Podręcznik wieloletni
Ya lo sé Podręcznik do języka hiszpańskiego dla szkół ponadpodstawowych
Małgorzata Spychała-Wawrzyniak Xavier Pascual López Marcin Koliński
3
Redakcja Piotr Szkółka
Ilustracje Oliwia Rawska-Róg
Korekta językowa i merytoryczna dr Esther Barros Díez
Skład Klaudia Newald
Korekta merytoryczna (Boliwia) Javier Ramiro Silva Cortéz
Projekt okładki Emilia Herok, Klaudia Newald
Słowniczek Wydawnictwo Draco
Zdjęcia wykorzystane na okładce Vectortiger
Layout i opracowanie graficzne Laura Żaborowska, Klaudia Newald
Pomysł na okładkę Małgorzata Spychała-Wawrzyniak
Podręcznik został dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania oraz wpisany do wykazu podręczników przeznaczonych do kształcenia ogólnego na podstawie opinii rzeczoznawców: dra Aleksandra Wiatera, dr Cecylię Tatoj oraz dra Marka Gumkowskiego. Etap edukacyjny: III Wariant podstawy programowej: II.2.0 Typ szkoły: ponadpodstawowa Poziom ESOKJ: A2 Rok dopuszczenia: 2026
Wydawnictwo dołożyło wszelkich starań, aby odnaleźć posiadaczy praw autorskich do wszystkich utworów zamieszczonych w podręczniku. Pozostałe osoby prosimy o kontakt. Copyright© by Wydawnictwo Draco Sp. z o.o. ul. Rakowicka 15A/U2 31-511 Kraków Kraków 2026 I wydanie redakcja@wydawnictwodraco.pl ISBN: 978-83-68237-56-6
Spis treści Unidad 1 Ha sido una experiencia inolvidable...... 8 Lección 1................................................... 8 Lección 2................................................. 10 Lección 3................................................. 12 Lección 4................................................. 14 Lección 5................................................. 16 Gramática................................................ 18 Diccionario visual..................................... 20 Autoevaluación......................................... 21
Unidad 4 Visité lugares bonitos y conocí gente famosa....50 Lección 16.................................................... 50 Lección 17.................................................... 52 Lección 18.................................................... 54 Lección 19.................................................... 56 Lección 20.................................................... 58 Gramática..................................................... 60 Diccionario visual.......................................... 62 Autoevaluación.............................................. 63
Unidad 2 Abierto de lunes a viernes................. 22 Lección 6................................................. 22 Lección 7................................................. 24 Lección 8................................................. 26 Lección 9................................................. 28 Lección 10............................................... 30 Gramática................................................ 32 Diccionario visual..................................... 34 Autoevaluación......................................... 35
Unidad 5 Hice un voluntariado...............................64
Unidad 3 Un regalo especial.............................. 36 Lección 11............................................... 36 Lección 12............................................... 38 Lección 13............................................... 40 Lección 14............................................... 42 Lección 15............................................... 44 Gramática................................................ 46 Diccionario visual..................................... 48 Autoevaluación......................................... 49
Unidad 6 Vamos a ir de viaje...................................78 Lección 26.................................................... 78 Lección 27.................................................... 80 Lección 28.................................................... 82 Lección 29.................................................... 84 Lección 30.................................................... 86 Gramática..................................................... 88 Diccionario visual.......................................... 90 Autoevaluación.............................................. 91
Lección 21.................................................... 64 Lección 22.................................................... 66 Lección 23.................................................... 68 Lección 24.................................................... 70 Lección 25.................................................... 72 Gramática..................................................... 74 Diccionario visual.......................................... 76 Autoevaluación.............................................. 77
Índice......................................................................... 4 Verbos – conjugación.............................................. 92 Transcripciones..................................................... 103 Soluciones.............................................................. 111 Diccionario............................................................ 112
tres
3
2
Hola, ¿cómo has pasado las vacaciones?
Lección 1a 2
Cześć, jak spędziłeś/spędziłaś wakacje?
Este verano Nico ha viajado a Bolivia. Mira las fotos y di qué ha hecho durante las vacaciones. Utiliza las expresiones del recuadro. Tego lata Nico pojechał do Boliwii. Obejrzyj zdjęcia i powiedz, co zrobił podczas wakacji. Skorzystaj z wyrażeń z ramki. Ejemplo: 1. Ha usado el transporte Mi Teleférico. • Ha usado el transporte Mi Teleférico • Ha visitado el Salar de Uyuni • Ha hecho senderismo por el Camino del Choro • Ha comido salteñas • Ha montado en bicicleta por la Ruta de la Muerte • Ha visto el convento de San Felipe Neri en Sucre 1
2
3
4
5
6
2 Nico le envía un mensaje de voz a Emiliano. Escucha y lee el texto para verificar tus respuestas. Luego, di qué ciudades ha visitado Nico en Bolivia. Nico wysyła Emiliano wiadomość głosową. Posłuchaj nagrania i przeczytaj tekst, sprawdzając swoje odpowiedzi. Następnie powiedz, jakie miasta Nico odwiedził w Boliwii.
1b 2
¡Hola, Emiliano! ¿Qué tal estás? ¿Qué tal tus vacaciones? ¿Al final has podido visitar a tu tío Jaime en Cancún? Este verano yo también he ido a un lugar maravilloso. He viajado con mi primo Daniel a Bolivia. Hemos visitado las dos capitales de Bolivia: La Paz y Sucre. En La Paz hemos subido al teleférico, que es ideal para moverse y ver la ciudad desde arriba. Hemos estado en algunos museos, donde hemos aprendido mucho sobre la cultura, la historia y las tradiciones bolivianas. Y claro, hemos comido salteñas, que son muy típicas de aquí y están muy buenas. Fuera de la ciudad, hemos hecho senderismo por el Camino del Choro y hemos montado en bicicleta por la famosa Ruta de la Muerte. Además, hemos ido al Salar de Uyuni, que es el desierto de sal más grande del mundo. ¡Increíble! En Sucre hemos disfrutado de las vistas y hemos visto edificios impresionantes, como el convento de San Felipe Neri. La verdad, ha sido una experiencia inolvidable. He hecho muchas fotos y te mando algunas, pero quizás ya las has visto, porque he escrito un diario de viaje en mi red social. Espero tus noticias sobre Cancún. Un abrazo, Nico ?
?
¿A que no sabes…?
Boliwia ma dwie stolice: Sucre – to stolica konstytucyjna (taka „oficjalna na papierze”) oraz La Paz – stolica administracyjna, czyli miejsce, gdzie działa rząd.
2
La Paz
En tu cuaderno, clasifica los verbos mencionados en el texto (ejercicio 1b) según su conjugación y la regla para formar el participio. W zeszycie pogrupuj czasowniki wymienione w tekście (ćwiczenie 1b) według ich odmiany oraz zasady tworzenia imiesłowu. -AR
-ADO
viajar – viajado
10
Sucre
diez
-ER
-IDO
ser – sido
-IR
-IDO
ir – ido
Verbos con participio irregular hacer – hecho
Unidad 1 Ha sido una experiencia inolvidable 3 2
Completa en tu cuaderno las oraciones con los verbos en pretérito perfecto compuesto. Uzupełnij w zeszycie zdania czasownikami w czasie pretérito perfecto compuesto. 1. M i primo ha montado (montar) en bicicleta y se ha roto (romperse) la pierna. (nosotros, visitar)
2. Este domingo mis hermanos y yo a nuestros abuelos. 3. Este verano Nico y su primo 4. ¿
?
?
¿A que no sabes…?
W Boliwii śniadania potrafią wyglądać bardzo różnie, ale jedno jest naprawdę kultowe: Api con Pastel. Api to ciepły napój z kukurydzy, a pastel to smażone ciasto, które idealnie do niego pasuje. To takie śniadanie „na rozgrzewkę” – proste, sycące i bardzo lokalne.
(ir) a Bolivia.
(escribir, tú) últimamente algún mensaje a tu hermana?
(probar, yo) el típico desayuno boliviano 5. Este mes Api con Pastel. 6. ¿A qué hora
(salir, vosotras) de casa?
Recuerda Hoy Esta mañana/tarde/noche Este fin de semana Esta semana Este mes Este año Este verano Últimamente
+ pretérito perfecto compuesto he/has/ha/hemos/habéis/han… bailado (bailar – tańczyć) comido (comer – jeść) vivido (vivir – mieszkać)
Participios irregulares ver – visto escribir – escrito hacer – hecho romper – roto decir – dicho volver – vuelto
Czasu pretérito perfecto używa się do mówienia o czynnościach zakończonych w niedawnej przeszłości. Esta semana me he levantado pronto todos los días. W tym tygodniu codziennie wstawałem(-am) wcześnie. Últimamente he ido mucho al cine. Ostatnio często chodziłem(-am) do kina.
4 2
En parejas. Elige cuatro preguntas y házselas a tu compañero/a, que tiene que responder. Praca w parach. Wybierz cztery pytania i zadaj je koledze lub koleżance, który/która ma na nie odpowiedzieć. 1. ¿A qué hora has salido hoy de casa? 2. ¿A qué hora has empezado las clases? 3. ¿A qué hora has desayunado esta mañana? 4. ¿Qué has hecho este fin de semana? 5. ¿A qué has jugado últimamente? 6. ¿Qué serie has visto últimamente?
