξηση των κοινωνικών δαπανών για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης περιορίστηκε σε ευχολόγια για διεύρυνση του αποθέματος κατοικιών με τη λήψη θεσμικών μέτρων (σελ.11). Και το κερασάκι στην τούρτα, η «σύσταση» του Συμβουλίου της ΕΕ στην Ισπανία να τηρήσει τον δρακόντειο κόφτη των κοινωνικών δαπανών και «να ενισχύσει τις συνολικές δαπάνες και την ετοιμότητα στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα του χρέους» (σελ.11).
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 22
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 23
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
του Λεωνίδα Χρ. Στάμου
Maître en droit privé, Δικηγόρου παρ’ Αρείω Πάγω, Αντιπροέδρου Υπέρβασης
Σελίδα 24
Δύο δάνειά μου βρίσκονται μέσα σε αυτό το πακέτο. Έχω ασκήσει αγωγή για το κύρος των μεταβιβάσεων και έχω υποβάλει αναφορά στον Εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος.
Ό
Τ
ον Δεκέμβριο του 2021 η Εθνική Τράπεζα πούλησε ένα πακέτο «κόκκινων» δανείων ονομαστικής αξίας περίπου έξι δισεκατομμυρίων ευρώ. Το πακέτο ονομάσθηκε Frontier.
Τρεισήμισι χρόνια αργότερα, τον Ιούνιο του 2025, ένα μεγάλο μέρος αυτού του πακέτου άλλαξε ξανά χέρια, αθόρυβα, χωρίς δελτίο Τύπου, χωρίς μία γραμμή στις οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας που το πούλησε.
Δ
εκάδες χιλιάδες δανειολήπτες έμαθαν ότι πλέον χρωστούν σε μια εταιρεία που λέγεται Nightshade, από μια επιστολή του διαχειριστή, ή χειρότερα, από μια επιταγή προς πληρωμή.
Το κείμενο αυτό εξηγεί τι είναι η τιτλοποίηση, τι έγινε στο Frontier, τι λέει ο νόμος για το αν μια εταιρεία τιτλοποίησης μπορεί να ξαναπουλήσει τα δάνεια που αγόρασε, και γιατί το ερώτημα αυτό δεν αφορά μόνον τους δανειολήπτες αλλά και τον κάθε φορολογούμενο, διότι πάνω στο πακέτο Frontier κάθεται εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου 3,145 δισεκατομμυρίων ευρώ. Οφείλω μια δήλωση εξ αρχής.
τι γράφω εδώ στηρίζεται αποκλειστικά σε δημόσια έγγραφα: στον νόμο, στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, στις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις και στα έγγραφα που καταχωρίζονται στο Ενεχυροφυλακείο Αθηνών….
και τα οποία μπορεί να ζητήσει οποιοσδήποτε. Δεν αποδίδω σε κανέναν αξιόποινη πράξη. Θέτω ερωτήματα που, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να απαντηθούν από τις αρμόδιες αρχές. 1. Τι είναι η τιτλοποίηση, με απλά λόγια Μια τράπεζα έχει στα βιβλία της δάνεια που δεν εξυπηρετούνται. Θέλει να τα βγάλει από τον ισολογισμό της. Ιδρύει, συνήθως στην Ιρλανδία, μια εταιρεία «ειδικού σκοπού», ένα κέλυφος χωρίς
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 25
υπαλλήλους και χωρίς άλλη δραστηριότητα, και της πουλά τα δάνεια. Η εταιρεία αυτή δεν έχει χρήματα για να πληρώσει. Εκδίδει λοιπόν ομόλογα, δηλαδή υποσχέσεις πληρωμής, και με το προϊόν τους πληρώνει την τράπεζα. Ποιος θα πληρώσει τα ομόλογα; Οι εισπράξεις από τα δάνεια. Αν οι δανειολήπτες πληρώσουν, πληρώνονται οι ομολογιούχοι. Αν δεν πληρώσουν, οι ομολογιούχοι χάνουν. Αυτό ακριβώς λέει ο νόμος. Κατά το άρθρο 10 παρ. 1 του ν. 3156/2003, που είναι ο ελληνικός νόμος για τις τιτλοποιήσεις, τιτλοποίηση είναι η πώληση απαιτήσεων «σε συνδυασμό με την έκδοση και διάθεση […] ομολογιών […] η εξόφληση των οποίων πραγματοποιείται […] από το προϊόν είσπραξης των επιχειρηματικών απαιτήσεων που μεταβιβάζονται». Και κατά την παρ. 2, η εταιρεία ειδικού σκοπού έχει «ως αποκλειστικό σκοπό την απόκτηση επιχειρηματικών απαιτήσεων για την τιτλοποίησή τους» και «Εκδότης των ομολογιών είναι ο ίδιος ο αποκτών».
Κ
ρατήστε αυτό: τα δάνεια και τα ομόλογα είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Τα δάνεια υπάρχουν στην εταιρεία για να πληρωθούν τα ομόλογα. Χωρίς τα δάνεια, τα ομόλογα είναι χαρτί.
2. Τα ομόλογα του Frontier και ποιος τα κρατά Η Frontier Issuer DAC, η ιρλανδική εταιρεία ειδικού σκοπού, εξέδωσε τον Δεκέμβριο του 2021 τρεις κατηγορίες ομολόγων συνολικής ονομαστικής αξίας 6,279 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τα στοιχεία προκύπτουν από την Ετήσια Χρηματοοικονομική Έκθεση 2021 της Εθνικής Τράπεζας και από τις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις της ίδιας της Frontier: Class A, τα «ανώτερα» ομόλογα, 3,145 δισ. ευρώ. Αυτά πληρώνονται πρώτα από τις εισπράξεις. Τα κράτησε στο σύνολό τους η Εθνική Τράπεζα, δηλαδή η πωλήτρια. Class B, τα «ενδιάμεσα», 450 εκατ. ευρώ ονομαστικά, που εκδόθηκαν έναντι 127 εκατ. περίπου. Το 95% πωλήθηκε σε κοινοπραξία επενδυτών συνδεόμενη με τις Bain Capital, Fortress και doValue, το 5% το κράτησε η τράπεζα. Class Z, τα «κατώτερα», 2,684 δισ. ευρώ ονομαστικά, που εκδόθηκαν έναντι ενός ευρώ. Ίδια κατανομή, 95% στους επενδυτές, 5% στην τράπεζα.
Η
Εθνική Τράπεζα, δηλαδή, πούλησε τα δάνεια και «πληρώθηκε» κυρίως με ομόλογα που εξέδωσε η αγοράστρια και που εξοφλούνται από τα ίδια τα δάνεια που πούλησε. Από τρίτους εισέπραξε μετρητά περίπου 120 εκατ. ευρώ.
Το αν αυτό είναι «πραγματική πώληση» είναι το αντικείμενο της αγωγής μου και δεν θα το αναπτύξω εδώ. Εδώ με ενδιαφέρει κάτι άλλο: η τράπεζα, ως κάτοχος των ομολόγων Class A, είναι η κύρια ομολογιούχος της Frontier. Και πάνω σε αυτά τα ομόλογα Class A, το Ελληνικό Δημόσιο έδωσε την εγγύησή του.
3. Ο «Ηρακλής» και η εγγύηση των 3,145 δισεκατομμυρίων Το πρόγραμμα «Ηρακλής» (ν. 4649/2019) είναι το σχήμα με το οποίο το Ελληνικό Δημόσιο εγγυάται τα ανώτερα ομόλογα των τιτλοποιήσεων των τραπεζών, ώστε αυτά να θεωρούνται ασφαλή και η τράπεζα να μπορεί να τα κρατήσει στα βιβλία της χωρίς να δεσμεύει κεφάλαια. Για το Frontier, η εγγύηση δόθηκε με την υπουργική απόφαση 2/114663/0025/10.12.2021 (ΦΕΚ Β΄ 5827/14.12.2021), είναι «ανέκκλητη και σε πρώτη ζήτηση», και ανέρχεται σε 3.145.000.000 ευρώ, δηλαδή σε ολόκληρη την Class A. Το Δημόσιο εισπράττει για την εγγύηση μια προμήθεια, που υπολογίζεται επί της εκάστοτε ονομαστικής αξίας των ομολόγων. Αν τα δάνεια του πακέτου δεν αποδώσουν αρκετά για να πληρωθεί η Class A, η εγγύηση καταπίπτει και πληρώνει ο φορολογούμενος. Απλό. Για να παρακολουθεί τον κίνδυνο, ο νόμος συνέστησε στο
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 26
Υπουργείο Οικονομικών την Επιτροπή Παρακολούθησης Εγγυήσεων (άρθρο 17 ν. 4649/2019). Κατά το άρθρο 14 του ίδιου νόμου, ο διαχειριστής, ο εκπρόσωπος των ομολογιούχων και η τράπεζα «κοινοποιούν άμεσα όλα τα στοιχεία και τις πληροφορίες που αφορούν την τιτλοποίηση» στην Επιτροπή και την «ενημερώνουν αμελλητί για κάθε γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει την εμπρόθεσμη εξέλιξη των προβλεπόμενων χρηματοροών». Οι εργασίες της Επιτροπής είναι, κατά τον νόμο, «απόλυτα εμπιστευτικές». Όταν ζήτησα τα έγγραφα της εγγύησης από το Υπουργείο Οικονομικών, η απάντηση ήταν άρνηση, «ανεξαρτήτως της ύπαρξης ή μη εννόμου συμφέροντος ή εύλογου ενδιαφέροντος».
Μ
ια εγγύηση 3,145 δισεκατομμυρίων παρακολουθείται από ένα όργανο του οποίου τα πρακτικά δεν βλέπει κανείς.
«σύμφωνα με το άρθρο 21 του ελληνικού νόμου 5072/2023» και με τις γενικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα για την πώληση και την εκχώρηση απαιτήσεων. Ο νόμος της τιτλοποίησης, ο ν. 3156/2003, δυνάμει του οποίου η Frontier είχε αποκτήσει τα δάνεια, δεν αναφέρεται πουθενά. Και κάτι ακόμη. Οι οικονομικές καταστάσεις της Frontier για τη χρήση 2024 εγκρίθηκαν τον Απρίλιο του 2026 και περιλαμβάνουν, όπως κάθε ισολογισμός, μια ενότητα «μεταγενέστερα γεγονότα» που φθάνει έως τις 24.7.2025. Η πώληση 16.231 δανείων στις 13.6.2025 δεν αναφέρεται.
5
Μπορεί μια εταιρεία τιτλοποίησης να ξαναπουλήσει τα δάνεια; Τι λέει ο νόμος
Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας του ζητήματος. Ο ν. 3156/2003 ρύθμισε με λεπτομέρεια τι μπορεί να συμβεί στα δάνεια μετά την τιτλοποίηση. Ας δούμε τι προβλέπει και τι όχι. Προβλέπει την είσοδο νέων δανείων. Το άρθρο 10 παρ. 8 επιτρέπει «τη μεταβίβαση περαιτέρω απαιτήσεων στην εκδότρια», δηλαδή να προστεθούν δάνεια στο πακέτο,
4. Τι έγινε στις 13 Ιουνίου 2025 Στις 13.6.2025 υπογράφηκε και καταχωρίσθηκε στο Ενεχυροφυλακείο Αθηνών με αριθμό 449/2025 μια σύμβαση με τίτλο Receivables Sale and Transfer Agreement (σύμβαση πώλησης και μεταβίβασης απαιτήσεων).
Π
ωλήτρια η Frontier Issuer DAC. Αγοράστρια η Nightshade Issuer DAC, επίσης ιρλανδική εταιρεία, συσταθείσα με αριθμό μητρώου 768036. Αντικείμενο: 16.231 απαιτήσεις από δάνεια, που απαριθμούνται σε κατάλογο 39 σελίδων με αριθμό σύμβασης μόνον, χωρίς ονόματα και χωρίς ποσά.
Το τίμημα δεν αναγράφεται, παραπέμπεται σε μια άλλη σύμβαση, της 15.5.2025, που δεν καταχωρίσθηκε και που κανείς δεν έχει δει. Η σύμβαση δηλώνει ότι γίνεται
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
«εφόσον η μεταβίβαση δεν επιφέρει την υποβάθμιση της αξιολόγησης του ομολογιακού δανείου». Προβλέπει την επιστροφή στην τράπεζα. Το άρθρο 10 παρ. 11 επιτρέπει «μεταγενέστερη συμφωνία για την αναμεταβίβαση στον μεταβιβάζοντα», δηλαδή η τράπεζα να πάρει πίσω δάνεια. Και προσθέτει ότι αναχρηματοδότηση ή αλλαγή όρων δανείου «δεν επιτρέπεται να βλάπτει τα δικαιώματα των υφιστάμενων ομολογιούχων».
Δ
εν προβλέπει την πώληση σε τρίτον. Πουθενά στο άρθρο 10 δεν υπάρχει διάταξη που να λέει ότι η εταιρεία ειδικού σκοπού μπορεί, όσο τα ομόλογά της εκκρεμούν, να πουλήσει τα δάνεια σε μια άλλη εταιρεία.
