Issuu on Google+

БИЗНИС ИНФО

bsi.

ISO 9001

Quality Management

СТОПАНСКАКОМОРА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА СТОПАНСКА Osnovana 1922 ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA НА МАКЕДОНИЈАFounded 1922 FS 549642

bsi.

ISO 9001

Quality Management

goodini

192

2 - 2014

FS 549642

БИЗНИС ИНФО Ваш деловен соработник во светот на бизнисот Број 180

www.mchamber.mk

22.5.2014

Соработка меѓу домашните и странските инвеститори

НЕОПХОДНИ МЕХАНИЗМИ ЗА РАМНОПРАВНА ПОЗИЦИЈА НА ПАЗАРОТ

Конференција во Софија за имплементација на ЦЕФТА-Договорот

СТОПАНСКИТЕ КОМОРИ ОТСЕКОГАШ ИГРАЛЕ ВАЖНА УЛОГА ВО ПРЕПОЗНАВАЊЕТО И ОТСТРАНУВАЊЕТО НА ТРГОВСКИТЕ БАРИЕРИ Предупредување од виталниот сектор на македонската економија

ПРИМЕНА НА МЕРКИ ЗА АМОРТИЗИРАЊЕ НА КРИЗНИОТ УДАР ВО МЕТАЛУРГИЈАТА


СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA

БИЗНИС ИНФО

ПОКРОВИТЕЛИ

НА СТОПАНСКАТА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА БРИЛИЈАНТЕН Покровител

ПРЕМИУМ Покровители INDUSTRIES

СТАНДАРД Покровители

СИЛВЕР Покровители

дос тапни насек аде ...

Посетете не’ на веб-порталот: www.mchamber.mk Ве очекуваме! http://www.facebook.com/chamber.mk http://www.twitter.com/Chamber_MK http://www.youtube.com/user/MKChamber http://www.linkedin.com/company/economic-chamber-ofmacedonia


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

3

СОЛИДАРНОСТ

Повик до компаниите-членки на Стопанската комора на Македонија

ХУМАНИТАРНА ПОМОШ ЗА ПОПЛАВЕНИТЕ ПОДРАЧЈА ВО СРБИЈА И БОСНА И ХЕРЦЕГОВИНА Стопанската комора на Македонија активно се вклучува во хуманитарната поддршка на настраданите подрачја од катастрофалните поплави што ги зафатија Република Србија и Република Босна и Херцеговина, преку партнерската соработка со Стопанската комора на Србија и Надворешно-трговската комора на Босна и Херцеговина. Според најавите како најпотребни производи за настраданите во невидените катастрофални поплави, потребно е да се донираат пелени, млеко во прав, храна за бебиња, хигиенски и средства за дезинфекција, лекови, вода, конзервирана храна, храна за која не е потребна термичка обработка, двопек, разни видови кекси и сл., како и други производи кои се дел од вашите палети на производи, како и финансиски средства. Ги покануваме компаниите-членки на Стопанската комора на Македонија, за донирање на најнеопходните производи и според вашите можности, или финансиски средства во висина што вие самите ќе ја одредите. Хуманитарната помош треба да се достави до Стопанска комора на Македонија, со назнака за која комора ја упатувате, а ние ќе организираме транспорт директно во коморите во Белград и во Сараево, а финансиските средства ќе се уплатуваат директно на жиро-сметки што се доставени од коморите на Србија и на Босна и Херцеговина за кои ќе добиете подетални информации во Стопанската комора на Македонија (контакт: Станка Дамјановска, тел. 02 32 44 016, е-адреса: stanka@mchamber.mk , моб. 071 230 452).

ПОДВЛЕЧЕНО

МАКЕДОНИЈА МОРА ДА ИМА НАЦИОНАЛЕН АВИОПРЕВОЗНИК Секоја држава има свој национален авиопревозник, а таков мора да има и Македонија. Авиокомпанијата да лета со името „Маседониа ерлајнс” и под македонското знаме. Мора да се инвестира во национален авиопревозник, тоа дополнително ќе влијае на зголемување на бројот на патници. Во моментов таа улога ја играат Туркиш ерлајнс”, којшто лета 14 пати неделно на релација Скопје - Истанбул и нискотарифната Виз ер”, која лета директно од Скопје до многу европски градови - рече Шенер. Мора поинтензивно да се работи на туристичка промоција на Охрид. Пред се, треба да се инвестира во добри хотели, кои во моментов се најслабата алка за развивање на туризмот во Македонија. Имате најдобра историја во Европа, имате модерен аеродром, се што е потребно се светски синџири на познати хотели да бидат изградени во Охрид - потенцира Шенер. (Сани Шенер, главен извршен директор на “ТАВ аеродроми холдинг” и претседател на Одборот на директори за „Вечер“)


4

БИЗНИС ИНФО

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

ПОДВЛЕЧЕНО

ТРЕНД Е ДА СЕ ВЛОЖУВА ВО ИНВЕСТИЦИСКИТЕ ФОНДОВИ Кога зборуваме за едукација,ние можеме да кажеме ,некој е или не е едуциран, и финансиски едуциран бидејќи финансиската едукација е процес кој што бара контиунитет значи постојано има потреба од едуцирање,заради тоа и дел од активностите на комисијата од хартии од вредност во соработка со другите чинители на пазарот на капитал е во насока на различни форми на едуцирање,почнувајќи од средношколците,едуцирање на инвеститорите на берзнската – брокерската индустрија значи постојано сме во насока на едуцирање и воведување на нови форми бидејќи го подржуваме тој глобален тренд дека финансиската едукација е потребна бидејќи управувањето со парите е многу важно,да речам еднакво важно како управување со сопственото здравје. Оваа недела комисијата за управување за хартии од вредност даде одобрение за основање нов пензиски фонд,значи ли тоа дека граѓаните повеќе сакаат да ги вложат своите пари во фонд отколку сами да носат некаква одлука? Препознатлив е трендот да се вложува во инвестициските фондови како еден сигурен начин на вложување – посигурен начин на вложување. Пред се тука треба да се истакне дека тоа е вложување со помали приноси. Комисијата даде одобрување за уште еден инвестициски фонд , овој е единаесети фонд значи во Република Македонија во моментов има 11 инвестициски фондови кои се управувани од страна на 4 друштва за управување со инвестициски фондови. Она што е позитивно ако направиме пресек вака низ бројки со 31.12 минатата година се бележи зголемување со средствата со инвестицките фондви од 62% а изразено е во абслоутни бројки со 31.03 односно првиот квартал од првата година тоа значи дека во моменетот се управува со околу 15 милиони евра. (Елизабета Чингаровска, претседателка на Комисијата за хартии од вредност за МТВ)

ГРАНТОВИТЕ ЗА МАЛИ БИЗНИСИ - ШАНСА ЗА НЕВРАБОТЕНИТЕ Оваа година ова е втор оглас со кој им се дава шанса на невработените лица да започнат сопствен бизнис. Имавме веќе еден ваков сличен во јануари, кадешто селектиравме околу 900 лица, од пријавени 3.000, за учество пред се на обука, а потоа заедно со ментор тие можат да го изработат конечниот бизнис план, којшто треба да се финансира со 3.000 евра неповратна помош. Ова е втор оглас со којшто на крајот ќе избереме 400 учесници. Во предселекцијата ќе учествуваат некаде 600-650 лица, а потоа бројката ќе се сведе на 400 апликанти, кои ќе имаат најдобра бизнис-идеја. Тие ќе добијат ваучер и ментор, лице кое ќе им помага, а потоа банкари ќе ги анализираат тие бизнис планови, со цел да се вложи во нив, доколку се заинтересирани. Досега сме финансисрале 5.800 проекти, а над 2.000 се на млади лица, а тоа значи дека сме на многу високо ниво со учество на млади лица до 29 годишна возраст. Ние направивме промена во делот на она што значи млад човек- порано беше до 27, а сега е до 29 години, а со тоа и се прошири рамката, согласно стандардите на Еуростат и домашната Статистика. Дополнителен проект за младите е оној кој ги ослободува од придонеси, согласно законската измена којашто ја направивме во февруари и март, кадешто во рок од една година младите лица се ослободени од двачки за придонеси и осигурување, пензиско и здравствено, и нормално 10% од персоналниот данок. Со тоа сакаме да го зголемиме интересот не само кај младите лица, туку и кај работодавачите. (Влатко Поповски, директор на Агенција за вработувње на Република Македонија во „Лидер“)


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

5

ПОДВЛЕЧЕНО

НИТУ ГАЗДИТЕ, НИТУ МЕНАЏЕРИТЕ САКААТ НОВИ АКЦИОНЕРИ Ниту газдите, ниту менаџерите сакаат нови акционери. Ним им е поважна контролата врз компанијата, отколку можностите за нејзиниот развој и освојување на нови пазари. Тоа како да е некоја болест на овие простори. А, за разлика од регионот, на светските менаџери и сопственици многу им се поважни развојот на компанијата и поважно им е да бидат големи и успешни компании, а не газди на мали фирми, кои стојат во место. Хрватските компании и Берзата се под големо влијание на кризата која трае веќе неколку години. Хрватска седум години е во рецесија, а со самото тоа и резултатите на компаниите не се добри. Моментно околу 21 компанија кои котираат на Берзата се пред стечај. Ова покажува дека дивидендите приноси се мизерни. Тие и никогаш не биле добри. Сметам дека за да има раздвижување на Берзата, потребен е економски раст. (Петар-Пиере Матек, претседателот на Управниот одбор на ХАНФА, Хрватска агенција за надзор на финансиски услуги во „Утрински весник“)

УСПЕХОТ ПРИСТИГНУВА АКО СИ ПОРАЗЛИЧЕН ОД ДРУГИОТ Денес на овој високо конкурентен пазар секој се труди да биде поразличен од конкуренцијата за да биде забележан, а ние едноставно го имаме средството за тоа. Неодамна склучивме договор со данската компанија Realfiction кои се производители на Dreamoc холограмските 3D дисплеи, за застапништво и репрезентација, како во Македонија, така и во Бугарија, Грција, Албанија, Косово, Србија, Црна Гора, БиХ и Хрватска. Самиот факт дека се работи за нов производ кој има висока визуелна моќ и претставува ново технолошко достигнување, предизвикува голем интерес кај сите оние кои го имаат видено. Како што велат нашите партнери, го има ефектот “Stop and Wander”. Има широк спектар на примена и имплементација, а можностите да се биде креативен се неограничени. Но, вистинската моќ на Dreamoc дисплеите доаѓа од можноста да се ком��инираат реални објекти со виртуелни апликации, што во потполност ја ослободува “магијата” која се способни да ја креираат. (Душко Трајановски, генерален менаџер на Total Media Production во „Бизнис Инфо“)


6

БИЗНИС ИНФО

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

ТРИБИНА

Во Софија се одржа конференција на тема: “Интернационализација на економијата во земјите од Југоисточна Европа и црноморскиот регион преку ЦЕФТА имплементација”

СТОПАНСКИТЕ КОМОРИ ОТСЕКОГАШ ИГРАЛЕ ВАЖНА УЛОГА ВО ПРЕПОЗНАВАЊЕТО И ОТСТРАНУВАЊЕТО НА ТРГОВСКИТЕ БАРИЕРИ

На 15 мај 2014 година во Софија, Р. Бугарија, во организација на Бугарската трговско-индустриска комора, а со поддршка на партнерскиот проект на Унијата на германските трговско-индустриски комори (ДИХК), се одржа Конференција на тема: „Интернационализација на економијата во земјите од Југоисточна Европа и црноморскиот регион преку ЦЕФТА-имплементација“. На настанот, кој беше поделен во три панели со три теми за ЦЕФТА-договорот, за соработката во црноморскиот регион, како и за транспортот и регионалната соработка и проекти, учествуваа: Стопанската комора на Македонија, Надворешно-трговската комора на БиХ, Стопанската комора на Хрватска, Унијата на турските комори и стоковни берзи - ТОББ, Унијата на грчките комори, Стопанската комора на Молдавија, домаќинот, Стопанската комора на Бугарија, како и високи претставници од бизнис-советот на црноморскиот регион, Унијата на архитекти на Бугарија, Агенцијата за промоција на мали и средни претпријатија на Бугарија, како и високи претставници од Министерството за надворешни работи и Министерството за транспорт на Република Бугарија. На првиот панел на тема: „ЦЕФТА-договорот - достигнувања и проблеми; ЦЕФТА-ЕУ-соседи и партнери“, на темата за трговските бариери во ЦЕФТА-регионот, своја презентација имаше извршниот директор на Стопанската комора на Македонија, м-р Јелисавета Георгиева. - Во 2014 година Македонија го презема претседателството на ЦЕФТА од Босна и Херцеговина. Меѓу приоритетите на Македонија спаѓаат и поголемата либерализација на трговијата со земјоделски производи и трговијата со услуги, отстранување на нетарифните бариери и непотребните технички бариери во трговијата, олеснувањето на трговијата со воведување алатки за транспарентност и поедноставување на трговските постапки. Други приоритети се унапредувањето на регионалната соработка во политиките за конкурентност, правата за интелектуална сопственост и јавни набавки и подобрување на пристапот до пазарите со заокружување на единствената зона за дијагонална кумулација во рамките на Конвенцијата на паневропска медитеранска кумулација на потекло, - истакна м-р Јелисавета Георгиева. - Исто така, Република Македонија ќе покрене иницијатива за воведување на инвестициски концепт кој ќе го поттикне учеството во регионалните синџири и глобалните мрежи за снабдување и ќе вложиме напори за усогласено спроведување на ЦЕФТА и Стратегијата „ЈИЕ 2020“, чија цел е интеграција во светската економија. Главните цели на ЦЕФТА 2006 се: да ја зголеми трговијата со добра и услуги; да поттикне инвестиции со помош на правични, стабилни и предвидливи правила; да ги отстрани трговските бариери меѓу осумте земји-членки на ЦЕФТА; да понуди соодветна заштита на правата за интелектуална сопственост во согласност со меѓународните стандарди итн. М-р Јелисавета Георгиева посочи дека нетарифните и техничките бариери се сериозна пречка во слободниот проток на добра и услуги, а решавањето на таквите проблеми несомнено е основната цел на ЦЕФТА 2006. Стопанските комори отсекогаш играле важна улога во препознавањето и отстранувањето на трговските бариери, но и во алармирање на регионот на ЦЕФТА за постоењето на такви бариери. Притоа, таа како најчести нетарифни бариери во регионот ги спомена: • сложени процедури на граничните премини - обемна администрација и неусогласено работно време на службите за царина и контрола; • непостоење на меѓународно признаени тела за акредитација и сертификација и недоволен број на сертифицирани лаборатории и институции; • земјите-членки на ЦЕФТА немаат систем за известување, со кој меѓусебно би се информирале за нови технички регулативи, задолжителни постапки за оцена на сообразноста и предлози за државни стандарди во земјите-членки на ЦЕФТА; • треба да се продолжи со усвојување европски стандарди, а противречните државни стандарди треба да се повлечат;


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

7

ТРИБИНА • • • • •

телата за државни стандарди на земјите-членки на ЦЕФТА честопати немаат доволно капацитет да земат активно учество во активностите за европска стандардизација; сертификатите за квалитет и домашните документи за сообразност не се признаваат во земјите на извоз (санитарни, фитосанитарни и радиолошки контроли, ветеринарни контроли, еколошки проверки, пазарни контроли); нема соодветна инфраструктура за транспорт и други потреби; се воведуваат протекционистички тарифни и нетарифни мерки и постапки надвор од ЦЕФТА 2006, кои го оптоваруваат слободниот проток на добра и предизвикуваат загуби и нестабилна трговска средина; корупција и шверц...

Работната група за технички бариери во трговијата и нетарифни бариери во Софија ги усвои следните препораки: 1. Претставници на коморите треба да бидат вклучени на седниците на Работната група за ТБТ и НТБ на ЦЕФТА со цел да се подобри размената на информации и транспарентноста во работењето меѓу владините претставници и деловната заедница; 2. Работната група за ТБТ и НТБ инсистира деловната заедница да биде дел од постапката за консултирање и преговори со владините тела пред да се воведуваат такви мерки; 3. Работната група за НТБ и ТБТ се залага за брзо потпишување на договорите за оцена на сообразност и прифаќање индустриски производи за пазарите на земјите-членки на ЦЕФТА; 4. треба да се разгледа можноста за потпишување билатерални и мултилатерални договори во врска со прашања за стандардизација, акредитација и метрологија меѓу државните тела за акредитација од земјите на ЦЕФТА; 5. усвојување на стандардите на ЕУ - да се продолжи со интензивното усвојување на европски стандарди и да се надмине неусогласеноста на државните стандарди; 6. да се овозможи брзо воведување на реципрочни мерки од страна на земја-членка на ЦЕФТА против чести протекционистички мерки кои ги воведува друга земја-членка на ЦЕФТА во определен временски период; ТРГОВСКА РАЗМЕНА МЕЃУ МАКЕДОНИЈА И ЗЕМЈИТЕ ОД ЦЕФТА ВО 2013 ГОДИНА Земја Албанија

Извоз Количество (кг.)

(Во САД долари) Увоз

Вредност (САД$)

Количество (кг.)

