ΑΕΛΛΩ - τεύχος 38

#38 | ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014

ΣΤΗΝ...

ANTAPKTIKH EXOFYLLO.indd 3

11/24/14 4:14 PM

chi.1411.advbremond21x29 hr.indd 1

11/21/14 6:10 PM

Α

editorial

γαπητά Μέλη, Βρισκόμαστε στη δυσάρεστη θέση να σας γνωρίσουμε τον αδόκητο χαμό του Μέλους του Δ.Σ. Θέμη Λεμπεσόπουλου, τον οποίον θα θυμόμαστε όλοι με αγάπη για τη μεγάλη προσφορά του στην ιστιοπλοΐα και στα δρώμενα του Ομίλου.

Πλησιάζοντας προς το τέλος του 2014 και κάνοντας έναν απολογισμό της χρονιάς που φεύγει, θα θέλαμε να σας μεταφέρουμε την αισιοδοξία του Δ.Σ. για την υγιή πορεία του ΝΟΕ παρά τις αντιξοότητες της εποχής. Διανύσαμε μια χρονιά γεμάτη δραστηριότητες τόσο στον αθλητισμό, όπου οργανώθηκαν επιτυχώς το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Lightning και ο Αγώνας Κλασσικών και Παραδοσιακών Σκαφών των Σπετσών, καθώς και όλο το πρόγραμμα των αγώνων του Ομίλου, όσο και στον κοινωνικό τομέα, με αρκετές διαλέξεις και εκδηλώσεις που συγκέντρωσαν το ενδιαφέρον των Μελών. Επιπροσθέτως, ήταν η χρονιά των Ποσειδωνίων, κατά την οποία η ναυτιλιακή κοινότητα παρέλασε από τον Όμιλο με πλήθος εκδηλώσεων. Επίσης, με τη στήριξη των Δωρητών και των Χορηγών, καθώς και με κεφάλαια που διετέθησαν από τον Όμιλο, ξεκίνησε πρόγραμμα ανακαίνισης/ αναβάθμισης των εγκαταστάσεων. Με αυτήν την επικοινωνία και προ των πυλών του νέου έτους θέλουμε να σας ευχηθούμε χαρούμενες γιορτές και υγεία σε εσάς και τις οικογένειές σας και ό,τι καλό μπορεί να γίνει για τον τόπο μας.

Με φιλικούς χαιρετισμούς Ο Πρόεδρος

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΟΓΓΟΝΑΣ

3

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 03 EDITORIAL.indd 3

11/21/14 4:12 PM

#38 | ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014

ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ Ν.Ο.Ε. (Nαυτικός Όμιλος Ελλάδος) Καραγιώργη Σερβίας 18, 185 33 Πειραιάς Τηλ.: 210.4179730, Fax: 210.4124177 E-mail: noe@ycg.gr, www.ycg.gr ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ. NOE Αλέξανδρος Παπαδόγγονας

ΣΤΗΝ...

ANTAPKTIKH

ΕΚΔΟΤΗΣ Βαγγέλης Παπαλιός ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ Χριστόφορος Στράτος, Πρόεδρος Άννα Ανδρεάδη, Μέλος ΔΣ ΝΟΕ Κωνσταντίνος Τσιγκαράς, Συνεργάτης ΝΟΕ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Αναστάσιος Καβάλης, Νίκη Ταγκάλου, Κατερίνα Λαμπρέλη ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΔΟΣΗΣ Αγάθη Ζορμπά ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Γιώργος Σακελλόπουλος

06

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Λίνα Δέδε ΥΠΟΔΟΧΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Άννα Μηλιάδη ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Θυμιανός ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Χρήστος Κ. Πουλάκης Δ/ΝΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Πηνελόπη Χατζηδημητρίου ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ Νίκος Αλευρομύτης, Λάκης Γιακουμής, Παύλος Κούρκουλος, Νικόλαος Κομίνης, Δημήτρης Κουμαράς, ΑΦΟΙ Πατεράκη

ΕΚΔΊΔΕΤΑΙ ΑΠΌ ΤΗΝ:

DIRECTION

ΝΑΥΤΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ 6 58ο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ιστιοπλοίας Σκαφών τύπου Lightning 22 Αγώνας Τζιάς 2014 24 Αποτελέσματα Αγώνων ΝΟΕ 26 Hellenic Match Racing Tour 2014 28 Ευρωπαϊκό 470 30 Παγκόσμιο ΑΜΕΑ 2014

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

14 Επέτειος γάμων βασιλικής οικογένειας 16 A Bilbrough & Co Ltd 18 Norwegian Hull Club

Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΣ 20 Λεύκωμα Ναυτικού Ομίλου Ελλάδος

BUSINESS NETWORK

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Μικράς Ασίας 43, 152 33, Χαλάνδρι Τηλ: 210 7712400, Fax: 210 7713343 email: info@direction.gr, www.direction.gr.

32 YCI-Yacht Club Italiano

4

04-5 PERIEXOMENA.indd 4

11/24/14 2:54 PM

περιεχόμενα 22

28

30

32

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ 36 Μ. Ψαρρός, Βραβείο αναγνώρισης έργου ζωής

ΑΡΘΡΟ

40 Τι κάνει μια ασφάλιση σκάφους αναψυχής καλή;

ΤΑΞΙΔΙ

42 Αποστολή από το CAPE HORN στην ΑΝΤΑΡΚΤΙΚΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

52 Το ευλογημένο σκάφος ΜΑΗROUSSA

ΙΣΤΟΡΙΚΑ

36

56 Κυπριακή τορπιλλάκατος Τ3

ΑΡΘΡΟ

68 Αναμνήσεις- Θέμης Λεμπεσόπουλος 70 ΝΟΕ - Summer Camp 2014 72 Ο Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος στη Μυτιλήνη

ΔΡΩΜΕΝΑ ΟΜΙΛΟΥ

Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΣ

60 Θαλάσσιο Περιβάλλον

65 Ανακαινίσεις 66 Υποβρύχιος Καθαρισμός Μικρολίμανου 67 Χορός Πανσελήνου 74 Χορηγίες - Δωρεές Ομίλου

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΝΟΕ Πρόεδρος

Ταμίας

Σύμβουλοι

Αλέξανδρος Παπαδόγγονας

Κωνσταντίνος Λυμπεράκης

Αντιπρόεδρος A

Έφορος Εντευκτηρίων

Γεώργιος Ανδρεάδης

Δημήτριος Παντελεημονίτης

Αντιπρόεδρος B

Έφορος Λιμένος & Ναυτ. Εγκατ.

Επαμεινώνδας Λαμπαδάριος

Αλέξανδρος Αραπάκης

Γεν. Γραμματεύς

Έφορος Ναυτ. Δραστηριότητος

Άννα Ανδρεάδη Ασπασία Ράλλη Λίζα Σταθάτου Παναγιώτης Μάλλιαρης Γεώργιος Προκοπίου Χριστόφορος Στράτος Νίκος Δήμου

Γεώργιος Χαραμής

Κωνσταντίνος Λυμπεράκης

Γενικός Έφορος

Βασίλειος Γιαννακάκος

5

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 04-5 PERIEXOMENA.indd 5

11/24/14 2:55 PM

58ο

Ε Υ Ρ Ω Π Α Ϊ ΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΑΣ

6

06-13 NAUTATHLITISMOS - Lightning.indd 6

11/21/14 1:30 PM

ΝΑΥΤΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΣΚΑΦΩΝ ΤΥΠΟΥ

LIGHTNING 7

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 06-13 NAUTATHLITISMOS - Lightning.indd 7

11/21/14 1:30 PM

Κατερίνα Λαμπρέλη, συνεργάτης ΝΟΕ

οι S. Salminen, D. Sepiacci, I. Edwards, K. Aromma, Τ. Μπουντούρης, Θ. Τσουλφάς και πολλοί άλλοι. Το Σαββατοκύριακο 12 και 13/7/2014 ξεκίνησε η προσέλευση των αθλητών και των σκαφών καθώς και η διαδικασία καταμέτρησης, ενώ τη Δεύτερα 14/7/2014 έλαβε χώρα το προβλεπόμενο από την I.L.C.A. practice race. Το απόγευμα της ίδιας μέρας πραγματοποιήθηκε η τελετή έναρξης των αγώνων στον ΝΑΟΒ, παρουσία του εκπροσώπου-Αντιπροέδρου της I.S.A.F. κου Γ. Ανδρεάδη, Τοπικών Αρχών, πολλών παλαιών και νέων ιστιοπλόων καθώς και Μελών των Διοικητικών Συμβουλίων των δύο Ομίλων. Ο Πρόεδρος του ΝΟΕ, κος Αλέξανδρος Παπαδόγγονας, και ο Πρόεδρος του ΝΑΟΒ, κος Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος, χαιρέτισαν την όλη διοργάνωση και ευχήθηκαν στους αθλητές καλή επιτυχία στην προσπάθειά τους. Πολλοί παλαιοί αθλητές της Κλάσης που είχαν κληθεί από τους διοργανωτές για να τιμήσουν την προσπάθεια επαναδραστηριοποίησής της, ήλθαν με χαρά και συγκίνηση και θυμήθηκαν τα παλιά πίνοντας ένα ποτήρι κρασί. Την Τρίτη ξεκίνησαν οι ιστιοδρομίες, με ασυνήθιστα για την εποχή καιρικά φαινόμενα, με αυξημένες νεφώσεις και βροχές και άστατους ανέμους, που έφτασαν έως και τα 5 μποφόρ, αλλά αυτά είναι τα

Στις 13-18 Ιουλίου 2014 πραγματοποιήθηκε το 58ο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ιστιοπλοΐας σκαφών τύπου Lightning στις εγκαταστάσεις του Ναυτικού Αθλητικού Ομίλου Βούλας στον κόλπο της Βούλας. Τη διοργάνωση των αγώνων ανέλαβε ο Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος με τον Ναυτικό Αθλητικό Όμιλο Βούλας. Η Διεθνής Kλάση Σκαφών Lightning (I.L.C.A.), με στόχο την αναβίωση της κλάσης στην Ελλάδα, εμπιστεύτηκε τη διοργάνωση στον ΝΟΕ και στον ΝΑΟΒ, οι οποίοι διατηρούν στολίσκους σκαφών Lightning, μεγάλη εμπειρία και ικανό αριθμό αθλητών ώστε να υποστηρίξουν πλήρως το Πρωτάθλημα. (Ο ΝΟΕ διατηρεί το Στολίσκο 286 Παρθενών και ο ΝΑΟΒ το Στολίσκο 525). H I.L.C.A. εκπροσωπήθηκε από την κα Laura Jeffers, Executive Secretary της Κλάσης, και από τον κο Γεώργιο Ανδρεάδη (με την διπλή ιδιότητά του ως Αντιπροέδρου της I.S.A.F. και Αντιπροέδρου της I.L.C.A.). Τα συμμετέχοντα σκάφη έφτασαν τα 23, ενώ η συμμετοχή υπήρξε ικανοποιητική από αθλητές ξένων χωρών (Φινλανδία, Ιταλία, Αυστραλία). Μεγάλα ονόματα αθλητών συμμετείχαν και αγωνίστηκαν όπως

8

06-13 NAUTATHLITISMOS - Lightning.indd 8

11/21/14 1:30 PM

ΝΑΥΤΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ καλά της ιστιοπλοΐας: δεν σ’ αφήνει ποτέ να βαρεθείς. Την Τετάρτη, μετά το πέρας των ιστιοδρομιών όλοι -αθλητές και επιτροπές- πήγαν στις εγκαταστάσεις του ΝΟΕ στο Μικρολίμανο που τους περίμενε εξαιρετικά ετοιμασμένο δείπνο με ελληνικές γεύσεις, προς τιμήν τους. Ο Πρόεδρος του Ναυτικού Ομίλου Ελλάδος, κος Αλέξανδρος Παπαδόγγονας, καλωσόρισε όλους, τονίζοντας ότι η σημαντική αυτή συνεργασία των δύο Ομίλων θα δώσει το παράδειγμα για μελλοντικές ιστιοπλοϊκές συνεργασίες. Τα πληρώματα διασκέδασαν στη βεράντα του Ομίλου υπό το μαγευτικό σεληνόφως. Τις επόμενες ημέρες έγιναν με επιτυχία και καλοκαιρία οι υπόλοιπες ιστιοδρομίες και την Παρασκευή το βράδυ, στην τελετή λήξης των αγώνων στην Βούλα, με πλήθος αθλητών και ιστιοπλοϊκών παραγόντων, αποχαιρετήσαμε τους ξένους φίλους, που δήλωναν ενθουσιασμένοι από την περιποίηση και τη φιλοξενία μας. Στην πρώτη θέση της γενικής κατάταξης μετά την ολοκλήρωση 6 ιστιοδρομιών, το σκάφος με sail number 14385, Κυβερνήτη τον Παναγιώτη Βεργινάδη και πλήρωμα τον Βαγγέλη Πολυκανδριώτη και τον Γιάννη Αδάμοπουλο, τερμάτισε πρώτο. Οι αγώνες ήταν ιδιαίτερα απαιτητικοί, καθώς συμμετείχαν ιστιοπλόοι με εμπειρία και σημαντικές επιτυχίες τα τελευταία χρόνια. Ο Ολυμπιονίκης Τάσος Μπουντού-

58th OPEN EUROPEAN LIGHTNING CHAMPIONSHIPS Yacht Club of Greece (YCG), along with Nautical Athletic Club of Voula (NACV), organized the 58th Open European Lightning Championships during the week of 13-18 July 2014 at the facilities of NACV in Voula.

The Lightning is a 5.8m open boat that was originally designed by Olin Stephens in 1938, and has always held an important role in Greek sailing having launched the careers of many legendary Greek sailors. The 58th European Championships were run under the auspices of the International Lightning Class Association (ILCA), taking advantage of the 2 existing fleets of Lightning boats at YCG (Parthenon 286 Fleet) and NACV (Fleet 525). ILCA was represented by the Class Secretary Mrs. Laura Jeffers, and ISAF was represented by its Vice President, and old Lightning sailor, Mr. George Andreadis.

There were 23 teams participating, including numerous international teams from Finland, Italy and Australia, crewed by well-known Lightning sailors such as S. Salminen, D. Sepiacci, I. Edwards, K. Aromma, T. Boudouris, Th. Tsoulfas and many others.

The Championship week started with boat measurements and a practice race, and was followed by six challenging round-the-buoys races in the beautiful bay of Voula, with many changes in the lead. The weather conditions were quite diverse ranging from strong northerlies in the first days to light day-winds towards the end of the week. A number of receptions were held for the crews, committees, judges and other officials, the highlight being a moonlit dinner at the magnificent YCG veranda, and the award ceremony at the NACV premises.

The 58th Open European Lightning Championships were a good example of how intra-club cooperation can lead to a successful international event. Of course the sponsors of the event, Salty Bag, supported by Ondeck magazine, Primo, Papaspirou, Darema Winery‚ Lalizas & GWC were also key ingredients to the success of the event, and we are thankful for their support.

9

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 06-13 NAUTATHLITISMOS - Lightning.indd 9

11/21/14 1:30 PM

ρης, πρώτος στην κατηγορία των Masters, έκλεψε την παράσταση μαζί με το πλήρωμά του, Τάνια Δανέζη και Β. Λεμπέση. Αξίζει να σημειωθεί ότι το επαμειβόμενο Έπαθλο, στη μνήμη τού επί χρόνια σπουδαίου φίλου της Κλάσης Lightning και ιστιοπλόου Ανδρέα Σινόπουλου, φιλοτέχνησε ο αείμνηστος Θέμις Λεμπεσόπουλος, στο τελευταίο του έργο για τον Όμιλό μας. Ο αγώνας είχε Διεθνή Ελλανόδικο Επιτροπή, εγκεκριμένη από την I.S.A.F. Οι διεθνείς κριτές που παρευρέθησαν στους αγώνες ήταν: Πρόεδρος Κωνσταντίνος Τσαντίλης, IJ GRE, Hulki Oruz, IJ TUR, Pierluigi De Luise, IJ CRO και o εθνικός κριτής Χρήστος Θεοδόσης NJ GRE). Η Επιτροπή Αγώνων είχε ως Πρόεδρο τον Μιχάλη Μιτάκη και Μέλη τον Βασίλη Κασκούρα, την Πέγκυ Φιλίππου, τον Γιώργο Κατέκο, τον Αλέξανδρο Ωνασιάδη, τη Λία Μιχαήλου και τον Πέτρο Χανάζογλου. Τα Μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής, με Πρόεδρο τον κο Απόστολο Καλπάκα, παρά τις πολύ αντίξοες οικονομικές συνθήκες, τα κατάφεραν να συνεργαστούν στενά με άριστο αποτέλεσμα. Ο κος Νίκος Βαζάκας, Υπεύθυνος της Ακαδημίας Lightning στον ΝΑΟΒ και παρακινητής της όλης προσπάθειας αναβίωσης της Κλάσης, έκανε προσπάθειες στην Ελλάδα και το εξωτερικό και πρέπει να τον συγχαΚΑΤΑΤΑΞΗ ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ SKIPPER

ρούμε. Την Επικοινωνία και τις Δημόσιες Σχέσεις του αγώνα ανέλαβε η κα Κατερίνα Γουλελιού-Τσαντίλη με την κα Αθηνά Ησαΐα, με μεγάλη εμπειρία στις διοργανώσεις πρωταθλημάτων. Οι χορηγοί του αγώνα (Primo, Πιτολιχουδιές Papaspirou, Οινοποιία Δαρεμά, Lalizas, Salty bags και GWC, Eλληνικά Kελλάρια) και ο χορηγός επικοινωνίας Γεράσιμος Γερολυμάτος - Περιοδικό Skipper on Deck ήταν πάντα στο πλευρό μας με ουσιαστική βοήθεια στην προβολή των δράσεων. Τη Γραμματειακή υποστήριξη των αγώνων ανέλαβαν με άψογη συνεργασία η Κατερίνα Λαμπρέλη και η Άννα Θεοφίλου από πλευράς του ΝΟΕ και η Γεωργία Πετρά του ΝΑΟΒ.

Χορηγοί πρωταθλήματος Lightning • Ondeck, Yachting and Sailing magazine • Primo, πιτολιχουδιές • Papaspirou • Οινοποιία Δαρεμά, βιολογικοί αμπελώνες • Lalizas • Salty bags • GWC, Eλληνικά Kελλάρια

CREW1

CREW2

R1

R2

R3

R4

R5

R6

ΣΥΝΟΛΟ ΝΕΤΤ

1

ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Π. Βεργινάδης

Γ. Αδαμόπουλος

Ε. Πολυκανδριώτης 2.0

1.0

3.0

2.0

(4.0)

3.0

15.0

11.0

2

ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Α. Βασίλας

Ε. Καφετζιδάκης

Γ. Βασίλας

(5.0)

4.0

2.0

1.0

1.0

5.0

18.0

13.0

3

ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Θ. Τσούλφας

Χ. Παπαμιχαήλ

Ν. Παραρίζος

4.0

2.0

1.0

(11.0)

3.0

4.0

25.0

14.0

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ SKIPPER

CREW1

CREW2

R1

R2

R3

R4

R5

R6

ΣΥΝΟΛΟ ΝΕΤΤ

MASTERS ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ SKIPPER

CREW1

CREW2

R1

R2

R3

R4

R5

R6

ΣΥΝΟΛΟ ΝΕΤΤ

Μπ. Λεμπέσης

1.0

1

ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Α. Μπουντούρης Α. Δανέζη

6.0

4.0

(8.0)

7.0

2.0

28.0

20.0

2

ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Ι. Παγκάκης

Κ. Πετρουλόπουλος Α. Σταματόπουλος 7.0

10.0

8.0

10.0

2.0

(12.0)

49.0

37.0

3

ΑΥΣΤΡΙΑΚΗ

Ι. Edwards

L. Edwards

13.0

10.0

4.0

11.0

(18.0)

68.0

50.0

L. Jeffers

12.0

10

06-13 NAUTATHLITISMOS - Lightning.indd 10

11/21/14 1:30 PM

ΝΑΥΤΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

Μέλη του Φιλανδικού πληρώματος

Στιγμιότυπο από την απονομή επάθλων. Απονέμει ο Αντιπρόεδρος της ISAF και Αντπρόεδρος της ILCA κος Γεώργιος Ανδρεάδης.

Από αριστερά : η κα Laura Jeffers, Γραμματέας της ILCA, οι Αυστραλοί Αθλητές L. και I. Edwards με τον Πρόεδρο του ΝΑΟΒ κο Κωνσταντίνο Κωνσταντόπουλο.

Απo αριστερά : Ι.Αδαμόπουλος, Π.Βεργινάδης, Ε.Πολυκανδριώτης. Το πλήρωμα που κατέκτησε την πρώτη θέση στο Πρωτάθλημα.

Τα σκάφη τύπου Lightning είναι ιστιοπλοϊκά σκάφη μήκους 5,8 μέτρων με κινητή καρίνα, που για το μέγεθός τους είναι σχετικά ελαφριά. Διαθέτουν τρία πανιά (τη μαΐστρα, το φλόκο και το μπαλόνι). Το πλήρωμά τους αποτελείται από τρία άτομα. Τα Lightning, σε 75 χρόνια ζωής, έχουν εξελιχθεί σε μια ιδιαίτερα δημοφιλή και ανταγωνιστική κατηγορία. Το πρώτο σκάφος Lightning φτιάχτηκε το 1938 από τον Olin Stephens. Στην Ελλάδα, τα σκάφη Lightning ήρθαν τη δεκαετία του 1950. Αν κοιτάξει κανείς τα ονόματα των συμμετεχόντων στους αγώνες του Lightning, θα διαπιστώσει πως η κατηγορία προσελκύει υψηλού επιπέδου αθλητές και αυτό σημαίνει συναγωνισμός και έντονες αθλητικές συγκινήσεις. Μέσα από αυτήν την κατηγορία έχουν διακριθεί σημαντικοί Έλληνες ιστιοπλόοι, με πρωτοπόρους τον Γεώργιο Ανδρεάδη, τον Ανδρέα Σινόπουλο, τους αδελφούς Μπόνα και πολλούς άλλους.

11

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 06-13 NAUTATHLITISMOS - Lightning.indd 11

11/21/14 1:31 PM

Αλλά πώς μπορεί κανείς να μετρήσει την επιτυχία ενός τέτοιου αγώνα; Πρώτον, το 58ο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα είχε τις περισσότερες ξένες συμμετοχές σε σύγκριση με άλλα πρωταθλήματα. Συνολικά, αγωνίστηκαν 23 πληρώματα, από τα οποία τα 4 ήταν φινλανδικά, 1 ιταλικό και 1 αυστραλέζικο. Ήταν μεγάλη τιμή μας που με το αυστραλέζικο σκάφος έτρεξαν ηγετικά στελέχη της ILCA όπως η Laura Jeffers (γραμματέας της ILCA) και ο Ian Edwards (vice President της ILCA για την ανάπτυξη της κλάσης παγκοσμίως). Από ελληνικής πλευράς αγωνίστηκαν ηχηρά ονόματα του χώρου όπως ο ο περσινός νικητής στην Ιταλία, Άγγελος Βάσιλας, ο Τάσος Μπουντούρης, ο Θοδωρής Τσουλφάς, παλιότεροι πρωταθλητές σε πανευρωπαϊκά όπως ο Γιάννης Μανωλάκης και άλλοι φίλοι, όλοι πολύ καλοί ιστιοπλόοι.

«Κλάση Lightning»: Η επιστροφή

Δεύτερον, κοιτάζοντας τα αποτελέσματα και ζώντας τη δράση του αγώνα από μέσα βλέπουμε πως κάθε θέση κατακτήθηκε με κόπο. Μέχρι και τον τερματισμό της τελευταίας ιστιοδρομίας τα πληρώματα έδιναν μάχη. Ο τερματισμός του πρώτου με τον τελευταίο απείχε λίγα λεπτά και συχνά τα σκάφη είχαν διαφορές της τάξης της μιας σκαφιάς ή και λιγότερο.

Νίκος Βαζάκας, Εθνικός προπονητής και Υπεύθυνος σχολής Lightning Sailing Αcademy του ΝΑΟ Βούλας, Fleet Captain 525

Από το καλοκαίρι του 2007, όταν ο ΝΟΕ διοργάνωσε το Παγκόσμιο και Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα πέρασαν 6 χρόνια, που δυστυχώς, λόγω έλλειψης συχνών αγώνων, καθώς και μη ανανέωσης του ελληνικού στόλου, οδήγησαν την κλάση σε πτωτική πορεία. Η πορεία αυτή αντιστράφηκε πέρυσι μετά τις νίκες των ελληνικών πληρωμάτων στο Πανευρωπαϊκό και Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στη Lago Trasimeno της Ιταλίας, ενώ για το 2014 πήραμε την έγκριση να διοργανώσουμε το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Lightning και πάλι στην Ελλάδα. Η International Lightning Class Association (ILCA) υιοθέτησε τις προσπάθειες για την ανάπτυξη της κατηγορίας στη χώρα μας ειδικά σε περίοδο οικονομικής κρίσης, και έτσι, με τη βοήθεια της ILCA, καθώς και δωρητών όπως ο κύριος Γιώργος Ανδρεάδης (vice President της κλάσης για την Ελλάδα), συγκεντρώθηκαν και εστάλησαν στην Ελλάδα 11 σκάφη (8 στο ΝΑΟΒ και 3 στον ΝΟΕ).

Τρίτον, η συνέργεια μεταξύ των συντελεστών του αγώνα και η συσσωρευμένη εμπειρία μέσα και έξω από το νερό εγγυήθηκαν την άρτια διεξαγωγή αυτού του πρωταθλήματος. Φυσικά, μέσα σε αυτούς ήταν και οι πολλοί χορηγοί οι οποίοι με την υλική και ηθική συνδρομή τους βοήθησαν σημαντικά στη διοργάνωση. Αξίζουν όλοι συγχαρητήρια γι’ αυτό το αποτέλεσμα, τόσο οι αθλητές όσο και οι διοργανωτές. Βέβαια, κάποιος μπορεί να αναρωτηθεί δικαίως: Τι θα αλλάξει στην κατηγορία μετά από αυτό το πρωτάθλημα; Ελπίζουμε πολλά. Το σημαντικότερο είναι πως η πλειονότητα των αθλητών που αγωνίστηκαν, ενθουσιάστηκαν ζώντας αυτήν την εμπειρία και θέλουν αυτό να συνεχιστεί με περισσότερους αγώνες μέσα στη χρονιά. Επίσης, ιστιοπλόοι που δεν κάνουν πρωταθλητισμό πια αντιλαμβάνονται πως το Lightning έχει να τους προσφέρει παρόμοιες συγκινήσεις με τις ολυμπιακές κατηγορίες. Η συνεργασία των δύο Ομίλων μπορεί και πρέπει να συνεχιστεί ώστε οι φίλοι της ιστιοπλοΐας να καρπωθούν τα οφέλη του αθλητισμού σε όποια ηλικία κι αν είναι και σε όποιο αγωνιστικό επίπεδο κι αν βρίσκονται.

