БИЗНИС ИНФО
bsi.
ISO 9001
Quality Management
СТОПАНСКАКОМОРА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА СТОПАНСКА Osnovana 1922 ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA НА МАКЕДОНИЈАFounded 1922 FS 549642
bsi.
ISO 9001
Quality Management
goodini
192
FS 549642
2 - 2016
БИЗНИС ИНФО Ваш деловен соработник во светот на бизнисот Број 255
www.mchamber.mk
18.02.2016
Ефектите од туристичката дејност – услов за подобрување на бизнис-климата во хотелиерството и угостителската дејност
ПОТРЕБНИ СТИМУЛАЦИИ И ЗА ДОМАШНИТЕ ХОТЕЛИ И УГОСТИТЕЛСКИ ДЕЛОВНИ СУБЈЕКТИ
БИЗНИС ИНФО ПОКРОВИТЕЛИ
СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА
2
ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
ПОДВЛЕЧЕНО НА СТОПАНСКАТА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА
БРИЛИЈАНТЕН Покровител
ПРЕМИУМ Покровители INDUSTRIES
СТАНДАРД Покровители
СИЛВЕР Покровители
WUDQVSRUW FRPSDQ\
WUDQVSRUW FRPSDQ\
WUDQVSRUW FRPSDQ\
ЕЗБЕД ОБ У
�
B
SE
C
UR
O
НИКО
� Б
ЊЕ ВА
�
I TY NI
K
НИКОБ ОБЕЗБЕДУВАЊЕ Повеќе сигурност.
дос тапни насек аде ...
Посетете не’ на веб-порталот: www.mchamber.mk Ве очекуваме! http://www.facebook.com/chamber.mk http://www.twitter.com/Chamber_MK http://www.youtube.com/user/MKChamber http://www.linkedin.com/company/economic-chamber-ofmacedonia
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
3
ПОДВЛЕЧЕНО
ПОДДРШКА НА ИНОВАТИВНИ КОМПАНИИ Во Македонија ќе се пласираат 10 милиони евра во форма на кредити за инвестиции во фиксни и во обртни средства за поддршка на иновативни компании. Средствата се достапни за претпријатија кои сакаат да инвестираат во купување на нови машини, опрема, воведување на нови производи или услуги, со кои ќе ја подобрат конкурентноста и ефикасноста во работењето или ќе отворат нови пазарни можности. Сето она кое се очекува значајно да придонесе за подобро работење, освојување на нови пазари и поголема конкурентност, може да се поддржи со овие кредити за иновативни инвестиции. Најголемата предност е во делот на обезбедувањето на кредитот. Компаниите сега ќе имаат пристап до кредити за инвестиции за кои е потребно помало обезбедување отколку претходно. Практично, компаниите кои ги одложувале своите долгорочни проекти заради обезбедувањето кое најчесто го бара банката при инвестиции на долг рок, сега ќе можат похрабро да влезат во истите со помало обезбедување. Гарантната шема ќе го балансира ризикот со кој како банка се соочувавме при поголемите инвестиции. Со ова ќе можеме засилено да кредитираме и да ги поддржиме компаниите кои имаат одржливи и иновативни планови. Очекуваме интерес од страна на претпријатија кои се занимаваат со производство, извезуваат во странство или планираат проширување на дејноста со нови и иновативни производи. Секој бизнис-план се разгледува засебно и се анализираат ефектите од инвестицијата. Целта е преку модернизација и воведување новости да се прошири постојниот капацитет и да се искористи нов потенцијал. (Предраг Милошевски, директор на експозитура за средни претпријатија на Прокредит банка во „Утрински весник“)
ОДЛИВОТ НА МОЗОЦИ ИМА И СВОИ ПОЗИТИВНИ СТРАНИ Секое лице кое се отселува од нашата држава било трајно или привремено значи губењето на човечкиот капитал, а ако е тоа лице помладо, тоа значи и губење на населението за биолошка репродукција, губењето на контингентот на работната сила, а на подолг рок, кога привременото
БИЗНИС ИНФО
4
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
ПОДВЛЕЧЕНО напуштање на земјата ќе премине во трајно емигрирање ќе значи и губење на населението и менување на возрасната структура на населението. Последиците од одливот на кадри се уште не се во потполност истражени, но за земја каква е Македонија, а тоа е земја мала по број на население, последиците, особено негативните последици се уште поизразени. Фактот дека поголем дел од населението е подготвено да ја напушти земјата е далеку од оптимистичка за нашата иднина, не само по однос на бројот на населенеито, туку и во делот на можностите за вкупниот развој на населението. Но, одливот на мозоци има и свои позитивни страни. Во ерата на глобализација транснационалните врски овозможуваат нови можности за глобалниот, но и за локалниот развој и тоа токму преку пренесување на искуствата и ставовите кое лицата кои се надвор од државата го пренесуваат, го споделуваат во својата земја. Искуствата покажуваат дека одливот на мозоци ја зајакнува мотивацијата за студирање на оние кои остануваат во земјата, ги зајакнува меѓународните врски и размена на знаење – на движењето на луѓето се гледа како моќен извор на трансфер на знаење, технологоија, бизнис вештини, мрежа на контакти дури и трансфер на технологоија. Уште еден позитивен аспект е согледан во враќањето во земјата на т.н повратници од кои се очекува со своето унапредено знаење, стекнати вештини да дадат свој придонес за развојот на земјата, да ги исползуваат своите контакти кои ги имаат во странство и да воспостават контактите во академската средина, но и на полето на истражувања и на тој начин да дадат свој придонес за развојот на економијата. (Аница Драговиќ, продекан на Филозофскиот факултет во Скопје во „Фактор“)
КИНЕСКИ ИСКУСТВА
Ние имавме голема среќа – токму кога почнавме во 2013 година, кинеската Влада донесе нов закон за поддршка на претприемништвото како државна стратегија за економски развој. Со овој закон повеќе не е потребно да се регистрира капитал за да се отвори фирма, а даноците, особено за индустриите поврзани со креативноста, драстично се намалени. Сè почна кога владата во Пекинг отвори платформа за услуги и обука на млади претприемачи во една мала уличка. Во уличката се отворија многу кафетерии, чија функција не беше само угостителски услуги, туку и користење како канцелариски простор, место за деловни обуки, каде предавачите/менторите најчесто се познати инвеститори и извршни директори на големи компании, а воедно и остварување деловни контакти – бизнис партнерства, како и поврзување со потенцијални инвеститори итн.
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
5
ПОДВЛЕЧЕНО Сето ова по цена на една шолја кафе. Оваа улица се вика ИННО Веј, а кафетериите се деловни инкубатори, чии основачи се најчесто познати владини инвеститори. Преку овие инкубатори дознавме дека во Кина се организираат многу натпревари за претприемачи. Во 2015 година учествуваме на три натпревари, а на последниот, во ноември, освоивме второ место. После сите победи добивме бесплатен канцелариски простор, финансиска помош, многубројни медиумски репортажи, како и помош од страна на инкубатори во наоѓање инвестиција. Владата во Пекинг сними и краток филм во врска со нашата претприемачка приказна со цел да охрабри и други млади луѓе од светот да почнат свој бизнис во Кина. (Катерина Грујиќ, основач на брендот за цртани филмови АЛБА, Кина во „Бизнси Инфо“)
ОНЛАЈН РАБОТЕЊЕТО – ПРОФЕСИОНАЛЕН ПРЕДУСЛОВ ЗА УСПЕХ НА СЕКОЈА КОМПАНИЈА Лично сум имал дискусии со менаџери на компании кои не секогаш се согласуваат дека поседување сопствен веб сајт и професионални емаил адреси е добро за нивниот бизнис. Дел од нив сметаат дека ова е непотребен трошок (иако станува збор за многу мала сума и во просек изнесува од 40 до 100 евра годишно: за веб хостинг со вклучена регистрација на домен). Не треба воопшто да се дискутира за поседувањето веб сајт и професионални емаил адреси за компанија. Тоа веќе е задолжително, без разлика на дејноста што ја врши компанијата. Пенетрацијата на Интернет корисници се зголемува со забрзано темпо секоја година, така што комуникацијата, пребарувањето и консултирањето со пријателите, веќе сè повеќе се случува онлајн. Што мислите, кој повеќе ќе добие – оној кој има онлајн присуство каде ги презентирал своите продукти/услуги на веб сајтот, заедно со брз и лесен контакт податоци или оној кој не постои во онлајн просторот? Многу луѓе користат паметни телефони. Доколку имате веб сајт и поставено Google мапа до вашата локација, тие со едно пребарување и кликање на мапата може да Ве најдат без дополнителни напори и комуникации. Го штедите и цените времето на корисниците и на вашите вработени. Или, едноставно, ги презентирате вашите продукти и услуги онлајн и секој што има потреба од нив, може да пребара, да ги најде и да ги купи вашите производи онлајн. Затоа потенцирам дека никогаш не може да се изгуби, туку може да се добие поголема продажба, повеќе клиенти, да се зголеми перцепцијата кај корисниците дека станува збор за професионална компанија со сопствен веб сајт. Така што, не штедете на овие „трошоци“ и доколку немате веб сајт и професионални емаил адреси, веднаш пребарајте домен име и активирајте – процесот е многу едноставен и се врши за 5 минути, при што не е потребно техничко знаење. (Иван Петрушевски, сопственик на МКхост во „Бизнис Инфо“)
6
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
АКТУЕЛНО
Ефектите од туристичката дејност – услов за подобрување на бизнис-климата во хотелиерството и угостителската дејност
ПОТРЕБНИ СТИМУЛАЦИИ И ЗА ДОМАШНИТЕ ХОТЕЛИ И УГОСТИТЕЛСКИ ДЕЛОВНИ СУБЈЕКТИ
Според податоците на Државниот завод за статистика, во периодот јануари декември 2015 година, во Македонија престојувале 816 067 туристи, што е за 10,9% поголем број на туристи споредено со истиот период лани. Според класификацијата, статистиката покажува дека кај домашните туристи во 2015 година во однос на истиот период лани, има раст од 6,5% а кај странските зголемувањето е 14,2%. Бројот на ноќевањата во истиот споредбен период во просек е зголемен за 9,0%, кај домашните туристи за 6,0%, а кај странските за 12,3%.