Вкупно

Вредност (САД$)

Вредност (САД$)

172.493.144,00

78.456.235,00

285.999.879,00

38.157.308,00

116.613.543,00

Босна и Херцеговина

96.810.472,00

94.654.773,00

94.677.806,00

63.529.712,00

158.184.485,00

Црна Гора

26.592.478,00

32.710.308,00

9.770.119,00

3.727.159,00

36.437.467,00

Молдавија

1.098.130,00

428.607,00

1.348.227,00

911.468,00

1.340.075,00

Србија

295.481.497,00

269.725.147,00

709.992.396,00

522.270.430,00

791.995.577,00

Косово

571.919.545,00

276.375.763,00

81.269.433,00

29.717.747,00

306.093.510,00

36.055.750,00

51.912.344,00

42.980.769,00

60.692.540,00

112.604.884,00

1.200.451.016,00

804.263.177,00

1.226.038.629,00

719.006.364,00

1.523.269.541,00

Хрватска (01-06.2013) Вкупно со ЦЕФТА

Коморската работна група за ТБТ и НБТ целосно ги поддржува стратешките цели на петте столба од Стратегијата „ЈИЕ 2020“, онака како што е наведено во изјавата по Министерската конференција на Комитетот за инвестиции на ЈИЕ. Работните групи за ЦЕФТА-прашањата и понатаму ревносно ќе работи и ќе ги достави своите предлози до министерствата и до владините институции во земјите-членки на ЦЕФТА за подобра заштита на интересите на земјите-членки на ЦЕФТА во врска со поедноставената размена на добра на пазарите во регионот на ЦЕФТА. По одржаните презентации и дискусиите на Конференцијата, беа подвлечени неколку поенти. Имено, беше порачано дека е создадена зона на слободна трговија и треба да се искористуваат предностите, да се намалуваат проблемите кои постојат преку соработка и заеднички напори на бизнис заедницата и релевантните фактори. Во тоа основната улога на коморите од регионот е да ги информираат компаниите за сите активности во рамките на ЦЕФТА и другите договори во регионот и пошироко, да влијаат на поголемо регионално поврзување и искористување на предностите и да се изготви регионален инвестициски концепт. Со заедничкото интегрирање, беше потенцирано, во следниот период да се создаде полесен проток на услугите и стоките со што ќе се олесни бизнисот и ќе се надминат пречките кои постојат, а во рамките на тоа да се работи на создавање платформа за помалку документи и поголема либерализација. И овој пат пораката беше да се стави акцент на либерализацијата на услугите, да се работи на тоа границите да не не` разделуваат, туку истите да не` поврзуваат, а во наредниот период да се обезбеди учество и натамошна активна соработка со државните институции, со цел поддршка на барањата на бизнисите. М-р Јелисавета Георгиева


БИЗНИС ИНФО

8

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

ПРЕТСТАВУВАЊЕ

Приоритети на Македонија за време на претседавањето со ЦЕФТА

НАТАМОШНА ЛИБЕРАЛИЗАЦИЈА, ОТСТРАНУВАЊЕ НА НЕТАРИФНИТЕ БАРИЕРИ И ПОЕДНОСТАВУВАЊЕ НА ТРГОВСКИТЕ ПРОЦЕДУРИ

Министерот за економија Ваљон Сарачини ги претстави приоритетите на Македонија за време на претседавањето со ЦЕФТА во 2014 година пред претставнците на трите стопански комори на средбата што се одржа во Министерството за економија (19.5.2014 година). К а к о приоритети за македонското п р е тс е д а те л с т в о со ЦЕФТА ќе бидат: натамошна либерализација на трговијата со земјоделски производи и трговијата со услуги, елиминирање на нетарифните бариери и непотребните технички бариери во трговијата, олеснување на трговијата со вклучување на транспарентни алатки и поедноставување на трговските процедури, – истакна Сарачини. Покрај тоа, приоритети ќе бидат и промовирање на регионалната соработка во политиката на конкуренција, правата на интелектуална сопственост и јавните набавки, подобрување на пристапот на пазар со финализирање на единствена зона на дијагонална кумулација во рамките на Регионалната конвенција за пан-евро медитеранската кумулација. Ќе се покрене и иницијатива за основање на инвестициски концепт за зајакнето учество во регионалниот синџир на набавки и глобалната мрежа на набавки и одржување синергија меѓу примената на ЦЕФТА и Стратегијата на Југоисточна Европа 2020 – во делот на интегрирање во глобалната економија. Македонија во 2014 година го презема претседавањето со ЦЕФТА од претходниот претседавач Босна и Херцеговина. Директорката на ЦЕФТА Секретаријатот Рената Витез, ги претстави главите елементи на Стратегијата на Југоисточна Европа 2020, како и тековните активности произлезени од Договорот ЦЕФТА 2006 на меѓународен план. Според госпоѓата Витез, по либерализацијата на трговијата, продолжува процесот на имплементација на ЦЕФТА 2006. Претстои либерализација на услугите, усогласување на регулативата за инвестиции и за јавни набавки, интелектуална сопственост, создавање на добавувачки синџири, инфраструктурно поврзување итн. Стратегијата за Југоисточна Европа 2020 ќе придонесе за натамошно интегрирање на регионот во европската и глобалната економија, со учество во меѓународниот синџир на набавки, со поддршка за подобра меѓународна конкурентност на националните економии и продлабочување на регионалната трговија и нови инвестиции. Целта на презентацијата е бизнис-заедницата да се запознае со актуелностите и со спроведувањето на Договорот ЦЕФТА 2006 и можните бенефити што се очекуваат со исполнувањето на обврските и роковите. Програмата за претседавањето на Македонија со ЦЕФТА ги инкорпорира четирите димензии на столбот за „Интегриран раст“ во своите приоритети. Програмата треба да придонесе за воспоставување на врската меѓу приоритетите на ЦЕФТА и ЈИЕ 2020, како и да обезбеди нивна конзистентност, кохезија и примена, преку соодветна координација меѓу сите релевантни чинители на ЈИЕ 2020, преку интерактивно јакнење на ЦЕФТА Програмата и на Стратегијата.

Влатко Стојановски


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

9

ТРИБИНА

НЕОПХОДНИ МЕХАНИЗМИ ЗА РАМНОПРАВНА ПОЗИЦИЈА НА ПАЗАРОТ

Расправа за зајакнување на соработката меѓу домашните и странските инвеститори

Во скопскиот хотел „Квинс“ се одржа дебата на тема: „Зајакнување на соработката меѓу домашните и странските инвеститори“, чиј иницијатор беше Министерството за економија на Република Македонија, заедно со трите стопански комори и Советот на странски инвеститори (16.5.2014 година). Целта на оваа средба, на која земаа учество министерот за економија Ваљон Сарачини, министерот за привлекување странски инвестиции Веле Самак, претседателот на Стопанската комора на Македонија Бранко Азески, претседателот на Советот на странски инвеститори Јуан Педро Јименез Наваро, професорот Томе Неновски, како и странски и домашни стопанственици, беше да произлезат одредени сугестии кои потоа ќе бидат разгледани од Владата, а тоа што ќе биде прифатливо ќе се преточи во законско решение или во измени на постојните закони. Министерот Сарачини истакна дека според нивните сознанија во последниот период преовладува позитивно расположение од страна на компаниите за условите за водење бизнис во земјава, што се отсликува преку порастот на извозот и на странските директни инвестиции. Сарачини истакна дека во Владата не се прави разлика меѓу домашни и странски инвеститори, законот е ист за сите, додека перцепцијата дека се фаворизираат странските инвестиции доаѓа од фактот што досега истите биле занемарени и не им се придавало поголемо значење. - Владата е целосно посветена на интензивно подобрување на бизнисусловите, со што почна да расте бројот на странски директни инвестиции и компании, но степенот на нивната деловна соработка со македонските не е доволен и постои простор за унапредување, истакна Сарачини. - Моментално во Технолошко-индустриските развојни зони се вработени 2.700 лица, а се очекува во наредниот период бројката да достигне до 4.600 вработени лица. Во првиот квартал само преку зоните има реализирано извоз од 250 милиони евра и во споредба со минатогодишните 126 милиони евра за првиот квартал имаме раст за 95 проценти. Гледајќи ги податоците за април годинава, кога имавме извоз од 100 милиони евра, очекуваме во вториот квартал до 35 проценти од вкупниот извоз да биде


БИЗНИС ИНФО

10

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

ТРИБИНА реализиран од ТИРЗ, - нагласи Сарачини. Министерот за странски инвестиции Веле Самак истакна дека целта на Владата е да се овозможи што повеќе домашни компании да се интегрираат во долгорочните производни процеси на странските инвеститори. Целта на привлекувањето на странските директни инвестиции е остварување на одредени макроекономски ефекти, остварување на технолошки напредок, како и воведување современи менаџерски знаења, со што домашните компании ќе се приближат до глобалниот синџир на набавка на големите светски корпорации. Според претседателот на Стопанската комора на Македонија Бранко Азески, не треба да се прави разлика меѓу домашен и странски инвеститор и потребно е да се разјасни недоразбирањето што постои во јавноста за фаворизирање на странските компании. - Законска можност за влез на домашните компании во ТИРЗ постои за определени дејности. Не можеме да инсистираме македонските компании кои имаат одлична позиција во одредена дејност, да инвестираат сега во висока технологија. Затоа, Стопанската комора на Македонија смета дека преку други механизми треба да се поддржат домашните компании и на тој начин да се влијае на рамноправната позиција на пазарот, - изјави Азески. Азески спомена сет мерки за унапредување на деловниот амбиент од кои ќе имаат бенефит како странските, така и домашните компании. Најголемата поддршка Азески ја гледа во реорганизацијата на Македонската банка за поддршка на развојот преку зголемување на капиталот, со што реално ќе може да биде во функција на поддршка на економскиот раст и развој во земјата. - Сите искуства од регионот покажуваат дека развојните банки ги подигнаа економиите во комбинација со привлекувањето на странските инвестиции. Мислам дека Македонската банка за поддршка на развојот треба да ги зголеми својот капитал, можностите за инвестирање и помош, обезбедувањето на кредити и поддршката на извозот - истакна Азески. Висока стапка на капитални инвестиции и нивно искористување се клучните барања на стопанството, и тие средства да не бидат пренаменети за други цели, а потребно е и наменско задолжување за проекти во земјата во кои се вклучени и домашни компании со свои работници, а се реализираат преку странски поволни кредити, како што е реконструкција на коридорите 8 и 10, - истакна Азески. Претседателот на Советот на странски инвеститори Јуан Педро Јименез Наваро истакна дека според истражувањето меѓу членките, 50% од набавките странските компании ги вршат преку домашните компании. Доколку една македонска компанија ги исполнува условите и стандардите пропишани од матичните коропрации, и се со конкурентни цени, се разбира дека компаниите со странски капитал во земјава ќе ги користат нивните производи и услуги. - Ако дел од репроматеријалите, опремата, алатите може да ги најдеме во земјава, а се со соодветен квалитет и цена – домашните компании стануваат наши партнери и влегуваат во листата на глобални добавувачи за сите наши фабрики, – истакна Наваро. Очекуван резултат од зголемена соработка меѓу странските и домашните компании е постигнување на интегрирана економија, односно интегриран инвестициски систем. Во насока на унапредување на соработката со странските инвеститори и поголема интегрираност на домашните компании, во најскоро време ќе се формира Работна група составена од претставници од министерствата, стопанските комори и Советот на странски инвеститори, за да се изврши ревизија на законите кои ги регулираат прашањата на инвеститорите и од која се очекува да произлезат одредени сугестии коишто понатаму би резултирале со измени на постојни законски решенија или создавање нов закон во насока на унапредување на деловниот амбиент во земјата.

Влатко Стојановски


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

11

ПРЕДУПРЕДУВАЊА

ПРИМЕНА НА МЕРКИ ЗА АМОРТИЗИРАЊЕ НА КРИЗНИОТ УДАР

Просечното учество на металургијата во вкупниот национален извоз е намалено од речиси 30 на 19 отсто во 2013 година, а годинава нема поголеми поместувања

Во металуршкиот сектор во почетокот на годината нема поголеми поместувања кај физичкиот обем на производството, иако прогнозите беа релативно пооптимистички. Производството на основните метали во првиот квартал од оваа година бележи благо намалување од 3,5% споредено со првиот квартал од минатата година. Овој витален сектор на македонската економија веќе петта година ја чувствува рефлексијата од глобалната економска криза, односно не го достигна нивото на производство од 2007 година. Просечното учество на металургијата во вкупниот национален извоз е намалено од речиси 30 проценти на 19% во 2013 година. Фактот дека овој витален сектор на македонската економија во најголема мерка ги почувствува случувањата на глобален план беше повод за започнување дијалог со Владата на РМ за ублажување на сериозните последици со кои се соочија металуршките компании, што резултираше со одредени интервенции со антикризни мерки. Ова беше истакнато на редовната прес - конференција во Стопанската комора на Македонија на тема: „Актуелните движења и состојби во металуршкиот како највитален сектор на македонската економија (металургијата, материјалите и заштитата на животна средина – теми на претстојниот меѓународен конгрес за металургија)“. За состојбите во оваа индустриска гранка на прес-конфернцијата зборуваа д-р Митко Кочовски, претседател на Здружението на металургијата и проф. д-р Свето Цветковски, претседател на Сојузот на металурзи на Македонија. Во почетокот на мината година, Европската комисија (ЕК) донесе Акционен план за поттикнување на челичната индустрија која во последните години е во тешка криза. Со планот на ЕК се предвидоа мерки за поттикнување на побарувачката, посебно во автомобилската индустрија и во градежниот сектор, како и олеснат пристап на производителите на трети пазари, полесен пристап до суровини и обезбедување енергија по прифатливи цени. Очекуваното зголемување на побарувачката би можело позитивно да се одрази и на македонската индустрија, чиј пласман во голема мерка е насочен кон европскиот пазар. Металургијата, материјалите и заштитата на животната средина – ММЕ се основните теми на Шестиот меѓународен металуршки конгрес што ќе се одржи во Охрид, од 29 мај до 1 јуни 2014 година. Организаторите на Конгресот, Здружението на металурзите и Технолошко-металуршкиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ - Скопје, и соорганизаторот -Здружението на металургијата при Стопанската комора на Македонија, очекуваат голем број учесници, како од земјата, така и од странство. На широкиот спектар на теми се очекува презентирање ставови на автори од универзитети, истражувачки центри, институти, како и ставови на претставници на индустријата. Ќе бидат опфатени голем број теми релевантни за оваа индустрија како што се: Физичка и механичка металургија, Екстрактивна металургија, Пластична деформација и обработка на метали, Заварување, Лиење на метали, Електрометалургија, Процес инженерство и менаџмент, Нови и напредни материјали, Заштита на животната средина, Минимизирање на отпадот и рециклирање, Огноотпорни материјали и Образование. Зорица Мешкова


БИЗНИС ИНФО

12

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

ФОКУСИРАНО

Асоцијацијата на секундарни суровини и рециклатори со оценка

СЕ ОЧЕКУВА ПОЗИТИВЕН ОДРАЗ ОД ПРИМЕНАТА НА ИЗМЕНИТЕ НА ЗАКОНОТ ЗА УПРАВУВАЊЕ СО ОТПАД

Примената на Законот за изменување и дополнување на Законот за управување со отпад („Службен весник на РМ“ бр. 147/2013) во делот кој го регулира престанокот на важноста на лиценците за трговија со неопасен отпад беше основната тема на расправа во работниот дел на седницата на Собранието на Асоцијацијата на секундарни суровини и рециклатори при Стопанската комора на Македонија (15.5.2014 година). Претставниците на Управата за животна средина и на Државниот инпсекторат за животна средина при Министерството за животна средина и просторно планирање дадоа појаснувања на последните законски измени при постапувањето со неопасен отпад, со кои се очекува воведување на потребниот ред во оваа дејност. Имено, правните и физички лица не смеат да вршат откуп на отпад од физички лица доколку немаат своја локација за складирање на отпад, која ги задоволува минимално техничките услови за вршење на оваа дејност и на овој начин складираниот отпад наменет за трговија би бил во секое време достапен за увид од страна на испекциските органи, со што би се спречила можноста за манипулирање на количините и видовите на отпадот наменет за трговија. При тоа, согласно член 18 од Законот за изменување и дополнување на Законот за управување со отпад, дозволите за вршење дејност трговија со отпад престануваат да важат 6 месеци по донесување на законот, односно до крајот на април 2014 година, без разлика за колкав период претходно биле издадени. Сите започнати постапки за издавање нови дозволи се прекинати од страна на надлежните органи од денот на излегување на овој закон, за што подносителите на барањата соодветно се информирани од страна на надлежниот орган. За овие измени надлежните органи во соработка со Асоцијацијата ќе подготват и соопштение за јавноста, со цел да се елиминираат евентуални обиди за користење на претходно издадените дозволи, кои со законските измени престануваат да важат, а нема законски начин да им се одземат на имателите на истите. На седницата на Собранието беа направени измени на бројот и составот на членовите на Управниот одбор на Асоцијацијата во насока на успешно оперативно делување за реализација на активностите на Асоцијацијата. Покрај потребните активности за доизградување на законската регулатива, нагласена и со потребното транспонирање на европските директиви за одделување на секундарен отпад од суровина, Асоцијацијата ќе посвети внимание на натамошниот развој во дејноста преку семинари и обуки за современите движења во делот на собирањето, третманот и рециклирањето на секундарниот отпад. Зорица Мешкова


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

13

ФОКУСИРАНО

КОМПАНИИТЕ РЕАЛИЗИРАА НИЗА ПРОЕКТИ ЗА ПОДОБРУВАЊЕ НА УСЛОВИТЕ ЗА ЖИВОТ НА НАЈРАНЛИВИТЕ ГРУПИ ВО ОПШТЕСТВОТО

Партнерски состанок меѓу Црвениот крст на Република Македонија и стопанските комори во земјава

