Page 1

СТОПАНСКА БИЗНИС ИНФО СТОПАНСКА КОМОРА НА КОМОРА НА Osnovana 1922 ECONOMIC CHAMBER OF МАКЕДОНИЈА Founded 1922 bsi.

ISO 9001

Quality Management

FS 549642

БИЗНИС ИНФО Ваш деловен соработник во светот на бизнисот Број 155

www.mchamber.mk

07.11.2013

Стопанската комора на Македонија им сугерира на компаниите примена на OHSAS 18001:2007 системот за управување со безбедноста и здравјето при работа

ПРЕВЕНТИВНОТО ДЕЛУВАЊЕ ЌЕ ГИ ШТЕДИ ФАБРИЧКИТЕ КАСИ

Кина постапно го реализира планот за економско поврзување со европскиот пазар

МАКЕДОНИЈА СО ГОЛЕМИ ШАНСИ ДА СТАНЕ ЛОГИСТИЧКИ ЦЕНТАР ЗА КИНЕСКИОТ БИЗНИС

Компаниите се запознаа со новите правила за нутритивните и здравствени тврдења во комерцијални цели

ПОДГОТОВКА ЗА СТАРТ ОД 1 ЈАНУАРИ 2 014 ГОДИНА


БИЗНИС ИНФО

2

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

ПОДВЛЕЧЕНО

ЌЕ МОРА ДА СЕ НАУЧИМЕ ДА ЖИВЕЕМЕ СО ОБЕМОТ НА ПАРИ КОИ ПРИБЛИЖНО ЌЕ ГИ СОЗДАДЕМЕ Последните проекции се дека ситуацијата во ЕУ и во еврозоната се стабилизира. Веќе нема страв и неизвесност дали еврото ќе преживее, што не значи дека кризата целосно помина. Има, би рекол, фрагментарни индикации дека по две години рецесија се враќа стопанскиот раст. Тоа се добрите работи. Се разбира, има работи кои уште загрижуваат. Растот е многу низок и фрагментиран, и второ во ЕУ, но и во земјите од регионот невработеноста е висока. Се’ уште има нејаснотии во банкарскиот систем, колкав е износот на слаби кредити. Чистењето на банкарскиот систем е во тек. За прв пат клучните банки во еврозоната ќе бидат проверувани низ иста методологија. Многу работи беа направени, но има уште предизвици, иако работите се движат по нагорна линија. Тоа е добро и за земјите во регионот. Но, тоа не значи дека не треба да продолжиме со работите кои моравме да ги правиме поради кризата. Ние бевме принудени да го промениме својот систем и концепт на стопански развој. До кризата повеќето земји од регионот (Македонија можеби е еден од исклучоците) го темелеа стопанскиот развој на прилив на странски капитал, пред се’ на банкарски кредити. Тоа регионот го направи ранлив, кога престанаа кредитите од банките-мајки и од финансиските пазари, па дури капиталот се движеше и во спротивна насока. Таквиот модел нема да се врати и ќе мора да се научиме да живееме со обемот на пари кои приближно ќе ги создадеме.Во структурата на тој капитал сите се залагаме повеќе да бидат странските инвестиции. Кога странскиот инвеститор ќе влезе во земјата тој го сноси и ризикот, а не како при кредитирањето, ризикот целосно да се пренесе на земјата која ги добила парите. (Мојмир Мрак, професор на Економскиот факултет во Љубљана)

СО ДОПОЛНИТЕЛНИ ЗНАЕЊА И ВЕШТИНИ ДО РАБОТНО МЕСТО Програмите за подготовка за вработување кои имаат за цел стекнување и дополнување на знаењата и вештините на невработените лица заради зголемување на нивната вработливост и конкутентност на пазарот на трудот се:Обука, преквалификација, доквалификација кај познат работодавач,Обука за одделни занимања кои се побарувани на пазарот на трудот, Обука за напредни вештини од областа на информациските технологии,Обука во работните клубови за стекнување на знаења и вештини и Програма за практикантство. Исто така, од 2008 година се имплементира и проектот на Владата на Република Македонија “Проект за самовработување со кредитирање“, Цел на овој проект е на заинтересираните невработени лица кои сакаат да го легализираат својот неформален бизнис или да започнат сопствен бизнис, да им се овозможи поволен кредит со што ќе се отворат нови работни места со цел самовработување. Овој проект се реализира во континуитет во периодот 2008-2013 година. Агенцијата за вработување спроведува уште едне проект на Владата на Република Македонија, “Проект кредитирање на правни субјекти (микро и мали претпријатија) за отварање на нови работни места.


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

3

ПОДВЛЕЧЕНО Како поддршка на постоечките активни програми и мерки за вработување ,во периодот 2010-2012 година се реализираше и Проектот „Поддршка за вработување на млади лица, долгорочно невработени и жени“, ко-финансиран од Европската унија во рамките на Оперативната Програма „Развој на човечките ресурси 2007-2013“ (ИПА Компонента 4). Овој проект се реализираше преку доделениот директен грант на Агенцијата за вработување на РМ, кој претставува директна поддршка на активните мерки и програми за вработување, кои се имплементираат од страна на Агенцијата и имаше за цел да обезбеди полесно интегрирање на пазарот на трудот на младите лица, долгорочно невработените и жените, преку подобрување на нивната вработливост, односно зголемување на нивните компетенции, знаења и вештини, и тоа преку практиканство, као поддршка за прво вработување на млади лица до 27-годишна возраст, обуки за општи вештини и обуки за вештини според потребите на пазарот на трудот. Досегашната реализација на наведените програми и мерки за вработување, укажува на голема заинтересираност на невработените лица за вклучување во овие програми, како и на самите работодавачи, како и целосна реализација на планираниот опфат на корисници и голем процент на нивна успешност 9и кај мерките кои водат до директно вработување и кај мерките за подготовка на вработување односно подигање на вештините на невработените лица заради нивно полесно вработување). (Диме Спасов, министер за труд и социјална политика)

ЗА „ЖАБЕНИ“ ОД ИСКЛУЧИТЕЛНО ЗНАЧЕЊЕ Е ПРУГАТА ДО РЕПУБЛИКА ГРЦИЈА

Користејќи го искуството и резултатите од изминатите осум години, креирајќи ја програмата за развојот на општина Битола до 2017 година, денес слободно можам да кажам дека Битола е град целосно подготвен за нови инвестиции и инфраструктурно уредување. Имаме детални урбанистички планови и проекти, и затоа ја реализираме најдинамичната градежна сезона. За четири години ветивме изградба на 100 улици, а само годинава целосно ќе бидат завршени 30. Во овој период успесите ги вреднуваме и со развојот на индустриската зона „Жабени“, најподготвената индустриска зона за инвестиции во Македонија, во чие „мени“ се нудат подобри можности за дејности, отколку во технолошко-индустриските зони на некои други места во државата и тоа го сметаме за предност. Фабриката „Кромберг и Шуберт“ сега има 836 нововработени лица, до крајот на годината ќе има уште 200, а очекуваме со овој проект да бидат вкупно вработени околу 2.500 лица.

За зоната од исклучително значење е владиниот проект за реконструкција на пругата од Битола до границата


БИЗНИС ИНФО

4

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

ПОДВЛЕЧЕНО со Република Грција и отворање на тој граничен премин. На наша иницијатива ЈП „Македонски железници“ прифатија еден крак од пругата да влегува во ИЗ „Жабени“, и тоа дополнително ќе ги подобри условите за инвестирање во зоната. Кога го инициравме овој проект ни во најдобрите соништа не можевме да претпоставиме дека е можен ваков успех на зоната за која се издадени одобренија за градба на нови шест фабрики, а очекуваме и други. Економскиот развој на општината е главен предуслов за среќни и задоволни граѓани и затоа тврдам дека Битола се разликува од минатата година. (Владимит Талески, градоначалник на Битола)

ОД НЕЗАВИСНОСТА ДОСЕГА 4,4 МИЛИЈАРДИ ДОЛАРИ СТРАНСКИ КАПИТАЛ ВЛЕЗЕН ВО ЗЕМЈАВА Од независноста на Македонија до сега околу 4,4 милијарди долари странски капитал е влезен во земјата. Во 2012 година имаме 132 милиони долари странски директни инвестиции што е 1,4 отсто од БДП. Во изминатиов период имаме раст на странските директни инвестиции од 2005-2007, опаѓање во 2008 и повторно раст 2008-2011 година. Македонија која е дел од глобалниот амбиент ги чуствува промените на истиот, па затоа и гледаме промена во изминатиов период во однос на СДИ, поточно пад во 2012 година. Од друга страна пак, само во првиот и вториот квартал на 2013 видовме околу 133 милиони долари. Ние работиме континуирано, секојдневно имаме посети, секојдневно комуницираме со заинтересираните компании, преговараме и инвестициите доаѓаат, тие се тука, дури и во околности какви што беа изминатата година во економиите на повеќето европски земји. (Висар Фида, директор на Агенција за странски инвестици)

Постојан избран суд - Арбитража Постојаниот избран суд – Арбитража при Стопанската комора на Македонија e постојана арбитражна институција основана согласно со Законот за стопанските комори и Статутот на Стопанската комора на Македонија. Арбитражата при Стопанската комора на Македонија е надлежна за решавање спорови за права со кои странките можат слободно да располагаат и за кои со закон не е пропишана исклучива надлежност на судовите на Република Македонија, доколку странките ја договорат нејзината надлежност. Контакт: М-р Татјана Штерјова; тел: +389 (02) 32 44 065; e-mail: tatjana@mchamber.mk


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

Стопанската комора на Македонија им сугерира на компаниите примена на OHSAS 18001:2007 системот за управување со безбедноста и здравјето при работа

БИЗНИС ИНФО

5

СТАНДАРДИ

ПРЕВЕНТИВНОТО ДЕЛУВАЊЕ ЌЕ ГИ ШТЕДИ ФАБРИЧКИТЕ КАСИ

OHSAS 18001:2007 е систем за управување со безбедноста и здравјето при работа. Помага во управувањето со ризиците кои имаат влијание врз здравјето и безбедноста на вработените и посетителите во компаниите. Овој стандард ја дефинира организационата структура, планирањето на активности, одговорностите, практиките, процедурите и ресурсите за развој, спроведувањето, остварувањето, разгледувањето и одржувањето на политиката на заштита на здравјето и безбедноста при работа. Ова беше истакнато на редовната прес конфернција во Стопанската комора на Македонија на тема „ Заштитата на здравјето и безбедноста на вработените, приоритет на компаниите согласно OHSAS 18001 “ (4.11.2013 година). Со имплементацијата на овој стандард, компанијата се здобива со доверба на заинтересираните страни, уверувајќи ги дека раководството ги исполнува барањата на политиката за безбедност и здравје при работа, го става акцентот на превентивното, а не на корективното делување, обезбедувајќи при тоа докази кои се однесуваат на OHSAS низ целата организација, а не само на процесите за кои постојат законски обврски или пак се зони на големи ризици. Посебно е важно уверувањето дека концептот на OHSAS вклучува процес на континуирано подобрување. OHSAS 18001 обезбедува заштита на вработените, овозможува систематски пристап кон идентификацијата на опасностите и преку управувањето со ризиците придонесува за поздрава и посигурна работна средина, ги намалува несреќите и здравствените проблеми на работа, како и загубите предизвикани од болести и повреди на вработените. Овака транспарентен и ефикасен систем за управување со безбедноста и здравјето при работа, ја помага и подобрува комуникацијата и соработката со релевантни инспекции. На секое работно место постојат одредени опасности по здравјето и безбедноста на вработените. Затоа е потребно систематски да се следат и да се елиминираат сите потенцијални опасности. Покрај тоа, надоместокот во случај на повреди или болести предизвикани од несаканите услови за/на работа, се големи и можат финансиски да ја оптеретат компанијата. Придобивките од имплементацијата на OHSAS 18001 се: • ги минимизира или целосно елиминира повредите на работното место • обезбедува заштита од повреди на вработените и посетителите • придонсува во подготвеноста на компаниите навремено да ја отстранат заканата • ги ускладува работните процеси на компанијата со законот • ја подобрува целокупната слика за компанијата


БИЗНИС ИНФО

6

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

СТАНДАРДИ • • • •

овозможува привлекување на странски инвеститори дава предност на локалните и меѓународните пазари ги намалува трошоците на компанијата ги убедува корисниците / клиентите за посветеноста во управување со здравјето и безбедноста, која може да се докаже.