Δεν λέω ότι ο νόμος το απαγορεύει ρητώς. Λέω ότι ο νομοθέτης, που σκέφτηκε την είσοδο και την επιστροφή και έβαλε σε κάθε κίνηση τον όρο της μη βλάβης των ομολογιούχων, για την έξοδο προς τρίτον σιώπησε. Και ότι η έξοδος αυτή, στο Frontier, έγινε χωρίς καν να επικαλεσθεί κανείς τον νόμο της τιτλοποίησης. Γιατί έχει σημασία η σιωπή; Διότι η εταιρεία ειδικού σκοπού δεν είναι ένας οποιοσδήποτε έμπορος. Ο νόμος της δίνει «αποκλειστικό σκοπό»: να κρατά τα δάνεια για να πληρώνονται τα ομόλογα. Όταν τα πουλά, αφαιρεί από τους ομολογιούχους την πηγή της πληρωμής τους. 6. Το νόμιμο ενέχυρο: τα δάνεια ήταν «υποθηκευμένα» υπέρ των ομολογιούχων Υπάρχει και κάτι πιο συγκεκριμένο από τη σιωπή. Το άρθρο 10 παρ. 18 του ν. 3156/2003 ορίζει ότι επί των τιτλοποιημένων απαιτήσεων «υφίσταται νόμιμο ενέχυρο υπέρ των ομολογιούχων», από τη στιγμή που η σύμβαση τιτλοποίησης καταχωρίζεται στο Ενεχυροφυλακείο. Ενέχυρο σημαίνει, για τον μη νομικό, ό,τι η υποθήκη για το σπίτι: τα δάνεια είναι δεσμευμένα ως ασφάλεια των ομολογιούχων. Και η παρ. 12 του ίδιου άρθρου απαγορεύει να συσταθεί πάνω στα δάνεια οποιοδήποτε άλλο ενέχυρο ή βάρος. Η σύμβαση Εθνικής προς Frontier καταχωρίσθηκε στις 17.12.2021 με αριθμό 717/2021. Από εκείνη την ημέρα, τα 16.231 δάνεια που πωλήθηκαν αργότερα στη Nightshade ήταν βεβαρημένα με νόμιμο ενέχυρο υπέρ των ομολογιούχων. Ποιοι είναι οι ομολογιούχοι; Κυρίως η Εθνική Τράπεζα, ως κάτοχος της
Σελίδα 27
Class A, και πίσω της, μέσω της εγγύησης, το Ελληνικό Δημόσιο. Για να πουληθούν τα δάνεια «καθαρά», έπρεπε το ενέχυρο να αρθεί. Ποιος μπορεί να το άρει; Οι ομολογιούχοι ή ο θεματοφύλακάς τους (trustee), που στο Frontier είναι η HSBC Bank plc. Από κανένα καταχωρισμένο έγγραφο που έχω στα χέρια μου δεν προκύπτει τέτοια άρση. Άρα, ένα από τα δύο: είτε υπάρχει απόφαση ομολογιούχων ή πράξη του θεματοφύλακα που δεν δημοσιεύθηκε, είτε τα δάνεια πέρασαν στη Nightshade βεβαρημένα, και η Nightshade κατέχει περιουσία που εξακολουθεί να αποτελεί ασφάλεια των ομολογιούχων της Frontier. Σημειώνω, για να είμαι δίκαιος, ότι οι όροι της αρχικής τιτλοποίησης, όπως καταχωρίσθηκαν, περιέχουν έναν ορισμό που λέγεται «Πώληση Χαρτοφυλακίου Δανείου» και επιτρέπει στον διαχειριστή να πουλήσει μέρος του πακέτου σε τρίτον, υπό τέσσερις προϋποθέσεις που αφορούν τον αγοραστή. Καμία από τις τέσσερις δεν μιλά για συναίνεση ομολογιούχων ή για άρση του ενεχύρου. Ένας συμβατικός όρος μεταξύ των μερών της τιτλοποίησης δεν καταργεί, άλλωστε, ένα ενέχυρο που ο νόμος συνιστά υπέρ τρίτων. 7. Το τίμημα: πού πήγαν τα χρήματα; Όταν η Frontier πούλησε τα δάνεια, εισέπραξε ένα τίμημα. Πόσο; Δεν το ξέρουμε. Η σύμβαση παραπέμπει σε άλλη, μη δημοσιευμένη σύμβαση. Οι οικονομικές καταστάσεις της Frontier δεν το αποτυπώνουν. Κατά το άρθρο 10 παρ. 17 του ν. 3156/2003, τα ποσά που εισπράττει η εταιρεία ειδικού σκοπού «διατίθενται για την εξόφληση των εκδιδόμενων ομολογιών», κατά τη σειρά προτεραιότητας. Η λογική είναι προφανής: αν φεύγουν δάνεια, πρέπει να μειώνονται αντίστοιχα τα ομόλογα, και πρώτα τα ανώτερα, η Class A. Αν 16.231 δάνεια πωλήθηκαν, ας πούμε, στο 20% της ονομαστικής τους αξίας, και το τίμημα δεν πήγε σε απόσβεση της Class A, τότε η Class A, εγγυημένη από το Δημόσιο, καλύπτεται πλέον από μικρότερο πακέτο. Ο κίνδυνος κατάπτωσης της εγγύησης μεγαλώνει. Και η προμήθεια που εισπράττει το Δημόσιο, υπολογιζόμενη επί της ονομαστικής αξίας των ομολόγων, δεν αλλάζει.
Ε
νημερώθηκε η Επιτροπή Παρακολούθησης Εγγυήσεων για την πώληση, όπως απαιτεί το άρθρο 14 του ν. 4649/2019; Υπολόγισε την επίπτωση στον κίνδυνο του Δημοσίου;
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | Δεν το γνωρίζω, και λόγω του απορρήτου δεν μπορώ να το μάθω. Μπορούν όμως να το μάθουν ο Εισαγγελέας και το Ελεγκτικό Συνέδριο, και γι’ αυτό απευθύνθηκα σε αυτούς. 8. Ο ν. 5072/2023 δεν δίνει απάντηση Η σύμβαση προς τη Nightshade επικαλείται, όπως είπαμε, το άρθρο 21 του ν. 5072/2023. Ο νόμος αυτός μετέφερε στην Ελλάδα την ευρωπαϊκή Οδηγία 2021/2167 για τους «διαχειριστές πιστώσεων» και τους «αγοραστές πιστώσεων», δηλαδή για τα Funds και τους Servicers. Ρυθμίζει ποιος μπορεί να αγοράζει κόκκινα δάνεια, με ποια άδεια, με ποιες υποχρεώσεις ενημέρωσης του δανειολήπτη. Το άρθρο 21 παρ. 1 μιλά για «μεταβίβαση πιστώσεων που έχουν χορηγήσει ή χορηγούν στην Ελλάδα πιστωτικά ιδρύματα» ή ορισμένα χρηματοδοτικά ιδρύματα (εταιρείες leasing, factoring, παροχής πιστώσεων, μικροχρηματοδοτήσεων) «προς αγοραστές πιστώσεων». Η Frontier δεν είναι τράπεζα, δεν είναι εταιρεία leasing ούτε factoring. Είναι εταιρεία ειδικού σκοπού τιτλοποίησης. Ο ίδιος νόμος, στο άρθρο 3 παρ. 4, λέει ρητά ότι «δεν επηρεάζει την εφαρμογή του ν. 3156/2003» όταν εμπλέκεται οντότητα ειδικού σκοπού τιτλοποίησης, και στην παρ. 2 ότι δεν θίγει τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα για την πώληση και την εκχώρηση. Με άλλα λόγια: ο ν. 5072/2023 λέει ποιος επιτρέπεται να αγοράσει. Δεν λέει, και δεν μπορεί να πει, ότι η Frontier είχε δικαίωμα να πουλήσει δάνεια που ήταν δεσμευμένα υπέρ των ομολογιούχων της, ούτε τι γίνεται με τα ομόλογα που αυτά τα δάνεια έπρεπε να πληρώσουν. Αυτά κρίνονται από τον νόμο της τιτλοποίησης και από τους όρους των ομολόγων. Θα μου πουν: μα το άρθρο 21 παρ. 4 του ν. 5072 αναφέρεται σε «κάθε περαιτέρω πώληση και μεταβίβαση», άρα ο νόμος δέχεται ότι όποιος αγοράζει δάνεια μπορεί να τα ξαναπουλήσει. Σωστά, για τους αγοραστές πιστώσεων του ν. 5072. Η Frontier δεν αγόρασε ως αγοραστής πιστώσεων του ν. 5072. Αγόρασε ως εταιρεία τιτλοποίησης του ν. 3156, εξέδωσε ομόλογα 6,279 δισεκατομμυρίων, και αυτά τα ομόλογα είναι ακόμη εκεί.
9. Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον δανειολήπτη Ο δανειολήπτης του Frontier βρίσκεται σήμερα απέναντι σε μια εταιρεία, τη Nightshade, η οποία τού ζητά ολόκληρο το ποσό του δανείου του, κεφάλαιο, τόκους, έξοδα, και προχωρεί σε αναγκαστική εκτέλεση. Η Nightshade αγόρασε το δάνειό του σε τιμή που δεν δημοσιεύεται, από μια εταιρεία που δεν είχε, κατά την ανάγνωσή μου του νόμου, σαφή εξουσία να το πουλήσει, και ενώ το δάνειο ήταν βεβαρημένο με ενέχυρο υπέρ τρίτων. Στη δική μου υπόθεση, το ζήτημα αυτό θα κριθεί από τα δικαστήρια. Για κάθε άλλον δανειολήπτη του πακέτου, η συμβουλή μου είναι απλή και δεν είναι νομική: πριν πληρώσετε ή ρυθμίσετε με τη Nightshade, ζητήστε να σας αποδείξουν με έγγραφα ότι την απέκτησαν νόμιμα. Το έγγραφο της μεταβίβασης βρίσκεται στο Ενεχυροφυλακείο Αθηνών, πράξη 449/2025, και οποιοσδήποτε μπορεί να ζητήσει αντίγραφο. Δείτε αν το δάνειό σας είναι στον κατάλογο. Ρωτήστε με ποιο τίμημα αγοράσθηκε. Δεν θα σας απαντήσουν, αλλά η ερώτηση πρέπει να τεθεί.
Σελίδα 28
10. Τι σημαίνουν για τον φορολογούμενο Εδώ το ζήτημα παύει να είναι ιδιωτικό. Το Ελληνικό Δημόσιο εγγυάται 3,145 δισεκατομμύρια ευρώ πάνω σε ένα πακέτο δανείων που συρρικνώνεται με πωλήσεις που δεν δημοσιεύονται, σε τιμές που δεν γνωστοποιούνται, με τίμημα που δεν ξέρουμε πού πήγε. Ο «Ηρακλής» δεν είναι μόνον το Frontier. Κάλυψε τις τιτλοποιήσεις όλων των συστημικών τραπεζών, με εγγυήσεις πολλών δισεκατομμυρίων. Αν ο μηχανισμός παρακολούθησης δεν καταγράφει τις μεταπωλήσεις και τη διάθεση του τιμήματός τους, το Δημόσιο δεν γνωρίζει την πραγματική του έκθεση. Κάποιος πρέπει να απαντήσει στα εξής. Πρώτον, με ποια νομική βάση εταιρεία ειδικού σκοπού του ν. 3156/2003 πουλά τιτλοποιημένα δάνεια σε τρίτον ενόσω τα ομόλογά της εκκρεμούν. Δεύτερον, αν και πώς ήρθη το νόμιμο ενέχυρο των ομολογιούχων. Τρίτον, ποιο ήταν το τίμημα και αν διατέθηκε σε απόσβεση των εγγυημένων ομολόγων. Τέταρτον, αν η Επιτροπή Παρακολούθησης Εγγυήσεων ενημερώθηκε και τι έκανε. Αυτά τα τέσσερα ερωτήματα έχω θέσει στον Εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος και στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Δεν ζητώ να μου δώσουν έγγραφα. Ζητώ να τα δουν αυτοί.
Η τιτλοποίηση πουλήθηκε στην ελληνική κοινωνία ως τεχνική λύση: οι τράπεζες καθαρίζουν, το Δημόσιο εγγυάται λίγο, οι επενδυτές αναλαμβάνουν τον κίνδυνο. Το Frontier δείχνει μια άλλη εικόνα.
Η
τράπεζα κράτησε τα ασφαλή ομόλογα, το Δημόσιο τα εγγυήθηκε, οι επενδυτές έβαλαν 120 εκατομμύρια για ένα πακέτο έξι δισεκατομμυρίων, και τρεισήμισι χρόνια μετά τα δάνεια ξαναπουλιούνται σε μια νέα εταιρεία, χωρίς κανείς να εξηγεί τι απέγιναν τα ομόλογα που έπρεπε να πληρώσουν.
Ο δανειολήπτης χρωστά το 100%. Ποιος χρωστάει σε ποιον, κανείς δεν λέει. Η Υπέρβαση θα συνεχίσει να ρωτά.