Под покровителство на „ЕВН Македонија“ се одржа 5-тиот партнерски состанок меѓу Црвениот крст на Република Македонија и стопанските комори (16.5.2014 година). Притоа, бизнис-секторот ги претстави досегашните проекти реализирани во заедничка соработка со Црвениот крст и компаниите. „ЕВН Македонија“, „Алкалоид“, Алфа банка, „Окта“, Комерцијална банка и други ги претставија успешните проекти кои во текот на минатата година беа реализирани заедно со Црвениот крст. Оваа соработка, како што беше истакнато, треба да послужи како поттик за останатите компании за да се вклучат во реализацијата на следните проекти зацртани во Програмата на Црвениот крст за 2014 година. Стопанската комора на Македонија од 2010 година има потпишан Партнерски договор со Црвениот крст, и во рамките на своите активности редовно ги информира членките за соработката со Црвениот крст на Македонија. Генералниот секретар на Црвениот крст на Македонија, Саит Саити ги претстави плановите за следната 20142015 година и посочи дека досегашната соработка со бизнис-секторот се покажала како успешна и се надева дека во следниот период повеќе проекти ќе бидат реализирани со цел да се подобрат условите за живот на најзагрозените групи во општеството. Претседателот на Управниот одбор на „ЕВН Македонија“, господинот Вернер Хенгст посочи дека корпоративно-општествената одговорност за нив претставува долга традиција. - Ние започнавме со поединечни донации во соработка со Црвениот крст и продолживме со еден активен проект моментално, а тоа е грижата за старите лица. Со тоа, ние ја засиливме поддршката на Црвениот крст на Република Македонија, - изјави Вернер Хенгст. Јадранка Аризанковска


БИЗНИС ИНФО ФОКУСИРАНО Конференција на македонскиот пазар за хартии од вредност

СПОЈУВАЊЕТО НА ПАЗАРИТЕ ВО РЕГИОНОТ ЌЕ ПРИДОНЕСЕ ЗА ПРИВЛЕКУВАЊЕ ПОВЕЌЕ КАПИТАЛ

Македонската берза за хартии од вредност АД – Скопје, во соработка со Комисијата за хартии од вредност на Република Македонија и Централниот депозитар за хартии од вредност АД – Скопје, ја организираше традиционалната Конференција на македонскиот пазар на хартии од вредност во хотелот „Александар Палас“ во Скопје (16.5.2014 година). Конференцијата ја отвори м-р Димитар Богов, гувернер на Народната банка на Република Македонија. Toj ги посочи основните макроекономски показатели. Бруто домашниот производ по падот во 2013 година, оваа година бележи раст од 3,1%, што е пред се` воден од нетоизвозот и зајакнатата лична потрошувачка. Фискалниот стимул е одразен преку градежни инвестиции и е поддржан од монетарната политика. Инфлацијата бележи тренд на забавување достигнувајќи 2,8%. Девизните резерви се на комфорно ниво и во овој период биле насочени кон нето откуп. Монетарната политика се олабавува. Мерките што ги воведе НБРМ доведоа до зголемување на кредитирањето, а со тоа индиректно се влијаеше и на пазарот на капитал. Воедно, се воведе 0% задржана резерва на издадени должнички хартии од вредност со рок на доставување до 2 години. Во банкарскиот сектор се бележи депозитен раст и трендот на деевроизација е во пораст. Во последниот квартал од 2013 година и првиот квартал во 2014 година кредитниот раст достигна 7,5% (заклучно март 2014 година). Нефункционалните заеми бележат тренд на забавување достигнувајќи 11,1%. Во следниот проектиран период, НБРМ очекува раст на БДП од 3,4 %, како и стапка на инфлација од 1%. Гувернерот верува дека во наредниот период ќе продолжи постепеното закрепнување на Република Македонија и регионот, а верува дека ќе дојде и до зголемување на инвестициите. Воведни обраќања имаа и претседателот на Комисијата за хартии од вредност на Р. Македонија, Елизабета Чингаровска и главниот извршен директор на Македонската берза АД - Скопје, Иван Штериев. Госпоѓата Чингаровска и господинот Штериев во своите обраќања ги посочија главните бариери на пазарот на капитал, како што се: неконзистентната девизна политика, концентрацијата на капитал, негативните финансиски резултати кои ги бележат одредени компании, недостигот на нови инструменти, падот на free-flow, ниско учество на инвестиции, отсуството на странско портфолио, намалувањето на ликвидноста, негативните психолошки влијанија, регулативата за аквизиции и преземања. Тие исто така ја истакнаа потребата од берзанско регионално обединување. Директорот на Македонска берза АД - Скопје наведе дека е формирана компанија заедно со берзите од Загреб и од Софија за развој на софтвер за полесно тргување. Конференцијата беше поделена во два панела. Првиот панел беше на тема: „Како оди на македонскиот пазар на хартии од вредност?”. Како модератор, панелот го отвори Елена Јакимовска Петровска, извршен директор на Централниот депозитар за хартии од вредност АД - Скопје. Најпрво се дискутираше за домашната економија и за македонските компании, потоа за капацитетите на домашните институционални инвеститори и нивната можност да го поттикнат растот, како и времето потребно да се интегрира пазарот во инвестиционата култура. Експертите очекуваат подобрување на економијата, влез на странски инвеститори и заживување на македонскиот пазар на капитал. При тоа, беше нагласено дека е потребно инвестирање на домашните институционални инвеститори и се спротивставија на законската регулатива за гарантирана минимална дивиденда. Господинот Антони Пешев, претседавач на Собранието на Стопанската комора на Македонија, се обрати пред присутните, посочувајќи дека Здружението на банкарството е едно од најголемите и воедно најсилните здруженија во Стопанската комора на Македонија. Toj смета дека Берзата треба да се реконструира по примерот на Њујоршката, наместо по примерот на Франкфуртската берза. Македонската економија има мал пазар, главен проблем е хроничната неликвидност. Исто така, тој истакна дека недостигаат развиени инструменти како што се инвеститори - ангели. Во врска со прашањето околу капацитетите на домашните институционални инвеститори за поттикнување на растот, Пешев посочи дека за нив е многу полесно за инвестирање бидејќи раководат со туѓи пари, за разлика од приватните компании. Претседавачот на Собранието на Стопанската комора на Македонија истакна дека дивиденда не се исплаќа затоа што може да дојде до недостиг на средства кои не можат да се обезбедат од пазарот на капитал, па затоа се чуваат дополнителни резерви. Вториот панел беше на тема: „Влијанието на одредени случувања на странските пазари на хартии од вредност и нивните рефлексии во Република Македонија“. Панелисти во овој панел беа Петер Пиере Матек, претседател на Управниот одбор на ХАНФА, Хрватска и Четин Али Донмез, заменик-претседател на Инстабулската берза, Турција. Експертите од соседството споделија дека се соочуваат со проблеми слични на овдешните, при тоа нагласувајќи ги големите промени во законската регулатива барани од Европската унија. Панелистите посочија дека преведувањето на регулативата на Европската унија и директното спроведување без притоа да се земат предвид условите на земјата е контрапродуктивно. Во вториот дел од Конференцијата директорот на „Неоком“ АД - Скопје одржа презентација на новата платформа neo cloud, како ИТ-услуга. На крајот од Конференцијата, Чингаровска ги додели традиционалните награди „Кристално ѕвоно“ за најтранспарентни котирани акционерски друштва за 2013 година. Наградите им припаднаа на „Македонски Телеком“, Комерцијална банка АД – Скопје и на „Алкалоид“ АД - Скопје. Се доделија и награди за овластени учесници на македонскиот пазар на хартии од вредност. Наградите ги добија Илирика Инвестмент АД - Скопје, Иново брокер и Комерцијална банка АД - Скопје. Јасмина Апостолоска


БИЗНИС ИНФО ДЕЛОВНА КЛИМА Состанок со проектниот тим на Светска банка за проценка на активностите од значење за сметководството и ревизијата во Република Македонија

ВО ФУНКЦИЈА НА ПОДОБРУВАЊЕ НА ДЕЛОВНАТА КЛИМА И НАТАМОШЕН РАЗВОЈ НА ФИНАНСИСКИТЕ ПАЗАРИ

Мисијата на Светската банка во Република Македонија работи на подготовка на Извештајот за законите во областа на сметководството и ревизијата. Од оваа причина, на 21.5.2014 година претставници на Светската банка одржаа состанок со компаниите, на којшто се отвори дискусија за актуелната состојба во оваа област во Република Македонија. Извештајот што го подготвува Светската банка ги анализира реформите и политиките поврзани со сметководството и ревизијата од 2003 година кога последен пат се изготвуваше. Извештајот има за цел да и` помогне на Република Македонија во развојот и имплементацијата на Национален акционен план за унапредување на финансиското известување и ревизијата како основа за подобрување на деловната клима и натамошен развој на финансиските пазари. Проектниот тим од Светската банка во состав од Зејнеп Лалик, Калина Шукарова и Атанаско Атанасовски има за цел преку оваа теренска мисија кај клучните институции и организации да ги утврди сите предизвици со кои се соочуваат истите, а се од значење за сметководството и ревизијата во Република Македонија. На овој состанок се отвори дискусија во однос на постоењето на одредени регулаторни оптоварувања во областа за кои е потребно да се извршат одредени ревидирања, а кои се особено отежнувачки за микро и малите компании во државата. Исто така, се посочи дека е потребно да се работи во делот на едукација на сметководителите и ревизорите бидејќи во овој момент ова прашање е една од поголемите бариери, од што и произлегуваат одредени предизвици за самата област. Осврт се даде и на потребата од постоење на квалитетни ревизорски извештаи кои ќе се спроведуваат секојдневно во Република Македонија. Ставовите на бизнис-заедницата ќе бидат дел од финалниот извештај на Мисијата на Светската банка што се очекува да биде објавен на крајот на оваа година. На овој состанок свое учество земаа компаниите-членки на Советот на странски инвеститори при Стопанската комора на Македонија. М-р Снежана Камиловска


БИЗНИС ИНФО

16

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

ДЕЛОВНА КЛИМА Формирана нова Групација на водостопанствата во рамките на Здружението на комуналните дејности Во рамките на Здружението на комуналните дејности при Стопанската комора на Македонија, на иницијатива на повеќе фирми од дејноста водостопанство, формирана е Групација на водостопанствата, со цел да ги третира и да работи за потребите на водостопанските претпријатијачленки на Стопанската комора на Македонија (21.5.2014 година). Водостопанските претпријатија преку иницијативата за формирање на Групацијата, имаат за цел да ги следат активностите околу носење на законски прописи, измена на закони, правилници за работа, како и законски прописи од други сектори кои ја засегаат и оваа дејност, во насока на непречено функционирање на претпријатијата. За претседател на Групацијата беше избран Тони Мартиноски, директор на Водостопанство „Скопско Поле“ од Скопје, а за потпретседател е избрана Гордана Тошевска, директор на Водостопанство „Прилепско Поле“ - Прилеп. На првиот состанок, Групацијата беше запознаена и со интересот на компании од регионот да воспостават комуникација со домашните водостопански претпријатија, а беше иницирано и размислување за реализирање на студиска посета на компании од истата дејност, првенство во окружувањето со цел да се добијат информации и да се согледа начинот на кој истите се организирани и функционираат, како и законската рамка во која работат. Даниела Михајловска Василевска

ТОНИ МАРТИНОВСКИ ИЗБРАН ЗА ПРЕТСЕДАТЕЛ, ГОРДАНА ТОШЕВСКА ЗА ПОТПРЕТСЕДАТЕЛ


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

17

ИНИЦИЈАТИВИ Канадскиот амабасадор НЕ Роман Вашук во посета на Стопанската комора на Македонија

ВО СЕПТЕМВРИ ДЕЛОВНА СРЕДБА ВО СКОПЈЕ МЕЃУ БИЗНИСМЕНИ ОД ДВЕТЕ ЗЕМЈИ

На иницијатива на Амбасадата на Канада во Република Србија, која е задолжена и за земјава, на 15 мај 2014 година, се одржа работна средба меѓу амбасадорот Роман Вашук и Софче Јовановска, директор на Дирекцијата за регионални комори и меѓународна соработка при Стопанската комора на Македонија. На средбата беа дискутирани можностите за поттикнување на билатералната економска соработка меѓу Канада и Македонија. Софче Јовановска ги претстави начинот на работа и структурата на Комората, како и типот на услуги што ги нуди Комората. Амбасадорот Вашук изрази големо задоволство од досегашната соработка, со надеж за изнаоѓање нови можности и форми за продлабочување на економските односи меѓу двете земји. Со цел да се оствари ваквата заложба, двете страни се согласија да се вложат напори за почесто организирање деловни средби и форуми со македонски и канадски компании заинтересирани за соработка и за инвестирање во регионот. На средбата е договорено на почетокот на септември 2014 година, во Стопанската комора на Македонија да се организира деловна средба меѓу бизнисмени од Канада и од Македонија. На овој значаен деловен настан ќе присуствува и амбасадорот Роман Вашук, а целта е да се разменат искуства, да се оформат нови партнерства и да се трасираат патеки за натамошна соработка. Во функција на поттикнување на економската соработка и партнерството меѓу компаниите од двете земји, на веб-порталот на Стопанската комора на Македонија ќе се објавува понуда и побарувачка од канадски компании заинтересирани за соработка со земјава. Во соработка со Амбасадата на Канада, исто така, ќе се работи на проекти со фондови од таа земја кои се наменети за поттикнување и зацврстување на економската и билатералната соработка. Вкупната трговска размена во првите 3 месеци од тековната 2014 година изнесува 7,3 милиони САД $, што претставува раст од 50,9% споредено со истиот период минатата 2013 година. Извозот изнесува 2,6 милиони САД $, што претставува значително зголемување од 51,2 %, додека увозното салдо изнесува 4,7 милиони САД $, или зголемување од 50,7 % во споредба со истиот период минатата година. Трговска соработка во периодот јануари-март 2014 година (во САД $) Вкупна размена

Извоз

Увоз

Салдо

7.355.271,00

2.600.963,00

4.754.308,00

-2.153.345,00

Во првите три месеци од 2013 година, Канада била 39-ти трговски партнер на Македонија, додека за истиот период 2014 година благодарение на зголемената трговска размена меѓу двете земји, Канада се наоѓа на 35-то место на најзастапени трговски партнери на Република Македонија. Во поглед на застапеноста на производите во размената, во 2013 година, во структурата на извозот се застапени: • Тутун неизжилен - 1.195.576,00 САД $; • Вино од свежо грозје (освен пенливо вино); шира со спречена ферментација со додавање на алкохол - 641.374,00 САД $ • Друг зеленчук, приготвен или конзервиран, освен во оцет или оцетна киселина, не смрзнат - 625.423,00 САД $; • Зеленчук, овошје и други делови на растенија, приготвени или конзервирани во оцет - 454.079,00 САД $; • Машки кошули од памук, не плетени или не хеклани - 304.706,00 САД $. Во увозното салдо за 2013 година, учество имаат: • Месо, свинско, замрзнато - 15.081.072,00; • Нафтени масла и масла добиени од битуменозни минерали (освен сурови) и преработки со содржина од 70% на нафтени масла и масла добиени од битуменозни минерали, ако овие масла се основните состојки - 9.503.033,00 САД $; • Исецкана живина и отпадоци, замрзната - 1.268.961,00 САД $; • Лекови кои се подготвени во измерени дози, или во форми или пакувања за малопродажба - 736.431,00 САД $; • Графит природен (во прав или во лушпи или друг) - 702.403,00 САД $; • Месо, говедско, без коски, замрзнато - 683.549,00 САД $. Сања Николова


БИЗНИС ИНФО

18

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

РЕГИОНАЛНИ КОМОРИ

СРЕДБА МЕЃУ ПРЕТСТАВНИЦИТЕ НА ЕКОНОМСКО-СОЦИЈАЛНИТЕ СОВЕТИ НА ПРИЛЕП, СКОПЈЕ, СТРУМИЦА, ТЕТОВО, ГОСТИВАР, ШТИП И БИТОЛА

Во хотелот „Сириус“ во Струмица

Во организација на УСАИД, на 16 мај 2014 година во хотелот „Сириус“ во Струмица, се одржа работна средба со претставниците на економско-социјалните совети на градовите Прилеп, Скопје, Струмица, Тетово, Гостивар, Штип и Битола. Како што е познато, Регионалната комора со седиште во Прилеп и Стопанската комора на Македонија се првите иницијатори на ниво на Македонија за формирање на економскосоцијалните совети во општините и во град Скопје, кои претставуваат советодавни тела на градоначалниците. Економскиот совет при Општина Прилеп е формиран во 2011 година, како советодавно тело на градоначалникот на Општина Прилеп, во кој членуваат видни стопанственици на компании од Прилеп, меѓу кои и извршниот директор на Регионалната комора со седиште во Прилеп Ристо Најдоски. Економскиот совет работи според Деловникот и Стратешкиот план за работа усвоени од страна на членовите на Советот. Претседател на Економскиот совет на Општина Прилеп e градоначалникот Марјан Ристески. На работната средба во организација на УСАИД, во Струмица пред претставниците на економско-социјалните совети од другите општини и градот Скопје се изврши презентација за работата на Економскиот совет на Општина Прилеп, со цел да се пренесе позитивното искуство од работата на Советот кој има одржано 12 седници на кои се донесени голем број предлог-заклуцоци од интерес на Општината, од кои голем дел градоначалникот ги има прифатено и успешно извршено. Во продолжение на работната средба се претставија и новоформираните совети на другите општини и градот Скопје, кои изразија голема благодарност до претставниците на Економскиот совет на Општина Прилеп за пренесеното досегашно искуство.