5 2
En parejas. Elegid uno de los lugares de Bolivia que describe Nico en el ejercicio 1. Buscad información en internet y haced una breve presentación oral a la clase. Praca w parach. Wybierzcie jedno z miejsc w Boliwii, które Nico opisuje w ćwiczeniu 1. Wyszukajcie informacje na jego temat w Internecie i przygotujcie krótką prezentację ustną dla klasy. Ejemplo: Mi Teleférico es un medio de transporte que conecta diferentes partes de la ciudad de La Paz y también llega a otra ciudad, llamada El Alto. Es rápido, moderno y muy cómodo. Mi Teleférico ayuda a evitar el tráfico y permite moverse de forma segura y económica. Además, es una de las principales atracciones turísticas de La Paz porque los pasajeros pueden ver toda la ciudad desde arriba y disfrutar de las vistas.
Mi Teleférico
once
11
4
Lección
Me he olvidado del entrenamiento
Zapomniałem/zapomniałam o treningu
05 Lee y escucha el diálogo entre Nico y su madre. Luego, responde oralmente a las preguntas. Przeczytaj dialog i posłuchaj nagrania rozmowy Nico z jego mamą. Następnie odpowiedz ustnie na pytania.
1
‒Nico, ¿todavía no te has levantado? ¿Qué te pasa? ¿Estás mal? ‒ No, mamá. Estoy bien, solo un poco cansado. Creo que es por el cambio de hora entre Bolivia y España. Por eso, últimamente me he acostado muy tarde. Además, aquí está lloviendo y no tengo ganas de salir de casa. ‒¿Te acuerdas de que has quedado con tu abuela? Seguro que te está esperando. ‒Vaya, se me ha olvidado. ‒¿Te has duchado ya? ‒Sí, ya me he duchado y me he afeitado. ‒Vale. ¿Qué quieres tomar? Estoy preparando el desayuno. ‒Gracias, pero no tengo hambre. Solo voy a tomar un vaso de leche. ‒De acuerdo. ¿Y a qué hora empiezas el entrenamiento esta tarde? ‒ Vaya, también me he olvidado del entrenamiento. Pues creo que a las cinco. Luego escribo a Álex y lo confirmo. ‒ Buena idea. Seguro que Álex se acuerda de todo. Venga, date prisa, porque ya es la hora de salir de casa… 1. ¿Por qué Nico todavía está en la cama? Porque está un poco cansado y, últimamente, se ha acostado tarde por el cambio de hora después de su viaje a Bolivia. 2. ¿Qué tiempo hace fuera? 3. ¿Quién está esperando a Nico?
Mi diccionario
4. ¿Qué quiere desayunar Nico? 5. ¿Qué debe confirmar con su amigo?
olvidarse de – zapominać o czymś
Pretérito perfecto compuesto z czasownikami zwrotnymi
me he olvidado de – zapomniałem o se me ha olvidado – zapomniało mi się
yo tú él, ella, usted nosotros, nosotras vosotros, vosotras ellos, ellas, ustedes
me he te has se ha nos hemos os habéis se han
+ participio (-ADO, -IDO)
acordarse de – pamiętać o
olvidado acordado comido
darse prisa – spieszyć się
Otros: levantarse (wstawać), despertarse (budzić się), acostarse (kłaść się spać), afeitarse (golić się), ducharse (brać prysznic), peinarse (czesać się), olvidarse de (zapominać o), acordarse de (pamiętać o)
2a
no me acuerdo de – nie pamiętam quedar – umawić się tener ganas de – mieć ochotę na ya es la hora – to już czas ¿por qué? – dlaczego? ¿qué? – co?
Completa en tu cuaderno estas oraciones con los verbos indicados en pretérito perfecto compuesto. Uzupełnij w zeszycie zdania podanymi czasownikami w czasie pretérito perfecto compuesto. 1. Ana (olvidarse) se ha olvidado del libro. 2. Nosotras (acordarse) 3. Y vosotros, ¿(acordarse)
del cumpleaños de Juan. de llamar a vuestra abuela? Hoy es el Día de la Abuela.
4. Perdone, profesor, (olvidarse, yo)
14
de traer el cuaderno.
5. Ana y Mario (acordarse)
de nuestro aniversario.
6. ¿En serio? ¿(olvidarse, tú)
de comprar helados?
catorce
Unidad 1 Ha sido una experiencia inolvidable 06 Escucha la audición y verifica tus respuestas. (2a) Posłuchaj nagrania i sprawdź swoje odpowiedzi. (2a)
2b
3
Escribe en tu cuaderno dos cosas de las que te acuerdas y dos de las que normalmente te olvidas. Usa el diccionario. Zapisz w zeszycie dwie rzeczy, o których na ogół pamiętasz oraz dwie, o których zwykle zapominasz. Skorzystaj ze słownika. Ejemplo: Normalmente, me olvido de comprar el pan. Me acuerdo del cumpleaños de mis amigos.
4
Normalmente, me olvido de…
Me acuerdo de…
Mira los dibujos y di a tu compañero/a qué están haciendo estas personas. Usad la lista de verbos del recuadro. Spójrz na rysunki i powiedz koledze lub koleżance, co robią te osoby. Skorzystajcie z listy czasowników z ramki. Ejemplo: 1. Tomás está hablando por teléfono. • tomar un vaso de agua • hablar por teléfono • tomar un postre • hacer la maleta • salir de casa • decir qué hora es
Tomás
Ana
Berta
Mario
Recuerda
5
-ando
-YENDO ir leer oír
hablando
-er
-iendo
comiendo
-ir
-iendo
viviendo
O:U
E:I decir seguir repetir venir
yendo leyendo oyendo
dormir poder
diciendo siguiendo repitiendo viniendo
durmiendo pudiendo
Relaciona en tu cuaderno cada pregunta con la respuesta más adecuada. Dopasuj pytania do właściwych odpowiedzi i zapisz je w zeszycie. d. Tomando notas, repitiendo mucho la información nueva y durmiendo bien.
Ejemplo: 1. ¿Cómo puedo mejorar mi memoria? 1
¿Cómo puedo mejorar mi memoria?
a. Siguiendo recto por esta calle, a la derecha.
2
¿Cómo has entrado en la casa?
b. Hablando con mi amiga Marta, que es una psicóloga muy buena.
3
Perdona, ¿cómo puedo ir a la estación de trenes?
4
¿Cómo has solucionado este problema?
c. Pues yo estoy viendo muchas series españolas y hablo mucho con gente de los países hispanohablantes.
5
¿Qué haces para mejorar tu español?
d. Tomando notas, repitiendo mucho la información nueva y durmiendo bien. e. Cogiendo las llaves de tu bolso.
6 ¿Cómo estás aprendiendo a cocinar?
6
Marco
GERUNDIO IRREGULAR
GERUNDIO REGULAR -ar
Rodrigo
f. Practicando recetas sencillas todos los días.
Juego de mímica. En círculo. Una persona elige una acción, la representa con mímica y pregunta: “¿Qué estoy haciendo?”. La siguiente persona tiene que contestar. Zabawa w kalambury. W kręgu. Jedna osoba wybiera czynność, pokazuje ją za pomocą pantomimy i pyta: „¿Qué estoy haciendo?”. Kolejna osoba musi odpowiedzieć. Ejemplo: –¿Qué estoy haciendo? –Te estás peinando.
acostarse
afeitarse
escuchar música comer
dormir
bañarse
hacer la maleta levantarse
despertarse
ducharse
hablar por teléfono jugar con el móvil
jugar al baloncesto
peinarse
jugar al fútbol
leer un libro
salir de clase
quince
15
G
Gramática Gramatyka
Presente de indicativo | Czas teraźniejszy
Czasowniki regularne LLAMARSE
HABLAR mówić
czytać
LEER
VIVIR
me llamo te llamas se llama nos llamamos os llamáis se llaman
hablo hablas habla hablamos habláis hablan
leo lees lee leemos leéis leen
vivo vives vive vivimos vivís viven
nazywać się
yo tú él, ella, usted nosotros/as vosotros/as ellos, ellas, ustedes
Dodajemy końcówki do tematu czasownika (zamiast -AR, -ER, -IR), a zaimek -se (się) stawiamy przed czasownikiem i dopasowujemy do osoby.
żyć
Dodajemy końcówki do tematu czasownika (zamiast -AR, -ER, -IR).