Основа на овој систем е безбедноста на вработените на работното место, која се постигнува преку следниве чекори: • утврдување на ризикот во согласност со законските прописи; поставување на цели; обука на вработените за опасностите на работните места; планирање, развивање и спроведување на системот за заштита на здравјето на вработените; контрола на системот; периодичен преглед на системот; сертификација; Имплементацијата и сертификацијата на OHSAS 18001, ја штити компанијата од несакани трошоци, овозможува подобри договори со осигурителните компании, подобрување на односите со владата, ја зголемува продуктивноста на работниците преку намалување на несреќите, а со самото тоа и должината на боледувањето. За време на сертификацијата, посебно внимание се посветува на определувањето на степенот на опасност на работното место и воспоставувањето заштитни мерки со цел негово намалување или елиминирање. За успешно функционирање на OHSAS 18001, а на тој начин и на сертификацијата, многу е важна информираноста на вработените за опасностите, нивното познавање за заштитните мерки и давањето прва помош. Компаниите кои размислуваат однапред, гледаат подалеку од усогласувањето со законската регулатива и завземаат проактивен пристап во идентификувањето, проценката, контролата и намалување на ризиците. Во однос на практичната примена на овој стандард, извршени се истражувања во 788 компании, насочени кон две главни цели: • да се детерминира влијанието и ефектот од OHSAS 18001 со дефиниран опсег; • да се детерминира/одреди дали индустријата која го применува истиот (OHSAS 18001) за да ја подобри перформансата, ги намалила несреќите и ги редуцирала ризиците при работа; • Целите беа накнадно тестирани и потврдено е следното: • компаниите кои го имплементирале и кои го одржуваат овој стандард/систем, давват/приложуваат


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

7

СТАНДАРДИ •

доказ за подобрени процесни перформанси; OHSAS 18001 им помогнал да го промовираат позитивниот пристап во управувањето со здравјето и безбедноста при работа, кој ја подобрил состојбата во врска со здравјето и вработените во компаниите;

Во однос на првата цел, која се однесува на подобрени процесни перформанси, добиени се следните податоци ( кои генерираат од нивниот систем за управување): • подобрен мониторинг, мерење и проверка за 61%;подобрена комуникација за 56%; подобри обуки за здравје и безбедност при работа за 55%;подобрено известување за несреќите (акцидентите) за 56%;подобо истражување на несреќите (акцидентите) и активностите/мерките за 54%;подобрено известување за инциденти ( несакани случки) за 53%;редуцирано ниво на несреќите за 52%; редуцирање на ризици при работа за 44%; усогласеност со легислативата за 37% Но, интервјуираните компании, се изјаснија и дека со истиот стандард им се зголемиле и трошоците за управување со здравјето и безбедноста на вработените за 56%. Меѓутоа, инвестирањето во овој систем од друга страна пак, ја унапредило организационата култура и го редуцирало нивото на несреќи (акциденти) и ризици. Ако се направи споредба помеѓу статистиката која ги потврдува зголемените трошоци и безбедносниот систем на управување кој тврди дека ги намалил несреќите и ризиците, тогаш се јавува бројка од 85% во позитивна смисла. Во однос на втората цел, која се однесува на позитивниот пристап во управувањето со здравјето и безбедноста при работа,кој ја подобрил состојбата во врска со здравјето и вработените во компаниите, добиени се следните податоци: •

подобрена здравствена и безбедносна култура и клима за 81%; зголемено инволвирање на сениор менаџментот и нивната обврзаност за 76%; зголемено инволвирање на функцијата директор/ управител и неговата обврзаност за 68%; подобрена комуникација за 62%; зголемено учество на вработените за 63%; усогласување со закони за 38%;зголемување на свеста за потребата и значењето на овој систем кај сениор менаџментот за 72%, кај персоналот за 68%, кај контракторите за 56%.

И овој пат интервјуираните компании, се изјаснија дека со истиот стандард им се зголемиле и трошоците за обуки, а се јавила и зголемена бирократија за 36%. Од друга страна пак, тие трошоци условиле појава на многу повисока, околу 63%, безбедносна култура кај вработените и контракторите. Сето ова води кон заклучок дека корисниците на овој стандард, компаниите, треба јасно да го разберат балансот/рамнотежата помеѓу инвестирањето и подобрувањето, како и “подолгото враќање на бенефитот”, кое може да се постигне преку примената на барањата на овој стандард. Стопанската комора на Македонија со својот компетентен ресурс, помага при имплементацијата на овој стандард и стои на располагање за секое прашање од доменот на оваа проблематика. Емилија Тодоровска


БИЗНИС ИНФО

8

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

УСОГЛАСУВАЊА

ПОДГОТОВКА ЗА СТАРТ ОД 1 ЈАНУАРИ 2 014 ГОДИНА

Компаниите се запознаа со новите правила за нутритивните и здравствени тврдења во комерцијални цели

Над 30 оператори со храна работилницата (1.11.2013 година) се запознаа со обврките од Правилникот за нутритивни и здравствени тврдења во комерцијални цели при означување, презентација и рекламирање на храната, донесен во мај годинава, а кој ќе почне да се применува од 1 јануари 2014 година. Заменик директорот на Агенцијата за храна и ветеринарство, Абдулезел Догани, пред учесниците на работилницата истакна дека за прилагодување кон одредбите на Правилникот за нутритивни и здравствени тврдења во насока на коригирање на постоечкото означување на пакувањето на производот, како и промена на рекламите, доколку тие не се во согласност со одредбите од правилникот на компаниите им беше оставен период од 8 месеци за да се прилагодат кон неговите одредби. Донесувањето на овој Правилник, во чие изготвување свој придонес даде и бизнис - секторот, е од големо значење за воспоставување поголем ред при здравствените тврдења во комерцијални цели и неговата успешна примена ќе придонесе, како за заштита на потрошувачите од заблуди за производите кои ги консумираат, така и за фер конкуренција на пазарот на додатоци на исхраната, - истакна Милош Радуловиќ од Асоцијацијата за здравство при Стопанската комора на Македонија. Здравствените тврдења во комерцијални цели ќе подлежат на одобрување од страна на Агенцијата за храна и ветеринарство за што е формирана посебна комисија. Со оглед на високиот степен на усогласеност на националната со европската регулатива во делот на здравствените тврдења, компаниите ќе бидат во можност да ги користат и одобренијата добиени од европската агенција за храна. Правилникот го забранува истакнувањето на здравствените тврдења кои сугериррат дека здравјето може да биде загрозено доколку не се конзумира одреден производ, тврдења кои упатуваат на брзината или степенот на изгубена тежина како и тие кои упатуваат на препораки на одделни лекари или здравствени професионалци.Операторот со храна, согласно Правилникот, може да истакнува здравствени тврдења само доколку е спроведена постапка за одобрување на означување, презентирање или рекламирање во комерцијални цели од страна на Агенцијата. Агенцијата за храна и ветеринарство ги објавува списоците на здравствените тврдења на својот интернет портал. Посебна регулатива е пропишана за здравствените трвдења за намалување на ризик од болести, беше истакнато во презнетацијата од др. Ленче Јовановска од Агенцијата за храна и ветеринарство. На работилницата, опраторите со храна беа повикани навремено да ги достават барањата за одобрување на здравствените тврдења за навремена и успешна примена на Правилникот. Зорица Мешкова


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

На средба во Стопанската комора на Македонија туланите и лабораториите од земјава се договорија за соработка

БИЗНИС ИНФО

9

УСОГЛАСУВАЊА

ЗАЕДНИЧКИ ДО РЕШЕНИЕ ЗА ПРЕСМЕТУВАЊЕ НА КОЕФИЦИЕНТИТЕ НА ТОПЛИНСКА СПРОВОДЛИВОСТ

Во Стопанската комора на Македонија на 5.11.2013 година се одржа работен состанок на производителите на керамички производи и лабораториите за испитување на материјали.Tемата на состанокот беше: Улогата на производителите на керамички производи и лабораториите при исполнување на барањата во Правилникот за енергетски карактеристики на згради, со посебен акцент на коефициентите на топлинска спроводливост (вредности ламбда). За исполнување на условите за барањата на Правилникот пред присутните претставници на компаниите излагање имаше д-р Патар Николовски.Тој на почетокот нагласи дека потребата за ваква средба се наметна откако во Комората се одржаа два семинара за практична употреба на Правилникот за користење на коефициентите на топлинска спроводливост (l). Овие податоци се дадени во Правилникот, кои се движат за густина 1400 со l од 0,61 и за густина со l од 0,52. Овие коефициенти не одговараат за новите пресметки, даваат неповолни крајни резултати за енергетските карактеристики на зградите. Целта на работната средба беше да се информираат и запознаат производителите на керамички производи и лабораториите за испитување на материјали, за потребните податоци при пресметка на топлинскотехничките својства на градежни материјали, посебно кај тулите со шуплини. И н т е р е с о т беше подеднаков и кај претставниците на производителите и на лабораториите. Меѓутоа се постави прашањето колку лабораториите се подготвени да го определат коефициентот на топлинска спроводливост (l), за градежните материјали вклучувајќи ги и тулите. По обемната дискусија и низа прашања, останаа отворени повеќе дилеми, како што се: колку, кога и во која мерка ќе биде целосно имплементиран правилникот, кој ќе биде овластен да ги изработува елаборатите за градежна физика, како ќе се пресметува делот од опремата (машински и електро) и слично. Заклучокот од работната средба беше производителите на керамички производи и лабораториите за испитување на материјали, како и досега да ја продолжат досегашната соработка, а за подетални анализи и испитувања во областа на испитување на топлинска спроводливост можат да го користат искуството на консултантот кој имаше излагање на оваа средба. Марија Петроска


БИЗНИС ИНФО

10

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

СОГЛЕДУВАЊА

МАКЕДОНИЈА СО ГОЛЕМИ ШАНСИ ДА СТАНЕ ЛОГИСТИЧКИ ЦЕНТАР ЗА КИНЕСКИОТ БИЗНИС

Кина постапно го реализира планот за економско поврзување со европскиот пазар

Стратегијата на НР Кина за идниот долгорочен развој на земјата, врз основа на филозовските принципи на Конфучије за напредок, дефинирана во седумдесетите години од минатиот век, се потпира на неколку столбови: Кина нема цел да бие светски лидер, таа ке тежнее кон развој на хармонично општество и ќе ја развива мирољубивата соработка со надворешниот свет преку мека политика на општествено одговорно инвестирање. Кина не трча по краткорочни погодности. Таа во 2008 година го креираше влегувањето во празниот економски простор на Централна и Југоисточна Европа, отворен од финансиската и економската криза и од повлекувањето на западноевропски инвеститори. Конкретно со Варшавската иницијатива беше промовирана и зајакната соработката со 16 земји од Централна и Југоисточна Европа. Оваа иницијатива, промовирана во 2012, тежи 11 милијарди евра, главно во вид на мекото кредитирање и е дел од севкупните односи на Кина со ЕУ . Нејзина актуелна стратегија е да го прошири своето влијание во овие земји со засилена трговија, политички сојузи, воспоставување поблиски односи со влади и компании во регионот и со поттикнување на учењето на кинескиот јазик. Во рамките на иницијатива се предвидени 5.000 стипендии за 16 држави. Варшавска иницијатива треба да се гледа како дел од еден многу поголем план – Мастер план за ревитализација на Патот на свилата или – како побргу и побезбедно да се доближат кинеските стоки и суровини до европските пазари. Од бизнис делегација од провинцијата Сечуан, при нивната посета на Скопје во 2011 можевме да дознаеме дека согласно 30 годишниот план за развој, кој стапи таа година на сила, западниот дел од Кина забрзано ќе се индустријализира заради фактот на постоење на суровини ( не само во Кина, туку општо во Централната Азија), ефтина работна сила и помалата оддалеченост од ЕУ во споредба со Источна Кина. Странските инвестиции, за разлика од досега, ќе се пренасочуваат од Источна кон Западна Кина. Низ Евро-азискиот континент, односно по Патот на свилата, карго пратките од Кина до Дуисбург патуваат за 13 дена (36 дена по море). Преку Босфор, железнички дел од Патот на


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

11

СОГЛЕДУВАЊА свилата набргу ќе поминува низ Балканот кон Централна и Западна Европа. Патот на свилата со северниот крак што завршува во Санкт Петесбург и јужниот кој го премостува Црното море и се движи кон Балканот со бочните јужни краци, од кои еден доаѓа низ Суецкиот Канал. На тој пат, од ваа година се вклопува и пакистанското пристаниште Гвадар, сместено спроти Ормуз, со кое, во наредните 40 години ќе менаџира Сингапур. Лесно може да се препознае економското, но и политичко значење на пристаништето кое е во непосредна близина на Иран и Арапскиот потконтинет – глобални енергетски извори потребни и на Кина и на Европа. На патот на Кинеското доближување кон Европа треба да се спомене и Економско-трговската зона за соработка, кинеска зона, лоцирана на Синај, во која, во 2012 функцинарале 38 кинески компании делумно за потребите на трети пазари, како и за кинескиот и локалниот, египетскиот.