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 29
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 30
ΜΑΡΙΑ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΥ
Η
Μαρία Μοσχοπούλου, Δικηγόρος LL.M., με εξειδίκευση στο τραπεζικό δίκαιο, την αναγκαστική εκτέλεση και το δίκαιο αφερεγγυότητας, εξηγεί ότι οι νέες διατάξεις κινούνται σε αρκετά σημεία προς τη σωστή κατεύθυνση, ενώ η πρακτική τους αποτελεσματικότητα εξαρτάται από το εύρος εφαρμογής τους, τις εξαιρέσεις τους και τη δυνατότητα ουσιαστικής προστασίας των οφειλετών. Το ρεπορτάζ της Χριστίνας Κουσουνή στο newsonline.gr αναφέρει: Σημαντικές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων έχουν πλέον ψηφιστεί στη Βουλή, με ρυθμίσεις που αφορούν τον επανυπολογισμό των οφειλών, την αντιμετώπιση των υπέρμετρων τόκων, τη διαδικασία ρύθμισης πριν από τον πλειστηριασμό και την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Με τη συμπλήρωση του άρθρου 14 του Ν. 4738/2020 θεσπίστηκε σταθερό ετήσιο επιτόκιο 3% για συγκεκριμένες συμβάσεις αναδιάρθρωσης οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς, στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Η ρύθμιση αφορά τους ευάλωτους οφειλέτες του άρθρου 217 του Ν. 4738/2020 και τους επιλέξιμους οφειλέτες της παρ. 3 του άρθρου 14, συμβάλλοντας στη σταθερότητα των όρων αποπληρωμής. Η κυρία Μοσχοπούλου επισημαίνει ότι δεν πρόκειται για οριζόντια μείωση του επιτοκίου στο σύνολο των ρυθμισμένων οφειλών. Σημαντικός αριθμός δανειοληπτών, μεταξύ των οποίων επιχειρηματίες, ελεύθεροι επαγγελματίες και εγγυητές με υψηλές οφειλές, ενδέχεται να μένει εκτός του ειδικού πλαισίου, καθώς η πραγματική οικονομική αδυναμία δεν ταυτίζεται πάντοτε με τα εισοδηματικά και περιουσιακά
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | κριτήρια που θέτει ο νομοθέτης.
Με την προσθήκη του άρθρου 37Β στον Ν. 5072/2023 επεκτάθηκε η εφαρμογή των ανώτατων ορίων οφειλής του άρθρου 39 του Ν. 3259/2004 και θεσπίστηκε μηχανισμός αυτοδίκαιου επανυπολογισμού των απαιτήσεων, χωρίς να απαιτείται αίτηση ή δικαστική ενέργεια του οφειλέτη. Η παρέμβαση είναι ιδιαίτερα σημαντική για παλαιές συμβάσεις, όπου η μακροχρόνια συσσώρευση τόκων υπερημερίας και κεφαλαιοποιημένων επιβαρύνσεων έχει διογκώσει τις οφειλές. Η παράγραφος 6 του άρθρου προβλέπει ρητά ότι ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί, είτε εκουσίως, είτε κατόπιν ρύθμισης, είτε μέσω αναγκαστικής εκτέλεσης, δεν αναζητούνται και δεν επιστρέφονται. Κατά την κυρία Μοσχοπούλου, πρόκειται για ουσιώδη περιορισμό της αναδρομικής ωφέλειας: οφειλέτες που έχουν ήδη καταβάλει σημαντικά ποσά ή έχουν υποστεί αναγκαστική εκτέλεση δεν αποκτούν δικαίωμα επιστροφής, ακόμη και αν ο επανυπολογισμός δείχνει ότι η απαίτηση έπρεπε να είχε περιοριστεί. Αυτό δημιουργεί προβληματισμό για τη διαφορετική μεταχείριση οφειλετών με συγκρίσιμες υποχρεώσεις, ανάλογα με το στάδιο της είσπραξης, ενώ απαιτείται και αποσαφήνιση της σχέσης της διάταξης με τυχόν αυτοτελείς αξιώσεις επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων.
Με την τροποποίηση του άρθρου 182 του Ν. 5193/2025, που ήδη προέβλεπε υποχρέωση του πιστωτή να υποβάλλει έγγραφη πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, η πρόταση πρέπει πλέον να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, με βάση την πραγματική ικανότητα αποπληρωμής και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Η υποχρέωση υποβολής δεν είναι νέα, η ουσιώδης αλλαγή εντοπίζεται στην εξειδίκευση του περιεχομένου της. Η κυρία Μοσχοπούλου τη χαρακτηρίζει θετική, καθώς αναγνωρίζει ότι η τυπική αποστολή πρότασης δεν αρκεί.
Σ
την πράξη, ωστόσο, εξακολουθούν να ανακύπτουν προβλήματα όταν οι προτάσεις περιλαμβάνουν υψηλές προκαταβολές ή δόσεις δυσανάλογες προς το διαθέσιμο εισόδημα.
Σελίδα 31
Η βιωσιμότητα πρέπει να κρίνεται με αντικειμενικά και επαληθεύσιμα δεδομένα, με ειδικά κριτήρια και αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου, ιδίως όταν επίκειται αναγκαστική εκτέλεση σε κατοικία ή επαγγελματική περιουσία.
Οι νέες διατάξεις προβλέπουν αυξημένες υποχρεώσεις διαφάνειας για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, ετήσιους διαχειριστικούς ελέγχους σε συγκεκριμένες κατηγορίες χαρτοφυλακίων και ενίσχυση της εποπτείας από τις αρμόδιες αρχές. Παράλληλα, το ανώτατο ύψος των διοικητικών προστίμων για παραβάσεις των Servicers αυξήθηκε από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ. Η κυρία Μοσχοπούλου τις θεωρεί σημαντική εξέλιξη για την κανονιστική συμμόρφωση, με την αποτελεσματικότητά τους να εξαρτάται από τη συστηματική εφαρμογή και την έγκαιρη διαπίστωση παραβάσεων. Η παροχή αναλυτικών στοιχείων για την απαίτηση, τις καταβολές, τους τόκους και τις επιβαρύνσεις είναι, όπως τονίζει, βασική προϋπόθεση για κάθε ουσιαστική διαπραγμάτευση. Συνολικά, οι διατάξεις περιλαμβάνουν σημαντικές βελτιώσεις στον επανυπολογισμό παλαιών απαιτήσεων, τη διαφάνεια και την εξειδίκευση των υποχρεώσεων των πιστωτών, με ουσιώδη ζητήματα να απαιτούν περαιτέρω νομοθετική επεξεργασία. «Η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους απαιτεί ένα συνεκτικό και αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο δεν θα περιορίζεται στην καθιέρωση πρόσθετων διαδικαστικών υποχρεώσεων, αλλά θα διασφαλίζει την ορθή εκκαθάριση των απαιτήσεων, τη διαφάνεια στη διαχείρισή τους και τη δυνατότητα επίτευξης πραγματικά βιώσιμων ρυθμίσεων. Οι νέες παρεμβάσεις συνιστούν θετικά βήματα, πλην όμως η ουσιαστική προστασία των δανειοληπτών θα κριθεί από την εφαρμογή τους και από την αντιμετώπιση των προβλημάτων που εξακολουθούν να ανακύπτουν στην πράξη, ιδίως στο στάδιο της αναγκαστικής εκτέλεσης», καταλήγει η κυρία Μοσχοπούλου στο newsonline.gr.
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 32
ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Επιμέλεια: Κώστας Διώτης
Οικονομολόγος, Στατιστικός, Πρώην Εφοριακός και Επιθεωρητής ΥΠΟΙΚ, Επίτροπος Οικονομικών Υπέρβασης
Ν
έα δυνατότητα διευθέτησης των οφειλών τους προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία αποκτούν οι οφειλέτες, καθώς προετοιμάζεται η ενεργοποίηση της ρύθμισης των 120 δόσεων. Το νέο σχήμα αποτελεί διευρυμένη εκδοχή της προηγούμενης ρύθμισης των 72 δόσεων, καθώς επεκτείνει το χρονικό όριο των οφειλών που μπορούν να υπαχθούν, ενώ παράλληλα μειώνει τη μηνιαία οικονομική επιβάρυνση μέσω της
επιμήκυνσης του χρόνου αποπληρωμής. Συγκεκριμένα, στη νέα ρύθμιση θα μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, ενώ στο προηγούμενο καθεστώς το αντίστοιχο όριο έφτανε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Ο μέγιστος αριθμός των δόσεων αυξάνεται από 72 σε 120, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή 30 ευρώ για χρέη κάτω των 4.000 ευρώ. Αντίθετα,
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Ο
ι οφειλές που δημιουργήθηκαν μέσα στο 2025 και το 2026 μπορούν να τακτοποιηθούν μέσω της πάγιας ρύθμισης των έως 24 δόσεων, εφόσον δεν εμπίπτουν στις προϋποθέσεις του νέου σχήματος.
Η διαφορά στη μηνιαία επιβάρυνση είναι αισθητή, όπως προκύπτει από τα παραδείγματα της ρύθμισης. Για οφειλή ύψους 7.000 ευρώ, η μηνιαία δόση μειώνεται από τα 116 ευρώ στις 72 δόσεις στα 77 ευρώ στις 120 δόσεις. Ωστόσο, το συνολικό ποσό αποπληρωμής αυξάνεται από τα 8.317 στα 9.253 ευρώ. Αντίστοιχα, για χρέος 27.150 ευρώ, η μηνιαία καταβολή περιορίζεται από τα 448 στα 299 ευρώ, ενώ το συνολικό ποσό που θα καταβληθεί αυξάνεται από τα 32.258 στα 35.926 ευρώ, λόγω της μεγαλύτερης διάρκειας αποπληρωμής και των τόκων. Για την ένταξη στη νέα ρύθμιση
προβλέπονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι οφειλές θα πρέπει να έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 και να μην βρίσκονταν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Επίσης, δεν θα πρέπει να έχουν υπαχθεί σε άλλη ρύθμιση έως την ημερομηνία υποβολής της νέας αίτησης. Όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στις 72 δόσεις και διατηρούν ενεργό τον διακανονισμό τους θα μπορούν να ζητήσουν τη μεταφορά τους στο νέο καθεστώς των 120 δόσεων. Η προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων προβλέπεται να ολοκληρωθεί στις 30 Ιουνίου 2027. Για τις οφειλές που έχουν διαβιβαστεί στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), η αίτηση θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω των αντίστοιχων υπηρεσιών του. Το επιτόκιο της ρύθμισης διαμορφώνεται στο 5,84%, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο της πάγιας ρύθμισης, ενώ η υπαγωγή ενεργοποιείται με την καταβολή της πρώτης δόσης. Παράλληλα, οι οφειλέτες θα πρέπει να συνεχίσουν να εξοφλούν κανονικά ή να ρυθμίζουν τις νέες ασφαλιστικές υποχρεώσεις τους, καθώς η δημιουργία νέων αρρύθμιστων χρεών μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια του διακανονισμού. Την
Σελίδα 33
ίδια στιγμή, ο e-ΕΦΚΑ ενεργοποίησε δύο νέες ψηφιακές λειτουργίες για την αναλυτική παρακολούθηση των ρυθμισμένων οφειλών. Πρόκειται για τις υπηρεσίες «Ανάλυση δόσεων της ρύθμισης» και «Ανάλυση οφειλών της ρύθμισης», μέσω των οποίων οι ασφαλισμένοι μπορούν να ενημερώνονται για τα ποσά, τις ημερομηνίες λήξης και την κατάσταση εξόφλησης κάθε δόσης. Επιπλέον, έχουν πρόσβαση σε αναλυτική εικόνα των επιμέρους χρεών που περιλαμβάνονται σε κάθε διακανονισμό, ακόμη και όταν διατηρούν περισσότερες από μία ενεργές ρυθμίσεις. Στις ληξιπρόθεσμες δόσεις εμφανίζεται το πραγματικό ανεξόφλητο υπόλοιπο, καθώς συνυπολογίζονται και οι μερικές καταβολές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Διαβάστε αναλυτικά στο bankingnews.gr.