Czasowniki nieregularne SER IR TENER VER HACER
soy, eres, es, somos, sois, son voy, vas, va, vamos, vais, van tengo, tienes, tiene, tenemos, tenéis, tienen veo, ves, ve, vemos, veis, ven hago, haces, hace, hacemos, hacéis, hacen
Pretérito perfecto compuesto | Czas przeszły złożony Składa się z 2 części: haber (odmieniony przez osoby) + participio (imiesłów) yo tú él, ella, usted nosotros, nosotras vosotros, vosotras ellos, ellas, ustedes
he has ha hemos habéis han
bailado (-AR) comido (-ER) vivido (-IR)
Regularne participios: -AR -ADO: bailar bailado, viajar viajado -ER -IDO: comer comido, ser sido -IR -IDO: vivir vivido, ir ido Nieregularne participios (musisz zapamiętać): ver visto, escribir escrito, romper roto, hacer hecho, decir dicho, abrir abierto, volver vuelto, poner puesto
18
dieciocho
SALIR VOLVER JUGAR ESTAR
salgo, sales, sale, salimos, salís, salen vuelvo, vuelves, vuelve, volvemos, volvéis, vuelven juego, juegas, juega, jugamos, jugáis, juegan estoy, estás, está, estamos, estáis, están
Pretérito perfecto compuesto używamy, gdy mówimy o przeszłości, która ma bezpośredni związek z teraźniejszością. Wyrażenia, z którymi używamy tego czasu: • hoy (dzisiaj) • esta mañana (dziś rano) • esta tarde (dziś po południu) • esta noche (dziś w nocy / dzisiejszego wieczoru) • este fin de semana (w ten weekend) • esta semana (w tym tygodniu) • este mes (w tym miesiącu) • este año (w tym roku) • este verano (tego lata) • últimamente (ostatnio) Esta semana he estudiado todos los días. W tym tygodniu codziennie uczyłem/uczyłam się. Últimamente he ido mucho al cine. Ostatnio często chodziłem/chodziłam do kina. Hoy he hecho los deberes. Dziś zrobiłem/zrobiłam zadanie domowe. Este mes he trabajado mucho. W tym miesiącu dużo pracowałem/pracowałam.
Unidad 1 Ha sido una experiencia inolvidable Pretérito perfecto compuesto czasowników zwrotnych (-se) Zaimek zwrotny -se (się) stawiamy przed czasownikiem (haber + participio) według modelu: zaimek zwrotny (me, te, se, nos, os, se) + haber (odmieniony przez osobę) + participio (yo) me he levantado (tú) te has levantado (él, ella, usted) se ha levantado (nosotros/as) nos hemos levantado (vosotros/as) os habéis levantado (ellos, ellas, ustedes) se han levantado Inne czasowniki zwrotne: levantarse (wstawać), despertarse (budzić się), acostarse (kłaść się spać), afeitarse (golić się), ducharse (brać prysznic), peinarse (czesać się), olvidarse de (zapominać o), acordarse de (pamiętać o)
Estar + gerundio | Forma ciągła: estar + gerundio Składa się z 2 części: estar (odmieniony przez osobę) + gerundio yo tú él, ella, usted nosotros, nosotras vosotros, vosotras ellos, ellas, ustedes
estoy estás está estamos estáis están
bailando (-AR) comiendo (-ER) viviendo (-IR)
Regularne gerundios: -AR -ANDO: bailar bailando, viajar viajando -ER, -IR -IENDO: comer comiendo, hacer haciendo, vivir Nieregularne gerundios (trzeba zapamiętać): -yendo: ir yendo, leer leyendo, oír oyendo e i: venir viniendo, decir diciendo, pedir o u: dormir durmiendo, poder pudiendo
viviendo, escribir
pidiendo, seguir
escribiendo
siguiendo, repetir
repitiendo
¿Qué hora es? | Która jest godzina? 1. Godzina w danym momencie:
¿Qué hora es? Która jest godzina? ¿A qué hora…? O której godzinie?
9:00 9:15 9:30 15:40 1:00 1:20
Son las nueve (en punto). Jest punktualnie 9.00. Son las nueve y cuarto de la mañana. Son las nueve y media. Son las cuatro menos veinte de la tarde. Es la una en punto de la noche. Es la una y veinte.
2. Godzina, o której coś ma się wydarzyć:
MENOS
Y
A las 9:00 A las 9:15 A las 9:30
A las nueve (en punto). Punktualnie o 9:00. A las nueve y cuarto. A las nueve y media.
punktualnie = en punto :15 = y cuarto :30 = y media :40 = menos veinte (20 do następnej)
diecinueve
19
Unidad 3 Un regalo especial Wyjątkowy prezent
11 Lección
¿Qué regalo compro? Jaki prezent kupić?
1a Nico está buscando regalos para sus primas Elena y Carla. Mira estas fotos y escribe en tu cuaderno en qué regalos está pensando. Nico szuka prezentów dla swoich kuzynek Eleny i Carli. Spójrz na zdjęcia i zapisz w zeszycie, jakie prezenty bierze pod uwagę. Ejemplo: Nico está pensando en comprar para sus primas unas tazas, unos bolsos, un… 1
2
3
4
5
6
7
8
?
?
¿A que no sabes…?
Juego de la Oca (gra w gęś) to jedna z tych gier, które mają znacznie dłuższą historię, niż mogłoby się wydawać. Ta klasyczna gra planszowa jest znana w Europie od kilku stuleci i do dziś pozostaje częścią hiszpańskiej kultury – bawiąc zarówno dzieci, jak i dorosłych. Ciekawostką jest fakt, że jej pierwsza wersja miała być… prezentem. Według historyków w XVI wieku książę Franciszek I Medyceusz z Florencji podarował grę królowi Hiszpanii Filipowi II. A jakie są najbardziej klasyczne, tradycyjne gry planszowe, w które grali i grają członkowie twojej rodziny?
1b Di en qué productos del recuadro está pensando Nico y verifica tu respuesta del ejercicio 1a. Luego, traduce todas las palabras. Powiedz, o których produktach wymienionych w ramce myśli Nico i sprawdź swoją odpowiedź z ćwiczenia 1a. Następnie przetłumacz wszystkie słowa. • la lavadora • la taza • el jersey • el juego de la Oca • el bolso • las gafas de sol • la bicicleta • los zapatos • la cafetera • el perfume • el reloj • la mochila • el sillón • el libro • la camiseta • la crema • el teléfono móvil • el ordenador • la sudadera
1c Ahora trata de memorizar los nombres de los productos de las fotos del ejercicio 1a. Teraz spróbuj zapamiętać nazwy produktów ze zdjęć z ćwiczenia 1a. 1d Cierra el libro y escribe en tu cuaderno las palabras que recuerdes. Compara la lista con tus compañeros/as. ¿Quién ha escrito más palabras correctamente? Zamknij książkę i zapisz w zeszycie słowa, które pamiętasz. Porównaj swoją listę z kolegami i koleżankami. Kto zapisał poprawnie więcej słów? 2
En parejas. Tenéis 60 euros. Calculad cuántas cosas podéis comprar. Escribid la lista en vuestros cuadernos. Gana la pareja que tenga más productos en cinco minutos. Praca w parach. Macie 60 euro. Obliczcie, ile rzeczy możecie kupić. Zapiszcie listę w zeszytach. Wygrywa para, która w ciągu pięciu minut wybierze najwięcej produktów. 78 €
el ajedrez 1,70 €
el cuaderno
36
treinta y seis
5,95 €
las tijeras 0,53 €
el lápiz
5,60 €
el juego de mesa 31 €
los auriculares
13,99 €
la mochila 3,80 €
la carpeta
3,80 €
el estuche 18,35 €
el libro
3,80 €
los rotuladores 7,25 €
el cómic
Unidad 3 Un regalo especial 3a En parejas. Clasificad oralmente los productos del ejercicio 2 según su precio. Praca w parach. Ustnie podzielcie produkty z ćwiczenia 2. według ich ceny.
El superlativo | Stopień najwyższy El ordenador es muy caro / es carísimo. La bicicleta es muy cara / es carísima. El lápiz es muy barato / es baratísimo. La goma es muy barata / es baratísima.
Ejemplo: El lápiz es baratísimo. La mochila es cara. baratísimo/a = muy barato/a barato/a
Estructuras comparativas Struktury porównawcze
caro/a
más… que
carísimo/a = muy caro/a
El ordenador es más caro que el teléfono. Komputer jest droższy od komórki. menos… que
3b Piensa en tres personas y elige un regalo para cada uno/a. Escribe en tu cuaderno que regalos eliges y por qué. Pomyśl o trzech osobach i wybierz prezent dla każdej z nich. Zapisz w zeszycie, jakie prezenty wybierasz i dlaczego.
El cuaderno es menos caro que el estuche. Zeszyt jest tańszy od piórnika. tan… como El libro es tan barato como la camiseta. Książka jest tak tania jak koszulka.
Ejemplo: Quiero regalar un cómic de Supermán a mi amigo Jan porque le gustan mucho los cómics.
19 Mira otra vez los precios de los productos del ejercicio 2 y escribe en tu cuaderno oraciones comparando sus precios. Usa: más/menos/tan caro/a/s. Luego, escucha la audición y verifica tus respuestas. Spójrz jeszcze raz na ceny produktów z ćwiczenia 2. i zapisz w zeszycie zdania porównujące ich ceny. Użyj: más/menos/tan caro/a/s. Następnie posłuchaj nagrania i sprawdź swoje odpowiedzi.
4
Ejemplo: el juego de mesa / las tijeras El juego de mesa es menos caro que las tijeras. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
20 Dos amigas hablan por videollamada. Lee las preguntas, escucha el diálogo y contesta. Dwie koleżanki prowadzą wideorozmowę. Przeczytaj pytania, posłuchaj dialogu i odpowiedz.
5
1. 2. 3. 4. 5.
6
el cuaderno / el lápiz la carpeta / los rotuladores el cómic / el ajedrez los auriculares / el cuaderno el estuche / la carpeta la mochila / el libro los rotuladores / el juego de mesa
¿Cómo se llaman las chicas? ¿Qué están haciendo? ¿Qué debe decidir Nuria? ¿Para quién hay que comprar regalos? ¿Qué tipo de regalo es muy caro o muy barato?