НАДВОРЕШНО-ТРГОВСКА РАЗМЕНА МЕЃУ РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА И НР КИНА ДО КРАЈОТ НА АВГУСТ ГОДИНАВА ИСТРГУВАНИ 305,5 МИЛИОНИ ДОЛАРИ Вкупната трговска размена на Република Македонија со НР Кина во првите осум месеци од 2013 година достигна вредност од 305,5 милиони САД$, што претставува пад од 6,9% во однос на истиот период од претходната година. Трговска соработка меѓу Р. Македонија и НР Кина во периодот јануари-август 2013 година - во САД долари Извоз

Увоз

Вкупно

Количина во кг

Сума во САД$

Количина во кг

Сума во САД$

Количина во кг

Сума во САД$

18.008.037

58.036.285

68.484.305

247.456.477

86.492.342

305.492.762

При тоа, остварен е извоз во вредност од 58 милиони САД$ или пад од 40,8%, додека увозното салдо изнесува 247,5 милиони САД$ или зголемување од 7,8% споредбено со претходниот период. Евидентиран е негативен биланс во трговската размена од 189,4 милиони САД$. Во вкупната надворешно-трговска размена, НР Кина е седми трговски партнер во посочениот период. Влатко Стојановски

Новата стратегија на Народна Република Кина за Балканот, промовирана во 2008 година, а се вклопува во Варшавската иницијатива, се базира на инвестиции во трговијата и производството, инфраструктурата и обновливата енергија. Вредностите, стандардите на ЕУ, се елементи коишто безусловно ги поврзуваат трите основни платформи во стратешката соработка со Балканските земји. Стратегијата за Балканот на Република Кина е одраз на Стратегијата на ЕУ за комуникативна Европа, за транспортна и енергетска инфраструктура, која до 2020 година треба да ја подобри транспортната и енергетска поврзаноста на ЕУ со соседните земји и да ја зголеми трансмисиската моќ на единствениот ЕУ-пазар. Во тој контекст се кинеските активности во пристаниште во Пиреа, каде што тие се сопственици на 60% од акциите и имаат 35- годишна концесија на контејнерскиот терминал. Во Солун веќе оперира КОСКО, кинеска државна логистичка компанија со цел да учествува во приватизација на пристаништето, но и во грчката железница. Преку Пиреа и Солун, дел од стоките одат кон брзо растечките африкански и црноморски пазари, а преку железницата по Коридорот 4 и Коридорот 10, преку мостот на Дунав - Борча – Земун ( инвестиција со помош на кинески кредит), стоките ќе се движат кон западна, централна и источна Европа. Ако се погледне што се случува во Регионот во однос на кинеските инвестиции, може да се констатира дека транспортната и енергетска инфраструктура се предмет на кинеско инвестирање со доза на вин-вин ситуација, или, со помош на принципот на хармониочни односи на партнерите и општествено одговорно инвестирање, но во полза и на Кина, и на земјите во кои се инвестира и на крајот на краиштата во полза на - ЕУ.


12

БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

СОГЛЕДУВАЊА Еве како се движи по земји соработката на Кина во регионов:

Вуковар, но и за модернизација на железничко поврзување со Ријека.

Хрватска – Во 2012 година Хрватска има реализирано 1,6 милијарди УСА$ увоз од Кина, 60 милијарди УСА$ извоз. Воспоставени се основи за основање на технолошка зона и соработка помеѓу Земјоделскиот факултет во Загреб и Академија за наука и механизација на земјоделието на Кина. Останува заинтересираноста за пристаништето Ријека и за

Србија – Стратешкото партнерство потпишано меѓу двете земји во 2009 година резултираше со инвестициите во транспортна и енергетска инфраструктура. Позначајни се: Мостот Дунав - Земун – Борча, термоелектраната Костолац, Коридор 11... Србија гледа шансата на бизнис соработка во автомобилската, ИТ и прехранбената индустрија заснована на земјоделското производство. Без оглед на футуристичка природа на проектот Дунав-Морава-Солун заинтересираноста на Кина за истиот укажува на глобалните визии на Кина кон Балканот. Црна Гора - Благоје Ковачевиќ од Никшиќ отвори фабрика за керамички сувенири во Кина со 200 вработени. Ковачевиќ, како што пренесуваат подгорички „Вијести“ во оваа далечна земја произведува околу 450 различни сувенири со мотиви од Црна Гора и Србија. Но, од своја страна, Кина е заинтересирана за железничката линија и автопатот од Србија кон Бар, но и за јонско- јадранската магистрала. БиХ – Хидроцентралата Станари, на северот на БиХ, почна да се гради со кредит од Кинескат банка за развој со едноставна стратергија за далекуисточниот џин: да се жртвујва профитот во име на една од појдовните точки во проширената ЕУ. Имено, БиХ е една од ретките земји, која со својот хидропотенцијал има капацитет да извезува ваква енергија. Бугарија –Кинеските инвестиции во Бугарија од 14 милиони евра во 2012 година, во првата половина на 2013 година достигна вредност од 85 милиона евра и во последните 3 години се бележи три патти зголемена трговска размена. Пред извесно време, премиер на Бугарија ја покани кинеската страна повеќе да инвестира во приватниот сектор. Инаку, Кина покажа интерес за инвестирање во енергетиката (во обновливи извори на енергија), железничката инфраструктура, пристаништата, во високотехнолошко производство, земјоделието и прехранбената индиустрија. -Моја следната посета на Бугарија треба да биде поврзана за нашата подршка во изградба на автопат - коментираше председателот на тамошната Ексим банка, Ли Руогу, при овогодишната посета на Бугарија. Прв пат, фабриката за склопување на кинеските автомобили на брзорастечката компанија од оваа област “Грејт Вол” во ЕУ има амбиција да се пласира на пазарите на централна и Источна Европа. Бугарија подготвува стратегија и за поголемо привлекување на кинески туристи. Романија – Според Романскиот оддел за инфраструктурни проекти и странските инвестиции, кинеските банки се заинтересирани да инвестираат 3 милијарди евра во проекти како што се:


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

13

СОГЛЕДУВАЊА изградба на фаза 3 и 4 во нуклеарната централа Чернавод, во хидроелектраната Тарнита-Лапустести, во делници од Трансилванискиот автопатот Комарник – Брашов и Питешти – Крајова и во мост преку Дунав кај Браила. Во август оваа година е најавена инвестиција од 78 милиони евра во изградба на фотоволтаички парк – Lightway Solar со што кинеската компанија би обезбедила 30% од средствата, додека останатиот дел би бил од банкарски кредит. Албанија – Поранешниот премиер на оваа земја. Сали Бериша, при последната посета на НР Кина, ја искажа подготвеноста за подршка за отворање на слободна зона со кинеските вложувања, како одредена платформа во понатамошната соработка на Кина со ЕУ . Исто така, тој изрази интерес за кинеските вложувања во електрониката, машиноградбата, автомобилската индустрија и енергетиката. Косово – Согласно податоците на Косовското министерство за трговија во Косово функционираат компании со кинескиот капитал (се спомнуваат 452), додека 9% од косовскиот увоз доаѓа од Кина. ЕУ – Билатералната трговија со стоки помеѓу ЕУ и Кина во 2012 година ја достигнала вредноста од 432 милијарди €. Тоа значи дека дневно се обавува трговија во висина од повеќе од 1 милијарда €. Во 2012 година извозот на ЕУ достигна вредност од 143 милијарди €, а увозот 289,7 милијарди €. Трговскиот дефицит на страната на ЕУ е 143.9 милијарди €. Компании од ЕУ имаат инвестирано во Кина 9.9 милијарди € во 2012 година, а Кина во ЕУ 3.5 милијарди € . ЕУ увезува од Кина индустриски и стоки за широка потрошувачка, во што доминираат машини и опрема, обувки, облека, мебел и светечки тела и играчки. ЕУ извезува во Кина машини и опрема, моторни возила, авиони и хемиски производи. На 18 октомври 2013 година, Советот на Европската Унија го одобри започнувањето преговорите за креирање на Спогодбата за инвестирање со Кина. Република Македонија е активен учесник и корисник на оваа програма и е една од првите земји која од самиот почеток активно им се посвети на изнаоѓање конкретни форми на реализација. Оттука, договорено е искористување на кредитна линија преку кинеската Ексим банка за изградба на два значајни инфраструктурни проекти за автопатските делници Миладиновци-Штип и Кичево - Охрид, значаен дел од Коридорот 8. Институтот Конфучије, со катедра за кинески јазик, од неодамна почна да функционира во Скопје. Но, полиња на соработка, во иднина, можат да се гледат и во туризмот, градежништвото, енергетиката, медицината, земјоделството, како и во научното истражување и образованието. Република Македонија треба да се концетрира на оние проекти кои имаат регионално значење, но и се со глобален ефект. Целиот мастер план на Кина за поврзување со Европскиот пазар, вклучувајќи го и најновото истакнување на рутата преку Северното море, која го промовираше компанијата Коско ( се намалува патувањето на стоки за две недели во споредба со транспортот преку Суец, но со можност на користење од 4 месеци), го потврдува изворното значење на името на Кина “средишна земја“ или “центар на земјата или светот“. Република Македонија со својата геостратешка положба има големи шанси да стане логистички центар и да се вклопи во овој мастер план. За очекување е дека ќе го препознае интересот и ќе има капацитет за вклучување. Не треба да се заборави дека Кина што планира, тоа и го - реализира. Љубица Нури


14

БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА

ФОНДАЦИЈАТА „ТРАЈЧЕ МУКАЕТОВ“ ДОДЕЛУВА 42 НОВИ СТИПЕНДИИ

Соработка меѓу образовните институции и македонските компании

Фондацијата „Трајче Мукаетов“ и годинава традиционално доделува нови стипендии, овој пат 42, и тоа 20 за студенти на Фармацевтскиот и 22 за студенти на Медицинскиот факултет при Универзитетот „Св.Кирил и Методиј“- Скопје за учебната 2013/2014 година. Стипендијата изнесува 6.500 денари во текот на 12 месеци. Генералниот директор и претседател на Управниот одбор на Алкалоид АД Скопје, Живко Мукаетов вели дека Управниот одбор на Фондацијата работел според постапката на избор на студенти кои ќе ги добијат стипендиите од трета и четврта при двата факултета. По анализите и работењето на комисиите на двата факултета, посочи Мукаетов, се одлучивме на избор од 42 наместо 40 стипендисти заради бодовните критериуми кои беа многу слични во делот на Медицинскиот факултет и при тоа изборот е 20 студенти од Фармацевтскиот и 22 од Медицинскиот факултет кои ќе добијат стипендии. - Заклучно со овие 42 студенти кои добиваат стипендии, досега Фондацијата има стипендирано 264 студенти од кои 141 од Фармацевтскиот и 123 од Медицинскиот факултет. Од нив 82 студента од Фармацевтскиот и 51 студент од Медицинскиот факултет дипломирале. Со тоа можам да ја истакнам гордоста на нас како членови на УО на Фондацијата дека на овие наши веќе академски граѓани сме им помогнале на некој начин да може да дипломираат. Од нив 17 стипендисти веќе се вработиле во Алкалоид АД Скопје, додаде Мукаетов. Деканот Фармацевтскиот факултет Светлана Кулеванова истакна дека ќе бидат стипендирани 16 студенти од трета година, а четири од четврта година од тој Факултет. Деканот на Медицинскиот факултет Никола Јанкуловски рече дека Фондацијата покажува како може да се мотивираат и стимулираат сите оние студенти кои ја добиваат стипендијата и тие кои не ја добија, а ќе вложат дополнителни напори и знаење за наредната година да ја добијат и да се најдат на ранг листата на Фондацијата. Оваа година, посочи тој, за оваа стипендија на Медицинскиот факултет аплицираа 51 кандидат. - Од 2010 година Фондацијата доделува и парична награда за студент на генерацијата која досега изнесуваше 1.000 евра, но од оваа година УО одлучи наградата да биде во висина од 1.200 евра. Да се заблагодарам на Фондацијата односно на АД Алкалоид заради тоа што на многу начини покажува како може да се направи да се зголеми грижата за здравјето на граѓани, а исто така не помалку важни се и активностите од хуманитарен аспект кои придонесуваат да се создадат кадри кои ќе бидат посолидни од аспект на здравствената дејност во Република Македонија, додаде Јанкуловски. Годинава еднократната парична награда за првенец на генерација ја добиваат Емилија Лазова од Фармацевтскиот факултет со просек 9,84 и Сандра Ѓоргова од Медицинскиот факултет со просек 9,89.(МИА)

