Εργασία

Χαρακτηριστικά Κπξηόηεξα γλσξίζκαηά ηνπ είλαη ε όξζηα ζηάζε ηνπ. Τν κήθνο ηνπ θζάλεη ηα 25 εθαηνζηά, έρεη ξύγρνο βξαρύ θαη ζσιελνεηδέο πνπ θαηαιήγεη ζε ζηόκα επξύ. Από ηνλ ηξάρειν εθθύνληαη δύν κηθξά πηεξύγηα. Τν ζώκα ηνπ είλαη πεπηεζκέλν πνπ θαιύπηεηαη εμ νινθιήξνπ από δηνγθσκέλα ιέπηα πνπ απνιήγνπλ ζε αθίδεο θαηά εκθαλείο ρξσκαηηθέο δώλεο. Ωο θαθόο θνιπκβεηήο ρξεζηκνπνηεί πνιύ ζπρλά ηελ ζπιιεπηήξην νπξά ηνπ γηα λα γαληδσζεί ζε ζηαζεξά αληηθείκελα, όπσο θνξάιιηα. Σπλεζέζηεξνο ρξσκαηηζκόο ηνπ Ηππόθακπνπ είλαη θαηνπξάζηλνο ζηε ξάρε κε αζπξόκαπξεο θειίδεο θαη αλνηρηόρξσκνο ζηε θνηιηά πνπ αηζζεηά πξνεμέρεη. Ηδηαίηεξν ραξαθηεξηζηηθό ηνπ ηππόθακπνπ είλαη ε ηδηόξξπζκε δσνηνθία ηνπ, δειαδή ηα απγά ηνπ ζειπθνύ ηα νπνία παξαιακβάλεη ν αξζεληθόο θαη ηα νπνία ηνπνζεηεί ζε εηδηθό αζθό ηεο θνηιίαο ηνπ όπνπ θαη εθθνιάπηνληαη. Μεηά δε ηελ εθθόιαςε ν αζθόο ζρίδεηαη θαη εμέξρνληαη νη κηθξνί ηππόθακπνη. Οη αξραίνη ζπγγξαθείο όπσο ν Πιίληνο, ν Γηνζθνπξίδεο θ.ά. απέδηδαλ ζηνλ ηππόθακπν ζεξαπεπηηθέο ηδηόηεηεο. Αληίζεηα ν Αηιηαλόο ζεσξεί ην θξέαο ηνπ ηππόθακπνπ δειεηεξηώδεο.

Ο ταύρος (Bos taurus) ε επηζηεκνληθή νλνκαζία πνπ έρεη δνζεί ζην ζύλνιν ησλ νηθόζηησλ βννεηδώλ ηνπ Παιαηνύ Κόζκνππνπ θαηάγνληαη από ηνλ άγξην άνπξνρο. Δίλαη έλα είδνο μεγαλόσωμων κεξπθαζηηθώλ ζειαζηηθώλ (120 κε 150 εθαηνζηόκεηξα γηα 600 κε 800 ρηιηόγξακκα Ζ αγειάδα είλαη ην θπξηόηεξν παξαγσγηθό δών πνπ ν άλζξσπνο εμεκέξσζε θαη ην έθαλε θαηνηθίδην από πνιύ παιηά επνρή. Αξρηθή ηεο παηξίδα ήηαλ ε Αζία, από ηελ νπνία απιώζεθε ζ’ όιε ηε Γε, καδί κε ηνλ άλζξσπν. Οη θπζηθνί παξάγνληεο θάζε ηόπνπ, όπνπ εγθαηαζηάζεθε (θιίκα, ηξνθή, πνηόηεηα εδάθνπο, πςόκεηξν θηι.) ηελ αλάγθαζαλ ζε πξνζαξκνγή, όπσο άιισζηε όια ηα δσηθά είδε. Έηζη δεκηνπξγήζεθαλ νη δηάθνξεο θπιέο αγειάδσλ κε δηαθνξεηηθά ραξαθηεξηζηηθά. Τε δηαθνξνπνίεζε απηή επαύμεζε, από ηηο αξρέο ηνπ πεξαζκέλνπ αηώλα, ε δξάζε ηνπ αλζξώπνπ ζηελ Δπξώπε πνπ, ρξεζηκνπνηώληαο δσνηερληθέο κεζόδνπο (επηινγή, δηαζηαύξσζε, πινύζηα δηαηξνθή θ.ά.), θαηόξζσζε λα ηεο δώζεη ηε ζεκεξηλή κνξθή ηεο «βειηησκέλεο» αγειάδαο. Σηα δπηηθά θπξίσο ε «βειηίσζε» πξνρώξεζε πεξηζζόηεξν. Σ’ απηό βνήζεζαλ θαη νη πνιύ επλντθέο γηα ηελ αγειάδα ζπλζήθεο ησλ παξάθηησλ πεξηνρώλ θαη ησλ λεζηώλ ηεο Μάγρεο, ηεο Βόξεηαο ζάιαζζαο θαη ηεο Αγγιίαο, όπσο είλαη ην εύθξαην θιίκα θαη ε πγξαζία πνπ δηαηεξνύλ θαηαπξάζηλα ιηβάδηα όιν ην ρξόλν. Οη βειηησκέλεο απηέο θπιέο κεηαθέξζεθαλ θαη θαηέθηεζαλ ηελ Ακεξηθή θαη ήδε απιώλνληαη ζ’ όιν ηνλ θόζκν. Ζ αγειάδα ρξεζηκνπνηείηαη από ηνλ άλζξσπν γηα γαιαθηνπαξαγσγή θαη αλαπαξαγσγή, ην βόδη θαη θπξίσο ην κνζράξη γηα θξεαηνπαξαγσγή, ελώ ν ηαύξνο κόλν γηα αλαπαξαγσγή. Τα βόδηα ρξεζηκνπνηνύληαλ παιαηόηεξα θαη γηα ηηο αγξνηηθέο εξγαζίεο. Σηελ Διιάδα έρνπκε αθόκε ηελ αγειάδα ηεο εγρώξηαο θπιήο, δεκηνύξγεκα ηνπ δεζηνύ θαη μεξνύ καο θιίκαηνο θαη ηεο θησρήο καο γεο. Δίλαη κηθξόζσκε, ηξαρηά θαη ηθαλή λα πεξπαηάεη όιε ηε κέξα. Γίλεη γάια όζν ρξεηάδεηαη γηα ην κνζράξη ηεο. Τν ηξίρσκά ηεο είλαη ηξαρύ κε ρξώκα ζηαρηόκαπξν πνπ ιέγεηαη «κειηζζό». Τα λεαξά δώα είλαη πεξίπνπ καύξα θαη κε ηελ ειηθία γίλνληαη ζηαρηηά σο άζπξα.