En parejas. Uno/a de vosotros/as quiere comprar regalos para algunos miembros de vuestra familia. Escribid en vuestros cuadernos un diálogo corto parecido al del ejercicio anterior usando las expresiones del recuadro. Praca w parach. Jedna osoba chce kupić prezenty dla kilku członków swojej rodziny. Napiszcie w zeszytach krótki dialog podobny do tego z poprzedniego ćwiczenia, używając wyrażeń z ramki. • ¿Qué te parece si le compro…? • Para mi (madre/hermano/abuela…) quiero comprar… • Me parece que… • ¿Cuánto cuesta/n? • Es (más/menos/tan) caro/a / barato/a • Son (más/menos/tan) caros/as / baratos/as
?
?
¿A que no sabes…?
W wielu krajach hiszpańskojęzycznych, takich jak Hiszpania czy Boliwia, to nie Święty Mikołaj, lecz Trzej Królowie (los Reyes Magos) tradycyjnie przynoszą dzieciom bożonarodzeniowe prezenty. Dzieje się to dopiero 5 lub 6 stycznia, czyli w dniu Objawienia Pańskiego. Co ciekawe, anglosaska postać Świętego Mikołaja (Santa Claus, Papá Noel) zyskuje coraz większą popularność – zwłaszcza w dużych miastach. Nie wypiera jednak dawnych zwyczajów, lecz funkcjonuje obok nich, tworząc ciekawą mieszankę tradycji. A kto u was przynosi prezenty w święta: Święty Mikołaj, Gwiazdor, Gwiazdka, Dzieciątko, Aniołek czy może ktoś inny?
treinta y siete
37
13 Lección
Me gustan este vestido y aquella corbata Podoba mi się ta sukienka i tamten krawat
1a Nuria se está preparando para su fiesta de cumpleaños. Lee este mensaje y escribe cinco preguntas sobre el texto en tu cuaderno. Te pueden ayudar estas expresiones: ¿A quién…?, ¿Qué…?, ¿Por qué…?, ¿Dónde…?, ¿Cuándo…? Nuria przygotowuje się do przyjęcia urodzinowego. Przeczytaj wiadomość i ułóż w zeszycie pięć pytań do jej tekstu. Możesz skorzystać z podanych wyrażeń: Kogo…?, Co…?, Dlaczego…?, Gdzie…?, Kiedy…? Ejemplo: ¿A quién escribe el mensaje Nuria? ¡Hola, Marta! ¿Te acuerdas de que este sábado es mi fiesta de cumpleaños? Necesito comprar un vestido nuevo. ¿Me ayudas? ¿Te va bien quedar mañana por la tarde para ir al centro comercial? Espero tus noticias. Besos Nuria
1b
23 Escucha las preguntas y compáralas tus respuestas. Después, responde oralmente a estas preguntas. Posłuchaj pytań i porównaj je ze swoimi propozycjami. Następnie odpowiedz ustnie na te pytania.
1c Ahora, lee estos mensajes y di cuál de ellos ha escrito Marta como respuesta al mensaje de Nuria. Teraz przeczytaj wiadomości i powiedz, która z nich została napisana przez Martę w odpowiedzi na wiadomość Nurii.
a ¡Hola! Soy tu madre. ¿Seguro que necesitas un vestido nuevo? Acabas de comprarte uno hace poco. Además, hija, en tu armario hay por lo menos siete vestidos de diferentes colores… Besos, M.
2
En parejas. Escribid los mensajes según las instrucciones. Luego, leedlos en voz alta. Praca w parach. Napiszcie wiadomości zgodnie z poleceniami, a następnie przeczytajcie je na głos.
Alumno/a A Escribe en tu cuaderno un mensaje a tu amigo/a para proponerle ir al cine este viernes por la noche.
c b Estimada Nuria: Creo que te has equivocado de número. Yo soy tu dentista. ¡Feliz cumpleaños! M.
Hola, Nuria: Lo siento, pero ya tengo planes para mañana por la tarde. Podemos quedar el jueves por la tarde. ¿Qué te parece? Saludos, M.
Recuerda Hacer una propuesta Złożyć propozycję ¿Q uieres ir al teatro este fin de semana? Chcesz pójść do teatru w ten weekend? ¿Te apetece ver una película? Masz ochotę obejrzeć film? ¿Q ué te parece si vamos a comer algo? Co powiesz na to, żeby pójść coś zjeść? Rechazar una propuesta Odrzucić propozycję
Alumno/a B Escribe en tu cuaderno la respuesta a la invitación de tu amigo/a. Desgraciadamente, debes rechazar la invitación.
Lo siento, no puedo. Tengo otros planes. Przepraszam, nie mogę. Mam inne plany. Gr acias, pero ese día estoy ocupado/a. Dzięki, ale tego dnia jestem zajęty/zajęta. No me va bien este sábado porque ya he quedado. W tę sobotę mi nie pasuje, bo już jestem umówiony/ umówiona. Aceptar una propuesta Przyjąć propozycję Cl aro (que sí). Es una idea estupenda. Jasne (że tak). To świetny pomysł. Me parece perfecto. Wydaje mi się / uważam, że to idealne rozwiązanie. Con mucho gusto. Z przyjemnością.
40
cuarenta
Unidad 3 Un regalo especial 24 Nuria y Marta están en un centro comercial. Escucha el diálogo y ordena las fotos en tu cuaderno según el orden en el que se mencionan los productos. Nuria i Marta są w centrum handlowym. Posłuchaj dialogu i ułóż w zeszycie zdjęcia w takiej kolejności, w jakiej pojawiają się w rozmowie wymienione produkty.
3
EL SUPERLATIVO -ÍSIMO/A Stopień najwyższy przymiotnika (-ísimo/a)
Ejemplo: 1 – b (Moda mujer - sección de mujeres)
a
c
b
d
Od przymiotnika odcinamy końcówkę -o lub -a i dodajemy -ísimo (rodzaj męski) albo -ísima (rodzaj żeński). Jeśli przymiotnik kończy się na spółgłoskę, do jego formy podstawowej dodajemy tylko -ísimo / -ísima. (caro) El ordenador es carísimo. → Los ordenadores son carísimos.
e
(barata) La goma es baratísima. → Las gomas son baratísimas. (fácil) El ejercicio es facilísimo. → Los ejercicios son facilísimos. Forma przymiotnika musi zgadzać się z rzeczownikiem w rodzaju i liczbie!
4
En tu cuaderno, completa las oraciones con el superlativo según el modelo. W zeszycie uzupełnij zdania stopniem najwyższym przymiotnika, zgodnie z podanym wzorem. 1. Las corbatas son muy baratas. Las corbatas son baratísimas. 2. Los zapatos son muy caros. Son
.
3. Nuria está muy contenta. Nuria está
.
4. El vestido de Nuria es muy elegante. El vestido es 5. Esta comida está muy rica. Está
5
.
.
Zmiany w pisowni W dwóch przypadkach pisownię dostosowujemy do wymowy: • -go / -ga → -guísimo / -guísima largo → larguísimo • -co / -ca → -quísimo / -quísima rico → riquísimo
En parejas. Mirad estas fotos de distinta ropa. Elige una de ellas y pide a tu compañero/a su opinión. Praca w parach. Spójrzcie na zdjęcia różnych ubrań. Wybierz jedno z nich i poproś kolegę lub koleżankę o opinię. Ejemplo: −¿Te gusta esta falda? − Sí, me gusta bastante. Me gusta este color y es baratísima. / No, no me gusta. Creo que es muy larga y es carísima.
18,99 € 110 €
120 €
12 € 23,99 €
6
En parejas. Responde oralmente a estas preguntas que te hace tu compañero. Praca w parach. Odpowiedz ustnie na pytania zadane przez kolegę lub koleżankę. 1. ¿Te gusta comprar ropa? 2. ¿Normalmente compras ropa que está de moda o ropa que simplemente te gusta? 3. ¿Te gusta comprar ropa por internet? ¿Por qué? 4. ¿Te gusta la ropa elegante o más informal? 5. ¿Qué colores te gustan?