“Избор на бизнис на годината” во организација на Регионалната комора со седиште во Прилеп и неделниот весник „Зенит“

ДОБИТНИЦИ „ ТРИТЕКС”, “2006 - ЗОКИ ЛИМ” И “НАТ ТЕКСТИЛ”

На 16.05.2014 година во ресторанот Амфора се заокружи уште една манифестација “Избор на бизнис на годината” во општина Прилеп..Компаниите “Тритекс”, “2006 - Зоки лим” и “Нат текстил” се избрани за најуспешни за 2013 година, на манифестацијата што по 5-ти пат ја организираше Регионалната стопанска комора со седиште во Прилеп заедно со неделниот весник “Зенит”. Наградите ги врачи претседателот на регионалната стопанска комора, Симон Наумоски, а успехот на компаниите им го честита градоначалникот Марјан Ристески.Тој нагласи дека општината, заедно со мерките кои ги презема Владата, континуирано работи на подобрување на бизнис климата во градот. Целта на Манифестација “Избор на бизнис на годината” е афирмација на прилепските фирми, преку промоција и популаризација на производите и услугите.

Ристо Најдоски


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

19

РЕГИОНАЛНИ КОМОРИ Во Охрид презентирани можностите за финансирање на претпријатијата преку Фондот за иновации и технолошки развој

ИЗГРАДБА НА КОНКУРЕНТНА ЕКОНОМИЈА БАЗИРАНА НА ЗНАЕЊЕ Во просториите на Општина Охрид (20.5.2014 година) се одржа презентација на Инструментите за поддршка на Фондот за иновации и технолошки развој. Фондот за иновации и технолoшки развој има за цел промовирање и поттикнување на иновациска дејност, подобрување на пристапот до финансиски услуги за иновации, развивање на инфраструктура за иновации и технолошки развој и развој на партнерства меѓу универзитетите, истражувачките центри и приватниот сектор во Република Македонија. Фондот ги поттикнува иновациите и нивното вклучување во главните текови во приватниот сектор (комерцијализација), за да изгради конкурентна економија основана на знаење. Презентацијата ја одржа Јасмина Поповска, директорка на Фондот за иновации и технолошки развој, која ги претстави инструментите и можностите понудени од Фондот. Имено, преку Фондот ќе се обезбедат средства за поттикнување на иновативноста кај компаниите преку 4 финансиски инструменти, и тоа: 1. Кофинансирани грантови за start-up, спин-оф компании и иновации; 2. Кофинансирани грантови и условени заеми за комерцијализација на иновации; 3. Кофинансирани грантови за трансфер на технологии; 4. Техничка помош преку деловно-технолошки акцелератори.

На презентацијата учествуваа компании од регионот, како и претставници на Универзитетот за информатички науки и технологии, Факултетот за туризам и угостителство и претставници на невладини организации. Се охрабруваат компаниите и другите институции кои се заинтересирани и можат да аплицираат за грант средства, да ги разгледаат понудените можности за финансирање. За сите потребни дополнителни информации да се обратат до Фондот за иновации и технолошки развој кој останува да дада поддршка при процесот на апликација. М-р Борис Тримчев

ОХРАБРУВАЊЕ НА СТУДЕНТИТЕ ДА ГО НАПРАВАТ ПРВИОТ ЧЕКОР ВО ПРЕТПРИЕМАЧКИТЕ ВОДИ

Студентскиот парламент на УКИМ во Охрид разговараше за Акцискиот план, нивната визија и мисија

Во периодот од 16 до 18 мај 2014 година во Охрид се одржа семинарот на тема: „Акциски план, визија и мисија на студентскиот парламент за 2014/2015 година“ во организација на Студентскиот парламент при Универзитетот Св. Кирил и Методиј. На семинарот учествуваа голем број студенти од сите Факултети во склоп на Универзитетот, претставници на други студенски парламенти и претставници на различни институции и компании. На овој семинар претставник на Стопанската комора на Македонија говореше за претприемништвото и неговите услови за развој како во национални така и во меѓународни рамки. Меѓу другото, пред студентите беше претставен Проектот Претпремништво – иднина на студентите кој беше реализиран во соработка помеѓу Стопанската комора на Македонија и Студентскиот парламент при УКИМ. Стопанската комора на Македонија останува активен поддржувач на иницијативите и идеите на студентите како начин за изнаоѓање заеднички прифатлив начин на развој во сите сегменти од општественото живеење. Ваквите заеднички активности се потврда на волјата и добрата соработка помеѓу засегнатите институции. Меѓу другите теми студентите беа запознати со можностите кои им се понудени преку Програмите на Националната агенција за европски програми и мобилност и можноста за нивно искористување и реализација на образовните цели. Клубот на оратори одржа советување за презентациски вештини, а во текот на трите денови беа одржувани повеќе дискусии за идните приоритети и предлози за решавање на проблемите со кои се соочуваат студентите. Борис Тримчев


БИЗНИС ИНФО

20

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

РЕГИОНАЛНИ КОМОРИ Одржана седница на Економскиот совет на Прилеп

РАЗГЛЕДАНИ ПРОЕКТИТЕ КОИ ИМААТ ПРИОРИТЕТНА УЛОГА ВО РАЗВОЈОТ НА ОПШТИНАТА

После извесна пауза поради изборниот процес, нa 20.5.2014 година повторно заседаваше Економскиот совет. Присутните членови градоначалникот ги информираше за започнатите и реализирани проекти во текот на 2014 година. Воедно, градоначалникот Марјан Ристески предложи мерки и решенија за помош за настраданото население од поплавите во регионите на Србија, Босна и Херцеговина и Хрватска. Посебно, градоначалникот ја истакна и потребата за дополнителна хуманитарна помош за градот Валево, со кој Прилеп е збратимен. Во продолжение се разгледаа проектите кои имаат приоритетна улога во економско-стопанскиот развој на Општина Прилеп. Тие имаа предност да бидат разгледани и на овој Економски совет на кој како специјални гости присуствуваа и амбасадорите на Република Македонија во Јапонија - Андријана Цветковиќ, во Казахстан - Илија Псалтиров и во Обединетите Арапски Емирати - Сашо Пешевски. Нивното присуство беше своевидна можност за запознавање со нашите најуспешни фирми и компании и нивните производствени програми, како и нивна промоција во земјите во кои се назначени за амбасадори. Договорено е пред нивното заминување во Јапонија, Казахстан и во Емиратите во организација на Регионалната комора со седиште во Прилеп да посетиме поголем број компании од овој регион, со цел да се запознаат со нивните планови и потреби за освојување на овие пазари. Ристо Најдоски

Регионална комора со седиште во Кавадарци и Регионална комора со седиште во Кичево

ИНТЕНЗИВИРАЊЕ НА ДЕЛОВНАТА СОРАБОТКА

Во организација на регионалните комори со седиште во Кичево и во Кавадарци, на 20.5.2014 година, во деловните простории на компанијата „Кожувчанка“ во Кавадарци, се одржа деловна средба меѓу стопанствениците од Кавадарци и од Кичево. Работната средба ја отвори претседателот на Регионалната комора со седиште во Кавадарци, Митко Јанчев, а свое воведно обраќање имаше и претседателот на Регионалната комора со седиште во Кичево, Игор Соколески. На работната средба покрај претставувањето на компаниите од Кичево и од Кавадарци и разговорите за можни соработки, се дискутираше и за Законот за финансиска дисциплина, кој се применува од 01.5.2014 година. Јадранка Аризанковска, виш советник во Дирекцијата за регионални комори и меѓународна соработка при Стопанската комора на Македонија, ги истакна очекувањата на стопанството од примената на Законот за финансиска дисциплина, за чие донесување еден од главните иницијатори беше и Стопанската комора на Македонија. Таа наведе дека освен што со Законот ќе се дисциплинираат компаниите, исто така субјектите од јавниот сектор ќе ги извршуваат плаќањата кон приватните субјекти во рок од 60 дена. Како заклучок од дискусијата произлезе дека Законот за финансиска дисциплина е добро системско решение бидејќи соодветствува на европската регулатива и води кон редовно измирување на долговите на компаниите, подобрување на ликвидноста и остварување на нивни развојни планови, а со тоа ќе се спречи и создавање на нови и нови должници.

Анета Околиќ Алчександра Велкова


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО БИЗНИС ЦЕНТАР ЗА ТРЕНИНГ И ОБУКА

21

РЕГИОНАЛНИ КОМОРИ BUSSINES CENTER FOR TRANING AND EDUCATION Скенирај и дознај повеќе

bsi.

ISO 9001

Quality Management

 FS 549642

Osnovana 1922

      Founded 1922

БИЗНИС АКАДЕМИЈА ЗА МЕНАЏМЕНТ НА ЧОВЕЧКИ РЕСУРСИ Н А С ТА В Н A П Р О Г РА М A од вкупно 190 часа

Дали размислувате за кариера во областа на менаџмент на човечки ресурси? Мудра одлука! Професионалците за човечки ресурси не само што придонесуваат за развојот на бизнисот преку стратешко управување со човечкиот капитал, туку и самата професија станува популарен избор поради можноста да се изгради вистинска кариера.

Уписите се во тек!

Учесниците на оваа Бизнис академија ќе имаат можност да се запознаат со сложената проблематика на управување со човечките ресурси, гледано како процес на извршување на низа активности и функции со цел, луѓето, како најважни ресурси во организацијата, да дадат придонес на најефективен и најефикасен начин.


22

БИЗНИС ИНФО

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

ОБРАЗОВАНИЕ

Работилница во организација на Центарот за образование на возрасни и Европската фондација за обука

ПРЕИСПИТУВАЊЕ НА НЕФОРМАЛНОТО ОБРАЗОВАНИЕ ЗА ПОДОБАР СОЦИО-ЕКОНОМСКИ РАЗВОЈ

Образованието на возрасни во изминатите години завзема важна улога во процесот на намалување на невработеноста и обезбедување на квалификуван кадар согласно потребите на компаниите, притоа поврзувајќи бројни институции и претставници на реалниот сектор кои се директно засегнати. Потребата од поврзување на сите процедури за изработка и верификација на програми, верификација на приватни провајдери, воспоставување на мрежа на веќе верификувани програми ширум државата поттикна иницијатива за формирање на Концепција за образование на возрасни. Во организација на Центарот за образование на возрасни и Европската фондација за обука (European training foundation ETF) на 20.05.2014 година беше организирана работилница на тема: „Преиспитување на неформалното образование за подобар социо-економски развој“. На работилницата присуствуваа претставници на повеќе релевантни институции и приватни провајдери, меѓу кои и Стопанската комора на Македонија преку својот Бизнис центар за тренинг и обука, кои имаа можност да ги разменат досегашните искуства во оваа област која што е релативно нова и во развој. Целта беше да се промовира свежо преиспитување на неформалното образование и да се дефинираат основите врз кои што ќе се заснова новиот структуриран концепт за натамошен развој. На работилницата воведен збор имаше Љиндита Ќазими, директор на Центарот за образование на возрасни која говореше за досегашните достигнувања на Центарот и натамошните планови и предизвици, a притоа беше дадена јасна слика на целиот начин на функционирање центарот. Информациите за тоа како Македонија преку својот систем за Образование на возрасни се вклопува во меѓународен контекст, трендовите на ЕУ по повод ова прашање и како може дополнително да се вклучи во иднина ги презентираше Едуарда Кастел Бранко од Европската фондација за обука. Приватните провајдери имаа можност преку презентација на својата досегашна работа да ги доловат позитивните искуства, но и предизвици со кои се соочуваат, притоа давајќи увид во обуките кои досега биле спроведени и резултатите кои ги постигнале. Претставник од Стопанската комора на Македонија го сподели искуството од досегашната работа на Бизнис центарот за тренинг и обука чија суштинска улога е вршење на преквалификација и доквалификација на кадар со цел обезбедување на квалитетна работна сила за потребите на компаниите. Досегашните обуки кои беа спроведени во рамките на Бизнис центарот за тренинг и обука и успешните приказни на учесниците кои имаа можност да учествуваат во истите, претставуваат поттик за понатамошно функционирање на ова поле во нагорна линија и со побрзо темпо. Концепцијата за образование на возрасни на Центарот за образование на возрасни ќе се изработува во координација со меѓународниот експерт Дејвид Хендли, кој има долгогодишно искуство во областа и кој претходно работел на бројни проекти во Македонија од областа на образованието. Симона Ристоска


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

23

МОЖНОСТИ

БЕНЕФИЦИРАНО УЧЕСТВО НА МЕЃУНАРОДНИТЕ САЕМИ ЗА МЕБЕЛ, ЕНТЕРИЕР И ДИЗАЈН ВО КЕЛН

Стопанската комора на Македонија во соработка со Унијата на германските комори за индустрија и трговија организираше презентација за домашните компании

Стопанската комора на Македонија, во соработка со Унијата на германските комори за индустрија и трговија, на 19.5.2014 година организираше презентација на меѓународните саеми за мебел, ентериер и дизајн што ќе се одржат во Келн, СР Германија. Присутните претставници на македонските компании имаа можност да се запознаат со понудата на меѓународните саеми за мебел, материјали за внатрешно уредување на просторот, ентериер и дизајн, за детски асортиман и за уредување на канцелариски простор - Imm (+ Living Kitchen), Interzum, Kind & Jugend и Оrgatec. За компаниите од земјава беа презентирани условите, можностите и бенефитите за учество на овие значајни саемските манифестации, како изложувачи или посетители. Презентацијата ја изврши претставникот од Унијата на германските комори за индустрија и трговија, госпоѓа Марија Томова, која ги запозна посетителите за четирите саемски манифестации во Келн и ги истакна предностите за македонските компании од посета и излагање на саемските манифестации. Таа додаде дека се надева дека саемските манифестации ќе бидат посетени од македонските деловни луѓе.Притоа, беа презентирани сите саеми одделно: • • • •

Kind & Jugend - Водечки светски саем за детски асортиман, што ќе се одржи од 11 до 14 септември 2014 година. На 100.000 м2, 1000 изложувачи презентираат се` што е поврзано со децата, меѓу другото и мебел за деца/уредување на детски соби; Оrgatec - Саем за уредување на канцелариски простор, што ќе се одржи од 21 до 25 октомври 2014 година. Околу 650 фирми од 35 земји се јавуваат како изложувачи на Саемот, на кој се нудат решенија за уредување на канцелариски простор, мебел, светлосни, мултимедијални и акустични решенија. Саемот го посетуваат 50.000 лица од 125 земји; Imm (+ Living Kitchen) - Меѓународен саем за ентериер и дизајн, што ќе се одржи од 19 до 25 јануари 2015 година на кој на 134.000 м2 се изложува: мебел за дневни и спални соби, тапети, душеци, прекривки за под, осветлување, бањи и предмети за уредување бањи и др.; Interzum - Водечки светски саем за производство на мебел и материјали за внатрешно уредување на просторот, што ќе се одржи од 5 до 8 мај 2015 година, на кој се презентираат: брави и окови, системи за расветлување, сите видови материјали за производство на мебел и подови, дрвени елементи, паркет, производи од дрво.

Македонските стопанственици кои ќе се одлучат да излагаат или да ги посетат овие саеми ќе имаат одлична можност да се запознаат со најновите светски текови во областа на дрвната индустрија, современите технологии за оваа индустрија, но и да остварат контакти со евентуални идни деловни партнери.