Ο ΝΑΟΒ και ο ΝΟΕ, λοιπόν, οι Όμιλοι με τη μεγαλύτερη δραστηριότητα στην κατηγορία, ένωσαν τις δυνάμεις τους, για να συνδιοργανώσουν το 58ο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Lightning. Η συνεργασία αυτή έδειξε πως όταν υπάρχει κοινός στόχος όπως είναι η διοργάνωση ενός επιτυχημένου αγώνα, τα εμπόδια υπερνικώνται, οι άνθρωποι βγάζουν τον καλύτερό τους εαυτό και το αποτέλεσμα δικαιώνει τους πάντες.

12

06-13 NAUTATHLITISMOS - Lightning.indd 12

11/21/14 1:31 PM

ΝΑΥΤΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

Η προετοιμασία των σκαφών και των πληρωμάτων πριν τους αγώνες.

Η επιτροπή αγώνων του Πρωταθλήματος.

Στιγμιότυπο από το επίσημο δείπνο στις εγκαταστάσεις του Ναυτικού Ομίλου Ελλάδος.

Aπό αριστερά ο Πρόεδρος του ΝΑΟΒ κ. Κ. Κωνσταντόπουλος, ο Πρόεδρος του Ομίλου μας κ. Α. Παπαδόγγονας, η κυρία Χρ.Παντελεημονίτη, ο Γεν. Γραμματεύς κ. Γ. Χαραμής και στο μικρόφωνο ο Αντιπρόεδρος κ. Γ. Ανδρεάδης.

13

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 06-13 NAUTATHLITISMOS - Lightning.indd 13

11/21/14 1:31 PM

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ

Επέτειος γάμων βασιλικής οικογένειας Την Πέμπτη 18 Σεπτεμβρίου ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος, Ναύαρχος του ΝΟΕ, και η Βασίλισσα ΆνναΜαρία, γιόρτασαν την 50τή επέτειο του γάμου τους στις εγκαταστάσεις του ΝΟΕ, τιμώντας τη μακροχρόνια σχέση τους με τον Όμιλο.

Το Βασιλικό ζεύγος

Περισσότεροι από 200 καλεσμένοι παρευρέθησαν το βράδυ της δεξίωσης. Tους καλεσμένους «υποδεχόταν» το σκάφος Νηρεύς, το οποίο δέσποζε επιβλητικά στην είσοδο του Ομίλου και με το οποίο ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος, τότε Διάδοχος, με τους Γεώργιο Ζαΐμη και Οδυσσέα Εσκιτζόγλου, κατέκτησαν το Xρυσό Oλυμπιακό Mετάλλιο στην ιστιοπλοΐα, στη Ρώμη το 1960.

Μεταξύ των καλεσμένων, εκτός από τους συγγενείς και μέλη Eυρωπαϊκών βασιλικών οικογενειών, παρέστησαν και αρκετοί παλαιοί φίλοι της βασιλικής οικογένειας, ο Πρόεδρος του ΝΟΕ, καθώς και μέλη της Ολυμπιακής Επιτροπής, οι Ολυμπιονίκες της ιστιοπλοΐας της Ρώμης και εξέχοντα μέλη της Διεθνούς Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας (ISAF).

Βασίλισσα Σοφία και Πριγκ. Ειρήνη

Το σκάφος ΝΗΡΕΥΣ

14

14-15 EKDHLOSEIS - OMILOU EPETEIOS.indd 14

11/21/14 1:32 PM

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ

Η Βασιλική οικογένεια

Το τιμώμενο ζεύγος εκφώνησε λόγο για την κοινή συμβίωσή του και το μυστικό της επιτυχίας, ενώ τα παιδιά τους παρουσίασαν φωτογραφίες και οπτικοακουστικά στιγμιότυπα από σημαντικές στιγμές στη ζωή τους και εκφώνησαν ιδιαίτερα συγκινητικούς λόγους.

Ο Αλ. Παπαδόγγονας, ο Κ. Κουκουλομάτης, ο Πρίγκ. Παύλος και ο Β. Γιαννακάκος

Η εκδήλωση ήταν στο πνεύμα των καιρών, χωρίς περιττές πολυτέλειες, και συνέχισε μέχρι αργά, με συνοδεία της ορχήστρας του κ. Κανάκη, και κλασσικών Ελληνικών τραγουδιών από τον τενόρο Νίκο Καραγκιαούρη.

Οι Βασιλείς με την Βασίλισσα Margrette και την Πριγκ. Benedicte της Δανίας

Ο Βασιλέας με τον Σπ. Καπράλο, τους ολυμπιονίκες Οδ. Εσκιτζόγλου, Γ. Ζαΐμη και τον Α. Παπαδόγγονα

Η Πριγκ. Αλεξία με τις κυρίες J. Parsons, A. Ανδρεάδη, Ι. Στράτου

15

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 14-15 EKDHLOSEIS - OMILOU EPETEIOS.indd 15

11/21/14 1:32 PM

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

A Bilbrough & Co Ltd Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, ο Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος με ιδιαίτερη χαρά φιλοξένησε την καθιερωμένη μεσημβρινή δεξίωση του Σεπτεμβρίου, που διοργανώνει το London P&I Club και οι Managers αυτού, A Bilbrough & Co Ltd.

Ian Gooch και Πέτρος Ιω. Γουλανδρή

Με σύμμαχο τον καλό καιρό, ο CEO της Α Bilbrough & Co Ltd, κος Ian Gooch, ο Underwriting Director κος Reto Toggwiler και η Διευθύντρια του Ελληνικού Γραφείου κα Iωάννα Παυλίδου υποδέχθηκαν μερικές από τις εξέχουσες προσωπικότητες της Eλληνικής ναυτιλιακής κοινότητας, φίλους και συνεργάτες του Club, μέσα από τα 33 χρόνια δυναμικής παρουσίας του στην Ελλάδα. Η προσέλευση όπως κάθε χρόνο ήταν μεγάλη. Περισσότεροι από 500 προσκεκλημένοι, προερχόμενοι από όλους τους τομείς της εγχώριας και μη ναυτιλίας έδωσαν «το παρών», τιμώντας με την παρουσία τους την ξεχωριστή αυτή εκδήλωση.

Ιωάννα Παυλίδη και Κατερίνα Αλεξανδράτου των Apollonia Lines

Ιδιαίτερα τιμητική ήταν η παρουσία του κου Ιωάννη Μ. Λύρα, που δεν θα μπορούσε να απουσιάζει όντας Chairman του London P&I Club Committee για πολλά συναπτά έτη. Συνάμα, μεταξύ των εκλεκτών προσκεκλημένων διακρίναμε τους κυρίους Peter J. Goulandris, Στάμο Φαφαλιό, Χαράλαμπο Φαφαλιό, Ντίνο Καρούσση, καθώς και τον Καπετάνιο Παναγιώτη Τσάκο. Παρών και ο Υπουργός Ναυτιλίας και Αιγαίου, κος Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, που συνομίλησε με τους καλεσμένους και συνεχάρη το Club για την πορεία και τη δραστηριότητά του όλα αυτά τα χρόνια.

Κωνσταντίνος Γ. Μαρκάκης των Dorian (Hellas) με τον CEO Ian Gooch και τον κο Γιάννη Μ. Λύρα, Πρόεδρο του P&I Club Λονδίνου

Με την ευχή για άμεση ανάκαμψη όχι μόνο της Eλληνικής αλλά και της παγκόσμιας ναυτιλίας, όλοι ανανέωσαν το ραντεβού τους για τον επόμενο Σεπτέμβρη.

Από αριστερά προς τα δεξιά, Ευτύχιος Μητρόπουλος, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, Γιάννης Μ. Λύρας, Δημήτρης Φαφαλιός, Γιάννης Λύρας

16

16 EKDHLOSEIS - BILBROUGH.indd 16

11/21/14 1:33 PM

21x29.indd 1

11/24/14 3:38 PM

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Norwegian Hull Club

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, ο Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος, με ιδιαίτερη χαρά φιλοξένησε την καθιερωμένη μεσημβρινή δεξίωση του Νοεμβρίου, που διοργανώνει η Νορβηγική Ναυτασφαλιστική Eταιρεία Norwegian Hull Club (NHC).

Ο Claims Director Ole Jørgen Eikanger έκανε μια, επίσης, ενδιαφέρουσα ανασκόπηση με τίτλο “100 years of safety: What has they taught us?”, χρησιμοποιώντας πρόσφατα χειροπιαστά παραδείγματα, ανέδειξε τη σημασία της πρόληψης και του σχεδιασμού στην αποφυγή ατυχημάτων στη ναυτιλία, πρόληψη η οποία είναι ένα πολύπλοκος στόχος ακόμα και στη σημερινή εποχή με τους πολλούς κανονισμούς.

Περισσότεροι από 100 διακεκριμένοι προσκεκλημένοι, προερχόμενοι από όλους τους τομείς της εγχώριας και της διεθνούς ναυτιλίας, τίμησαν με την παρουσία τους την ξεχωριστή αυτή εκδήλωση.

Υπογράμμισε ότι βασικός λόγος των ναυτικών ατυχημάτων εξακολουθεί να είναι ο ανθρώπινος παράγων.

Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Ole Wikborg, NHC Director, και έμπειρος γνώστης της Ελληνικής Ναυτιλίας, ενώ ακολούθησαν εξειδικευμένες διαλέξεις. Ακολούθησε η Anna Erlandsen, υψηλόβαθμη ασφαλίστρια, η οποία παρουσίασε την προγραμματισμένη πρωτοβουλία της NHC να αρχίσει μια σειρά από εκπαιδευτικά σεμινάρια, με τη μορφή σχολής στην Αθήνα, την άνοιξη του 2015, που θα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για πλοιοκτήτες και ασφαλειομεσίτες.

Το βασικό συμπέρασμα της διαλέξεως ήταν η σημασία που πρέπει να δίνουν στην ασφάλεια όλοι οι εμπλεκόμενοι, αρχίζοντας από την κορυφή της πυραμίδας μιας εταιρείας. Η εκδήλωση έκλεισε με πλούσιο μπουφέ και άφθονα ποτά, συμπεριλαμβανομένων ελληνικών κρασιών, και συγκέντρωσε τα κολακευτικά σχόλια των συμμετεχόντων.

18

18 EKDHLOSEIS - NHC.indd 18

11/21/14 1:33 PM

21x29.indd 1

11/24/14 4:24 PM

Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΣ

ΛΕΥΚΩΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

1933-2013: 80 χρόνια εν πλω 260 σελίδες αφιερωμένες σε μια μοναδική «θαλάσσια» διαδρομή Το Λεύκωμα «Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος 1933-2013: 80 χρόνια εν πλω» είναι μια επετειακή έκδοση υψηλής αισθητικής, αφιερωμένη στην ιστορική πορεία του Ομίλου, με αφορμή τη συμπλήρωση 80 ετών από την ίδρυσή του. Σε αυτήν ενσωματώνονται οι ιστορικές αναφορές, καθώς και φωτογραφίες από το επίσης επετειακό λεύκωμα «ΒΝΟΕ - Μία τριακονταετία 1933-1963». Στις 260 σελίδες του πολυτελούς λευκώματος, που πλαισιώνεται από πλούσιο φωτογραφικό υλικό, αποτυπώνεται με αφηγηματικό ύφος όλη η ιστορία του ΝΟΕ, από την εποχή της ιδρύσεώς του έως σήμερα. Στην πρώτη ενότητα γίνεται, μεταξύ άλλων, εκτενής

20

20-21 O OMILOS MAS - ΛΕΥΚΩΜΑ.indd 20

11/28/14 12:23 PM

Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΣ

αναφορά στο έργο του Αντωνίου Μπενάκη, χάρη στην αγάπη του οποίου προς τη θάλασσα και το Ναυταθλητισμό ιδρύθηκε ο Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος. Το σκέλος αυτό ολοκληρώνεται χρονολογικά με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ η δεύτερη ενότητα καλύπτει την περίοδο έως τη δικτατορία και η τρίτη, την πορεία του ΝΟΕ έως τη σύγχρονη εποχή. Πρόκειται για μια μοναδική έκδοσησημείο αναφοράς για όλα τα Μέλη του Ομίλου, η οποία περιγράφει τη μοναδική «θαλάσσια» διαδρομή του ΝΟΕ και το πώς συνέβαλε στην προώθηση του Ελληνικού Ναυταθλητισμού και Θαλάσσιου Τουρισμού, αλλά και τις διεθνούς κύρους προσωπικότητες, οι οποίες επεσκέφθησαν και ετίμησαν τον ΝΟΕ. Τέλος, το Λεύκωμα αποτείνει έναν ελάχιστο φόρο τιμής σε όσους συνέβαλαν στη μακροχρόνια, επιτυχημένη πορεία του ΝΟΕ.

Το Λεύκωμα αποτελεί ιδανικό δώρο! Θα το προμηθευτείτε από την Γραμματεία του ΝΟΕ και επίσης κατά αποκλειστικότητα στα πωλητήρια του Μουσείου Μπενάκη, Κουμπάρη 1 και Κριεζώτου 3. Κόστος 50 €. ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Γιάννης Τσαρούχης, Βασιλικός Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος 1964 Υδατογραφία 67,8 x 36,5 εκ. (λεπτομέρεια) Ιδιωτική Συλλογή. Φωτογραφία: Παύλος Κούρκουλος

21

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 20-21 O OMILOS MAS - ΛΕΥΚΩΜΑ.indd 21

11/28/14 12:23 PM

ΑΓΩΝΑΣ ΤΖΙΑΣ 2014 ΜΕ ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΌ ΚΑΙΡΌ ΚΑΙ ΜΈΤΡΙΟΥΣ ΑΝΈΜΟΥΣ, Η ΤΖΙΑ ΥΠΟΔΈΧΤΗΚΕ ΚΑΙ ΦΈΤΟΣ ΤΑ ΣΚΆΦΗ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΊΧΑΝ ΣΤΟΝ ΑΓΏΝΑ ΠΟΥ ΓΊΝΕΤΑΙ ΑΠΌ ΤΟ 1958. Ο αγώνας των 36 μιλίων συγκέντρωσε πολύ αξιόλογες συμμετοχές, που συνδύασαν την αγωνιστική ιστιοπλοΐα με τη διασκέδαση. Η βαθμολογική πόρτα στον Πάτροκλο και στις δύο διαδρομές μείωσε την ισχύ της τύχης, που πολλές φορές καθορίζει το νικητή στην ανοικτή θάλασσα. Περνώντας ανάμεσα στο νησί και σε μια σημαδούρα, όλα τα σκάφη κινήθηκαν στις ίδιες καιρικές συνθήκες. Στο πρώτο σκέλος, η μπουκαδούρα που έπνεε όταν ξεκίνησαν τα σκάφη, τα βοήθησε να ταξιδέψουν μέχρι που νύχτωσε. Μετά επικράτησε πολύ ελαφρύς άνεμος που ανάγκασε κάποια να εγκαταλείψουν. Οι τελευταίοι που επέμειναν, τερμάτισαν στην Κορρησία τα χαράματα.

22

22-23 NAUTATHLITISMOS - KEA.indd 22

11/21/14 1:35 PM

ΝΑΥΤΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΣΚΆΦΟΣ

ORCi IRC ORC Club

ΙΔΙΟΚΤΉΤΗΣ

ΌΜΙΛΟΣ

1η ΘΕΣΗ

ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗ

Ν. Σινούρης

Ν.Ο.Ε.

2η ΘΕΣΗ

ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ

Ν. Νικολόπουλος

Ν.Ο. Καλαμακίου

1η ΘΕΣΗ

ACES

Βενέτης-Χατζηκυριακάκης

Ι.Ο.Π.

ΣΚΆΦΟΣ

ΙΔΙΟΚΤΉΤΗΣ

ΌΜΙΛΟΣ Ν.Ο.Ε.

1η ΘΕΣΗ

MELX II-P.L. FERRARI

Σ. Παπαγιαννόπουλος

2η ΘΕΣΗ

Α35

Γ. Απειρανθίτης

Ν.Ο.Ε.

3η ΘΕΣΗ

ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ

Ν. Νικολόπουλος

Ν.Ο. Καλαμακίου

ΣΚΆΦΟΣ

ΙΔΙΟΚΤΉΤΗΣ

ΌΜΙΛΟΣ

1η ΘΕΣΗ

ΚΥΑΝΗ

Ν. Κράλλης

Ν.Ο.Ε.

2η ΘΕΣΗ

ΜΕΛΤΕΜΙ

Γ. Μπαλάφας

Ν.Ο. Νέας Αρτάκης

3η ΘΕΣΗ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Κ

Α. Κώτσης

Ν.Ο.Ε.

Το βράδυ, τα πληρώματα συγκεντρώθηκαν στο Βουρκάρι για χορό, ενώ το Σάββατο βρέθηκαν στο Γυαλισκάρι για μπάνιο και χαλάρωση. Η επιστροφή ήταν πιο γρήγορη. Ο πρωινός βοριάς κράτησε μέχρι το μεσημέρι, οπότε όλοι έφτασαν γρήγορα στον Πάτροκλο και τερμάτισαν στη Βούλα νωρίς το απόγευμα.

23

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 22-23 NAUTATHLITISMOS - KEA.indd 23

11/21/14 1:35 PM

ΝΑΥΤΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΓΩΝΩΝ ΝΟΕ ΑΓΩΝΑΣ

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

420

LASER STD

LASER RDL

ΚΥΠΕΛΛΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΑΦΑΝΟΥΣ ΝΑΥΤΟΥ 2014 (20-21/09/14)

LASER 4 7

ΕΠΩΝΥΜΟ

ΟΝΟΜΑ

ΟΜΙΛΟΣ

ΕΠΩΝΥΜΟ

ΟΝΟΜΑ

ΟΜΙΛΟΣ

ΜΠΡΙΛΑΚΗΣ

ΝΙΚΟΣ

ΝΟΤΚ

ΚΑΡΑΔΗΜΑΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ

ΝΟΤΚ

2 ΑΝΔΡΩΝ

ΓΟΥΡΙΩΤΗΣ

ΒΑΣΙΛΗΣ

ΙΟΠ

ΜΠΑΤΣΗΣ

ΟΡΕΣΤΗΣ

ΙΟΠ

3 ΑΝΔΡΩΝ

ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ

ΑΓΓΕΛΟΣ

ΝΟΤΚ

ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ

ΦΑΝΗΣ

ΝΟΤΚ

ΒΑΡΔΑΛΗ

ΕΥΑ

ΝΟΤΚ

1 ΓΥΝΑΙΚΩΝ

ΔΡΟΥΓΚΑ

ΕΒΕΛΙΝΑ

ΝΟΤΚ

1 ΑΝΔΡΩΝ

ΣΟΥΛΙΩΤΗΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ

ΝΟΕΦ

1 ΕΦΗΒΩΝ

ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΟΡΕΣΤΗΣ

ΙΟΠ

2 ΕΦΗΒΩΝ

ΣΤΑΘΗΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

ΝΟΑΙΓ

3 ΕΦΗΒΩΝ

ΛΕΦΑΝΤΖΗΣ

ΜΙΧΑΛΗΣ

ΙΟΠ

1 ΓΥΝΑΙΚΩΝ

ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ

ΒΑΣΙΛΕΙΑ

ΝΟΚΒ

1 ΠΑΙΔΩΝ

ΣΚΟΥΡΤΗΣ

ΣΤΑΜΑΤΗΣ

ΝΟΕΦ

2 ΠΑΙΔΩΝ

ΚΑΤΡΙΔΗΣ

ΚΩΝ/ΝΟΣ

ΝΟΑΙΓ ΝΟΠΦ

3 ΠΑΙΔΩΝ

ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ

ΣΠΥΡΟΣ

1 ΚΟΡΑΣΙΔΩΝ

ΠΑΛΑΙΟΥ

ΚΥΡΙΑΚΗ

ΙΟΠ

2 ΚΟΡΑΣΙΔΩΝ

ΑΝΤΥΠΑ

ΜΑΡΙΑ ΑΘΗΝΑ

ΝΟΕ

3 ΚΟΡΑΣΙΔΩΝ

ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

ΜΥΡΤΩ

ΝΑΟΕΛΛ

1 ΑΓΟΡΙΩΝ

ΤΣΟΥΚΑΣ

ΣΩΝ

ΝΑΟΚ

2 ΑΓΟΡΙΩΝ

ΜΑΥΡΑΓΓΕΛΟΣ

ΙΩΑΝΝΗΣ

ΙΟΠ

3 ΑΓΟΡΙΩΝ

ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ

ΝΟΒ

1 ΚΟΡΙΤΣΙΩΝ

ΣΠΑΝΑΚΗ

ΑΡΙΑΔΝΗ

ΙΟΠ

2 ΚΟΡΙΤΣΙΩΝ

ΜΠΑΞΕΒΑΝΗ

ΒΑΡΒΑΡΑ

ΝΟΒ ΙΟΠ

3 ΚΟΡΙΤΣΙΩΝ

ΠΑΠΠΑ

ΜΕΛΙΝΑ

1 ΠΑΙΔΩΝ

ΣΠΑΝΑΚΗΣ

ΟΔΥΣΣΕΑΣ

ΙΟΠ

2 ΠΑΙΔΩΝ

ΠΑΠΑΝΙΚΗΤΑΣ

ΣΠΥΡΟΣ

ΝΟΚΒ

3 ΠΑΙΔΩΝ

ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ

ΛΑΜΠΗΣ

ΝΟΕ

1 ΚΟΡΑΣΙΔΩΝ

ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ

ΔΗΜΗΤΑ

ΝΟΚΒ

2 ΚΟΡΑΣΙΔΩΝ

ΓΩΓΟΥ

ΜΕΤΑΞΙΑ

ΝΟΕ

3 ΚΟΡΑΣΙΔΩΝ

ΣΩΤΗΡΙΟΥ

ΕΛΕΝΑ

ΙΟΠ

ORCi

1η ΘΕΣΗ

SERENDIPITY

Π.ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΑΚΗΣ

ΝΟΕ

IRC

1η ΘΕΣΗ

Α35

Ι.ΑΠΕΙΡΑΝΘΙΤΗΣ

ΝΟΕ

ORC CLUB

1η ΘΕΣΗ

GLAROS II

Α.ΧΟΥΝΤΑΣ

ΝΟΕ

1η ΘΕΣΗ & 1η ΚΑΤ.1

SERENDIPITY

Π.ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΑΚΗΣ

ΝΟΕ

2η ΘΕΣΗ & 1η ΚΑΤ.2

NEFELI VIOFAN

Κ.ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΝΟΤΚ

3η ΘΕΣΗ & 2η ΚΑΤ.1

CHRYSSAOR

Α.ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ

ΙΟΠ

1η ΘΕΣΗ

ISAIL

Χ.ΚΑΡΥΔΗΣ

ΠΟΙΑΘ ΝΟΕ

OPTIMIST

ΑΓΩΝΑΣ ΚΥΘΝΟΣ 2-4/05/2014

ΝΙΚΗΤΕΣ 1 ΑΝΔΡΩΝ

ORCi

IRC

ΑΓΩΝΑΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΜΕΛΑΝΑΙΓΙΔΟΣ 06-09/06/2014

ΑΓΩΝΑΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΝΟΕ 05-09/06/2014

ORC CLUB

2η ΘΕΣΗ

ΚΥΑΝΗ

Ν.ΚΡΑΛΛΗΣ

1η ΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗ & 1η ΚΑΤ.1

GLAROS II

Α.ΧΟΥΝΤΑΣ

ΝΟΕ

2η ΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗ & 1η ΚΑΤ. 2

HOY HOY

Χ.ΖΑΓΟΥΡΑΣ

ΣΕΑΝΑΤΚ

3η ΘΕΣΗ ΚΑΤ. 1 & 2η ΚΑΤ. 2

ENJOY

Δ.ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΟΥ

ΣΕΝΑΔΠ

2η ΘΕΣΗ ΚΑΤ. 1

PELISSIMA

Γ. ΝΑΤΣΗΣ

ΙΟΠ

3η ΘΕΣΗ ΚΑΤ. 1

TOMAHAWK

Π.ΣΚΑΡΜΕΑΣ

ΝΟΤΚ ΠΟΙΑΘ

3η ΘΕΣΗ ΚΑΤ. 2

DE MALO V ΓΙΑΤΡΟΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Γ. ΓΙΑΠΑΛΑΚΗΣ