Анализирано по години, вкупниот број на туристи, како и бројот на странски туристи е во континуиран пораст. Иста е состојбата и со ноќевањата.
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
7
ПОДВЛЕЧЕНО АКТУЕЛНО
Според туристичките работници, токму оваа статистика укажува на еден од проблемите со кои се соочуваат хотелско-угостителските објекти, од аспект на развој на туризмот во Македонија, а тоа е намалувањето на бројот на домашни туристи на годишно
8
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
АКТУЕЛНО ниво. За хотелските деловни субјекти, ова е загрижувачки податок, бидејќи со години наназад домашните туристи, според нивните укажувања биле и треба да бидат групата туристи која ќе придонесува за развој на туризмот во целост. Според земјите од каде доаѓаат странските туристи, најбројни и со најмногу реализирани ноќевања се туристите од Турција, Грција, Србија, Холандија и Бугарија. СТРАНСКИ ТУРИСТИ ВО МАКЕДОНИЈА 2013 - 2015 година Земја Број на туристи Број на ноќевања 2013 год 2014 год 2015 год 2013 год 2014 год Турција 68 124 63 567 90 857 104 926 97 097 Грција 46 184 42 677 38 829 80 650 104 371 Србија 38 127 41 013 43 613 74 076 76 630 Холандија 25 542 26 111 31 022 126 972 128 121 Бугарија 20 904 26 480 29 308 43 473 48 862 Извор: Државен завод за статистика
2015 год 135 255 64 149 85 042 166 615 52 750
Статистиката покажува дека бројот на странски туристи во последните осум години е зголемен за 100 проценти. Најголем број од туристите од странство го посетуваат Скопје, по што следуваат туристичките места на природните и вештачки езера, планинските места, бањите. Бројот на активни деловни субјекти во дејноста заведени како објекти за сместување и сервисни дејности со храна, е околу 4 и пол илјади компании, со над 25.600 вработени. Зголемениот број на странски туристи, поддржан и поттикнат и со субвенционирање на странски тур-оператори, резултира и со зголемен девизен прилив од туризмот и зголемен промет во угостителството.
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
9
ПРЕДУПРЕДУВАЊА ПОДВЛЕЧЕНО Ова беше истакнато на редовната прес- конференција во Стопанската комора на Македонија на тема „Ефектите од туристичката дејност – услов за подобрување на бизнис-климата во хотелиерството и угостителската дејност“ (15.2.2016 година).За ова, пред претставниците на медиумите зборуваа Славе Сирачевски, потпретседател на Здружението на угостителството и туризмот и Даниела Михајловска Василевска од Стопанската комора на Македонија. Во периодот од 2010 година заклучно со оваа 2016 година, од Буџетот се одвоени 10 милиони евра за субвенционирање на странски тур-оператори. Во таа насока, од 1 јануари годинава, за гостите кои ќе доаѓаат со чартер лет од Израел, Австрија, Малезија, Јужна Кореја, Италија, Франција и Шпанија субвенциите се зголемуваат од 25 на 65 евра по лице. За туристите од Чешка, Словачка, Унгарија, Полска и Романија, пак, зголемувањето е од 25 на 35 евра. Субвенции за странски тур-оператори по години • 2010 год. - 540 илј. евра • 2011 год. - 793 илј. евра • 2012 год. - 800 илј. евра • 2013 год. - 1,00 мил. евра • 2014 год. - 2,50 мил. евра • 2015 год. - 2,30 мил. евра • 2016 год. - 2,20 мил. евра Тотал 10,00 мил. евра Субвенционирани земји: Бенелукс, Финска, Норвешка, Данска, Шведска, Русија, Украина, Обединетите Арапски Емирати и Јапонија, Кина, Индија, Казахстан, Азербејџан, Катар, Германија, САД и Англија, Албанија, Бугарија, Србија, Косово, Грција, Црна Гора, Босна и Херцеговина, Турција, Романија, Унгарија, Словенија, Хрватска. ДЕВИЗЕН ЕФЕКТ ОД ПАТУВАЊА 2010 105,30 мил.САД $ 2011 127,40 мил. САД $ 2012 122,30 мил. САД $ 2013 136,00 мил. САД $ 2014 145,90 мил. САД $ 2015 (за 9 месеци) 87,30 мил. Вкупно 724,20 мил. САД $ Извор: Државен завод за статистика
БИЗНИС ИНФО
10
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
АКТУЕЛНО ДЕВИЗЕН ЕФЕКТ ОД ПАТУВАЊА 2014 (за 9 месеци) 115,90 мил. САД $ 2015 (за 9 месеци) 87,30 мил. САД $ Разлика - 24,68% Извор: Државен завод за статистика ОСТВАРЕН ПРОМЕТ ВО УГОСТИТЕЛСТВОТО 2010 2011 2012 2013 Вкупно 5.973 6.353 Пијалаци 1.810 1.317 Храна и 2.928 3.108 напивки Ноќевања 1.482 1.546 Друго 353 382 Извор: Државен завод за статистика
6.695 1.360 3.269
6.849 1.448 3.271
1.682 384
1.731 399
Во милиони денари 2014 2015 (9 месеци) 7.495 6.195 1.743 1.505 3.625 3.143
ОСТВАРЕН ПРОМЕТ ВО УГОСТИТЕЛСТВОТО Во милиони денари 2014 (9 месеци) 2015 (9 месеци) Вкупно 5.563 6.195 Пијалаци 1.279 1.505 Храна и напивки 2.675 3.143 Ноќевања 1.357 1.292 Друго 252 255 Извор: Државен завод за статистика
1.753 374
1.292 255
Разлика + 11.36% + 17.5% + 17,5% - 4,80% + 1,19%
Податоците за девизниот ефект и остварениот промет во угостителството се основ за анализа на два аспекта на секторот угостителство и туризам. Прво, иако до 2014 година има континуирано пораст на девизниот ефект од реализирани патувања, сепак, статистичките податоци во првите девет месеци од 2015 година, споредено со истиот период лани, покажуваат намалување на девизниот ефект и тоа за 24,68%. Ова е пред се` резултат на откажување на голем број туристички аранжмани и тоа во сите три квартали од годината. Второ, бројките пак за остварениот промет во угостителството покажуваат дека иако расте прометот во вкупен обем, сепак според структурата, зголемувањето е
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
11
ПОДВЛЕЧЕНО АКТУЕЛНО резултат на раст на прометот од пијалаци и храна и напивки, а во исто време статистиката евидентира пад на прометот од ноќевања. Всушност, намалувањето на прометот од ноќевања, за хотелиерите е загрижувачки податок, во услови кога има раст на странските туристи и на вкупниот број туристи евидентирани во статистиката. Ова се должи на фактот што под притисок на зголемен обем на странски гости, се бара од хотелските капацитети да ги симнуваат цените на многу ниско ниво, што се граничи со прагот на рентабилност на дел од објектите. На ова се додава уште еден проблем, а тоа е масовната понуда на хотелски објекти од пониска категорија и хостели на интернет-порталот www.booking.com, за кој членките на Здружението на угостителството и туризмот при Стопанската комора на Македонија посочуваат дека поголем број од нив немаат добиено категоризација согласно документите дефинирани во рамките на Министерството за економија (најголем дел од овие објекти што се нудат преку интернет се всушност објекти кои се регистрираат од физички лица во општините, кои истовремено се надлежни и за нивна контрола. Сепак, она на што се забележува е дали се врши редовна инспекциска контрола над нивното работење). За таа цел, Здружението бара од Министерството за економија да бидат преземени соодветни мерки во насока на заштита од нелојална конкуренција, во услови кога стимулацијата на странските туристи треба да оди во насока на развој на дејноста. Со ваков концепт на работа членките на Здружението се на став дека не само што не можат да се остварат доволно приходи за да се обезбеди развој на туристичките капацитети, туку дополнителен проблем е и борбата со нелојална конкуренција која се` повеќе добива на масовност. Доколку нема можност за спречување на истата, членките на Здружението при Комората предлагаат државата да обезбеди форма на стимулации и за домашните хотели и угостителски деловни субјекти. На ова ќе се надоврзе и веќе доставеното барање до Министерството за економија, да се размислува во рамките на државата, освен на странските тур-оператори, да се обезбедат субвенции и за домашните партнери, бидејќи странските гости доаѓаат на веќе подготвени програми од страна на домашни туристички работници кои за оваа цел исто така вложуваат одреден капитал, време и труд за да може да се реализира престојот на странските туристи во Македонија. Во насока на растоварување на домашните компании од се` поголемиот обем на трошоци, а со цел дел од реализираните приходи да бидат искористени за инвестиции и развој, Здружението на угостителството и туризмот пред повеќе од 6 месеци официјално достави Иницијатива за намалување на ДДВ од 18% на 5% за храната во угостителските објекти. Во меѓувреме ова барање е потенцирано на уште една средба
12
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
АКТУЕЛНО одржана со министерот за економија Беким Незири, на крајот на август 2015 година. ОСТВАРЕН ПРОМЕТ ВО УГОСТИТЕЛСТВОТО Година Остварен промет само од храна и напитоци со вклучен ДДВ 2010 46,37 мил. евра 2011 50,54 мил. евра 2012 52,85 мил. евра 2013 53,64 мил. евра 2014 59,00 мил. евра 2015 (9 месеци) 51.11 мил. евра
18% ДДВ
8,35 мил. евра 9,1 мил. евра 9,5 мил. евра 9,66 мил. евра 10,62 мил. евра 7,8 мил. евра
За таа цел, и од оваа прес-конференција се упатува порака дека секторот туризам и угостителство, како значаен сегмент во вкупната домашна економија, треба да има свое место во економската политика на државата. Статистиката и податоците говорат дека има основ за натамошен развој на дејноста, но основен предуслов се нови инвестиции и внесување содржини и креирање цени согласно потребите на туристите. За да се излезе во пресрет, бизнис-секторот бара активна соработка со надлежните државни органи со цел да се најдат решенија за веќе наталожените проблеми во секторот. Проблем е намалувањето на бројот на домашни туристи на годишно ниво. За хотелските деловни субјекти, ова е загрижувачки податок, бидејќи со години наназад домашните туристи, според нивните укажувања биле и треба да бидат групата туристи која ќе придонесува за развој на туризмот во целост. Намалувањето на прометот од ноќевања, за хотелиерите е загрижувачки податок, во услови кога има раст на бројот на странски туристи и на вкупниот број туристи евидентирани во статистиката. Ова се должи на фактот што под притисок на зголемен обем на странски гости, се бара од хотелските капацитети да ги симнуваат цените на многу ниско ниво. Проблем а е масовната понуда на хотелски објекти од пониска категорија и хостели на интернет-порталот www.booking.com, за кој членките на Здружението на угостителството и туризмот при Стопанската комора на Македонија посочуваат дека поголем број од нив немаат добиена категоризација согласно документите дефинирани
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
13
ПОДВЛЕЧЕНО АКТУЕЛНО во рамките на Министерството за економија (најголем дел од овие објекти што се нудат преку интернет се всушност објекти кои се регистрираат од физички лица во општините, кои истовремено се надлежни и за нивна контрола. Сепак, она на што се забележува е дали се врши редовна инспекциска контрола над нивното работење). Се` уште нема одговор на Иницијативата за намалување на ДДВ од 18% на 5% за храната во угостителските објекти доставена пред повеќе од 6 месеци до Министерството за економија. Во оваа насока, уште еднаш се потенцира дека на 20.8.2015 година беше реализиран состанок со министерот за економија Беким Незири, на негова покана, на кој состанок беа предочени 10-тина приоритетни прашања за решавање: 1. Дополнување на Законот за данокот на додадена вредност заради намалување на ДДВ на храната во комерцијалните угостителски објекти од 18% на 5%. 2. Стимулации во угостителството (со акцент на хотелиерството) преку: субвенционирање на девизниот прилив и субвенционирање на домашни туроператори по моделот на субвенционирање на странски тур-оператори – со цел да се поттикне поддршка и поголема мотивираност македонските тур-оператори кои организираат доаѓање на странски гости во Македонија, а не само да се финансираат странските тур-оператори. 3. Измена на Правилникот за категоризација на објектите за вршење на угостителска дејност. 4. Правилна и наменска распределба на туристичката такса. 5. Категоризација на автобусите кои се користат за туристички патувања. 6. Контрола и следственост на работата на туристичките агенции согласно обврските по лиценцата која ја имаат добиено од Министерството за економија. 7. Измени на Законот за работни односи за сезонските работници и хонорарно вработените лица ангажирани во хотелско-угостителските објекти, како и за вработување на работници на определено време во хотелските и угостителските објекти. 8. Работа на угостителските објекти во рурални средини. 9. Можност за работа на приватни клубови согласно Законот за угостителство.