κίνδυνος χαμηλών συντάξεων για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Η έκθεση «OECD Pensions Outlook 2026» αναδεικνύει τις
Υ
Όπως αποκαλύπτει το topontiki.gr
ψηλές υποχρεωτικές εισφορές, περιορισμένη συμπληρωματική αποταμίευση και αυξημένος
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | αδυναμίες του ελληνικού συνταξιοδοτικού συστήματος και τη μεγάλη απόσταση από τις υπόλοιπες ανεπτυγμένες οικονομίες. Σημαντικές ανισορροπίες στο ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα αναδεικνύει η νέα έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με τίτλο «OECD Pensions Outlook 2026 – Are We Saving Enough for Retirement?». Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι Έλληνες μισθωτοί επιβαρύνονται με ιδιαίτερα υψηλές υποχρεωτικές ασφαλιστικές εισφορές, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχα ανεπτυγμένη συμμετοχή σε προαιρετικά συνταξιοδοτικά προγράμματα που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν πρόσθετο εισόδημα κατά τη συνταξιοδότηση. Ειδικότερα, το 2024 η μέση αποτελεσματική εισφορά στα υποχρεωτικά ή σχεδόν υποχρεωτικά συνταξιοδοτικά συστήματα των χωρών του ΟΟΣΑ για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα με μέσες αποδοχές διαμορφώθηκε στο 18,8%. Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό ξεπερνούσε το 25%, κατατάσσοντας τη χώρα μεταξύ εκείνων με τις υψηλότερες ασφαλιστικές επιβαρύνσεις. Την ίδια στιγμή, η συμμετοχή των εργαζομένων σε συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά σχήματα παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, καθώς λιγότερο από το 10% του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας διαθέτει τέτοια κάλυψη. Η απόσταση από άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες είναι σημαντική. Σε χώρες όπως το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ιρλανδία και η Ιαπωνία, η συμμετοχή σε προαιρετικά συνταξιοδοτικά προγράμματα φτάνει ή ξεπερνά το 50%-60%. Στην Ελλάδα, αντίθετα, η μεγάλη πλειονότητα των εργαζομένων δεν δημιουργεί ένα δεύτερο συνταξιοδοτικό αποθεματικό μέσω Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) ή άλλων προαιρετικών σχημάτων, με αποτέλεσμα να εξαρτάται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από την υποχρεωτική δημόσια ασφάλιση. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση των ελεύθερων επαγγελματιών και των αυτοαπασχολουμένων. Η δυνατότητα επιλογής ασφαλιστικής κατηγορίας τούς επιτρέπει να περιορίζουν τις τρέχουσες οικονομικές επιβαρύνσεις, ωστόσο οι χαμηλότερες εισφορές συνεπάγονται και μικρότερα μελλοντικά συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η επιλογή χαμηλών ασφαλιστικών κατηγοριών μπορεί να οδηγήσει σε αισθητά
Σελίδα 34
χαμηλότερες συντάξεις, ιδιαίτερα για όσους δεν διαθέτουν πρόσθετες αποταμιεύσεις ή άλλες πηγές εισοδήματος. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Οργανισμού, οι αυτοαπασχολούμενοι σε χώρες όπου καταγράφεται συνταξιοδοτικό κενό χρειάζονται μεγαλύτερη πρόσθετη αποταμίευση σε σχέση με τους μισθωτούς. Ειδικότερα, ένας άνδρας αυτοαπασχολούμενος με μέσες αποδοχές θα χρειαζόταν πρόσθετη αποταμίευση ίση με το 13,1% του εισοδήματός του, προκειμένου να καλύψει τον στόχο αναπλήρωσης εισοδήματος, έναντι 9,7% για έναν αντίστοιχο μισθωτό. Τα ποσοστά αυτά αφορούν τις χώρες στις οποίες εντοπίζεται συνταξιοδοτικό κενό και δεν αποτελούν αποκλειστικά ελληνική εκτίμηση. Διαφορετική είναι η εικόνα στη θεωρητική προσομοίωση για τους μισθωτούς στην Ελλάδα. Ένας εργαζόμενος με μέσες αποδοχές και πλήρη, αδιάλειπτο ασφαλιστικό βίο εμφανίζει μηδενικό συνταξιοδοτικό κενό σε σχέση με τον στόχο αναπλήρωσης του 70% του εισοδήματός του. Ωστόσο, πρόκειται για μοντέλο υπολογισμού που βασίζεται σε συγκεκριμένες παραδοχές και δεν αποτυπώνει απαραίτητα τις πραγματικές συνθήκες όλων των εργαζομένων, ιδιαίτερα όσων έχουν αντιμετωπίσει περιόδους ανεργίας, χαμηλές αποδοχές ή διακοπές στην ασφαλιστική τους πορεία. Την ίδια στιγμή, τα κεφαλαιοποιητικά συνταξιοδοτικά σχήματα στην Ελλάδα παρουσιάζουν ανάπτυξη. Το ενεργητικό των σχετικών ταμείων, στα οποία περιλαμβάνονται τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και το ΤΕΚΑ, αυξήθηκε κατά 20% το 2025, φτάνοντας τα 3,2 δισ. ευρώ. Ωστόσο, το ποσό αντιστοιχεί μόλις στο 1,3% του ελληνικού ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος των συνταξιοδοτικών περιουσιακών στοιχείων στις χώρες του ΟΟΣΑ διαμορφώνεται στο 105,6% του ΑΕΠ. Όσον αφορά τη σύνθεση των ελληνικών συνταξιοδοτικών κεφαλαίων, το 36,2% ήταν τοποθετημένο σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια, το 17,4% σε καταθέσεις και ρευστά διαθέσιμα και το 15,3% σε μετοχές. Τα στοιχεία αποτυπώνουν το μέγεθος των κεφαλαίων που έχουν συγκεντρωθεί μέσω των κεφαλαιοποιητικών συστημάτων, αλλά και τη σημαντική απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει την Ελλάδα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ στον συγκεκριμένο τομέα.
Μεγάλες αλλαγές στη φορολόγηση των καπνικών προϊόντων συζητούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με το ενδεχόμενο σημαντικής αύξησης στην τιμή των τσιγάρων να προκαλεί ανησυχία στους καταναλωτές.
Μ
ε βάση την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το πακέτο θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 13 ευρώ, ενώ η Ελλάδα ζητά περισσότερο χρόνο για την εφαρμογή των νέων μέτρων
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | , εκφράζοντας φόβους για ενίσχυση του λαθρεμπορίου. Το θέμα αναμένεται να συζητηθεί στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο των συνεδριάσεων του Eurogroup και του Ecofin, με τους υπουργούς Οικονομικών των κρατών-μελών να καλούνται να εξετάσουν το νέο πλαίσιο φορολόγησης. Η βασική διαπραγμάτευση θα γίνει στο Ecofin,
Σελίδα 35
όπου η Ιρλανδική Προεδρία επιχειρεί να βρει κοινό έδαφος για την αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης και τη θέσπιση ενιαίων κανόνων για τα προϊόντα καπνού, ατμού και νικοτίνης. Το ύψος των πιθανών επιβαρύνσεων προκαλεί ήδη συζητήσεις. Ανάλυση του ΚΕΠΕ είχε εκτιμήσει ότι, με βάση την αρχική ευρωπαϊκή πρόταση, η μέση τιμή των τσιγάρων στην Ελλάδα θα μπορούσε να αυξηθεί έως και κατά 569,6%, φτάνοντας σε επίπεδα σχεδόν εξαπλάσια των σημερινών. Μια τέτοια εξέλιξη, ωστόσο, ενδέχεται να έχει συνέπειες και για τα δημόσια έσοδα, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος αρκετοί καταναλωτές να στραφούν σε παράνομα προϊόντα λόγω του υψηλότερου κόστους. Διαβάστε αναλυτικά στο ereportaz.gr.
Όπως σημειώνει το dimokratia.gr αντιμέτωποι με ηλεκτρονικά πρόστιμα θα βρεθούν οι ιδιοκτήτες οχημάτων που δεν έχουν πραγματοποιήσει εμπρόθεσμα τον υποχρεωτικό τεχνικό έλεγχο ΚΤΕΟ.
Μ
ετά τις διασταυρώσεις για τα ανασφάλιστα οχήματα και τα απλήρωτα τέλη κυκλοφορίας, οι αρμόδιες υπηρεσίες ετοιμάζονται να επεκτείνουν τους ελέγχους και στα οχήματα με ληγμένο ΚΤΕΟ, χωρίς να απαιτείται έλεγχος από την Τροχαία.
Όπως έχει επισημάνει ο γενικός γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, η συγκεκριμένη διαδικασία θα ακολουθήσει τους ελέγχους για ασφάλιση και τέλη κυκλοφορίας. Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη επίσημη ημερομηνία αποστολής των πρώτων προστίμων. Σύμφωνα με τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία, περισσότερα από 500.000 οχήματα φέρονται να έχουν εκκρεμότητες ΚΤΕΟ, αριθμός που παραμένει υπό επίσημη επιβεβαίωση. Πόσο είναι τα πρόστιμα και πότε αφαιρείται το δίπλωμα: Για τα επιβατικά ΙΧ που δεν έχουν περάσει εμπρόθεσμα από τεχνικό έλεγχο, το πρόστιμο ανέρχεται στα 150 ευρώ. Στην ηλεκτρονική διαδικασία
προστίθεται ψηφιακό τέλος συναλλαγής 2,4%, με αποτέλεσμα το συνολικό ποσό να διαμορφώνεται στα 153,60 ευρώ. Για ταξί, ασθενοφόρα, λεωφορεία και βαρέα φορτηγά ή ρυμουλκούμενα άνω των 3,5 τόνων, το βασικό πρόστιμο φτάνει τα 350 ευρώ. Εάν η παράβαση διαπιστωθεί σε έλεγχο της Τροχαίας, για τα ΙΧ προβλέπεται επιπλέον αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 20 ημέρες. Ωστόσο, εφόσον προσκομιστεί ισχύον δελτίο ΚΤΕΟ εντός δέκα ημερών στην αρμόδια Αρχή, το πρόστιμο μπορεί να μειωθεί στα 45 ευρώ και να επιστραφεί το δίπλωμα. Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν εφαρμόζεται αυτομάτως στα ηλεκτρονικά πρόστιμα. Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης για το ίδιο όχημα και τον ίδιο υπόχρεο μέσα σε τρία χρόνια, το ηλεκτρονικό πρόστιμο διπλασιάζεται, ενώ προβλέπεται αφαίρεση της άδειας κυκλοφορίας και των πινακίδων. Πώς θα ελέγξετε αν έχει λήξει το ΚΤΕΟ: Για τα συνηθισμένα επιβατικά ΙΧ και τις μοτοσικλέτες, ο πρώτος τεχνικός έλεγχος πραγματοποιείται τέσσερα χρόνια μετά την πρώτη κυκλοφορία και επαναλαμβάνεται κάθε δύο χρόνια. Οι ιδιοκτήτες μπορούν να ενημερωθούν για την ημερομηνία του επόμενου ελέγχου μέσω της υπηρεσίας MyAuto στο gov.gr, χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet. Όσοι προσέρχονται εκπρόθεσμα στο ΚΤΕΟ επιβαρύνονται και με πρόσθετο τέλος, πέρα από το κανονικό κόστος ελέγχου. Για τα επιβατικά ΙΧ ανέρχεται σε 16 ευρώ για καθυστέρηση έως 30 ημέρες, 33 ευρώ για καθυστέρηση έως έξι μήνες και 65 ευρώ εφόσον έχει παρέλθει μεγαλύτερο διάστημα. Οι ειδοποιήσεις και οι πράξεις επιβολής προστίμων μπορούν να κοινοποιούνται μέσω email, SMS ή Gov.gr Wallet. Στην περίπτωση που προκύψει λανθασμένη χρέωση, ο ιδιοκτήτης έχει δικαίωμα να υποβάλει ένσταση στην εφαρμογή «Διασταυρωτικοί Έλεγχοι Οχημάτων» εντός δέκα εργάσιμων ημερών από την κοινοποίηση της πράξης, προσκομίζοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Το capital.gr εξηγεί: Σε μόνιμη εστία εισφοροδιαφυγής και συσσώρευσης ασφαλιστικών χρεών έχει εξελιχθεί η δημιουργία εικονικών εταιρειών, οι οποίες χρησιμοποιούνται για να συνεχίζεται η επιχειρηματική δραστηριότητα χωρίς να μεταφέρονται οι οφειλές των προηγούμενων επιχειρήσεων στον ΕΦΚΑ. Πρόκειται για μια πρακτική κατά την οποία επιχειρήσεις που έχουν συσσωρεύσει σημαντικά χρέη κλείνουν και αντικαθίστανται από νέες εταιρείες, με διαφορετικό ΑΦΜ και πρόσωπα που εμφανίζονται ως διαχειριστές.
Η
μέθοδος βασίζεται στη χρήση προσώπων-βιτρίνα, γνωστών ως «αχυρανθρώπων», οι οποίοι αναλαμβάνουν τυπικά τη διοίκηση των νέων εταιρειών.
Συχνά πρόκειται για ηλικιωμένους ανθρώπους με οικονομικές δυσκολίες και χωρίς περιουσιακά στοιχεία, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα του ΕΦΚΑ να προχωρήσει σε κατασχέσεις για την είσπραξη των οφειλών. Στο μεταξύ, η νέα επιχείρηση συνεχίζει την ίδια δραστηριότητα, διατηρεί ή επαναπροσλαμβάνει το προσωπικό και εμφανίζεται απαλλαγμένη από τα χρέη της προηγούμενης. Η διαδικασία ξεκινά όταν μια επιχείρηση, για παράδειγμα στον χώρο της εστίασης ή της καθαριότητας, σταματά να καταβάλλει τις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων της.
Ό
ταν οι οφειλές φτάσουν σε δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ και αρχίσουν οι προσπάθειες είσπραξης, η εταιρεία διακόπτει τη λειτουργία της.