Охридска банка, членка на Сосиете Женерал, се всели во нова деловна зграда

СИМБОЛИЧНА ТРАНСФОРМАЦИЈА ОД РЕГИОНАЛНА ВО НАЦИОНАЛНА БАНКА

Охридска банка отвори нова деловна зграда, која овозможува удобна работна атмосфера за вработените и ги пресретнува сегашните и идни потреби на компанијата и клиентите. Со отворањет на новата деловна зграда Охридска банка ги централизира на едно место генералниот менаџмент на Банката, комерцијалните служби, службите за поддршка, како и корпоративната експозитура и експозитурата за ВИП клиенти, што ќе


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

15

ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА влијае на организацијата, ефикасноста и контролата на оперативниот ризик. Во новите простории е изложена нумизматичката колекција и таа е достапна за јавноста по претходно барање. Новата деловна зграда ја отворија претседателот на Управниот одбор на Охридска банка, Јитка Пантучкова, директорот на Сосиете Женерал за Европа, Џовани Лука Сома, гувернерот на НБРМ, м-р Димитар Богов и вицепремиерот и министер за финансии, м-р Зоран Ставрески. - Оваа свеченост претставува симболична точка во процесот на трансформација на Охридска банка од регионална во национална банка. Во изминатите неколку години ние двојно го зголемивме нашиот удел на пазарот, значително го проширивме и го зголемивме квалитетот на нашето портфолио на клиенти, како и портфолиото на производи за професионалци, физички и правни лица. Сосиете Женерал е уникатен глобален банкарски бренд присутен во Македонија. Тоа што Охридска банка е под закрила на оваа групација, не издвојува на пазарот во поглед на безбедност, сигурност и доверба многу важни банкарски атрибути особено во овие тешки и турбулентни времиња. Со нетрпение очекувам да се среќаваме во нашите нови простории и заедно да продолжиме да ја градиме успешната приказна на Охридска банка, рече претседателот на управниот одбор на Охридска банка Јитка Пантучкова. Џовани Лука Сома посочи дека Охридска банка е посветена на својата значајна улога во Сосиете Женерал: - Како што гледаме кон иднината на оваа банка, на оваа земја и на овој регион од Европа, свесни сме дека долгите патувања започнуваат со мали, но цврсти чекори и дека секој остварен успех придонесува кон идниот напредок. Јас сум тука денес да се заложам за континуирана поддршка на Охридска банка, вклучувајќи ја нејзината експанзија во секој дел од земјава. Убеден сум дека со заеднички напор на вработените, клиентите, заедницата и останатаите стеикхолдери, статусот и конкурентноста на Охридска банка континуирано ќе растат од ден на ден. По повод Денот на штедењето Охридска банка додели и донација, штедни книшки со по 3.000 денари за сите 67 деца од Детското СОС село. На овој начин, како што информираат, банката уште еднаш ја потврди својата општествена одговорност и посветеноста кон мотото „Здружени сме посилни“. - Со заокружување на ова поглавје, Охридска банка е чекор поблиску до реализирање на својата стратегија – зачувување на долгата традиција на реномирана банкарска институција со постојано подобрување и зацврстување на својата позиција на македонскиот пазар, стои во соопштението.(МИА)

Модернизација на Блок 1 во РЕ Битола

НА ПОДОЛГ РОК СЕ ОБЕЗБЕДУВА СТАБИЛНОСТ НА НАЦИОНАЛНИОТ ЕЛЕКТРОЕНЕРГЕТСКИ СИСТЕМ Собранието на Република Македонија го донесе Законот за гаранција на Република Македонија на обврските по Договорот за заем за проектот „Модернизација на блок 1 во ТЕ Битола“, кој ќе се склучи меѓу Дојче банка и АД ЕЛЕМ, по скратена постапка. За модернизација на котлите во блок 1 од ТЕ Битола се потребни околу 25 милиони и 739 евра. Од вкупната вредност на инвестицијата, 85 проценти односно околу 21 милион 878 илјади евра, ќе бидат обезбедени со заем од Дојче банка. Преостанатите 15 проценти од вкупната вредност


16

БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА на инвестицијата ќе ги обезбеди АД ЕЛЕМ од сопствени средства. За реализација на проектот треба да се плати и ХЕРМЕС премија за осигурување на извоз во износ од 2 милиони и 450 илјади евра којацелосно ќе биде обезбедена од заемот од Дојче банка. Со ова вкупниот износ на заемот од Дојче банка ќе биде околу 24 милиони 328 илјади евра. Вкупниот инсталиран капацитет на Термо електраната Битола изнесува 675 MWel и таа е главниот енергетски извор на земјата поради тоа што околу 70 проценти од електричната енергија се произведува во неа. Електраната е во функција скоро 30 години. Трите блока во ТЕ Битола почнале со работа последователно во 1982, 1984 и 1988. Секој блок има моќност од 225 MWel и користи околу 2 милиони тони јаглен годишно. Потребата од модернизација на електраната произлегува од фактот што таа не е усогласена со постоечките ограничувања на емисијата на стакленички гасови во Европа. Согласно ЕУ директивите, доколку нивото на стакленичките гасови не се намали под дозволените граници, објектот ќе мора да се затвори после по 31 декември 2016 година. Покрај тоа, бидејќи секој блок во ТЕ Битола е проектиран да работи 200.000 часа, а состојбата на блоковите за предадена електрична енергија на мрежа е под ова ниво, потребна е итна ревитализација за продолжување на работниот век на ТЕ Битола. Во моментот, во тек е модернизацијата на блок 2 и блок 3 од ТЕ Битола, активности која се финансира со заем од Дојче банка, додека модернизацијата на кулите за ладење се финансира со сопствени средства на АД ЕЛЕМ. Преостанува уште да се ревитализира и блокот 1 за намалување на емисиите на азотни оксиди. Очекуваните резултати по целосна реализација на проектот се продолжување на животниот циклус на котлите за дополнителни 120.000 часа, пораст на стапката на ефикасност на котлите и намалување на емисиите на азотни оксиди. Покрај тоа, се очекува и да се спречи поголем увоз на електрична енергија, со што на подолг рок се обезбедува стабилност на националниот електроенергетски систем.(МИА)

По повод одбележувањето на празникот на Прилеп „3-ти Ноември“

ОПШТИНСКА НАГРАДА ЗА „КОМФИ АНГЕЛ“ На предлог на Регионалната комора со седиште во Прилеп, општинската награда „3-ти Ноември“ за правно лице е доделена на компанијата„Комфи Ангел“ ДОО-Прилеп .Таа е долгогодишна членка на Регионалната комора со седиште во Прилеп, а наградата и се доделува по повод празникот на општината. За време на свечената седница на Советот на oпштина Прилеп наградата „3-ти Ноември“ ја прими генералниот менаџер на компанијата, Ирена Јакимовска. Компанијата „Комфи Ангел“ е мешовита компанија со англискомакедонски капитал,специјализирана за производство на текстилни производи : постелнини, перници, јоргани, прекривачи, заштитници за јоги, вреќи за спиење, завеси и водо-отпорни,анти-алергиски производи. Оваа респектабилна компанија моментално има околу 700 вработени претежно млади лица, сместена на околу 15.000 квадратни метри деловен простор со неделно производство од 200.00 единици. Дури 95% од производството се извезува на англискиот пазар. Команијата „Комфи Ангел“ е опшествено-одговорна компанија,која несебично учествува на сите донаторски конференции и хуманитарни акции.Носител е на Гинисовиот рекорд за најголема произведена перница во светот и е номинирана за добивање на престижната награда „Европски бизнис награди 2013/2014“ за најуспешна иновативна компанија во Европа. Ристо Најдоски


bsi.

ISO 9001

БИЗНИС ИНФО

Quality Management

FS 549642

M

A

D CE ON

IA

СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА

EconomicECONOMIC ChamberCHAMBER of Macedonia M M

A II A

AA

OF MACEDONIA

D CE ON

Excellent

Small & Medium Enterprises

Excellent

ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA

Small & Medium Enterprises

ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA

Што претставува сертификатот Excellent SME? Сертификат Excellent SME MACEDONIA е сертификат за деловно работење кој го издава Стопанската комора на Македонија во соработка со познатата агенција за кредитен рејтинг COFACE , за најуспешните микро, мали и средни компании во Македонија.

A

M

IA

IA

M

A

Главната цел на сертификатот, која се совпаѓа со ЕУ-директивите, е да се промовираат малите и средни компании, да се обезбеди и да се осигура бизнисот, добрите бизнис-пракси и да се зголеми пазарната EDON C транспарентност. Исто така, тој ќе D CE ON им помогне на клиентите и бизниспартнерите да го намалат финансискиот Small & Medium Enterprises и другите ризици кога склучуваат ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA деловни договори.

Exce

Excellent

Small & Medi

Excellent Economic Chamber of Macedo Small & Medium Enterprises AA

ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA EDO M M

M

D CE ON

C

N

A II A

Т: (02) 15015 Ф: (02) 3244071 E: excellent-sme@mchamber.mk W: excellent-sme.mchamber.mk

IA

Стопанска комора на Македонија Excellent SME Македонија „Димитрие Чуповски“ 13 1000 Скопје

A

Сертификатот ќе им овозможи на локалните и на меѓународните бизнис-партнери да го верификуваат постоењето на компанијата, точната веб-адреса, и најважното – бонитет на компанијата. ECONOMIC CHAM

Excellen

Small & Medium Enterpr

ECONOMIC CHAMBER OF MACED


18

БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Семинар

„ЕНЕРГЕТСКА ЕФИКАСНОСТ ВО ЗЕМЈОДЕЛСТВО ВО СОГЛАСНОСТ СО ПОСТОЈНОТО УПАТСТВОТО ЗА ЕНЕРГЕТСКА ЕФИКАСНОСТ,ПРОИЗВОДСТВО И КОРИСТЕЊЕ НА ЕНЕРГИЈА ОД ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ ВО ЗЕМЈОДЕЛСТВОТО“ 14.11.2013 година (четврток) 10:00 – 15:30 часот Стопанска комора на Македонија, сала 4 на V кат Стопанска комора на Македонија во соработка со Агенцијата за енергетика на Република Македонија и Центарот за промоција на одржливи земјоделски практики и рурален развој (ЦеПроСАРД) го организира овој семинар. Целта на Упатството за енергетска ефикасност, производство и користење на енергија од обновливи извори во земјоделството е подобрување на примената на стандардите за енергетска ефикасност во земјоделството, како и производството и користењето на енергијата од обновливи извори на земјоделските стопанства, а кои се во насока на спроведување на поддршката за инвестиции за подобрување на енергетска ефикасност во земјоделството, производство и користење на енергија од обновливи извори во земјоделството. Упатството дава насоки и препораки за достигнување на енергетска ефикасност во земјоделството и производство и користење на енергија од обновливи извори на земјоделските стопанства, кои се поврзани со релевантните задолжителни стандарди од примарното и секундарното национално законодавство од овие области, но и дефинира незадолжителни стандарди на ниво на препораки за добри практики кои треба да водат кон намалување на потрошувачката и заштеда на енергија при извршување на земјоделски активности. На семинарот ќе бидат опфатени следните работни сесии: - Значењето на ЕЕ и примената на ОИЕ во стопанството поконкретно во земјоделскиот сектор; - Воведување во содржината на Упатството за енергетска ефикасност, производство и користење на енергија од обновливи извори во земјоделството со цел учесниците да бидат подетално запознаени со активностите за заштеда на енергија во секторот земјоделство; - Детална презентација на можностите за подобрување на ЕЕ и користење на ОИЕ во растително и сточарското земјоделско

Симона Ристоска Тел: ++ 389 2 3244067 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: simona@mchamber.mk

производство; - Детална презентација на можностите за подобрување на ЕЕ и користење на ОИЕ во преработката на производи од растително и анимално потекло; - Можности за проценка на енергетска ефикасност. Методологија на работа - Развивање на технички знаења и компетенции на учесниците; - учење со практични вежби и симулации на реални ситуации на обуката; - обезбедување на доволно простор и време за дискусии; - создавање услови за промени во размислувањето на учесниците; - приспособување на обуките и пристапот во согласност со потребите и знаењата на целната група. Предавачи: Лазар Гечевски, директор на Агенцијата за енергетика на Република Македонија м-р Марина Филиповска, докторант при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ - Скопје, Факултет за земјоделски науки и храна во Скопје, Институт по агроекономика. Докторската дисертација е на тема: „Ефикасност на одржливо земјоделско производство во функција на рурален развој“. Работен јазик на семинарот: македонски. За сите учесници на семинарот ќе биде обезбедено: - работен материјал; - ручeк и освежување; - сертификат за присуство на семинарот. Рок за пријавување: 11 ноември 2013 година.