Даниела Михајловска Василевска
14
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
РЕЗУЛТАТИ Спроведувањето на ЕУ Стратегијата 2020 на енергетската ефикасност во градежниот сектор во Република Македонија
СВЕЧЕНО ДОДЕЛЕНИ 972 СЕРТИФИКАТA НА ГРАДЕЖНИ РАБОТНИЦИ ВО 5 ЗАНИМАЊА
Во хотелот„Холидеј Ин“ во Скопје беа презентирани резултати од спроведувањето на ЕУ Стратегијата 2020 на енергетската ефикасност во градежниот сектор во Република Македонија и свечено беа доделени 972 сертификатa на градежни работници во 5 занимања (12.02.2016 година). Во рамките на ЕУ-Иницијативата BUILD UP Skills (http://www.buildupskills.eu), која има за цел подобрување на квалификациите и вештините на европските градежни работници за постигнување на зголемена енергетска ефикасност на објекти, успешно заврши спроведувањето на процесот на препознавање (валоризација) на претходно знaење и вештини за енергетска ефикасност на градежните работници во Република Македонија. Градежните компании како и градежните работници беа поттикнати и ја искористија можноста за бесплатно да ги пријават своите работници кои веќе имаа
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
15
ПОДВЛЕЧЕНО РЕЗУЛТАТИ стекнато искуство во информалното образование за да се стекнат со сертификати за поседување на знаења и вештини за енергетска ефикасност. Со него, всушност, се потврдува дека се обучени да ги применуваат принципите на енергетска ефикасност во градби. Со оглед дека овој процес е успешно завршен во Република Македонија, од 1.146 пријавени кандидати од 120 градежни фирми, свечено им се доделија 972 сертификати на градежни работници за енергетска ефикасност во 5 занимања: фасадери, кровопокривачи, столари, инсталатери на греење, ладење и вентилација и инсталатери на електрични инсталации. По добивањето сертификат, на сертифицираните работници би им се зголемила нивната конкурентност на пазарот на труд, со можност да аплицираат на тендери каде се бараат работници со вештини за енергетска ефикасност. Во тек е иницијатива во рамки на проектот за измени во Законот за јавни набавки каде ќе биде задолжително поседување на вакви сертификати со цел да се осигура дека градбите ќе бидат енергетски ефикасни. Сертификатите ги издава Сертификационото тело во рамките на Проектот „Обука на градежните работници за енергетска ефикасност (BUILD UP Skills – BEET)“ и сертификатите ќе имаат важност во рамките на самиот Проект во Македонија, Хрватска и Словенија, како земји-учеснички во иста работна група од BUILD UP SkillsИницијативата. Дополнително, сертификатите ќе бидат препорачани од страна на Проектот за отпочнување на процедура за нивна верификација од Центарот за
16
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
РЕЗУЛТАТИ образование на возрасните. Исто така, во рамките на ЕУ, Европската комисија го промовираше процесот на препознавање на претходно стекнатото знаење и вештини, поставувајќи ги процедурите на препознавање во Европската агенда за модернизација на образованието.
Во Европа процесот на препознавање на претходно стекнатото знаење е процес веќе застапен и втемелен во процесот на доживотно учење и вреднување на резултатите од учењето, кое може да биде стекнато со сите три облици на образование: формално, неформално и информално образование. Во рамките на ЕУ, Европската комисија го промовираше процесот на препознавање на претходно стекнатото знаење и вештини, поставувајќи ги процедурите на препознавање во Европската агенда за модернизација на образованието. Конзорциумот за имплементација на овој проект во Република Македонија е составен од: Стопанската комора на Македонија, како координатор на Проектот, Факултетот за електротехника и информатички технологии, Центарот за образование на возрасни, Здружението на бизнис-консултанти „Креација“, Центарот за промоција на одржливи земјоделски практики и рурален развој - ЦеПроСАРД (Здружение на граѓани) и Факултетот за бизнис и економија од Скопје. Ирена Мојсовска
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
17
ФОКУСИРАНО ПОДВЛЕЧЕНО
ИНТЕНЗИВИРАЊЕ НА СОРАБОТКАТА СО ТУРЦИЈА ВО ЦРНАТА И ОБОЕНАТА МЕТАЛУРГИЈА И ЗАЕДНИЧКИ НАСТАП НА ТРЕТИ ПАЗАРИ
Средба на претседателите на Здружението на металургијата при Стопанската комора на Македонија и на Стопанската комора на МакедонијаТурција МАТТО
Претседателите на Здружението на металургијата при Стопанската комора на Македонија, д-р Митко Кочовски и на Стопанската комора на Македонија-Турција МАТТО, господин Туна Ејуп Кахвеџи, со своите соработници, реализираа работна средба (16.о2.2016 година). На средбата во Стопанската комора на Македонија беа договорени заеднички активности од интерес за економиите на Македонија и Турција.