75 €
Pedir y expresar la opinión Jak zapytać o opinię i ją wyrazić ¿Te gusta este jersey? Podoba ci się ten sweter? Sí, me gusta mucho. / Sí, me gusta bastante. Tak, bardzo mi się podoba. / Tak, całkiem mi się podoba. Sí, me encanta. Es baratísimo. Está de rebajas. Tak, uwielbiam go. Jest bardzo tani. Jest na wyprzedaży. No me gusta mucho. Me parece que es demasiado largo / es larguísimo. Además, es carísimo. Nie bardzo mi się podoba. Wydaje mi się, że jest za długi / jest bardzo długi. Poza tym jest bardzo drogi. No me gusta nada. Creo que es demasiado corto / es cortísimo. W ogóle mi się nie podoba. Myślę, że jest za krótki / jest bardzo krótki.
cuarenta y uno
41
navegar por internet
D
Diccionario visual Słownik obrazkowy
Moda y regalos | moda i prezenty
el regalo
la taza
el libro
el estuche
el juego de mesa
los accesorios
las gafas de sol
el reloj
la mochila
la corbata
el bolso
el gorro
la ropa
la sudadera
la camiseta
los zapatos
la falda
el traje
el vestido
el jersey
largo/a
corto/a
elegante
formal
informal
el maquillaje
los cosméticos
la belleza
la crema
el perfume
En la peluquería | u fryzjera la laca
el/la peluquero/a el rizador
teñir (e:i)
el pelo
las tijeras
cortar
el flequillo
el cepillo
el peine
peinar
la maquinilla
lavar
rizar el tinte el champú
el secador
48
cuarenta y ocho
secar
recortar la barba
A
Samoocena
Wybierz właściwą odpowiedź. Odpowiedzi zapisz w zeszycie. 1. ¿Qué regalo compras para tu prima? a. Le compro una taza. b. Le compro en una tienda. c. Le compro con mi amiga. 2. ¿Te parece caro el reloj? a. Sí, es carísima. b. No, es baratísimo. c. S í, compro un reloj. 3. El ordenador es más caro teléfono. a. como b. de c. que 4. T enemos que pensar antes de algo en redes sociales. a. publicar b. c omprar c. g astar
2
3
el
5. Yo normalmente internet. a. gasto b. compro c. consumo
9. ¿Y
ropa por
10. Quiero un poco el pelo. a. c ortarme b. teñirse c. lavarse
6. ¿En qué gastas tu dinero normalmente? a. Con mis amigos. b. En ropa y tecnología. c. Gasto por internet. 7. ¿Podemos ir a la sección de a. tarde b. hombres c. noticias 8. ¿Cuál? ¿ a. estos b. esta c. este
rojo?
vestido azul? ¿Te gusta? a. aquella b. aquel c. aquellos
?
11. La peluquera lava el pelo con a. el champú b. el tinte c. el peine 12. Cojo el peine. a. La b. Lo c. Los
.
cojo.
Poprawne odpowiedzi znajdziesz na str. 111.
1
Autoevaluación
Zastanów się, co już potrafisz wyrazić i zrozumieć po hiszpańsku. Sprawdź poprawność odpowiedzi w poprzednim ćwiczeniu i napisz w zeszycie, nad którymi punktami z tabeli musisz jeszcze popracować. Samoocena
1
Potrafię porozumiewać się podczas zakupów, a także opisywać swoje nawyki zakupowe i to, na co wydaję pieniądze.
2
Umiem wyrazić opinię, czy coś jest drogie lub tanie, używając stopnia najwyższego przymiotnika.
3
Potrafię opisywać różnice między produktami, stosując formy porównawcze (np. más … que).
4
Rozumiem wypowiedzi na temat zakupów.
5
Potrafię poprawnie używać zaimków wskazujących (este, ese, aquel) oraz zaimków dopełnienia bliższego (me, te, lo, la, nos, os, los, las) i dopełnienia dalszego (me, te, le/se, nos, os, les/se).
6
Potrafię sformułować swoje potrzeby podczas wizyty u fryzjera.
7
Potrafię wyrażać prośby i propozycje, a także reagować na nie ustnie i pisemnie, akceptując je lub odrzucając.
Jakie są twoje postępy? Oceń je na podstawie poprawnych odpowiedzi z ćwiczenia 1.
6–7 puntos
¡Genial! Ya lo sé (casi) todo de esta unidad. Super! Już umiem (prawie) wszystko z tego działu.
4–5 puntos
En general, bien, pero tengo que repasar algunas cosas. Ogólnie dobrze, ale powinienem/powinnam powtórzyć kilka rzeczy.
0–3 puntos
¡Uy! Tengo que ponerme las pilas. Oj, muszę wziąć się do pracy.
cuarenta y nueve
49
20 Lección
1
Comunicación en acción y pronunciación Komunikacja w działaniu i wymowa
Praca w parach. Każdy wybiera 5 czasowników z listy. Jedna osoba układa zdanie w czasie teraźniejszym, a druga powtarza je w czasie pretérito perfecto simple. llegar (tarde) • coger (el tren) • jugar (a un juego) • comer (un bocadillo) • volver (temprano a casa) • aparcar (el coche) • pasar (unas horas con los abuelos) • tocar (la guitarra) • empezar (a trabajar) • dar (un regalo) Ejemplo:
2
Alumno A
Alumno B
Hoy mi prima llega tarde.
Ayer mi prima llegó tarde.
Alumno B
Alumno A
Hoy cojo el tren a Cracovia.
Ayer cogí el tren a Cracovia.
PYTANIA O PRZESZŁOŚĆ Praca w parach. Jedna osoba myśli o wydarzeniu z przeszłości. Druga zadaje pytania w pretérito perfecto simple (¿cuándo?, ¿dónde?, ¿con quién?, ¿qué?, ¿cuánto tiempo?), aby zdobyć informacje. Potem zamieniacie się rolami. Na końcu każdy krótko przedstawia klasie wydarzenie z przeszłości koleżanki lub kolegi, podając co najmniej 3 informacje. Ejemplo: –¿Quién fue la persona? –Fui yo. –¿Cuándo fue? –Fue hace un mes.
–¿Dónde estuviste? –Estuve en … –¿Con quién estuviste? –Estuve con …
–¿Qué hiciste? –Vi una película y …
36 Uporządkuj zdania zgodnie z treścią nagrania dotyczącego wizyty u dziadka Intiego i jego wspomnień z podróży do rodzinnej Boliwii. Skorzystaj z minisłowniczka hiszpańsko-hiszpańskiego w ramce.
3a
1
Se despidió de su abuelo. Su abuelo lo llamó y lo invitó a su casa. En casa miró el reloj un rato y pensó en su abuelo. Fue a visitar a su abuelo después de clase. Regresaron a casa de su abuelo y comieron algo sencillo. Él quiere mucho a su abuelo. Su abuelo le dio su antiguo reloj. Salieron a pasear por el parque y lo pasaron muy bien juntos. Volvió a casa. Se sentaron en el salón y hablaron un rato.
Mi diccionario regresar – volver un rato – un momento conversar – hablar charlar – hablar (de manera informal) regalar – dar como regalo quedarse mirando – mirar durante un tiempo
Posłuchaj nagrania jeszcze raz i na jego podstawie uzupełnij brakujące formy czasowników 3b w pretérito perfecto simple. 1. El abuelo me la historia del reloj y me de un viaje muy importante para él. (contar / hablar) 2. Él a Bolivia, su tierra natal. (ir) 3. (Nosotros) en el salón y un buen rato. (sentarse / conversar) 4. Más tarde (nosotros) a su casa y algo sencillo. (regresar / comer) 5. Cuando yo a mi casa, me mirando el reloj unos minutos. (volver / quedarse) 6. Después en mi abuelo. (pensar)
58
cincuenta y ocho
Unidad 4 Visité lugares bonitos y conocí a gente famosa 4
RUTINA VS AYER Praca w parach. Najpierw każdy przygotowuje 5 zdań w czasie teraźniejszym o swoim zwykłym dniu, podając godziny. Następnie jedna osoba czyta swoje zdanie, a druga pyta, jak przebiegała ta sama czynność wczoraj, używając czasu pretérito perfecto simple i pytając, o której godzinie miało to miejsce. Po 5 zdaniach zamieniacie się rolami.
Ejemplo: A: Normalmente ceno a las ocho. B: ¿Y ayer? ¿A qué hora cenaste? A: Cené a las nueve.
5
¿CUÁNDO FUE LA ÚLTIMA VEZ…? Cała grupa. Uczniowie chodzą po klasie i zadają sobie nawzajem pytania rozpoczynające się od: ¿Cuándo fue la última vez que...? Korzystajcie z podanych w ramce wyrażeń. W odpowiedzi musi być określony moment zdarzenia (np. ayer, el viernes, el mes pasado) oraz przynajmniej jeden dodatkowy szczegół: o której dokładnie godzinie, gdzie lub z kim. Na koniec każdy uczeń mówi jedno zdanie o wybranej osobie z klasy, rozpoczynając je od: La última vez que… visitar una ciudad grande • comer algo típico • comprar muchos regalos • cenar con unos amigos • levantarse temprano • salir muy tarde de casa • volver tarde a casa • hablar por teléfono con un/a amigo/a • dar un largo paseo • organizar una fiesta de cumpleaños
Ejemplo: –¿Cuándo fue la última vez que hablaste por teléfono con un amigo? –La última vez que hablé por teléfono con un amigo fue ayer por la tarde, en casa.
6
EL JUEGO
LA LÍNEA DEL TIEMPO
1. Każdy zapisuje w zeszycie w czasie pretérito perfecto simple jedno zdanie dotyczące wydarzenia ze swojego życia lub znanego z historii, dodając konkretny rok lub wiek, np. En 1918 Polonia recuperó la independencia. En 2019 empecé a trabajar. 2. Po kolei odczytujecie swoje zdania na głos. Pozostali reagują po hiszpańsku, mówiąc: Antes. / Después. / En el mismo siglo, año, mes. (wcześniej / później / w tym samym wieku, roku, miesiącu). 3. Uczniowie wstają i ustawiają się w klasie w kolejności chronologicznej: od wydarzenia najdawniejszego do najnowszego.
ayer • anteayer • anoche • la semana pasada • el mes pasado • el año pasado • el verano pasado • el invierno pasado • el lunes pasado • hace dos días • hace una semana • hace un mes • hace un año • en 1999 • el 3 de abril de 2006 • en el siglo XVI • en el siglo XIX
7
37 Posłuchaj form czasowników w pretérito perfecto simple w 1. osobie liczby pojedynczej (yo) lub w 3. osobie liczby pojedynczej (él/ella/usted). Zapisz w zeszycie usłyszane formy obok odpowiedniego zaimka.