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

19

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Семинар

„ПРАКТИЧНИ АСПЕКТИ НА ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА НОВИОТ КАПИТАЛЕН СТАНДАРД SOVENCY II И ORSA ВО СИСТЕМОТ ЗА ИНТЕГРИРАНО УПРАВУВАЊЕ СО РИЗИЦИТЕ ВО ОСИГУРИТЕЛНИТЕ КОМПАНИИ“ 14.11.2013 година (четврток) 9:00 – 16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала1, на 5-ти кат

ПРОГРАМА: • Продолжување на регулаторскиот бран – хетерогеност на стадарди на капитални и ликвидни адекватности во финансиската индустрија како една од причините за криза; - Примери AIG; - Европски капитален стандард – од Базел II/CDR до Solvency-a II; • Биланси на осигурителните друштва по имплементацијата на Solvency II стандард: - вреднување на ставките актива и пасива; - концептуална основа на капиталните стандарди – стандардна формула и интерни модели; - последни случувања и очекуван временски распоред за воведување на стандардите; - како да се издвојат важните елементи на стандардите; • Воспоставување на рамка за управување со ризик во друштвата за осигурување; - промени во сфаќањето на концептот на ризик во осигурителната индустрија; - анализа на процеси, процедури, организација, систем и компетенции; - меки и тврди компоненти на рамката – од инфраструктура до лидер во управување со ризик; - од исполнување регулаторни стандарди до систем за управување со капитал, ликвидност и ризици – како начелата на надзор ќе ги преобликуваат интерните пракси во управувањето со ризици; - разјаснување на ORSA–теоријата и праксата кои воспоставуваат рамка за интегрирано управување со ризиците, принцип на пропорционалност, категоризација и приоритет; - распоред на одговорност и организација на работење по имплементација на SII стандарди; - управување со ризици и контрола на ризик – долгиот пат од воспоставување на интерни системски одговори на прекумерните побарувања за известување до вистинско управување со ризици; - CRO – новиот лик во градот и дали знае некој што овој човек работи; - го имате ли она што се бара – компетенции кои треба да ги поседува менаџер за управување со ризик во осигурувањето. ПРЕДАВАЧ: Стјепан Аниќ од Република Хрватска, реномиран регионален стручњак од областа на управувањето со ризици во финансиски институции и предавач со долгогодишно искуство во земјата и во странство. Во Erste & Steiermärkische банка работел како проект-менаџер на Базел II и како директор на Дирекцијата за квантитативни истражувања. Во Кредитна банка - Загреб ја извршувал функцијата член на управа надлежна за управување со ризици и контролни функции на банката, а моментално во Централна банка - Загреб ја извршува функцијата прокурист и извршен советник на управа надлежна за управување со ризици и контролни функции. Работен јазик на семинарот: хрватски. За сите учесници на семинарот ќе биде обезбедено: • работен материјал; • ручeк и освежување; • сертификат за присуство на семинарот. Рок за пријавување: 11 ноември 2013 година

Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


20

БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 14 до 16 ноември 2013 година во Република Турција

„COMVEX ISTANBUL 2013“ и „LOGIST EURASIA 2013“ Саемот се одржува во соработка со Автомобилската асоцијација, Асоцијацијата на тешки комерцијални возила, Здружението за автомобилски делови и др. На Саемот „COMVEX ISTANBUL 2013“ посетителите ќе може да го видат: - возила за превоз на патници (автобуси, минибуси); - тешки комерцијални возила (камиони, приколки и полуприколки); - лесни комерцијални возила (пик-ап, миниван и др.); - моторни возила, дизел мотори и мотори на плин, системи за управување, греење и ладење, системи за кочници, системи за осветлување, тапацирани седишта, комуникациски системи, горива и масла, акумулатори, гуми, бандажи и др. Во делот на „LOGIST EURASIA 2013“ ќе се претстават: - транспорт, превоз и испорака; - патен, поморски, железнички и воздушен транспорт; - управување со магацин и складишта, царинска служба, информатичка технологија и комуникациска опрема; - компании за одржување и поправки, консултанстки услуги, образовни институции и др. Обезбедени се: - бесплатно сместување, две ноќевања со појадок (во реномиран хотел со 4* или 5* ) Check In од 12:00 до 14:00 ч.; - локален трансфер (трансфер од aeрoдpoм до хотел и обратно, како и од хотел до саем) и - бесплатни влезници за Саемот. Посетителот ги покрива патните и административните трошоци кон саемскиот организатор „Адонис“ од 125 евра со автобуски превоз (доколку е со сопствен превоз - 45 евра), како и организационите трошоци кон Комората (2.950 денари за членки по лице, а 5.900 денари по лице за нечленки на Комората). За повеќе информации за „COMVEX ISTANBUL 2013“ и „LOGIST EURASIA 2013“, посетете ги веб-страните http://www.comvexistanbul.com/en/index.php и http://www.logist.com.tr/ Наташа Димеска Стојаноска Тел: ++ 389 2 3244064 Моб. 070/295-439 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: natasa@mchamber.mk

Билјана Пеева-Ѓуриќ Тел: ++ 389 2 3244034 Моб. . 071/391-459 Факс:++ 389 2 3244088 E-адреса: biljana@mchamber.mk


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

21

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 14 до 16 ноември 2013 година посета на две сдаемски манифестации во Анталија, Република Турција

ЗДРАВСТВЕН И СПОРТСКИ ТУРИЗАМ *Посета на 5. Инернационална саемска манифестација за здравствен туризам, Spa & Wellness, таласо, топлински и медицински иновации – „Аnfas Hetex 2013“, во Анталија, Република Турција и 2. саемска манифестација за спортски туризам Стопанската комора на Македонија во соработка со „Anfas Fair Management & Invesment Inc“ организира посета на Саемот со одлични бенефиции за компаниите кои сакаат да го посетат овој настан. Во 2013 година, „Anfas Hetex“ саемската манифестација планира фокусот да биде насочен кон потенцијалните клиенти директно инволвирани во овие дејности, како што се болниците, топлинските капацитети, Spa & Wellness објектите, хотелите, рекреативните центри, установи за геријатрија, туристичките агенции, центрите за естетска убавина и фитнес, осигурителни компании, претставници на медицински материјали и опрема, приватни медицински установи. На оваа изложба се очекуваат 10.000 професионални посетители кои ќе имаат можност да видат производи и услуги на 10.000 м2 изложбен простор. Во истиот период „Anfas Fair Management & Invesment Inc“ одржува и 2. саемска манифестација за спортски туризам наменета за хотели со спортски комплекси, спортски агенции, национални меѓународни спортски клубови, спортски центри, спортски организации, спортски федерации, спортски агенти, спортски медиуми, добавувачи на спортска опрема и др. Саемот може да го посетат само двaјца посетители од една кoмпанија. Стопанската комора на Македонија, во соработка со „Anfas Fair Management & Invesment Inc“ – Анталија, организира посета на македонски компании на саемската манифестација од 14 - 16 ноември 2013 година, со авионски превоз и алтернативно во сопствена режија, по избор на компаниите. Обезбедени се: - бесплатно сместување, две ноќевања со појадок (во реномиран хотел со 4*или 5*); - локален трансфер (од аеродром до хотел и од хотел до саемскиот комплекс) и - бесплатни влезници за Саемот. Посетителот ги покрива патните и административните трошоци кон организаторот - Комората (2.950 денари за членки по лице, а 5.900 денари за нечленки на Комората по лице).

За подетални информации посетете ги веб старните: www.anfashetex.com и www.anfassporturkey.com.

Наташа Димеска Стојаноска Тел: ++ 389 2 3244064 Факс:++ 389 2 3244088 Моб. 070/295-439 E-адреса: natasa@mchamber.mk

Лазо Ангелевски Тел: ++ 389 2 3244090 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: laze@mchamber.mk


22

БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ На 14 и 15 ноември 2013 година бизнис - форум и средби во Виена, Австрија

“ИКТ НОВ РАЗВОЈ ВО ИНФОРМАТИЧКАТА И КОМУНИКАЦИСКАТА ТЕХНОЛОГИЈА” Enterprise Europe Network и Здружението на информатичко комуникациските технологии при Стопанската комора на Македонија организира учество на ЕЕН-настан “ИКТ - нов развој во информатичката и комуникациската технологија” во рамките на стратегијата на Дунавскиот регион. Настанот ќе се одржи од 14-15 ноември 2013 година во просториите на Стопанската комора на Австрија во Виена и во Линц. Секторите кои ќе бидат застапени на Меѓународните деловни средби се: • • • •

Информатичко комуникациски технологии (ИКТ) Е-здравство Е-фактурирање Е-влада

Учеството на Меѓународните деловни средби е бесплатно. На следниот линк: http://www.b2match.eu/danuberegionbusinessforum2013 , имате повеќе детали за настанот, за дневниот ред, а исто така и можете пријавите на средбите.

Меѓународни деловни средби на Саемот за претприемаштво, Р. Србија

,,БИЗНИС БАЗА 2013“, во Белград

Enterprise Europe Network при Стопанската комора на Македонија организира учество на Меѓународните деловни средби на 27 ноември 2013 година во Белград, Република Србија. Настанот се организира во рамките на Меѓународниот саем за претприемништво „БИЗНИС БАЗА 2013“, што ќе се одржи од 27-29 ноември 2013 година, во хала 1 во Белградскиот саем. Секторите кои ќе бидат застапени на меѓународните деловни средби се: • градежништво и градежни материјали; • дрвна индустрија; • електроиндустрија и материјали; • метална индустрија; • рециклирање и обновливи извори на енергија и • механички инженеринг. Организацијата на настанот има за цел да иницира бизнис и технолшка соработка во продажбата и дистрибуцијата, лиценцните договори, заедничките вложувања, трговските договори со техничка поддршка. Вашата корист од учеството е: • идентификација на потенцијалните партнери пред регистрацијата за да се обезбеди посакуваната дискусија; • можност директно да се сретнете со потенцијалните партнери во текот на одржувањето на Саемот, за да разговарате за можната потенцијална соработка за комерцијално, технолошко и/или истражувачко партнерство; • помош од ЕЕН службениците за време на настанот.

Учеството на меѓународните деловни средби е бесплатно. Можете да се пријавите наследниот линк: http://bb2013.talkb2b.net Лазо Ангелевски Ph: ++ 389 2 3244090 Fax: ++ 389 2 3244088 E-адреса: laze@mchamber.mk Web: www.mchamber.mk


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

23

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Дводневен семинар

„ ОПТИМИЗАЦИЈА НА КРЕДИТНИОТ ПРОЦЕС ВО ВРЕМЕ НА КРИЗА (ВО RETAIL, MSE-SME И CORPORATE BANKING)“ 15-16.11.2013 година (петок-сабота) 9:00 – 16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала1, на 5-ти кат

ПРОГРАМА: Прв ден – Оптимизација на кредитниот процес во Retail • Вовед во (традиционален) кредитен процес – Функција на кредитниот процес – Кредитен процес во работењето со граѓаните-стандарсизација Стандардни етапи на кредитниот процес – Дијаграм – Организација на кредитното работење – спречување на судир на интереси • Оптимизација и аутоматизација на одделни фази – Инфраструктура на податоци – мандаторни и опционални податоци – Кредитно одлучување врз основа на проценка на кредитниот квалитет, – Матрица на надлежности – проток контрола – Управување со колатерали – од проценка на адекватност до документациски работи, – Процес на наплата –од„soft collection-a“,преку „work-out-a“ до литигација. – Екстернализација на делот на наплатата. – Процес на резервирања за кредитни загуби. • Надзор над кредитното портфолијо? – Интерно известување - Рано откривање на зголемен ризик • Вовед во управување со кредитни производи – Спецификација на кредитните услови – баланс на продажниот и риск менажерскиот поглед – Каталог на производи – два типа Втор ден –Оптимизација на кредитниот процес во мали и средни претпријатија и Corporate сегментот • Кредитен процес врзан за работење со правни лица • Сегментација на портфелија – каде да воспоставите граница Retail и Corporatea • Кредитен процес во работењето со компаниите –лимити на стандардизација • Пат од пасивно кон активно кредитирање на компании– од канцеларија до терен • Соединување на деловна и стратегија на управување со ризици • Оперативен модел за спроведување политика на кредитирање во време на криза • Стандардни етапи на кредитниот процес • Дијаграм на текот – најчести недостатоци во кредитниот процес во работењето со правни лица • Организација на кредитното работење- спречување судир на

Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

интереси Оптимизација на кредитниот процес по фази Достапност и квалитет на податоците – биланс на можности и потреба на институцијата • Вовед во управување со кредитна документација, кредитно одлучување засновано на проценка на кредитниот ризик – како да се биде конзистентен и флексибилен во исто време • Управување со колатерала • Матрица на надлежности и управување со исклучоци • Процес на наплата – криза причинета од воведување на “loan rehabilitation” функција и напуштање на традиционалниот (пасивен) “work-out” • Процес за резервирање на кредитни загуби – „мал“ и „голем“портфејл • Надзор над кредитен портфејл • Состав на интерното известување – оперативно и стратешко • Рано откривање на зголемениот кредитен ризик („early-warning“) • Состави на лимити и мориторинг на кредитни конференции • Вовед во управување со кредитни производи • Спецификација на кредитни услови и потребна документација • Флексибилни каталози на производи • Животниот тек на кредитните производи – од инерција до разбирање и „креирање“на кредитни побарувања • Комптенцијска оптимизација-дали имате се што е потребно? ПРЕДАВАЧ: Стјепан Аниќ од Република Хрватска, реномиран регионален стручњак од областа на управувањето со ризици во финансиски институции и предавач со долгогодишно искуство во земјата и во странство . Во Erste & Steiermärkische банка работел како проект-менаџер на Базел II и како директор на Дирекцијата за квантитативни истражувања. Во Кредитна банка - Загреб ја извршувал функцијата член на управа надлежна за управување со ризици и контролни функции на банката, а моментално во Централна банка - Загреб ја извршува функцијата прокурист и извршен советник на управа надлежна за управување со ризици и контролни функции. • •

Работен јазик на семинарот: хрватски. За сите учесници на семинарот ќе биде обезбедено: • работен материјал; • ручeк и освежување; • сертификат за присуство на семинарот.