Д-р Кочовски најнапред го запозна претседателот на МАТТО со секторот на црната и обоената металургија, како основа на македонската индустрија и економија, со структурата на членките и нивните производни програми, како и со актуелните
18
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
ФОКУСИРАНО состојби во компаниите предизвикани од глобалните економски случувања. За жал, иако е главниот стожер на македонската економија и извоз, секторот за производство на основни метали ја нема потребната поддршка од државата, поради што состојбите со цените на метали силно удрија врз македонските компании, од кои дел го редуцираа но дел и го прекинаа производниот процес. Затоа, од интерес би било унапредувањето на соработката во овој сектор на регионално ниво, и особено со Р. Турција како се` позначаен пазар, но и можност преку него за настап на трети пазари. Кочовски истакна дека металите се значајна ставка во постојната стоковната размена меѓу двете земји, при што го спомена и старото железо, кое исто така е во голем обем присутно во билатералната размена. Простор за унапредување на соработката постои и тој го отвори прашањето дали клиентите од Р. Турција доволно ги познаваат потенцијалите и можностите на нашата челична индустрија. За таа цел, претседателите на Здружението на металургијата и на МАТТО се договорија на научна основа, преку бизнис-здруженијата и академиите на науките од двете земји да ги проучат можностите за соработка, првенствено на секторско ниво, со анализирање на можностите во производството, добавувачите, пазарите и сите аспекти за унапредување на економската соработка. Предлогот го елаборираше д-р Дарко Лазаров, во својство на научен соработник на Македонската академија на науките и уметностите. Ценејќи го како корисен, по доставување на предлог-идејата од наша страна, господинот Кахвеџи ќе ги запознае претставниците на турскиот бизниссектор и на Академијата на науките за согледување на можностите за реализација на предложениот проект. На средбата стана збор и за учество на саемски манифестации, за организирање бизнис-средби на стопанствениците од двете земји, а претставниците на МАТТО беа запознаени и со претстојниот Конгрес на металурзи којшто, по седми пат ќе се одржи во Охрид, во средината на јуни 2016 година, и на којшто, како и на досегашните, се очекува учество на еминентни научни претставници од Р. Турција кои би ги презентирале своите научни трудови поврзани со металургијата, материјалите и животната средина. Зорица Мешкова
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
19
ФОКУСИРАНО ПОДВЛЕЧЕНО
УСОГЛАСУВАЊЕ НА ЗАКОНОТ ЗА УПРАВУВАЊЕ СО ОТПАД СО ЕВРОПСКАТА РЕГУЛАТИВА
Управен одбор на Асоцијацијата на секундарни суровини и рециклатори
Неусогласеноста на домашната со европската регулатива е сериозна пречка во реализирање на активностите за увоз и извоз на секундарни суровини, беше истакнато на седницата на Управниот одбор на Асоцијацијата на секундарни суровини и рециклатори при Стопанската комора на Македонија (10 февруари 2016 година). Решението на ова отворено прашање е во измена на постојниот Закон за
управување со отпад, за кој е започната постапката и донесување на правилник со којшто ќе се регулираат видовите отпад, како и условите за увоз, извоз и транзит на отпад. Асоцијацијата ја потенцираше неопходноста од итно донесување на
20
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
ФОКУСИРАНО споменатите законски и подзаконски документи и за таа цел повторно ќе се обрати до надлежните министерства и до Владата на РМ со барање приоритети во носењето на регулативите. Асоцијацијата на оваа седница повторно се осврна на проблемите со кои се соочуваат членките при примената на Законот за електронски отпад. Поради низата нерешени прашања, за кои во неколку наврати претходно членките укажуваа, но и поради недонесените подзаконски акти, речиси сосема е извесно дека реално не би можеле да се остварат националните цели во делот на управувањето со овој вид опасен отпад. Во присуство на претставници на Министерството за животна средина и просторно планирање, Управа за животна средина и директорот на Државниот инспекторат за животна средина членките укажаа на сознанијата дека голем дел од создавачите на овој вид отпад се` уште не се вклучени во системите на колективните постапувачи со електричен и електронски отпад ниту пак се пријавени како индивидуални обврзници. Ова создава нелојална конкуренција на пазарот на електрична и електронска опрема, поради што беше побарано од Инспекторатот за животна средина да спроведе контрола со цел опфат на поголем број создавачи на електричен и електронски отпад. Беше дискутирано и прашањето со прием, од страна на рециклаторите, на искористената електрична и електронска опрема од физички лица и натамошното известување кон колективните постапувачи, а беше побарано и во што е можно покус рок донесување на подзаконските акти на Законот за електрична и електронска опрема и отпадна електрична и електронска опрема. Зорица Мешкова
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
21
ПОДВЛЕЧЕНО СОРАБОТКА
ГОЛЕМ ИНТЕРЕС ЗА МАКЕДОНСКАТА ХРАНА И ПИЈАЛАЦИ
Стопанската комора на Македонија со штанд на Меѓународниот саем „HISTRIA 2016“ во Пула, Република Хрватска
Oд 12-14 февруари 2016 година, Жупаниската комора на Пула беше организатор на 23. Саем за храна и пијалаци „Histria 2016“, што се одржа во Домот на хрватските бранители во Пула, а на којшто со свој штанд учествување и Стопанката комора на Македонија. На свеченото отворање присуствуваа голем број гости, а Саемот „Histria 2016“ го отвори претседателката на Жупанската комора на Пула г-ѓа Јасна Јаклин Мајетиќ, која се заблагодари за големиот интерес на излагачите на овој саем кој од година во година е се` поголем, на кој се поттикнуваат креативноста и едукацијата на малите компании - производители, а со тоа им олеснува на компаниите како би биле поконкурентни на пазарите надвор од Хрватска. На овогодинешниот Саем со свои штандови учествуваа 114 излагачи од Хрватска, Словенија и од Македонија, а една третина од излагачите беа од истарската жупанија. „Histria“ е единствен саем во Хрватска на кој се доделува признанието „Нов производ“ за производи кои прв пат се произведуваат, а воедно и се продаваат, а не се на пазарот повеќе од година дена. Оваа година на „Histria“ 22 произведувачи претставија 35 нови производи. На Саемот свој штанд имаше и Стопанската комора на Македонија, на којшто македонските компании „Грозд“ - Струмица, „Вивакс“ - Скопје, „Брилијант“ - Штип, „Агрофила“ - Штип, „Кадино Груп“ - Скопје, „Дониа“ - Прилеп, „Благој Ѓорев“ - Велес, „Мултипром“ - Скопје, „Камник“ – Скопје и „Макпрогрес“ - Виница, преку своите проспектни материјали, примероци од производните програми се претставија пред голем број заинтересирани посетители од Хрватска, Словенија, Италија и од други земји. Општиот впечаток е дека Саемот беше успешно реализиран, заради големата посетеност, како и искажаниот интерес од страна на голем број компании за соработка со компании од Република Македонија, што би резултирало со реални бизниспотфати. Сашо Деспотоски
БИЗНИС ИНФО
22
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
РЕГИОНАЛНИ КОМОРИ Иновативни пристапи за подобрување и промоција на бизнис-секторот од Вардарскиот плански регион
ВО ФУНКЦИЈА НА ПОДДРШКА НА МИКРО, МАЛИТЕ И СРЕДНИТЕ БИЗНИСИ
Центарот за развој на Вардарскиот плански регион и Бизнис центарот на Вардарскиот плански регион во соработка со Стопанската комора на Македонија - Регионална комора со седиште во Велес, организираа информативен настан: „Иновативни пристапи за подобрување и промоција на бизнис-секторот од Вардарскиот плански регион (16.02.2016 година). Овој настан, што се одржа во Велес, е дел од серијата активности кои имаат за цел поддршка на микро, малите и средните претпријатија од регионот, како дел од Проектот „Проширување на функциите на центрите за развој на планските региони во насока на спроведување на активности/услуги за поддршка на приватниот сектор“, којшто финансиски е поддржан од Министерството за локална самоуправа на Република Македонија. Катерина Кречева од Фондот за иновации и технолошки развој ги презентираше кофинансираните грантови за новоосновани трговски друштва „старт-ап“ и „спин-оф“. Јадранка Аризанковска, експерт од Стопанската комора на Македонија ги посочи Европските фондови за конкурентност и иновативност на мали и средни компании преку програмите„Хоризонт 2020“,„КОСМЕ“ и МСП инструмент. Исто така, Софија Богева од Агенцијата за информациски инженеринг, ги информираше присутните за проектната активност за изработка на Регионална стратегија за иновации на Вардарскиот плански регион. Таа ги пренесе крајните резултати од спроведеното истражување, како и заклучните согледувања, односно капацитетите, потребите и потенцијалите за развој на иновации во Вардарскиот плански регион. На настанот присуствуваа претставници од бизнис-секторот од Велес и од регионот, како и претставници од општините Велес, Чашка, Градско, Лозово и Демир Капија. Ирена Жарова
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
23
РЕГИОНАЛНИ ПОДВЛЕЧЕНО КОМОРИ
ПОТРЕБНА ЗАНАЧИТЕЛНО ПОГОЛЕМА ИНФОРМИРАНОСТ НА КОРИСНИЦИТЕ НА ОСИГУРУВАЊЕТО
Мал број на тутунопроизводители од Прилеп ги осигуруваат своите насади