Στη θέση της ιδρύεται συνήθως μια νέα Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (ΙΚΕ), με νέο ΑΦΜ και δυνατότητα σύστασης ακόμη και με εταιρικό κεφάλαιο ενός ευρώ. Η νέα εταιρεία αναλαμβάνει την ίδια επιχειρηματική δραστηριότητα, ενώ οι παλιές οφειλές παραμένουν συνδεδεμένες με την επιχείρηση που έκλεισε. Όταν συσσωρευτούν εκ νέου χρέη, η διαδικασία
Σελίδα 36
επαναλαμβάνεται με νέα εταιρική ταυτότητα και διαφορετικό διαχειριστή. Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται στα στοιχεία για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, οι οποίες στο τέλος Ιουνίου 2026 ανήλθαν σε 52,42 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 639 εκατ. ευρώ μέσα σε ένα τρίμηνο. Παράλληλα, το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) ενίσχυσε τις προσπάθειες ενημέρωσης των οφειλετών, αποστέλλοντας 81.269 ειδοποιητήρια κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, έναντι 41.975 το πρώτο τρίμηνο. Παρότι η πλειονότητα των οφειλετών χρωστά ποσά έως 30.000 ευρώ, σημαντικό μέρος του συνολικού χρέους συγκεντρώνεται σε μεγάλους οφειλέτες. Ειδικότερα, το 25% των συνολικών οφειλών, δηλαδή περίπου το ένα τέταρτο του ποσού των 52,4 δισ. ευρώ, αντιστοιχεί σε 3.029 μεγαλοοφειλέτες, καθένας από τους οποίους χρωστά περισσότερα από ένα εκατομμύριο ευρώ. Την ίδια στιγμή, 10,8 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται ως ανεπίδεκτα είσπραξης. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται χρέη επιχειρήσεων που έχουν πτωχεύσει ή βρίσκονται σε εκκαθάριση, παλαιές οφειλές, αλλά και εργοδότες που δεν υπέβαλαν ποτέ Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (ΑΠΔ) και δεν κατέβαλαν ασφαλιστικές εισφορές. Για την αντιμετώπιση των συστηματικών οφειλετών, ο ΕΦΚΑ διαθέτει συγκεκριμένα εργαλεία που στοχεύουν στον έγκαιρο εντοπισμό των απλήρωτων εισφορών και στον περιορισμό της περαιτέρω διόγκωσης των χρεών. Αρχικά μπορεί να μπλοκάρει την υποβολή ΑΠΔ από επιχειρήσεις που εμφανίζουν ανεξόφλητες υποχρεώσεις. Στη συνέχεια, μέσω του ΚΕΑΟ, αποστέλλεται ειδοποίηση με προθεσμία 20 ημερών για την τακτοποίηση των οφειλών, είτε μέσω ρύθμισης είτε με εφάπαξ εξόφληση. Εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση, ενεργοποιούνται μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα των μέτρων περιορίζεται όταν οι επιχειρήσεις και οι πραγματικοί υπεύθυνοι δεν διαθέτουν εμφανή προσωπικά ή εταιρικά περιουσιακά στοιχεία. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι επιχειρήσεις κλείνουν πριν προχωρήσουν οι διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης και αντικαθίστανται από νέες εταιρείες, με διαφορετικό ΑΦΜ και νέα στοιχεία στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο και στον ΕΦΚΑ, χωρίς καταγεγραμμένες προηγούμενες οφειλές.
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Όπως αναφέρει το ot.gr
Ν
έους κανόνες για την είσπραξη και την απόδοση του ΦΠΑ στις ηλεκτρονικές αγορές εισάγει η Ε.Ε., ενισχύοντας τις υποχρεώσεις των ψηφιακών πλατφορμών και διευρύνοντας τον έλεγχο στις εισαγωγές προϊόντων από τρίτες χώρες. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι ο φόρος που καταβάλλουν οι καταναλωτές κατά την αγορά ενός προϊόντος δηλώνεται σωστά και αποδίδεται στο Δημόσιο που δικαιούται να τον εισπράξει. Το ζήτημα αφορά κυρίως τις παραγγελίες από ηλεκτρονικά καταστήματα και πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο καταναλωτής πληρώνει την αξία του προϊόντος μαζί με τον ΦΠΑ και ολοκληρώνει τη συναλλαγή του, ωστόσο η διαδικασία απόδοσης του φόρου μπορεί να πραγματοποιείται μέσω της φορολογικής διοίκησης άλλου κράτους-μέλους. Αυτό δεν σημαίνει ότι η χώρα στην οποία έχει εγγραφεί ο πωλητής δικαιούται να κρατήσει τον φόρο, καθώς ο ΦΠΑ υπολογίζεται με βάση τη χώρα προορισμού του προϊόντος. Σήμερα, για αποστολές αξίας έως 150 ευρώ, οι πωλητές και οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες μπορούν να χρησιμοποιούν το ευρωπαϊκό σύστημα Import One-Stop Shop (IOSS). Μέσω αυτού εγγράφονται σε ένα κράτος-μέλος, εισπράττουν τον ΦΠΑ κατά την ολοκλήρωση της αγοράς και τον δηλώνουν συγκεντρωτικά, χωρίς να χρειάζεται να αποκτήσουν ξεχωριστή φορολογική εγγραφή σε κάθε χώρα στην οποία πραγματοποιούν πωλήσεις. Ο φόρος αποδίδεται στη χώρα κατανάλωσης, δηλαδή στο κράτος όπου βρίσκεται ο αγοραστής. Για παράδειγμα, ένα προϊόν καθαρής αξίας 50 ευρώ, στο οποίο εφαρμόζεται συντελεστής ΦΠΑ 24%, κοστίζει συνολικά 62 ευρώ. Τα 12 ευρώ αποτελούν τον φόρο που πρέπει να αποδοθεί στο Δημόσιο. Εφόσον η συναλλαγή έχει πραγματοποιηθεί σωστά μέσω του IOSS και έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, ο καταναλωτής δεν χρειάζεται να καταβάλει ξανά ΦΠΑ κατά
Σελίδα 37
την εισαγωγή του προϊόντος. Ωστόσο, η διαδικασία δεν είναι απαλλαγμένη από κινδύνους φορολογικής απάτης. Στην έκθεσή της για το 2025, η ευρωπαϊκή υπηρεσία καταπολέμησης της απάτης OLAF καταγράφει περιπτώσεις εμπορευμάτων που εμφανίζονται ως μικρές αποστολές προς ιδιώτες, χωρίς τελικά να παραδίδονται στους δηλωμένους παραλήπτες. Παράλληλα, έχουν εντοπιστεί δίκτυα αποθηκών και αδιαφανών ηλεκτρονικών πωλητών, τα οποία δυσκολεύουν την παρακολούθηση της πραγματικής διαδρομής των προϊόντων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα στοιχεία για την αξία, τον παραλήπτη ή το περιεχόμενο των αποστολών δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, δημιουργώντας κινδύνους απώλειας φορολογικών και τελωνειακών εσόδων. Για την αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων, οι ευρωπαϊκές φορολογικές αρχές αξιοποιούν και το σύστημα CESOP, μέσω του οποίου συγκεντρώνονται στοιχεία από παρόχους υπηρεσιών πληρωμών για δικαιούχους που λαμβάνουν περισσότερες από 25 διασυνοριακές πληρωμές ανά τρίμηνο. Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό πιθανών περιπτώσεων απάτης στον ΦΠΑ, μέσα από τη διασταύρωση των οικονομικών συναλλαγών με τις φορολογικές δηλώσεις των επιχειρήσεων. Η νέα συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 9 Νοεμβρίου 2026 προβλέπει την επέκταση του συστήματος IOSS, ώστε να καλύπτει προϊόντα ανεξαρτήτως αξίας, καθώς και αγαθά που αποθηκεύονται σε τελωνειακές αποθήκες εντός της ΕΕ από επιχειρήσεις εγκατεστημένες εκτός Ευρώπης. Παράλληλα, διευρύνεται η ευθύνη των ηλεκτρονικών πλατφορμών, οι οποίες θα αναλαμβάνουν την είσπραξη και την απόδοση του ΦΠΑ για τα προϊόντα που πωλούν στην ευρωπαϊκή αγορά. Οι νέοι κανόνες προβλέπεται να εφαρμοστούν από την 1η Ιουλίου 2028. Η συμφωνία δεν προβλέπει την επιβολή νέου φόρου στους καταναλωτές, αλλά αλλαγές στον τρόπο είσπραξης, δήλωσης και ελέγχου του ήδη οφειλόμενου ΦΠΑ. Η εφαρμογή της προϋποθέτει την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής τεχνικής υποδομής και των απαραίτητων νομοθετικών διαδικασιών.
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 38
ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Επιμέλεια: Θοδωρής Ζούμπος
Η Πυθία αποκαλύπτει periodista.gr:
Η
στο
νέα μελέτη του ΙΟΒΕ και του LSE για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας λέει ότι η διάσωση απέτρεψε μια οικονομική καταστροφή. Δείχνει όμως και τον λογαριασμό. Από τα περίπου 47 δισ. ευρώ δημόσιου χρήματος, το Δημόσιο θα ανακτήσει μόλις 10,6 δισ., και το συνολικό δημοσιονομικό κόστος φτάνει τα 42,5 δισ. Το «μόλις 2 δισ.» που κυκλοφορεί προκύπτει μόνο αν βάλει κανείς στο ταμείο τα κέρδη από το PSI, που πλήρωσαν ασφαλιστικά ταμεία και μικροομολογιούχοι. Οι τράπεζες σήμερα μοιράζουν μερίσματα,
κρατούν τα επιτόκια καταθέσεων κοντά στο μηδέν και έχουν ακόμη στα βιβλία τους δισεκατομμύρια αναβαλλόμενου φόρου με την εγγύηση του Δημοσίου. Κάθε φορά που οι τράπεζες ανακοινώνουν τα κέρδη τους, οι διοικήσεις τους μιλούν για «επιστροφή στην κανονικότητα», για «ανθεκτικότητα του συστήματος», για «εμπιστοσύνη των αγορών». Σπάνια, πολύ σπάνια, θα ακούσετε κάποιον τραπεζίτη να θυμίζει ποιος έβαλε τα λεφτά για να υπάρχει σήμερα κάτι να
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | ανακοινωθεί. Τη θύμηση την κάνει τώρα, με τον στεγνό τρόπο των οικονομολόγων, μια νέα μελέτη του ΙΟΒΕ και του Financial Markets Group του London School of Economics για τον ρόλο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Ο κύριος σκοπός της μελέτης είναι να δείξει ότι η διάσωση άξιζε. Και πράγματι, τα σενάρια που εξετάζει είναι τρομακτικά: Χωρίς το ΤΧΣ, η ελληνική οικονομία θα έχανε σε βάθος δεκαετίας από 133,7 έως 321,2 δισ. ευρώ σε παραγωγή, με το ΑΕΠ από 7% έως 16% χαμηλότερο, τράπεζες-«ζόμπι» και τον κίνδυνο «κουρέματος» των καταθέσεων πάνω από κάθε νοικοκυριό. Δεν έχω καμία πρόθεση να αμφισβητήσω ότι η χώρα θα είχε βρεθεί σε χειρότερη θέση αν οι τράπεζες είχαν καταρρεύσει. Έχω όμως κάθε πρόθεση να θυμίσω ποιος πλήρωσε για να μην καταρρεύσουν, και ποιος απολαμβάνει σήμερα τους καρπούς. Γιατί η ίδια μελέτη, πίσω από τα σενάρια και τις καμπύλες, περιέχει έναν πίνακα που κάθε Έλληνας πολίτης θα έπρεπε να έχει κρεμασμένο στον τοίχο της κουζίνας του. Σε αυτόν φαίνονται τα δισεκατομμύρια που μπήκαν, τα λίγα που επέστρεψαν και το υπόλοιπο που χάθηκε για πάντα στους ισολογισμούς. Είναι ο πίνακας μιας διάσωσης που έγινε με δημόσιο χρήμα, σε δημόσιο ρίσκο, και κατέληξε να επιστρέψει στα χέρια ιδιωτών μετόχων σε τιμή ευκαιρίας. Οι τράπεζες σήμερα ανήκουν σε μετόχους που τις αγόρασαν, όταν τα χειρότερα είχαν περάσει, τα κεφάλαια είχαν μπει και τα «κόκκινα» δάνεια είχαν φορτωθεί στον «Ηρακλή» με κρατική εγγύηση. Ο φορολογούμενος έβαλε την πλάτη του στα δύσκολα και τώρα βλέπει από τη γωνία τα μερίσματα να μοιράζονται σε άλλους.
Σελίδα 39
οδηγήθηκαν σε εκκαθάριση την περίοδο 2011–2013, ώστε να προστατευθούν καταθέσεις 42,4 δισ. ευρώ. Οι τέσσερις συστημικές ανακεφαλαιοποιήθηκαν σε τρεις γύρους, το 2013, το 2014 και το 2015, και σε κάθε γύρο το ποσοστό του Δημοσίου συρρικνωνόταν, ενώ ιδιώτες επενδυτές έμπαιναν σε όλο και χαμηλότερες τιμές. Να το πω απλά: ο φορολογούμενος έβαλε σχεδόν πενήντα δισεκατομμύρια, πήρε πίσω λιγότερα από έντεκα, και οι τράπεζες που έσωσε ανήκουν σήμερα σε άλλους.