1η ΘΕΣΗ ΚΑΤ. 3

THYELLA

Β.ΚΑΜΠΑΣ

ΙΟΠ

2η ΘΕΣΗ ΚΑΤ. 3

ANEMORIA

Σ.ΦΥΣΣΑΣ

ΣΕΑΝΔΠ

3η ΘΕΣΗ ΚΑΤ. 3

GALINI

Π.ΜΗΛΑΙΟΣ

ΝΑΟΒ

1η ΘΕΣΗ

MELITI IV

Γ.ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ

ΝΟΕ

2η ΘΕΣΗ

BULLET

Ν.ΣΙΝΟΥΡΗΣ-Δ.ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ

ΝΟΕ

3η ΘΕΣΗ

MELX II P.L.FERRARI

Στ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΝΟΕ

1η ΘΕΣΗ

ARISTOFANI

Ν.ΣΙΝΟΥΡΗΣ

ΝΟΕ

2η ΘΕΣΗ

CLEOPATRA

Ν.ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ

ΝΟΚ

3η ΘΕΣΗ

ACES

ΒΕΝΕΤΗΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΑΚΗΣ

ΙΟΠ

1η ΘΕΣΗ

MELX II PL FERRARI

Σ.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΝΟΕ ΝΟΕ

ORCi

ORCi

ΑΓΩΝΑΣ ΚΕΑ 12-14/09/2014

IRC ORC CLUB

2η ΘΕΣΗ

Α35

Γ.ΑΠΕΙΡΑΝΘΙΤΗΣ

1η ΘΕΣΗ

ΚΥΑΝΗ

Ν.ΚΡΑΛΛΗΣ

ΝΟΕ

2η ΘΕΣΗ

MELTEMI

Γ.ΜΠΑΛΑΦΑΣ

ΝΟΝΑ

24

24 NAUTATHLITISMOS - APOTELESMATA AGONON.indd 24

11/21/14 1:35 PM

21x29.indd 1

4/8/14 2:41 PM

HELLENIC MATCH RACING TOUR 2014 ΣΚΕΛΟΣ ΑΘΗΝΑΣ

Στη φάση των ημιτελικών η ομάδα της Ελληνικής Αστυνομίας επέλεξε να μονομαχήσει με την ομάδα του Θ. Τσουλφά, καθώς και οι δύο διεκδικούσαν το χάλκινο μετάλλιο της συνολικής διοργάνωσης, και ύστερα από μια αμφίρροπη αναμέτρηση πανηγύρισε τελικά την είσοδο στο μεγάλο τελικό της Αθήνας, επικρατώντας με σκορ 3-2. Στην άλλη αναμέτρση η ομάδα VMG έδειξε αποφασισμένη να κερδίσει το πρώτο τρόπαιο του θεσμού και έτσι μετά από μια εντυπωσιακή αναμέτρηση άφησε τον Στρατή Ανδρεάδη εκτός τελικού. Στον μεγάλο τελικό η αναμέτρηση ήταν και πάλι αμφίρροπη και χρειάστηκε να διεξαχθεί ο μέγιστος αριθμός των επιμέρους αναμετρήσεων για να επιβληθεί τελικά η ομάδα VMG (Π. Μάντης), με σκορ 3-2 επί της ομάδας της Ελληνικής Αστυνομίας (Α. Ταγαρόπουλου). Η τελική βαθμολογία του HMRT μετά από τους 3 αγώνες ήταν η ακόλουθη:

Από τις 26 έως τις 28 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο Ναυτικό Όμιλο Ελλάδος, το τρίτο και τελευταίο σκέλος της ιστιοπλοϊκής διοργάνωσης Hellenic Match Racing Tour (οι άλλοι σταθμοί της διοργάνωσης ήταν στην Πάρο και στην Άνδρο). Οι διεκδικητές του τίτλου ήταν πολλοί και ο αγώνας αναμενόταν συναρπαστικός, με 2 ομάδες να ισοβαθμούν στην πρώτη θέση της κατάταξης και αλλες 2 ομάδες να βρίσκονται πολύ κοντά. Η αγωνιστική δράση έλαβε χώρα μπροστά από το Ναυτικό Όμιλο της Ελλάδας, δίνοντας τη δυνατότητα στους λάτρεις του αθλήματος να παρακολουθήσουν ζωντανά τις αναμετρήσεις με παράλληλο σχολιασμό του αγώνα, με τις Nespresso και Talisker να χαρίζουν ζεστή φιλοξενία στους καλεσμένους. Ο αγώνας ξεκίνησε με τη γνώριμη προκριματική φάση, όπου όλες οι ομάδες διασταύρωσαν τα ξίφη τους με όλους τους αντιπάλους τους στη σειρά round robin. Κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης οι συνθήκες ήταν εξαιρετικές και δοκίμασαν τους ιστιοπλόους με τους δυνατούς ανέμους να φτάνουν ακόμη και τους 25 κόμβους. Έπειτα από 28 μονομαχίες γεμάτες ένταση και πάθος, 2 ομάδες, της Ελληνικής Αστυνομίας (Α. Ταγαρόπουλου) και Dark ’n Stormy (Σ. Ανδρεάδη) εξασφάλισαν την απευθείας παρουσία τους στην ημιτελική φάση. Τα άλλα 2 εισιτήρια για τους ημιτελικούς κρίθηκαν στη knock-out φάση που ακολούθησε, ανεβάζοντας την αδρεναλίνη ακόμη περισσότερο. Τελικά, μετά από μία επική μάχη μεταξύ του Παγκόσμιου Πρωταθλητή 470 Παναγιώτη Μάντη και της Ολυμπιονίκης 470 Σοφίας Μπεκατώρου, επικράτησε η ομάδα του Μάντη, ενώ έπειτα από επίσης συγκλονιστικές μάχες η Tsoulfas Sailing Team (Θ. Τσουλφάς) επικράτησε της Ursa Minor (Ι. Σπανομανώλη).

TOTAL PAROS ANDROS ATHENS POINTS

POSITION

TEAM NAME

1.

Panagiotis Mantis VMG Team

6

8

8

22

2.

Iasonas Spanomanolis Ursa Minor Theodoros Tsoulfas Tsoulfas Sailing Team Stratis Andreadis Dark ‘n Stormy Alexandros Tagaropoulos Hellenic Police Sofia Bekatorou Hellenic Wind M.X. Kontogiannopoulou Duende Jurek Strziemiecki Jolly

8

6

4

18

7

4

6

17

5

7

5

17

4

5

7

16

3

3

3

9

2

2

2

6

1

1

1

3

3.

4.

5.

6.

7.

8.

To HMRT ολοκληρώθηκε με την τελική απονομή που πραγματοποιήθηκε στον ΝΟΕ σε πολύ όμορφο κλίμα, καθώς ιστιοπλόοι και παρευρισκόμενοι χειροκρότησαν τους νικητές, και τις Nespresso και Talisker να χαρίζουν ζεστή φιλοξενία στους καλεσμένους, ενώ η βραδιά ολοκληρώθηκε κάτω από τους jazz ήχους του Δημήτρη Βασιλάκη. Ως επίσημος χρονομέτρης της διοργάνωσης, τα ελβετικά ρολόγια EDOX προσέφεραν στον πρώτο νικητή ένα ιδιαίτερο κομμάτι από τη συλλογή “Grand Ocean”, ενώ την εκδήλωση υποστήριξαν, επίσης, η Sea Guardian, η Salty Bag, η εταιρεία TVS AudioVisual και η InflateYourIdeas.

26

26 NAUTATHLITISMOS - HMRT.indd 26

11/21/14 1:36 PM

Κληρονομιά που... τροφοδοτεί το πάθος μας!

w w w. z o i s . g r

21x29.indd 1 Merc_75anniv_21x29.indd 1

11/26/141:06 1:58 PM 26/11/2014 μ.μ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΌ 470 ΔΥΝΑΤΌ ΞΕΚΊΝΗΜΑ!

5οι ΟΙ ΚΑΜΠΟΥΡΊΔΗΣ - ΠΑΠΑΔΌΠΟΥΛΟΣ Σπύρος Λεμάνης, Προπονητής ΝΟΕ

Το Ανοιχτό Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 470, που διοργάνωσε ο ΝΟΤΚ, διεξήχθη στο Φαληρικό Όρμο από τις 8 έως τις 15 Ιουλίου 2014. Συμμετείχε, φυσικά, και το πλήρωμα του ΝΟΕ Καμπουρίδη - Παπαδόπουλου. Για τους αθλητές μας, το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 470 ήταν το

πρώτο σημαντικό σκαλοπάτι στην πορεία τους για τον τελικό στόχο, που δεν είναι άλλος από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο το 2016. Με 2 χρόνια να μένουν ως τότε, μια καλή αρχή ήταν απαραίτητη για ουσιαστικούς και ψυχολογικούς λόγους, και αυτό ακριβώς συνέβη στα νερά του Φαληρικού Όρμου, παρά την αποχή τους για 1,5 χρόνο και την μόλις 8μηνη προετοιμασία τους. Ο πρωταθλητισμός μπορεί να αποδειχθεί πολύ δύσκολο στοίχημα, ειδικά σε αθλήματα όπως το δικό μας, που δεν είναι αμιγώς επαγγελματικό. Αυτό σημαίνει ότι ο αθλητής πρέπει να συμπιέσει το χρόνο του, ώστε να χωρέσουν σε αυτόν δουλειά, σπουδές και ιστιοπλοΐα. Το πρωτάθλημα πραγματοποιήθηκε υπό ιδανικές συνθήκες για ιστιοπλοΐα, με τον άνεμο να πνέει με ταχύτητες από 6 ως 16 κόμβους σε όλη τη διάρκεια. Η Eλληνική

28

28-29 NAUTATHLITISMOS - ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ 470.indd 28

11/21/14 1:38 PM

ΝΑΥΤΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ Στον τερματισμό του medal race, τα συναισθήματα ήταν πολύ έντονα

σημαία στα πανιά των Καμπουρίδη Παπαδόπουλου φιγουράριζε στις 10 πρώτες θέσεις καθ’ όλην τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού και μια θέση στο πόντιουμ έδειχνε απόλυτα εφικτός στόχος. Ωστόσο, μία άκυρη εκκίνηση τη δεύτερη μέρα των τελικών απομάκρυνε οριστικά το μετάλλιο. Παρ’ όλα αυτά, ο τερματισμός στη δεκάδα της κανονικής διάρκειας του πρωταθλήματος έδωσε στο πλήρωμα τη δυνατότητα να το παλέψουν στο medal race ανάμεσα στους καλύτερους και, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση, να μπουν στην 5άδα των κορυφαίων της Ευρώπης για το 2014. Το εξαιρετικό αποτέλεσμα είναι μια πολλά υποσχόμενη απόδοση, παρά τους λιγότερους αγώνες που είχε το πλήρωμα για να προετοιμαστεί σε σύγκριση με τους αντιπάλους, και η ιδανική αρχή μιας δύσκολης πορειάς, με στόχο τη δεύτερη συνεχόμενη συμμετοχή και τη διάκριση σε Ολυμπιακούς Αγώνες. Γνωρίζοντας ότι έχουν αρκετή δουλειά μπροστά τους, οι ευχές μας είναι μαζί τους! Η ώρα της επιβράβευσης!

Φωτογραφίες: Νίκος Αλευρομύτης

29

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 28-29 NAUTATHLITISMOS - ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ 470.indd 29

11/21/14 1:38 PM

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΑΜΕΑ 2014

5οι ΠΑΓΚΌΣΜΙΟΙ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΈΣ ΟΙ ΧΡΙΣΤΟΦΌΡΟΥ, ΑΛΕΞΆΣ ΚΑΙ ΝΟΤΆΡΟΓΛΟΥ

Την 5η θέση στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ιστιοπλοΐας ΑμεΑ στην κατηγορία Sonar, κατέλαβε το ελληνικό σκάφος, παίρνοντας και το εισιτήριο για την Ολυμπιάδα του Ρίο. Το πλήρωμα αποτελείται από τους αθλητές του Ναυτικού Ομίλου Ελλάδος Βασίλη Χριστοφόρου, Θοδωρή Αλεξά και Αργύρη Νοτάρογλου. Το πρωτάθλημα φιλοξενήθηκε από το Royal Nova Scotia Yacht Squadron στο Χάλιφαξ του Καναδά, από τις 15 έως τις 24 Αυγούστου. Το πλήρωμα βρέθηκε πολύ κοντά στα μετάλλια, αφού απείχε μόλις 8 βαθμούς από το χρυσό. Η μπουνάτσα της τελευταίας ημέρας τούς στέρησε την ευκαιρία να το διεκδικήσουν, ολοκληρώνοντας τελικά το πρωτάθλημα στην 5η θέση σε ισοβαθμία με το 4ο πλήρωμα.

Το παγκόσμιο αυτό πρωτάθλημα αποτελούσε την πρώτη ευκαιρία που είχαν τα πληρώματα να διεκδικήσουν την πρόκριση για τους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο το 2016. Πέρα από το Ελληνικό πλήρωμα, την πρόκρισή τους με την πρώτη, κατάφεραν η Γαλλία, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Αγγλία, η Νορβηγία και η Γερμανία, αφήνοντας έξω σημαντικές ομάδες όπως αυτή των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Τεχνικός στο πλευρό των αθλητών ήταν ο προπονητής του Ναυτικού Ομίλου Ελλάδος, Άκης Τσαρούχης. Ο Άκης είναι από τους πλέον έμπειρους προπονητές στην ιστιοπλοΐα ΑμεΑ, με σημαντικές επιτυχίες στο ενεργητικό του και από τους πρωτεργάτες της ιστιοπλοΐας ΑμεΑ στην Ελλάδα. Είναι μέλος του Coaches Council και του Technical Committee της IFDS για την ιστιοπλοΐα ΑμεΑ. Σημαντική ήταν και η βοήθεια της προπονήτριας Παναγιώτας Κρητικού, που ακολούθησε την αποστολή. Στο Χάλιφαξ βρέθηκε ένας ακόμα Έλληνας, Μέλος του Ναυτικού Ομίλου Ελλάδος και διεθνής κριτής ιστιοπλοΐας, ο Κώστας Τσαντίλης. Ο Κώστας είχε αυτή τη φορά έναν από τους σημαντικότερους ρόλους στο πρωτάθλημα, αυτόν του Technical Delegate της διοργάνωσης. Το Sonar είναι το τριθέσιο παραολυμπιακό σκάφος, στο οποίο επιτρέπεται να γίνουν μετατροπές -χωρίς όμως να ανοιχτούν τρύπες σε αυτόώστε να μπορέσουν οι αθλητές να το ταξιδέψουν παρά τα εμπόδια που έχουν λόγω της κινητικής τους αναπηρίας.

30

30-31 NAUTATHLITISMOS - AMEA.indd 30

11/21/14 1:38 PM

ΝΑΥΤΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

Οι αθλητές ιστιοπλόοι ΑμεΑ, ανάλογα με την αναπηρία τους, κατατάσσονται σε μία κλίμακα από το (1) έως το (7). (1) είναι κάποιος με πολύ βαριά αναπηρία, όπως η τετραπληγία και (7) είναι κάποιος με «ελαφριάς» μορφής αναπηρία για την ιστιοπλοΐα. Η κατάταξη γίνεται από γιατρούς ιστιοπλόους, με βάση αφενός ιατρικές εξετάσεις και αφετέρου κάνοντας συγκεκριμένα τεστ, με τα οποία διαπιστώνεται η δυσκολία τους σε συγκεκριμένες κινήσεις που απαιτούνται στην ιστιοπλοΐα. Η μεταβολή της κατάστασής τους ελέγχεται τακτικά και σίγουρα πριν από μεγάλες διοργανώσεις. Στο Sonar, το άθροισμα των συντελεστών του πληρώματος πρέπει να κάνει 14. Έτσι, δεν μπορούν, για παράδειγμα να αγωνιστούν τρεις αθλητές με «ελαφριά», για την ιστιοπλοΐα, αναπηρία. Η Ελληνική συμμετοχή είχε άθροισμα ακριβώς 14 ως εξής: • Χριστοφόρου Βασίλης, Κυβερνήτης, (1)/ Τετραπληγία, • Αργύρης Νοτάρογλου, Τριμ Φλόκου (7)/Ακρωτηριασμός κάτω άκρου, • Θοδωρής Αλεξάς, Τριμ Μαΐστρας (6)/Ακρωτηριασμός κάτω άκρου-Δυσλειτουργία άνω άκρου.

Ο στίβος του Χάλιφαξ αποδείχτηκε ιδιαίτερα δύσκολος. Με χαμηλές θερμοκρασίες και μπουρίνια τις πρώτες ημέρες και με μπουνάτσες και μεγάλες αλλαγές τις επόμενες, οι ομάδες δοκιμάστηκαν στις ικανότητές τους για την πρόβλεψη των αλλαγών του καιρού, καθώς και στις ικανότητές τους για τη χάραξη της στρατηγικής τους στο στίβο. Το διάστημα παραμονής τους στη θάλασσα ήταν καθημερινά κοντά στο ανώτατο όριο που προτείνει η IFDS, αφού τα σκάφη για να φτάσουν στο στίβο, έπρεπε να ταξιδέψουν ή να τραβηχτούν από τα φουσκωτά για μια απόσταση περίπου 6 ναυτικών μιλίων. Μεγάλη βοήθεια για τους αθλητές αποτελούσαν οι απόλυτα προσβάσιμες εγκαταστάσεις του ομίλου στα άτομα με κινητικές αναπηρίες. Με επένδυση που ξεπερνούσε τα 200.000 καναδικά δολάρια, η μετακίνηση στους χώρους του ομίλου πριν και μετά τους αγώνες είχε γίνει για όλους εύκολη. Επόμενοι βασικοί στόχοι της ομάδας αποτελούν το Παγκόσμιο του 2015 στη Μελβούρνη της Αυστραλίας και, φυσικά, οι Παραολυμπιακοί Αγώνες στο Ρίο το 2016.

31

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 30-31 NAUTATHLITISMOS - AMEA.indd 31

11/21/14 1:38 PM

YCI YACHT CLUB ITALIANO

Ο ΠΑΛΑΙΌΤΕΡΟΣ ΝΑΥΤΙΚΌΣ ΌΜΙΛΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΊΟΥ

ΣΕ ΣΥΝΈΧΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΆΣΕΩΝ ΤΩΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΌΤΕΡΩΝ ΝΑΥΤΙΚΏΝ ΟΜΊΛΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΟΠΟΊΟΥΣ Ο ΝΟΕ ΕΊΝΑΙ ΑΔΕΛΦΟΠΟΙΗΜΈΝΟΣ, ΠΑΡΟΥΣΙΆΖΟΥΜΕ ΤΟ YACHT CLUB ITALIANO (YCI), ΤΟΝ ΠΑΛΑΙΌΤΕΡΟ ΝΑΥΤΙΚΌ ΌΜΙΛΟ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΊΟΥ.

8 Αυγούστου 1880 στον κόλπο της La Spezia, όπου συμμετείχαν 177 σκάφη. Από τότε, πολλά σημαντικά γεγονότα σημάδεψαν την ιστορία του συλλόγου: η νίκη στο Γαλλικό Κύπελλο από το Δούκα του Abruzzi το 1902 με το σκάφος “Artica” , το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Κιέλου το 1936, τη συμμετοχή του σκάφους “Italia” στο Americas Cup του 1987, τα πειράματα του Guglielmo Marconi με το σκάφος «Ηλέκτρα» στον κόλπο της Γένοβας κ.λπ. Μεγάλες προσωπικότητες έγραψαν την ιστορία του συλλόγου, όπως ο Luigi Durand de La Penna, (χρυσό μετάλλιο για στρατιωτική ανδρεία), ο Beppe Croce (αγαπημένος Πρόεδρος για 28 χρόνια και μέλος της ISAF για 17 χρόνια) και άλλοι πρωταθλητές όπως ο Luca Devoti και η Alessandra Sensini.

Βασικοί σκοποί του Yacht Club Italiano είναι η προώθηση της ιστιοπλοΐας ως μέσου αναψυχής και αθλητισμού, η οργάνωση των εθνικών και διεθνών αγώνων ιστιοπλοΐας και η εκπαίδευση νέων ιστιοπλόων. Η ιστορία του YCI ξεκινά το 1879 όταν ο Vittorio Augusto Vecchi (γνωστός ως Jack la Bolina) και μια ομάδα από ενθουσιώδεις ιστιοπλόους, συμπεριλαμβανομένου και του τότε Βασιλιά της Ιταλίας Umberto, ίδρυσαν το Royal Yacht Club Italiano. Η πρώτη regatta πραγματοποιήθηκε στις

Το Yacht Club Italiano διοργανώνει μερικούς από τους σημαντικότερους αγώνες στη Μεσόγειο όπως το Giraglia Rolex Cup, το Coppa Carlo Negri, το Millevele, το Siad Trophy, το Κύπελλο MBA, το Portofino Rolex Trophy και πολλούς άλλους αγώνες, ενώ ίδρυσε τη “Scuola di Mare Beppe Croce”, όπου εκπαιδεύονται εκατοντάδες παιδιά και νέοι, κατά τη διάρκεια όλου του έτους. Το Yacht Club Italiano αριθμεί περίπου 1.100 μέλη και 270 σκάφη, ενώ Πρό-

32

32_34 NAUTATHLITISMOS - YACHT CLUB ITALIANO.indd 32

11/21/14 1:39 PM

mmmdesign

RENEWABLE ENERGY PROJECTS

Από την ίδρυσή του εδώ και τρεις δεκαετίες, ο Όµιλος Εταιρειών ∆ΕΛΤΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ξεχωρίζει για το ήθος και την υπευθυνότητά του. Ισχυρός και αξιόπιστος, δηµιουργεί υψηλές αξίες, υλοποιεί επιτυχείς επενδύσεις και θεµελιώνει σταθερές συνεργασίες. Αναλαµβάνει ολόκληρη την ευθύνη µελέτης και κατασκευής έργων ΑΠΕ και τα παραδίδει στον επενδυτή «µε το κλειδί στο χέρι» (EPC). ∆ίνει έµφαση στους τοµείς των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας, της Βιοµηχανίας, του Τουρισµού και της Ενεργειακής Αποδοτικότητας στον Κτιριακό Τοµέα. Τώρα µπορείτε να συµµετέχετε σε νέα έργα ΑΠΕ µε εξασφαλισµένες αποδόσεις 12% - 15% του κεφαλαίου σας Τηλ. Tµήµα Eπενδύσεων: 210 9483701

34 χρόνια επιτυχηµένη παρουσία ∆ΕΛΤΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 21x29.indd 1

| Λ.ΠΟΣΕΙ∆ΩΝΟΣ 51 | 183 44 | ΜΟΣΧΑΤΟ | ΤΗΛ. 210 94 00 720 | www.deltatechniki.gr | info@deltatechniki.gr 4/3/14 3:08 PM

Yacht Club of Greece is sistered with a number of important international yacht clubs, which we present to our members. In this issue we present the Yacht Club Italiano, which is the oldest sailing club in the Mediterranean. YCI’s history started in 1879 when Vittorio Augusto Vecchi (known as “Jack la Bolina”) and a group of enthusiastic sailors, including King Umberto I, founded the Royal Yacht Club Italiano.

The Yacht Club Italiano focuses on the promotion of yachting, organization of national and international regattas and the education of young sailors. Every year the YCI organizes numerous important races such as the Giraglia Rolex Cup, Coppa Carlo Negri, Millevele, Siad Trophy, MBA’s Cup, Portofino Rolex Trophy.

Yacht Club Italiano is currently chaired by Carlo Croce (also President of ISAF) and has approximately 1.100 members and 270

εδρος (καθώς και Πρόεδρος της ISAF) είναι ο Carlo Croce. Η βάση του YCI βρίσκεται εντός του λιμένος της Γένοβας, στη μαρίνα Duca degli Abruzzi, και το κεντρικό κτίριο εγκαινιάστηκε το Φεβρουάριο του 1929. Το κτίριο του YCI περιλαμβάνει τα γραφεία του συλλόγου, σημαντική πινακοθήκη και βιβλιοθήκη και εντυπωσιακές αίθουσες υποδοχής και εστίασης. Οι κοινόχρηστοι χώροι είναι διακοσμημένοι με μοντέλα των σημαντικότερων σκαφών των μελών του ομίλου, προσφέροντας έτσι ένα ταξίδι σε πάνω από εκατό χρόνια ναυταθλητικής ιστορίας. Επίσης, εκεί βρίσκεται και η ναυτική βάση, που προσφέρει όλες τις απαραίτητες υπηρεσίες για ελλιμενισμό και τεχνική υποστήριξη των σκαφών των μελών του ομίλου. Επίσης, το YCI διαθέτει και ένα μικρότερο clubhouse στο Portofino, για τη χρήση των μελών του όταν βρίσκονται εκεί κατά τη θερινή περίοδο.

yachts. The head office of the Yacht Club Italiano is at the Duca degli Abruzzi Marina in Genoa, has a splendid collection of marine and yachting related artwork, and includes various facilities to accommodate members including a yachting themed restaurant, bar, a very significant marine library, and rooms for conferences and private receptions. Adjoining the main building is the Nautical Base which provides YCI Members with mooring, launching and haulage facilities.

34

32_34 NAUTATHLITISMOS - YACHT CLUB ITALIANO.indd 34

11/28/14 12:24 PM

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Για περισσότερα από

50 χρόνια Η

εταιρία Nafpliotis Bros ειδικεύεται στο χώρο του γυαλιού. Μια παράδοση τριών γενιών που συνεχίζεται στον 21ο αιώνα.

Το μυστικό της επιτυχίας μας είναι απλό: είμαστε ερωτευμένοι με το γυαλί! Ένα υλικό δύσκολο στην επεξεργασία του, άκαμπτο και πραγματικά μυστηριώδες. Ένα υλικό όμως εντυπωσιακό, διάφανο, με δυνατότητα να πάρει αμέτρητες μορφές και σχήματα. Το γυαλί σε προκαλεί να ανακαλύψεις ένα-ένα τα μυστικά του. Και τελικά σε επιβραβεύει όταν βρίσκεις άλλη μία γοητευτική του μορφή, άλλη μία πρωτότυπη εφαρμογή. Η ενασχόληση της εταιρίας μας με το γυαλί, όλες αυτές τις δεκαετίες, ήταν ένας συνδυασμός έρευνας και φαντασίας. Οι χιλιάδες εντυπωσιακές και καινοτόμες εφαρμογές βρίσκονταν πάντα στο σταυροδρόμι της επιστήμης και της τέχνης. Η μεθοδολογία, η γνώση και η πείρα σε συνδυασμό με το μεράκι και τη φαντασία ήταν και είναι η συνταγή μας για κάθε δική σας ανάγκη. Η εταιρία Nafpliotis Bros είναι μια πραγματικά δημιουργική επιχείρηση. Αυτό μπορείτε να το διαπιστώσετε στην πράξη. Επινοούμε πάντα πρωτότυπους και μοναδικούς εναλλακτικούς τρόπους για τη λύση των δικών σας προβλημάτων.