Во организација на Регионалната комора со седиште во Прилеп, на 17.02.2016 година во Прилеп се одржа еднодневен семинар на тема: „Основни карактеристики на осигурувањето и значењето за заштита на бизнисот“. Во соработка со Здружението на осигурувањето при Стопанската комора на Македонија, предавачи на семинарот беа: Магдалена Блажевска, експерт за развој, оцена и преземање на ризици, со посебен акцент на делот на земјоделско осигурување и Митко Теохаров, експерт за неживотно о с и г у ру в а њ е . На семинарот присуствуваа претставници од: „Витаминка“, „Комфи Ангел“, МИП „Марфил“, „Дониа“, од Тутунскиот комбинат, Мермерниот комбинат, од Конфекцијата „Хатра“, „Викели“, од Конфекцијата „Кули“, како и од Агенцијата за развој на земјоделието - Подрачна единица во Прилеп и осигурителните компании со седиште во Прилеп. Предавачите на семинарот ги запознаа претставниците на бизнис-секторот од прилепскиот регион со основните карактеристики на осигурувањето, поделбата на функциите, како и кој се` може да биде субјект на осигурувањето и кои се елементите на осигурување. Од страна на Митко Теохаров присутните беа опширно запознати преку видеопрезентација со главните функции на осигурувањето како што се: чување на имотот на осигуреникот, паричните средства и социјалната функција на осигурувањето. Исто така, Магдалена Блажевска ги запозна присутните со осигурувањето на
24
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
РЕГИОНАЛНИ КОМОРИ
посеви, плодови и животни, со презентација на практични примери од секојдневното работење. Во продолжение на еднодневниот семинар се разви интерактивна дискусија за актуелните придобивки од осигурувањето, како и за проблемите со кои се среќаваат осигурениците во текот на проценките на штетите и нивната наплата. Посебен интерес пројавија претставниците на Тутунскиот комбинат од Прилеп во врска осигурувањето на тутунот од страна на индивидуалните тутунопроизводители за кои и Владата на Република Македонија субвенционира 60% од осигурителните трошоци. Од интерактивната дискусија се заклучи дека мал број на тутунопроизводители ги осигуруваат своите насади поради недоволна информираност и недоверба во реалноста на проценките од страна на осигурителните компании . На крајот се заклучи дека крајните корисници на осигурувањето треба да бидат подобро информирани за финансискиот интерес од осигурувањето, за што се предложи осигурителните компании на своите веб-портали да инсталираат и калкулатори со кои секој краен корисник на осигурувањето да може сам да си направи ориентациона пресметка и да одлучи дали ќе ги користи услугите на осигурителните компании. Ристо Најдоски
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
25
РЕГИОНАЛНИ ПОДВЛЕЧЕНО КОМОРИ
АКЦЕНТ НА УПРАВУВАЊЕТО СО РИЗИКОТ
Семинар во Штип за осигурувањето и неговото значење за заштита на бизнисот
Регионалната комора со седиште во Штип, во соработка со Здружението на осигурувањето при Стопанската комора на Македонија, на 17.02.2016 година организираа еднодневен семинар на тема:„Основни карактеристики на осигурувањето и значењето за заштита на бизнисот“. Пред бројни претставници од бизнис-секторот од источниот крај, меѓу кои имаше претставници од текстилниот, прехранбено-преработувачкиот и од транспортно-шпедитерскиот сектор, беа претставени основните карактеристики на осигурувањето подетално. Голем акцент беше ставен на управувањето со ризик, првенствено насочен кон намалување на финансиските загуби. Меѓу другото, кратка презентација имаше за тоа кој се` може да биде субјект на осигурувањето, како и за пазарот на осигурување во РМ. Учесниците беа запознаени и со тоа кои се нивните права во улога на осигуреници и како истите би можеле да ги остварат. Поопширно беше презентирано за осигурителните продукти од значење за стопанството во Источниот регион, како и за случај со успешно исплатена штета. Предавачи на овој семинар беа Елена Петровска, експерт за развој, оцена и преземање на ризици и Катерина Мијалова, експерт за неживотно осигурување, со посебен акцент на делот на осигурување од незгода, претставници на Здружението на осигурувањето при Стопанската комора на Македонија. Стопанската комора на Македонија им стои на располагање на компаниите за вакви и слични обуки и во иднина ќе бидат организирани работилници коишто се од голем интерес за поуспешно функционирање и надминување на секојдневните проблеми со кои се соочуваат. Моника Стоичева
БИЗНИС ИНФО
26
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
РЕГИОНАЛНИ КОМОРИ Bo Регионалната комора со седиште во Битола се одржа семинар за осигурувањето и неговото значењето за заштита на бизнисот
МОЖНОСТИ ЗА НАМАЛУВАЊЕ НА ФИНАНСИСКИТЕ ЗАГУБИ
Во организација на Регионалната комора со седиште во Битола и во соработка со Здружението на осигурувањето при Стопанската комора на Македонија, на 16.02.2016 година во Битола се одржа еднодневен семинар на тема: „Основни карактеристики на
осигурувањето и значењето за заштита на бизнисот“. Учесниците на семинарот се запознаа со основните карактеристики на осигурувањето, поделбата и функциите, како и кој се` може да биде субјект на осигурувањето и кои се елементи на осигурување. Осигурувањето како облик на управување со ризик, првенствено насочен кон намалување на финансиските загуби, како и кои се правата на осигурениците беа презентирани на самиот семинар. Предавачи на семинарот беа: госпоѓа Магдалена Блажевска, експерт за развој,
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
27
РЕГИОНАЛНИ ПОДВЛЕЧЕНО КОМОРИ
оцена и преземање на ризици, со посебен акцент на делот на земјоделско осигурување и господин Митко Теохаров, експерт за неживотно осигурување, претставници на Здружението на осигурувањето при Стопанската комора на Македонија. Од особен интерес за учесниците беа презентациите за осигурувањето во земјоделието, т.е. осигурувањето на посеви и плодови и осигурувањето на животни во фарми и ризиците кои ги покрива тој вид на осигурување како основни ризици: град, пожар, гром и дополнителни ризици: поплава, пролетен мраз и невреме. Исто така, подетални дискусии се развија и за колективното осигурување во работните организации. Регионалната комора со седиште во Битола како дел од Стопанската комора на Македонија и во иднина ќе организира слични работилници со теми од интерес на стопанството во регионот. М-р Никола Димковски
28
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
ПОКРОВИТЕЛИ НА КОМОРА Граѓаните се изјаснија во истражувањето на агенцијата „Брима“
„МАКЕДОНСКИ ТЕЛЕКОМ“ ИМА НАЈДОБРА МРЕЖА ВО ЗЕМЈАВА
Според граѓаните „Македонски Телеком“, членка на Стопанската комора на Македонија, има најдобра мрежа! Ова е заклучок од истражувањето на агенцијата „Брима“, дел од„TNS“ Групацијата и македонски член на„GALLUP International“, спроведено во декември 2015 година во Република Македонија. Најголемиот дел од граѓаните на Република Македонија сметаат дека мобилната мрежа на „Македонски Телеком“ е најдобра во земјава и дека ги оправдува нивните очекувања. Резултатот е речиси идентичен за квалитетот на фиксната мрежа, односно граѓаните се изјасниле дека се најзадоволни од фиксната мрежа на „Македонски Телеком“. Истражувањето е направено на репрезентативен примерок, во кое беа опфатени 1000 граѓани на возраст над 15 години. За потребите на истражувањето,„Брима“ спроведе теренска анкета, интервјуа со случајно избрани граѓани по утврдена методологија кои доброволно одговараа на прашања поврзани со работењето на телекомуникациските оператори, нивните услуги и производи. Изборот на мрежата на „Македонски Телеком“ за најдобра е резултат на повеќекратните инвестиции во најновите телекомуникациски технологии, за да се обезбеди најдобро корисничко искуство преку софистицирани и персонализирани услуги. „Македонски Телеком“ овозможи Македонија да биде прва земја во Европа со фиксна мрежа целосно базирана на интернет протокол, прва воопшто во „Дојче Телеком“ Групацијата, додека пак во моментот со 4G мрежа се покриени 45 отсто од територијата на Република Македонија и 70 отсто од населението. Дополнително, „Македонски Телеком“ инвестираше во значително проширување на својата 3G мрежа со цел обезбедување на широкопојасни податочни услуги на целата територија на Република Македонија. Па така, „Македонски Телеком“ со 3G мрежа покрива 95 отсто од територијата и 99 отсто од населението, со што компанијата е апсолутен лидер во обезбедување на мобилни широкопојасни податочни услуги. („Македонски Телеком“)
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
29
ПОКРОВИТЕЛИ ПОДВЛЕЧЕНО НА КОМОРА
ФОКУСОТ НА ПЛАСМАН НА ВРВНОТО ВИНО НА СТРАНСКИТЕ ПАЗАРИ
ВВ „Тиквеш“ продолжува со континуирано инвестирање во производството, подобрување на квалитетот и промоција на македонското вино во светот