Рок за пријавување: 11 ноември 2013 година Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


24

БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 18 до 22 ноември 2013 година во Руската Федерација

ИНТЕРНАЦИОНАЛЕН САЕМ ЗА МЕБЕЛ И ДЕКОРАЦИЈА ВО МОСКВА Посетата ја организираат Стопанската комора на Македонија и Македонскоруската стопанска комора. Оваа саемска манифестација за мебел е најголемиот годишен настан и главен индустриски настан во Русија и Источна Европа. Секоја есен Expocentre ги обединува водечките глобални брендови и производители, дизајнери и внатрешни декоратори да ги покажат новите колекции и најдобрите модни елементи за мебел. На изложбата се презентирани најновите трендови на пазарот за мебел. На Саемот ќе имате можност да видите нови технологии и иновативни решенија од следниве области: 1. мебел за домување (дневни соби, комоди, гардеробери, ѕидни облоги и сетови од дрво, сетови за јадење со маси и столици, маси за кафе, мебел за домашно кино, мебел за спална соба и душеци, лежаи, гардеробери, тоалетни маси, рамки за кревети, наткасни, клупи за спални соби, детски соби, мебел за деца и млади, детски маси и столици, мебел за копјутерска опрема во детска соба, декорации, дизајн и мебел, канцелариски мебел за домашна употреба, дивани, фотелји, домашни библиотеки, кујнски мебел, модуларни кујни, пултови за појадок и шалтери за храна, шанк, маси и столици, колички за служење на храна, големи апарати за кујна, мини кујни, мебел за бања, мебел за ходници, лоби, претсобја од типот на вграден мебел, гардеробери со лизгачки врати, кревети на повлекување и подигање за заштеда на простор; 2. мебел за други намени во домот (мебел од дрво и бамбус, кован мебел, мебел од пластика, рачно изработен мебел, мебел за градина, етнички мебел, мебел за надувување и специјални прилики; 3. канцелариски деловен мебел (мебел за канцеларии и банки, канцелариски мебел системи, полици за книги, канцелариски библиотеки, датотека и кабинети за чување и архивирање на материјали, канцелариски клупи и конференциски маси за работни сали и кина, работни маси и столици, софи и фотелји, мебел за деловни ресторани и кафулиња, за хотели, СПА-салони, здравствени центри, фитнес-центри, мебел за болници, за специјална намена, метални шкафови, системи од полици, сефови, фотелји за масажа, мебел за сауни, билјард, мебел за карти и рулет маси, опрема за вино – енотеки и винарски визби); 4. модни додатоци, декорација и внатрешни елементи (врати, завеси, украсни прачки, скали, ролетни, желозини, вариолајт завеси, јапонски завеси, внатрешни предмети, вазни, часовници, слики, скулптури, лустери, ламби, сијалици, ѕидни обоги и декорации, теписи, килими, огледала, витраж прозорци, декоративни елементи, вазни, часовници, слики, текстилни додатоци, перници, обложувачи за кревети, декоративни прекривки, покривки за маса, текстил за бања); 5.материјали, составни делови и прибор (панел материјали за производство на мебел, лакови и бои, лепила и фиксатори, материјали за пополнување, ткаенини за мебел, кожа, составни делови, компонентни делови и опрема за лизгачки врати гардероби, компоненти и механизми за трансформирачки мебел, системи за електронски отворање и затворање, вградено осветлување, лајсни, фолии, производи за нега на мебел и реставрација, фурнир, граѓа, стакло за мебел; 6. ентериер и дизајн на мебел ( 3D внатрешен дизајн и моделирање, софтвер за дизајн на мебел CAD (Computer - Aided дизајн), опрема и алатки. Посетителот ги покрива трошоците за пат и сместување. Цена по лице: 849 евра (цената важи за потврда и уплата од 50% до 01.11.2013 година), во која се вклучени: - хотелско сместување во хотел со 4*, на база 3 ноќевање со појадок 17.11-20.11.2013 во двокреветна/трикреветна соба; - повратен авиобилет до Москва; - трансфери од аеродром до хотел и обратно; - аеродромски такси. Оваа цена е за група од минимум 15 патници. Доколку посетителот сака да престојува во еднокреветна соба за цел престој на посетата се доплаќа дополнително уште 105 евра по ноќ. Напомена: цената на аранжманот ќе подложи на промена во зависност од рокот на пријавувањето, точното дефинирање на претставници од компании, како и од расположивите места во авиолетот. Посетителот ги покрива и административните трошоци кон организаторите – Стопанската комора на Македонија и Македонскоруската стопанска комора (во износ од 5.990 денари за членки по лице, а 3.500 денари за втор пријавен учесник од компанија + ддв и 10.000 денари за нечленки по лице). Обезбедени се: бесплатни влезници; визи за престој без надомест (50 САД $). Повеќе информации за оваа позната богата саемска манифестација може да се најдат на следниов веб-портал: http://www.meb-expo.com/en/

Наташа Димеска Стојаноска Тел: ++ 389 2 3244064 Факс:++ 389 2 3244088 Моб. 070/295-439 E-адреса: natasa@mchamber.mk

Дејан Бeшлиев Тел: ++ 389 2 3244027 Моб. 070/302-950 Факс:++ 389 2 3233370 E-адреса: marukomk@gmail.com


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

25

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Семинар

„НОВИОТ ЗАКОН ЗА ПРИВАТНО ОБЕЗБЕДУВАЊЕ И КОНТРОЛНИТЕ АКТИВНОСТИ НА МВР (НАДЗОРОТ) ВО ПРАВНИТЕ ЛИЦА СО ОБЕЗБЕДУВАЊЕ ЗА СОПСТВЕНИ ПОТРЕБИ“ 19.11.2013 година (вторник) 9:00 – 16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на V кат ПРОГРАМА:

• • •

• • • • •

Приватно обезбедување за сопствени потреби; Задолжително приватно обезбедување; Овластувања на работниците за приватно обезбедување; Работна облека и ознака на работниците за приватно обезбедување; Комора на Република Македонија за приватно обезбедување; Евиденции и Заштита на податоци и информации; Законски обврски на компаниите и Одговорност за непочитување на одредбите од Законот; Актуелни измени во Законските одредби влезени во процедура.

Надлежност и овластувања на МВР во делот на спроведувањето на надзорот (контролните мерки и активности): • •

• • • • • • • •

Надзор што го вршат полициските службеници во униформа за спроведување на Законот; Надзорот што го врши МВР на правните лица што вршат приватно обезбедување (правни лица што вршат приватно обезбедување за сопствени потреби и агенции за приватно обезбедување); Постапката што се спроведува откако ќе се утврдат неправилности во работењето при вршење на надзорот; Правни последици; Потреба од обука на кадри во приватната безбедност; Законски решенија и измени на законот; Видови обуки; Безбедносен менаџмент; Улогата на Факултетот за безбедност во едукација на кадрите во областа на приватната безбедност; Позитивни практики; Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

• •

Компаративна анализа на Европскиот модел на „управување со безбедноста во приватниот сектор“ и системот на приватна безбедност во Република Македонија; Идентичност и разлики на Законот за приватно обезбедување со законите во Унијата; Методолошкиот пристап во дизајнирање и димензионирање на безбедносниот систем за сопствени потреби; Оперативна процедура за подготовка и имплемнтација на интерни безбедносни документи во компаниите во РМ согласно новите барања од Законот;

ПРЕДАВАЧИ: 1. Снежана Петовиќ Арсовска, началник на Одделени за правни работи во МВР. 2. Вонреден професор д-р Марина Малиш Саздовска - наставник на Факултетот за безбедност- Скопје и раководител на катедра за криминалистички науки; 3. М-р Горанче Савовски, началник на Централни полициски служби во Биро за јавна безбедност. 4. М-р Зоран Доревски, консултант за безбезбедност. За сите учесници на семинарот ќе биде обезбедено: • работен материјал; • ручeк и освежување; • сертификат за присуство на семинарот. Пријавување до 15 ноември 2013 година.

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


26

БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 21 до 23 ноември 2013 година саем за кожна индустрија и крзно во Турција

„ IDF 2013“ ВО ИСТАНБУЛ

На саемот ќе има излагачи од локална и меѓународна професионална индустрија на кожа. На саемот посетителите ќе можат да видат: -Облека од кожа и крзно, - обувки, - торби и куфери, - кожна галантерија, - хемикалии за кожа, - машини за шиење на кожа, - додатоци,суровина и кожа,моден дизајн и др. - Ќе има модни ревии каде што ќе бидат прикажани највисоките трендови. Стопанската комора на Македонија, во соработка со овластениот застапник на саемскиот организатор „Адонис Груп“, организира посета на македонски компании на саемската манифестација од 21.11 - 23.11.2013 година, со автобуски превоз ( поаѓање на 20.11.2013 и враќање на 23.11.2013 година ) и алтернативно во сопствена режија (авион или возило). Саемот може да го посетат само двaјца посетители од една koмпанија. Не е дозволена посета на малолетни деца и лица што не се вработени во Компанијата. Обезбедени се: - бесплатно сместување, две ноќевања со појадок (во реномиран хотел) Check In од 12:00 до 14:00 ч.; - локален трансфер (трансфер од aeрoдpoм до хотел и обратно како и трансфери од хотел до саем) и - бесплатни влезници за Саемот. Посетителот ги покрива патните и административните трошоци кон - саемскиот организатор „Адонис“ од 125 евра со автобуски превоз (доколку е со сопствен превоз – мсе плаќа само 45 евра), - како и организационите трошоци кон Комората (2.950 денари за членки по лице, а 5.900 денари по лице за нечленки на Комората). За повеќе информации за Саемот за кожна индустрија и крзно- IDF 2013 посетете ја веб страната www. http://www.istanbulleather. com/ или контактирајте не. Наташа Димеска Стојаноска Тел: ++ 389 2 3244064 Факс:++ 389 2 3244088 Моб. 070/295-439 E-адреса: natasa@mchamber.mk

Сашо Деспотовски Тел: ++ 389 2 3244089 Факс:++ 389 2 3244088 saso@mchamber.mk


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

27

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Обука

“МАГАЦИНСКО РАБОТЕЊЕ – СКЛАДИРАЊЕ И МЕТОДИ ЗА ОПТИМАЛИЗИРАЊЕ НА ЗАЛИХИТЕ” 20,21,22 номеври 2013 год.(среда-петок) 09:00-14:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат

Програма: Прв ден: • • • • • •

Складирање општо; организирање и планирање на работењето на складот, трошоци во работењето на складот; ракување со материјалите во складот, пакување на материјали; анализа на трошоците од процесот на складирање во организацијата; организација на внатрешниот транспорт во претпријатието; пакувањето на производот како компетитивна предност на организацијата.

Втор ден: • • • • • • •

Складирањето во стандардите за квалитет; процедура/упатство за реализирање на процесот на складирање; документи кои се користат во процесот на складирање; мерење на квалитетот во процесот на складирање; мерење на учинок на процесот на складирање во организацијата: предизвик за подобрување на задоволството на клиентите; примери за примена на статистички алатки за оптимирање на залихите во организацијата; управување со документите во процесот на складирање.