YO ÉL / ELLA / USTED
cincuenta y nueve
59
29 Lección
El Camino de Santiago: gente de todo el mundo Droga św. Jakuba: szlak ludzi z całego świata
1a ¿Recuerdas a Javier, el chico boliviano que viaja por España? Ahora está planeando hacer el Camino de Santiago y ha encontrado varios consejos. Léelos y di cuáles se refieren al equipaje. Czy pamiętasz Javiera, boliwijskiego chłopaka podróżującego po Hiszpanii? Teraz planuje wyruszyć na Camino de Santiago i znalazł kilka porad. Przeczytaj je i powiedz, które z nich dotyczą bagażu.
Mi diccionario botas cómodas – wygodne buty evitar ampollas – unikać pęcherzy poncho – peleryna przeciwdeszczowa impermeable – nieprzemakalny fun da para la lluvia – pokrowiec przeciwdeszczowy seguro médico – ubezpieczenie zdrowotne principiante – początkujący sellar las etapas – podbijać etapy pieczątkami hacer el Camino – iść/przejść Camino recorrer kilómetros – pokonywać kilometry prevenir y tratar – zapobiegać i leczyć seg uir la señalización – podążać za oznakowaniem flechas amarillas – żółte strzałki conchas – muszle
a. Lleva botas o zapatillas cómodas para evitar ampollas. b. Si llueve, debes tener un poncho, pantalones, zapatos y una chaqueta impermeable. c. Elige una mochila de senderismo ligera y lleva una funda para la lluvia. d. Lo mejor es llevar productos higiénicos en tamaño pequeño para evitar peso adicional. e. R ecuerda llevar tu pasaporte, carnet de conducir, seguro médico o Tarjeta Sanitaria Europea, tarjeta de crédito, dinero en efectivo y la credencial del peregrino para sellar las etapas y acceder a los albergues. f. Si haces el Camino, sal temprano del albergue para evitar el calor. g. Si eres principiante, te recomendamos el Camino Francés desde Sarria (110-115 kilómetros) porque esta ruta es ideal para los peregrinos que quieren vivir la auténtica experiencia del Camino de Santiago. h. Antes de empezar el Camino, haz un entrenamiento en casa. i. Si quieres recibir el certificado llamado “la Compostela”, tienes que demostrar que has recorrido por lo menos 100 kilómetros.
?
?
¿A que no sabes…?
j. Para un Camino de Santiago seguro, tienes que llevar un botiquín de primeros auxilios para prevenir y tratar pequeños problemas de salud durante el Camino. k. Durante el Camino de Santiago hay que seguir la señalización, por ejemplo, flechas amarillas o conchas amarillas con el fondo azul.
1b Basándote en la información anterior, relaciona en tu cuaderno los nombres del recuadro con las fotos. Na podstawie powyższych informacji połącz w zeszycie określenia z ramki ze zdjęciami.
Na Camino de Santiago pielgrzymi mają swój „paszport” – Credencial del Peregrino. To oficjalny dokument, w którym zbiera się pieczątki potwierdzające, że przeszło się tę trasę. Okazując Credencial nabywa się też prawo do noclegu w wielu schroniskach dla pielgrzymów.
la mochila de senderismo • la credencial del peregrino • el peregrino • la Tarjeta Sanitaria Europea • el albergue • el Mercado de Abastos • la Catedral de Santiago de Compostela • el botiquín de primeros auxilios 1
2
3
Drugim ważnym symbolem jest muszla św. Jakuba – to znak rozpoznawczy pielgrzymów, który często przypinają do swoich plecaków albo ubrań. 4
84
ochenta y cuatrot
5
6
7
8
Unidad 6 Turismo cultural 2
En parejas, completad estos consejos en vuestros cuadernos. Podéis usar las palabras de la lista. W parach uzupełnijcie w zeszytach poniższe porady. Możecie użyć słów z listy. llevar • salir • usar el botiquín de primeros auxilios • buscar • traer• usar tapones para los oídos 1. Si no quieres tener problemas con los pies, 2. Si quieres evitar el calor,
.
3. Si no sabes dónde estás, 4. Si te duele algo, 5. Si no puedes dormir,
.
• zdania z si + presente + tryb rozkazujący Si estás cansado, descansa. Jeśli jesteś zmęczony, odpocznij. • tryb rozkazujący Recuerda beber agua. Pamiętaj, żeby pić wodę. • konstrukcja deber + infinitivo (bezokolicznik)
.
Debes beber más agua. Powinieneś/powinnaś pić więcej wody.
.
6. Si quieres acceder a los albergues,
3
.
DAR CONSEJOS udzielanie rad
.
50 Escucha el texto sobre el Camino de Santiago
y responde a las preguntas en tu cuaderno. Posłuchaj tekstu o Camino de Santiago i w zeszycie odpowiedz na pytania. 1. ¿Dónde está la ciudad de destino del Camino de Santiago: en Andalucía o en Galicia? 2. ¿Cuándo empezó el Camino de Santiago? 3. ¿Por qué hacen el Camino algunas personas hoy en día?
4. ¿Cuál es la ruta más famosa del Camino? ¿Dónde empieza?
• tener que + infinitivo (bezokolicznik) Tienes que estudiar más. Musisz więcej się uczyć. • formy bezosobowe lo mejor es / hay que + infinitivo (bezokolicznik) Lo mejor es hablar con el profesor. Najlepiej porozmawiać z nauczycielem. Hay que dormir bien. Trzeba dobrze spać.
5. ¿Qué es la concha de vieira y por qué es un símbolo? 6. ¿Cómo son los precios de la comida y los albergues en el Camino? 7. ¿Qué tipos de albergues existen para los peregrinos?
4
Traduce oralmente esta biografía de Carlos Núñez, uno de los músicos más conocidos de Galicia. Después, busca su música en internet. ¡Vale la pena escucharla! Przetłumacz ustnie biografię Carlosa Núñeza, jednego z najbardziej znanych muzyków z Galicji. Poszukaj w Internecie jego muzyki – warto się z nią zapoznać!
Carlos Núñez es un músico muy famoso de Galicia. Nació en Vigo en 1971. Empezó muy joven: a los 8 años, aprendió música popular y a tocar la gaita gallega y, a los 12, empezó a tocar como solista con una orquesta. Más tarde estudió flauta en el Conservatorio de Madrid. En 1989 empezó a tocar con el grupo irlandés The Chieftains y en 1998 ganó un Premio Grammy con ellos. Carlos Núñez y su instrumento: la gaita gallega
5
https://carlos-nunez.com/es/biografia/
En grupos de cuatro personas, preparad vuestro Camino a Santiago. Buscad información en internet y seguid las instrucciones. W grupach czteroosobowych zaplanujcie swoją trasę na Camino de Santiago. Poszukajcie informacji w Internecie i postępujcie zgodnie z instrukcjami. 1. Elegid la ruta, las fechas y la distancia que queréis recorrer (mínimo 100 kilómetros). 2. Diseñad las etapas (por ejemplo: Sarria → Portomarín → Palas de Rei → Arzúa → O Pedrouzo → Santiago de Compostela). 3. Buscad albergues. 4. Preparad la mochila: escribid una lista con los productos necesarios (máximo 10 kilos). 5. Haced un presupuesto (los costes incluyen: el transporte, el alojamiento, la comida, etc.). 6. Presentad vuestro proyecto al resto de la clase.
ochenta y cinco
85
navegar por internet
D
Diccionario visual Słownik obrazkowy
Fiestas y celebraciones | Święta i uroczystości celebrar
la celebración
la fiesta
la feria
visitar ciudades
tocar la zampoña
bailar sevillanas
participar en una fiesta
tocar la guitarra El Carnaval de Oruro
Las Fallas
El Camino de Santiago | Droga św. Jakuba la Catedral de Santiago de Compostela
AL
CREDENCI
la credencial del peregrino
el albergue
la gaita gallega
el botiquín de primeros auxilios
las ampollas
las zapatillas cómodas
el poncho de lluvia
la chaqueta impermeable
la funda para la lluvia
la mochila de senderismo la concha de vieira
el/la peregrino/a
las botas el Camino de Santiago la flecha amarilla
90
noventa
A 1
Autoevaluación Samoocena
Wybierz właściwą odpowiedź, aby ułożyć logiczny dialog lub zdanie. Odpowiedzi zapisz w zeszycie. 1. Hoy al cine con mis amigos. a. fui b. he ido c. iba
5.
–Perdona, ¿qué por aquí? – por el centro. a. hiciste / Paseé b. haces / Estoy paseando c. has hecho / He paseado
9.
–¿ es el palacio? –Es barroco. a. Cuándo b. Cómo c. Cuántos
2. La semana pasada mis padres mucha música en casa. a. han escuchado b. escucharon c. escuchan
6.
–Perdona, ¿ están tus padres? –Están en el centro de la ciudad. a. cómo b. quiénes c. dónde
10.
–¿ hacer fotos aquí? –No, está prohibido. a. Puedo b. Puedes c. Puede
3.
7.
–¿Qué ropa hoy? – una falda y una chaqueta. a. pones / Pongo b. traes / Traigo c. llevas / Llevo
11.