Винарската визба „Тиквеш”, членка на Стопанската комора на Македонија, останува на стратегиската определба - континуирано инвестирање во производството, подобрување на квалитетот и промоција на македонското вино во светот. Како што информира генералниот директор Игор Илиевски на средба со новинарите, компанијата продолжува да вложува со несмалено темпо, а фокусот и натаму е што поголем обем на продажба пред се` на странските пазари како единствен начин за долгорочна одржливост и раст на бизнисот. Изминатите десетина години, нагласи Илиевски,„Тиквеш“ вложи преку 30 милиони евра во осовременување на капацитетите и подигање на квалитетот воопшто - опрема, технологија, лозови насади, знаење, човечки ресурси. Процесот беше заокружен со ланската инвестиција во врвни вина од околу два милиона евра. - Заокружувањето на целиот процес за производство на премиум вина е околу два милиона евра. За оваа година првично се планирани 700 илјади евра, од кои делумно за дозавршување на тоа произвдоство, а делумно на инвестирање во лозови насади, едукација на човечки ресурси, доосовременување на технологии и користење обновливи извори на енергија, рече директорот. Минатата година, оцени, беше исклучително успешна за „Тиквеш“ и рекордна во однос на освоените награди на сите значајни светски фестивали. На домашниот, а посебно на надворешните пазари, винарницата успеа да оствари зголемен пласман. Паралелно направи пробив и на нови пазари. Предвидувањата, и покрај околностите во регионот, како што нагласи Илиевски, се релативно оптимистички. - Наградени беа и вината од 2014 година која важеше за проблематична берба. Лани имавме уште поголем потенцијал за освојување награди, - додаде директорот. Според него, поднебјето нуди одлични услови за одгледување винова лоза и правење врвно вино, а тоа може да се материјализира единствено преку континуирано инвестирање во производството, унапредување на технологијата и човечките ресурси. - Промоцијата на македонското вино во светот останува наша клучна стратегиска определба зашто само така можеме да направиме исчекор на светската сцена и како компанија и како Македонија. Македонското вино е стратегиски производ, веруваме дека со него земјава може да биде препознаена во светски рамки. За тоа имаме потврди од релевантни странски познавачи на виното, - посочи Илиевски. „Тиквеш“ учествуваше и на огласот за „Бадел“, кој, како што истакна директорот Илиевски, бил поништен, иако станувало збор за нешто што би можело да има перспектива. (МИА)
30
БИЗНИС ИНФО
четврток, 17 декември 2015, Бр. 248
СВЕТСКИ ПЕЧАТ Четворица од пет директори на фирми во Велика Британија се против излегувањето на оваа земја од ЕУ
БИЗНИСМЕНИТЕ СТРАВУВААТ ОД „БРЕКЗИТ“
*Се чудат и стручњаците и лаиците: инвеститори од Кина за милијарди евра купуваат европски фирми. Кај некои тоа предизвикува страв. Но, што има лошо во тоа? Ништо, смета Хенрик Беме. Четворица од пет директори на фирми во Велика Британија се против излегувањето на оваа земја од ЕУ за што би требало да се гласа на планираниот референдум. Притоа, сметаат оти излегувањето би имало повеќестрани негативни ефекти на пазарот на труд, прометот и инвестициите. Тоа го покажа анкетата која ја нарача германската фондација Бертелсман, а ја спроведе британскиот истражувачки институт Економист интелиџенс јунит. 79 насто од испитаните претприемачи, директори и функционери, сакаат Обединетото Кралство да остане во ЕУ. Толку јасниот резултат е изненадувачки, бидејќи во анкетата се зборуваше за само најблагата можна варијанта, според која Велика Британија би ја напуштила ЕУ само како политичка единица, а би останала на заедничкиот пазар. Така би имала статус сличен како на оној на Норвешка или на Швајцарија. Британскиот премиер Камерон и претседателот на Комисијата на ЕУ Јункер работат врз компромисно решение што би придонело да се спречи „брекзит“. Последниот збор за тоа сепак го имаат тамошните избирачите во В. Британија. (01.02.2016) Како Швајцарија или Норвешка Но и во таква „блага“ варијанта за излез од ЕУ, штетата за економијата би била голема, сметаат испитаниците. 42 проценти од нив сметаат дека излегувањето би имало негативен или многу негативен ефект на националниот пазар на труд, а само 12 проценти сметаат оти таа мерка позитивно би се одразила на националната стапка на вработеност. Британските претпријатија попесимистични од германските Претприемачите се плашат и дека во нивните бранши би дошло до негативен ефект- 38 насто од испитаниците стравуваат од пад на прометот, 33 проценти - од пад на инвестициите,
четврток, 17 декември 2015, Бр. 248
БИЗНИС ИНФО
31
СВЕТСКИ ПОДВЛЕЧЕНО ПЕЧАТ а 34 проценти - оти ќе се намали бројот на вработени. На крајот, испитаниците сметаат и дека излезот на Велика Британија од ЕУ претставува закана и за нивните фирми. Според нивна проценка, 3 години по излегувањето, 36 насто од анкетираните би очекувале пад на прометот, 31 отсто пад на инвестициите, а 29 проценти негативни последици за бројот на вработените во сопствените фирми. Барање на компромиси Поголемиот дел од анкетираните сметаат дека излегувањето од ЕУ би довело и до намалување на капацитетот на производството во фирмите кои ги водат, или дури дека тие капацитети би морале да се преместат во странство. Таквата постапка како реална опција ја гледаат 41 отсто од фирмите од ИТ-секторот, но и 33 насто од раководителите на фирмите од финансиската бранша. Арт де Гојс, претседател на фондацијата Бертелсман, смета оти оваа анкета всушност претставува јасно гласање Велика Британија да остане во ЕУ. „Во пресрет на преговорите, бизнисмените ни порачуваат дека во случај Велика Британија да ја напушти Унијата сите би можеле многу да изгубиме. Стравувањето за работните места и за животниот стандард се израз на реална закана.“ Шефовите на европските влади затоа имаат обврска да бараат компромиси, вели Де Гојс. Загрозена благосостојбата во Европа И германскиот дневен весник „Велт“ смета дека излезот на Велика Британија би ја загрозил благосостојбата во цела Европа. Весникот пишува оти веќе во 2017 година британскиот економски раст би можел да опадне за 1,2 отсто. А би можело да оживее и барањето на Шкотите за излез од Обединетото Кралство, како што изјави за „Велт“ главниот економист на Хермес инвестмент менаџмент, Нил Вилијамс. Воопшто, би можел да биде доведен во прашање целиот европски проект. „Пазарите го превидуваат она што е одлучувачко: референдумот за излез од ЕУ најчесто се третира како чисто британска тема“, сметаат аналитичарите од банката Барклис и бараат „на тоа да се почне да се гледа како на европска тема“. Тие велат оти не само во Велика Британија, туку и во Франција и во Источна Европа, националистите се веќе на стартните позиции - и само чекаат да ја разбијат ЕУ.(ДОЈЧЕ ВЕЛЕ)
БИЗНИС ИНФО
32
четврток, 17 декември 2015, Бр. 248
СВЕТСКИ ПЕЧАТ
Како Португалија ќе ги отплати долговите?
РАЗЛИЧНИ КОНЦЕПТИ ЗА 43 МИЛИЈАРДИ ЕВРА
*Новата влада во Лисабон не сака веќе да спроведува строга политика на штедење. Таа сака на граѓаните да им даде повеќе пари за да ја поттикне потрошувачката, а со тоа и економскиот раст. Доверителите се скептични. Во периодот од 2016 до 2019 година Португалија мора да отплати долгови во висина од 43 милијарди евра - кон ММФ, Европа и приватни доверители. Овие последните се плашат за своите пари, но и Европската комисија покажува загриженост и предупредува дека португалскиот државен буџет за 2016 година е проблематичен. Комисијата смета дека земјата троши премногу и со тоа се доведува во опасност повторно да го прекрши договорот за стабилноста на еврото. „Не ја разбирам таа вознемиреност“, вели професорот по економија Жозе Мариа Кастро Калдас од Универзитетот во Коимбра. „Тие долгови ќе бидат исто така отплатени како и оние пред нив - со земање нови кредити“. Тој објаснува дека Португалија, откако го напушти т.н. европски заштитен чадор, релативно поволно може да добие пари на меѓународните финансиски пазари. Со тоа преструктуирањето на долговите не е никаков проблем. Но Кастро Калдас смета дека до вистинска отплата на долговите нема да дојде поради владините планови за поттикнување на потрошувачката и дополнителните социјални давачки. Тој вели дека новата социјалистичка влада ветила крај на политиката на штедење. На тоа ветување сега ја потсетуваат левите партии од Жозе Мариа чија поддршка во парламентот зависи и Кастро Калдас малцинската влада.
четврток, 17 декември 2015, Бр. 248
БИЗНИС ИНФО
33
СВЕТСКИ ПОДВЛЕЧЕНО ПЕЧАТ Нема крај за политиката на штедење Но професорката по економија Аурора Тешеира од Универзитетот Порто предупредува: „Мораме да се подготвиме на уште многу години штедење“. Според неа, државата само на тој начин може да ги исполни своите финансиски обврски во кои, на пример, се вбројува и исплатата на речиси седум милијарди евра на Аурора Тешеира име на државни обврзници во текот на оваа година. Тоа е трошок кој ќе се удвои до 2019 година. Тешеира смета дека состојбата не само што не е безнадежна, туку може да се почне со отплата и на стари долгови, под услов, економијата да расте во согласност со предвидувањата. Секако и со строга буџетска дисциплина. Повеќе пари за поголем раст Португалскиот премиер Антонио Кошста секогаш одново истакнува дека неговата земја сака да пронајде решение со Европа, а не против неа. Но додава дека тоа не значи и бесмислени мерки за штедење. Финансискиот план кој владата го испрати во Брисел доби зелено светло дури откако беше извршено зголемување на данокот. На финансиските пазари веднаш настапи блага нервоза, која беше засилена поради плановите на владата повторно да воведе 35-часовна работна недела и да ја зголеми минималната плата до 2019 година на 600 евра. „Кога во една држава на власт ќе дојде левицата, доверителите секогаш реагираат загрижено“, вели Жоао Дукве, професор на Универзитетот во Лисабон. Бидејќи, владата прво мора да ја задоволи својата клиентела. Во случајот на Португалија тоа не се само социјалистите, туку и комунистите и левиот блок. Па сепак, Дукве не гледа причина за загриженост. Тој смета дека обидот да се поттикне растот со давање повеќе пари на граѓаните е добар и дека за тоа во буџетот има доволно пари. За Португалија пред сѐ е проблематична отплатата на каматите за кои само оваа година се потребни осум милијарди евра. Тоа е најголемиот трошок во буџетот - поголем дури и од трошоците за плати и социјала. Но професорот верува дека и покрај тоа Португалија ќе ги отплати долговите, иако веројатно ќе мора да преговара за каматите. Не е ни чудо, велу Дукве, бидејќи доколку таа сума се вложи во економијата, тогаш експресно би се решиле сите проблеми.(ДОЈЧЕ ВЕЛЕ)
БИЗНИС ИНФО
БИЗНИС ЦЕНТАР ЗА ТРЕНИНГ И ОБУКА
BUSSINES CENTER FOR TRAINING AND EDUCATION
bsi.