Трет ден: • • •

координатор на производство, менаџер за квалитет во МЗТ Леарница во имплементација и одржување на ISO 9001:2000. Освен во реализација на секојдневните активности бил ангажиран и како тренер во следниве области адаптирање на QMS во согласност со барањата на ревидираниот стандард ISO 90012008, лидерство, процесен менаџмент, ефикасност и ефективност во работењето, продажни техники, управување со ризици. Има реализирано и бројни истражувачки проекти за мерење на задоволство на клиентите во Организацијата, мерење на квалитетот на добавувачите, проектирање на мрежа на процеси во Организацијата и мерење на квалитетот на процесите, мерење и преземање на ризици во процесот на осигурување. ТРАЕЊЕ НА ПРОГРАМАТА И ОДРЖУВАЊЕ НА ОБУКИТЕ: •

Управување со залихи; aнализа на случаи; посета на фирмата Wabtec – практично согледување на организирањето на магацинското работење.

• •

Програмот содржи 8 тренинг модули во вкупно траење од 18 наставни часови (1 наставен час = 45 минути) Временско траење: 3 денови Обуките ќе се одржуваат во период од 09-14 часот.

Пријавување до 15 ноември 2013 година.

Предавач: Иван Ѓаковски, дипломиран машински инженер и магистер по менаџмент со квалитет на Универзитетот “Свети Кирил и Методиј” во Скопје. Со повеќегодишно работно искуство како Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


28

БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Семинар

„ЗАКОНСКА РАМКА И ПРАКТИЧНИ ПРИМЕРИ ОД СПРОВЕДУВАЊЕ НА ЗАКОНОТ ЗА ИЗВРШУВАЊЕ “ (правните лица како странки и учесници во извршувањето) 28.11.2013 година 10:00-15:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на V кат ПРОГРАМА: 1. Реализација на хипотека: - Основа на извршување; - Тек на постапката; - Намирување, правни последици од успешно спроведена постапка. 2. Спроведување на извршување за наплата на долгови по основ на комунални давачки: - Донесување на извршна исправа -нотар/суд; - Трансфер на судски предмети на нотар; - Постапка за наплата; - Вонсудска наплата на долгови. 3. Извршување врз удели, акции, и други хартии од вредност: - Извршување врз удел - можност за успешна реализација; - Извршување врз акции - постапка пред брокер. 4. Правните лица како доверители: - Истоветност на доверителска позиција со физичките лица како доверители; - Специфичности во праксата на извршувањето со правни лица во улога на Доверители. 5. Правните лица како должници: - Доставување на правно лице; - Попис кај правно лице; - Извршување врз сметка на правно лице. 6. Правните лица како работодавачи: - Работодавачот како учесник во постапката - не е странка; - Обврска за соработк асо извршителот . постапување по неговата забрана и обврска за извсестување во слуачја на промена на работно место; - Работодавачот како странка- враќање на работник на работа. Предавачи : *Гордан Станковиќ и м-р Славица Ацовска, претседател и потпретседател на Комора на извршители на Република Македонија.

Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

29

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Советување

ТЕМИ ОД РАБОТНИ ОДНОСИ ,,Начин на обезбедување на потреба од работници и сезонски работници во трговските друштва, нов променет договор пред отказ, отказ на договорот за вработување со отказен рок и без отказен рок, суспензија на работникот, годишен одмор стекнување и начин на користење, платено отсуство дневен и неделен одмор,празници слободни денови исплата на дневници и службени патувања, сторители на штета видови на штета и надомест на штета, отказни рокови минимални отказни рокови, паричен надоместок наместо отказен рок и синдикално организирање на вработените во трговските друштва, прекувремена работа, основни обврски на работодавачот согласно Законот за БЗР,, 4 – 8 декември 2013 година Сместување: Хотел „Tullip Inn Millennium” - Будимпешта http://www.hunguesthotels.hu/en/hotel/Budapest/tulip_inn_budapest_millennium/ ПРОГРАМА НА СЕМИНАРОТ: - Начин на обезбедување на потреба од работници во трговските друштва - Начин на обезбедување на сезонски работници - Нов променет договор пред отказ - Отказ на договорот за вработување со и без отказен рок - Суспензија на работник до конечна одлука - Годишен одмор стекнување и начин на користење - Платено отсуство, неделен и годишен одмор - Празници,слободни денови и исплата на дневници и службени патувања - Сторители на штета,видови штета и надомест на штета. -Отказни рокови,минимален отказен рок и паричен надоместок наместо одказен рок - Синдикално организирање на вработените во трговските друштва - Прекувремена работа - Основни обврски на работодавачот согласно Законот за БЗР. Предавачи: - Миле Стојановски Државен советник во Министерство за труд и социјалана политика - Злате Стојановски Раководител на одделение во Државен инспекторат за труд

Скопје - Будимпешта - Скопје (тргнување на 4 декември 2013 година во 18:00 часот и враќање на 8 декември 2013 година во раните утрински часови); • Сместување во хотел „Tullip Inn Millennium “, на база 2 ноќевања со појадок. • Разглед на Будимпешта со локален водич • Свечена вечера на 6 декември 2013 во национален ресторан Чардаш со богата традиционална програма (со цигански фолклорни игри и многу забава) • Посета на шопинг центри Во цената на аранжманот не е вклучено: • патничко осигурување и индивидуални факултативни трошоци и неспоменати услуги. Рок за пријавување: 20 ноември 2013 година. Плаќањето на аранжманот најкасно до 20 ноември 2013 година ќе се смета за потврдена резервација - доколку го откажете Вашето учество на советувањето после 20 ноември 2013 година, уплатените средства не Ви се враќаат - минимален број за реализирање на ова советување е 20 учесници

• Цена на аранжманот во двокреветна соба изнесува 14.190,00 денари, за аранжман во еднокреветна соба се доплатува 1.600,00 денари и изнесува 15.790,00 денари • Котизација за дводневниот семинар изнесува 5.782,00 денари (4.900,00 денари + ДДВ). Во цената на аранжманот вклучено е: • превоз со високотуристички автобус на наведената релација Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


30

БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 2 до 5 декември 2013 година, Меѓународен саем за земјоделие, сточарство, ефект на стаклена градина, земјоделска опрема и технологии во Република Турција

„GROWTECH EURASIA 2013“ ВО АНТАЛИЈА Оваа година по тринаесетти пат се организира еден од поголемите интернационални специјализирани саеми од ваков тип, на којшто ќе учествуваат голем број реномирани странски и турски компании, од 2 - 5 декември 2013 година, во Анталија, Р. Турција. Стопанската комора на Македонија, во соработка со Амбасадата на Република Турција во Република Македонија – Трговското советништво, Ве поканува на организирани деловни средби и посета на Саемот. Меѓународниот саем за земјоделие, сточарство, земјоделска опрема и технологии „GROWTECH EURASIA 2013“, оваа година за прв пат ќе има изложби и презентации на иновации за ефектот на стаклена градина, системи за наводнување, семе, расад, ѓубрива и хемиски производи, уредување, органски земјоделски производи и услуги кои се докажано успешно позиционирани и вградени во националните и меѓународните платформи. Овој извонреден Саем за земјоделство е домаќин уште од 2001 година на посетители и излагачи од европските и балканските земји, од земјите на Блискиот Исток, од Северна Африка. Во 2012 година, Саемот беше домаќин на 612 национални и меѓународни изложувачи и 69.726 посетители во 35.000 квадратни метри саемски простор, а во 2013 очекува 20% повисоки показатели. Профил на излагачи: •Стаклена градина и стаклени отворени/затворени технологии: - емисии на стаклени градежни проекти; - стаклена градина, материјал и пластика; - стаклена градина, системи за вентилација и греење; - стаклени системи за наводнување; - стаклени системи за осветлување; - стаклена автоматизација. • Земјоделска механизација (отворена и затворена): - трактори и опрема; - земјоделски машини за отворен простор; - мали земјоделски машини; - системи за автоматизација; - машини за пакување и системи за производи; - магацински машини и системи; - средства за дезинфекција; - градежни машини; - косилки за трева и дополнителна опрема. • Семе - расадник (отворен/затворен тип): - семиња за зеленчук; - семиња за овошје; - семиња за трева и цветни семиња; - расадно производство; - ѓубрива; - останати земјоделски растенија; - зеленчук и овошје; - производство на млади растенија; - опрема. • Исхрана на растенијата и заштита (отворен/затворен тип): - раст на растенијата/регулатори; - заштита после жетва; - агрохемикалии; - фолија и наводнување на систем капка по капка; - ѓубрива од сите видови и производство на истите; - природни растителни култури. • Органско земјоделство (отворен и затворен тип): - органско производство и материјал на производителите;

-

органски земјоделски производи; - ѓубрива за органско производство; - органско земјоделство и институции за сертификација. • Системи за наводнување и опрема: - систем за наводнување капка по капка; - системи и прскалки за наводнување; - цевки и компоненти за ЈП; - пумпи за дозирање; - пречистителни станици; - опрема за истражување на почвата и водата. Како посетители се јавуваат лозари, земјоделци, сточари, сопственици на стаклени градини, сопственици, раководители, специјализирани работници на земјоделски фирми, дистрибутери, дилери, увозни компании, земјоделски институции, невладини организации и комори кои се поврзани со земјоделството, државни институции поврзани со земјоделството, меѓународни инвеститори, универзитети и др. Саемот може да го посети само 1 (еден) учесник од компанија, за втор, трет пријавен се доплаќа симболичен износ. Обезбедени се: - бесплатно сместување, 3 (три) ноќевања со појадок (во реномиран хотел со 4* или 5*), Check In од 12:00 до 14:00 ч.; - локален трансфер (трансфер од aeрoдpoм до хотел и обратно); - бесплатни влезници за Саемот и - организирани деловни средби со компании од горенаведените дејности. Посетителот ги покрива патните трошоци, како и организационите трошоци кон Комората (4.000 денари за членки по лице, а 8.000 денари по лице за нечленки на Комората). Рок за пријавување најдоцна до 19 ноември 2013 година. За повеќе информации за Меѓународниот саем за земјоделие, сточарство, ефект на стаклена градина, земјоделска опрема и технологии “Growtech Eurasia 2013” во Анталија, посетете ја веб-страната: http://growtech.com.tr/en/, или контактирајте не`. Контакт: Наташа Димеска Стојаноска Тел: ++ 389 2 3244064 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: natasa@mchamber.mk

Контакт: Васко Ристовски Тел: ++ 389 2 3244014 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: vasko@mchamber.mk


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

31

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 5 до 7 декември 2013 година во Турција

“PLAST EURASIA ISTANBUL 2013” На саемот на кој ќе можат да се видат: - Машини за пластика, пластични фолии, жици, гуми,пластични профили, гранулатор, машини за флексо печатење - Хемикалии и суровини за пластика,боја, ПВЦ додатоци, гумени хемикалии, инженеринг полимери, ПВЦ соединенија,мастила за печатење, полиетилен, пигменти, растворувачи - Редуктори, роботски системи, магнети, четки за машина за производство -Топлина и контрола на опрема, отпорници, сензори, индикатори, полимери, прецизни скали, статична опрема - Хидраулика и пневматика, хидраулични цилиндри, пумпи, рециклирање, машини за дробење на пластика, неподвижни системи, софтвери, миксери, кодирање, брендирање и др. Стопанската комора на Македонија, во соработка со овластениот застапник на саемскиот организатор„Адонис Груп“, организира посета на македонски компании на саемската манифестација од 5.12 - 7.12.2013 година, со автобуски превоз ( поаѓање на 4.12.2013 и враќање на 7.12.2013 година ) и алтернативно во сопствена режија (авион или возило). Саемот може да го посетат само двaјца посетители од една koмпанија. Не е дозволена посета на малолетни деца и лица што не се вработени во Компанијата. Обезбедени се: - бесплатно сместување, две ноќевања со појадок (во реномиран хотел) Check In од 12:00 до 14:00 ч.; - локален трансфер (трансфер од aeрoдpoм до хотел и обратно како и трансфери од хотел до саем) и - бесплатни влезници за Саемот. Посетителот ги покрива патните и административните трошоци кон - саемскиот организатор „Адонис“ од 125 евра со автобуски превоз (доколку е со сопствен превоз – мсе плаќа само 45 евра), - како и организационите трошоци кон Комората (2.950 денари за членки по лице, а 5.900 денари по лице за нечленки на Комората). Пријавување до 25.11.2013 година не.