΢ακαξάο Γηάλλεο

Τν καγκοσρό είλαη καξζηπνθόξνν δών

πνπ

απαληάηαη

ζηελ Απζηξαιία θαη

ηε Νέα Γνπτλέα. Αλήθνπλ ζηελ νηθνγέλεηα ησλ καθξόπνδσλ, πνπ πεξηιακβάλεη 63 είδε θαγθνπξό. Ο πξώηνο Δπξσπαίνο πνπ είδε θαγθνπξό ήηαλ ν Οιιαλδόο λαπηηθόο Φξαληζίζθν Πέιζαξη, ην 1629, όηαλ ην πινίν ηνπ λαπάγεζε ζηελ αθηή ηεο Απζηξαιίαο. Τν όλνκά ηνπο ην πήξαλ από ηνλ Άγγιν ζαιαζζνπόξν Τδέηκο Κνπθ. Όηαλ ν Κνπθ έθηαζε, ην 1770, ζηελ Απζηξαιία, παξαηήξεζε ην δών θαη ξώηεζε ηνπο ηζαγελείο πώο ιέγεηαη. Απηνί απάληεζαλ: "Καλ γθνπ ξό", πνπ ζεκαίλεη "πάλσ-θάησ". Τν αιεζηλό όλνκα ηνπ Καγθνπξό ζηε γιώζζα ησλ Ηζαγελώλ είλαη γνιαξνύ θαη ην ιέλε έηζη κέρξη θαη ζήκεξα. Απηά πνπ είρε δεη ν Κνπθ ήηαλ ηα γαιακπί όπσο ηα ιέλε νη Ηζαγελείο, θαη αλήθνπλ θαη απηά ζηελ νηθνγέλεηα ησλ καθξόπνδσλ. Όια όκσο ηα δώα πνπ ηα ιέλε θαγθνπξό, κηθξά ή κεγάια αλήθνπλ ζηελ ηάμε ησλ καξζηπνθόξσλ. Τν όλνκακαξζηπνθόξα πξνέξρεηαη από ηελ αξραία ιέμε κάξζηπνο, πνπ ζεκαίλεη ζάθνο θαη δόζεθε ζηα δώα απηά επεηδή ε ζειπθή έρεη έλα είδνο ζάθνπ ζηελ θνηιηά, όπνπ ηα κηθξά ηνπο πεξλνύλ ηνπο πξώηνπο κήλεο ηεο δσήο ηνπο. Σηελ θνηιηαθή πιεπξά ηνπ καξζίπνπ ππάξρνπλ νη ζειέο, απ' όπνπ ηα κηθξά θαγθνπξό ζειάδνπλ γηα κεξηθνύο κήλεο. Όηαλ γελλεζνύλ, ε κεηέξα γιείθεη ην ηξίρσκα ηεο θνηιηάο ηεο θη αλνίγεη έλα δξόκν σο ηνλ κηθξά λα κπνξνύλ εύθνια λα ηνλ βξνπλ.

Οη θάλαινες είλαη Κεηώδε ζειαζηηθά πνπ δνπλ ζηε ζάιαζζα. Ζ θνηλή νλνκαζία θάιαηλα

πεξηιακβάλεη

ηα

ζειαζηηθά

πνπ

αλήθνπλ

ζηηο

νηθνγέλεηεο Φαλαινίδερ

, Φαλαινοπηεπίδερ θαη Φςζηηηπίδερ. Τα πην ραξαθηεξηζηηθά είδε αλήθνπλ ζηελ νηθνγέλεηα Φαιαηλίδεο. Παξά ην γεγνλόο όηη έρνπλ ηελ αλαηνκία θαη ηα γλσξίζκαηα ησλ ζειαζηηθώλ, ε κνξθή ηνπο είλαη απηή ηνπ ςαξηνύ. Ο αξηζκόο ησλ θαιαηλώλ έρεη κεησζεί θαη πνιιά είδε απεηινύληαη κε εμαθάληζε, εμαηηίαο ηεο εληαηηθήο ζήξεπζεο, γηα ην ιίπνο , ην θξέαο, ηα νζηά θαη ηηο κπαιέλεο ηνπο. Δίλαη ζειαζηηθό θαη αλήθεη ζηελ ίδηα νηθνγέληα κε ην δειθίλη, ζηα θεηώδε. Όπσο όια ηα ζειαζηηθά, νη θάιαηλεο αλαπλένπλ κε πλεύκνλεο (γη’ απηό θαη ππνρξεώλνληαη λα αλεβνύλ ζηελ επηθάλεηα ηνπ λεξνύ, γηα λα αλαπλεύζνπλ), είλαη δώα ζεξκόαηκα, ζειάδνπλ ηα κηθξά ηνπο θαη έρνπλ (αλ θαη πνιύ ιίγν) ηξίρσκα. Τν θεθάιη ηνπ δώνπ δελ μερσξίδεη από ην ππόινηπν ζώκα θαη είλαη κεγάιν. Σην ηεξάζηην ζηόκα ηεο δελ έρεη δόληηα. Σην πάλσ κέξνο ηνπ θεθαιηνύ έρεη ξνπζνύληα. Όηαλ αλαδύνληαη ζηελ επηθάλεηα, νη θάιαηλεο εθθελώλνπλ ηνλ αέξα πνπ είραλ ζηνπο πλεύκνλεο κε πίεζε. Γηα ην ιόγν απηό ζρεκαηίδνπλ πίδαθα. Τν λεξό εθηνμεύεηαη από κηα νπή ζην πάλσ κέξνο ηνπ θεθαιηνύ ηνπο (από δύν νπέο ζηηο θάιαηλεο κε κπαιέλεο). Τα κπξνζηηλά ηνπο άθξα έρνπλ κεηαηξαπεί ζε πηεξύγηα ηνπ ζώξαθα, ελώ ηα πίζσ άθξα επέρνπλ ζέζε πηεξπγίσλ γηα ηελ νπξά. Τν δέξκα ηνπο είλαη ηδηαίηεξα ιεπηό θαη πξνζηαηεύεηαη από έλα ζηξώκα ιίπνπο, ην νπνίν εθηόο ησλ άιισλ ιεηηνπξγεί θαη σο απνζήθε ελέξγεηαο. Τν γάια ηνπ δώνπ πεξηέρεη επίζεο ιίπνο(κε πεξηεθηηθόηεηα πεξίπνπ 50%). Ζ θαξδηά ηνπο είλαη ηεηξάρσξε. Ζ ειηθία ηνπο κπνξεί λα μεπεξάζεη θαη ηα 100 ρξόληα.[6] Δπηπιένλ, έρεη βξεζεί θάιαηλα , ε ειηθία ηεο νπνίαο ππνινγίζηεθε ζηα 211 ρξόληα θαη ζεσξείηαη ην γεξαηόηεξν ζειαζηηθό.