ISO 9001
Quality Management
FS 549642
r ɵʗʠʢʗʤʣʜʚʠʤ ʖʗʝ ʠʖ ʠʒʥʜʑʤʑ ʣʗ ʠʖʓʚʓʑ ʓʠ ʡʠʣʗʒʟʠ ʠʡʢʗʞʗʟʚ ʡʢʠʣʤʠʢʚʚ ʓʠ ʢʑʞʜʚʤʗ ʟʑ ɴʤʠʡʑʟʣʜʑ ʜʠʞʠʢʑ ʟʑ ɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ r ɲʢʑʜʤʚʩʟʑʤʑ ʟʑʣʤʑʓʑ ʣʗ ʠʖʓʚʓʑ ʓʠ ʣʠʢʑʒʠʤʜʑ ʣʠ ʢʗʟʠʞʚʢʑʟʚ ʞʑʜʗʖʠʟʣʜʚ ʜʠʞʡʑʟʚʚ ʓʠ ʙʑʓʚʣʟʠʣʤ ʠʖ ʡʠʟʥʖʗʟʑʤʑ ʣʤʢʥʜʑ t ʇʛ ʚʤʗʞʘʖ ʧʛʦʨʞʪʞʠʖʨ ʥʦʞʝʣʖʨ ʤʚ Министерството за образование и наука на Република Македонија и Агенцијата за вработување на Република Македонија. r ɱʒʥʜʑʤʑ ʤʢʑʗ ʠʜʠʝʥ ʤʢʚ ʞʗʣʗʨʚ ʠʖ ʡʠʟʗʖʗʝʟʚʜ ʖʠ ʡʗʤʠʜ r ɲʢʗʖʑʓʑʻʑʤʑ ʚ ʡʢʑʜʣʑʤʑ ʣʗ ʠʖʓʚʓʑʑʤ ʡʠ ʖʠʔʠʓʠʢ ʣʠ ʥʩʗʣʟʚʨʚʤʗ r ɳʑʒʠʤʑ ʓʠ ʔʢʥʡʚ ʠʖ ʖʠ ʞʑʜʣʚʞʥʞ ʥʩʗʣʟʚʨʚ ɪʑ ʡʠʓʗʽʗ ʚʟʦʠʢʞʑʨʚʚ ɯ ʢ ɣʠʢʚʣ ɵʢʚʞʩʗʓ ɵʗʝ ɯʠʒ CPSJT!NDIBNCFS NL
ɴʚʞʠʟʑ ɳʚʣʤʠʣʜʑ ɵʗʝ TJNPOB!NDIBNCFS NL
ɴʤʠʡʑʟʣʜʑ ʜʠʞʠʢʑ ʟʑ ɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ ʥʝ tɧʚʞʚʤʢʚʗ ɺʥʡʠʓʣʜʚi ɴʜʠʡʹʗ ʤʗʝ ʦʑʜʣ
Модули на доживотно учење Акредитирани програми од Министерството за образование и наука на Република Македонија Акредитирани програми кои можете да ги следите:
Готвач во угостителски објект Келнер - гастроном Гипсер – монтер Фасадер Аргон заварувач
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
35
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
24.02.2016 година 10:00-15:30 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на V кат
Семинар: РАБОТНИ ОДНОСИ
„Правата од областа на работните односи утврдени со Законот за работните односи, Општиот колективен договор и другите колективни договори“
ПРОГРАМА: Прв дел - Надоместување на трошоците поврзани со работа; - Меѓусебно исклучување на трошоците поврзани со работа; - Износ и исплата на задолжителни надоместоци на плата; - Рокови за откажување на договорот за вработување од лични причини на работникот. Втор дел - Критериуми за определување на годишниот одмор и дополнителниот одмор; - Пробна работа и времетраење на истата заради нејзината сложеност; - Работен однос кај повеќе работодавачи. Трет дел - Вршење на работи надвор од договорот за вработување; - Работа со скратено работно време врз основа на посебно одобрение од надлежен орган; - Решавање на индивидуални работни спорови; - Права од договор за вработување и договор за дело и други договори. Четврт дел - Посебна заштита за време на бременоста, раѓање и родителство; - Забрана за отказ поради бременост, раѓање и родителство; - Право на скратено работно време поради посебни образовни потреби; - Изјава за продолжување на договор за вработување. Предавачи: - Миле Стојановски, државен советник и - Злате Стојановски, раководител во Одделението за работни односи при Државниот инспекторат за труд. Контакт: Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk
Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk
36
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
25 февруари 2016 година 9:00-15:30 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат
Семинар: „ПРИМЕНА НА ЗАКОНОТ ЗА ЕКСПРОПРИЈАЦИЈА ПРИ ИЗГРАДБА НА ОБЈЕКТИ ОД ЈАВЕН ИНТЕРЕС ВО ВРСКА СО ПРИМЕНА НА ЗАКОНОТ ЗА ГРАДЕЖНO ЗЕМЈИШТE“
ПРОГРАМА Јавен интерес: - Дефинирање на јавниот интерес согласно Законот за експропријација; - Потполна експропријација; - Непотполна експропријација; - Право на службеност согласно Законот за експропријација; Постапка за експропријација: - Предлог за експропријација; - Предлог по иницијативата за експропријација; Решение за експропријација: - Надомест за потполна експропријација; - Надомест за право на службеност; - Спогодба за надоместокот; - Упис во Агенцијата за катастар на недвижности на Република Македонија. Отуѓување и давање под долготраен закуп на градежно земјиште во сопственост на РМ со непосредна спогодба наменето за изградба на објекти од јавен интерес: - Начин на поднесување на барање; - Потребна документација прилог на барањето; - Договор за давање под долготраен закуп градежно земјиште сопственост на Република Македонија; Утврдување право на службеност согласно Законот за градежно земјиште: - Поведување на постапката; - Докази во прилог на барањето; - Решение за утврдување право на службеност; - Клаузула за поништување на решението.
Предавач: - Адвокат Мери Младеновска-Ѓорѓиевска.
Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk Контакт: Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
37
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
Семинар: „ИМПЛЕМЕНТИРАЊЕ НА БЕЗБЕДНОСТ И ЗДРАВЈЕ ПРИ РАБОТА ВО ФАЗА НА ПРОЕКТИРАЊЕ НА РАБОТНАТА СРЕДИНА“
На 26 февруари 2016 година, од 10:00 – 16:00 часот, Во Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат
(„Службен весник на РМ“, бр. 53 од 11.4.2013 година)
ПРОГРАМА
-Социјални односи – стрес, влијание врз вработените во работна средина; Прва сесија: -Заштита на здравјето на работниците од работните Презентер: инженер, стручно лице за безбедност услови и заштита на работниците при работењето при работа од ризиците кои резултираат од фактори штетни по -Кое е значењето на поимот работна средина според здравјето. Законот за безбедност и здравје при работа? -Што опфаќа и кој треба да се вклучи во процесот за Четврта сесија: безбедна и здрава средина? Презентер: универзитетски професор -Придобивки, цели и методи за безбедна и здрава -Систем за мониторинг и одржување на работната работна средина. средина ; -Каде се вршат испитувањата и на кој начин се врши Втора сесија: контрола за безбедна работна средина во Република Презентер: претставник на Секторот за безбедност Македонија? и здравје при работа при Државниот инспекторат за труд Овој семинар според Правилникот за едукација на -Нормативно уредување - кој го изработува планот стручни лица за безбедност при работа се бодува со за безбедност и здравје при работа, што треба да 10 бода за пасивно учество на истата. содржи истиот, која е улогата на координаторот за време на проектирање на работната средина според Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Правилникот за минимални барања за безбедност Тел: ++ 389 2 3244074 и здравје при работа на привремени и мобилни Факс:++ 389 2 3244088 градилишта („Службен весник на РМ“ бр.105 од Контакт Центар : (02) 15015 22.8.2008 година); E-адреса: beti@mchamber.mk -Кое лице може да биде координатор или надзорник за прашања од областа на безбедност и здравје при Контакт: Анита Митревска работа на градилиште при проектирање на работна Тел: ++ 389 2 3244057 средина? Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk Трета сесија: Презентер: претставник од Институтот за медицина на трудот
38
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
На 26 и 27 февруари 2016 година Меѓународна конференција и саем во Србија
,,НОВИТЕ ТЕХНОЛОГИИ ВО ОБРАЗОВАНИЕТО“ ВО БЕЛГРАД
На настанот„Новите технологии во образованието“ во 2015 година имаше повеќе од 2500 учесници кои имаа можност да слушнат повеќе од 100 говори од 50 предавачи од целиот свет. Исто така, се организираше и Саем со 40 излагачи каде се презентираа најновите технолошки решенија во образованието. Компаниите од ИКТ-секторот, издавачите, училиштата, универзитетите и другите образовни институции ја презентираа нивната компјутерска и аудио-визуелна опрема, мобилните уреди, софтвери, апликации, дигиталните учебници и другите производи што можат да придонесат за зголемување на квалитетот на образованието.
„Новите технологии во образованието 2016“ - Над 20 земји ќе пратат свои високи претставници од министерствата за образование. - Над 50 излагачи во 2016 година, и над 20 компании од Велика Британија. - Над 150 предавања и работилници. - 71% од излагачите потврдија продажни договори од настанот во 2015 година. - 79% од излагачите потврдија дека имаат воспоставено партнерства на настанот во 2015 година.
Над 4000 гости од 30 земји се очекуваат во 2016 година.
Конференцијата и саемот „Новите технологии во образованието 2016“ се отворени за компаниите од регионот кои обезбедуваат иновативно образование ИКТ-производи, услуги и решенија. Тие ќе имаат можност да ги покажат своите производи, да се создадат можности за партнерство со купувачите и со учесниците и да бидат во тек со новите случувања во областа на образованието и технологиите кои се внесуваат во образовниот систем во земјите во регионот. Во 2016 година веќе има потврда дека над 20 компании од Велика Британија ќе присуствуваат на овој настан и ќе ги презентираат нивните ИКТ-решенија и производи за образованието. Исто така, ќе присуствуваат високи претставници од министерствата за образование од: Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Албанија, Косово, Турција, Азербејџан, Казахстан, Русија, Израел, Украина, Молдавија, Грузија, Узбекистан , Словенија, Унгарија, Хрватска, Бугарија и Романија. Ова ќе биде можност за компаниите и за образовните институции за воспоставување партнерства и споделување идеи за иднината на образованието. Настанот се организира во соработка со Стопанската комора на Србија, Британската амбасада и други институции и организации. Контакт: Лазе Ангелевски Тел: ++ 389 2 3244090 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: laze@mchamber.mk
БИЗНИС ИНФО
40
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
29 февруари 2016 година, 9:00-16:00 часот, Стопанска комора на Македонија, сала 4 на 5-ти кат
Обука „БИЗНИС-ЛОГИСТИКА – УПРАВУВАЊЕ СО СИНЏИРОТ НА СНАБДУВАЊЕ“
ПРОГРАМА Управување со синџирот на снабдување: •Поим синџир на снабдување; •Димензија на логистиката – микро и макро димензија на логистиката; •Моделирање на логистичкиот систем; •Логистичка стратегија – планирање на синџирот на снабдување, планирање на испораката, планирање на системот на транспорт, распоредување и ротирање на возилата и складиштето; •Правила за остварување на стратегијата; •Проектирани логистички мрежи; •Управување со побарувачката; •Задоволување на купувачите; •Управување со набавките. Предавач: Игор Чика, дипломиран инженер по менаџмент и консултант за менаџерски системи според ISO 9001, ISO 14001, OHSAS 18001, SA 8000, ISO/IEC 27001. Траење на обуката и начин на работа - Обуката трае еден ден, од 9:00 – 16:00 часот. - PowerPoint презентација, студија на случај, работилница. - Работен јазик на обуката: српски. Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk Контакт: Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk
БИЗНИС ИНФО
БИЗНИС ЦЕНТАР ЗА ТРЕНИНГ И ОБУКА BUSSINES CENTER FOR TRANING AND EDUCATION bsi.