Το νούμερο που αναπαράχθηκε περισσότερο από τη μελέτη είναι ότι η τελική επιβάρυνση για τον φορολογούμενο περιορίζεται τελικά κοντά στα 2 δισ. ευρώ. Ακούγεται καθησυχαστικό, σχεδόν σαν να λέει κανείς ότι η διάσωση των τραπεζών μας βγήκε τζάμπα. Για να φτάσει όμως κανείς σε αυτό το νούμερο, πρέπει να βάλει στη ζυγαριά τα οφέλη από το PSI, τις προμήθειες και τα μερίσματα που εισέπραξε το Δημόσιο, μαζί με τα έσοδα από τον «Ηρακλή» και τα μερίσματα της Τράπεζας της Ελλάδος από τον μηχανισμό ELA. Και εδώ πρέπει να σταματήσουμε για λίγο. Το «όφελος» του PSI ήταν το «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων. Εκτός από τις τράπεζες, το πλήρωσαν τα ασφαλιστικά ταμεία, τα αποθεματικά πανεπιστημίων και νοσοκομείων και χιλιάδες μικροομολογιούχοι που είχαν εμπιστευτεί τις οικονομίες τους στο ελληνικό κράτος.
Ό
ταν, λοιπόν, ακούτε ότι η διάσωση των τραπεζών κόστισε «μόνο 2 δισ.», να ξέρετε ότι η διαφορά δεν εξαφανίστηκε. Την πλήρωσαν κάποιοι άλλοι, πολύ πριν από εμάς, με τις συντάξεις και τις αποταμιεύσεις τους.
Ας δούμε τα νούμερα όπως τα δίνει η μελέτη, χωρίς στολίδια.
Τ
ο ΤΧΣ διοχέτευσε στο τραπεζικό σύστημα περίπου 47 δισ. ευρώ και αναμένεται να ανακτήσει μόλις 10,6 δισ., λιγότερο δηλαδή από το ένα τέταρτο.
Η καθαρή λογιστική ζημία του Ταμείου υπολογίζεται σε περίπου 36,3 δισ. ευρώ. Αν προστεθούν οι φορολογικές απώλειες από τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις από κρατικές εγγυήσεις, το συνολικό δημοσιονομικό κόστος της στήριξης φτάνει περίπου τα 42,5 δισ. ευρώ. Από αυτά τα χρήματα, 14,4 δισ. πήγαν για να καλυφθεί το κενό 12 τραπεζών που
Το λογιστικό κόλπο είναι κομψό. Η πραγματικότητα είναι λιγότερο κομψή.
Υπάρχει ένα σημείο στη μελέτη που περνά σχεδόν
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | απαρατήρητο, αλλά λέει περισσότερα για τις τράπεζες από κάθε έκθεση αποδοχών. Ανάμεσα στο 2008 και στο 2021, οι εξασφαλίσεις που ζητούσαν οι τράπεζες από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις εκτινάχθηκαν, ενώ τα δάνεια χωρίς εγγυήσεις συρρικνώθηκαν δραματικά. Η διάσωση, δηλαδή, έσωσε τις τράπεζες, όμως οι τράπεζες δεν έσπευσαν να σώσουν την πραγματική οικονομία. Έγιναν φειδωλές με τον μικρό επαγγελματία, αυστηρές με το νοικοκυριό και αδίστακτες στους πλειστηριασμούς. Μόνο από το 2021 μέχρι σήμερα έγιναν πάνω από 23.000 κατακυρώσεις κατοικιών. Τα ίδια ιδρύματα που χρειάστηκαν τη βοήθεια όλων μας κρατούν σήμερα τα επιτόκια καταθέσεων καθηλωμένα κοντά στο μηδέν, σε σημείο που η Επιτροπή Ανταγωνισμού ασχολείται με το γιατί. Δανείζονται, δηλαδή, τα χρήματα των πολιτών σχεδόν δωρεάν και τα δανείζουν πίσω με περιθώρια που τους επιτρέπουν να ανακοινώνουν κέρδη-ρεκόρ. Η μελέτη υπογραμμίζει ακόμη ότι οι καθυστερήσεις στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων διόγκωσαν τον λογαριασμό της κρίσης. Να το κρατήσουμε κι αυτό: ο λογαριασμός μεγάλωνε όσο κάποιοι προστάτευαν ισορροπίες και συμφέροντα.
Και φτάνουμε στο πιο προκλητικό κεφάλαιο, εκείνο του αναβαλλόμενου φόρου (DTC). Μέσα στην κρίση, το κράτος επέτρεψε στις τράπεζες να μετρούν ως κεφάλαιο φόρους που θα γλίτωναν στο μέλλον λόγω των ζημιών τους, με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Αν μια τράπεζα εμφάνιζε ζημιές, ο λογαριασμός θα πήγαινε στον φορολογούμενο, που θα έπαιρνε μετοχές στη θέση των φόρων. Το υπόλοιπο του αναβαλλόμενου φόρου για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες εκτιμάται σήμερα σε περίπου 11,5–12 δισ. ευρώ, και η μελέτη του ΙΟΒΕ υπολογίζει ότι το μελλοντικό κόστος για το Δημόσιο θα μπορούσε να φτάσει τα 10 δισ. ευρώ έως το 2041. Οι τράπεζες απαντούν ότι πληρώνουν ετήσια προμήθεια για την εγγύηση και ότι έχουν δεσμευτεί να ολοκληρώσουν την
Σελίδα 40
απόσβεση έως το 2033 αντί για το 2041. Όταν η ΕΛΑΣ πρότεινε πλήρη απόσβεση έως το 2028, προειδοποίησαν για κεφαλαιακό κενό 8 δισ. ευρώ. Αυτό το επιχείρημα αξίζει να το διαβάσει κανείς δύο φορές. Οι ίδιες τράπεζες που μοιράζουν δισεκατομμύρια σε μερίσματα και επαναγορές μετοχών λένε ότι δεν αντέχουν να ξεχρεώσουν πιο γρήγορα μια κρατική στήριξη που τους δόθηκε στα χρόνια της απόλυτης ανάγκης. Αν αυτό δεν είναι πρόκληση, δεν ξέρω τι είναι.
Η μελέτη αναφέρει ακόμη ότι η αλλαγή στη διακυβέρνηση των τραπεζών που επέβαλε το ΤΧΣ αύξησε την αξία του ενεργητικού των συστημικών τραπεζών κατά 15 έως 20 δισ. ευρώ. Η ανανέωση των διοικήσεων, η ανεξαρτησία των διοικητικών συμβουλίων και η ρήξη με παγιωμένα συμφέροντα δεκαετιών ήταν, με άλλα λόγια, έργο του Δημοσίου. Την υπεραξία που δημιούργησε την εισπράττουν σήμερα οι ιδιώτες μέτοχοι. Δεν ζητώ από τις τράπεζες να γίνουν φιλανθρωπικά ιδρύματα. Ζητώ κάτι πολύ πιο απλό: να θυμηθούν σε ποιον χρωστάνε την ύπαρξή τους, και να το δείξουν με επιτόκια καταθέσεων που να μην είναι προσβολή, με δάνεια στις μικρές επιχειρήσεις χωρίς υπέρογκες εξασφαλίσεις, με γενναίες ρυθμίσεις για τα νοικοκυριά που κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους και με ταχύτερη αποπληρωμή του αναβαλλόμενου φόρου. Μέχρι να συμβεί αυτό, φίλες και φίλοι μου,
Κ
άθε φορά που ένας τραπεζίτης θα μιλά για «ανθεκτικότητα του συστήματος», θα τον ρωτάω ένα πράγμα: ανθεκτικότητα με τίνος τα λεφτά;
Το thefaq.gr αποκαλύπτει:
Ι
στορικά ρεκόρ κερδοφορίας καταγράφουν το 2026 οι τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες (Eurobank, Εθνική, Πειραιώς, Alpha Bank), με τις εκτιμήσεις για το σύνολο του έτους να αγγίζουν τα 5,1 δισ. ευρώ
(έχοντας ήδη φτάσει τα 3,8 δισ. ευρώ στο 9μηνο). Από αυτά, περίπου 2,35 δισ. ευρώ προορίζονται για διανομή στους μετόχους μέσω μερισμάτων, προμερισμάτων και
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
επαναγορών ιδίων μετοχών. Την ίδια ώρα, όμως, η εντυπωσιακή ανάκαμψη του τραπεζικού κλάδου τροφοδοτεί έντονη πολιτική και κοινωνική συζήτηση: γιατί τα κέρδη εκτοξεύονται ενώ οι καταθέτες και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις ασφυκτιούν, και γιατί η μερίδα του λέοντος καταλήγει εκτός συνόρων;
Η εκρηκτική κερδοφορία του 2026 (Eurobank ~1,6 δισ., Εθνική ~1,3 δισ., Πειραιώς ~1,2 δισ., Alpha Bank ~1,0 δισ. ευρώ) δεν είναι τυχαία. Στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: Η «ψαλίδα» των επιτοκίων: Παρά τις μεταβολές της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο παραμένει από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, διατηρώντας μεγάλη απόσταση ανάμεσα στα ακριβά δάνεια και τα σχεδόν μηδενικά επιτόκια καταθέσεων. Η άνοδος των προμηθειών:
Τ
α έσοδα από προμήθειες αυξάνονται διαρκώς, τόσο από τις καθημερινές συναλλαγές όσο και από τη διαχείριση περιουσίας, καθώς οι τράπεζες κατευθύνουν καταθέτες σε επενδυτικά προϊόντα.
Καθαροί ισολογισμοί: Η δραστική μείωση των «κόκκινων» δανείων μέσω του σχεδίου «Ηρακλής» περιόρισε στο ελάχιστο την ανάγκη για νέες προβλέψεις επισφαλειών, επιτρέποντας στα έσοδα να περνούν σχεδόν αυτούσια στην καθαρή κερδοφορία. Πιστωτική επέκταση: Η χορήγηση νέων δανείων —κυρίως προς μεγάλες επιχειρήσεις και μεγάλα επενδυτικά έργα— κινήθηκε με γρήγορους ρυθμούς (8,6 δισ. ευρώ καθαρή επέκταση μόνο στο α’ εξάμηνο), τροφοδοτώντας τόσο τους τόκους όσο και τις προμήθειες.
Σελίδα 41
Μετά την αποεπένδυση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), το Ελληνικό Δημόσιο δεν είναι πλέον βασικός μέτοχος. Έτσι, περίπου το 88% των μερισμάτων (~2 δισ. ευρώ) κατευθύνεται σε ξένα επενδυτικά κεφάλαια και θεσμικούς επενδυτές, ενώ μόλις το 12% μένει σε Έλληνες ιδιώτες και εγχώρια ταμεία. Στον χάρτη των μεγάλων ξένων μετόχων δεσπόζουν: Στη Eurobank: Ο καναδικός όμιλος Fairfax Financial Holdings (~32,7%), μαζί με διεθνή Funds όπως η Fidelity και η Schroders. Στην Alpha Bank: Ο ιταλικός τραπεζικός κολοσσός UniCredit (29,8%), πλαισιωμένος από τη γαλλική Amundi και τη Fidelity. Στην Τράπεζα Πειραιώς: Ο Αμερικανός επενδυτής John Paulson (8,43% μετά τη μείωση του ποσοστού του τον Νοέμβριο του 2026) και μεγάλοι θεσμικοί διαχειριστές όπως η Janus Henderson και η Amundi. Στην Εθνική Τράπεζα: Δεν υπάρχει ένας μεμονωμένος μεγαλομέτοχος άνω του 10%, αλλά ισχυρή διασπορά σε παγκόσμιους κολοσσούς όπως η Vanguard, η BlackRock, η Wellington και η Capital Group.
Η αντίθεση ανάμεσα στα ρεκόρ κερδοφορίας και την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων τροφοδοτεί τέσσερα βασικά μέτωπα κριτικής: Ασύμμετρη αγορά: Υψηλό κόστος δανεισμού και χρεώσεων, την ώρα που οι καταθέσεις παραμένουν ουσιαστικά άτοκες. Φυγή κεφαλαίων και ιστορικό διασώσεων:
Υ
πενθυμίζεται ότι οι τράπεζες διασώθηκαν την περίοδο της κρίσης με δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ των φορολογουμένων, αλλά σήμερα τα κέρδη φεύγουν στο εξωτερικό.
Κλειστή στρόφιγγα για τους μικρούς: Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν ρευστότητα, ενώ το ιδιωτικό χρέος και οι πλειστηριασμοί στα χέρια των Servicers παραμένουν ανοιχτή πληγή. Φορολογικές ανισότητες: Ο συμψηφισμός κερδών με παλαιές ζημιές
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | (αναβαλλόμενος φόρος) μειώνει τον πραγματικό φόρο που πληρώνουν οι τράπεζες, ενώ η φορολόγηση των μερισμάτων παραμένει στο 5% (με τους ξένους επενδυτές να απαλλάσσονται λόγω συμβάσεων αποφυγής διπλής φορολογίας).