11

NAFPLIOTIS BROS Co. THE GLASS SPECIALISTS Καποδιστρίου 108, Μοσχάτο, Τηλ.: 210-9431324, www.nafpliotis.gr, nafpliotisflass@gmail.com www.glassious.com, email: info@glassious.com, Τηλ. 210-9406778-9, 210-9418761, Fax: 210-9406775

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

11 PAROUSIASH - NAFPLIOTIS.indd 11

4/10/14 12:10 PM

Βραβείο αναγνώρισης έργου ζωής στην ξυλοναυπηγική τέχνη Ο ΝΟΕ και η οργανωτική επιτροπή του Αγώνα Κλασσικών και Παραδοσιακών Σκαφών στις Σπέτσες (SPETSES CLASSIC YACHT RACE 2014) αποφάσισαν να θεσπιστεί το Βραβείο Αναγνώρισης Έργου Ζωής για την Ξυλοναυπηγική Τέχνη. Χριστόφορος Στράτος, Μέλος Δ.Σ. ΝΟΕ

Το βραβείο θεσπίζεται από φέτος για πρώτη φορά, και θα απονέμεται κάθε χρόνο σε σημαντικούς Έλληνες ναυπηγούς που συνεχίζουν την ξυλοναυπηγική παράδοση, η οποία μας συνδέει άμεσα ως λαό με τους αρχαίους προγόνους μας, καθώς είναι εξέλιξη των ναυπηγικών τεχνικών των αρχαίων Ελλήνων. Δεδομένου ότι ένας από τους πρωταρχικούς στόχους του Αγώνος των Σπετσών ήταν (και θα παραμείνει) τα πανέμορφα και παραδοσιακά αυτά ελληνικά σκαριά να συνεχίσουν να πλέουν και να ταξιδεύουν στις Ελληνικές Θάλασσες, ως ζωντανά αντικείμενα και όχι απλώς σαν μουσειακά εκθέματα, αποφασίσαμε το Βραβείο αυτό να απονέμεται κατά τη διάρκεια του αγώνα των Σπετσών. Το Βραβείο Αναγνώρισης Έργου Ζωής για την Ξυλοναυπηγική Τέχνη για το 2014 απένειμε κατά την τελετή απονομών του SCYR ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος στον Μανώλη Ψαρρό, ως αναγνώριση του έργου 3 γενεών της οικογενείας Ψαρρού στην ξυλοναυπηγική.

Η ιστορία του ναυπηγείου Η ναυπηγική ιστορία της οικογενείας Ψαρρού αρχίζει το1914 όταν ο παππούς, Μανώλης Ψαρρός φεύγει από τα Δωδεκάνησα και έρχεται στον Πειραιά όπου δουλεύει εκεί στα καρνάγια μέχρι το 1923, και στη συνέχεια πηγαίνει στο Πέραμα, μερικά από τα σκάφη του δε, ταξιδεύουν ακόμα στις ελληνικές θάλασσες, όπως το χαρακτηριστικό τσερνικοπέραμα «Σελήνη» (κατασκευής 1937). Κατά το Μεσοπόλεμο, ο γιος του, ο Γιώργος Ψαρρός, δημιουργεί το «Ναυπηγείο Γ. Ψαρρού», και υπολογίζεται ότι πάνω από 500 σκάφη έχουν ναυπηγηθεί από την οικογένεια Ψαρρού. Οι δεκαετίες ’50 και ’60 υπήρξαν για το Ναυπηγείο Ψαρρού χρυσή εποχή. Πέρα από τα εμπορικά και αλιευτικά άρχισαν να χτίζουν και θαλαμηγά σκάφη αναψυχής, τα πρώτα ελληνικής κατασκευής yachts για ανθρώπους που αγαπούσαν τη θάλασσα και σεβόντουσαν την παράδοση της ξυλοναυπηγικής τέχνης. Το πρώτο παραδοσιακό σκάφος αναψυχής που κατασκεύασε το ναυπηγείο ήταν το «Κίρκη», ένα τρεχαντήρι με πρύμνη Λίμπερτυ (συμμετείχε στο SCYR του 2012) και αμέσως μετά δύο μεγαλύτερα Λίμπερτυ, τα «Ίος» και «Ίρις» του Δεναξά, που άρχισαν τη «μόδα» των ελληνικών ξύλινων θαλαμηγών. Τα σκαριά του Ναυπηγείου Ψαρρού είχαν αρχίσει να γίνονται γνωστά και στο εξωτερικό. Το 1962, ο βαρώνος de Rothschild παρέλαβε την 23 μέτρων «Σαΐτα». Ακολούθησε μια σειρά από μεγάλα θαλαμηγά, όπως τα πασίγνωστα καραβόσκαρα «Πανδώρα» και «Αετός» (32μ.), και τα λίμπερτυ σειράς όπως τα πέντε «Δόξα» (23μ.) του Δοξιάδη και οι 5 «Αλκυονίδες» του Λάτση (22 μέτρα), ενώ στη δεκαετία του 1970 ναυπηγήθηκαν εξελιγμένες παραλλαγές αυτών, όπως η «Αφροδίτη» και η «Λήθη». Η οικογένεια του Μαρή Εμπειρίκου έχτισε πολύ στενούς δεσμούς με τους Ψαρρούς, δεδομένου ότι παρήγγειλαν μεγάλο αριθμό μεγάλων και μικρών σκαφών. Τα μικρότερα τρεχαντήρια που ναυπηγήθηκαν μέχρι τη δεκαετία του 1980 είναι αναρίθμητα, καθώς πολλά από αυτά κατασκευαζόντουσαν με ταχύτατους ρυθμούς (30-40 μέρες για

36

36-39 SYNENTEYXH PSAROS.indd 36

11/21/14 1:41 PM

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Γιώργος Ψαρρός

τρεχαντήρι 12 μέτρων). Ο γιος του μαστρο - Γιώργη, ο Μανώλης Ψαρρός, συμμετείχε στη ναυπήγηση πολλών εξ αυτών, ενώ αργότερα πρωτοστάτησε στον εκσυγχρονισμό της κατασκευής παραδοσιακών σκαριών και καϊκιών, χωρίς να απομακρυνθεί τελείως από την τέχνη των προγόνων του. Έχει επίσης πρωτοστατήσει σε διάφορες κινήσεις διάσωσης της ναυτικής μας παράδοσης, είναι ιδρυτικό μέλος και Επίτιμος Πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Παραδοσιακών Σκαφών, ενώ συνεχίζει να ανακατασκευάζει πολλά από τα παραδοσιακά σκάφη που βγήκαν από το ναυπηγείο του. Αξιοσημείωτο έργο του Μανώλη Ψαρρού επίσης, ήταν η ναυπήγηση της «Κυρρήνειας», ρέπλικας του αρχαίου σκάφους που βρέθηκε σχεδόν ανέπαφο στο βυθό της Κυρρήνειας τη δεκαετία του 1960. Το σκάφος αυτό ναυπηγήθηκε το 1981, σε συνεργασία με τον Χ. Τζάλλα και Αμερικανούς αρχαιολόγους, ιδιαιτερότητα του οποίου ήταν ότι κατασκευάστηκε χρησιμοποιώντας τις αρχαιοελληνικές μεθόδους κατασκευής καραβιών. Πολλά από τα σκάφη αυτά τα θαυμάζουμε μέχρι σήμερα στις Ελληνικές θάλασσες , ενώ στον Αγώνα Κλασσικών και Παραδοσιακών Σκαφών στις Σπέτσες, τα σκαριά του Ψαρρού πρωτοστάτησαν και πάλι. Αρχηγός του στόλου των καϊκιών του Ψαρρού θα μπορούσε να πει κανείς ότι ήταν το πανέμορφο καραβόσκαρο «Αετός» (συμμετείχε ως βάση της ομάδας του, επίσης εντυπωσιακού, ιστιοπλοϊκού Savvanah), ενώ συμπληρώθηκε από τα τρεχαντήρια «Άιολο Σπετσών» (που τερμάτιζε πρώτο στις περισσότερες ιστιοδρομίες), «Αλκμήνη», «Αλκυόνη», και «Νότιο Άνεμο», και τα καραβόσκαρα «Τρίτων» (που είχε κατασκευάσει ο Γ. Ψαρρός για δική του χρήση) και «Αργοναύτης» (που συμμετείχε με τον Μανώλη Ψαρρό ως κυβερνήτη).

Συνέντευξη με τον Μανώλη Ψαρρό Γιατί είναι σημαντικό να διατηρηθεί η ξυλοναυπηγική παράδοση την εποχή μας; Για μια χώρα σαν την Ελλάδα, που έχει τη μακρότερη ιστορία ναυτοσύνης στον κόσμο, η τέχνη του ξυλομαραγκού έχει όση σημασία έχει η υπόλοιπη ιστορία της. Ο ελληνικός πολιτισμός δεν μεταφέρθηκε στα πέρατα του γνωστού κόσμου με άμαξες, αλλά με πλοία. Η διατήρηση της ξυλοναυπηγικής τέχνης δεν αποτελεί όμως μόνο μια συγκινησιακή ανάμνηση της ιστορίας μας. Μπορεί πρακτικά να αποδώσει σημαντικά οφέλη στην οικονομία. Πώς συνδυάζεται ο τουρισμός με τα παραδοσιακά σκάφη; Ο θαλάσσιος τουρισμός αποτελεί ένα σημαντικό τμήμα της

37

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 36-39 SYNENTEYXH PSAROS.indd 37

11/21/14 1:41 PM

τουριστικής δραστηριότητας της χώρας. Η Ελλάδα είναι κατεξοχήν χώρα θαλάσσιου τουρισμού, με τις θάλασσες τις σπαρμένες με γραφικά νησιά, και αποτελεί ένα μοναδικό αρχιπέλαγος για όλο τον κόσμο. Τα συμπλέγματα σαν την Καραϊβική προσφέρουν ένα ωραίο σύμπλεγμα νησιών αλλά στερούνται τα μνημεία τα οποία έχει η Ελλάδα. Ο συνδυασμός «Ελληνικός πολιτισμός - Θάλασσα», στον οποίο πρωτοστατεί και το παραδοσιακό σκάφος, είναι εκείνο το ξεχωριστό, το ειδικό που προσφέρουμε εμείς οι Έλληνες. Είναι βιώσιμη και ανταγωνιστική η κατασκευή και η συντήρηση ενός ξύλινου παραδοσιακού σκάφους; Τα νέα υλικά που κατά τον 20ό αιώνα κυριάρχησαν στη ναυπηγική των μικρών σκαφών είναι το μέταλλο και το grp. Βεβαίως, σκαριά με αυτά τα υλικά είναι φαινομενικά ευκολότερα και οικονομικότερα στη συντήρηση αλλά έχουν και περιορισμένη διάρκεια ζωής, ενώ το καλοδιατηρημένο ξύλινο σκάφος είναι μακροβιότερο. Αυτή τη στιγμή υπάρχει σχετική έλλειψη κατάλληλων μαστόρων για τη

συντήρηση του ξύλινου σκάφους και είναι ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση που πρέπει να τείνουν οι προσπάθειές μας για να δημιουργηθούν πάλι οι κατάλληλες συνθήκες εργασίας σε έναν κόσμο όπου όλα βιομηχανοποιούνται και παράγονται στη σειρά. Το παραδοσιακό ξύλινο σκάφος που γίνεται με εξατομικευμένο μεράκι έχει την πελατεία που θα το προτιμήσει. Η παραδοσιακή κατασκευή παρατηρείται και σε άλλες δραστηριότητες όπως η παραδοσιακή αρχιτεκτονική, το παραδοσιακό αυτοκίνητο κτλ. Η Τουρκία ακολούθησε και ξεπέρασε την Ελλάδα στη ναυπήγηση ξύλινων σκαφών και τώρα έχει αναχθεί σε ηγέτιδα δύναμη στο χώρο... Μπορεί η Ελλάδα να ανακτήσει τη θέση της σε αυτόν τον τομέα και πώς θα το επιτύχει; Είναι ιστορικά δεδομένο ότι η Τουρκία από την εποχή της οθωμανικής επέκτασης χρησιμοποίησε ελληνικά πληρώματα για να επανδρώσουν σκάφη κτισμένα από Έλληνες μαστόρους. Αλλά για να έρθουμε στα τελευταία εκατό χρόνια, η τέχνη των Τούρκων καραβομαραγκών, ιδιαίτερα της περιοχής του Πόντου, είναι προϊόν μετανάστευσης Κρητικών, που με την ανταλλαγή των πληθυσμών του 1922 μεταφέρθηκαν στις ακτές της Μικράς Ασίας, παίρνοντας μαζί τους τις γνώσεις που είχαν συσσωρεύσει για αιώνες. Πράγματι, η ναυπηγική στην Τουρκία με τις ξύλινες γκολέτ έδωσε μια ώθηση στη διατήρηση και επέκταση των παραδοσιακών καρνάγιων αλλά και στο θαλάσσιο τουρισμό. Όμως είναι αναμφισβήτητο ότι τα ελληνικά παραδοσιακά ξύλινα πλοία υπερέχουν των γκολέτ, όχι μόνο στον τρόπο κατασκευής, αλλά και τη μεγάλη ποικιλία τύπων που διατηρήθηκαν στην Ελλάδα (τρεχαντήρια, περάματα, καραβόσκαρα κτλ.) Κλείνοντας τη συνέντευξη, ποιο είναι το μήνυμά σας προς τα Mέλη του ΝΟΕ; «Μετά τον Αγώνα των Σπετσών πήρα κουράγιο, και πιστεύω ότι υπάρχει αγορά για να ξαναφτιάξουμε πολλά παραδοσιακά και καλοτάξιδα σκάφη».

38

36-39 SYNENTEYXH PSAROS.indd 38

11/21/14 1:41 PM

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

39

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 36-39 SYNENTEYXH PSAROS.indd 39

11/21/14 1:41 PM

Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες ΤΙ ΚΆΝΕΙ ΜΙΑ ΑΣΦΆΛΙΣΗ ΣΚΆΦΟΥΣ ΑΝΑΨΥΧΉΣ ΚΑΛΉ; «Δεν μπορούμε να έχουμε κάλυψη μόνο για το καλοκαίρι; Το καλοκαίρι μόνο ταξιδεύουμε με το σκάφος μας». Ο κ. Dirk Hilcken, διευθυντής πωλήσεων της ασφαλιστικής εταιρείας Pantaenius, ακούει συχνά αυτήν την ερώτηση ή κάποια άλλη παρόμοια. «Οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τους κινδύνους που καραδοκούν κατά τη διαχείμαση». Το 40% των αξιώσεων που επιλύονται από την Pantaenius, οφείλεται σε θύελλες, φωτιές και βυθίσεις που έχουν συμβεί τις περισσότερες φορές σε αυτό το διάστημα. Στις παρουσιάσεις του σχετικά με τις συχνότερες αιτίες καταστροφής, ο κ. Hilcken παρέχει τακτικά πληροφορίες για τις πιθανότητες κινδύνου και ευαισθητοποιεί το ακροατήριό του, ώστε να ελέγχουν όλοι με ακρίβεια τους όρους της ασφάλισης. «Η άγνοια μπορεί να αποδειχθεί πανάκριβη. Δυστυχώς, οι ιδιοκτήτες το αντιλαμβάνονται αυτό συχνά όταν είναι πολύ αργά», σύμφωνα με τον ειδικό σε θέματα αποζημιώσεων. Το πρόβλημα είναι ότι συχνά οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τι πρέπει να αναζητούν όταν συγκρίνουν την προσφορά διαφόρων προϊόντων ασφάλισης. Για παράδειγμα, η «Σταθερή αξία» (Agreed Value) : Παρόλο που, χάρη στην Pantaenius, η σταθερή αξία θα πρέπει να έχει μία καθιερωμένη μορφή στην ασφάλιση του σκάφους, οι περισσότεροι ασφαλιστές προσφέρουν κυρίως συμβόλαια με κρυφή αξία αντικατάστασης. Στις περιπτώσεις αυτές, η αξίωση αποζημίωσης θα εξεταστεί, αλλά εάν υπάρχει σημαντική διαφορά στην αξία

αντικατάστασης -παρά το γεγονός ότι ο ιδιοκτήτης πλήρωνε ασφάλιστρα για χρόνια- δεν θα επιστραφεί το ασφαλιζόμενο ποσό για ολική απώλεια, παρά μόνον η αξία του σκάφους κατά τη χρονική στιγμή της αξίωσης. Στη συνέχεια θα υπάρξουν παρακρατήσεις για την ηλικία, τη φυσιολογική φθορά και την κατάσταση του σκάφους. Πράγμα πολύ δύσκολο να ελεγχθεί, όταν πρόκειται για ολική απώλεια. «Οι πελάτες μας θα πρέπει να ξέρουν με μια ματιά στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, τι θα πρέπει να περιμένουν από εμάς σε περίπτωση ολικής απώλειας. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο στους όρους της ασφάλισης εξισώνουμε τη σταθερή τιμή με την αξία αντικατάστασης, ούτως ώστε η ασφαλιζόμενη αξία να είναι εξασφαλισμένη μέχρι συγκεκριμένου ποσού από εμάς». Ωστόσο, δεν έχει νόημα η συζήτηση για μια ισοδύναμη αντικατάσταση, όταν έχει γίνει υπασφάλιση στο σκάφος. «Γι’ αυτό πρέπει κάθε ιδιοκτήτης να ελέγχει τακτικά το ασφαλιστήριο συμβόλαιο σχετικά με την εμπορική αξία του σκάφους του και εάν είναι απαραίτητο, να την αναπροσαρμόζει, προκειμένου να αποφύγει την υπερασφάλιση ή την υπασφάλιση», συστήνει ο κ. Hilcken. Για παράδειγμα, η εγκατάσταση νέων ηλεκτρονικών συστημάτων πλοήγησης μπορεί να επηρεάσει αρκετά τη συνολική αξία. Σε αυτό το πλαίσιο η Pantaenius παρέχει σημαντική βοήθεια αξιολόγησης - καθώς και εξυπηρέτηση πελατών σχετικά με το ζήτημα των σταθερών ασφαλίστρων. Έτσι, η εταιρεία διαθέτει στους πελάτες της μία από τις πιο εκτενείς βάσεις δεδομένων παγκοσμίως, με πολύ συγκεκριμένες προδιαγραφές και λεπτομερή στοιχεία για την αξία κάθε σκάφους χωριστά. Επιπλέον, ένα καίριο σημείο είναι το ζήτημα της υπολειμματικής αξίας, η οποία διαφέρει τελείως για κάθε ασφάλιση, όπως τονίζει ο κ. Hilcken: «Είναι σημαντικό οι όροι της ασφάλισης να επιτρέπουν την παρακράτηση μόνο μιας εφικτής υπολειμματικής αξίας από την αποζημίωση». Τότε δεν θα μετράει μόνο η υπολειμματική αξία, η οποία ορίζεται από κάποιον εκτιμητή, αλλά και η επαληθεύσιμη δυνατότητα

40

40-41 ARTHRO - ASFALISH SKAFON.indd 40

11/21/14 1:42 PM

ΑΡΘΡΟ

πώλησης, για παράδειγμα μια δεσμευτική πρόταση αγοράς. Διαφορετικά, τι θα κάνετε χωρίς το σκάφος σας, παρά μόνο με την αρματωσιά του, η οποία δεν ταιριάζει πουθενά αλλού και γι’ αυτό και δεν πωλείται; Ένα άλλο σημείο, στο οποίο ο κ. Hilcken στέκεται διαρκώς στις παρουσιάσεις του, είναι οι δαπάνες για εύρεση, ανάσυρση ναυαγίου ή των υπολειμμάτων, για τις οποίες συχνά δεν ρωτούν πολλοί ιδιοκτήτες. «Πολλοί ασφαλιζόμενοι πιστεύουν ότι καλύπτονται μέσω της ασφάλισης αστικής ευθύνης έναντι τρίτων για τη συλλογή και απομάκρυνση του ναυαγήσαντος σκάφους ή των υπολειμμάτων αυτού. Αυτή η άποψη δεν είναι σωστή. Γι’ αυτόν το λόγο, αυτό θα πρέπει να είναι ένα απεριόριστο ποσό που θα περιλαμβάνεται με σαφήνεια στην ασφάλιση του σκάφους, συγκεκριμένα πρέπει να αναφέρεται χωριστά από το ασφαλιζόμενο ποσό. Τα έξοδα ανάσυρσης μπορεί να υπερβούν άμεσα την αξία του σκάφους». Στο εξειδικευμένο προσωπικό της Pantaenius έχουν παρουσιαστεί αμέτρητοι άλλοι κίνδυνοι, στους οποίους μπορεί να υποπέσουν οι ιδιοκτήτες σκαφών κατά την κατάρτιση ενός ασφαλιστηρίου συμβολαίου - είτε πρόκειται περί αποζημίωσης για ολική απώλεια, για επίγεια μεταφορά σκαφών αναψυχής, για ασφάλιση προσωπικών αντικειμένων ή για ασφάλιση αστικής ευθύνης. «Γι’ αυτούς τους λόγους είναι πάρα πολύ σημαντικό να έχετε έναν ασφαλιστικό συνεργάτη που να γνωρίζει όχι μόνον τον τομέα της ασφάλισης, αλλά και από θαλάσσια σπορ και θα σας παρέχει τις ανάλογες συμβουλές και την ανάλογη εξυπηρέτηση. Ποιος άλλος μπορεί να γνωρίζει τους κανόνες για τις ιστιοδρομίες, εάν δεν έχει τρέξει ποτέ ο ίδιος σε αγώνες;»

Επικοινωνήστε μαζί μας, εάν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τις συχνότερες αιτίες καταστροφής και τον τρόπο με τον οποίο θα μπορέσετε να ασφαλιστείτε γι’ αυτές. Είμαστε πρόθυμοι να σας συμβουλεύσουμε. Επικοινωνία: Τ: +46 40 20 66 60 E: info@pantaenius.se www.pantaenius.dk www.pantaenius.se

No PAssioN Without Risk ... ... leAve the Risk to us.

Now also in Australia

PAN tAeN i us.com/Passion

41

Germany · Great Britain * · monaco · Denmark · Austria · spain · sweden · usA ** · Australia *

40-41 ARTHRO - ASFALISH SKAFON.indd 41

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Pantaenius uk limited is authorised and regulated by the Financial conduct Authority (Authorised No.308688) **Pantaenius America ltd. is a licensed insurance agent licensed in all 50 states. it is an independent corporation incorporated under the laws of New York and is a separate and distinct entity from any entity of the Pantaenius Group.

11/21/14 1:42 PM

ΑΠΟΣΤΟΛΉ ΑΠΟ ΤΟ CAPE HORN

ΣΤΗΝ ΑΝΤΑΡΚΤΙΚΉ S/Y VAIHERE IN THE LEMAIRE CHANNEL

Χριστόφορος Στράτος, Μέλος Δ.Σ. ΝΟΕ

Τον περασμένο Ιανουάριο 2014, μαζί με μια ομάδα φίλων και Μελών του ΝΟΕ (Μ. Στασινόπουλο, Δ. Τσάλλη, Χ. Στράτο), ξεκινήσαμε ένα δύσκολο ταξίδι ανακάλυψης του Νότιου Ωκεανού και της Ανταρκτικής. Η Ανταρκτική είναι το πιο κρύο, το πιο ανεμοδαρμένο και το πιο απρόσιτο μέρος στον κόσμο και, ως terra incognita, παραμένει η τελευταία ήπειρος όπου

οι άνθρωποι δεν έχουν παρά ελάχιστη παρουσία. Ο μόνος τρόπος να επισκεφθεί ένας κοινός θνητός την αφιλόξενη Ανταρκτική είναι διά θαλάσσης. Μαζί με μια άλλη ελληνική ομάδα, που ξεκίνησε δύο εβδομάδες πριν από εμάς, πρέπει να είμαστε οι πρώτοι Έλληνες ναυτικοί που κάνουν το ταξίδι αυτό με ιστιοπλοϊκό. Ναυλώσαμε το Vaihere, ένα σιδερένιο ιστιοφόρο (24 μέτρων), ειδικά διαμορφωμένο και εξοπλισμένο ν’ αντέχει στις πολύ δύσκολες συνθήκες της περιοχής. Το ταξίδι σε έναν από τους πιο άγριους τόπους του πλανήτη θεωρείται πολύ δύσκολο (και ενδεχομένως επικίνδυνο), ακόμη και για τον πιο έμπειρο θαλασσοπόρο, λόγω της απομόνωσής του, της συνεχούς κακοκαιρίας, των πολλών πάγων και της ελλιπούς χαρτογράφησης. Το θαλασσινό μας ταξίδι κράτησε σχεδόν έναν ολόκληρο μήνα και ξεκίνησε από την Ushuaia που, στις 55 μοίρες νότια, είναι η νοτιότερη πόλη της Αργεντινής και, μαζί με το γειτονικό Puerto Williams της Χιλής, του κατοικημένου

42

42-50 TAKSIDI - ANTARCTICA.indd 42

11/24/14 1:20 PM

ΤΑΞΙΔΙ κόσμου. Το κλίμα στην Ushuaia μάς έβαλε αμέσως στο πνεύμα της περιπέτειας που μας περίμενε, με απότομες εναλλαγές ηλιοφάνειας και κρύου, θυελλωδών ανέμων και καταιγίδων. Στο λιμάνι επικρατούσε ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, καθώς τα λιγοστά ιστιοφόρα που ήταν δεμένα, ήταν όλα εξοπλισμένα για τις δύσκολες τοπικές συνθήκες και αισθανθήκαμε ότι θα γινόμασταν και εμείς εξερευνητές και μέλη μιας οικογένειας επίλεκτων ιστιοπλόων. Το πέρασμα για Ανταρκτική ήταν μακρύ και κράτησε 4 μέρες περίπου. Αρχίσαμε ήρεμα, με 120 μίλια ταξίδι στα προστατευμένα νερά του Beagle Channel έως το περίφημο Cape Horn (όπου συναντώνται ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός και ο Νότιος Ωκεανός), και μετά άλλα 560 μίλια διάπλου του Νοτίου Ωκεανού, μέσω του Drake Passage, μέχρι να φτάσουμε στα νησιά Melchior, στη χερσόνησο της Ανταρκτικής. Εκεί τριγυρίσαμε και εξερευνήσαμε για δύο εβδομάδες, πριν πάρουμε το δρόμο της επιστροφής. Για να μεταδώσω καλύτερα τις εντυπώσεις μας, παραθέτω αποσπάσματα του ημερολογίου μου.

ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ DRAKE

CAPE HORN

Μετά το Beagle Channel και το Cape Horn, το οποίο περάσαμε με ασυνήθιστα ομαλές συνθήκες, μπαίνουμε στο περίφημο Drake Passage, επίσης γνωστό για τις κακοκαιρίες του. Ο καιρός άρχισε καλός, με μέτριας έντασης ανέμους, και το σκάφος ταξιδεύει σχετικά γρήγορα (8-9 κόμβους) με πλαγιοδρομία και ήρεμο κούνημα, ενώ στο background ακούμε ένα συνεχές τρίξιμο από τις χοντρές σκότες στα βίτζια και στα παλάγκα. Οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές, αλλά ακόμα υποφερτές. Τη μονο-

43

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 42-50 TAKSIDI - ANTARCTICA.indd 43

11/24/14 1:21 PM

ΟΡΟΣ ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ

τονία του ταξιδιού διακόπτουν συχνά διάφορα θαλασσοπούλια. Τα πιο εντυπωσιακά είναι τα τεράστια Άλμπατρος που πετούν σαν ανεμόπτερα και μένουν ώρες ατελείωτες στον αέρα χωρίς φτερούγισμα. Την τρίτη μέρα, ταξιδεύοντας πλέον σε παράλλαξη με τα νησιά Shetland, συναντάμε μια ομάδα από όρκες (φάλαινες δολοφόνους). Ο ενθουσιασμός μας είναι μεγάλος, καθώς κανείς μας δεν έχει ξαναδεί αυτά τα περίφημα κήτη από κοντά. Κάποια στιγμή, μάλιστα, οι όρκες μπαίνουν σε παράταξη και κολυμπούν με ταχύτητα κατά πάνω μας, ενώ τα πτερύγιά τους μοιάζουν με περισκόπια υποβρυχίων. Τις αποχαιρετούμε και συνεχίζουμε, ενώ οι συνθήκες ναυσιπλοΐας συνεχίζουν να δυσκολεύουν, καθώς έχουμε πλέον πολύ χαμηλή ορατότητα και κάνει κρύο, ενώ

ΛΙΜΆΝΙ USHUAIA

έξω χιονίζει. Με το που ξημερώνει, εντοπίζουμε τα πρώτα παγόβουνα και ο καπετάνιος κόβει ταχύτητα στους 5 μόνο κόμβους, ενώ εμείς πρέπει να είμαστε στο κατάστρωμα, σε συνεχή επαγρύπνηση. Ενώ έχουμε αρχίσει να παραπονιόμαστε ότι ταξιδεύουμε πολύ αργά, χτυπάει πάλι συναγερμός. Πεταγόμαστε όλοι στο κατάστρωμα με τις κάμερές μας, για να φωτογραφήσουμε μια ομάδα από μεγάπτερες φάλαινες (humpback whales), που κολυμπούν δίπλα μας με χάρη, κάνοντας ένα είδος μπαλέτου. Το πιο εντυπωσιακό είναι η αναπνοή τους, που όταν ξεφυσάνε, μοιάζει με ηφαίστειο που εκρήγνυται.

MELCHIOR - ΝΗΣΙ Ω ΚΑΙ Η Συνεχίζουμε και φτάνουμε επιτέλους στον πρώτο μας σταθμό, το αρχιπέλαγος του Melchior. Η ελληνική γλώσσα και ιστορία επικρατούν και εδώ, καθώς όλα τα νησιά έχουν ονόματα παρμένα από το ελληνικό αλφάβητο. Τα γύρω νησιά έχουν τεράστια βουνά που θυμίζουν τις Άλπεις, ενώ οι κορυφές τους είναι εντυπωσιακές (το όρος Αγαμέμνων είναι το δεύτερο ψηλότερο στα 2.900 μέτρα). Κατευθυνόμαστε προς ένα πολύ στενό κανάλι ανάμεσα στα νησιά Ήτα και Ωμέγα, που αμφιβάλλουμε αν χωράμε, για να δέσουμε ασφαλώς το σκάφος. Καθώς μπαίνουμε, μας υποδέχεται μία τεμπέλικη φώκια ξαπλωμένη πάνω σε μια πλάκα πάγου που επιπλέει. Περιτριγυρισμένοι καθώς είμαστε από ατελείωτους πάγους και άγρια, πρωτόγνωρα, ζώα, είμαστε πλέον σίγουροι ότι φτάσαμε στην Ανταρκτική!!!

44

42-50 TAKSIDI - ANTARCTICA.indd 44

11/24/14 1:21 PM

ΤΑΞΙΔΙ βομβαρδισμός, ενώ η ατμόσφαιρα είναι τόσο καθαρή, που σε συνδυασμό με το απέραντο λευκό που μας τριγυρίζει, μας κάνει να χάσουμε την αίσθηση του μέτρου και των αποστάσεων. Νομίζουμε ότι όλα είναι δίπλα μας.

ΝΗΣΙΑ PLENEAU Από το Port Lockroy ξεκινάμε το πρωί προς τα νησιά Pleneau. Ο BLUE ICE

Το δέσιμο του σκάφους παίρνει ώρα και πλέον καταλαβαίνουμε σε τι χρησίμευαν τα τεράστια καρούλια με κάβους στο κατάστρωμα… Αναγκαζόμαστε να δέσουμε με 5 πρυμάτσες στα βράχια γιατί η άγκυρα δεν πιάνει καλά στο βραχώδη βυθό και ο αέρας κατεβαίνει με ισχυρότατες σπηλιάδες.

ΜΕΛΧΙΟΡ - ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Το πρωί αρχίζουμε με κατάδυση στα παγωμένα νερά (-1 βαθμοί Κελσίου). Ακόμα και το ντύσιμο με τις ειδικές στολές είναι επίπονο και απαιτεί τη συνεργασία όλης της ομάδας... Το νερό δεν είναι πολύ διαυγές, αλλά οι δύτες γυρνάνε ενθουσιασμένοι, καθώς ανακαλύπτουν ένα σκελετό φάλαινας με τεράστια κόκκαλα. Συνεχίζουμε την εξερεύνηση της περιοχής με τα καγιάκ και βλέπουμε ότι το μέρος προσφέρεται και για kitesurf. Τελικά αποφασίζουμε να σηκώσουμε τον αετό του kitesurf κατευθείαν από την παγωμένη θάλασσα, καθώς στην Ανταρκτική δεν υπάρχουν πολλές παραλίες, και δη με άμμο. Η αίσθηση τού να σερφάρει κανείς τριγυρισμένος από πάγους είναι πολύ έντονη, η αδρεναλίνη τέρμα γκάζι, και έτσι ξεχνάμε για λίγο ότι το νερό είναι τόσο παγωμένο, που δεν αισθανόμαστε καν τα χέρια μας, παρά τις ειδικές στολές!!! Υπολογίζουμε ότι πρέπει να είμαστε από τους πρώτους ανθρώπους στον κόσμο που έχουν κάνει kitesurf στην Ανταρκτική.

PORT LOCKROY - ΠΙΓΚΟΥΙΝΟΙ Με το που φτάνουμε στο Port Lockroy βγαίνουμε για εξερεύνηση και ανακαλύπτουμε μια μεγάλη αποικία πιγκουίνων, γύρω από ένα γιγάντιο σκελετό φάλαινας. Δεν ενοχλούνται από την ανθρώπινη παρουσία, μιας και δεν τα κυνηγάει κανείς πια, και έτσι τους παρατηρούμε από κοντά για πολλή ώρα. Αποφασίσαμε ότι έχουν πολλά κοινά με τον άνθρωπο στη συμπεριφορά τους. Είναι πολύ δεμένοι με την οικογένεια και το ταίρι τους, ζηλεύουν, τσακώνονται, φροντίζουν τους νεοσσούς, ψαρεύουν για την ομάδα τους, οργανώνουν σχολεία και χτίζουν προσεκτικά τις φωλιές τους. Είναι γενικά πολύ θορυβώδεις και βρωμάνε αφάνταστα. Η ζωή εδώ κυλά με δικούς της ρυθμούς και αισθανόμαστε σαν να είμαστε σ’ έναν άλλο πλανήτη, όπου ο άνθρωπος είναι ένας απλός παρατηρητής. Οι αισθήσεις λίγες, αλλά έντονες. Η μόνη μυρωδιά στην ατμόσφαιρα είναι αυτή των πιγκουίνων, βρωμερότατη. Ο μόνος θόρυβος που ακούμε είναι ή τα πουλιά ή ο πάγος που σπάει και πέφτει στην θάλασσα, σαν ένας συνεχής

πάγος έχει αρχίσει να είναι ακόμα περισσότερος γύρω μας, με πολλά παγόβουνα και διάφορα κομμάτια πάγου να επιπλέουν. Μετά από μερικές προσπάθειες, βλέπουμε ότι δεν μπορούμε να περάσουμε μέσα από το Lemaire Channel και διαλέγουμε μια διαφορετική πορεία, κάνοντας σλάλομ ανάμεσα στους πάγους. Δεν μας εκπλήσσει όταν μαθαίνουμε ότι η περιοχή αποκαλείται το «Νεκροταφείο των Παγόβουνων». Τα νησιά Pleneau, με ογκώδεις πέτρινους σχηματισμούς, μας θυμίζουν τη Δήλο και τη Ρήνεια. Στα νησιά Pleneau καθόμαστε 3 μέρες λόγω χιονοπτώσεων και βρίσκουμε ευκαιρία για εκτεταμένες εξορμήσεις σε στεριά και θάλασσα, ενώ

45

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 42-50 TAKSIDI - ANTARCTICA.indd 45

11/24/14 1:21 PM

οι παγωμένες πλαγιές κρύβουν βαθιές και επικίνδυνες τρύπες στον πάγο. Το πρόβλημα είναι ότι κοντά στην ακτή γινόμαστε στόχοι για τα Skuas, τα angry birds της περιοχής. Αυτά τα θαλασσοπούλια είναι σε μέγεθος αετού και μας επιτίθενται άφοβα για να μας διώξουν από τις φωλιές τους. Συχνά μας αναγκάζουν να βουτήξουμε στο χιόνι για να γλιτώσουμε απ’ τα νύχια τους.

ΒΑΣΗ VERNADSKY Συνεχίζουμε προς τα λεγόμενα νησιά της Αργεντινής που, στις 65 μοίρες νότια, είναι και το νοτιότερο σημείο του ταξιδιού μας. Εκεί βρίσκεται μια ουκρανική επιστημονική βάση που λέγεται Vernadsky με 14 επιστήμονες, και ένα καλά προστατευμένο αγκυροβόλιο...

χαρακτηριστικά της είναι το μεγάλο μέγεθος, το πιτσιλωτό δέρμα και το άσχημο και τρομακτικό κεφάλι που θυμίζει δεινόσαυρο. Καθώς πλησιάζουμε την παγο-πλατφόρμα της, αυτή μας κρατά σε απόσταση γρυλλίζοντας και επιδεικνύοντας τα τρομερά της δόντια, συνηθισμένα να καταβροχθίζουν πιγκουίνους ολόκληρους.

LEMAIRE CHANNEL Επιστρέφοντας από το Vernadsky ανηφορίζουμε ξανά προς το Lemaire Channel. Η θάλασσα είναι και πάλι γεμάτη μεγάλα και μικρά παγόβουνα,

Έξω από τη βάση βρίσκουμε πάνω σ’ ένα παγόβουνο μια φώκια λεοπάρδαλη. Μαζί με την όρκα, είναι το πιο απειλητικό θηλαστικό της περιοχής, και είναι αρκετά πιο μεγάλη από τις υπόλοιπες φώκιες. Βασικά

46

42-50 TAKSIDI - ANTARCTICA.indd 46

11/24/14 1:21 PM

ΤΑΞΙΔΙ πλάκες από πάγο που επιπλέουν, φώκιες που κοιμούνται πάνω σε πολλά απ’ αυτά, και γενικά είναι πάλι δύσκολο να το διασχίσουμε. Αυτή την φορά όμως επιμένουμε και βοηθούμενοι από την άπνοια, τα καταφέρνουμε. Το Lemaire Channel είναι αρκετά στενό, μισό μίλι περίπου, και περιτριγυρισμένο από πολύ ψηλά και απότομα βουνά που ξεπερνούν τα 1.000 μέτρα, καλυμμένα όλα από πάγο ή γρανίτη. Το θέαμα μας κόβει την ανάσα, καθώς το Lemaire Channel επιβεβαιώνει τη φήμη του ως “Kodak” Channel… Δεν βαρεθήκαμε ποτέ να κοιτάμε τους ατελείωτους πάγους. Κάθε κορυφή, κάθε βουνό, κάθε κομμάτι πάγου είναι μοναδικό. Τα περίεργα σχήματα των παγόβουνων αλλάζουν συνέχεια καθώς σμιλεύονται από τη θάλασσα και τα κύματα. Το χρώμα αλλάζει όταν το φως αντανακλάται πάνω στον πάγο από διαφορετικές γωνίες, ενώ το γαλαζωπό τους χρώμα δημιουργείται όταν ο πάγος είναι πολύ συμπιεσμένος.

νησί Emma που μοιάζει με πλωτό Matterhorn, ενώ μες στην απόλυτη μπουνάτσα καθρεφτίζονται όλα τα βουνά της περιοχής. Μετά από λίγο αντιλαμβανόμαστε γιατί δεν ακολουθούμε την απευθείας πορεία: είμαστε τριγυρισμένοι από διάφορα επιπλέοντα αντικείμενα, σαν μεγάλα μαδέρια... Καθώς τα πλησιάζουμε, βλέπουμε ότι δεν είναι μαδέρια αλλά φάλαινες, οι οποίες κοιμούνται ή λιάζονται ακίνητες στην επιφάνεια. Όταν μας βλέπουν, αρχίζουν να κολυμπούν με πολύ αργούς ρυθμούς και δεν μοιά-

ΑΡΓΕΝΤΙΝΙΚΗ ΒΑΣΗ Βγαίνοντας από το Lemaire βάζουμε πλώρη για την αργεντίνικη βάση Almirante Brown. Έχει πιάσει και λίγος αέρας και έτσι καταφέρνουμε να ταξιδέψουμε πάλι με τα πανιά, χωρίς το θόρυβο της μηχανής. Με το που φτάνουμε στη βάση τρέχουμε όλοι να μπούμε στο dinghy για να πάμε στη στεριά. Βιαζόμαστε να πατήσουμε επιτέλους το πόδι μας στην καθαυτή Ανταρκτική Ήπειρο, καθώς μέχρι τώρα ταξιδεύαμε μόνο στα νησιά της χερσονήσου. Με το που τελειώνει όμως το δείπνο μας, ακούμε φασαρία στο deck. Έχει αλλάξει ο αέρας και έχουν αρχίσει να μας πλακώνουν τα παγόβουνα. Σπρώχνουμε όπως-όπως τους πάγους και βιράρουμε την άγκυρα. Τελικά, μένουμε αρόδο με τη μηχανή αναμμένη όλη νύχτα... Μόνη παρέα στη βάρδια ένα φαντασμαγορικό και ατελείωτο ηλιοβασίλεμα και οι φάλαινες που ξεφυσάνε κάθε τόσο τριγύρω μας.

ΝΗΣΙ EMMA - ΦΑΛΑΙΝΕΣ ΜΕΓΑΠΤΕΡΕΣ Ξεκινάμε πολύ πρωί και αρχίζουμε να ταξιδεύουμε προς τον επόμενο προορισμό μας, που είναι το νησί Enterprise. Πηγαίνουμε γύρω απ’ το

47

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 42-50 TAKSIDI - ANTARCTICA.indd 47

11/24/14 1:21 PM

ζουν να ενοχλούνται πολύ από την παρουσία μας. Είναι μεγάπτερες φάλαινες και μοιάζουν να είναι όσο μεγάλες και το σκάφος μας: διαβάσαμε ότι έχουν μήκος μεταξύ 10 και 20 μέτρα και ζυγίζουν 25 με 35 τόνους. Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι η δύναμη και η χάρη μπορούν να συνδυαστούν αρμονικά σ’ ένα τόσο γιγάντιο θαλάσσιο πλάσμα. Είμαστε όλοι στο κατάστρωμα και φωτογραφίζουμε απ’ όπου μπορούμε, μέχρι και στο άλμπουρο

ανεβαίνουμε για καλύτερη θέα. Καθώς κινούμαστε πολύ αργά, στέλνουμε δύο μέλη της ομάδας να κολυμπήσουν και να κινηματογραφήσουν τις φάλαινες. Το νερό έχει μια σκουρο-πράσινη, σμαραγδένια απόχρωση και είναι αρκετά θολό από το πολύ πλαγκτόν. Οι φάλαινες μας αφήνουν να πλησιάσουμε σχεδόν σε απόσταση επαφής για αρκετή ώρα. Η αδρεναλίνη έχει χτυπήσει κόκκινο. Το να κολυμπάει κανείς δίπλα σε ένα τέτοιο θηρίο, εκτός από πρωτόγνωρο, μαθαίνουμε ότι είναι και αρκετά επικίνδυνο.

ENTERPRISE - ΝΑΥΑΓΙΟ Οι εκπλήξεις όμως δεν τελειώνουν εκεί. Φτάνοντας στο νησί Enterprise, όπου μαζεύονταν παλιά τα φαλαινοθηρικά, ανακαλύπτουμε ένα σκουριασμένο ναυάγιο, το Guvernoren, το οποίο και χρησιμοποιούμε ως «μώλο» για να δέσουμε για το βράδυ. Αρχίζουμε την τελευταία μας μέρα στην Ανταρκτική με μια κατάδυση στο ναυάγιο. Η θάλασσα μοιάζει αρκετά πιο διαυγής απ’ ό,τι συνήθως, και το ναυάγιο έχει περισσότερη ζωή από

48

42-50 TAKSIDI - ANTARCTICA.indd 48

11/24/14 1:21 PM

ΤΑΞΙΔΙ

άλλα μέρη. Γύρω από τα σίδερα του καραβιού, βλέπουμε το πρώτο μας ψάρι, ενώ βρίσκουμε και ένα σκελετό φάλαινας.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ (ΟΡΚΕΣ, ΜΕΓΑΠΤΕΡΕΣ) Μετά την κατάδυση ξεκινάμε το ταξίδι της επιστροφής προς το Drake Passage. Μετά από λίγο συναντάμε ένα κοπάδι από όρκες και αρχίζουμε να τις κυνηγάμε. Αυτές ενθουσιάζονται, αρχίζουν να παίζουν μαζί μας και να χοροπηδούν σαν δελφίνια ακριβώς δίπλα μας. Έρχονται τόσο κοντά, που τραβάμε πίσω τα χέρια μας, μη μας φάνε κανένα χέρι. Μετά από καμιά ώρα παιχνιδιού με τις όρκες, βλέπουμε πιο πέρα αμέτρητες μεγάπτερες φάλαινες να πηδούν στον αέρα και να δημιουργούν μια απίστευτη ανακατωσούρα στη θάλασσα. Αφήνουμε τις όρκες και τις πλησιάζουμε, είναι ακόμα πιο εντυπωσιακές από τις προηγούμενες συναντήσεις μας. Αυτή την φορά, τινάζονται σαν ελατήρια, σχεδόν ολόκληρες έξω απ’ το νερό. Βλέπουμε τις ουρές τους και τα πτερύγιά τους να πετάγονται αρμονικά μέσα απ’ τη θάλασσα. Γενικά γίνεται πανικός, γιατί είμαστε τριγυρισμένοι από πολλά κοπάδια και δεν ξέρουμε πού να πρωτοκοιτάξουμε. Ανεβαίνουν από κάτω προς τα πάνω, με ανοιχτό το στόμα για να ρουφήξουν ολόκληρες μπάλες από εκατομμύρια Krill (η μικροσκοπική γαρίδα που αποτελεί τη βασική τροφή όλων των ζώων της περιοχής).

με μια απόλυτη μπουνάτσα, με τον τεράστιο μαύρο βράχο να καθρεφτίζεται στη θάλασσα. Η μπουνάτσα μάς επιτρέπει να πλησιάσουμε το βράχο στα 50 μέτρα και ο καπετάνιος μας λέει ότι είμαστε πολύ τυχεροί, διότι ελάχιστοι άνθρωποι έχουν πλησιάσει τόσο πολύ, και έχουν ζήσει για να το διηγηθούν... Στο Cape Horn συνήθως οι συνθήκες ναυσιπλοΐας είναι πολύ δύσκολες, καθώς τα κύματα που δημιουργούνται λόγω των ρευμάτων και του δυνατού αέρα, μπορούν, ακόμη και σήμερα, να «καταπιούν» μεγάλα πλοία. Διαβάσαμε ότι εκτιμάται ότι στην περιοχή έχουν χαθεί, ανά τους αιώνες, περίπου 20.000 ναυτικοί. Η θέα αυτού του κατάμαυρου επιβλητικού βράχου μάς περιβάλλει με δέος, ενώ η σκέψη μας πάει στους ναυτικούς και ταξιδιώτες που έχουν χάσει τη ζωή τους σε αυτά τα νερά. Είμαστε πλέον στο τέλος αυτού του γεμάτου εμπειρίες ταξιδιού και αναρωτιόμαστε αν θα μπορέσουμε να ξαναβρεθούμε ποτέ σε αυτά τα μαγικά μέρη.

Στο δρόμο της επιστροφής, με το που μπαίνουμε στο Drake Passage, η θάλασσα αρχίζει να μας ταλαιπωρεί. Παρόλο που δεν φυσάει, το κύμα είναι πολύ ανακατεμένο και η φουσκοθαλασσιά ταρακουνάει το σκάφος απ’ όλες τις μεριές... Η μισή ομάδα είναι αποκλεισμένη ή στο σαλόνι ή στο κρεβάτι, καθώς μερικοί έχουν αρχίσει να ζαλίζονται. Μετά από μιάμιση μέρα ταξίδι ο αέρας δυναμώνει και έτσι αρχίζουμε να ταξιδεύουμε λίγο καλύτερα και χαιρόμαστε πάλι λίγη ιστιοπλοΐα. Τα κέφια της ομάδας βελτιώνονται, ιδίως το τρίτο βράδυ που δυναμώνει ακόμα πιο πολύ ο αέρας, πλησιάζοντας πλέον τους 25 κόμβους.

CAPE HORN ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ Καθώς πλησιάζουμε το Cape Horn ο άνεμος πεφτει και ξαναβάζουμε μπροστά τη μηχανή, για να προλάβουμε να το δούμε μέρα. Φτάνουμε

49

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 42-50 TAKSIDI - ANTARCTICA.indd 49

11/24/14 1:21 PM

Antarctica is the world’s coldest, windiest, and most remote region.

Last January a team of Yacht Club of Greece sailors (M. Stasinopoulos, D. Tsallis & C. Stratos), along with friends, set-off on a sailing expedition to cross from Cape Horn to Antarctica, and explore the Antarctic Peninsula. To explore this wild region we chartered s/y Vaihere, a 24 meter steel schooner specialised for travel in extreme regions. We started from Ushuaia in Argentina which, at 55 degrees south, is the southernmost city in the world, and sits in the middle of the majestic Beagle Channel, surrounded by a beautiful alpine scenery of sea and snow covered mountains.

We started sailing through the Beagle Channel, into the infamous Southern Ocean, across the 550 mile Drake Passage, and reached the Palmer Archipelago, at the tip of the Antarctic Peninsula after four and a half sailing days. Sailing past the Cape Horn and crossing these latitudes, which are famous for offering extreme sailing conditions (furious fifties and screaming sixties), was meant to be a challenge. We were more fortunate, and made the passage in crispy cold weather, medium to light winds, and right on schedule.

Once there, we spent 2 weeks exploring the numerous islands, dodging growlers and icebergs, and edging our way through ice-blocked passages.

We were constantly surrounded by massive icecovered mountains and glaciers that reached into the sea, and felt like we were on another planet. Our most usual encounters were schools of penguins and lazy seals, as well as a close encounter with a vicious looking leopard seal. Humpback whales were frequently cruising right next to our boat, and we were even able to swim with them, amply amortising our special dry suits (water temperature at -1 degrees Celsius). The more adventurous members of our team decided to try a worldwide first, and went kitesurfing surrounded by ice, as well as explored the underwater world in scuba diving missions. As this is the summer season there, and conditions are more benign, we also met a few other adventurers exploring the area, as well as a few scientists who were manning weather and research bases.

After 2 amazing weeks we headed north again, and after another uneventful crossing, made it to Cape Horn.The captain says we must be the only Greeks to have sailed so close to the Horn, and lived to talk about it. It is indeed the most impressive Rock we have ever seen, very black, and fearsome (apparently more than 20,000 sailors have drowned there over the centuries‌). Overall this was a trip of a lifetime, we saw another world, where humans have no role, and the enormity and power of nature is still in full display.

50

42-50 TAKSIDI - ANTARCTICA.indd 50

11/24/14 1:21 PM

Σελιδο...δείκτης ανάπτυξης.

Investing in

GREECE ΕΠΕΝΔΥΟΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Οι Πρωταγωνιστές της Νέας Ελλάδας. Πρόσωπα και εταιρίες που επένδυσαν και επενδύουν στην Ελλάδα. Σε ένα βιβλίο που σελίδα σελίδα δείχνει το αληθινά αισιόδοξο πρόσωπο της επιχειρηµατικότητας στην Ελλάδα.