Βαιεληίλα ΢ειακάη

Ζ πεηαλούδα είλαη έληνκν ηεο Τάμεο ησλ Λεπηδόπηεξσλ θαη αλήθεη ζε κία από ηηο ππεξνηθνγέλεηεο ησλ Hesperioidea(Δζπεξίεο) ή ησλ Papilionoidea (όιεο νη άιιεο πεηαινύδεο). Οη πεηαινύδεο αλήθνπλ ζην θύιν ησλ αξζξόπνδσλ θαη ηελ ηάμε ησλ εληόκσλ. Τα είδε ηνπο ππεξβαίλνπλ ηνλ αξηζκό ησλ 100.000 ζε όιν ηνλ θόζκν. Έρνπλ καθξηέο θεξαίεο, δύν δεύγε θηεξώλ θαιπκκέλα κε πνιύρξσκα ιέπηα, δηαζέηνπλ ζηνκαηηθά κόξηα κπδεηηθνύ ηύπνπ θαη νη θεξαίεο ηνπο πνηθίιινπλ αλάινγα κε ην είδνο. Ζ κεηακόξθσζή ηνπο από ηελ ζηηγκή ηεο γέλλεζεο, ζε κνξθή θάκπηαο (πξνλύκθεο), είλαη ηεξάζηηα. Έρνπλ ζθσιεθόκνξθν ζώκα θαη καζεηηθό ζηνκαηηθό ηύπν, ελώ ζπρλά δηαζέηνπλ κεηαμνεηδείο αδέλεο θαη κε ηα ιεπηά ζηξώκαηα κεηαμηνύ πνπ παξάγνπλ, δεκηνπξγνύλ έλα θνπθνύιη, ζην νπνίν εηζέξρνληαη θαη κεηαηξέπνληαη ζε ρξπζαιίδεο. Όηαλ βγαίλνπλ από ην θνπθνύιη, έρνπλ πιένλ ηε κνξθή ελήιηθεο πεηαινύδαο. Οη πεηαινύδεο είλαη θπηνθάγεο θαη ζπρλά ην κεγαιύηεξν ηκήκα ηνπο παξνπζηάδεη πεξηπηώζεηο ζεμνπαιηθνύ δηκνξθηζκνύ. Τα Λεπηδόπηεξα ρσξίδνληαη ζε δύν θαηεγνξίεο: ηα νκνηόλεπξα, ζηα νπνία νη ηέζζεξηο θηεξνύγεο παξνπζηάδνπλ όκνηεο πηπρώζεηο θαη ηα εηεξόλεπξα ζηα νπνία νη πίζσ θηεξνύγεο έρνπλ κεησκέλεο πηπρώζεηο.