Миле Стојчевски


24

БИЗНИС ИНФО

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА „Македонски Телеком“ и „Т-Мобиле“ го избраа иновацискиот проект на студентите Димитар Миновски и Кристијан Ѓорѓески за Конкурсот за иновации 2014 во Краков во Полска

ПУМПА ЗА НАВОДНУВАЊЕ НА СОЛАРНА ЕНЕРГИЈА ЌЕ ЈА ПРЕТСТАВУВА МАКЕДОНИЈА

„Македонски Телеком“ и „Т-Мобиле“ го избраа иновацискиот проект на студентите Димитар Миновски и Кристијан Ѓорѓески да ја претставува Македонија на финалето на Конкурсот за иновации 2014 на „Дојче Телеком“ во Краков, Полска. Станува збор за Проектот „Пумпа за наводнување на соларна енергија“ кој е избран меѓу 10 финалисти, од вкупно доставени 39 иновативни идеи. Оваа година на натпреварот се пријавени 39 земји со 326 идеи. По селекција во полуфиналето, дванаесет финалисти ќе се натпреваруваат во Краков на 27 јуни 2014 година. Проектот претставува нов начин на наводнување. Претставува систем кој користи природни ресурси за работа и заедно со температурата на воздухот, влажноста и временските услови е доволно паметен да оцени кога и колку да ги наводнува полињата со земјоделски култури и дополнително, сето тоа да му биде достапно на земјоделецот преку графички интерфејси на неговиот компјутер. Победниците ќе продолжат да ги развиваат своите идеи во соработка со националните компании на „Дојче Телеком“. Наградите вклучуваат инвестиции во износ до 150.000 евра, вклучување во меѓународни програми за нови компании, хардвер, софтвер и контакти со лица на врвни позиции во „Дојче Телеком“. („Македонски Телеком“ и „Т-Мобиле“)

МЕПСО инвестира 2,7 милиони евра во нов енергетски автотрансформатор

ВО ИДНИНА СО НАМАЛЕНИ ПРЕКИНИТЕ ПРИ НАПОЈУВАЊЕ ЕЛЕКТРИЧНА ЕНЕРГИЈА

АД. МЕПСО почна со инсталација на нов 400/110 киловолтен енергетски трансформатор во трансформаторската станица Скопје 5 во населба Бутел. Во набавката на новиот трансформатор со номинална моќност од 300 мегаволтампери МЕПСО а.д. инвестира 2,7 милиони евра. Според Ацо Ристески, директор на подружница Оператор на преносна мрежа а.д. МЕПСО, инвестицијата ќе овозможи во иднина да се намалат прекините при напојување електрична енергија. - Со оваа инвестиција на преносната мрежа, во иднина ќе се сведат на минимум сите потенцијални ризици од прекини во снабдувањето во скопскиот регион, како најголем потрошувач на електрична енергија во Македонија, изјави Ристески. Новиот трансформатор е со автоматска регулација на напонот, изработен специјално за потребите на преносната мрежа на МЕПСО - Автоматската регулација, првпат активирана во РМ, ќе овозможи стабилни напонски прилики. Ова е една од повеќето инвестиции во МЕПСО кои се со цел да се овозможи осовременување и подобрување на погонско-техничките прилики на преносната мрежа на РМ, рече Ристески. Со пуштањето под напон на трансформаторот, првпат во преносната мрежа во трансформаторската станица ќе бидат во паралелна работа, два енергетски трансформатори на 400/110 киловолтно ниво со автоматска регулација на напонот. Најзначајната квалитативна новост, појаснуваат од МЕПСО, е тоа што работата на два енергетски трансформатори во паралелен погон значајно ќе придонесе за подобрување на доверливоста, квалитетот и стабилносота на напонските прилики во скопското конзумно подрачје. Матаријалите од кои е изработен трансформаторот се од најнова генерација, јадрото е направено од вискоквалитетен челичен лим со потребен додаок на силициум кој не старее со висока пермеабилност, ласерски обарботен со мали загуби при трансформација. Производител на автотрансформаторот е КПТ, дел од групацијата „Сименс“. Трансформаторот што досега функционираше во ТЦ Скопје 5 ќе биде префрлен и инсталиран и ставен под напон во ТЦ Скопје 4. Таму ќе го замени енергетскиот трансформатор што е во функција 38 години, а сега ќе се чува во резерва. Процесот на транспорт на двата трансформатори, со вкупна маса што надминува 300 тони, го врши „Загреб транс“ специјализирана компанија за транспорт на трансформатори и други тешки товари.(MИА)


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

25

ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА

ЗА ЧЕТВРТИНА ПОНИСКИ ЦЕНИ ОТКОЛКУ ПРЕД ЛИБЕРАЛИЗАЦИЈАТА

Средните компании во земјава ги добија првите фактури за електрична енергија од Енерџи Деливери Солушн (ЕДС)

Средните македонски компании кои влегоа во втората фаза на либерализација на пазарот на електрична енергија и потпишаа договори за снабдување со Енерџи Деливери Солушн (ЕДС) ги добија првите фактури за потрошена струја кои се за над 25 отсто пониски во однос на оние пред либерализацијата. - Многу сме задоволни што либерализацијата покажа резултати на терен за кои многумина сметаа дека нема да се случат со падот на монополот на ЕВН. Задоволни сме дека новите пазарни услови кои ги постави ЕДС како компанија која има најголем пазарен удел и балансна група во либерализираниот пазар на струја ги следат и другите намалувајќи ги цените. Тоа е само показател дека политиката за која се залагаше ЕДС има реален ефект кај македонското стопанство, изјавија од ЕДС. Оттаму велат дека во овој месец компаниите изразиле задоволство од начинот на работа на ЕДС, нивниот квалитет и беспрекорноста на услугата. ЕДС е македонска компанија што има развиена мрежа за снабдување со електрична енергија и искуство во набавка на струја на слободен пазар. Во нејзиниот состав засега работат единствените лиценцирани брокери на берзата за струја. ЕДС котира на меѓународната берза за набавка на струја, што значи дека компаниите кои набавуваат струја од ЕДС ќе бидат сигурни во договорената цена и квалитетот на испораката. - Третата фаза на либерализација е само продолжување на политиката на ЕДС за понуда поинаква од досегашните услови. Тоа значи многу пониска цена и многу подобри услови за соработка со новите компании. Покажавме и во пракса дека соработката со нас носи позитивни ефекти за компаниите кои значат многу во заштедата на средства. Тоа се однесува и на домаќинствата, посочуваат од ЕДС. Од септември годинава почнува третата фаза на либерализација на пазарот на електрична енергија кога на слободниот пазар ќе излезат малите и средните компании. На почетокот на идната година треба да започне и последната фаза, односно либерализацијата на пазарот за домаќинствата, а претходно во првата фаза беше либерализиран пазарот за големите потрошувачи.(МИА)

КАНДИДАТСКИТЕ ЕСЕИ ЌЕ СЕ ИЗБИРААТ НА ОТВОРЕН ФОРУМ

„Еуролинк осигурување“ ќе додели 20 стипендии за студенти на Правниот факултет „Јустинијан Први“ во Скопје

„Еуролинк осигурување“ одлучи да додели 20 стипендии за студенти на Правниот факултет „Јустинијан Први“ во Скопје. Овој проект е дел од долгорочната корпоративна платформа „Еуролинк - Вашата врска со вистинските вредности“. За стипендијата, со која ќе се покријат трошоците за кофи��ансирање, можат да аплицираат студенти кои ќе запишуваат втора или трета година на додипломските студии од сите насоки на Факултетот. Рокот за аплицирање е од 21 мај до 15 јули 2014 година. - Водени од мислата на Абрахам Линколн дека најдобар начин да се предвиди иднината е да се креира од нас самите, како и од сопственото корпоративно искуство и чувство за општествена одговорност и поддршка на вистинските општествени вредности како фундамент на правната држава и демократијата, „Еуролинк осигурување“, со поддршка на 300.000 верни клиенти, распишува конкурс за стипендирање 20 најдобри и најперспективни студенти на Правниот факултет во знак на почит кон знаењето и на солидарност со општеството во кое живееме, работиме и твориме, истакна Олга Костовска, претседател на Надзорниот одбор на „Еуролинк осигурување“. Кандидатите за дваесетте стипендии треба да се редовни студенти во прва или во втора година на Правниот факултет „Јустинијан Први“ - Скопје, во првиот циклус на додипломските студии, да имаат просечен успех од положени испити над 8.50 и да не се корисници на стипендија од друг давател. Сите заинтересирани треба да достават уверение за положени испити, кратка биографија со фотографија и есеј од најмногу 500 збора на тема: „Мојот личен придонес и одговорност за идниот прогрес на општеството”. Со цел и јавноста да има збор во изборот на најдобрите и на најзаслужните и со намера убавите пораки да допрат до што повеќе луѓе, „Еуролинк“ одлучи есеите да се избираат на отворен форум. Текстовите на пријавените ќе се објавуваат на посебен блог и на социјалната мрежа „Фејсбук“, при што бројот на споделувања и допаѓања од граѓаните ќе влијае на вкупната оценка на кандидатите. Најдобрите од пријавените, кои што ќе бидат селектирани според сите критериуми, ќе бидат повикани на разговор. Потребните документи и есејот кандидатите треба да ги достават во печатена форма до Одборот за доделување „Еуролинк стипендија“, во архивата на Правниот факултет „Јустинијан Први“ во Скопје. Есејот, пак, во електронска форма треба да го испратат на е-маил адресата eurolinkstipendija@eurolink.com.mk.

(„Еуролинк осигурување“)






БИЗНИС ИНФО





   

         

                                                                                             

                                                                                       

                                                                          

     

                                       

                                                                                                                                                                          

              

                          

              

                                   






БИЗНИС ИНФО



      

             



                                                                  

                                                       

         

                                                         

             

                                              

                                       

 



          

     

                                           ���                    

                       

       

                     

                                                  

                                               


БИЗНИС ИНФО

БИЗНИС ЦЕНТАР ЗА ТРЕНИНГ И ОБУКА

28

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

BUSSINES CENTER FOR TRAINING AND EDUCATION

СПЕКТАР

bsi.

ISO 9001

Quality Management

FS 549642

   

  

  

rɵʗʠʢʗʤʣʜʚʠʤʖʗʝʠʖʠʒʥʜʑʤʑʣʗʠʖʓʚʓʑʓʠ ʡʠʣʗʒʟʠʠʡʢʗʞʗʟʚʡʢʠʣʤʠʢʚʚʓʠʢʑʞʜʚʤʗʟʑ ɴʤʠʡʑʟʣʜʑʜʠʞʠʢʑʟʑɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ rɲʢʑʜʤʚʩʟʑʤʑʟʑʣʤʑʓʑʣʗʠʖʓʚʓʑʓʠʣʠʢʑʒʠʤʜʑ ʣʠʢʗʟʠʞʚʢʑʟʚʞʑʜʗʖʠʟʣʜʚʜʠʞʡʑʟʚʚʓʠ ʙʑʓʚʣʟʠʣʤʠʖʡʠʟʥʖʗʟʑʤʑʣʤʢʥʜʑ tʇʛʚʤʗʞʘʖʧʛʦʨʞʪʞʠʖʨʥʦʞʝʣʖʨʤʚ Министерството за образование и наука на Република Македонија и Агенцијата за вработување на Република Македонија. rɱʒʥʜʑʤʑʤʢʑʗʠʜʠʝʥʤʢʚʞʗʣʗʨʚ ʠʖʡʠʟʗʖʗʝʟʚʜ ʖʠʡʗʤʠʜ rɲʢʗʖʑʓʑʻʑʤʑʚʡʢʑʜʣʑʤʑʣʗʠʖʓʚʓʑʑʤʡʠ ʖʠʔʠʓʠʢʣʠʥʩʗʣʟʚʨʚʤʗ rɳʑʒʠʤʑʓʠʔʢʥʡʚʠʖʖʠʞʑʜʣʚʞʥʞʥʩʗʣʟʚʨʚ ɪʑʡʠʓʗʽʗʚʟʦʠʢʞʑʨʚʚ ɯʢɣʠʢʚʣɵʢʚʞʩʗʓ ɵʗʝ  ɯʠʒ  CPSJT!NDIBNCFSNL

ɴʚʞʠʟʑɳʚʣʤʠʣʜʑ ɵʗʝ  TJNPOB!NDIBNCFSNL

ɴʤʠʡʑʟʣʜʑʜʠʞʠʢʑʟʑɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ ʥʝtɧʚʞʚʤʢʚʗɺʥʡʠʓʣʜʚi ɴʜʠʡʹʗ ʤʗʝ   ʦʑʜʣ  

Модули на доживотно учење Акредитирани програми од Министерството за образование и наука на Република Македонија Акредитирани програми кои можете да ги следите:

Готвач во угостителски објект Келнер - гастроном Гипсер – монтер Фасадер Аргон заварувач


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

29

СВЕТСКИ ПЕЧАТ Дали Порторико оди по патот на Грција и Детроит?

НЕУСПЕХ НА ЕКОНОМСКИОТ МОДЕЛ НА КОМОНВЕЛТОТ

Државата Порторико е потресена во основата од најавата од февруари од агенцијата за кредитен рејтинг Стандард и Пурс, дека го намалуваат кредитниот рејтинг на островот на статус „џанк“ (смет). - Проблемите кои го потресуваат Комонвелтот се повеќето минати и оние кои доаѓаат години на дефицитно финансирање, на големите трошоци за пензии, и на буџетска неизбалансираност, заедно со седум години економска рецесија“, рекоа од Мудис. Лоциран во Карипското Море, Порторико е во комонвелт со САД од 1952 година. Од Мудис додаваат дека влошената економска ситуација на островот „го стави комонвелтот во позиција каде долгот и фиксните трошоци се високи, ликвидноста е ограничена, а пристапот кон нејзиниот пазар е намален“. Со цел да ги остварат своите должнички обврски, законодавството на Порторико размислува за донесување на фискални мерки, меѓу кои е кратење на пензискиот фонд за наставниците во јавниот сектор, на кои силно се спротивставија синдикатите. Законот 160, или „реформата“ на пензискиот систем, беше одобрена и од Горниот дом и од Сенатот на почетокот на годинава. Синдикатите нагрнаа кон судовите за да се спротивстават на законот. На 11 април, Врховниот суд на Порторико одлучи дека некои клучни решенија се неуставни, затоа што ги кршат договорите со наставниците. Синдикатот на наставници ја прогласи судската одлука како триумф, иако судот ги подржа другите делови од законот кои се однесуваат на укинување на божиќните бонуси, за летен одмор и за медицинските бенефити. Тековната фискална криза е резултат од неуспехот на економскиот модел на комонвелтот, вели Луис Пердаца-Ледук, претставник на синдикатот. - Нашиот економски модел кој е заснован на обезбедување ефтина работна сила во фармацевтската и петрохемиската индустрија и во лесната индустрија, самиот се изеде, вели Педраца-Ледук, кој раководи со Програмата за солидарност на Утиер, синдикатот на работници од јавниот сектор, и е портпарол на Координадора синдикал, коалиција на над дузина синдикати. - Во изминатите неколку децении, се појавија трендови низ светот за намалување на вклученоста на државата во економијата на минимум, рече тој за ИПС. „Нештата кои се сметаа за основни служби и кои ги обезбедуваше државата, сега се претворија во занемарен, а приватни фирми влегуваат за да го пополнат тој испразнет простор. Наместо да ги намалува овие клучни служби, владата отиде во долгови“. Според табела која ја достави канцеларијата на гувернерот на Порторико, Алехандро Гарсија Падиља, јавниот долг на Порторико достигнал 10 милијарди долари во 1987 година, кога Народната демократска партија (ПДП) владеела, и ја надминала границата од 20 милијарди долари во 1998, под владение на гувернерот Педро Росело од Новата прогресивна партија (НПП). Под владение на гувернерот Сила Калдерон од ПДП (од 2001-2004), долгот се искачил на повеќе од 30 милијади долари. А на крајот на мандатот на гувернерот на НПП, Луиз Фортуњо (од 2009-2012), тој ја оставил државата со долг повисок од 60 милијарди долари. Гарсија Падиља и припаѓа на ПДП. Педраца-Ледук потестува дека секој следен гувернер вовел неолиберални мерки кои уште повеќе ја влошиле ситуацијата. - Гувернерот Росело го приватизираше здравствениот сектор, телефонската компанија и водоснабдувањето. Гувернерот Асеведо-Виља (од ПДП, 2004-2007) воведе даноци на услугите (познати како ИВУ)“, вели тој. Гувернерот Фортуњо отпуштил повеќе од 30,000 работници во јавниот сектор, и вовел „јавно-приватни партнерство“, кое било оспорувано од синдикатите како гнасна прикриена шема за приватизација. На почетокот на неговиот мандат во 2013, Гарсија Падиља го приватизирал меѓународниот аеродром Сан Хуан и најавил воведување на нови даноци. Уставот на Порторико ја обврзува владата да ги отплати долговите. „Со цел да им исплати на сопствениците на државни обврзници, владата може да ги затвори училиштата, да го намали дневниот градски железнички превоз, ��а ги укине службите за итна помош и да ги замрзне новите вработувања“, предупредува Педраца-Ледук. „Размислуваат и за укинување на божичните бонуси и за деновите за отсуство од работа заради болест“. Според економистот Марта Квињинес од Универзитетот на Порторико, „ја имаме истата криза како Грција и Детроит, но нашата е поопширна заради колонијалната ситуација. Имаме економски модел заснован на доведување странски корпорации на кои им обезбедуваме ефтина работна сила и даночни олеснувања“, рече таа за ИПС, нарекувајќи го овој модел „трошаџиски“, кој е базиран на доведување инвестиции од надвор. - Ова не функционира. Не се отвараат доволно работни места, а невработените не плаќаат даноци. Локалните бизниси завршуваат со преземање на даночниот товар од кои се иземени странските инвеститори, што доведе до затворање на многу локални фирми. Локалните и странските бизниси не се натпреваруваат во еднакви услови“. Квињонес рече дека смртниот удар за овој модел бил Договорот за слободна трговија во Северна Америка (Нафта) и други слични трговски договори, кои САД не ги признаваат, што довело достапност до дури и поефтина работна сила во другите делови во светот. Секоја наредна влада во Порторико направила нови грешки со барање помош од владата на САД, во форма на дозволи за увоз на храна и бенефити за невработените, и со други форми на социјална помош. Другите грешки биле со издаваењето на државни обврзници, што довело до долгорочни долгови и до сегашниот колапс. Како алтернатива, Квињонес го предлага „штедливиот“ модел кој ги зацврстува локалните капацитети, наместо да се бара помош од надвор. „Владата мора да ги подржи локалните бизниси. Тоа се бизнисите кои создаваат нови работни места дома и ги плаќаат даноците“, вели таа. - Владата исто така мора да собира ИВУ даноци од малопродажбата, кои повеќето трговци едноставно ги ставаат во своите џепови. Потребна е прогресивна даночна реформа, а големите неплаќачи на даноци мораат да бидат изведени пред правдата. За почеток, да се истражат оние бизниси кои