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη απορρίπτει σταθερά την επιβολή έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη (όπως έκαναν η Ισπανία ή η Ιταλία), εκτιμώντας ότι θα έπληττε την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές και θα μετακυλιόταν στα δάνεια. Παράλληλα, δεν έχει αγγίξει τη
φορολογία των μερισμάτων, ενώ το ζήτημα της «ψαλίδας» στα επιτόκια και της πρόσβασης των μικρομεσαίων σε δανεισμό παραμένει άλυτο. Το στοίχημα της επόμενης περιόδου είναι αν οι στοχευμένες παρεμβάσεις στις χρεώσεις και η ενίσχυση του ανταγωνισμού (μέσω μικρότερων τραπεζών και ψηφιακών παικτών) θα αρκέσουν για να φτάσει μέρος αυτής της τραπεζικής ευημερίας στην πραγματική οικονομία — ή αν η πίεση για πιο δραστικά μέτρα θα επιστρέψει. Ο Μητσοτάκης προστατεύοντας τα υπερκέρδη των τραπεζών και το καθεστώς των funds/servicers, η κυβέρνηση εξασφαλίζει τη διαρκή στήριξη του τραπεζικού συστήματος, μεγάλων
Σελίδα 42
επιχειρηματικών ομίλων (που λαμβάνουν τη μερίδα του λέοντος των δανείων) και φιλικών μέσων ενημέρωσης. Ο πρωθυπουργός ωφελείται από τους «λαμπερούς» ισολογισμούς των τραπεζών, τους οποίους χρησιμοποιεί ως απόδειξη επιτυχίας της οικονομικής του πολιτικής, ακόμα κι αν στην πραγματικότητα το κόστος πέφτει στους δανειολήπτες, στα νοικοκυριά και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που μένουν εκτός χρηματοδότησης. Η άρνηση παρέμβασης στα κέρδη και τα μερίσματα στέλνει σαφές ιδεολογικό μήνυμα στο πιο συντηρητικό κομμάτι των ψηφοφόρων και της αγοράς ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να αγγίξει το ιδιωτικό κεφάλαιο.
Π
ρόκειται για το χαρτοφυλάκιο Jewel, με 824 δανειολήπτες και συνολική μεικτή λογιστική αξία 37,4 εκατ. ευρώ, το οποίο απέκτησε η CrediaBank από τιτλοποιήσεις του προγράμματος «Ηρακλής», με διαχειριστή των δανείων αυτών τη Cepal, που ολοκλήρωσε τη συναλλαγή.
Τα θεραπευμένα κόκκινα δάνεια επαναγοράζονται μόνον από άλλες τράπεζες. Το φωνάζουμε από το 2022. Πλήρης επιβεβαίωση της Υπέρβασης! Γράφει ο Νίκος Κωτσικόπουλος στο capital.gr: Credia – Cepal: για πρώτη φορά επέστρεψαν στεγαστικά δάνεια από Servicer σε τράπεζα – Η σημασία του deal. Για πρώτη φορά επιστρέφει στο τραπεζικό σύστημα, με απευθείας μεταβίβαση σε τράπεζα, χαρτοφυλάκιο που περιλαμβάνει κυρίως στεγαστικά δάνεια τα οποία ήταν «κόκκινα», αλλά έχουν πλέον θεραπευτεί και εξυπηρετούνται κανονικά.
Η σημασία της συμφωνίας βρίσκεται στην επιστροφή των δανειοληπτών στην κανονική τραπεζική αγορά, από την οποία είχαν βρεθεί εκτός, λόγω παλαιότερων οφειλών. Οι ίδιοι έχουν πλέον αποκαταστήσει την εξυπηρέτηση των δανείων τους και αποκτούν ξανά άμεση σχέση με τράπεζα, με δυνατότητα πρόσβασης και σε άλλες τραπεζικές υπηρεσίες. Παράλληλα, η CrediaBank ενισχύει το χαρτοφυλάκιο στεγαστικών δανείων της, αποκτώντας δάνεια που εξυπηρετούνται κανονικά, μαζί με περισσότερους από 800 νέους πελάτες. Η τράπεζα αναφέρει ότι η συναλλαγή συνδυάζει ελκυστικές αποδόσεις
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | με συνετή διαχείριση κινδύνων, ενώ επέλεξε τα δάνεια (έναένα), έπειτα από αναλυτική αξιολόγηση όλων των δανειοληπτών.
Η επιστροφή πρώην «κόκκινων» δανείων στο τραπεζικό σύστημα απαιτεί χρόνο και αυστηρό έλεγχο. Σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς τραπεζικούς κανόνες, που θέτει η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA), ένα ρυθμισμένο δάνειο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ξανά εξυπηρετούμενο μόνο και μόνο επειδή ο δανειολήπτης άρχισε να πληρώνει τις δόσεις του. Πρέπει να έχει περάσει τουλάχιστον ένας χρόνος από τη ρύθμιση ή τον χαρακτηρισμό του ως μη εξυπηρετούμενου -όποιο από τα δύο συνέβη αργότερα. Στο διάστημα αυτό ο δανειολήπτης πρέπει να έχει αποδείξει ότι μπορεί να αποπληρώνει κανονικά τις υποχρεώσεις του, χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές και με θετική αξιολόγηση της οικονομικής του κατάστασης. Ακολουθεί περίοδος παρακολούθησης τουλάχιστον δύο ετών, κατά την οποία το δάνειο θεωρείται ήδη εξυπηρετούμενο, αλλά εξακολουθεί να φέρει την ένδειξη ότι έχει υποστεί ρύθμιση. Για να απαλλαγεί και από αυτήν, απαιτείται συνέπεια στις πληρωμές και να μην υπάρχουν καθυστερήσεις άνω των 30 ημερών στις δανειακές υποχρεώσεις του πελάτη. Υπάρχει και ένας ακόμα γνωστός περιορισμός. Οι τράπεζες που είχαν τιτλοποιήσει τα «κόκκινα» δάνειά τους δεν μπορούν να τα επαναγοράζουν κατά τρόπο που παραβιάζει τους εποπτικούς περιορισμούς για τη μεταφορά του πιστωτικού κινδύνου.
Μ
Σελίδα 43
πορούν όμως να τα αποκτούν άλλες τράπεζες, εφόσον τα δάνεια πληρούν τα απαιτούμενα κριτήρια και η συναλλαγή ανταποκρίνεται στους εποπτικούς κανόνες. Στην περίπτωση του Jewel, τα δάνεια έχουν επιστρέψει πλήρως σε καθεστώς εξυπηρέτησης σύμφωνα με τα κριτήρια της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (EBA), όπως αναφέρει η CrediaBank. Η Cepal θα συνεχίσει να διαχειρίζεται προσωρινά το χαρτοφυλάκιο για μικρό ακόμα χρονικό διάστημα, μέχρι να ολοκληρώσει η CrediaBank τη μεταφορά των δανείων και των σχετικών υπηρεσιών και να αναλάβει η ίδια την εξυπηρέτηση των πελατών.
διαταγών πληρωμής, κατασχέσεων και πλειστηριασμών, δίνοντας επιπλέον χρόνο στους οφειλέτες που περιμένουν την εκδίκαση των υποθέσεών τους.
Έ
ως τις 15 Νοεμβρίου 2026 παρατείνεται η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων επαναπροσδιορισμού ανακοπών κατά
Η παράταση προβλέπεται με νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση και αφορά ανακοπές που έχουν προσδιοριστεί να συζητηθούν από τις 17 Σεπτεμβρίου 2027 έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2032. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να υποβάλουν αίτηση μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, προκειμένου να οριστεί νέα, συντομότερη ημερομηνία εκδίκασης. Η διαδικασία εντάσσεται στην προσπάθεια επιτάχυνσης της εξέτασης των εκκρεμών δικαστικών υποθέσεων, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις οι δικάσιμοι έχουν οριστεί ακόμη και για το 2039. Η ρύθμιση αφορά ανακοπές που εκκρεμούσαν στις 15 Ιουλίου 2026 και εκδικάζονται σε πρώτο βαθμό. Η νέα προθεσμία καλύπτει δύο κατηγορίες υποθέσεων: Ανακοπές με ημερομηνία εκδίκασης από τις 17 Σεπτεμβρίου 2027 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029. Ανακοπές
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | με ημερομηνία εκδίκασης από την 1η Ιανουαρίου 2030 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2032. Για παράδειγμα, ένας οφειλέτης που έχει προσφύγει κατά διαταγής πληρωμής και περιμένει να δικαστεί το 2028 θα πρέπει να υποβάλει αίτηση επαναπροσδιορισμού μέχρι τις 15 Νοεμβρίου. Το ίδιο ισχύει για όσους έχουν καταθέσει ανακοπή κατά κατάσχεσης ή πλειστηριασμού και έχουν λάβει δικάσιμο το 2031 ή το 2032. Οι προθεσμίες για τις υποθέσεις έως το 2039: Για τις ανακοπές με ακόμη πιο μακρινές ημερομηνίες εκδίκασης
προβλέπονται διαφορετικά χρονικά περιθώρια: 1 έως 30 Νοεμβρίου 2026: Για υποθέσεις με δικάσιμο από το 2033 έως και το 2035. 1 έως 31 Δεκεμβρίου 2026: Για υποθέσεις με δικάσιμο από το 2036 έως και το 2039. Αντίθετα, όσοι έχουν ημερομηνία εκδίκασης έως και τις 16 Σεπτεμβρίου 2027 δεν χρειάζεται να υποβάλουν αίτηση επαναπροσδιορισμού μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας. Για αυτές τις υποθέσεις διατηρείται η αρχικά ορισμένη δικάσιμος. Τι πρέπει να προσέξουν οι οφειλέτες: Η υποβολή της αίτησης
Σελίδα 44
επαναπροσδιορισμού είναι υποχρεωτική για όσες ανακοπές υπάγονται στη ρύθμιση. Σε περίπτωση που δεν κατατεθεί μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία, η ανακοπή θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε ποτέ. Επομένως, οι οφειλέτες που έχουν κινηθεί δικαστικά κατά διαταγών πληρωμής ή πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης θα πρέπει να ελέγξουν εγκαίρως την ημερομηνία της δικασίμου τους και να συμβουλευτούν τον δικηγόρο τους για την εμπρόθεσμη υποβολή της αίτησης.
αναγκαστικές ανακτήσεις, δηλαδή τους πλειστηριασμούς, οι διαδικασίες δεν προχωρούν με την ίδια ταχύτητα και οι επιδόσεις είναι χαμηλές. Με τον πρόσφατο νόμο του υπουργείου Οικονομικών το πλαίσιο εποπτείας για τους Servicers έγινε ακόμη πιο αυστηρό και επέβαλε όρους διαφάνειας στη διαχείριση που ήταν αναγκαίοι, όπως οι υποχρεώσεις ενημέρωσης των οφειλετών, συγκεκριμένες διαδικασίες και προθεσμίες για τις διμερείς ρυθμίσεις κ.λπ.
Ο Ο
ι καθυστερήσεις στους πλειστηριασμούς δυσχεραίνουν τις ανακτήσεις κόκκινων δανείων, δημιουργώντας δυνητικό δημοσιονομικό κίνδυνο από κρατικές εγγυήσεις 17 δισ. ευρώ.
Γράφει ο Αλέξανδρος Κασιμάτης στο protothema.gr: Βάσει των επίσημων στοιχείων της Τράπεζας της Ελλάδος, στο τέλος του δεύτερου τριμήνου 2026 η συνολική ονομαστική αξία των κόκκινων δανείων που διαχειρίζονται οι Servicers ανερχόταν σε 79,65 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας μικρή αύξηση σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2026, που ήταν στα 79,5 δισ. Είναι προφανές ότι αν η ονομαστική αξία των κόκκινων δανείων αυξάνεται σε περίοδο που οι αναπτυξιακοί ρυθμοί της οικονομίας είναι υψηλότεροι από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, κάτι δεν πάει καλά. Οι Servicers αναφέρουν πως σε ό,τι αφορά τις συναινετικές ανακτήσεις με τους δανειολήπτες οι ρυθμοί προόδου είναι αρκετά ικανοποιητικοί και οι στόχοι έχουν επιτευχθεί ή υπήρξε και υπέρβαση. Αντίθετα, σε ό,τι αφορά τις
ι εταιρίες διαχείρισης των κόκκινων δανείων δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να κινηθούν σύμφωνα με το νέο θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.