Μαξία Φαζνύια

Ζ μέλιζζα είλαη έληνκν από ηελ ηάμε πκελόπηεξα, πνπ ζεσξείηαη από όια γεληθά ηα έληνκα ην πην ζπνπδαίν από νηθνλνκηθήο άπνςεο γηα ηνλ άλζξσπν. Σην είδνο ηεο μέλιζζαρ ηηρ μελιηοθόπος, όπσο επίζεκα ιέγεηαη ε κέιηζζα, ππάξρνπλ ηξεηο βαζηθέο νκάδεο, ε θάζε κηα από ηηο νπνίεο έρεη θαη κεξηθέο θπιέο. Ζ πξώηε νκάδα πεξηιακβάλεη ηηο κέιηζζεο ηεο αλαηνιηθήο Αζίαο κε εθπξόζσπν ηε κέιηζζα ηελ ηλδηθή. Ζ δεύηεξε νκάδα είλαη ε αθξηθαληθή θαη ε ηξίηε νκάδα είλαη ε επξσπατθή, πνπ πεξηιακβάλεη πάλσ από 10 θπιέο. Οη πην γλσζηέο δηεζλώο είλαη ε Ηηαιηθή (ligoustica) θαη ε Γηνπγθνζιαβηθή (Carnica), ελώ ζηελ Διιάδα πην δηαδεδνκέλε ληόπηα θπιή είλαη ε (Cecropia) ε νπνία πήξε ην όλνκά ηεο από ηνλ πξώην βαζηιηά ηεο Αζήλαο Κέθξνπα. Ζ θαζεκηά από ηηο παξαπάλσ νκάδεο έρεη κεξηθά βαζηθά δηαθξηηά ραξαθηεξηζηηθά. Τα ηειεπηαία ρξόληα άξρηζε ε ζπζηεκαηηθή δηαζηαύξσζε ησλ κειηζζώλ γηα λα δεκηνπξγεζεί λένο ηύπνο πνπ ζα έρεη κέζν κέγεζνο, ζα είλαη ήζπρε θαη εξγαηηθή θαη ζα πνιιαπιαζηάδεηαη ζρεηηθά εύθνια ηελ άλνημε. Οη κέιηζζεο εθηξέθνληαη γηα ην κέιη, πνπ ζεσξείηαη κηα από ηηο πην θαιέο ηξνθέο, γηα ην βαζηιηθό πνιηό πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζαλ δηεγεξηηθό θαη ζηελ παξαζθεπήθαιιπληηθώλ, γηα ηελ πξόπνιε ε νπνία είλαη κέγηζην αληηζεπηηθό, γηα ηελ γύξε πνπ έρεη επεξγεηηθέο ηδηόηεηεο ζηνλ νξγαληζκό καο, γηα ην θεξί πξηλ από κεξηθά ρξόληα είρε κεγάιε αμία, θαη γηα ην δειεηήξην ηνπο πνπ πεξηέρεη νπζίεο, πνπ κπνξνύλ λα ρξεζηκνπνηεζνύλ ζαλ θάξκαθν γηα ηνπο ξεπκαηηθνύο. Αθόκε πνιύ κεγάιε είλαη ε πξνζθνξά ησλ κειηζζώλ ζηελ επηθνλίαζε ησλ ινπινπδηώλ. Ζ νηθνλνκηθή ζεκαζία ηεο γνληκνπνίεζεο, ζηελ νπνία ζπκβάιινπλ νη κέιηζζεο κεηαθέξνληαο γύξε από ινπινύδη ζε ινπινύδη, είλαη αλππνιόγηζηε.

Μειίλα θαη Ναπζηθά

Ο λαγός ο κοινός (αξρ. ειι.: «λαγωόρ», ιαη. νλνκ.: «Lepus») είλαη θπηνθάγν ζειαζηηθό, ην νπνίν αλήθεη ζηελ νηθνγέλεηα ησλιαγηδώλ. Τν κήθνο ηνπ θηάλεη ηα 75 εθ. θαη ε νπξά ηνπ ηα 8 εθ. Τν βάξνο ηνπ θηάλεη ηα 4-6 θηιά. Τν ηξίρσκά ηνπ απνηειείηαη από θνληέο ηξίρεο ζαλ καιιί θαη καθξηέο ζαλ ζηάρπα. Αιιάδεη ρξώκα αλάινγα κε ηελ επνρή θαη ην πεξηβάιινλ, θαη είλαη γξήγνξν θαη επθίλεην δών. Τξέρεη κε 70 ρηιηόκεηξα ηελ ώξα αιιά πνηέ ζε επζεία, ώζηε λα παξαπιαλεί ηνπο δηώθηεο ηνπ. Μπνξεί λα πεδήμεη πάλσ από 5 κέηξα. Καηνηθεί ζε εύθνξεο πεδηάδεο θαη δαζώδεηο βνπλνπιαγηέο αιιά έρεη παξαηεξεζεί θαη ζε πςόκεηξα έσο 1500 κ. Τελ θσιηά ηνπ ηελ θαηαζθεπάδεη ζε κηθξό βάζνο ην θαινθαίξη θαη κεγαιύηεξν ηνλ ρεηκώλα. Δίλαη κάιινλ λπθηόβην δών, θαη ηξέθεηαη κε ιαραληθά θαη ηεύηια. Τελ θσιηά ηνπ ηελ θαηαζθεπάδεη ζε κηθξό βάζνο ην θαινθαίξη θαη κεγαιύηεξν ηνλ ρεηκώλα. Γελλά 4 θνξέο ηνλ ρξόλν 1-4 κηθξά, κεηά από εγθπκνζύλε πνπ δηαξθεί 30 πεξίπνπ κέξεο. Τα κηθξά γελληνύληαη κε ηξίρσκα θαη αλνηρηά κάηηα, ζειάδνπλ 5-6 εκέξεο θαη έπεηηα αθήλνληαη ζηελ ηύρε ηνπο. Αλ επηβηώζνπλ, γίλνληαη ελήιηθα άηνκα ζε 15 κήλεο. Ο ιαγόο ςάρλεη ηελ ηξνθή ηνπ ηε λύρηα θαη θξύβεηαη ζηα ζπαξηά, ηνπο ζάκλνπο θαη θάησ από κεγάιεο πέηξεο, ελώ ηνπ αξέζεη λα ξνθαλίδεη θαη ηνλ θινηό ησλ δέληξσλ. Οη αξζεληθνί θάλνπλ επίδεημε δύλακεο ζηα ζειπθά παιεύνληαο κεηαμύ ηνπο, ην ίδην θαη ηα ζειπθά γηά λα απνθύγνπλ ην επίκνλν θιεξη ησλ αλεπηζύκεησλ κλεζηήξσλ.