DIRECTION BUSINESS NETWORK

Μικράς Ασίας 43 | 15233 Χαλάνδρι | T 210 - 7712400 | F 210 7785097 | E info@direction.gr | U www.direction.gr

21x29.indd 1

11/25/14 1:23 PM

Το ευλογημένο σκάφος MAHROUSSA Δημήτριος Γ. Καπαϊτζής, Ναυπηγός Μηχανολόγος

Το μεγαλοπρεπές ανάκτορο Ras el Tin δεσπόζει της άνω πλευράς του δυτικού και κύριου λιμένος Αλεξανδρείας. Η μακρά προκυμαία του είναι το σύνηθες αγκυροβόλιο μίας υπέροχης μεγάλης θαλαμηγού. Η Mahroussa (Ευλογημένη, εις τα Αραβικά), είναι η αρχαιότερη θαλαμηγός έτι εν λειτουργία και σήμερα μεταξύ των 10 μεγαλυτέρων στον κόσμο. Παραγγέλθηκε από τον Ismail, Αντιβασιλέα / Χεδίβη της Αιγύπτου, για τα εγκαίνια της Διώρυγας του Σουέζ το 1869. Ναυπηγήθηκε το 1865 από τους Samuda Brothers, Poplar Αγγλίας, με μήκος 129 μέτρων (421 ποδών), κυλινδρικούς λέβητες άνθρακος, παλινδρομικές ατμομηχανές και τροχούς δεξιά / αριστερά με Ιπποδύναμη / Ταχύτητα 6500/15 ή 1600/11. Είχε, επίσης, βοηθητικά ιστία / πανιά. Ναυπηγός ήταν ο Sir Oliver Lang, ο οποίος είχε σχεδιάσει τη βρετανική βασιλική θαλαμηγό Victoria and Albert II, μήκους 110 μέτρων (360 ποδών), με παρόμοια πρόωση και από το ίδιο ναυπηγείο το 1855. Η παρακολούθηση της κατασκευής έγινε από τον Πλοίαρχο Frederico Fedrigo Bey (αργότερα Ναύαρχο και Pacha), ο οποίος ήταν πιθανώς και ο πρώτος κυβερνήτης της θαλαμηγού. Η Mahroussa έπλευσε προς Αίγυπτο και με την άφιξή της στην Αλεξάνδρεια ετέθη στην υπηρεσία του Αντιβασιλέα / Χεδίβη. Το πλήρωμά της ήταν περί τους 160. Το 1869 έγιναν τα εγκαίνια της Διώρυγας του Σουέζ, την οποία διέσχισε μαζί με το Aigle Γαλλίας, Greif Αυστρίας, Grille Πρωσίας, Psyche Αγγλίας και πολλά άλλα πλοία. Το μεγαλεπήβολο αυτό έργο ένωσε τη Μεσόγειο με την Ερυθρά Θάλασσα και συντόμευσε σημαντικά τις θαλάσσιες συγκοινωνίες Ευρώπης - Ανατολής. Το δεύτερο ήμισυ του 19ου και το πρώτο του 20ού σημειώθηκαν σημαντικές εξελίξεις και στη ναυπηγική και την ατμοκίνηση πλοίων. Οι πολλές και διάφορες μετασκευές της Mahroussa σε αυτό το διάστημα είναι χαρακτηριστικές στην υιοθέτηση αυτών των λαμπρών καρπών της προόδου της τεχνολογίας. Το 1872 εστάλη στην Αγγλία διά επιμήκυνση 12 μέτρων (40 ποδών). Το 1905 εις τους Inglis & Co, Glasgow, οι

τροχοί και τα ιστία αφαιρέθηκαν και εγκαταστάθηκαν τρεις από τους πρώτους ατμοστροβίλους Parsons με τρεις άξονες και έλικες, ομοίου τύπου με του περίφημου Turbinia του 1897. Το 1919 εις Portsmouth Dock εξετελέσθη μετατροπή λεβήτων διά καύσιν πετρελαίου αντί άνθρακος και επιμήκυνση άλλων 5 μέτρων (17 ποδών). Το 1949 έγινε γενική ανακαίνιση / αντικατάσταση εις την Ansaldo, Genova. Εγκαταστάθηκαν σύγχρονοι νέοι λέβητες, δύο νέοι ατμοστρόβιλοι και σύγχρονα όργανα ναυσιπλοΐας και τηλεπικοινωνιών. Το 1953, με την αλλαγή του καθεστώτος, μετονομάσθηκε σε El Horreyia (Ελευθερία) και περιήλθε στη διαχείριση του Πολεμικού Ναυτικού της Αιγύπτου, που εγκατέστησε ραντάρ, νέα όργανα ναυσιπλοΐας και τηλεπικοινωνιών, καθώς και νέους λέβητες και βοηθητικά μηχανής. Χρησιμοποιήθηκε επίσης διά την εκπαίδευση των ναυτικών δοκίμων. Οι σημερινές

52

52-54 PAROUSIASH - MAHROUSSA.indd 52

11/21/14 1:45 PM

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

της διαστάσεις είναι μήκος 146, πλάτος 13, βύθισμα 5.3 μέτρα (478, 43,17.4 πόδες), 3759/1598 Τόνοι GT/ NT και ταχύτης 16/13 κόμβοι - μέγιστη / πλεύσης. Η κοινωνική ιστορία της Mahroussa είναι επίσης ενδιαφέρουσα. Το 1868 ο Khedive Ismail έπλευσε προς Γαλλία για τη Διεθνή Έκθεση Παρισίων. Αρχές του 1869 ο ίδιος έπλευσε προς Μασσαλία, για να προσκαλέσει τους Ευρωπαίους επισήμους για τα εγκαίνια της Διώρυγας τον επόμενο Νοέμβριο. Εις τα εγκαίνια παρέστησαν η Αυτοκράτειρα Eugenie, σύζυγος Ναπολέοντος Γ΄, Γαλλίας, ο Αυτοκράτωρ Φραγκίσκος - Ιωσήφ, Αυστρο - Ουγγαρίας, καθώς και άλλοι πολλοί πρίγκιπες και επίσημοι. Επί της υποδοχής ήταν ο Khedive Ismail με τη Mahroussa, μαζί με τον Ferdinand de Lesseps, το δημιουργό της Διώρυγας, και τον Nubar Pasha, Πρωθυπουργό της Αιγύπτου. Εις τα ανοικτά του Port Said επί της Μεσογείου είχαν

αγκυροβολήσει πλέον των 100 πλοίων, πολεμικών, επιβατικών, εμπορικών, θαλαμηγών κ.λπ. Πολλά εξ αυτών διέσχισαν τη Διώρυγα κατά τα εγκαίνια προς λιμένα Σουέζ, επί της Ερυθράς Θαλάσσης μέσω Ισμαϊλίας και Πικρών Λιμνών. Το 1879 ο Khedive Ismail έπλευσε με τη Mahroussa προς Νάπολη Ιταλίας, μετά την παραίτησή του από το θρόνο, λόγω των οικονομικών προβλημάτων της Αιγύπτου, όπου συνέβαλαν και τα διεθνή πολιτικά της Διώρυγας. Το 1939 η Mahroussa έφερε από τη Βηρυτό στην Αλεξάνδρεια τον Reza Pahlavi, διάδοχο τότε του Σάχη της Περσίας, για το γάμο του με την πριγκίπισσα Fawzia, αδελφή του Βασιλέως Farouk. Το 1946 έφερε από την Jeddah στο Port Fouad το Βασιλέα Abdul Aziz Al Saud της Σαουδικής Αραβίας για τη Διάσκεψη της Arab League. Το 1952 ο Βασιλεύς Farouk έπλευσε προς Νάπολη

53

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 52-54 PAROUSIASH - MAHROUSSA.indd 53

11/21/14 1:45 PM

Ιταλίας και τη δική του εξορία με το κίνημα Ναγκίμπ / Νάσσερ. Αυτό ήταν και το τέλος της υπηρεσίας της θαλαμηγού προς τους βασιλείς της Αιγύπτου. Η Mahroussa επέστρεψε στην Αλεξάνδρεια, μετoνομάστηκε σε El Horreyia (Ελευθερία) το 1953 και χρησιμοποιήθηκε έκτοτε ως Προεδρική Θαλαμηγός από τους Νάσσερ, Σαντάτ, Μουμπάρακ για επίσημα ταξίδια σε κράτη της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Το 1975 διέσχισε τη Διώρυγα του Σουέζ κατά τα εγκαίνια της επαναλειτουργίας της μετά τον πόλεμο Αιγύπτου / Ισραήλ του 1973. Το 1976 έπλευσε προς Νέα Υόρκη για τις διεθνείς τελετές των 200 χρόνων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Το 1979 έπλευσε προς Haifa με τον Πρόεδρο Σαντάτ σε επίσημη επίσκεψή του στο Ισραήλ.

Η El Horreyia σήμερα κάνει μόνο τρία μικρά ταξίδια κάθε χρόνο. Είναι πάντα υπό τη διαχείριση του Πολεμικού Ναυτικού της Αιγύπτου και μέρος της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων. Μέχρι τώρα έχει διανύσει πλέον των 300.000 μιλίων και το 2015 θα είναι 150 ετών. Στην προκυμαία Ras el Tin, όπου συνήθως βρίσκεται, είναι κατά καιρούς επισκέψιμη από το κοινό ως Μουσείο. Πολύ κοντά ευρίσκεται και το κτίριο όπου στεγαζόταν ο Ελληνικός Ναυτικός Όμιλος Αλεξανδρείας και κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, Ναυαρχείο του Ελληνικού Βασιλικού Ναυτικού, που γνώρισε λαμπρές στιγμές, και μεταξύ άλλων την άφιξη στις 6 Δεκεμβρίου 1943, του Αγίου Νικολάου, του ένδοξου «Αδρία», από τις Αγγλο - Ελληνικές Επιχειρήσεις Δωδεκανήσου.

Σχετικά με την παρουσίαση MADIZ του τεύχους #37 Κατόπιν του άρθρου «Ταξίδια με το ΜADIZ» στο προηγούμενο τεύχος μας, λάβαμε τις ακόλουθες διευκρινήσεις από το Μέλος μας, Βύρωνα Λεωνιδόπουλο: Διαβάζοντας το άρθρο «Ταξίδια με το ΜADIZ » στο τεύχος Ιουλίου 14, αισθάνομαι την ανάγκη να συμπληρώσω και να διορθώσω ορισμένες λεπτομέρειες και να σας παρακαλέσω να τις δημοσιεύσετε σε επόμενο τεύχος. Το «HINIESTA», όπως ονομαζόταν όταν το αγόρασε ο φίλος μας -του αδελφού μου, Χάρη, και δικός μου- John North το 1955, ήταν ένα εντυπωσιακό σκάφος. Με πετυχημένες αναβαθμίσεις που έκανε ο ίδιος, ως μηχανικός, κατέληξε να μπορεί να φιλοξενήσει 10-12 επιβάτες, με υψηλές για τότε προδιαγραφές, διατηρώντας την ατμοκίνηση, με τις αρχικές ατμομηχανές και τα καζάνια του 1901, που του επέτρεπαν να ταξιδεύει αθόρυβα, με τους καλεσμένους να απολαμβάνουν το ταξίδι στο τεράστιο, πλωριό κατάστρωμα. Το 1965 αποφάσισε να συνεχίσει την επιτυχία του στη Μεσόγειο και να το φέρει στην Ελλάδα, οπότε και μας παρεκάλεσε να αναλάβομε τη διαχείριση, ως αντιπρόσωποί του, κατά την παραμονή του σκάφους στη χώρα μας. Τότε χρειαζόταν συνολικά πλήρωμα 12 ατόμων, οι περισσότεροι εξ αυτών μόνιμοι για όλον τον χρόνο. Δυστυχώς όμως, παρόλο ότι υπήρξαν αρκετές ναυλώσεις, η επιχείρηση δεν πήγε πολύ καλά λόγω του μεγάλου κόστους συντήρησης και ο John North αποφάσισε ότι το σκάφος πρέπει να πουληθεί, και μετά από 3 χρόνια ακάρπων προσπαθειών, το σκάφος πωλήθηκε για παλιοσίδερα στη Μάλτα… Έτσι, ο αδελφός μου κι εγώ βγήκαμε από την εικόνα, έχοντας υποστεί αρκετά μεγάλη οικονομική ζημία… Αργότερα, μάθαμε ότι το αγόρασε ο κύριος Κελετσέκης, ο οποίος μετέτρεψε την ατμοκίνηση σε μηχανές diesel, και άλλαξε την εξωτερική του εμφάνιση, περίπου όπως είναι τώρα, και το ονόμασε Madiz.

54

52-54 PAROUSIASH - MAHROUSSA.indd 54

11/21/14 1:45 PM

21x29.indd 1

11/24/14 4:08 PM

ΙΣΤΟΡΙΚΑ

1974-2014

ΣΑΡΆΝΤΑ ΧΡΌΝΙΑ ΜΕΤΆ… ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΞΕΧΝΆΜΕ. Κυπριακή τορπιλλάκατος Τ3 - Ελευθέριος Τσομάκης Η ηρωική θυσία

Ματθαίος Δημητρίου Πλοίαρχος Π.Ν. ε.α., Μέλος του ΝΟΕ

ΠΡΙΝ ΑΠΌ 40 ΧΡΌΝΙΑ ΤΗΝ ΑΥΓΉ ΤΗΣ 20ΉΣ ΙΟΥΛΊΟΥ 1974, ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΉ ΕΙΣΒΟΛΉ ΣΤΗΝ ΚΎΠΡΟ, Ο ΣΥΜΜΑΘΗΤΉΣ ΜΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΉ Ν. ΔΟΚΊΜΩΝ ΑΕΊΜΝΗΣΤΟΣ, ΥΠΟΠΛΟΊΑΡΧΟΣ ΤΌΤΕ, ΕΛΕΥΘΈΡΙΟΣ ΤΣΟΜΆΚΗΣ Π.Ν., ΈΔΩΣΕ ΣΤΑ ΤΡΙΆΝΤΑ ΤΟΥ ΧΡΌΝΙΑ ΤΗ ΖΩΉ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΊΔΑ ΠΙΣΤΌΣ ΣΤΟΝ ΌΡΚΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣ ΑΥΤΉ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΑΡΑΔΌΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΎ ΜΑΣ «ΤΟΙΣ ΚΕΊΝΩΝ ΡΉΜΑΣΙ ΠΕΙΘΌΜΕΝΟΣ».

Ως κυβερνήτης της κυπριακής τορπιλλακάτου Τ3 (Σ.Σ.: ήταν συγχρόνως και Διοικητής του Ναυτικού Σταθμού Κυρήνειας) απέπλευσε από την Κυρήνεια, για να αντιμετωπίσει την τουρκική αρμάδα που έπλεε προς την Κύπρο και ρύπαινε τα νερά από τα οποία αναδύθηκε το σύμβολο της ομορφιάς, σ’ έναν άνισο και εκ προοιμίου χαμένο αγώνα. Μα για το γενναίο κυβερνήτη ένας ήταν ο άριστος οιωνός: «Αμύνεσθαι περί πάτρης». Ο Τσομάκης απέπλευσε με θάρρος και αδάμαστη θέληση να πλήξει τον εισβολέα, γνωρίζοντας ότι η μεγαλύτερη πιθανότητα ήταν να μην ξαναγυρίσει στη βάση του. Πράγματι, λίγα λεπτά από τον απόπλου, μετά από μια άνιση αεροναυμαχία και ενώ ο ηρωικός κυβερνήτης είχε δώσει διαταγή για προετοιμασία τορπιλλικής επιθέσεως, τα τουρκικά αεροσκάφη γάζωσαν στην κυριολεξία την τορπιλλάκατο, με αποτέλεσμα

τη βύθισή της και τον ηρωικό θάνατο του κυβερνήτη της και οκτώ από τα εννέα μέλη του πληρώματός της. Διεσώθη, βαριά τραυματισμένος, μόνον ένας, ο τότε Αρχικελευστής τηλεγραφητής Διονύσιος Μαγέτος.

Προ του απόπλου Το χρονικό της βυθίσεως της Τ3 και της Τ1 περιγράφει ο Αντιπλοίαρχος Δημ. Μαγιάτης Π.Ν. σε άρθρο του στο περιοδικό «Nαυτική Επιθεώρηση». Αναφέρει : « … Δύο από τις τορπιλλακάτους, οι Τ1 και Τ3, είχαν μετασταθμεύσει (αραιωθεί) στο Ναυτικό Σταθμό Κυρήνειας, παραβεβλημένες κάτω ακριβώς από το επιβλητικό μεσαιωνικό φρούριο. Από τις 20.30 της προηγουμένης ημέρας (Παρασκευή 19 Ιουλίου) είχε διαταχθεί αυξημένη ετοιμότητα. Οι πληροφορίες που έφθαναν στα πληρώματα των Τ/Α και του Ναυτικού Σταθμού ήταν συγκεχυμένες, πάντως τους είχε δημιουργηθεί η εντύπωση ότι οι τουρκικές δυνάμεις και συγκεκριμένα τα τουρκικά Α/Τ θα πέρναγαν ή θα έφθαναν την επομένη. Στις 03.00 του Σαββάτου (20 Ιουλίου) τα πληρώματα των Τ/Α, με τη βοήθεια του προσωπικού του Ναυτικού Σταθμού, άρχισαν προετοιμασία για πιθανό απόπλου των πλοίων. Παρ’ όλα αυτά μέχρι την ώρα αυτή καμία διαταγή δεν δόθηκε στα πλοία για απόπλου στη διάρκεια της νύχτας, οπότε οι Τ/Α, εκμεταλλευόμενες το σκότος και τις πιθανές θέσεις απόκρυψης κοντά στο λιμάνι της Κυρήνειας, θα έφερναν ίσως θετικότερα αποτελέσματα. Μετά από μία ώρα περίπου, στις 04.00, ο Υποπλοίαρχος Λευτέρης Τσομάκης βγαίνει από το δωμάτιο-γραφείο του Ν. Σταθμού και φωνάζοντας τον τότε Αρχικελευστή Τ/ΠΒ Τριαντάφυλλο Γαλιάτσο, του λέει ότι θα αποπλεύσει και να παρακολουθούνται οι κινήσεις των Τ/Α από το Φρούριο… Στις 04.45 άρχισαν οι αεροπορικές επιθέσεις και φάνηκαν

56

56-59 ISTORIKA - TORPILLAKATOS.indd 56

11/21/14 1:47 PM

ΙΣΤΟΡΙΚΑ

ΦΩΤΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ANTINAYAΡΧΟΥ ΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΠΝ

στον ορίζοντα τα τουρκικά πλοία και ενώ συνεχίζονται οι σφοδροί βομβαρδισμοί οι διαταγές που φθάνουν από το Γ.Ε.Ε.Φ. είναι αντιφατικές. Έτσι, γύρω στις 05.00, ένας Αξιωματικός από τη Ναυτική Διοίκηση ήρθε σε ραδιοτηλεφωνική επαφή με τον Υποπλοίαρχο Λευτέρη Τσομάκη, Π.Ν Κυβερνήτη της Τ/Α Τ3, και του είπε: “Λευτέρη, βγες έξω και χτύπα τα αντιτορπιλλικά. Ο Θεός μαζί σου”.

H απάντηση του γενναίου Αξιωματικού ήταν: “Αποπλέω αμέσως”.

Tην ίδια σχεδόν στιγμή, άλλος Αξιωματικός διεβίβαζε στον Τσομάκη άλλη διαταγή : “Nα βγεις Λευτέρη, αλλά να περιοριστείς σε αναγνώριση”. Αντιφατικές διαταγές, ενώ τα τουρκικά πολεμικά έπλεαν σε πολύ κοντινές αποστάσεις από τις ακτές της Κυρήνειας και διακρίνονταν οπτικά να κινούνται στον άξονα Ανατολή-Δύση, με κατεύθυνση την περιοχή Πεντεμιλίου. Πάντως, η Ναυτική Διοίκηση Κύπρου αναφέρει ότι διέταξε τις τορπιλλακάτους να αποπλεύσουν “για εντοπισμό και αναγνώριση των στόχων, σε πλήρη και άμεση ετοιμότητα υλικού και προσωπικού και εφόσον υποστούν επίθεση, να αμυνθούν και στη συνέχεια να προσβάλουν πλοία της νηοπομπής”. Προτού αποπλεύσει ο Τσομάκης, έδωσε εντολή στον Αρχικελευστή Γαλιάτσο (πυράρχη του Ναυτικού Σταθμού) να επανδρώσει προσεκτικά τον ΒΑ πύργο (αντιαεροπορικό) και να τους καλύψει, γιατί βγαίνουν για επίθεση…»

Το χρονικό της βυθίσεως της Τ3 Ας παρακολουθήσουμε αποσπασματικά μερικές στιγμές των γεγονότων, όπως τις περιγράφει ο Διονύσιος Μαγέτος: «Την 20ή Ιουλίου 1974 υπηρετούσα ως Αρχικελευστής Τηλεγραφητής στην Τορπιλλάκατο Τ3 με καθήκοντα τηλεγραφητού και παράλληλα και Υπάρχου του σκάφους με Κυβερνήτη και παράλληλα Διοικητή της Βάσης του Υποπλοιάρχου Π.Ν. Τσομάκη Ελευθέριο. Η βάση ευρίσκετο και λειτουργούσε μέσα στο μεσαιωνικό κάστρο της Κυρήνειας. Το σκάφος είχε 10 άνδρες πλήρωμα συμπεριλαμβανομένου και του Κυβερνήτου. Την πιο πάνω ημερομηνία και αφού προηγήθησαν πολλά άλλα γεγονότα περί ώρα 05.00 περίπου εσήμανε συναγερμός. Τρέξαμε ο καθένας όπου είχε ταχθεί. Εκτιμώντας την κατάσταση, βλέπαμε ανοικτά της Κυρήνειας και σε απόσταση 5 ναυτικών μιλίων περίπου τέσσερα ( 4 ) Τουρκικά Αντιτορπιλλικά τύπου FRAM να πλέουν παράλληλα προς την ακτή. Τότε ο Υποπλοίαρχος Τσομάκης, ερχόμενος σε τηλεφωνική επαφή με το ΓΕΕΦ, έλαβε οδηγίες αναφέροντας εκείνα που έβλεπε και διέταξε τον απόπλου των σκαφών παρά τις κάποιες επιφυλάξεις που είχε ο έφεδρος Σημαιοφόρος Βερύκιος Νικόλαος, Κυβερνήτης της Τ1. Πρώτη απέπλευσε η Τ1, με κυβερνήτη τον Επίκουρο Σημαιοφόρο Νικόλαο Βερύκιο και σε απόσταση 200 μέτρων ακολούθησε η Τ3, με κυβερνήτη τον Υποπλοί-

57

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 56-59 ISTORIKA - TORPILLAKATOS.indd 57

11/21/14 1:47 PM

ΙΣΤΟΡΙΚΑ

αρχο Ελευθέριο Τσομάκη… Είχαμε βγει 1 μίλι από τη βάση της Κυρήνειας και με πορεία προς το Ακρωτήριο του Αγίου Ανδρέα όταν δεχθήκαμε την πρώτη βολή από τουρκικά αεροσκάφη (μάλλον F-84)… Πρώτη χτυπήθηκε η Τ/Α Τ1 που, βγάζοντας καπνούς και στρεφόμενη δεξιά, πήγαινε προς τις ακτές». (Σ.Σ.: Ο Τσομάκης θα μπορούσε ως Διοικητής των δύο σκαφών να προτρέξει προς βοήθεια του κινδυνεύοντος σκάφους και του πληρώματός του. Αντ’ αυτού όμως…) και συνεχίζουμε με την αφήγηση Μαγέτου: «Αμέσως ο Υποπλοίαρχος Τσομάκης έδωσε εντολή στον Α΄ μηχανικό πρόσω ολοταχώς και σ’ εμένα την εντολή να έλθω σε επαφή με το ΓΕΕΦ και να αναφέρω το συμβάν, πράγμα και το οποίο έγινε, λαμβάνοντας τη διαταγή να ανταποδώσουμε πυρ και να πλέουμε κοντά στις ακτές. Άρχισε μια άνιση αεροναυμαχία βάλλοντας εμείς με ένα δίδυμο πυροβόλο που υπήρχε στην πρύμνη του σκάφους εναντίον δύο ζευγών τουρκικών Α/Φ (πιθανώς F-84), πλέοντας με ελιγμούς και με όλη την ταχύτητα του σκάφους. (Σ.Σ.: Η μέγιστη ταχύτης των ρωσικών αυτών Τ/Α ήταν 50 κόμβοι). Παράλληλα έδωσε εντολή στον κελευστή τορπιλλητή Καρέτζο να βάλει φυσίγγι στους τορπιλλοβλητικούς σωλήνες προκειμένου να τορπιλλίσει. Η αεροναυμαχία κράτησε περίπου μισή ώρα… αλλά η τύχη μάς εγκατέλειψε. Και λέω τούτο διότι όσο έριχνε το πυροβόλο, οι Τούρκοι πιλότοι έδειχναν άτολμοι και δεν πλησίαζαν, και σε συνδυασμό με τις κινήσεις του σκάφους δεξιά και αριστερά, δεν εύρισκαν το στόχο τους. Μετά από αρκετό χρόνο το δίδυμο πυροβόλο της πρύμνης έπαθε εμπλοκή… Τότε οι Τούρκοι πιλότοι, αντιλαμβανόμενοι την αδυναμία μας, κλείνοντας περισσότερο τους εναέριους κύκλους, βρήκαν το στόχο τους… Τη βολή τη δεχθήκαμε από μπροστά και αριστερά στο σημείο της γέφυρας. Εγώ προσωπικά ένιωσα φοβερή θερμότητα χάνοντας την επαφή με το περιβάλλον και προς στιγμήν νόμισα ότι τυφλώθηκα φέροντας τα χέρια στο πρόσωπό μου, αλλά ευτυχώς δεν συνέβη κάτι τέτοιο. Και όταν συνήλθα από το σοκ της εκρήξεως βλέποντας γύρω μου, είδα τον κυβερνήτη πεσμένο στη βάση του ιστού ακίνητο, χτυπημένο, γεμάτο αίματα και τον Α΄ μηχανικό, Αρχικελευστή Βιτουλαδίτη, όρθιο, γεμάτο αίματα και αυτόν, προσπαθώντας να μου πει κάτι, αλλά βγάζοντας μια κραυγή να πέφτει αιμόφυρτος στο δάπεδο της γέφυρας. Πίσω του, χτυπημένος άσχημα

στο στήθος, ο στρατεύσιμος κελευστής Νικόλαος Δεριζιώτης και πιο πίσω πεσμένοι ακίνητοι επάνω στο δίδυμο πυροβόλο οι τρεις ναύτες που το εχειρίζοντο. Το σκάφος είχε πάρει φωτιά στην πρύμνη βγάζοντας πυκνούς καπνούς. Το αριστερό και μπροστινό μέρος της γέφυρας έλειπε και το σκάφος έκανε επί τόπου κύκλους. […] Χτυπημένος στο αριστερό πόδι και την ωμοπλάτη και χάνοντας αίμα, προσπάθησα να συρθώ προς το πηδάλιο και φθάνοντας διαπίστωσα ότι αυτό δεν λειτουργούσε, γυρίζοντας τρελά… Κατάλαβα ότι το σκάφος θα ανατιναζόταν και έτσι σερνόμενος επί του καταστρώματος, μη μπορώντας να κάνω βήματα, πλησίασα την κουπαστή και έπεσα στη θάλασσα. Σημειωτέον, ότι μαζί μου έπεσε στη θάλασσα και ο ναύτης μηχανικός Στιβακτάς, του οποίου αργότερα έχασα την οπτική επαφή… Είχα καταφέρει να απομακρυνθώ κολυμπώντας… περίπου 50 έως 70 μέτρα, όταν το σκάφος βούτηξε με την πλώρη κάνοντας μια υπόκωφη έκρηξη και βγάζοντας καπνούς και φλόγες… Μετά άρχισε η δική μου οδύσσεια διασώσεως».