Η Ελλάδα είτε με νομοθετικές πρωτοβουλίες, είτε με δικαστικές αποφάσεις έχει δημιουργήσει ένα αποτελεσματικό πλαίσιο προστασίας για τους ευάλωτους δανειολήπτες το οποίο προσφέρει λύσεις και επιλογές. Πριν από λίγους μήνες είχαμε και την απόφαση 6/2026 της
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη που έκρινε ότι οι τόκοι πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, με το ζήτημα όμως της αναδρομικής ισχύος της απόφασης να παραμένει ακόμη ανοικτό. Το ζητούμενο είναι να προστατευτούν οι πραγματικά ευάλωτοι δανειολήπτες χωρίς το συνολικό θεσμικό πλαίσιο να δημιουργεί με διάφορα παραθυράκια, αλληλοκαλύψεις κ.λπ. ευκαιρίες κωλυσιεργίας για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές. Δηλαδή για τις περιπτώσεις που οι δανειολήπτες πλήρωσαν ελάχιστες δόσεις των οφειλών τους και συνειδητά εξακολουθούν να μην αναλαμβάνουν τις υποχρεώσεις
Σελίδα 45
τους. Ήδη η Ένωση Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων έχει προειδοποιήσει ότι η υποχρεωτική εφαρμογή των νέων διαδικασιών, σε συνδυασμό με τον χρόνο που χρειάζεται για να τεθεί σε λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα, ενδέχεται να προκαλέσουν καθυστερήσεις στις ήδη δρομολογημένες διαδικασίες πλειστηριασμών μέσα στο 2027. Μας αφορά όλους γιατί διαφορετικά θα πληρώσουμε όλοι εμείς τις οφειλές τους. Για τα δάνεια που διαχειρίζονται σήμερα οι Servicers έχουν εκδοθεί με τις τιτλοποιήσεις senior ομόλογα 17,5 δισ. ευρώ, τα οποία έχουν κρατικές εγγυήσεις. Αν οι πλειστηριασμοί δεν φέρουν εισπράξεις που επαρκούν για την πληρωμή των senior ομολόγων, τότε το Δημόσιο θα κληθεί μέσω του προϋπολογισμού να καλύψει τις υποχρεώσεις που έχει εγγυηθεί. Σημειώστε πως η Fitch στην τελευταία αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας θέτει ακροθιγώς το συγκεκριμένο θέμα αναφέροντας πως οι εγγυήσεις του προγράμματος Ηρακλής, δηλαδή τα 17 δισ., αποτελούν ενδεχόμενες υποχρεώσεις του Δημοσίου. Προφανώς και δεν θα επιβαρύνουν αυτομάτως το δημόσιο χρέος ως δαπάνη, συνιστούν όμως έναν δυνητικό δημοσιονομικό κίνδυνο. Εκτός όμως από τη Fitch, το ίδιο θέμα απασχολεί τις τράπεζες και τους Servicers που αυτό το διάστημα τρέχουν άτυπα ασκήσεις για να διαπιστώσουν κατά πόσον οι πρόσφατες αλλαγές του θεσμικού πλαισίου και η απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη μπορούν να επηρεάσουν τις ανακτήσεις, σε τέτοιο βαθμό ώστε να τεθούν υπό πίεση οι υποχρεώσεις αποπληρωμής των senior ομολόγων του Ηρακλή.
πληρωμή, ανεξαρτήτως δικονομικής βλάβης. Η κρίση αυτή εκδόθηκε, ενώ είχαν ήδη μεσολαβήσει δεύτερη μεταβίβαση της απαίτησης και εκπλειστηριασμός του ακινήτου, αναδεικνύοντας τις συστημικές ρωγμές στην αλυσίδα νομιμοποίησης, όταν οι απαιτήσεις αλλάζουν φορέα κατά τη διάρκεια της εκτελεστικής διαδικασίας.
Γράφει η Κωνσταντίνα Λεκκάκου, Δικηγόρος, Τραπεζική Διαμεσολαβήτρια, Δικηγορικά γραφεία «Λεκκάκου & Συνεργάτες»: Μια πρόσφατη, βαρύνουσας σημασίας, απόφαση του Εφετείου Αθηνών (Οκτώβριος 2026) θέτει σαφή όρια στην πρακτική των εταιρειών διαχείρισης να επισπεύδουν αναγκαστική εκτέλεση, βάσει τυπικών αποσπασμάτων δημοσίευσης.
Τ
ο δικαστήριο έκρινε τελεσιδίκως ότι η παράλειψη συγκοινοποίησης της ίδιας της σύμβασης μεταβίβασης και ανάθεσης επιφέρει απόλυτη ακυρότητα της επιταγής προς
Η υπόθεση αφορά στεγαστικό δάνειο, που χορηγήθηκε αρχικά από συστημική τράπεζα: 1. Η πρώτη τιτλοποίηση (2021): Η απαίτηση μεταβιβάστηκε στο πλαίσιο του ν. 3156/2003 στην εταιρεία ειδικού σκοπού Frontier (Δουβλίνο), με ανάθεση της διαχείρισης σε εγχώριο Servicer. 2. Η προσβολή της πρώτης εκτέλεσης (2022): Μετά την επίδοση επιταγής προς εκτέλεση κάτωθι αντιγράφου απογράφου, ο δανειολήπτης άσκησε ανακοπή (άρθρο 933 ΚΠολΔ), επικαλούμενος παράβαση του άρθρου 925 § 1 ΚΠολΔ, καθώς δεν συγκοινοποιήθηκαν τα πλήρη έγγραφα που αποδεικνύουν την ειδική διαδοχή. 3. Η πρωτόδικη και εφετειακή δικαίωση (2026): Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ακύρωσε την επιταγή. Τον Οκτώβριο του 2026, το Εφετείο Αθηνών επικύρωσε τελεσιδίκως την απόφαση, διατυπώνοντας μια κρίσιμη παραδοχή για το εύρος της υποχρέωσης κοινοποίησης.
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα | 4. Η δεύτερη διαδοχή εν επιδικία (2024–2025): Ενώ η εφετειακή δίκη εκκρεμούσε, η απαίτηση μεταβιβάστηκε σε δεύτερο φορέα, ο οποίος συνέχισε την εκτέλεση, χωρίς να έχει κριθεί η νομιμοποίηση του πρώτου επισπεύδοντος. Ο πλειστηριασμός διενεργήθηκε τον Φεβρουάριο του 2025, με υπερθεματιστή που κατέβαλε τίμημα άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ. 5. Το status quo: Λίγες ημέρες μετά την έκδοση της εφετειακής απόφασης που ακύρωσε την αρχική επιταγή, επιδόθηκε στον δανειολήπτη επιταγή προς απόδοση του ακινήτου, βάσει της κατακυρωτικής έκθεσης, ενώ παραμένουν εκκρεμείς οι ανακοπές κατά των ενδιάμεσων πράξεων και του ίδιου του πλειστηριασμού.
Το Εφετείο Αθηνών αποσαφήνισε με απόλυτη αυστηρότητα, ότι η νομιμοποίηση του ειδικού διαδόχου δεν μπορεί να εξαντλείται σε περιλήψεις δημοσιεύσεων. Όπως αναφέρει επί λέξει η απόφαση: «Ως προς την υποχρέωση ειδικότερα συγκοινοποιήσεως των νομιμοποιητικών εγγράφων στην περίπτωση της ειδικής διαδοχής η ουσιαστικού δικαίου σύμβαση πρέπει να κοινοποιείται, διότι είναι απαραίτητη η αναγωγή στις επιμέρους συμφωνίες (λ.χ. της εκχωρήσεως), ώστε να διαπιστωθεί ο φορέας του επιδίκου δικαιώματος, που αποτελεί ουσιαστικό συστατικό στοιχείο της νομιμοποιήσεως». Με τη διατύπωση αυτή το δικαστήριο καθιερώνει ότι: • Η αναγωγή στο ουσιαστικό δίκαιο είναι υποχρεωτική: Ο οφειλέτης δικαιούται να ελέγξει τους όρους της ίδιας της σύμβασης (εκχώρησης ή πώλησης) και όχι απλώς το έντυπο καταχώρισης στο ενεχυροφυλακείο. • Η νομιμοποίηση αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο: Η απόδειξη της ιδιότητας του φορέα της απαίτησης συνιστά προϋπόθεση του κύρους της εκτελεστικής διαδικασίας. • Ακυρότητα ανεξαρτήτως βλάβης: Η παράλειψη συγκοινοποίησης των εγγράφων αυτών κατά το άρθρο 925 § 1 ΚΠολΔ επιφέρει αυτόθροη δικονομική ακυρότητα (άρθρο 159 αριθ. 1 ΚΠολΔ), χωρίς να απαιτείται η επίκληση δικονομικής βλάβης από τον οφειλέτη. • Καταλαμβάνει κάθε στάδιο: Η υποχρέωση ισχύει εξίσου, τόσο για την έναρξη, όσο και για τη συνέχιση της εκτέλεσης από τον ειδικό διάδοχο.
Το θεμελιώδες δογματικό ζήτημα εντοπίζεται στο κύρος του τίτλου του υπερθεματιστή. Η κτήση κυριότητας μέσω πλειστηριασμού συνιστά παράγωγο τρόπο κτήσης (άρθρα 1005, 1017 ΚΠολΔ), το κύρος του οποίου τελεί υπό την προϋπόθεση της νομιμότητας της εκτελεστικής προδικασίας. Εφόσον η αρχική επιταγή προς πληρωμή ακυρώνεται τελεσιδίκως, λόγω έλλειψης νομιμοποίησης, η ακυρότητα συμπαρασύρει —εφόσον οι σχετικές ανακοπές έχουν ασκηθεί εμπροθέσμως— το σύνολο των επακόλουθων πράξεων, ήτοι την κατάσχεση και την κατακύρωση. Η παρεμβολή δεύτερου ειδικού διαδόχου εν
Σελίδα 46
επιδικία δεν δύναται να εξυγιάνει το αρχικό έλλειμμα: «nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet» (ουδείς δύναται να μεταβιβάσει περισσότερα δικαιώματα από όσα ο ίδιος κατέχει). Επιπτώσεις στους δρώντες της αγοράς: • Για τους δανειολήπτες: Η απόφαση αποτελεί ισχυρό νομολογιακό όπλο. Επιβεβαιώνει ότι η αξίωση για προσκόμιση και κοινοποίηση των πρωτότυπων συμβάσεων μεταβίβασης και διαχείρισης δεν συνιστά τυπολατρική ή παρελκυστική ένσταση, αλλά θεμελιώδες δικονομικό δικαίωμα ελέγχου της νομιμοποίησης. • Για τα Funds και τους Servicers: Η κοινοποίηση περιλήψεων, αποσπασμάτων και ηλεκτρονικών παραρτημάτων, που παραπέμπουν σε μη συγκοινοποιούμενες συμβάσεις, καθίσταται νομικά επισφαλής (σε ευθυγράμμιση και με τη νομολογία του Αρείου Πάγου, π.χ. ΑΠ 1639/2025). Οι διαχειριστές επωμίζονται πλήρως τον κίνδυνο ακύρωσης της εκτέλεσης και ενδεχόμενης αστικής ευθύνης έναντι υπερθεματιστών και οφειλετών. • Για τους αγοραστές σε πλειστηριασμούς (υπερθεματιστές): Η καταβολή υψηλού τιμήματος (εν προκειμένω άνω του 1 εκατ. ευρώ) δεν προστατεύει τον υπερθεματιστή έναντι εκκρεμών ανακοπών. Η σημείωση δικογράφων στο Κτηματολόγιο συνιστά ευθεία προειδοποίηση κινδύνου. Σε περίπτωση οριστικής ακύρωσης του πλειστηριασμού, ο υπερθεματιστής χάνει τον τίτλο κυριότητας και περιορίζεται σε αξιώσεις αδικαιολόγητου πλουτισμού για την ανάκτηση του τιμήματος (άρθρο 1018 ΚΠολΔ). • Για τη δευτερογενή αγορά απαιτήσεων (NPLs): Η διασφάλιση άρτιας νομικής τεκμηρίωσης κατά τις διαδοχικές μεταβιβάσεις χαρτοφυλακίων επηρεάζει άμεσα την τιμολόγηση και την ασφάλεια δικαίου, καθιστώντας σαφές ότι τα δικονομικά κενά έχουν άμεσο οικονομικό αντίκτυπο στην αξία των εξασφαλίσεων.
Η
έκβαση των εκκρεμών ανακοπών κατά του πλειστηριασμού αναμένεται να δοκιμάσει στην πράξη τη νομολογιακή ισορροπία, μεταξύ της σταθερότητας των συναλλαγών και της τήρησης των δικονομικών εγγυήσεων της αναγκαστικής εκτέλεσης.
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 47
ΕΚΔΟΤΗΣ : ΥΠΕΡΒΑΣΗ – ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο * Αγίου Κωνσταντίνου 2 10431 Αθήνα * ΑΦΜ 997277532 * Δ.Ο.Υ. Α’ ΑΘΗΝΩΝ ΕιρΑθηνών 431/2013 (ΕΔ) * ΑΒΣ ΠρωτΑθηνών 29909/2014 ΤΗΛ. 210 5200452 – 62 * Email : ypervasi.gr@gmail.com
Σ/Κ 14-15 Νοεμβρίου 2026 | Αριθμός Φύλλου 461 | Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Εφημερίδα |
Σελίδα 48