Δύε Μπαθαγηάλλε

΢ΚΤΛΟ΢ O ζθύινο ή ζθπιί (αξρ. ειι. θύωλ) είλαη αλώηεξν ζειαζηηθό δών ηνπ γέλνπο Canis (επηζη. Canislupusfamiliaris - Κύωλ ν ιύθνο ν νηθείνο). Ζ θαηαγωγή ηνπ πξνέξρεηαη από ηνλ θνηλό ιύθν. Ο ζθύινο απνηειεί έλα από ηα θνηλόηεξα θαηνηθίδηα δώα. Ζ ζρέζε ηνπ κε ηνλ άλζξωπν ρξνλνινγείηαη από ηα πνιύ παιαηά ρξόληα. Έρεη πκλεζεί θαη δνμαζηεί πνιιέο θνξέο θπξίωο γηα ηελ (έκθπηε) ηάζε ηνπ λα δέρεηαη ηνλ άλζξωπν ωο εγεηηθό κέινο ηεο αγέιεο θαη λα δέλεηαη καδί ηνπ ηδηαίηεξα ζηελά. Έηζη, έρνπλ ππάξμεη πεξηπηώζεηο ζθύιωλ πνπ ζπζηάζηεθαλ γηα ην "αθεληηθό" ηνπο, ζηελ πξνζπάζεηά ηνπο λα ην ζώζνπλ ή λα ην πξνζηαηεύζνπλ.O σκύλος ή ζθπιί (αξρ. ειι. κύων) είλαη αλώηεξν ζειαζηηθό δών ηνπγέλνπο Canis (επηζη. Canislupusfamiliaris - Κύωλ ν ιύθνο ν νηθείνο). Ζ θαηαγωγή ηνπ πξνέξρεηαη από ηνλ θνηλό ιύθν. Ο ζθύινο απνηειεί έλα από ηα θνηλόηεξα θαηνηθίδηα δώα. Ζ ζρέζε ηνπ κε ηνλ άλζξωπν ρξνλνινγείηαη από ηα πνιύ παιαηά ρξόληα. Έρεη πκλεζεί θαη δνμαζηεί πνιιέο θνξέο θπξίωο γηα ηελ (έκθπηε) ηάζε ηνπ λα δέρεηαη ηνλ άλζξωπν ωο εγεηηθό κέινο ηεο αγέιεο θαη λα δέλεηαη καδί ηνπ ηδηαίηεξα ζηελά. Έηζη, έρνπλ ππάξμεη πεξηπηώζεηο ζθύιωλ πνπ ζπζηάζηεθαλ γηα ην "αθεληηθό" ηνπο, ζηελ πξνζπάζεηά ηνπο λα ην ζώζνπλ ή λα ην πξνζηαηεύζνπλ Τπάξρνπλ ηνπιάρηζηνλ 360 θπιέο ζθύιωλ, πνπ έρνπλ ηηο ηθαλόηεηεο από ην είδνο θπλεγηνύ γηα ην νπνίν αλαπαξάρζεθαλ. Απηά πνπ είλαη πην θνηλωληθά είλαη απηά πνπ εηδηθεύνληαη ζηελ επαλαθνξά θαη ζην λα βξνπλ ην ζήξακα ρωξίο λα ην ζθνηώλνπλ, αθήλνληαο απηήλ ηελ δνπιεηά ζηνπο θπλεγνύο, ελώ ζπαλίωο είλαη επηζεηηθά θαη δέλνληαη πνιύ κε ηα αθεληηθά ηνπο. Από απηέο ηηο θπιέο πξνέξρνληαη ηα Λακπξαληόξ, ηα Γθόιληελ, ηα ΢πάληει θ.α. Σα ζθπιηά πνπ έρνπλ εηδηθεπηεί γηα θπλήγη κεγάιωλ ζεξακάηωλ είλαη θαη ηα θαηάιιεια γηα θύιαθεο θαη απηά είλαη πεξηζζόηεξν επηξξεπή ζηελ επηζεηηθόηεηα θαη γη' απηό ρξεηάδεηαη λα έρνπλ ηελ θαηάιιειε εθπαίδεπζε γηα λα είλαη αζθαιή γηα κία νηθνγέλεηα. Σα Σεξηέ είλαη θαη από ηηο δύν κεξηέο, θηηαγκέλα γηα κηθξά ζεξάκαηα αιιά ζρεδηαζκέλα λα ηα ζθνηώλνπλ. Αλ θαη θηιηθά κε ηνπο αλζξώπνπο, κπνξνύλ ελίνηε λα γίλνπλ επηθίλδπλα, ιόγω ηνπ αηξόκεηνπ ραξαθηήξα ηνπο θαη απαηηνύλ ηδηαίηεξα πξνζεθηηθή αληηκεηώπηζε.

Ο Χαμαιλέοντας είναι ερπετό το οποίο ζχει τθν ικανότθτα να αλλάηει χρώμα ανάλογα με τον περιβάλλον του. Τα ειδικά κφτταρα του οργανιςμοφ του, του επιτρζπουν να είναι καμουφλαριςμζνοσ, για μία ςχεδόν ολόκλθρθ θμζρα. Ο χαμαιλζοντασ δεν γίνεται το ίδιο χρώμα με τθν επιφάνεια που αγγίηει, αλλά αλλάηει χρώμα ζτςι ώςτε να φαίνεται ςαν το φφλλωμα. Διακζτει μακριά ςυλλθπτιρια ουρά, εξογκωμζνα μάτια κινοφμενα ανεξάρτθτα από το άλλο. Ο χαμαιλζοντασ τρζφεται με διάφορα ζντομακαι ζχει τθν ικανότθτα να γαντηώνεται εφκολα πάνω ςε κλαδιά. Η τεράςτια και κολλώδθσ γλώςςα του, το βοθκά να πιάνει ζντομα. Μζνει ακίνθτοσ περιμζνοντασ τθν κατάλλθλθ ςτιγμι για να εκτινάξει τθ γλώςςα του όπου ζνα άτυχο ζντομο κα κολλιςει πάνω τθσ.