БИЗНИС ИНФО

30

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

СВЕТСКИ ПЕЧАТ собираат само кеш, и индивидуите кои земаат втора хипотека. Тоа се прилично очигледни знаци“. Тој исто така предлага здравствениот систем да бидат сменет на секој подинец, „што ќе биде многу поефикасно отколку сегашниот неефикасен и нестабилен здравствен систем кој го имаме“. - Вработените се соочуваат со три избори: можат да емигрираат, да си дадат оставка и да одат во беда, или да излезат на улиците и да се организираат и борат за правда, вели Педраца-Ледук. Но тој признава и дека започнувањето на сенародна битка во најдобар случај е неизвесна. „Недостигот од класна свест го комплицира исходот. Можеби не сме подготвени за конфронтации“, вели тој. За него, излезот е во образованието. „Предложив образовен проект, Унија на училишта (Ескуела синдикал), кој ќе ги обедини синдикатите и ограноците во посеопфатна форма, а оттука да запопочне политичката битка“. - И ни треба нов модел за нашат земја, треба конкретно да зборуваме за правдата и за фер дистрибуцијата на богатсвото“. Тој исто бара реобмислување на односите на Порторико со САД. „Според нашиот сегашен статус, не ни е дозволено да потпишуваме трговски договори со други земји. Можеме да се здружиме со други земји и да добиваме евтина нафта од Венецуела. Но според нашиот сгашен статус, тоа не го можеме“. (Интер Прес сервис)

СЕКТОР КОЈ ДРЖИ ЧЕКОР СО СВЕТСКАТА КОНКУРЕНЦИЈА

Балканскиот ИТ ум – извоз на иднината

Регионалните ИТ компании со квалитетот и конкуретните цени секојдневно го свртуваат вниманието на Западниот Балкан. Ако прашате кој било економски експерт што треба да се направи за да се развива државата, или да зајакнат во случајот на земјите од регионот, сите како мантра ќе повторуваат дека треба што повеќе да се извезува, а истовремено да се намали увозот на стока во матичните земји. Извозот значи прилив на свеж капитал, создавање на нови работни места, градење и јакнење на стопанството, а преку наведените даноци и такси полнење на државните каси од кои, од друга страна, се граби кога треба да се градат училишта, патишта, да се инвестира во образованието, т.е. да се финансира прогресот. Накусо, извозот претставува позитивен круг на развој и токму поради тоа зголемениот извоз е еден од најважните економски цели во сите држави. Меѓутоа, увозот претставува обратна состојба. Поразителен факт е дека државите од регионот со години бележат надворешнотрговски дефицит, каде извозот покрива само нешто повеќе од половина увоз. Војните водени на Балканот во текот на 90-тите години од минатиот век, опустошија обработливи полиња, инфраструктурата се уништувала, фабриките и производствените погони биле изгорени до темел. Она што преживеало станало жртва на сомнителната приватизација и корупцијата на извршната и законодавната власт. Ретките среќници кои успеале од тој пепел нешто да изградат и се обиделе да го пласираат својот производ на странските пазари се соочени со администрација, која како оловна јадица, влече на дното на бројни такси и даноци. Кога ќе се надминат сите тие пречки и ќе се стигне до границата на надворешниот свет, бројни стандарди и сертификати кои го условуваат пласманот на новите пазари од Сизиф прават човек кој излегол на прошетка. Една индустриска гранка за која барем делумно не постојат тие бариери е секторот за информатичка технологија, пред се делот кој се бави со развој на софтверски решенија, програмери и девелопери од разни профили. Луѓе на кои по стекнување на соодветно знаење не им треба тешка машинерија, значајни финансиски инвестиции и се што за многумина е непремостлива пречка во самиот почеток, токму својот производ да го понудат на странските пазари. Мозок, идеи, компјутер со соодветна процесорска сила и четири ѕида се доволни за ИТ експертите да создадат производ кој можат да го продадат каде било во светот, без никакви ограничувања кои ги поставуваат државните граници. ВО ЧЕКОР СО КОНКУРЕНЦИЈАТА Додека многу регионални индустриски гранки, од разни причини, доцнат зад светот, токму ИТ секторот е тој кој држи чекор со конкуренцијата. Стевица Кухарски, основач на хрватската Хабитс и IT4У вели дека иако регионот е помалку развиен од западна Европа, а посебно од САД, имаме примери на успешни ИТ компании, кои обично работат на глобалниот пазар. - Секако најсветол пример е белградската Нордеус која со својо тпроизвод Топ Илевен го полуде светот, а во Србија стана најдобар работодавец – рече Кухарски. - Иако немаме ресурси какви што имаат развиените држави, а бирократијата повеќе не кочи од што не следи, можеме да кажеме дека премногу доцниме зад глобалниот пазар – истакна Кухарски. Мерсед Чамџиќ генерален директор на сараевската Мистрал Технологис, се согласува со Кухарски. Истакнува дека регионалните експерти ги следат трендовите на IT светот и дека без проблем ги совладуваат новите технологии. - Природата на работата е таква што не мораме со месеци или со години да чекаме на нова литература и нови предавања за да одиме во чекор со остатокот од светот. Благодарение на интернетот, на нашите експерти моментално им се достапни сите информации за новите настани, соодветна литература, книги, онлајн курсеви и предавања. Токму поради тоа, компаниите од Балканот одат во чекор со остатокот од светот – рече Чамџиќ. Се поставува прашањето – зошто странските компании вооошто би барале партнери во регионални компании, т.е. зошто да дојдат на Балканот, а не на пример во Индија, своевремено една од главните аутсорсинг дестинации?


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

31

СВЕТСКИ ПЕЧАТ КВАЛИТЕТОТ И ЦЕНАТА - Ние не сме евтини, но сме квалитетни – вели Чамџиќ. – Компаниите од регионот даваат квалитет со нешто поефтини цени во однос на Индија и слични пазари. Причината зошто странците би дошле тука е тоа што нашите луѓе даваат одлични резултати, лојални се, даваат квалитет со нешто поефтини цени – вели директорот на Мистрал. - Исто така, нашите луѓе подобро знаат јазици и имаат начин на размислување сличен на западните работодавци. Странците можат да веруваат во нашиот квалитет на работата. Балканот има временско поклопување од некои шест работни часа или повеќе, т.е. временска зона каде се наоѓа работодавец во Америка, што исто така ја олеснува соработката. Слично размислува и Кухарски кој вели: - Цената на трудот во регионалните компании е нешто повисока од индиските, но со менталитет и квалитет сме сепак поблиску до нарачателите во ЕУ и САД. Временската зона претставува проблем, посебно во работата со клиенти од Западниот американски брег, но не е пресудна. Освен интересот на компаниите од Северна Америка регионалните компании привлекоа внимание и кај работодавците од Холандија, Шведска и Данска, рече Кенан Салихбеговиќ, евангелист на сараевскиот ХУБ387, кое собира мали ИТ компании и слободни експерти од тој сектор. Според неговите сознанија и контакти девелоперите од Балканот важат за одлични експерти во тој дел на Европа. Исто така потенцира дека луѓето од овој регион се пробиваат на американ��ките и европските пазари, благодарение на квалитетни и инвентивни решенија, со конкурентни цени, со што се повеќе стекнуваат доверба за нова соработка и отвораат простор за идните регионални ИТ компании. Освен менталитетот и знаењето на јазици предноста на ова подрачје е што образовните институции произведуваат квалитетен кадар. - Генерално, нашите факултети даваат добра подлога на идните ИТ експерти. Треба да се разбере дека ниту еден факултет нема да даде 100 отсто подготвен експерт. Важно е да се земе предвид и дека технологиите релативно се менуваат. Ние мора да одвоиме два три месеци да обучиме нови кадри за конкретни работи кои ни требаат, но свежите дипломци имаат солидна подлога брзо да се вклопат во потребите на пазарот – оцени Чамџиќ. Тој истакна дека е позитивно тоа што факултетите се интересираат да се прилагодат на барањата на пазарите. – Секако, побрзи и пофлексибилни во тоа се поновите, помалите факултети и информатички академии. Факултетите со традиција, како што е Електротехничкиот факултет, се малку поинертни на тоа поле, но сите тие даваат добра основа – рече Чамџиќ и додаде дека најголем проблем е што на студентите и дипломците им недостасува практична работа. НЕДОСТИГ НА ПРАКСА Дамир Фарук Сарачевиќ, менаџер за човекови ресурси на Мистрал Технолоџис, потенцира дека нивната компанија може да најде работа за стотици нови луѓе, со добри услови, но проблем е што нема доволно квалификувана работна сила која може да се употреби во момент кога ќе затреба на компаниите. - Тие луѓе прво треба да се едуцираат, треба да се одвои време и ресурси за некоја воведна обука, што значи дека треба да се повлечат експертите кои работат на одредени проекти да обучуваат нови луѓе, што не е лесно. Иако компаниите кои се занимаваат со развој на софтверски решенија вработуваат голем број на млади експерти, донесуваат свеж капитал во земјата, со практичен еколошки начин на работа без директно загадување на околината, државите ретко им излегуваат во пресрет со поволности и поттик. - Основен проблем во регионот е бирократијата која не го разбира модерното IT работење. Во Хрватска постои голем број на парафискални даноци кои го отежнуваат работењето на малите компании. Во последните неколку години се употребува поговорката – Не ни одмагајте, а и не ни помагајте – бидејќи токму поради неразбирањето на пазарното работење постојат популистички обиди да се прикаже добра волја на владата – оцени Кухарски. - За сега во Хрватска се плаќа ДДВ при наплата на сметките, а од 2015 година ќе плаќаат како и друштвата со ограничена одговорност, при издавање на сметки. Тоа е уште еден показател за неразбирање на состојбата на пазарот од страна на законодавците. ДВОЈНИ СТАНДАРДИ Чамџиќ рече дека важат двојни правила за информатичките и компаниите кои се бават со класичен извоз. Законот за данок на добивка на ентитетот на Федерацијата Босна и Херцеговина вели дека обврзникот кој е во година за која се утврдува данок на добивка со извоз остварил повеќе од 30 отсто од вкупниот остварен приход, се ослободува од плаќање на данок на добивка за таа година. - Според Надворешнотрговската комора ние сме извозници, според Министерството за финансии ние сме извозници, според сите други ставки ние сме извозници, бидејќи сите наши пари доаѓаат на девизна сметка, сите уплати се од надвор, сите се надворешни клиенти, но Даночната управа тоа не го смета за извоз, затоа што нашиот производ физички не ја поминува границата, не подлежи на царина – вели Чамџиќ објаснувајќи ја баналноста на даночниот закон и додаде дека 99,98 отсто приходи на неговата компанија се од извоз. Дополнителен проблем е и комплицираната администрација, што е во спротивност со американскиот начин на работа. - Кај Американците се е едноставно. По меил се пишува дека си ги прифатил понудените услови. Се потпишуваат договори и во рок од 10 минути, се скенираат и се испраќаат и со тоа е склучен договорот. Кај нас за покренување на фирма треба три месеци, многу пари и печати. Тоа кажува се – додаде Чамџиќ. Полесна администрација, подобро разбирање на комплексноста на работата и поповолни економски услови се главни причини што се повеќе компании за софтверски инжинеринг се свртуваат на странските пазари. - Најголемата предност кај странските порачатели е почитување на роковите за плаќање и разбирање на трошоците за развој. Додека домашните порачатели развојот на софтверот го сметаат за типкање по тастатурата, странските порачатели сфаќаат дека позадината е комплексна и бара искуство, организација, знаење и креативност. Поради кризата е намален обемот на работа на домашната сцена, но ИТ компаниите многу полесно работат на глобалниот пазар, па така ги премостуваат проблемите од домашниот пазар – оценува Кухарски. Експертите сметаат дека регионот го чека светла иднина кога се работи за ИТ секторот. Постојаната побарувачка за стручен кадар, квалитетна понуда и конкурентни цени од информатичките компании може да направи перјаница на регионалниот извоз, се согласуваат Кухарски и Чамџиќ.

(Ал Џезира Балкан – Сараево)


БИЗНИС ИНФО

32

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

СВЕТСКИ ПЕЧАТ

СИЛНИ ЛОБИРАЊА ЗАД СЦЕНАТА

Германската индустрија спречува санкции за Русија

*Германските индустријалци со сите сили се обидуваат да ја разубедат канцеларката Ангела Меркел од наметнување поостри економски санкции кон Русија, стравувајќи од трајни штети за домашната економија. Иако германските компании се воздржуваа од јавни критики за санкциите, откако генералниот директор на Сименс беше критикуван во печатот поради средбата со рускиот претседател Владимир Путин во март годинава, зад сцената се лобира со сите сили. Доверлив документ од Германско - руската трговска комора, кој и’ беше испратен на владата минатата недела, ја покажува загриженоста на германските бизнис кругови поради приближувањето на претседателските избори во Украина. Меркел веќе најави дека ќе притиска за поостри санкции доколку Русија ги попречува изборите. Во документот на две страници од 7. мај годинава, се наведува дека украинската криза веќе има „огромно влијание“ врз германскиот бизнис во Русија и предупредува од тешки последици доколку Европа ги спроведе заканите за построги економски санкции. „Подлабоки економски санкции ќе доведат до ситуација во која договорите повеќе ќе им се даваат на домашни фирми, проектите ќе бидат сопрени или одложени од руска страна, а руската индустрија и политика ќе се свртат кон Азија, особено кон Кина“, се наведува во документот. Загубата на пазарот за германските и европските фирми ќе биде „долгорочен и голем“ и ќе предизвика „непоправлива штета“ за германската конкурентна позиција, според наводите во документот. Голем отпор кон санкциите Бизнисмените предупредуваат дека санкциите би предизвикале затворање на работни места и би ги принудиле компаниите да исплаќаат масовни компензации, доколку бидат приморани да ги прекинуваат договорите за соработка со руските партнери. Комората претставува околу 800 компании на кои им обезбедува поддршка на германските фирми во работата во Русија, како и на руските во Германија. Германија има блиски економски врски со Русија. Повеќе од шест илјади германски фирми се активни во таа земја. Германија увезува околу една третина од своите потреби за гас и нафта од Русија. Последните податоци покажуваат дека германскиот извоз во Русија - нејзиниот 11. најголем трговски партнер, паднал за 16 проценти во првите два месеца од годинава. Тоа се случи уште пред ЕУ да ги воведе првите економски санкции кон Русија. На повторените закани од Меркел дека ќе воведе поостри санкции, се спротивставуваат повеќе комори и здруженија. Комитетот за источно - европски економски односи, на пример, е најгласен во противењето. Неговата порака е дека судирот со Русија не само што ќе ја погоди Германија, туку и јужните европски држави, кои тукушто се извлекуваат од големата криза. Со други зборови, предупредувањето е дека Европа ќе биде втурната во уште поголема економска и социјална криза. САД сакаат да и’ продаваат гас на Европа Една од големите грижи на германските бизнисмени е дека американските фирми на крајот можат да профитираат од економскиот судир меѓу Западот и Русија. „Не треба да заборавиме дека дебатата за Русија е исто така економската конкурентност меѓу САД и Европа“, вели Хајно Визе, поранешен политичар на СПД, кој управува со консултантска фирма во Берлин која советува германски и руски фирми. Визе, кој признава дека е голем симпатизер на Русија, а на ѕидот во канцеларијата има слика од него како се ракува со Путин, потсетува на вестите дека синот на американскиот потпретседател Џо Бајден станал член на бордот на украинска компанија за гас, како доказ дека САД веќе се обидуваат да профитираат од кризата. „На крајот, САД сакаат да бидат тие кои ќе и’ продаваат гас на Европа“, вели Визе. (Економист)


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

33

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

Дводневна обука: „ИНТЕГРИРАН СИСТЕМ ЗА КАЛКУЛАЦИЈА НА ТРОШОЦИ И НЕГОВА ПРАКТИЧНА ПРИМЕНА“

21 - 22 мај 2014 година 09:30 - 15:30 часот Стопанска комора на Македонија, сала 3 на 3-ти кат

Голем број компании само приближно ја познаваат производната цена или само се потпираат на пазарните цени. Поради оваа причина, кога се менуваат цените на суровините или кога има силна конкуренција и комплексна дистрибутивна мрежа, компаниите се соочуваат со намалување на конкурентноста и профитабилноста. Имено, поради огромниот број податоци, менаџментот не е во можност да донесува навремени и исправни одлуки. За надминување на овие проблеми, потребно е воведување на системско сметководствено решение за калкулација на трошоците. Оваа обука ќе ги опфати методите за калкулација по налози и по процеси, но пред се` ќе биде насочена кон конкретно имплементирање на интегриран систем за калкулација на трошоци. Предавач: Стефан Костовски, има положено II ниво и е кандидат за III ниво од CFA-програмата. Член е на Грант Тортон Консалтинг од октомври 2013 година, на позицијата сениор консултант. Сите учесници на обуката ќе добијат соодветен работен материјал и сертификат за учество.