–Perdona, ¿puedo comer aquí? –Sí, claro, . a. come b. comer c. comes
8.
– ¿ habitaciones tiene el palacio? –Más de tres mil. a. Cuántas b. Qué c. Quién
12. Para dormir bien en el albergue, puedes . a. seguir la señalización b. usar tapones para los oídos c. preparar un botiquín
– ¿Les prestaste el coche a tus amigos? –Sí, presté ayer. a. se lo b. se la c. les
4. Ahora mismo Ana por teléfono. a. habló b. está hablando c. ha hablado
Poprawne odpowiedzi znajdziesz na str. 111.
2
3
Zastanów się, co już potrafisz wyrazić i zrozumieć po hiszpańsku. Sprawdź poprawność odpowiedzi w poprzednim ćwiczeniu i napisz w zeszycie, nad którymi punktami z tabeli musisz jeszcze popracować. Samoocena
1
Umiem powiedzieć i napisać, co dana osoba zrobiła w przeszłości, używając rożnych określeń czasu.
2
Potrafię stosować zaimki dopełnienia w prostych wypowiedziach ustnych i pisemnych (np. se lo).
3
Potrafię opisywać czynności wykonywane w tej chwili za pomocą konstrukcji estar + gerundio.
4
Umiem zadawać pytania i udzielać informacji dotyczących miejsca, liczby, cech oraz ubioru.
5
Potrafię prosić o pozwolenie i o pomoc oraz reagować w prostych sytuacjach komunikacyjnych.
6
Rozumiem porady dotyczące podróży, potrafię na nie reagować i przekazywać je innym osobom.
7
Rozumiem teksty, w tym krótkie nagrania na temat podróży, zwiedzania, noclegów i praktycznych sytuacji w drodze.
Jakie są twoje postępy? Oceń je na podstawie poprawnych odpowiedzi z ćwiczenia 1.
6–7 puntos
¡Genial! Ya lo sé (casi) todo de esta unidad. Super! Już umiem (prawie) wszystko z tego działu.
4–5 puntos
En general, bien, pero tengo que repasar algunas cosas. Ogólnie dobrze, ale powinienem/powinnam powtórzyć kilka rzeczy.
0–3 puntos
¡Uy! Tengo que ponerme las pilas. Oj, muszę wziąć się do pracy.
noventa y uno
91
V
Verbos | conjugación Czasowniki | odmiana
Spis czasowników
92
abrazar
100
mostrar
97
abrir
101
nacer
102
acordarse
96
navegar
100
acostarse
96
organizar
100
apagar
100
oír
101
aparcar
99
pagar
100
buscar
99
pedir
97
calentar
95
pensar
95
cerrar
95
perder
95
cocer
96
poder
99
coger
102
poner
94
conocer
102
practicar
99
construir
101
preferir
98
contar
96
probar
97
convertirse
98
quedarse
102
creer
101
querer
95
cruzar
100
recomendar
95
dar
93
repetir
97
decir
94
romperse
101
demostrar
96
saber
94
despertarse
95
sacar
99
destruir
101
salir
94
dormir
99
seguir
98
elegir
97
sentirse
98
empezar
95
ser
93
encender
95
servir
98
encontrar
96
situarse
102
escribir
101
tener
94
estar
93
teñir
98
explicar
99
tocar
102
freír
97
traer
94
hacer
94
utilizar
100
ir
93
venir
94
jugar
97
ver
94
leer
101
vestirse
98
llegar
100
volver
97
noventa y dos
Verbos | conjugación
DAR
presente indicativo
pretérito perfecto simple
!
ESTAR
IR
SER
dawać
być, znajdować się
iść, jechać
być (cecha stała)
doy
estoy
voy
soy
das
estás
vas
eres
da
está
va
es
damos
estamos
vamos
somos
dais
estáis
vais
sois
dan
están
van
son
di
estuve
fui
fui
diste
estuviste
fuiste
fuiste
dio
estuvo
fue
fue
dimos
estuvimos
fuimos
fuimos
disteis
estuvisteis
fuisteis
fuisteis
dieron
estuvieron
fueron
fueron
Uwaga: czasownik ir ma w pretérito perfecto simple identyczne formy jak ser (fui, fuiste, fue, fuimos, fuisteis, fueron). Znaczenie rozpoznaje się na podstawie kontekstu.
gerundio
dando
estando
yendo
siendo
participio
dado
estado
ido
sido
imperativo (tú)
¡da!
¡está!
¡ve!
¡sé!
imperativo (vosotros)
¡dad!
¡estad!
¡id!
¡sed!
Participio tworzy czasy złożone z czasownikiem haber. he – has – ha – hemos – habéis – han Ejemplo: He dado / Has estado / Ha ido / Hemos sido…
Gerundio najczęściej występuje z czasownikiem estar. estoy – estás – está – estamos – estáis – están Ejemplo: Estoy dando / Estás yendo…
noventa y tres
93
Verbos | conjugación COGER
NACER
znać, poznawać
rodzić się
cojo
conozco
nazco
coges
conoces
naces
coge
conoce
nace
cogemos
conocemos
nacemos
cogéis
conocéis
nacéis
cogen
conocen
nacen
cogí
conocí
nací
cogiste
conociste
naciste
cogió
conoció
nació
cogimos
conocimos
nacimos
cogisteis
conocisteis
nacisteis
cogieron
conocieron
nacieron
gerundio
cogiendo
conociendo
naciendo
participio
cogido
conocido
nacido
imperativo (tú)
¡coge!
¡conoce!
¡nace!
imperativo (vosotros)
¡coged!
¡conoced!
¡naced!
presente indicativo
pretérito perfecto simple
QUEDARSE
SITUARSE
TOCAR
zostawać
znajdować się, być położonym
dotykać, grać (na instrumencie)
me quedo
me sitúo
toco
te quedas
te sitúas
tocas
se queda
se sitúa
toca
nos quedamos
nos situamos
tocamos
os quedáis
os situáis
tocáis
se quedan
se sitúan
tocan
me quedé
me situé
toqué
te quedaste
te situaste
tocaste
se quedó
se situó
tocó
nos quedamos
nos situamos
tocamos
os quedasteis
os situasteis
tocasteis
se quedaron
se situaron
tocaron
gerundio
quedando
situando
tocando
participio
quedado
situado
tocado
imperativo (tú)
¡quédate!
¡sitúate!
¡toca!
imperativo (vosotros)
¡quedaos!
¡situaos!
¡tocad!
presente indicativo
pretérito perfecto simple
102
CONOCER
brać
ciento dos
Transcripciones
T
Transcripciones Transkrypcje
LECCIÓN 1 (Unidad 1) Ejercicio 2b
01
¡Hola! Me llamo Daniel. Soy el primo de Nico. Tengo 20 años. Soy estudiante de la Universidad Complutense de Madrid, donde estudio Filología Española. Vivo con mi familia en las afueras de Madrid, en Las Rozas. Durante la semana hago muchas actividades: juego al baloncesto dos días a la semana, leo libros, voy de compras con mis hermanas, veo la tele… Mi novia ahora estudia en Francia y hablamos por teléfono todas las tardes. Los fines de semana, a menudo salgo con mis amigos. Los sábados, normalmente vamos a una discoteca donde bailamos mucho. Los domingos, muchas veces voy al cine o al teatro y vuelvo a casa a las diez de la noche.
LECCIÓN 3 (Unidad 1) Ejercicio 4
‒ Hola, Nico, ¿qué tal? ¿Dónde estás? ¿Qué estás haciendo? ‒ Hola, Nuria. Estoy en casa de mi abuela, limpiando su jardín. ¿Y tú? ¿Qué tal estás? ‒ Muy bien, gracias. ‒¿Y tu hermano? ‒ Bueno, Daniel está descansando después de este viaje que habéis hecho juntos a Bolivia. ‒Vaya, yo también estoy bastante cansado. ‒ Mira, te llamo porque estoy organizando una fiesta para mi cumpleaños. ¿Te apetece venir? ‒¡Sí, claro! Encantado. ¿Y cuándo es tu cumple? ‒El 18 de octubre, pero la fiesta es el sábado.