Τν πάνηα, ε αιλοσρόποδη αρκούδα[3] (Ailuropoda melanoleuca - Αιλοςπόποςρ ο μελανόλεςκορ), γλσζηό επίζεο σο ην γιγανηιαίο πάνηαγηα λα ην μερσξίδνπκε από ην κε ζπγγεληθό ηνπ θόθθηλν πάληα, είλαη κία αξθνύδα πνπ απαληάηαη ζηελ θεληξνδπηηθή θαη λνηηνδπηηθή Κίλα. Αλαγλσξίδεηαη εύθνια από ηηο κεγάιεο, ραξαθηεξηζηηθέο καύξεο θειίδεο γύξσ από ηα κάηηα ηνπ, ηα αθηηά ηνπ, θαη θαηά κήθνο ηνπ ζηξόγγπινπ ζώκαηόο ηνπ. Αλ θαη θαηαηάζζεηαη ζηελ ηάμε ησλ Σαξθνθάγσλ ηξέθεηαη θαηά 99% κε κπακπνύ. Τα πάληα ζηελ θύζε ζπνξαδηθά ηξώλε άιια είδε θπηώλ, άγξηνπο βνιβνύο, ή αθόκα θαη θξέαο κε ηελ κνξθή πνπιηώλ, ηξσθηηθώλ ή ςνθηκηώλ. Σηελ αηρκαισζία (εζληθά πάξθα/δσνινγηθνί θήπνη), κεξηθέο θνξέο ηξώλε κέιη, αβγά, ςάξηα, γιπθνπαηάηεο, θύιια ζάκλσλ, πνξηνθάιηα ή κπαλάλεο καδί κε ην εηδηθά παξαζθεπαζκέλν θαγεηό. Τν γηγαληηαίν πάληα δεη ζε ιίγα βνπλά ηεο θεληξηθήο Κίλαο, θπξίσο ζηελ επαξρία Σεηζνπάλ, αιιά θαη ζηηο επαξρίεο Σααλζί θαη Γθαλζνύ. Ωο απνηέιεζκα ηεο εληαηηθήο θαιιηέξγεηαο, ηεο απνςηιώζεσο ησλ δαζώλ θαη άιισλ εμειίμεσλ, ηα πάληα έρνπλ νδεγεζεί καθξηά από ηηο πεδηλέο πεξηνρέο όπνπ παιαηόηεξα θαηνηθνύζαλ. Τν πάληα είλαη είδνο ζε θίλδπλν. Αλαθνξά ηνπ 2007 έδεημε όηη δνπλ 239 πάληα ζε αηρκαισζία εληόο ηεο Κίλαο θαη άιια 27 έμσ από ηελ ρώξα. Οη εθηηκήζεηο ηνπ άγξηνπ πιεζπζκνύ πνηθίινπλ: Μία εθηίκεζε έδεημε όηη ππάξρνπλ γύξσ ζηα 1590 κεκνλσκέλα πάληα ζηελ άγξηα θύζε, ελώ κία κειέηε ηνπ 2006 κέζσ αλάιπζεο ηνπ DNA ππνιόγηζε όηη απηόο ν αξηζκόο πξέπεη λαη είλαη από 2000 κέρξη 3000. Κάπνηεο αλαθνξέο επίζεο δείρλνπλ όηη ν αξηζκόο ησλ πάληα ζηε θύζε απμάλεηαη. Ωζηόζν, ε IUCN δελ πηζηεύεη όηη ππάξρεη αξθεηή ζηγνπξηά αθόκε, γηα λα αλαθαηαηάμεη ην είδνο από θηλδπλεύνλ ζε επάισην. Αλ θαη ν δξάθνο ρξεζηκνπνηείηαη ζπρλά σο εζληθό έκβιεκα ηεο Κίλαο, ην πάληα ρξεζηκνπνηείηαη δηεζλώο ηνπιάρηζηνλ εμίζνπ ζπρλά. Καη ζαλ ηέηνην (εζληθό έκβιεκα ηεο Κίλαο) ρξεζηκνπνηείηαη επξέσο εληόο ηεο Κίλαο ζε δηεζλέο πιαίζην, όπσο γηα παξάδεηγκα νη πέληε καζθόη ησλΟιπκπηαθώλ αγώλσλ ηνπ Πεθίλνπ.

ΔΗΡΖΝΖ ΠΑΣ΢ΗΑ Γ2

Ζ ιέμε κοσνέλι δελ είλαη όξνο ηεο ζπζηεκαηηθήο βηνινγίαο. Φξεζηκνπνηείηαη γηα απηά ηα είδε δηάθνξσλ γελώλ, πνπ κνηάδνπλ κε ην επξσπατθό θνπλέιη, ελώ ηα άιια είδε ησλ γελώλ απηώλ νλνκάδνληαη ιαγόο ή πίθα. Γη' απηόλ ην ιόγν ην ηαμηλνκνπιαίζην ζηελ δεμηά πιεπξά δελ νξίδεη ηα θνπλέιηα, αιιά κόλν απαξηζκεί ηα γέλε, πνπ κεηαμύ άιισλ πεξηέρνπλ είδε, ηα νπνία νλνκάδνληαη θνπλέιηα, δειαδή ζηα αγγιηθά rabbits. Τν κοσνέλι (αξρ.

θόληθινο)

είλαη

κηθξό ζειαζηηθό ηεο

νηθνγέλεηαο

ησλ

ιαγνεηδώλ (Leporidae), πνπ δνπλ ζε πνιιά ζεκεία ηνπ θόζκνπ. Υπάξρνπλ επηά δηαθνξεηηθά

γέλε

ζηελ

ζπκπεξηιακβαλνκέλνπ cuniculus),

νηθνγέλεηα.

ζηα

ηνπΕσρωπαϊκού

ηνπ Σσλβίλαγοσ (γένορ

νπνία

ηαμηλνκνύληαη

Κοσνελιού (αγπιοκούνελο

Sylvilagus;

13

είδη),

ηα

θνπλέιηα,

-

Oryctolagus

θαη

ηνπ Λαγού

Amami (Pentalagus furnessi, ένα είδορ ςπό εξαθάνιζη ζηο Amami Oshima, Ιαπωνία). Υπάξρνπλ πνιιά αθόκα είδε θνπλειηώλ, ηα νπνία, καδί κε ην Σπιβίιαγν, ην πίθα (pika, ιαγόκνξθν ζειαζηηθό ηεο Αζίαο) θαη ην ιαγό ζρεκαηίδνπλ ηελ ηάμεLagomorpha. Γεληθά, ηα θνπλέιηα δνπλ γηα πεξίπνπ 4-10 έηε. Έρνπλ κήθνο ζώκαηνο από 40-50 εθαη. ηνπ κέηξνπ, θνληή νπξά, ηξίρεο δέξκαηνο παρηέο κε δηάθνξα ρξώκαηα, πνπ πνηθίινπλ αλάινγα κε ηε θπιή, απηηά καθξηά θαη πόδηα κε λύρηα.