Пријавување до 19.05.2014 година. Аплицирај електронски / on-line

Контакт: Валентина Цветковска Тел: ++ 389 2 3244063 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: valentina@mchamber.mk

Контакт лице : Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk


34

БИЗНИС ИНФО

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ 22.5.2014 година 10:00-15:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 4 на 5-ти кат

Семинар: РАБОТНИ ОДНОСИ

„Промените во роковите за законски престанок на работниот однос, отказни рокови, основи за законски прeкин на работниот однос, неоснови причини за престанок на работниот однос, услови за стекнување на право на регрес за годишен одмор во приватниот и во јавниот сектор, промени во делот на пресметка и исплата на минимална плата, можност и задолжителност за исплата на 13-та плата на работникот, исплата за извршена работа, работна успешност и додаток за извршена работа, платено отсуство од работа, обврска за задолжителна едукација на работодавачот, права на работникот кога работодавачот не исплатил плата и кога е отворена постапка за престанок на работодавачот“ ПРОГРАМА: 1. Промени на роковите за дисциплинска одговорност, услови за законски прекин на работниот однос: - Промени на рокот за законски престанок на работниот однос; - Отказни рокови; - Основи за законски прекин на работниот однос; - Неосновани причини за престанок на работниот однос. 2. Регрес за годишен одмор, промени во пресметка и исплата на минимална плата: - Услови за стекнување на право на регрес за годишен одмор во приватниот и во јавниот сектор; - Немање основ за исплата на регрес за годишен одмор; - Промени во делот на пресметка и исплата на минимална плата. 3. Исплата на 13-та плата и исплата по учинок, успешност и додаток на плата: - Можност за исплата на 13-та плата од страна на работодавачот; - Задолжителност за исплата на 13-та плата од страна на работодавачот; - Исплата на плата за извршена работа - основна плата; - Исплата на плата за работна успешност; - Обврска на работодавачот за исплата на додаток на плата; - Обврска на работодавачот за исплата на платено отсуство од работа. 4. Исплата на 13-та плата, исплата по учинок, успешност и додаток на плата, посебни права при неисплата на плата и престанок на работодавачот: - Обврска за задолжителна едукација на работодавачот;

- Укажување на работодавачот за отстранување на повреда на закон или пропис; - Право на работникот кога работодавачот не му исплатил плата; - Право на работникот кога над работодавачот е отворена постапка за престанок на работодавачот. Предавачи: - Миле Стојановски, државен советник при Министерството за труд и социјална политика и - Злате Стојановски, раководител на сектор во трудова инспекција, сектор работни односи.

Пријавување до 19.05.2014 година. Аплицирај електронски / on-line Контакт: Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

35

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

„INELEX 2104“ ВО ИЗМИР

Од 22 до 25 мај 2014 година Меѓународен саем за лифтови и технологија за лифтови во Измир Република Турција

Оваа саемска манифестација е најзначајно стопанско и технолошко случување во сферата на т.н. „индустрија за вертикален транспорт“ на Блискиот Исток и во Југоисточна Европа, која ги обединува производителите на лифтови и компоненти за лифтови, градежни фирми, менаџери и консултанти на проекти, инженери, архитекти, разни инвестициски фондови и корпорации итн. Организаторите на Саемот предвидуваат како главна цел да биде поттикнување вмрежување на компаниите, запознавање со состојбите на пазарите од регионот и партнерства кои ќе влезат во нови договорни односи. Со цел да ги привлечат најреномираните компании и експерти, тие интензивно го промовираат Саемот низ Турција, Блискиот Исток, Африка, Европа и Азија. Овој саем се организира на секои две години и во 2012 година истиот го посетиле компании од повеќе индустрии од 29 земји. Покрај презентирањето на најнова технологија и производи, овој настан ќе придонесе и за создавање платформа за зголемување на извозот и производството во конкретните дејности. Подетални информации за Саемот на: http://www.inelex.com/ • • • • •

За посета на Саемот, Стопанската комора на Македонија во соработка со организаторот обезбедува: 3 ноќевања (со појадок во хотел со 4*); локален транспорт (Аеродром – Измир - Аеродром); тридневна влезница за Саемот; преведувачи за олеснување на комуникацијата со турските компании; можност за организирање деловни средби со учесниците на Саемот.

Цената на аранжманот по лице од компанија-членка на Стопанската комора на Македонија изнесува 3.540,00 денари (со вклучен ДДВ). За останатите цената е 4.720,00 (со вклучен ДДВ). Напомена: Во цената не е вклучен транспортот до Измир, за што Стопанската комора на Македонија може да посредува за обезбедување авионски билет.

Пријавување до 14.05.2014 Аплицирај електронски / on-line Контакт: Снежана Камиловска Тел: ++ 389 2 3244061 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: snezana@mchamber.mk

Контакт: Војкан Николовски Тел: ++ 389 2 3244068 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: vojkan@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

36

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ 23 мај 2014 година (петок) 9:00-16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат

Обука: БИЗНИС-ЛОГИСТИКА - УПРАВУВАЊЕ СО СИНЏИРОТ НА СНАБДУВАЊЕ

Програма: • • • • •

• • • • •

Управување со синџирот на снабдување Поим синџир на снабдување Димензија на логистиката – микро и макро димензија логистиката Моделирање на логистичкиот систем Логистичка стратегија – планирање на синџирот снабдување, планирање на испораката, планирање системот на транспорт, распоредување и ротирање возилата и складиштето Правила за остварување на стратегијата Проектирани логистички мрежи Управување со побарувачката Задоволување на купувачите Управување со набавките

Предавач: Игор Чика, дипломиран инженер по менаџмент и консултант за менаџерски системи според ISO 9001, ISO 14001, OHAS 18001, SA 8000, ISO/IEC 27001. на

Аплицирај електронски / on-line на на на

Контакт: Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk

Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

37

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

Семинар: „ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА 28.5.2014 година, 10:00 - 16:00 часот Стопанска комора на Македонија, И ПРИМЕНА НА ЗАКОНОТ сала 4 на 5-ти кат ЗА ФИНАНСИСКА ДИСЦИПЛИНА, ЗАКОНОТ ЗА ЗАДОЛЖНИЦА И ТОЛКУВАЊА НА СТРУЧНАТА ТЕРМИНОЛОГИЈА ОД СТРАНА НА УПРАВАТА ЗА ЈАВНИ ПРИХОДИ“ ПРОГРАМА: Примена на Законот за финансиска дисциплина и Законот Правото на надоместок за доцнењето: за задолжница - Паричните обврски кои не се исполнети во роковите; - Право на каматата; Навремено исполнување на паричните обврски: - Делумно ги намирил паричните обврски. - Носители на финансиска дисциплина; - Работна и дистерсна репрограма на побарувањата; Надзор над спроведувањето: - Реструктуирање на побарувањата и работењето; - Финансиската инспекција во јавниот сектор. - Закрепнување на должниците; - Регулаторска преферирана терминологија - резервациски Предавачи: третман на различни типови на финансиски обврски. 1. Марина Трајковска, советник на директорот на Управата за јавни приходи; Јурисдикцијата на финансиската дисциплина: 2. Доц. д-р по правни науки Костадин Дуковски, лиценциран - Деловни трансакции; вештак, внатрешен ревизор, член на најголемата асоцијација - Eкономските оператори; за финансиски измами ACFE; автор на книгата „Даночните - Jавниот сектор и економските оператори од приватниот затајувања како форма на економскиот криминал во сектор; Република Македонија“; автор на книгата „Ерозија на јавните финансии“. Поимите што се употребуваат во законите: - Деловна трансакција; Рок за пријавување: 26 мај 2014 година. - Субјекти од јавен сектор; - Економски оператори од приватниот сектор; За сите учесници на семинарот ќе биде обезбедено: - Парична обврска; - работен материјал; - Фактура; - ручeк и освежување; - Задоцнето плаќање; - сертификат за присуство на семинарот. - Законска казнена камата; - Надоместок за доцнење во исполнувањето на паричната Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова обврска; Тел: ++ 389 2 3244074 - Одговорно лице во субјект од јавниот сектор; Факс:++ 389 2 3244088 - Одговорно лице во економски оператор од приватниот Контакт Центар : (02) 15015 сектор. E-адреса: beti@mchamber.mk Рокот за исполнување на паричните обврски: - Kога должникот ја примил фактурата; - Kога доверителот ја исполнил својата обврска; - Истекот на рокот за преглед и потврдување на стоките и услугите.

Контакт: Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk


38

БИЗНИС ИНФО

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

29.5.2014 година , 10:00-16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат

Семинар: „ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА ПРАВИЛНИКОТ ЗА ЕНЕРГЕТСКИ КОНТРОЛОРИ И ИЗДАВАЊЕ НА СЕРТИФИКАТ ЗА ЕНЕРГЕТСКА КЛАСА”

I. Имплементација на Правилникот за енергетски контролори 1. Вовед; 2. Општи одредби; 3. Делокруг и основни дефиниции од Законот за енергетика.

5. Елиминирање на нелојалната конкуренција при издавање и купување на објекти. IX. Прашања и дискусија Х. Заклучоци

II. Едукација, испит, сертификат: 1. Едукација на избрани правни лица за енергетски контролор; 2. Испит за полагање за енергетски контролор; 3. Сертификат за овластен енергетски контролор издаден од Агенцијата за енергетика на РМ. III. Правно лице: 1. Формирање на правно лице кое треба да вработи најмалку двајца енергетски контролори; 2. Примена на Правилникот за енергетски карактеристики на згради; 3. Критериуми и методологија. IV. Одобрение од Министерството за економија: 1. Барање одобрение од правното лице; 2. Издавање на одобрение за овластување и издавање документ за енергетски карактеристики. V. Сертификат за енергетска класа: 1. Примена на критериуми; 2. Примена на методологија. VI.Издавање на сертификат за енергетска класа: 1. Jавни објекти; 2. Нови објекти; 3. Стари објекти. VII. Стандарди за енергетска ефикасност: 1. Примена на стандарди за енергетска ефикасност; 2. Приспособување на Европската директива. VIII. Примена и последици од издадениот сертификат во градежниот и во енергетскиот сектор: 1. Постапна примена по подзаконски акти; 2. Пионерски пристап кон решение за примената; 3. Големи придобивки за државата; 4. Штедење во делот на електричната енергија и намалување на СО2 емисија;

Предавачи: 1. М-р Лазар Гечевски, магистер по технички науки од областа на индустриско инженерство и менаџмент; менаџер повеќе од 20 години; експерт во телекомуникации; експерт во реинженеринг; експерт во делот на акредитација; консултант во енергетиката и 2. Доц. д-р по правни науки Костадин Дуковски, лиценциран вештак, внатрешен ревизор, член на најголемата асоцијација за финансиски измами ACFE; автор на книгата „Даночните затајувања како форма на економскиот криминал во Република Македонија”; автор на книгата „Ерозија на јавните финансии. Сите учесници на семинарот ќе добијат соодветен работен материјал и сертификат за учество.

Пријавување до 26.5.2014 година. Аплицирај електронски / on-line Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk Контакт: Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

39

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

БЕСПЛАТНИ ИТ-СРЕДБИ И КОНФЕРЕНЦИЈА „ДУНАВ ИТ 2014“ НОВИ САД

Nа 29 и 30 мај 2014 година во Република Србија

Здружението на информатичко-комуникациските технологии и Enterprise Europe Network при Стопанската комора на Македонија Ве информираат дека на 29 и 30 мај 2014 година во Нови Сад, Република Србија, ќе се одржат Конференција „Дунав ИТ 2014“ и деловни средби, на кои ќе се истражуваат различни теми поврзани со Интернет за сите нешта. Учесниците на Конференцијата ќе учат од квалитетни експерти за нивните искувства и ќе имаат можност за поврзување со говорниците и учесниците во текот на поединечните презентации, панел-дискусиите, неформалните сесии, деловите средби и на многу неформални средби. „Дунав ИТ 2014“ е идеален за секој заинтересиран за напредните информациони технологии и high- tech иновации: основачи и потенцијални инвеститори на high- tech старт-ап фирми, менаџери и вработени во етаблирани ИТ-компании, како и на инженеринг и бизнис-студенти. Службен јазик на конференцијата е англиски, а регистрацијата оваа година е бесплатна. Контакт: Enterprise Europe Network Здружение на информатичко-комуникациските технологии Лазо Ангелевски Тел: (02) 3244090 E-адреса: laze@mchamber.mk


40

БИЗНИС ИНФО

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

30.05.2014 година , 10:00-16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат

Семинар: „УЛОГАТА НА САНИТАРНАТА И ЗДРАВСТВЕНАТА ИНСПЕКЦИЈА, ПРЕВЕНТИВНИ МЕРКИ И ПРЕДИЗВИЦИ, БЕЗБЕДНОСТ НА ПРОИЗВОДИ ПРИ УВОЗ“

ПРОГРАМА “ЗАКОН ЗА САНИТАРНАТА И ЗДРАВСТВЕНАТА ИНСПЕКЦИЈА ЗАКОН ЗА ЗДРАВСТВЕНАТА ЗАШТИТА” I. ЗАКОН ЗА САНИТАРНАТА И ЗДРАВСТВЕНАТА ИНСПЕКЦИЈА II. ЗАКОН ЗА ЗДРАВСТВЕНАТА ЗАШТИТА; 1. Вовед 2. Општи одредби 3. Предмет на Законот 4. Значење на изрази употребени во овој закон 5. Инспекциската контрола на здравствената безбедност на производите при увоз III. САНИТАРЕН И ЗДРАВСТВЕН ИНСПЕКТОРАТ 1. Организација 2. Делокруг на работа на Инспекторатот 3. Права и должности на функционерот кој раководи со инспекторатот IV. НАЧИН И ПОСТАПКА ЗА ВРШЕЊЕ НА ИНСПЕКЦИСКИ НАДЗОР 1. Редовен инспекциски надзор, 2. Вонреден инспекциски надзор и 3. Контролен инспекциски надзор. V. ПОСЕБНИ ДЕЈСТВИЈА ВО ИНСПЕКЦИСКАТА ПОСТАПКА НА ЗДРАВСТВЕНИТЕ УСЛУГИ 1. Обврски на инспекторот 2. Овластувања на инспекторот 3. Права и обврски за отстранување на неправилностите 4. Известување на надлежниот орган VI. ПРАВА И ОБВРСКИ НА СУБЈЕКТОТ НА НАДЗОРОТ 1. Општа обврска на субјектот на надзорот 2. Обврска на субјектот на надзорот во постапката на инспекцискиот надзор 3. Права на субјектот на надзорот во постапката на инспекциски надзор 4. Одговорни лица во постапката на вршење на надзорот VII. УЛОГАТА НА ЛОКАЛНАТА УПРАВА ВО ОДНОС НА ЗДРАВЈЕТО VIII. ПРЕКРШОЧНИ ОДРЕДБИ IX. Заклучоци

Предавачи: Д-р Ѓевгес Шаќири, Директор на Државната санитарна здравствена инспекција Д-р Вера Менковска Д-р Љубица Гиачо Д-р Оливера Стојковска Д-р Весна Николовска Димитровска и Марина Здравева Сите учесници на семинарот ќе добијат соодветен работен материјал и сертификат за учество.

Пријавување до 27.5.2014 година. Контакт: Анита Митревска Тел:++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса:anita@mchamber.mk Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел:++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса:beti@mchamber.mk


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

41

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Скенирај и дознај повеќе

M

C

N IA

Што претставува сертификатот Excellent SME?

A

Веб-сертификат EXCELLENT SMEE D O

Сертификатот Excellent SME MACEDONIA е сертификат за деловно работење што го издава Стопанската комора на Македонија во соработка со познатата агенција за кредитен рејтинг COFACE, за најуспешните микро, мали и средни компании во Македонија. Главната цел на сертификатот, што се совпаѓа со ЕУ-директивите, е да се промовираат малите и средни компании, да се обезбеди и да се осигура бизнисот, добрите бизнис-пракси и да се зголеми пазарната транспарентност. Исто така, тој ќе им помогне на клиентите и на бизнис-партнерите да ги намалат финансиските и другите ризици кога склучуваат деловни договори.

Сертификатот ќе им овозможи на локалните и на меѓународните бизнис-партнери да го верификуваат постоењето на компанијата, точната веб-адреса и најважното – бонитетот на компанијата.

Стопанска комора на Македонија Excellent SME Македонија „Димитрие Чуповски“ 13 1000 Скопје

T: (02) 15 0 15 Ф: (02) 32 44 071 E: excellent-sme@mchamber.mk W:excellent-sme.mchamber.mk

E

S

E


42

БИЗНИС ИНФО

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

Семинар: ,,ЗАПОЗНАВАЊЕ СО НАЈНОВИТЕ ИЗМЕНИ И ДОПОЛНУВАЊА НА ЗАКОНОТ ЗА ЈАВНИ НАБАВКИ КОИ ЌЕ СЕ ПРИМЕНУВААТ ОД 1 МАЈ 2014 ГОДИНА И НАСОКИ ЗА НИВНА ПРАВИЛНА ПРИМЕНА”

4 јуни 2014 година, 10:00- 16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1, на V кат

(„Сл. весник на РМ“, бр.148/13, 28/14 и 43/14)

Актуелни теми: • Воведување на Советот при спроведување на постапка и потребни согласности • Забрана за тенденциозно испуштање на позиции од предмерот • Новини кај способноста за вршење професионална дејност • Поддршка од друг субјект • Начинот на настап на група понудувачи • Новите исклучоци од примена на Законот и поврзани договорни органи • Задолжително објавување на проценетата вредност и тендерската документација • Задолжително доставување изјава за независна понуда • Начин на поднесување конечна цена • Согласности кои ќе треба да се обезбедат пред отпочнување на постапката • Новини кај техничкиот дијалог и негативните референци • Правила при набавка на софтверски решенија и лекови • Кои се вашите права во постапката? • Новини во жалбената постапка • Други прашања од интерес на учесниците ПРОГРАМА: • Последни новини во системот на јавни набавки кои ќе се применуваат од 1 мај 2014 година • Поднесување конечна цена • Насоки за подготовка на понудите • Новини кај технички дијалог и негативни референци • Достапност на податоци и информации преку ЕСЈН • Електронски систем за јавни набавки и е-аукции • Жалбена постапка Обучувачите се експерти од Бирото за јавни набавки. За сите учесници на семинарот ќе биде обезбедено:

- работен материјал; - ручeк и освежување; - сертификат за присуство на семинарот.