O Ναυτικός Διοικητής Κύπρου Ο τότε Διοικητής της Ναυτικής Διοίκησης Κύπρου Αντιπλοίαρχος Γεώργιος Παπαγιάννης Π.Ν. αναφέρει σε επιστολή του στις 9 Δεκεμβρίου 1996 προς τον αείμνηστο Αντιναύαρχο Κων/νο Παΐζη-Παραδέλη, Πρόεδρο του Ναυτικού Μουσείου της Ελλάδος, επ’ ευκαιρία των αποκαλυπτηρίων της προτομής του ήρωος Πλωτάρχου Ε. Τσομάκη Π.Ν., μεταξύ άλλων, τα εξής : «… Oι 147 άνδρες του Π. Ναυτικού που υπηρέτουν τον Ιούλιον του 1974 στην Ναυτικήν Διοίκησιν Κύπρου, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, επέδειξαν εξαίρετον πνεύμα προσηλώσεως προς το καθήκον και την Πατρίδα… Η θυσία του Τσομάκη με την Τ/Α 3 κατά την προσπάθειά του ομού με την Τ/Α 1 να τορπιλλίσει εχθρικά πλοία χωρίς κανένα ίχνος και είδος καλύψεως από πουθενά, δείχνει το πνεύμα που πρέπει να διέπει τους άνδρες του Π.Ν. κατά την στιγμήν που η Πατρίδα θα τους ζητήσει την εκπλήρωσιν του προς αυτήν χρέους των. Όταν ως Διοικητής της Ν.Δ. Κύπρου, τον διέταξα εκείνο το πρωί να αποπλεύσει διά την -δυστυχώς- τελευταίαν αποστολήν του, ήξερα ότι η διαταγή μου ήτο περιττή. Ο Υποπλοίαρχος (τότε) Τσομάκης ήμουν βέβαιος ότι

58

56-59 ISTORIKA - TORPILLAKATOS.indd 58

11/21/14 1:47 PM

ΙΣΤΟΡΙΚΑ

θα απέπλεεν και χωρίς την διαταγήν μου. Ενθυμούμαι την χαρούμενη νεανικήν φωνήν του να μου απαντά στο τηλεφώνημα μου: “Φεύγω αμέσως, Κύριε Διοικητά, επιτέλους ήλθεν η ώρα». Mετ’ ολίγον είχεν αποπλεύσει. Χωρίς άλλες ερωτήσεις ή βαθυστόχαστες εκτιμήσεις της καταστάσεως ή οιασδήποτε αντιρρήσεις απέπλευσεν και το ήξερεν, το καταλάβαινε, προς την θυσίαν…»

Η συνέχεια Στον Υποπλοίαρχο Τσομάκη απενεμήθη από την Πολιτεία μετά το θάνατό του μόνον ο επόμενος βαθμός του Πλωτάρχου και καμία άλλη τιμητική διάκριση. Ομοίως απενεμήθη ένας βαθμός και στους υπόλοιπους νεκρούς. Η ηρωική θυσία του και των μελών του πληρώματος της Τ3 ουσιαστικά παρέμεινε άγνωστη και υποβαθμισμένη για πολλά χρόνια. Οι συμμαθηταί, τάξεως Σ.Ν.Δ. 1961, του Τσομάκη από ηθικό χρέος απέναντί του φροντίσαμε να φιλοτεχνηθούν δύο προτομές του, οι οποίες το 1996 στήθηκαν η μεν μία, μετά από έγκριση του αιτήματός μας από τον τότε Α/ ΓΕΝ αείμνηστο Ναύαρχο Λεωνίδα Παληογιώργο Π.Ν., μπροστά από το μνημείο πεσόντων στον προαύλιο χώρο της Διοικήσεως Ταχέων Σκαφών, η δε άλλη, μετά από αποδοχή της πρωτοβουλίας μας από τον τότε Πρόεδρο του Ναυτικού Μουσείου της Ελλάδος αείμνηστο Ναύαρχο Κωνσταντίνο Παΐζη-Παραδέλη Π.Ν., στον περίβολο του Ν. Μουσείου.

Η Κυπριακή Δημοκρατία Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει τιμήσει δεόντως τον ήρωα Λευτέρη Τσομάκη, δίδοντας προ ολίγων ετών το όνομά του στο ένα από τα δύο νέα της παράκτια περιπολικά. Επίσης, του έχει απονείμει το Μετάλλιο Προμάχων Ελευθερίας της Κύπρου και έχει δημιουργήσει στη Μακεδονίτισσα κενοτάφιο με εννέα άδεια μνήματα, του Τσομάκη και των μελών του πληρώματος της Τ3.

Η κατάληξη Επιτέλους, μόλις το 2009 η Πολιτεία, με νέο Προεδρικό Διάταγμα, απένειμε βαθμούς στους νεκρούς και αγνοουμένους το 1964 και το 1974 στην Κύπρο Αξιωματικούς, Υπαξιωματικούς και οπλίτες των Ε.Δ., θεωρουμένης της προαγωγής από την προηγούμενη του θανάτου τους και έτσι από την Τ3 ο Πλωτάρχης Ελευθέριος Τσομάκης Π.Ν. προήχθη σε Αντιναύαρχο, ο Ανθυπασπιστής Μηχανικός Λεωνίδας Βιτουλαδίτης

και Επικελευστής Τορπιλλητής Κυριάκος Καρέτσος προήχθησαν σε Πλωτάρχες και οι Δίοποι Μηχανικοί Ελευθέριος Κουτσουράδης και Νικόλαος Στιβακτάς σε Ανθυπασπιστές. Τέλος, ο Επικελευστής Ρ/Ε Νικόλαος Δεριζιώτης, ο οποίος δεν γνωρίζω για ποιο λόγο θεωρείται αγνοούμενος, προήχθη σε Ανθυπασπιστή. Τα υπόλοιπα τρία μέλη του πληρώματος της Τ3, ναύτες Χρήστος Καρεφυλλίδης, Φοίβος Φιέρος και Χριστόδουλος Κεφαλλωνίτης, ήσαν Ελληνοκύπριοι και δεν γνωρίζω πώς τους τίμησε η Κυπριακή Δημοκρατία.

Επίλογος Μήπως είναι πλέον καιρός το Πολεμικό Ναυτικό, το οποίο εκ παραδόσεως τιμά τους ηρωικώς πεσόντας, να δώσει το όνομα του Τσομάκη σε ένα από τα ναυπηγούμενα νέα πλοία του; Διότι «Ανδρών αγαθών, έργω γενομένων, έργω και δηλούσθαι τας τιμάς». Ο Ελευθέριος Τσομάκης είναι ο πρώτος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο Αξιωματικός, προερχόμενος από τη Σχολή Ν. Δοκίμων, που θυσιάστηκε για την Πατρίδα, μαχόμενος κατά του εχθρού. Το άρθρο είναι ένα σεμνό μνημόσυνο, μετά 40 χρόνια, για τους ηρωικούς νεκρούς της Τ3. Κανείς τους δεν ετάφη και στον υγρό τάφο τους στα ανοικτά της Κυρήνειας δεν ανθίζουν λουλούδια. Ας είναι αιωνία η μνήμη τους.

59

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 56-59 ISTORIKA - TORPILLAKATOS.indd 59

11/21/14 1:47 PM

ΘΑΛΆΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝ ΡΎΠΑΝΣΗ

Χαρά - Μαρία Κουτούβαλη, Περιβαλλοντολόγος, Πανεπιστήμιο Αιγαίου - Τμήμα Περιβάλλοντος, Αθλήτρια - Μέλος ΝΟΕ

Σε τι συνίσταται το θαλάσσιο περιβάλλον; Το νερό, σύμφωνα με μια μελέτη από το Αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο USGS, καλύπτει περίπου: • το 72% της έκτασης της Γης, όπου: • τ ο 97% της είναι αλμυρό νερό των ωκεανών και δεν είναι κατάλληλο για πόση και • το 3% γλυκό νερό. Επίσης, συνίσταται σε όλα εκείνα τα διαφορετικά και ποικίλα είδη τα οποία ζουν μέσα, πάνω και γύρω από τη Θάλασσα. Τα θαλάσσια οικοσυστήματα διαδραματίζουν καίριας σημασίας ρόλο στη διαμόρφωση των κλιματικών και καιρικών συνθηκών.

Συνεπώς, το θαλάσσιο περιβάλλον είναι πολύτιμος πόρος, απαραίτητος για την ίδια τη ζωή, και συμβάλλει τα μέγιστα στην οικονομική ανάπτυξη, στην κοινωνική ευημερία και στο βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων.

Κυριότερα ζητήματα της θαλάσσιας ρύπανσης Σήμερα, οι θάλασσες, και συνεπώς η βιοποικιλότητά τους, δέχονται σοβαρές πιέσεις από τις καθημερινές ρυπογόνες δραστηριότητές μας, όπως: η αυξημένη ναυσιπλοΐα και αεροπλοΐα, η βιομηχανική ανάπτυξη, η έντονη εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου, η υπεραλίευση, η αστυφιλία και ο τουρισμός. Η ρύπανση των θαλασσών, τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, προέρχεται από μια σειρά ελεγχόμενων και μη ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Οι κυριότερες πηγές ρύπανσης των θαλασσών οφείλονται κυρίως στους παρακάτω παράγοντες: •Σ τις θαλάσσιες πετρελαϊκές μεταφορές. Η πρόκληση ατυχημάτων λόγω σύγκρουσης πλοίων, άσχημων καιρικών συνθηκών και ακαταλληλότητας των σκαφών οδηγεί στην απόρριψη μεγάλης ποσότητας πετρελαίου στη θάλασσα. Τα παραπάνω έχουν σαν αποτέλεσμα την πρόκληση ιδιαίτερων οικολογικών και οικονομικών επιπτώσεων.

• Στις θαλάσσιες εμπορικές μεταφορές. Η λειτουργία των πλοίων έχει σαν αποτέλεσμα την παραγωγή σημαντικών ποσοτήτων υγρών και αέριων αποβλήτων/εκπομπών, όπως λύματα, πετρελαιοειδή απόβλητα από τους χώρους του μηχανοστασίου και λοιπά στερεά απόβλητα.

60

60-64 ARTHRO - Thalassio Perivallon.indd 60

11/25/14 2:06 PM

ΑΡΘΡΟ • Στα αστικά λύματα. Σε πολλές περιπτώσεις παρ’ όλη την προβλεπόμενη νομοθεσία, σε παράλια έχουν δημιουργηθεί οικιστικά τετράγωνα και τουριστικές εγκαταστάσεις χωρίς να έχουν γίνει ο σχεδιασμός και η εγκατάσταση μονάδων επεξεργασίας αστικών λυμάτων.

•Σ τις τουριστικές δραστηριότητες στα παράλια. Η ανεξέλεγκτη οικιστική και τουριστική ανάπτυξη κατά μήκος των ακτών, χωρίς την παρουσία οργανωμένων μονάδων επεξεργασίας λυμάτων, αλλά και χωρίς τις κατάλληλες υποδομές (κάδοι απορριμμάτων, σύστημα καθαρισμού παραλιών κ.τ.λ.).

• Η εντατική γεωργία και χρήση λιπασμάτων, έχει εξίσου καταστροφικές συνέπειες όταν πραγματοποιούνται σε παραθαλάσσιες περιοχές, όπου μέσω των επιφανειακών απορροών και των υπόγειων υδροφόρων μπορεί να γίνει μεταφορά τους στη θάλασσα.

•Σ τα βιομηχανικά απόβλητα, των οποίων η ανεξέλεγκτη και παράνομη βιομηχανική ανάπτυξη στα παράλια αποτελεί μια από τις σημαντικές πηγές θαλάσσιας ρύπανσης.

Βύθιση του πλοίου ERIKA

Βύθιση του πλοίου PRESTIGE

Βασικά επιχειρήματα για τον καθορισμό άριστου επιπέδου παρέμβασης Τόσο σε διεθνές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ανάπτυξη νομοθεσίας όσον αφορά το θαλάσσιο περιβάλλον συνίσταται κυρίως στην πρόληψη και όχι στην «τιμωρία» όσων προκαλούν περιβαλλοντικά προβλήματα σε αυτόν τον τομέα. Άρα, καταλήγουμε στο γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει και πρέπει να ασχολείται με το θέμα του θαλάσσιου περιβάλλοντος για πολλούς και διαφορετικούς λόγους. Αρχικά, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ολόκληρη η Ευρώπη περιβάλλεται από θάλασσα και προφανώς αυτή αποτελεί μια από τις κύριες πηγές ζωής και εργασίας, συνεπώς η θάλασσα προσφέρει οικονομικά οφέλη. Επίσης, όπως προαναφέρθηκε, το ίδιο το θαλάσσιο περιβάλλον είναι ζωτικής σημασίας, αφού εκτός του ότι προσφέρει εργασία σε πολλούς πολίτες της Ευρώπης, προσφέρει και τα αγαθά του σε αυτούς, περιλαμβανομένης της χλωρίδας και της πανίδας του, αλλά και του ίδιου του νερού του (περιπτώσεις αφαλάτωσης σε κατάσταση λειψυδρίας κυρίως στον τομέα της γεωργίας). Συνεπώς, συμμετέχει έμμεσα και άμεσα στις κλιματικές αλλαγές. Τέλος, όσο αφορά τα νομοθετικά πλαίσια που θέτει κάθε κράτος ξεχωριστά αλλά και όλα μαζί σαν μία κοινότητα θα πρέπει να υπάρξει κοινός τρόπος διακυβέρνησης του θαλάσσιου χώρου, έτσι ώστε να γίνεται σωστή και άμεση αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων που μπορεί να προκύψουν. Άλλωστε, μια πετρελαιοκηλίδα δεν επηρεάζει μόνο το θαλάσσιο χώρο της περιοχής στην οποία εμφανίστηκε, αλλά και ολόκληρο το θαλάσσιο χώρο όπου περικλείεται (περιλαμβανομένης της χλωρίδας και της πανίδας).

Ρύπανση θάλασσας από πετρέλαιο και βυθιζόμενα πλοία

61

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 60-64 ARTHRO - Thalassio Perivallon.indd 61

11/25/14 2:06 PM

Μέτρα ευρωπαϊκής παρέμβασης Η εμφάνιση σημαντικών ναυτικών ατυχημάτων στα «ύδατα» της Ε.Ε., αλλά και το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέχει την πρώτη θέση στο εμπόριο πετρελαιοειδών, σηματοδότησαν την αναγκαιότητα για τη θέσπιση πολιτικής για τις θαλάσσιες μεταφορές και την προστασία του περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα η πολιτική της Ε.Ε., για την πρόληψη και αποφυγή της θαλάσσιας ρύπανσης ενισχύεται μετά τη βύθιση του πλοίου «ERIKA» (12/12/1999), που οδήγησε στη διαρροή 22.000 τόνων πετρελαίου, μολύνοντας 400 χλμ. των γαλλικών ακτών και του πλοίου «PRESTIGE» με τη

διαρροή 20.000 τόνων πετρελαίου, μολύνοντας τις ισπανικές ακτές το Δεκέμβριο 2002, με ανυπολόγιστες ζημιές στο οικοσύστημα, στο θαλάσσιο περιβάλλον, στην αλιεία και στον τουρισμό. Τα πακέτα μέτρων ERIKA I και ERIKA II θεσπίστηκαν μετά το ναυάγιο του δεξαμενοπλοίου «ERIKA» και αποτελούν το νέο νομοθετικό πλαίσιο της Ε.Ε., απέναντι στα θαλάσσια ατυχήματα. Η νομοθετική δέσμη ERIKA I τέθηκε σε ισχύ στις 22 Ιουλίου 2003 και οι κύριες δράσεις των μέτρων ERIKA I και ERIKA II αφορούν τα παρακάτω: • Εντατικότερους ελέγχους των δεξαμενοπλοίων στα λιμάνια και μεγαλύτερη προτεραιότητα στα πλοία μεγάλης ηλικίας και στα πλοία σημαιών ευκαιρίας, που ενέχουν τους μεγαλύτερους κινδύνους (όπως ήταν στην περίπτωση του «ERIKA» και του «PRESTIGE»).

•Σ ύνταξη της Μαύρης Λίστας των σκαφών από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

•Α πομάκρυνση μέχρι το 2015 όλων των δεξαμενοπλοίων που διαθέτουν μονά τοιχώματα και ίδρυση του Ευρωπαϊκού Γραφείου Ασφάλειας της Ναυσιπλοΐας (Αρχές 2003).

• Τ α σκάφη που προσεγγίζουν ευρωπαϊκά λιμάνια πρέπει να εφοδιαστούν με ένα μαύρο κουτί, όπως τα αεροσκάφη, το αργότερο μέχρι το 2007. Σκάφη που δεν θα διαθέτουν το μαύρο κουτί θα παροπλίζονται.

• Καθιέρωση του κοινοτικού συστήματος στενής παρακολούθησης της κυκλοφορίας των σκαφών στα ευρωπαϊκά ύδατα.

62

60-64 ARTHRO - Thalassio Perivallon.indd 62

11/25/14 2:06 PM

ΑΡΘΡΟ • Ί δρυση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την αποζημίωση θυμάτων σε περίπτωση ζημιάς από πετρελαιοειδή. Τα παραπάνω μέτρα αποτελούν τους βασικότερους σταθμούς πρόληψης και παρέμβασης, τόσο σε διεθνές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Βασιζόμενοι δε στα ανθρώπινα δικαιώματα που έχει θεσπίσει ο ΟΗΕ, παρατηρούμε ότι όλα τα παραπάνω μέτρα είναι κυρίως ήπια, διότι δεν προβλέπουν σκληρές ποινικές διώξεις αλλά κυρίως αποσκοπούν σε οικονομικές κυρώσεις. Γι’ αυτόν το λόγο, υπάρχει η διαδικασία εφαρμογής μιας ανοικτής μεθόδου συντονισμού, η οποία περιλαμβάνει τα εξής στάδια, που δεν ακολουθούνται γραμμικά αλλά κυκλικά: • Καθορισμός κοινών στόχων με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για βραχυπρόθεσμη, μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη επίτευξη.

• Καθορισμός, κατά περίπτωση, ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών και σημείων αναφοράς, προσαρμοσμένων στις ανάγκες των διαφόρων κρατών-μελών και τομέων ως μέσο σύγκρισης των βέλτιστων πρακτικών.

• Μεταφορά αυτών των κοινών ευρωπαϊκών στόχων στις εθνικές και περιφερειακές πολιτικές με τον καθορισμό ειδικών στόχων και τη θέσπιση μέτρων, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές και περιφερειακές ιδιομορφίες, περιοδική παρακολούθηση, αξιολόγηση και επανεξέταση των αποτελεσμάτων υπό μορφή αλληλοδιδακτικών διαδικασιών.

Εμπορικές μεταφορές

Αστικά λύματα

Εργαλεία (σκληρά/ήπια) ευρωπαϊκής παρέμβασης Καταλήγουμε, ότι τα εργαλεία που επιλέχθηκαν σε επίπεδο ευρωπαϊκής παρέμβασης είναι κυρίως δεσμευτικές αποφάσεις με κύριες τα πακέτα μέτρων ERIKA I και ERIKA II, τα οποία σαν στόχο έχουν τον περιορισμό, την πρόληψη και τιμωρία, σε περίπτωση πρόκλησης περιβαλλοντικών προβλημάτων από θαλάσσια ατυχήματα. Τα ατυχήματα αυτά έχουν ως συνέπεια την πρόκληση οικονομικών, περιβαλλοντικών και διακρατικών προβλημάτων, με μη αντιστρεπτές συνέπειες. Σε εθνικό επίπεδο, έπειτα από ανακοίνωση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, αναφέρεται ότι ο στρατηγικός έλεγχος των ωκεανών και η θαλάσσια ασφάλεια, αποτελεί ένα παγκόσμιο πρόβλημα της εποχής μας, γι’ αυτό και η Ε.Ε., μέσα από σημαντικές πολιτικές δράσεις και προγράμματα, στοχεύει στη βελτίωση της θαλάσσιας ασφάλειας με τη χρήση ήπιων μέτρων παρέμβασης, όπως με ανακοινώσεις και συστάσεις. Με δεδομένη τη σπουδαιότητα των θαλάσσιων πόρων, οφείλουμε να δείχνουμε υπευθυνότητα στον τρόπο με τον οποίο τους χρησιμοποιούμε, λαμβάνοντας μέτρα κατά της υπεραλίευσης και μεριμνώντας ώστε η εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου να μη βλάπτει το θαλάσσιο και παράκτιο περιβάλλον, πράγμα που δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά εξαρτάται από την ηθική του καθένα!

Τουριστικές δραστηριότητες στα παράλια

Εντατική γεωργία και χρήση λιπασμάτων

63

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 60-64 ARTHRO - Thalassio Perivallon.indd 63

11/25/14 2:06 PM

Τον Ιούνιο του 2006 η Ε.Ε., δημοσίευσε μια Πράσινη Βίβλο προς μια μελλοντική Θαλάσσια Πολιτική για την Ένωση: «Ένα ευρωπαϊκό όραμα για τους ωκεανούς και τις θάλασσες» σχετικά με τις διάφορες πτυχές μιας μελλοντικής κοινοτικής πολιτικής. Η Πράσινη Βίβλος τονίζει την ταυτότητα και την ηγετική θέση της Ευρώπης στο θαλάσσιο χώρο, την οποία πρέπει να διατηρήσει σε μια περίοδο κατά την οποία οι πι-

έσεις που ασκούνται στο περιβάλλον απειλούν τη βιωσιμότητα των θαλάσσιων δραστηριοτήτων. Η θαλάσσια πολιτική πρέπει, επομένως, να αποσκοπεί στην επίτευξη ενός καινοτόμου, ανταγωνιστικού και φιλικού προς το περιβάλλον κλάδου θαλάσσιας οικονομίας. Εκτός από τις θαλάσσιες δραστηριότητες η προτεινόμενη προσέγγιση αφορά και την ποιότητα ζωής στις παράκτιες περιοχές. Στο πλαίσιο αυτό η Πράσινη Βίβλος ασχολείται με νέα εργαλεία και νέους τρόπους διακυβέρνησης θεμάτων που αφορούν τη θάλασσα. Για όλους αυτούς τους λόγους θα πρέπει να υπάρξουν τόσο διακρατικές, ευρωπαϊκές και διεθνείς ανακοινώσεις, όσο και μια ανοικτή μέθοδος συντονισμού μεταξύ των κρατών για ένα πιο βιώσιμο μέλλον. Τέλος, η προστασία της θαλάσσιας κληρονομίας και η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης, όσον αφορά το θαλάσσιο περιβάλλον και το ρόλο που διαδραματίζουν οι ωκεανοί και οι θάλασσες στη ζωή μας, αποτελεί το κύριο μέλημα του κάθε κράτους ξεχωριστά αλλά και της ευρωπαϊκής και διεθνούς κοινότητας.

64

60-64 ARTHRO - Thalassio Perivallon.indd 64

11/25/14 2:06 PM

ΔΡΩΜΕΝΑ ΟΜΙΛΟΥ

Ανακαινίσεις Το

Δ.Σ. του Ομίλου απεφάσισε την υλοποίηση ενός σταδιακού προγράμματος ανακαίνισης των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού του Ομίλου, χωρίς να διαταραχθεί το πρόγραμμα των εκδηλώσεων και λαμβάνοντας υπόψη τούς περιορισμένους οικονομικούς πόρους. Η χρηματοδότηση του προγράμματος χρησιμοποίησε ίδια κεφάλαια αλλά και δωρεές Mελών όσο αυτό είναι δυνατόν. Οι πρώτοι στόχοι βελτιώσεων επικεντρώθηκαν στην ανακαίνιση των τουαλετών, στην αντικατάσταση ελαττωματικών κουφωμάτων, στο βάψιμο και σοβάτισμα κτιρίων και του περιβάλλοντος χώρου, στην αντικατάσταση εξωτερικής επίπλωσης και εξοπλισμού γραφείων, στη βελτίωση ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, καθώς και στην αισθητική αναβάθμιση των κήπων. Αναβαθμίστηκε το σύστημα εισόδου του Ομίλου. Παρακαλούνται τα Μέλη να περάσουν από την Γραμματεία για την παραλαβή των σχετικών καρτών. Όσον αφορά τη ναυταθλητική δραστηριότητα, έγινε αναβάθμιση των πλωτών σχεδίων, αντικατάσταση δύο εξωλέμβιων μηχανών με καινούργιες, ανακαίνιση των χώρων της αθλητικής γραμματείας και των αποδυτηρίων και τουαλετών αθλητών καθώς και του χώρου διδασκαλίας. Με σκοπό την αύξηση του αριθμού των μαθητών και αθλητών του ομίλου, που μπορεί να φιλοξενήσει ο όμιλος, προστέθηκαν στο δυναμικό του τέσσερα νέα ιστιοφόρα σκάφη (2 lightning και 2 Elliott).

65

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 65-67 DRWMENA - OMILOU.indd 65

11/21/14 1:50 PM

ΔΡΩΜΕΝΑ ΟΜΙΛΟΥ

NOE-MEDITERRANEAN DIVING CENTER

Υποβρύχιος Καθαρισμός Μικρολίμανου Ό

πως είναι γνωστό, ένας από τους βασικότερους σκοπούς του Ομίλου μας είναι η προαγωγή της αγάπης προς τη θάλασσα ως στοιχείου ζωής και προόδου του έθνους μας. Συνεπής, λοιπόν, με τον παραπάνω σκοπό ο ΝΟΕ, σε συνεργασία με το Mediterranean Dive Center, το Σύλλογο Ελλήνων Βατραχανθρώπων, τον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ και τον Τομέα Καθαριότητος του Δήμου Πειραιά, διοργάνωσαν για δεύτερη φορά, στο Μικρολίμανο του Πειραιά, υποβρύχιο καθαρισμό στις 21 Οκτωβρίου 2014. Μετά την επιτυχή έκβαση του περσινού καθαρισμού και στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Εκστρατείας Εθελοντικού Καθαρισμού Ακτών 2014, είκοσι έξι αυτοδύτες και μερικοί φίλοι έδειξαν την ευαισθητοποίησή τους και προήγαγαν το αίσθημα της κοινωνικής ευθύνης, συμμετέχοντας ενεργά και αυτή τη φορά στο πρόβλημα της ρύπανσης των ακτών και θαλασσών. Και φέτος, ανασύρθηκε μεγάλος όγκος λυμάτων και σκουπιδιών. Ας ελπίσουμε του χρόνου να επαναληφθεί η ενέργεια καθαρισμού με ακόμα μεγαλύτερη συμμετοχή, αλλά με μικρότερη ποσότητα ρύπων.