За повеќе информации за Саемот за пластика посетете ја веб страната www.plasteurasia.com , или контактирајте

Наташа Димеска Стојаноска Тел: ++ 389 2 3244064 Моб. 070/295-439 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 natasa@mchamber.mk

Зорица Мешкова Тел: ++ 389 2 3244019 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 zorica@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

32

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 5 до 8 декември 2013 година во Република Турција

„BURSA METAL PROCESSING TECHNOLOGIES FAIR“, „INVENTION 2013“ , „BELEX 2013“ , „BURSA SHEET METAL PROCESSING“ И „BORUTEK 2013“ Станува збор за едни од поголемите специјализирани меѓународни саемски манифестации од ваков тип, на кои ќе учествуваат голем број реномирани странски и турски компании. Посетителите на овие саемски манифестации ќе се сретнат со водечки компании во секторот, со професионалци и инвеститори од металниот, електро, иновативниот и комуникацискиот сектор. Стопанската комора на Македонија, во соработка со „Адонис – Tüyap“, ве поканува да ги посетите саемските манифестации од 5 7.12.2013.година во Бурса. Во рамките на „BURSA METAL PROCESSING TECHNOLOGIES FAIR“ посетителите ќе можат да видат: • преси, електромотори, индустриски печки, безбедносни системи, хидраулични и пневматски системи, машини и нивни резервни делови, компресори, хемикалии, индустриски роботи и др. Во рамките на „BELEX 2013“ посетителите ќе можат да видат: • производство на електрична енергија, генератори, алтернатори, акумулатори, трансформатори, регулатори, електромотори и резервни делови за струја, стартери, проводници, изолатори, кабли (енергетски, телефонски), дистрибуција на електрична енергија, електрична инсталација, индикатори, осветлување, светилки, громобранска заштита, помошна опрема, конектори, системи за пожарни аларми и др. Во делот на „BURSA SHEET METAL PROCESSING“ посетителите ќе можат да видат: • лим, цевки, профили, флексибилен лим, заварување, рачни алати, безбедност при работа и др. Стопанската комора на Македонија, во соработка со овластениот застапник на саемскиот организатор „Адонис Груп“, организира посета на македонски компании на саемските манифестации од 5 - 7.12.2013 година, со автобуски превоз (поаѓање на 4.12.2013 година и враќање на 7.12.2013 година) и алтернативно во сопствена режија (авион или возило). Саемот може да го посетат само двaјца посетители од една кoмпанија. Не е дозволена посета на малолетни деца и лица што не се вработени во Компанијата. Обезбедени се: • бесплатно сместување, две ноќевања со појадок (во реномиран хотел) Check In од 12:00 до 14:00 ч.; • локален трансфер (трансфер од aeрoдpoм до хотел и обратно, како и трансфери од хотел до саем) и • бесплатни влезници за Саемот. Посетителот ги покрива патните и административните трошоци кон • саемскиот организатор „Адонис“ од 125 евра со автобуски превоз (доколку е со сопствен превоз – се плаќа само 45 евра); • како и организационите трошоци кон Комората (2.950 денари за членки по лице, а 5.900 денари по лице за нечленки на Комората). Пријавување до 25.11.2013 година. За повеќе информации за Саемот за метал „BURSA METAL PROCESSING TECHNOLOGIES FAIR“ посетете ја веб-страната: www. bursametalprocessing.com или контактирајте не`. Наташа Димеска Стојаноска Тел: ++ 389 2 3244064 Моб. 070/295-439 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: natasa@mchamber.mk

Војкан Николовски Тел: ++ 389 2 3244068 Моб. . 071/557-329 Факс:++ 389 2 3244088 E-адреса: vojkan@mchamber.mk


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

33

ПОВИК

Агенцијата за странски инвестиции и промоција на извозот на Република Македонија ги повикува домашните компании

МОЖНОСТ ЗА ПЛАСМАН НА СТОКА ЗА ПОТРЕБИТЕ НА PAN AM 2015 ИГРИТЕ Агенцијата за странски инвестиции и промоција на извозот на Република Македонија (АСИПИРМ) соопштува дека преку економскиот промотер во Канада и е доставена информација за одржување на Pan Am 2015 игрите, каде што македонските компании можат да се пријавуваат за набавка на стоки и услиги потребни за самото одржување на игрите во Торонто. Оние производи и услуги за кои ќе бидат потребни поголеми количини ќе се распишат меѓународни тендери за набавки. Сите заинтересирани компании членки кои би сакале да добавуваат свои производи или услуги за организаторите на овој настан можат да најдат подетални информации на следниов линк http://www.toronto2015.org/lang/ en/gallery/news/buying-the-games-goods-and-services.html, или може да се обратат директно до економскиот промотер за Канада, Ирена Ѓоргиевска irena.georgievska@investinmacedonia.com


34

БИЗНИС ИНФО

четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА Компанија од Данска заинтересирана е да соработува со македонски компании кои вршат извоз и увоз на прехранбени производи. Валидност дo:18.01.2014 годинa Компанија од Белгија бара дистрибутер во Република Македонија за пласмaн на машини за монтирање и демонтирање на гуми за сите врсти на коли,автобуси и земјоделски машини. Валидност дo:18.01.2014 година Германска компанија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на хајтех, цревни системи во областа на медицинската технологија Македонија. (катетри, помагала за инфузија). Валидност дo:22.01.2014 година Валидност дo:21.02.2014 година Компанија од Италија бара Компанија од Турција бара дистрибутер во Република дистрибутер во Република Македонија за пласман на Македонија за пласман на внатрешни и надворешни врати. маслиново масло. Валидност дo:22.01.2014 година Валидност дo:21.02.2014 година Компанија од Полска Компанија од Хрватска бара заинтересирана е за инсталирање соработка со производители на на јавни тоалети во локалните пластични буриња во Република заедници и во општините во Македонија за пласман во Република Македонија. Хрватска. Валидност дo:22.12.2013 година Валидност дo:21.02.2014 година Компанија од Унгарија Компанија од Србија бара заинтересирана е да откупи до соработка со сточарски фарми во 50 тони бобинки од смрека во Република Македонија со понуда Република Македонија. на висококвалитетен семенски Валидност дo:22.06.2014 година материјал за приплод на говеда. Валидност дo:22.02.2014 година Компанија од Хрватска бара соработка со трговци на Компанија од Шпанија школски прибор во Република заинтересирана е да соработува Македонија. со компании кои би увезувале Валидност дo:24.01.2014 година внатрешни врати во Република

Компанија од Италија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на земјоделска механизација. Валидност дo:24.01.2014 година Компанија од Бугарија бара соработка со компании во Република Македонија заинтересирани за пласман на активни спојници за полимерни композити Д2012 , гумени мешавини по нарачка од страна на клиентот со механички показатели и технички производи од гума. Валидност дo:24.01.2014 година Компанија од Германија заинтересирана е за соработка во областа на железничкиот сообраќај во Република Македонија со понуда на следниве услуги: активно менаџирање за добивање дозволи во Европа, проверки на вагони, подршка при управување со вагоните, корисничка подршка,


четврток, 7 Ноември 2013, Бр. 155

БИЗНИС ИНФО

35

ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА изготвување на докази за безбедност,стручно мислење за вагони, обезбедување на квалитет. Валидност дo:24.01.2014 година Компанија од Црна Гора бара ангажман на 10 водоинсталатери и 4 помошни лица од Република Македонија за реализација на дел од проектот (вили) на Лушница. Валидност дo:25.01.2014 година Компанија од Германија нуди услуги во меѓународно активна шпедиција со голем возен парк и складишен капацитет во Германија и Европа, а бара соработка во Република Македонија во областа на индустријата за челик, со добавувачи од автомобилската индустрија, изведба на штандови, фармација и хемиска

индустрија, индустрија за хартија, поцинкување. Валидност дo:25.01.2014 година Компанија од Германија развива соодветни концепти за интернационализација на малите и средни претпријатија и е специјалист при градењето и поддршката на мрежите на мали и средни претпријатија во нивната извозна дејност и пазарноориентирано истражување и развој, и бара соработка во Република Македонија. Валидност дo:25.02.2014 година Компанија од Бугарија бара пласман во Република Македонија на мерни системи за сите делови на водениот циклус – водовод, материјали и резервни делови за

нив , електромагнетни дебитомери , водомери , уреди за мониторинг на молк системи , апарати за откривање на протекување , изградба на системи за далечинско известување , проверка и калибрација на сите видови дебитомери , водомери од DN 15 mm до DN200 mm Валидност дo:25.01.2014 година Контакт: Мирјана Коцева Тел: (02) 3244-035 Факс: (02) 3244-088 mirjana@mchamber.mk

www.mchamber.mk


БИЗНИС ЦЕНТАР ЗА ТРЕНИНГ И ОБУКА

БИЗНИС ИНФО

BUSSINES CENTER FOR TRAINING AND EDUCATION

bsi.

ISO 9001

Quality Management

FS 549642

   

  

  

rɵʗʠʢʗʤʣʜʚʠʤʖʗʝʠʖʠʒʥʜʑʤʑʣʗʠʖʓʚʓʑʓʠ ʡʠʣʗʒʟʠʠʡʢʗʞʗʟʚʡʢʠʣʤʠʢʚʚʓʠʢʑʞʜʚʤʗʟʑ ɴʤʠʡʑʟʣʜʑʜʠʞʠʢʑʟʑɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ rɲʢʑʜʤʚʩʟʑʤʑʟʑʣʤʑʓʑʣʗʠʖʓʚʓʑʓʠʣʠʢʑʒʠʤʜʑ ʣʠʢʗʟʠʞʚʢʑʟʚʞʑʜʗʖʠʟʣʜʚʜʠʞʡʑʟʚʚʓʠ ʙʑʓʚʣʟʠʣʤʠʖʡʠʟʥʖʗʟʑʤʑʣʤʢʥʜʑ rɴʗʢʤʚʦʚʜʑʤʡʢʚʙʟʑʤʠʖɯʚʟʚʣʤʗʢʣʤʓʠʤʠ ʙʑʠʒʢʑʙʠʓʑʟʚʗʚʟʑʥʜʑʟʑɳʗʡʥʒʝʚʜʑ ɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑʚɢʔʗʟʨʚʹʑʤʑʙʑʓʢʑʒʠʤʥʓʑʻʗʟʑ ɳʗʡʥʒʝʚʜʑɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ rɱʒʥʜʑʤʑʤʢʑʗʠʜʠʝʥʤʢʚʞʗʣʗʨʚ ʠʖʡʠʟʗʖʗʝʟʚʜ ʖʠʡʗʤʠʜ rɲʢʗʖʑʓʑʻʑʤʑʚʡʢʑʜʣʑʤʑʣʗʠʖʓʚʓʑʑʤʡʠ ʖʠʔʠʓʠʢʣʠʥʩʗʣʟʚʨʚʤʗ rɳʑʒʠʤʑʓʠʔʢʥʡʚʠʖʖʠʞʑʜʣʚʞʥʞʥʩʗʣʟʚʨʚ ɪʑʡʠʓʗʽʗʚʟʦʠʢʞʑʨʚʚ ɣʠʢʚʣɵʢʚʞʩʗʓ ɵʗʝ  ɯʠʒ  CPSJT!NDIBNCFSNL

ɴʚʞʠʟʑɳʚʣʤʠʣʜʑ ɵʗʝ  TJNPOB!NDIBNCFSNL

ɴʤʠʡʑʟʣʜʑʜʠʞʠʢʑʟʑɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ ʥʝtɧʚʞʚʤʢʚʗɺʥʡʠʓʣʜʚi ɴʜʠʡʹʗ ʤʗʝ   ʦʑʜʣ  

Модули на доживотно учење Акредитирани програми од Министерството за образование и наука на Република Македонија Акредитирани програми кои можете да ги следите:

Готвач во угостителски објект Гипсер – монтер Фасадер Аргон Заварувач


БИЗНИС ИНФО СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА bsi.

ISO 9001

Quality Management

FS 549642

Ваш деловен соработник во светот на бизнисот Посетете не’ на веб-порталот: www.mchamber.mk Ве очекуваме! http://www.facebook.com/chamber.mk http://www.twitter.com/Chamber_MK http://www.youtube.com/user/MKChamber

Главен и одговорен уредник, Саво Пејчиновски

тел: : (02) 3244036, savo@mchamber.mk Дизајн и графичка обработка Александар Кедиоски тел: : (02) 3244052, aleksandar@mchamber.mk

Стопанска комора на Македонија ул. „Димитрие Чуповски“ 13, Скопје тел: : (02) 3244000, факс: (02) 3244088


БИЗНИС ИНФО

СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА

ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA

ПОКРОВИТЕЛИ

НА СТОПАНСКАТА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА БРИЛИЈАНТЕН Покровител

ПРЕМИУМ Покровители INDUSTRIES

СТАНДАРД Покровители

СИЛВЕР Покровители

дос тапни насек аде ...

Посетете не’ на веб-порталот: www.mchamber.mk Ве очекуваме! http://www.facebook.com/chamber.mk http://www.twitter.com/Chamber_MK http://www.youtube.com/user/MKChamber http://www.linkedin.com/company/economic-chamber-ofmacedonia

Бизнис ИНФО Бр.155  

Излезе новиот број Бизнис ИНФО 07.11.2013

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you