Δύε Μπαθαγηάλλε

Η μεσογειακή φώκια μοναχός (Monarchs Monarchs), είναι το ένα από τα δύο εναπομείναντα είδη μονόχνοτησ οικογένειασ των φακίδων. Κάποτε ήταν εξαπλωμένη ςε όλεσ τισ ακτέσ τισ Μεςογείου, τησ Μαύρησ Θάλαςςασ και του ανατολικού Ατλαντικού. Today, a number less than 600 animals, among the rarest and most endangered species on the planet and is classified as critically endangered with extinction by the World Conservation Union. Half the population approximately, around 250-300 people living in Greece. Βαςίλειο:

Ζώα (Animal )

Συνομοταξία: Κορδωτά (Chordate) Ομοταξία:

Θηλαςτικά (Mammalian)

Τάξη:

Σαρκοφάγα (Carnivores)

Υπόταξη:

Πτερύγια(Pinnipedia)

Οικογένεια:

Φακίδεσ (Phocidae)

Γένοσ:

Monarchs

Είδοσ:

M. monachus

Ζ καθέ αρκούδα ή θαιά αρκούδα ή κοινή αρκούδα (Άπκηορ η άπκηορ-Ursus arctos) είλαη πακθάγν ζειαζηηθό δών θαη ην είδνο αξθνύδαο (ίζσο ην γλσζηόηεξν) κε ηελ κεγαιύηεξε γεσγξαθηθή εμάπισζε, πνπ κπνξεί λα θηάζεη ζε κάδα από 170 κέρξη 300 θηιά. Υπνείδνο ηεο είλαη ε Απκούδα γκπίζλι, δηάζεκε ζηηο Ζλσκέλεο Πνιηηείεο. Σηελ Διιάδα, ε θαθέ αξθνύδα ππάξρεη θπξίσο ζηε δπηηθή θαη βνξεηνδπηηθή Διιάδα σζηόζν ν πιεζπζκόο ηεο είλαη πεξηνξηζκέλνο. Γεληθόηεξα, απαληάηαη ζηελ Αζία, ηελ Δπξώπε, ηελ Βόξεηα Ακεξηθή θαη ηα όξε ηεο βόξεηαο Αθξηθήο. Έρεη κεγάιν θεθάιη, κηθξά απηηά, παηνύζεο κε γεξά λύρηα θαη θνληή νπξά. Δίλαη κνλαρηθό δών. Ο δσηηθόο ρώξνο ησλ αξζεληθώλ πξνζηαηεύεηαη από νπνηνλδήπνηε αληίπαιν θαη θηάλεη ηα 1.000 ηεηξ. ρικ. Τξέθεηαη κε θπηά, ςάξηα, κέιη, πηελά θαη ηξσθηηθά. Έρεη νμεία όζθξεζε θαη αζζελή όξαζε. Τα κηθξά γελληνύληαη ηνλ ρεηκώλα, δπγίδνπλ κεξηθέο εθαηνληάδεο γξακκάξηα θαη κέλνπλ κε ηελ κεηέξα ηνπο πάλσ από δύν ρξόληα. Βαζίιεην:

Εώα (Animalia)

Σπλνκνηαμία: Φνξδσηά (Chordata) Οκνηαμία:

Θειαζηηθά (Mammalia)

Τάμε:

Σαξθνθάγα (Carnivora)

Οηθνγέλεηα:

Αξθηίδεο (Ursidae)

Γέλνο:

Άξθηνο (Ursus)

Δίδνο:

U. arctos

΢ακαξάο Γηάλλεο

Ζ παζταλίηζα (επηζηεκνληθή νλνκαζία: Κοκκινέλλη η επηάζηικηορ, Coccinella septempunctata) είλαη θνιεόπηεξν έληνκν. Αλήθεη ζηελ νηθνγέλεηα Κνθθηλειιίδεο. Δίλαη επίζεο γλσζηό κε ηηο νλνκαζίεο λαμπρίηζα θαη κοκκινέλλη. Φζάλεη ζε κήθνο ηα 6 ρηιηνζηά. Τξέθεηαη κε βιαβεξά έληνκα θαη γηα ην ιόγν απηό ζεσξείηαη σθέιηκν δών γηα ηνπο γεσξγνύο. Συστηματική ταξινόμηση Βαζίιεην:

Εώα (Animalia)

΢πλνκνηαμία: Αξζξόπνδα(Arthropoda) Οκνηαμία:

Έληνκα (Insecta)

Σάμε:

Κνιεόπηεξα(Coleoptera)

Οηθνγέλεηα:

Κνθθηλειιίδεο(Coccinellidae)

Γέλνο:

Κοκκινέλλη(Coccinella) Linnaeus, 1758

Ζ παζταλίηζα (επηζηεκνληθή νλνκαζία: Κοκκινέλλη η επηάζηικηορ, Coccinella septempunctata) είλαη θνιεόπηεξν έληνκν. Αλήθεη ζηελ νηθνγέλεηα Κνθθηλειιίδεο. Δίλαη επίζεο γλσζηό κε ηηο νλνκαζίεο λαμπρίηζα θαη κοκκινέλλη. Φζάλεη ζε κήθνο ηα 6 ρηιηνζηά. Τξέθεηαη κε βιαβεξά έληνκα θαη γηα ην ιόγν απηό ζεσξείηαη σθέιηκν δών γηα ηνπο γεσξγνύο.

Περιγραυή Τν δών έρεη κηθξό θεθάιη, πνπ θξύβεηαη θάησ από ηνλ πξνζώξαθα θαη θεξαίεο πνπ έρνπλ ηελ ηθαλόηεηα λα ζπζηέιινληαη. Τα θηεξά ηνπ θαιύπηνληαη από έιπηξα, ηα νπνία έρνπλ ρξώκα θόθθηλν. Δπάλσ ηνπο ππάξρνπλ επηά καύξα ζηίγκαηα (βνύιεο). Σην γεγνλόο νθείιεηαη θαη ε επηζηεκνληθή νλνκαζία ηνπ εληόκνπ.