66

65-67 DRWMENA - OMILOU.indd 66

11/21/14 1:50 PM

ΔΡΩΜΕΝΑ ΟΜΙΛΟΥ

Χορός Πανσελήνου Τη

14η Ιουλίου έλαβε χώρα, υπό το εκστατικό φως του φεγγαριού, η καθιερωμένη βραδιά της Πανσελήνου, η οποία φέτος ήταν αφιερωμένη στη Βραζιλία, επ’ ευκαιρία του Μουντιάλ 2014 και περιελάμβανε και επίδειξη βραζιλιάνικων χορών.

O Όμιλος γέμισε φως, μουσική και χορό, και τα Μέλη διασκέδασαν μέχρι τις πρώτες πρωϊνές ώρες. Ο εν λόγω χορός έχει αγαπηθεί πολύ από τα Μέλη και γι’ αυτό ο Όμιλος φροντίζει να τον επαναλαμβάνει κάθε χρόνο. Και πάντα με μεγάλη επιτυχία…

67

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 65-67 DRWMENA - OMILOU.indd 67

11/21/14 1:50 PM

Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΣ

ΑΝΑΜΝΉΣΕΙΣ

Θέμης Λεμπεσόπουλος Το Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου και ενώ η υγεία του είχε βελτιωθεί αισθητά, «έφυγε» ξαφνικά το μέλος του Δ.Σ. Θέμης Λεμπεσόπουλος. Ο γνωστός και αγαπητός σε όλους, Θέμης, γέννημα θρέμμα της Καστέλας, υπηρέτησε την ιστιοπλοΐα από διάφορα πόστα και πάντοτε επιτυχώς. Επροτάθη σαν Δόκιμο Μέλος του ΒΝΟΕ το 1962, και έκτοτε ήταν ένα από τα πιο ενεργά Μέλη του ΝΟΕ, με διάφορους θεσμικούς ρόλους (όπως αναφέρεται παρακάτω). Τα τελευταία τρία χρόνια ήταν Μέλος του Δ.Σ. του ΝΟΕ, αναπληρωτής Έφορος Ναυτικής Δραστηριότητος και πρόσφατα Πρόεδρος της Επιτροπής Έκδοσης του «Αελλώ». Επίσης, διετέλεσε Μέλος του Δ.Σ. του ΝΟΕ από το 2006 έως το 2009. Στη συνέχεια παραθέτουμε υπό τύπον μνημοσύνου τις αναμνήσεις ορισμένων Μελών του ΝΟΕ:

Έγραψε ο Μάρκος Ράπτης: Ένας πραγματικός ευπατρίδης και γνήσιος θαλασσινός! Δεν μου είναι εύκολο να γράψω με ηρεμία για έναν σπουδαίο άνθρωπο που μας άφησε, με τον οποίο με συνέδεε αδιατάρακτη αδελφική φιλία και συντροφικότητα στη θάλασσα για 55 χρόνια! Στα χρόνια της αθλητικής μας δράσης, είμαστε ένα γνωστό «δίδυμο» επιτυχιών. Και μετά, στα χρόνια που δουλέψαμε για το άθλημα ως παράγοντες, πάλι η συνεργασία μας και η αλληλοβοήθεια ήταν υποδειγματική. Ο Θέμης Λεμπεσόπουλος ήταν μια από τις πιο πολύπλευρες προσωπικότητες του αθλήματος της Ιστιοπλοΐας στη χώρα μας.  Πρόεδρος, αναμορφωτής και φανατικός του Ν. Ο. Γαλαξιδίου για πολλά χρόνια!!! (Όταν ήθελα να κτυπήσει κόκκινο… του έλεγα τον ΝΟΓ όμιλο σφραγίδα!!! Αλλά όμως τον βοήθησα να πάμε στο Γαλαξίδι, ένα χωριό, Παγκόσμιο Πρωτάθλημα και να εισπράξουμε παραμονή Ολυμπιάδας τα εύσημα της I.S.A.F. για την άψογη διοργάνωσή του).  Πρόεδρος και «ψυχή» της Κλάσης 420 στην Ελλάδα.  Διεθνής κριτής και Μέλος πολλών επιτροπών της ISAF (Παγκόσμιας Ομοσπονδίας).  Μέλος του Δ.Σ. της ΕΙΟ (Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας). Π ρόεδρος της Ανώτατης Επιτροπής Αγώνων και Eνστάσεων.  Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΝΟΕ για πολλά χρόνια, με τεράστια προσφορά.  Εκπροσωπήσαμε οι δυο μας την Ελλάδα στο Classic Week - Classic Boats του Μόντε Κάρλο, όπου και εμπνευστήκαμε, διοργανώσαμε και καθιερώσαμε το «Classic-Week» (classic boats) στην Ελλάδα.  Οργανώσαμε τη «Μεγάλη Ρεγκάτα» (The Levant route). Θεωρήθηκε τεράστια προσωπική μας επιτυχία ότι κατόρθωσαμε να την περάσουμε από την Ελλάδα, που τη σνομπάρουν ως εσχατιά της Ευρώπης.  Ξεκινήσαμε οι δυο μας και με τη βοήθεια των Μπερνάρ ντ’ Αλεσσάντρι, Πρίγκιπα Αλβέρτου, Ντένις Kόνορ κ.λπ. τη μεγάλη επιτυχία της αδελφοποίησης του ΝΟΕ με το Yaghting Club του Δουκάτου του Monaco (κατά τη συμμετοχή μας στο Classic-Week στο Μόντε Κάρλο).  Ή ταν άριστος αυτοδύτης και το Ελληνικό Κράτος τον είχε ορίσει ως παρατηρητή και βοηθό του Jacques Cousteau στις ενάλιες αρχαιολογικές έρευνες που διεξήγε το περίφημο «Καλυψώ». (Έκλαψε όταν είδε στο Ωκεανογραφικό Μουσείο του Μόντε Κάρλο σε περίοπτη θέση τη φωτογραφία του με τον Cousteau.)

68

68-69 O OMILOS MAS - ΛΕΜΠΕΣΟΠΟΥΛΟΣ.indd 68

11/24/14 5:22 PM

Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΣ  Μια άλλη του αγάπη ήταν τα τηλεκατευθυνόμενα, όπου επίσης διετέλεσε Πρόεδρος και Πρωταθλητής της Κλάσης. Ο Θέμης ήταν άνθρωπος σοφός, ευγενής και πράος, με ολύμπια ηρεμία αλλά και με σαρκαστικό χιούμορ. Επίσης, ήταν πολύ αποτελεσματικός, γιατί αντιπαθούσε, όπως έλεγε, να κουβεντιάζουμε τα θέματα αντί να τα λύνουμε. Ήταν μόνιμος θηρευτής των λύσεων, στις οποίες έσπρωχνε κι εμένα με επιμονή και υπομονή. Στις ελεύθερες ώρες του, όταν δεν τον είχε στην αγκαλιά της η πλανεύτρα θάλασσα (η πρώτη και μεγάλη του αγάπη), η παρηγοριά του ήταν να φτιάχνει θαυμάσια καλλιτεχνήματα (πάντα βέβαια με θέμα τη θάλασσα!) και να τα διαθέτει από το διάσημο κατάστημά του, «La Vecchia Marina», στη Ζέα. Ήταν παγκόσμια αποδεκτό ότι ήταν ο καλύτερος όλων στη διοργάνωση μεγάλων αγώνων και είχε φέρει στην Ελλάδα, με προσωπική του εγγύηση, παγκόσμιες, πανευρωπαϊκές και άλλες σημαντικές διεθνείς διοργανώσεις, γιατί η ISAF ήταν σίγουρη για την επιτυχία τους όταν έπεφτε στο τραπέζι το όνομα Λεμπεσόπουλος. Ήταν ένας ευπατρίδης, που δεν επιδεικνυόταν ούτε σνομπάριζε κανέναν. Ήταν πάντα καταδεκτικός, συναδελφικός και συνεργάσιμος και βοηθούσε, όπου και όσο μπορούσε, με ανιδιοτέλεια. Προωθήθηκαν στην ISAF και έφτασαν ψηλά κατ’ απαίτησή του δύο ακόμα Ελληνόπουλα, αρχικά ο Κώστας Τσαντίλης και αργότερα ο Παύλος Σκυλίτζης. Εμένα προσωπικά, πέρα από το ότι υπήρξαμε συναθλητές και φίλοι επί δεκαετίες, με βοήθησε πολύ και άδολα με την πολύτιμη πείρα του στο μακρύ διάστημα που ήμουν Έφορος Ναυταθλητισμού και Ναυτικών Εγκαταστάσεων στον ΝΟΕ. Δεν επιζητούσε το γόητρο και την αναγνώριση, γιατί τα είχε και τα δύο! Είναι πολύ κρίμα ότι η ιστιοπλοϊκή οικογένεια στερήθηκε, τόσο πρόωρα και σε όχι προχωρημένη ηλικία, και τους δύο αδελφούς και πολύ καλούς μου φίλους, τον Θέμη και τον Νίκο, που αποτελούσαν και οι δύο -θα έλεγα- μια ζωντανή «περίληψη» της ιστορίας του αθλήματος στην Ελλάδα. Τέλος, εύχομαι να είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκεπάζει και να ταξιδεύει σε γαλήνια πέλαγα με ούριο άνεμο εκεί που βρίσκεται. Θα τον θυμόμαστε πάντα με ΑΓΑΠΗ, ΣΕΒΑΣΜΟ και ΘΑΥΜΑΣΜΟ!!!

Έγραψε ο Νίκος Δήμου: Με τον Θέμη μεγαλώσαμε μαζί, καθώς μέναμε στην Καστέλα και πηγαίναμε στο ίδιο σχολείο. Το 1959 «τρέξαμε» με σκάφος Lightning στους Διασυλλογικούς Αγώνες στον Βόλο όπου και καταλάβαμε την πρώτη θέση. Μετά από πολλά χρόνια αγωνιστήκαμε μαζί πάλι στους Βαλκανικούς Αγώνες στη Βουλγαρία με σκάφος F.D. Υπήρξαμε Μέλη της ΑΕΑΕ της Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας για δύο θητείες, όπου ο Θέμης ήτο Πρόεδρος αυτής, καθώς επίσης και Μέλη της Επιτροπής Ενστάσεων του Ομίλου μας. Όλα αυτά τα χρόνια είμαστε αντίπαλοι στις διάφορες κατηγορίες σκαφών, αλλά παραμείναμε φίλοι.

Έγραψε ο Στέλιος Μπόνας: Με τον Θέμη μεγαλώσαμε στην ίδια γειτονιά. Πέραν της οικογενειακής φιλίας, είχαμε συνεργαστεί πολλές φορές σε διάφορες επιτροπές αγώνων, ενστάσεων κτλ. Το διάστημα 1987-88, επί προεδρίας μου στον Ιστιοπλοϊκό Όμιλο Πειραιώς, ο Θέμης συμμετείχε στη διοίκηση ως Έφορος Ιστιοπλοΐας (ήταν για αρκετά χρόνια και μέλος στον ΙΟΠ) και η συνεργασία μας ήταν πάντα άριστη. Ο Θέμης ήταν ένα μεγάλο κεφάλαιο για το χώρο του ναυταθλητισμού με πρωτοποριακές ιδέες και ό,τι αναλάμβανε, το έφερε πάντα εις πέρας με τον καλύτερο τρόπο και πάντα ανιδιοτελώς. Θα μας λείψει…

69

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 68-69 O OMILOS MAS - ΛΕΜΠΕΣΟΠΟΥΛΟΣ.indd 69

11/24/14 5:22 PM

Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΣ

Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος Summer Camp 2014 Δέσποινα Ορφανίδου, Υπεύθυνη προπονήτρια σχολών Optimist

Ο Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος, στα χρόνια λειτουργίας του ως Aθλητικό Σωματείο, έχει αποδείξει ότι, πέρα από τον υψηλό πρωταθλητισμό, στοχεύει πρωτίστως στο ναυταθλητισμό και στη διάδοση του αθλήματος της ιστιοπλοΐας, σε μικρούς και μεγάλους λάτρεις της θάλασσας. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, το φετινό καλοκαίρι και συγκεκριμένα το μήνα Ιούλιο, οργανώθηκε καλοκαιρινή ιστιοπλοϊκή κατασκήνωση για παιδιά ηλικίας από 6 έως 15 ετών, που έλαβε χώρα στις εγκαταστάσεις του ομίλου μας. Η ανταπόκριση και η προσέλευση παιδιών ήταν θεαματική, καθώς φιλοξενήσαμε όχι μόνο παιδιά της χώρας μας, αλλά και παιδιά από την Ελβετία, την Ολλανδία, το Βέλγιο και τη Γαλλία. Κατά τη διάρκεια των 4 εβδομάδων που διήρκησε το θερινό πρόγραμμα, τα παιδιά εκπαιδεύονταν και ψυχαγωγούνταν στις εγκαταστάσεις μας καθημερινά από τις 9 το πρωί έως τις 5 το απόγευμα. Η μέρα μας ξεκινούσε με πρωινή γυμναστική και αθλοπαιδιές κατάλληλες για το συγκεκριμένο στάδιο ανάπτυξης των παιδιών, με υπεύθυνο τον καθηγητή Φυσικής Αγωγής. Το πρόγραμμα συνεχιζόταν με θεωρητικό μάθημα και αντικείμενο τα πρώτα ιστιοπλοϊκά βήματα των παιδιών. Βασικό εργαλείο αυτού του μαθήματος ήταν τα οπτικοακουστικά μέσα που προσφέρουν αμεσότητα στη μετάδοση της γνώσης. Ακολουθούσε μάθημα εξοικείωσης των παιδιών με το σκάφος και τα υλικά του και προπόνηση 2 ωρών στο Φαληρικό Όρμο. Η προπόνηση περιελάμβανε ασκήσεις ισορροπίας, κινησιολογίας αλλά και εξοικείωσης με τους βασικούς κανόνες πλεύσης των σκαφών.

70

70-73 O OMILOS MAS - SUMMER CAMP.indd 70

11/21/14 1:52 PM

Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΣ

Το μεσημέρι στα παιδιά προσφερόταν φαγητό άριστης ποιότητας, στη βεράντα του εστιατορίου του Ομίλου. Εκεί τα παιδιά, σαν μικροί ιστιοπλόοι, είχαν την ευκαιρία να γνωριστούν καλύτερα, να συνομιλήσουν και να γίνουν μια παρέα, με κοινό ενδιαφέρον τη θάλασσα και το παιχνίδι με τα μικρά σκαφάκια τους. Μετά το φαγητό οι μικροί μας φίλοι είχαν ελεύθερο χρόνο για παιχνίδι και ξεκούραση, γεγονός που έδινε καθημερινές στιγμές χαράς, ανεμελιάς και παιδικού γέλιου στις εγκαταστάσεις μας, όπου αναβιώνονταν παιχνίδια που σπάνια αντικρίζουμε στους δρόμους της μεγαλούπολης, όπως τα μήλα, το κυνηγητό και το κρυφτό. Η μέρα μας συνεχιζόταν και τελείωνε με παιχνίδια στη θάλασσα, όπου τα παιδιά μετά από μια γεμάτη μέρα απολάμβαναν τις χαρές της θάλασσας με τα optimist και τις αγαπημένες τους αθλοπαιδιές, όπως κολύμπι, βουτιές, σκυταλοδρομίες, παιχνίδια με μπάλες και νεροπίστολα, υπό την εποπτεία του ναυαγοσώστη και της εκπαιδεύτριας. Η επιτυχία της φετινής θερινής κατασκήνωσης έγκειται στο γεγονός ότι οι μικροί μας αθλητές αγάπησαν τη θάλασσα και την ιστιοπλοΐα και παρά το γεγονός ότι μιλούσαν διαφορετικές γλώσσες, βρήκαν κώδικες επικοινωνίας, έγιναν ομάδα και φίλοι μεταξύ τους. Το κυριότερο όμως ήταν ότι αισθάνθηκαν τις εγκαταστάσεις του ομίλου ως το νέο τους ιστιοπλοϊκό σπίτι, όπου όλο το προσωπικό του Ομίλου, από την προπονητική ομάδα, το προσωπικό του εστιατορίου μέχρι το γραφείο του αθλητισμού, τα αγκάλιασε σαν μέλη της ναυτικής οικογένειας που καλείται «Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος».

71

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 70-73 O OMILOS MAS - SUMMER CAMP.indd 71

11/21/14 1:52 PM

Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΣ

Ο Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος στη Μυτιλήνη

Μαρία-Χριστίνα Κοντογιαννοπούλου

Με στόχο την ανάπτυξη της ιστιοπλοΐας στη Λέσβο, ο ΝΟΕ οργάνωσε έναν ιστιοπλοϊκό αγώνα-επίδειξη, στον οποίο συμμετείχαν αθλητές από την αγωνιστική ομάδα Optimist του Ομίλου μας. Την ομάδα αποτελούσαν έξι νεαροί ιστιοπλόοι, τους οποίους συνόδευσαν οι διοργανωτές, Δημήτρης και Χριστίνα Παντελεημονίτη, ο προπονητής τους Δ. Ζουγανέλης, ο Β. Κασκούρας, υπεύθυνος επιτροπής αγώνων, και ο Κ. Λυμπεράκης, έφορος ιστιοπλοΐας. Στη Λέσβο δραστηριοποιούνται δύο ναυτικοί όμιλοι: ο Ιστιοπλοϊκός Όμιλος Μυτιλήνης, που ασχολείται με μικρά αγωνιστικά σκάφη για παιδιά, και ο Λεσβιακός Όμιλος Ιστιοπλοΐας Ανοικτής Θαλάσσης, ο οποίος διαθέτει μεγάλα σκάφη αγώνων και κρουαζιέρας. Η επίδειξη έγινε το Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου. Το πρωί οι αθλητές μας και οι νεαροί ιστιοπλόοι του ΙΟΜ αρμάτωσαν τα σκάφη τους και συγκεντρώθηκαν στο λιμάνι. Για μιάμιση ώρα ταξίδευαν όρτσα-πρύμα γύρω από τις σημα-

72

70-73 O OMILOS MAS - SUMMER CAMP.indd 72

11/21/14 1:52 PM

Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΑΣ σκούρα και Κ. Λυμπεράκη γύρω από διάφορα ιστιοπλοϊκά θέματα. Την Κυριακή η ομάδα πήγε στον Ασώματο, όπου βρίσκεται ο νερόμυλος που έχει αναστηλώσει η οικογένεια Παντελεημονίτη. Κάτω από τα δέντρα έστησαν τραπέζια και καρέκλες, ενώ τα παιδιά ζύμωσαν και έψησαν ψωμί. Αξέχαστη ήταν η φιλοξενία της Hellenic Seaways και συγκεκριμένα του Καπετάν Διαμαντή Παπαγεωργίου, ο οποίος ξενάγησε μικρούς και μεγάλους στη γέφυρα του πλοίου κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Χορηγοί ήταν η Hellenic Seaways, η Ford Κοντέλλης και τα «Μυλέλια». Για το 2015, ο Όμιλός μας ευελπιστεί να διοργανώσει και πάλι έναν ιστιοπλοϊκό αγώνα στη Μυτιλήνη, με απώτερο στόχο την καθιέρωσή της ως τόπου διεξαγωγής ιστιοπλοϊκών αγώνων υψηλού επιπέδου. Το μεγάλο λιμάνι με τα ωραία κτίρια και την πλατιά προκυμαία δημιουργούν έναν εξαιρετικό ιστιοπλοϊκό στίβο, ο οποίος μπορεί να συγκεντρώσει συμμετοχές από την Ελλάδα και άλλες χώρες.

δούρες, οι οποίες ήταν στημένες πολύ κοντά στην προκυμαία, προξενώντας το ενδιαφέρον των ντόπιων. Επίσης, ιστιοπλόοι του ΛΟΙΑΘ ταξίδευαν με τα δύο τριθέσια ιστιοφόρα του ομίλου τους. Την επίδειξη τίμησαν με την παρουσία τους ο δήμαρχος και τοπικοί παράγοντες. Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης κάλυψαν την εκδήλωση με φωτογραφίες, βίντεο και συνεντεύξεις. Στον αγώνα-επίδειξη συμμετείχαν οι αθλητές μας: Γιάννος Μαυράγγελος, Φίλιππος Φαρής, Κατερίνα Ζουγανέλη, Ελένη Γιαννούλη, Λάμπης Γιαννούλης, Θεόφιλος Στυλίδης, Δανάη Γιαννούλη και Ελένη Δαρειώτη. Μετά από τον αγώνα, έγινε η απονομή των μεταλλίων στο χώρο του Επιμελητηρίου Λέσβου και ακολούθησε γεύμα για όλους. Το απόγευμα στον ίδιο χώρο συγκεντρώθηκαν κυβερνήτες και πληρώματα σκαφών ανοικτής θαλάσσης, οι οποίοι συζήτησαν μέχρι αργά με τους κυρίους Δ. Ζουγανέλη, Β. Κα-

73

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 70-73 O OMILOS MAS - SUMMER CAMP.indd 73

11/21/14 1:52 PM

ΔΡΩΜΕΝΑ ΟΜΙΛΟΥ

Χορηγίες - Δωρεές Ομίλου ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΆΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΈΤΟΥΣ 2014 ΟΙ ΑΚΌΛΟΥΘΕΣ ΧΟΡΗΓΊΕΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΉΘΗΣΑΝ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΌΜΙΛΟ. Ο ΌΜΙΛΟΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΕΊ ΙΔΙΑΙΤΈΡΩΣ ΤΟΥΣ ΦΊΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΈΛΗ ΤΟΥ ΟΜΊΛΟΥ ΠΟΥ ΔΕΊΧΝΟΥΝ ΈΜΠΡΑΚΤΑ ΤΗΝ ΑΓΆΠΗ ΤΟΥΣ. ◗ Ο Πρόεδρος του Ομίλου μας κ. Α.Παπαδόγγονας προσέφερε ένα σκάφος Α HELLAS S/N 17330 MODEL No 28, ένα έπιπλο αντίκα γραφείου προς χρήσιν του εκάστοτε Προέδρου και ένα μοντέλο του ιστορικού ιστιοφόρου “Cutty Sark” μήκους 1,35μ. ◗ Ο Αντιπρόεδρος του Ομίλου μας, κ. Γ. Ανδρεάδης προσέφερε στον Όμιλο δύο σκάφη Lightning πλήρως ανακαινισμένα. Τα σκάφη αυτά έλαβαν μέρος στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Lightning που συνδιοργάνωσαμε τον προηγούμενο Ιούλιο με τον Ναυτικό Όμιλο Βούλας και αύξησαν τον αριθμό των σκαφών που χρησιμοποιούνται για τις Σχολές Ιστιοπλοΐας του Ομίλου μας. ◗ Ε ταιρεία Μοτοδυναμική Α.Ε., με τη βοήθεια του Μέλους του Ομίλου κ. Ο. Κυριακόπουλου, προσέφερε εις τον Όμιλο μια εξωλέμβια μηχανή Yamaha 60HP, καθώς και το κόστος εργασίας επισκευής μιας εξωλέμβιας μηχανής 80HP Yamaha. Eπιπλέον, προσέφερε σημαντική έκπτωση στα ανταλλακτικά επισκευής και συντηρήσεως των 8 μηχανών Yamaha του Ομίλου. ◗ Η Εταιρεία Petrogen, ιδιοκτησία του Μέλους του Ομίλου μας κ. Κ. Πετρόπουλου, προσέφερε την περιοδική συντήρηση του ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους του Ομίλου. ◗ Τ ο Μέλος του Ομίλου μας κ. Δ. Μελισσανίδης προσέφερε τη βενζίνη που καλύπτει το ήμισυ των ετησίων καταναλώσεων των μηχανών θαλάσσης του Ομίλου. ◗ Ο αθλητής του Match Race Academy κ. Gianni Boteon προσέφερε το κόστος εργατικών και υλικών για τη βαφή της Αθλητικής Γραμματείας του Ομίλου, των αποδυτηρίων των αθλητών καθώς και της αίθουσας διδασκαλίας. ◗ Τ ο Μέλος του Ομίλου μας κ. Δ. Παντελεημονίτης, ιδιοκτήτης της Εταιρείας AGRIPAN (FORD), προσέφερε τα έξοδα φιλοξενίας των αθλητών εις το «Προπονητικό Camp» με σκάφη Optimist που έλαβε χώρα στη Μυτιλήνη. ◗ Ο φίλος του Ομίλου κ. Α. Χατζησταματίου, ιδιοκτήτης της Εταιρείας Baracuda, προσέφερε ένα φουσκωτό σκάφος, το οποίο χρησιμοποιείται για τις ανάγκες των σχολών και των αγώνων. ◗ Τ ο Μέλος μας Ν. Σινούρης προσέφερε στον Όμιλο έναν εργάτη για ανέλκυση και καθέλκυση σκάφους και 35 μέτρα καδένα.

ΠΡΟΣΦΟΡΆ ΦΑΓΗΤΟΎ

Στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης, ο Όμιλος προσπαθεί και εκείνος να συμβάλει και να βοηθήσει με τη διάθεση/προσφορά φαγητού των εκδηλώσεών του προς τους κάτωθι φορείς: ΣΤΕΓΗ ΑΣΤΕΓΩΝ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ ΜΟΣΧΑΤΟΥ Αυτός ο σκόπελος, για να ξεπεραστεί, χρειάζεται τη συμβολή όλων.

74

74 DRWMENA - OMILOU_XORHGOI.indd 74

11/21/14 1:53 PM

21x29.indd 1

7/21/14 12:59 PM

21x29.indd 1

12/6/13 10:43 AM