Ejercicio 5
LECCIÓN 2 (Unidad 1) Ejercicio 1b
02
¡Hola, Emiliano! ¿Qué tal estás? ¿Qué tal tus vacaciones? ¿Al final has podido visitar a tu tío Jaime en Cancún? Yo este verano también he ido a un lugar maravilloso. He viajado con mi primo Daniel a Bolivia. Hemos visitado las dos capitales de Bolivia: La Paz y Sucre. En la Paz hemos subido al teleférico, que es ideal para moverse y ver la ciudad desde arriba. Hemos estado en algunos museos, donde hemos aprendido mucho sobre la cultura, la historia y las tradiciones bolivianas. Y claro, hemos comido salteñas, que son muy típicas de aquí y están muy buenas. Fuera de la ciudad, hemos hecho senderismo por el Camino del Choro y hemos montado en bicicleta por la famosa Ruta de la Muerte. Además, hemos ido al Salar de Uyuni, que es el desierto de sal más grande del mundo. ¡Increíble! En Sucre hemos disfrutado de las vistas y hemos visto edificios impresionantes, como el convento de San Felipe Neri. La verdad, ha sido una experiencia inolvidable. He hecho muchas fotos y te mando algunas, pero quizás ya las has visto, porque he escrito un diario de viaje en mi red social. Espero tus noticias sobre Cancún. Un abrazo, Nico
03
04
1. – Hola, Marta. El sábado hago una fiesta en mi casa. ¿Quieres venir? – Sí, claro. Puedes contar conmigo. 2. – Oye, Jaime, ¿vienes al cine esta tarde? – Lo siento, pero estoy estudiando para un examen. 3. – María, mañana celebramos el cumpleaños de Ana. ¿Te apetece venir? – Gracias, pero ya tengo otros planes para mañana. 4. – Pablo, organizamos una cena este viernes. ¿Quieres venir? – ¡Por supuesto! 5. – Hola, Carmen. ¿Te apetece ir a la playa la próxima semana? – ¡Genial! Me apetece mucho ir. 6. – Álvaro, ¿te apuntas a cenar esta noche en un restaurante tailandés? – Gracias por invitarme, pero es que tengo mucho, mucho trabajo.
ciento tres
103
D
Diccionario Słowniczek
A ¿A qué hora? – o której godzinie? a continuación – następnie a diario – codziennie a la derecha – po prawej stronie a la izquierda – po lewej stronie a menudo – często a pie – pieszo a tiempo – na czas a usted – również panu/pani (np. dziękuję – odpowiedź grzecznościowa) abrir – otwierać →a brir la puerta – otwierać drzwi →a brir la ventana – otwierać okno abrazo, el – uścisk →u n abrazo – uściski (np. na końcu wiadomości) abril – kwiecień abuela, la – babcia abuelo, el – dziadek abuelos, los – dziadkowie →v isitar a los abuelos – odwiedzać dziadków acabar de – właśnie coś zrobić acercarse – zbliżać się acondicionador, el – odżywka do włosów *acordarse de – pamiętać o; przypominać sobie →a cordarse del cumpleaños – pamiętać o urodzinach actividad, la – aktywność activo/a – aktywny(-a) acueducto, el – akwedukt además – ponadto administrativo/a – administracyjny(-a) admirar – podziwiać →a dmirar un monumento – podziwiać zabytek adulto/a – dorosły(-a) aeropuerto, el – lotnisko afición, la – hobby, zainteresowanie agua, el (r. ż.) – woda →a gua con gas – woda gazowana →a gua sin gas – woda niegazowana ahora – teraz
ahora mismo – właśnie teraz aire acondicionado, el – klimatyzacja ajo, el – czosnek al final – na końcu; ostatecznie al lado de – obok alegre – wesoły(-a) algo – coś algún / alguno/a – jakiś; któryś alimentación, la – odżywianie alimento, el – żywność allí – tam alojamiento, el – zakwaterowanie alto/a – wysoki(-a) amable – miły(-a) amar – kochać amarillo/a – żółty(-a) amigo, el / amiga, la – przyjaciel/ przyjaciółka amor, el – miłość andar – chodzić anciano/a – starszy(-a) →r esidencia de ancianos – dom opieki animal, el – zwierzę →r efugio para animales – schronisko dla zwierząt anoche – zeszłej nocy antes – wcześniej antes de – przed →a ntes de empezar – zanim zaczniesz →a ntes de salir – zanim wyjdziesz año, el – rok apagar – wyłączać aparcamiento, el – parking aparcar – parkować apellido, el – nazwisko aprender – uczyć się →a prender español – uczyć się hiszpańskiego →a prender sobre la cultura – poznawać kulturę →a prender sobre la historia – poznawać historię →a prender sobre las tradiciones – poznawać tradycje *aprobar (o:ue) – zdać (egzamin) aquí – tutaj árbol, el – drzewo arcoíris, el – tęcza
armario, el – szafa arroz, el – ryż arte, el – sztuka asiento, el – miejsce siedzące así que – więc; dlatego asistir – uczęszczać; brać udział atención, la – uwaga; obsługa aterrizar – lądować atlético/a – wysportowany(-a) atletismo, el – lekkoatletyka aula, el (r. ż.) – sala lekcyjna aumentar – zwiększać aún – jeszcze aunque – chociaż autobús, el – autobus → bajar del autobús – wysiadać z autobusu →s ubir al autobús – wsiadać do autobusu →c oger el autobús – jechać autobusem autoevaluación, la – samoocena avión, el – samolot ayudar – pomagać →a yudar a alguien →a yudar a usar una máquina ayuda, la – pomoc ayer – wczoraj azúcar, el – cukier azafato, el / azafata, la – steward/ stewardesa azul – niebieski(-a)
B bailar – tańczyć →b ailar flamenco – tańczyć flamenco →b ailar salsa – tańczyć salsę →b ailar zumba – tańczyć zumbę →b ailar con amigos – tańczyć z przyjaciółmi baile, el – taniec → clase de baile – lekcja tańca →e scuela de baile – szkoła tańca bajar – schodzić; zjeżdżać; wysiadać →b ajar del autobús – wysiąść z autobusu →b ajar las escaleras – zejść po schodach
* czasowniki nieregularne lub częściowo nieregularne 112
ciento doce
Diccionario vecino, el / vecina, la – sąsiad/sąsiadka vegetal, el – warzywo vehículo, el – pojazd *venir – przychodzić; przyjeżdżać → venir a casa – przyjść do domu → venir con nosotros – przyjść z nami → venir de… – pochodzić z… → venir de excursión – przyjechać na wycieczkę venta, la – sprzedaż *ver – widzieć; oglądać → ver la televisión – oglądać telewizję → ver una película – oglądać film → ver una serie – oglądać serial → ver un espectáculo – oglądać przedstawienie → ver reels – oglądać rolki → ver un monumento – zobaczyć zabytek verdad, la – prawda → decir la verdad – mówić prawdę → la verdad es que… – prawda jest taka, że… verde – zielony(-a) vestido, el – sukienka → comprarse un vestido – kupić sobie sukienkę *vestirse (e:i) – ubierać się → vestirse rápidamente – ubierać się szybko vez, la – raz → otra vez – jeszcze raz → una vez – pewnego razu; jeden raz viajar – podróżować → viajar en autobús – podróżować autobusem → viajar en tren – podróżować pociągiem → viajar por España – podróżować po Hiszpanii
viaje, el – podróż vosotros / vosotras – wy → diario de viaje – dziennik podróży voz, la – głos → ir de viaje – wyjechać → mensaje de voz – wiadomość głosowa vídeo, el – film; nagranie wideo → grabar un vídeo – nagrać film →s ubir un vídeo a las stories – dodać film do relacji viejo/a – stary(-a) y–i viernes, el – piątek ya – już viento, el – wiatr → ya está – już gotowe vino, el – wino → ya lo sé – już wiem visita, la – wizyta yo – ja → hacer una visita – złożyć wizytę visitar – zwiedzać; odwiedzać → visitar a los abuelos – odwiedzać dziadków →v isitar una ciudad – zwiedzać miasto zanahoria, la – marchew →v isitar un monumento – zwiedzać zapatería, la – sklep obuwniczy zabytek zapatilla, la – tenisówka; but sportowy → visitar un museo – zwiedzać muzeum zapato, el – but → visitar un palacio – zwiedzać pałac → zapatos deportivos – buty sportowe → visitar la catedral – zwiedzać → zapatos de vestir – eleganckie buty katedrę zona, la – strefa vista, la – widok → zona azul – strefa niebieska → disfrutar de las vistas – podziwiać (parkowanie) widoki → zona verde – strefa zielona vivir – mieszkać; żyć (parkowanie) → vivir en un barrio – mieszkać zoológico, el – ogród zoologiczny w dzielnicy → ir al zoológico – iść do zoo → vivir en una ciudad – mieszkać zumo, el – sok w mieście → beber un zumo – pić sok voluntario, el / voluntaria, la – →z umo de naranja – sok wolontariusz/wolontariuszka pomarańczowy → ser voluntario – być wolontariuszem zurdo/a – leworęczny(-a) voluntariado, el – wolontariat vos (Hispanoamérica) – zaimek osobowy „ty” używany w części krajów Ameryki Łacińskiej → vos sabés – ty wiesz (= tú sabes) → vos sos – ty jesteś (= tú eres)
Y
Z
¡Ya lo sé!
* czasowniki nieregularne lub częściowo nieregularne ciento veintiuno
121
Ya lo sé
Ya lo sé to czteroczęściowa seria przeznaczona do nauki języka hiszpańskiego w szkołach ponadpodstawowych. • Materiał został podzielony na sześć działów, z których każdy składa się z pięciu lekcji. • Każda lekcja mieści się na dwóch stronach i przewidziana jest do realizacji na jednej bądź dwóch godzinach. • Rozdziały Comunicación en acción zawierają zadania komunikacyjne do wyboru przez nauczyciela. • Wszystkie polecenia są w wersji hiszpańskiej i polskiej, z wyjątkiem zamykających każdy dział lekcji poświęconych komunikacji oraz wymowie, a także autoewaluacji. • Po każdym dziale uczeń znajdzie strony z podsumowaniem gramatycznym, słownikiem obrazkowym oraz samooceną. Przykładowa realizacja podstawy programowej III.2.0/III.2.: Klasa I Klasa II Klasa III Klasa IV
Ya lo sé 1 Ya lo sé 2 Ya lo sé 3 Ya lo sé 4
A1 A1+ A2 A2/A2+
ISBN 978-83-66834-93-4
9 788366 834934