Пријавување до 30 мај 2014 година. Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk Контакт: Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

43

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

БИЗНИС-СРЕДБА НА МАКЕДОНСКИ И АВСТРИСКИ КОМПАНИИ

На 3 јуни 2014 година, 12:45 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1, на 5-ти кат

Стопанската комора на Македонија и Стопанската комора на Австрија организираат бизнис-средба и презентација на австриски компании во следниве области: • машини и опрема за прехранбената индустрија. Ве покануваме да земете учество на презентацијата на австриските компании и на деловните средби, на кои ќе можете да воспоставите директни контакти, размена на искуства и натамошна деловна комуникација. Презентацијата и деловните средби ќе се одржат на 3 јуни 2014 година (вторник), со почеток во 12:45 часот, во Стопанската комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат. Ве молиме, вашето присуство да го потврдите и да одредите со кои австриски компании би сакале да стапите во контакт.

Аплицирај електронски / on-line Контакт: Ирена Мојсовска Тел: ++ 389 2 3244009 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: irena@mchamber.mk

Контакт: Сања Николова Тел: ++ 389 2 3244091 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: sanja@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

44

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 8 до 11 јуни 2014 година Ве покануваме на една од најголемите саемски манифестации за стоки за широка потрошувачка во Нингбо, НР Кина

CICGF - CHINA INTERNATIONAL CONSUMER GOODS FAIR - CENTRAL AND EASTERN EUROPEAN COUNTRIES’ PRODUCTS EXPO 2014

На вкупна површина од 90.000 m2, во 7 изложбени салони, ќе можете да најдете изложувачи на: - текстилни производи; - електрични апарати и бела техника; - мебел и канцелариски материјали; - спортски и рекреативни производи; - производи за широка потрошувачка; - прехранбени производи; - уметнички и занаетчиски производи. На Саемот покрај изложување на експонати, ќе биде дозволена продажба и презентација на производи. Саемот е наменет за компании кои се заинтересирани за извоз на македонски производи на пазарот во НР Кина. Во насока на продлабочување на македонско-кинеските бизнис-односи, Кинеското министерство за трговија обезбедува бесплатни штандови од 9 м2, за сите македонски компании кои би сакале да ги претстават своите производи на огромниот кинески пазар. Стопанската комора на Македонија ги поканува сите македонски компании кои се заинтересирани да учествуваат на саемот, за да добијат бесплатен штанд, својот интерес да го пријават најдоцна до 22 април 2014 година. Трошоците за авионски билет и сместување во хотел, ги покриваат самите компании. Постои поволна авионска линија Скопје - Истанбул - Шангај секој ден со Turkish Airlines, (http://www.turkishairlines.com/en-mk/), а од Шангај со брз воз до Нингбо се стигнува за 1 час. Резервација и нарачка на авио-билети директно во Turkish Airlines. Заради временската разлика, треба да се планира патувањето со заминување на 4 или 5 јуни, а враќање на 12 јуни 2014 година. Резревацијата на хотелот се врши преку Туристичка агенција од Нингбо посочена од Саемската организација. Сместувањето ќе биде по избор во 3 хотели со ( 2, 3 или 4 ѕвезди), а Туристичката егенција ќе обезбеди и бесплатен превоз до и од саемот, од овие 3 хотели. Туристичка агенција: NINGBO ZHONGZHAN INTERNATIONAL EXHIBITION CO.,LTD Скопје-Истанбул-Шангај Contact Persons: 04 June 2014 20:45 Ms. Sophie Wang FlightTK1006 Operated byTurkish Airlines Mobile Phone: 0086 15957427180 Mr. Mike Mi Operated byTurkish Airlines DepartureIstanbul , Ataturk (IST) - Terminal Thursday 05 June Mobile Phone: 0086 13306685081 DepartureSkopje, Alexander The 2014 00:35 Tel: 0086 574-87065668 87372617 Great (SKP) Fax: 0086-27721226 Wednesday 04 June 2014 20:45 ArrivalShanghai , Pudong Inter E-mail: nbzhongzhan66@zhongzhan.org national (PVG) - Terminal2 ArrivalIstanbul, Ataturk (IST) – TerminalI Wednesday 04 June 2014 23:25 Duration 1h40 Meal Yes 05 June 2014 00:35 FlightTK26

Thursday 05 June 2014 15:50 Duration 10h15

Шангај - Истанбул - Шангај 12 June 2014 22:45 FlightTK27 Operated byTurkish Airlines DepartureShanghai , Pudong International (PVG) - Terminal2 Thursday 12 June 2014 22:45 ArrivalIstanbul , Ataturk (IST) – TerminalI Friday 13 June 2014 05:25 Duration 11h40 13 June 2014 08:10 FlightTK1003

Operated byTurkish Airlines

Влезните визи и друга потребна доклумнетација за експонати и производи за на штандот, ќе оди одрганизирано преку Стопанска комора на Македонија. Компаниите кои ќе изложуваат на саемот треба нивниот изложбен простор да го организираат најдоцна до 7 јуни 2014 година. За секој штанд организаторот ќе обезеди стандардна опрема ( натпис на фирмата на штандот, 1 маса, 3 столици, 1 шкаф и струен приклучок). На штандот е доволоена продажба на производи, само кои се на листата на дозволени продажни производи во НР Кина. За повеќе информации за “CICGF - China International Consumer Goods Fair” посетет ја веб-страната http://www.cicgf.com/en/about/about_cicgf.php

DepartureIstanbul , Ataturk (IST) - Terminal I Friday 13 June 2014 07:40 ArrivalSkopje , Alexander The Great (SKP) Friday 13 June 2014 08:10 Duration 1h30

Контакт: Перо Авакумовски Тел: ++ 389 2 3244048 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: pero@mchamber.mk

Контакт: Васко Ристовски Тел: ++ 389 2 3244014 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: vasko@mchamber.mk


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

45

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

Семинар: ЗАКОНОТ ЗА ЗАШТИТА И СПАСУВАЊЕ

11.6.2014 година (среда), 9:00 – 16:00 ч. Стопанска комора на Македонија, сала 1 на V кат

(ПЛАНСКИТЕ ДОКУМЕНТИ ОД ОБЛАСТА НА ЗАШТИТАТА И СПАСУВАЊЕТО КАКО ЗАДОЛЖИТЕЛНА ОБВРСКА ЗА ТРГОВСКИТЕ ДРУШТВА И ПРЕДМЕТ НА ИНСПЕКЦИСКИОТ НАДЗОР – „Службен весник на РМ“, бр. 93/12)

- КОНТРОЛНИ АКТИВНОСТИ НА ДИРЕКЦИЈАТА ЗА ЗАШТИТА И СПАСУВАЊЕ - (НАДЗОР) ВО ПРАВНИТЕ ЛИЦА ПРОГРАМА: I ДЕЛ 1. Предмет на инспекцискиот надзор; 2. Цели и задачи на надзорот (планирани ефекти за компаниите во РМ); II ДЕЛ Подготвеност на компанијата за: изработка на плански документи од областа на заштита и спасување согласно законската и подзаконска регулатива. 1. Процената на загрозеност од природни непогоди и други несреќи претставува квалитативна и квантитативна анализа на податоците за можните ризици за настанување на природни непогоди, епидемии, епизоотии, епифитотии и други несреќи, со предвидување на можниот натамошен тек и последиците од истите, со предложениот степен на заштита од опасностите, како и со предлог за превентивни и други мерки за заштита и спасување. a. Методика Фази и Рокови за изработка на документот за процена на загрозеност. Менаџерите, како дел од своите одговорности, носат одлуки за безбедносните ризици кои се директно или индиректно под нивна контрола. Во контекст на управувањето со безбедносните ризици, процената на ризик треба да придонесе кон смалување на опасностите во компанијата на прифатливо ниво и намалување на влијанието на загрозувачки фактори, заради што игра улога на клучна алатка на менаџментот во носењето одлуки. Затоа, идентификацијата, анализата и елиминацијата (и/или намалувањето на штетното влијание на ризиците до прифатливо или толерантно ниво) на опасностите, како и последователните

ризици, кои ја загрозуваат отпорноста на компанијата, стануваат круцијално важни. 2. План за заштита од природни непогоди и други несреќи a. Планирање и подготвување на активности за спроведување на мерки за заштита и спасување. Планот е осмислен за ситуации со ризик, кои кога ќе настапат, практично е невозможно да се избегне штетата. Планот, исто така, може да вклучува и други политики за намалување на потенцијалното влијание oд непредвидената ситуација. 3. Правилник за заштита од пожари и експлозии Правилникот ги разработува одредбите од Законот за заштита и спасување („Службен весник на РМ“ бр.93/12), интерните прописи кои се донесени врз основа на овој закон, како и останатите одредби кои ја регулираат оваа област, а се исполнети барањата од Правилникот за мерките за заштита од пожари, експлозии и опасни материи („Службен весник на РМ“, бр. 32/11). 4. Изработка на планови за евакуација и евакуациони планиметриски мапи: - Што претставува планот за евакуација; - Состојби кои наложуваат евакуација; - Ланец на командување при евакуација; - Патеки за евакуација и излез од објектот; - Најкратка патека - најбрз правец; - Алтернативни правци; - Помагање на странките при евакуирање; - Собирно место - безбедни области; - Опрема за заштита и спасување за вработените; - Упатства за вработените при евакуација; - Посебни насоки за евакуацијата;


46

БИЗНИС ИНФО

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

- Што треба да се понесе со себе; - Места за координација при евакуација. На семинарот ќе биде направена мини работилница за следните членови од Законот: Член 4 Заштитата и спасувањето е работа од јавен интерес за Републиката. Заштитата и спасувањето во Републиката ги организираат и спроведуваат државните органи, органите на државната управа, органите на единиците на локалната самоуправа, јавните претпријатија, јавните установи, трговски друштва, здруже��ија на граѓани... Член 10 Заради организирано спроведување на заштитата и спасувањето, учесниците во системот за заштита и спасување, донесуваат План за заштита и спасување од природни непогоди и други несреќи. Член 13 Планот за заштита и спасување од природни непогоди и други несреќи за подрачјето на општината го донесува советот на општината, односно Советот на Градот Скопје. Планот за заштита и спасување од природни непогоди и други несреќи на трговските друштва, јавните претпријатија, установи и служби го донесува органот на управување во истите. Член 39 Трговските друштва, јавните претпријатија, установите и службите во рамките на својот деловен процес се должни да ги организираат заштитата и спасувањето на вработените и имотот, да се подготвуваат и да преземаат превентивни и оперативни мерки за заштитата и спасувањето. Заштитата и спасувањето во компании во Република Македонија.

ПРЕДАВАЧИ: - м-р Живко Гацоски, републички инспектор во Дирекцијата за заштита и спасување. Тој е поранешен помошник министер во Министерството за внатрешни работи, докторант на Институтот за општествени и безбедносни науки; - д-р Зоран Доревски, консултант за безбезбедност. Тој е поранешен началник во Министерството за внатрешни работи; поранешен директор за безбезбедност на аеродромот „Александар Велики“ - Скоје; консултант за безбедност. За сите учесници на семинарот ќе биде обезбедено: - работен материјал; - ручeк и освежување; - сертификат за присуство на семинарот.

Пријавување до: 9.6.2014 година. Аплицирај електронски / on-line Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk Контакт: Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

47

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

„FEMMINA - FASHION TRADE SHOW“ ВО АТИНА

Од 13 до 16 јуни Ве покануваме на најголемиот Саем за текстил и мода во Република Грција

Посетата ја организира Стопанската комора на Македонија во соработка со компанијата „Fashion News SA“ од Грција. „FEMMINA - FASHION TRADE SHOW“ е саемска манифестација наменета за компании кои работат во текстилната индустрија и модата (трговците на мало, продавници, бутици, синџири и слично), на која се презентираат: • бренд производители; • модни дизајнери; • висока мода; • увозници и дистрибутери на женска облека; • колекции за млади; • долна облека; • секојдневна облека; • додатоци за облека; • накит; • опрема за продавници и др. „FEMMINA - FASHION TRADE SHOW“ се организира истовремено со Саемот за чевли во Грција (Hellenic Shoe Fair), на кој ќе бидат презентирани различни видови обувки, а ќе се одржат и модни презентации за начините на комбинирање на различни елементи и стилови, согласно потребите на современиот пазар. Организаторот на манифестацијата, компанијата „Fashion News SA„ е подружница на „ROTA SA Group“ - најголема компанија за организирање саеми во Грција.

Пoдетални информации за Саемот на: www.femmina.gr/en .

За посета на Саемот организирани се: - 2 ноќевања во хотел со 5*; - автобуски превоз; - локален транфер и - бесплатни влезници за Саемот.

Пакет-аранжманот по лице изнесува 9.000,00 денари (со вклучен ДДВ).

Пријавување до 9.5.2014 година.

Даниела Михајловска Василевска Тел: + 389 2 3244021 Моб. + 389 72 22 00 37 Факс:+ 389 2 3244088 Е-адреса:daniela@mchamber.mk

Сашо Деспотоски Тел: + 389 2 3244089 Моб. + 389 70 747 159 Факс:+ 389 2 3244088 Е-адреса:saso@mchamber.mk


48

БИЗНИС ИНФО

четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА

административен објект со вкупна површина од 1000 m2 на магистралниот пат E-65 Скопје-Охрид, на само 5 km оддалеченост од Охрид, 25 km од границата со Албанија. Објектот располага со прекрасно Компанија од Германија хортикултурно уредување, подготвена е за соработка електронски влез, видео со компании од Република надзор, паркинг, идеален е за Македонија во областа на производство, трговски објект изработка, снабдување со или за некоја услужна дејност. резервни делови, сервисирање, Компанијата е заинтересирана како и консултантски услуги за и за заедничко вложување со железнички системи. Валидност дo: 20.6.2014 година странски партнер (со можност за договорен пласман на производите). Компанија од Грција заинтересирана е да соработува Валидност дo: 20.10.2014 година со грчки фирми во Република Македонија во областа на производство на текстил. Компанија од Италија е Валидност дo: 20.6.2014 година заинтересирана да пласира, соларни колектори (соларни Македонска компанија изнајмува панели за загревање вода), системи за подно греење, современ индустрискоКомпанија од Турција заинтересирана е да пласира соларни панели во Република Македонија. Валидност дo: 19.6.2014 година

системи за производство на електрична енергија од соларни панели (фотоволтаични), печки со висока ефикасност и камини, осветлување за надворешна употреба со висок принос, лед и со напојување со соларни панели, во Република Македонија. Валидност дo: 20.6.2014 година Хрватска компанија бара застапник во Република Македонија за пласман на опрема за пекарската индустрија. Валидност дo: 20.6.2014 година Компанија од Грција заинтересирана е да оствари соработка со трговци или производители на вештачки ѓубрива во Република Македонија. Валидност дo: 21.6.2014 година


четврток, 22 мај 2014, Бр. 180

БИЗНИС ИНФО

49

ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА Компанија од Чешка заинтересирана е за пласман на метални палети за пренос на производи во Република Македонија. Валидност дo: 21.6.2014 година

Компанија од Пакистан заинтересирана е да соработува со хируршки, стоматолошки и ветеринарни ординации за пласман на медицински инструменти во Република Македонија. Валидност дo: 24.6.2014 година

Компанија од Израел заинтересирана е да пласира машини за секундарно пакување на производи во Република Македонија. Валидност дo: 24.6.2014 година

Компанија од Хрватска заинтересирана е да пласира филтерски единици за Компанија од Турција заинтересирана е за соработка со индустријата, центрифугални хотели во Република Македонија вентилатори и вентилација во Република Македонија. со понуда на минибарови, фен и сеф во собите. Валидност дo: 24.6.2014 година Валидност дo: 24.6.2014 година Компанија од Чешка Компанија од Германија бара заинтересирана е за пласман на дистрибутер во Република полици наменети за складирање Компанија од Хрватска бара Македонија за пласман на пласман на топлински соларни на производи во големи специјални машини за изработка системи и сите видови на магацини. Валидност дo: 21.6.2014 година централно греење, климатизација на контејнери и силоси од лим. Валидност дo: 25.6.2014 година и вентилација во Република Македонија. Компанија од Естонија Валидност дo: 24.6.2014 година заинтересирана е да пласира ласерски машини за сечење Контакт: метали. Мирјана Коцева Валидност дo: 21.6.2014 година Компанија од Естонија заинтересирана е да пласира аеросол лименки за пакување на производи во Република Македонија. Валидност дo: 21.6.2014 година

Тел: (02) 3244-035 Факс: (02) 3244-088 mirjana@mchamber.mk

www.mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА bsi.

ISO 9001

Quality Management

FS 549642

Ваш деловен соработник во светот на бизнисот Посетете не’ на веб-порталот: www.mchamber.mk Ве очекуваме! http://www.facebook.com/chamber.mk http://www.twitter.com/Chamber_MK http://www.youtube.com/user/MKChamber http://www.linkedin.com/company/economic-chamber-of-macedonia

Главен и одговорен уредник, Саво Пејчиновски

тел: : (02) 3244036, savo@mchamber.mk Дизајн и графичка обработка Зоран Спасовски тел: : (02) 3244052, zoran@mchamber.mk Стево Серафимов тел: : (02) 3244032, stevo@mchamber.mk Стопанска комора на Македонија ул. „Димитрие Чуповски“ 13, Скопје тел: : (02) 3244000, факс: (02) 3244088


Бизнис ИНФО број 180, 22.5.2014