Αναπαραγωγή Ζ παζραιίηζα γελλά πνιιά απγά. Όηαλ βγαίλνπλ από απηά νη πξνλύκθεο είλαη κεγάιεο ζε κήθνο θαη έρνπλ έμη πόδηα. Οη πξνλύκθεο, όπσο θαη ηα ηέιεηα έληνκα, κπνξνύλ λα ηξαθνύλ κε αθίδεο θαη επίζεο κε άιια έληνκα, πνπ είλαη επηδήκηα γηα ηε γεσξγία.

Οη αεηνί είλαη κεγάια, ζσκαηώδε αξπαθηηθά πνπιηά, κε βαξύ θεθάιη θαη ξάκθνο θαη, ζρεηηθά βξαρύ ιαηκό. Αθόκα θαη ηα κηθξόηεξα κέιε, όπσο ν ζηαπξαεηόο (Aquila pennata), έρνπλ κεγέζε αλάινγα κε εθείλν κηαο γεξαθίλαο (Buteo buteo). Γεληθά, κε εμαίξεζε ηνπο θόλδνξεο θαη θάπνηνπο γύπεο ηνπ Παιαηνύ Κόζκνπ, νη πεξηζζόηεξνη είλαη κεγαιύηεξνη από νπνηoδήπνηε άιιν αξπαθηηθό πηελό. Τν κηθξόηεξν είδνο Spilornis klossi, δπγίδεη κόιηο 450 γξακκάξηα θαη έρεη κήθνο 40 εθαηνζηά, ελώ ηα κεγαιύηεξα είδε αλαθέξνληαη παξαθάησ. Όπσο όια ηα αξπαθηηθά πνπιηά, έρνπλ πνιύ κεγάιν θαη βαξύ ξάκθνο κε

ηζρπξό

άγθηζηξν

γηα

ηνλ

ηεκαρηζκό ζάξθαο από ηε ιεία ηνπο, ελώ ε ξηλνζήθε ζηεξείηαη εγθνπήο ή νδνληηθήο πξνεμνρήο (δηαθνξά από ηα γεξάθηα). [5] Τν πηέξσκα είλαη ηηο πεξηζζόηεξεο θνξέο ζθνπξόρξσκν (ζηαρηί, θαθεηί ή καπξηδεξό), κε πην αλνηρηόρξσκε ηελ θάησ επηθάλεηά ηνπ. Οη πηέξπγεο είλαη κεγάιεο θαη απνζηξνγγπιεκέλεο (όρη νμύιεθηεο θαη δξεπαλνεηδνύο ζρήκαηνο όπσο ζηαγεξάθηα. Ζ νπξά θπκαίλεηαη ζε κέγεζνο από θνληή έσο καθξηά θαη, ζηελ πιεηνλόηεηα ησλ πεξηπηώζεσλ, θέξεη παξάιιειεο ξαβδώζεηο θαη κία ηειηθή ζθνύξα ισξίδα ζηελ άθξε ηεο. Οη ηαξζνί είλαη κπώδεηο θαη, ζπλήζσο πηεξσκέλνη, εθνδηαζκέλνη κε παλίζρπξνπο γακςώλπρεο. Ζ εμαηξεηηθά νμεία όξαζή ηνπο πνπ, θζάλεη έσο θαη 3,6 θνξέο ηελ αλζξώπηλε, ηνπο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα εληνπίδνπλ ηα πηζαλά ζεξάκαηα από πνιύ κεγάιε απόζηαζε. [6] Μάιηζηα, απηή ππνβνεζείηαη από ηηο πνιύ κεγάιεο νθζαικηθέο θόξεο πνπ εμαζθαιίδνπλ ειάρηζηε πεξίζιαζε(ζθέδαζε) ηνπ εηζεξρόκελνπ θσηόο. Τα θύια, ρσξίο λα εκθαλίδνπλ ηνλ έληνλν θπιεηηθό δηκνξθηζκό ησλ γεξαθηώλ, έρνπλ ελ ηνύηνηο δηαθνξά ζην κέγεζνο, κε ηα ζειπθά λα είλαη ιίγν κεγαιύηεξα θαη ζαθώο βαξύηεξα.

Μαξηάληα Σζηαθκάθε

Τν κοάλα (Φαζκόλαπκηορ ο ζηακηόσποςρ - Phascolarctos cinereus) είλαη καξζηπνθόξν θπηνθάγν δών πνπ δεη ζηελ Απζηξαιία, κόλνο εθπξόζσπνο ηεο νηθνγέλεηαο θαζκολαπκηίδερ. Τν θνάια απαληάηαη ζε νιόθιεξε ηελ αλαηνιηθή αθηή ηεο Απζηξαιίαο, από ηελ Αδειαΐδα κέρξη ην λόηην ηκήκα ηεο ρεξζνλήζνπ Κέηπ Γηνξθ, θαη ζηελ ελδνρώξα ζε βάζνο πνπ εμαξηάηαη από ηελ παξνπζία βξνρώλ πνπ κπνξνύλ λα ζπληεξήζνπλ δάζε επθαιύπηνπ, ηα θύιια ηνπ νπνίνπ απνηεινύλ θαη ηελ απνθιεηζηηθή ηξνθή ηνπ. Τα Κνάια ηεο λόηηαο Απζηξαιίαο εμνληώζεθαλ ζε κεγάιε θιίκαθα ζηηο αξρέο ηνπ 20ν αηώλα, αιιά ν πιεζπζκόο ηνπ είδνπο αλαλεώζεθε ζε θάπνην βαζκό. Σήκεξα ηα θνάια είλαη ζρεδόλ απεηινύκελν είδνο.

Αλαζηαζία Βιαρνγηάλλε