ISO 9001
Quality Management
FS 549642
Osnovana 1922
Founded 1922
БИЗНИС АКАДЕМИЈА ЗА КОНТРОЛИНГ МЕНАЏЕР НАСТАВНА ПРОГРАМА од вкупно 175 часа Контролингот е потребна, сериозна но и сложена дисциплина која овозможува суштински информации за менаџментот на една компанија потребни за успешно финансиско работење, стабилност и напредок на истата. Во модерните и успешни компании луѓето на клучни позиции во високиот менаџмент се регрутирани токму од редовите на контролорите, а причината е фактот дека токму овие личности ги познаваат „тајните“ на компанијата и начинот на функционирање. Контролорите мора да го разбираат целокупниот начин на работа во компанијата и да имаат знаења од повеќе области и дициплини, а уште поважно, да бидат способни истите знаења да ги поврзат и да ги сублимираат во извештаи кои ќе им донесат корисни информации на менаџерите. Во последните години се препознава важноста од воведувањето на контролингот во компаниите, а неговиот развој придонесе да се гледа повеќе како научна дисциплина отколку вештина. Со самото тоа, потребни се едуцирани контролори кои се способни да придонесат за теоретски и практичен развој на оваа дисциплина, како и за подобро функционирање на компаниите. Програмата за Бизнис академијата е изработена според програмата од Светската академија за контролинг “Controller Akademie” во Германија
Уписите се во тек!
БИЗНИС ИНФО Скенирај и дознај повеќе
M
C
N IA
Што претставува сертификатот Excellent SME?
A
Веб-сертификат EXCELLENT SMEE D O
Сертификатот Excellent SME MACEDONIA е сертификат за деловно работење што го издава Стопанската комора на Македонија во соработка со познатата агенција за кредитен рејтинг COFACE, за најуспешните микро, мали и средни компании во Македонија. Главната цел на сертификатот, што се совпаѓа со ЕУ-директивите, е да се промовираат малите и средни компании, да се обезбеди и да се осигура бизнисот, добрите бизнис-пракси и да се зголеми пазарната транспарентност. Исто така, тој ќе им помогне на клиентите и на бизнис-партнерите да ги намалат финансиските и другите ризици кога склучуваат деловни договори.
Сертификатот ќе им овозможи на локалните и на меѓународните бизнис-партнери да го верификуваат постоењето на компанијата, точната веб-адреса и најважното – бонитетот на компанијата.
Стопанска комора на Македонија Excellent SME Македонија „Димитрие Чуповски“ 13 1000 Скопје
T: (02) 15 0 15 Ф: (02) 32 44 071 E: excellent-sme@mchamber.mk W:excellent-sme.mchamber.mk
E
S
E
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
43
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
„HORECA 2016“ И „WEDDING SHOW“ ВО ТИРАНА
Од 3 до 6 март 2016 година во Република Албанија
Стопанската комора на Македонија, во соработка со „Тирана Експо Центар“ ве покануваат и оваа година да бидете дел од оваа саемска манифестација што ќе се одржи во просториите на најголемиот центар за развој на саеми во земјата - „Тирана Експо Центар“. Оваа година се очекува на Саемот да има повеќе од 140 компании во својство на излагачи, од коишто повеќе од 40% ќе бидат од земјите од регионот и пошироко. Во изминатите години „HoReCa“ стана апсолутен лидер за компаниите од оваа бранша во земјата и во регионот. „HoReCa“ претставува ексклузивен настан каде што на едно место можат да се сретнат сите компании и крајни потрошувачи на услугите во секторот на угостителството и хотелиерството, при што се создаваат услови за креирање нови и иновативни услуги креирани според желбите и потребите на потрошувачите.
Excellent
Годинава, покрај останатите бројни изненадувања, во рамките на Саемот „HoReCa“ ќе се одржи и првото издание на Саемот „Wedding Show“ посветен исклучиво на свадбени свечености. Организирајќи ги овие две манифестации во ист период и на иста локација ќе се создаде синергија помеѓу заедничките сектори, претворајќи го целиот настан една од најважните дестинации за средба на илијадници професионалци во ECONOMIC CHAMBER OFвоMACEDONIA дадените сектори од регионот и пошироко.
Small & Medium Enterprises Аплицирај електронски / on-line Контакт: Сања Николова Тел: ++ 389 2 3244091 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: sanja@mchamber.mk
44
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
29 февруари 2016 година, 9:00-16:00 часот, Стопанска комора на Македонија, сала 4 на 5-ти кат
Обука : „БИЗНИС-ЛОГИСТИКА – УПРАВУВАЊЕ СО СИНЏИРОТ НА СНАБДУВАЊЕ“
ПРОГРАМА Управување со синџирот на снабдување: •Поим синџир на снабдување; •Димензија на логистиката – микро и макро димензија на логистиката; •Моделирање на логистичкиот систем; •Логистичка стратегија – планирање на синџирот на снабдување, планирање на испораката, планирање на системот на транспорт, распоредување и ротирање на возилата и складиштето; •Правила за остварување на стратегијата; •Проектирани логистички мрежи; •Управување со побарувачката; •Задоволување на купувачите; •Управување со набавките. Предавач: Игор Чика, дипломиран инженер по менаџмент и консултант за менаџерски системи според ISO 9001, ISO 14001, OHSAS 18001, SA 8000, ISO/IEC 27001. Траење на обуката и начин на работа - Обуката трае еден ден, од 9:00 – 16:00 часот. - PowerPoint презентација, студија на случај, работилница. - Работен јазик на обуката: српски. Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk Контакт: Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
45
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
БИЗНИС-СРЕДБИ НА САЕМОТ ЗА ЕВРОПСКО ДОГОВАРАЊЕ И ИНЖЕНЕРСТВО „ESEF“
Утрехт, Холандија, од 15-18 март 2016 година.
Enterprise Europe Network Македонија, Здружението на информатичко-комуникациски технологии и Здружението на трговијата при Стопанската комора на Македонија ви овозможуваат да воспоставите контакти со нови деловни партнери Ве информираме дека од 15 до 18 март 2016 година се организираат нови бизнис-средби на Саемот „Јаарбеус“ во Утрехт, Холандија. „ESEF“ е најголемиот и најважниот саем во Бенелукс во областа на снабдувањето, склучувањето договори и инженерство. Еднаш на секои две години, производителите на оригинална опрема (ОЕМ), програмерите и купувачите го посетуваат Саемот„ESEF“ за да најдат инспирација во најновите случувања, да остварат нови деловни контакти, размена на знаења и да инвестираат. Повеќе информации за „ESEF“ се достапни на www.esef.nl. За време на одржувањето на „ESEF“ можат да се реализираат: • деловни состаноци; • областа за деловни состаноци се наоѓа во центарот на Саем; • широка меѓународна мрежа на партнери и помош на компаниите пред настанот; • стручна помош на самото место за време на настанот. Подетални информации за настанот може да се најдат на веб-страната: www.een-matchmaking.com/esef2016. Аплицирај електронски / on-line Контакт: Лазе Ангелевски Тел: ++ 389 2 3244090 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: laze@mchamber.mk
46
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
На 9 март 2016 година во Лондон, Велика Британија
МЕЃУНАРОДНИ ДЕЛОВНИ СРЕДБИ ВО РАМКИТЕ НА „ECOBUILD“
*Меѓународни деловни средби во рамките на Саемот „EcoBuild“ - EEН - http://www.b2match.eu/ecobuild2016 Стопанската комора на Македонија во организација на ЕЕН – Европската мрежа на претприемачи, ве покануваат да учествувате на деловните средби на најголемиот саем во светот за одржливо градежништво „EcoBuild“. На овој настан главен акцент ќе се даде на: европските можности на градба, влијанието на енергетската ефикасност врз градбите, новини и трансфер на технологии во енергетиката, како и рециклажата. Деловните средби обезбедуваат одлична можност за наоѓање потенцијални партнери за соработка како добавувачи, изведувачи, дистрибутери со цел да се откријат нови и иновативни производи и услуги од меѓународниот пазар, како и можност за поврзување со нови производители, подизведувачи и тоа со: архитекти, изведувачи, дистрибутери, агенти, трговци, градители, истражувачки центри и универзитети. Исто така, ќе може да се доставуваат предлози и да се реализираат можности за вмрежувања на организации и фирми со цел создавање конзорциуми во рамките на ЕУ-Програмата „Хоризонт 2020“ во области за градење на енергетски ефикасни објекти со нови технологии и идеи на градба. Меѓународните деловни средби во рамките на Саемот „EcoBuild“ ќе се одржат на 9 март 2016 година, во Лондон, Велика Британија. Учеството на деловните средби на Саемот е бесплатно. Превозот и сместувањето се на товар на компаниите и на учесниците. Доколку сакате да се пријавите и да учествувате на деловните средби, ве молиме да се регистрирате електронски на следната веб-страна: https://www.b2match.eu/ecobuild2016/registration до 3 март 2016 година. Аплицирај електронски / on-line Контакт: Влатко Стојановски Тел: ++ 389 2 3244004 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk Контакт: Ирена Мојсовска Тел: ++ 389 2 3244009 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: irena@mchamber.mk
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
47
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
Саем и конференција: ЕНЕРГЕТСКА ЕФИКАСНОСТ И ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА ВО ЈУГОИСТОЧНА ЕВРОПА
Од 5 до 7 април 2016 година, во Софија, Р. Бугарија
Стопанската комора на Македонија во соработка со Саемот „Виа Експо“ од Софија, организираат посета на претстојниот Саем и конференција на тема: Енергетска ефикасност и обновливи извори на енергија во Југоисточна Европа, што ќе се одржи во периодот од 5 до 7 април 2016 година во Софија, Р. Бугарија. МАНИФЕСТАЦИЈАТА Е СОСТАВЕНА ОД ДВА ДЕЛА: 1. САЕМСКА ИЗЛОЖБА – “Waste management and recycling exhibition” Датум: 5-7 април 2016 година Фреквенција: Годишен настан Издание: 12-то. Организатор: „Виа Експо“ Место на настанот: Софија, „Интер Експо Центар“ Работно време за посетители: 5-6 април 2016 г. од 10:00 до 18:00 часот; 7 април 2016 г. од 10:00 до 17:00 часот. Како и секоја, така и оваа година саемската манифестација има за цел да претстави голем број нови технолошки достигнувања од областа на енергетиката и обновливите извори на енергија со што воедно претставува и почетна точка за лансирање на иновативни производи. Саемот го поттикнува развојот на енергетскиот сектор и иницира се` повеќе да се користат системски решенија за заштеда на енергијата во Југоисточна Европа. Саемот и оваа година ќе ги претстави најновитте решенија во делот на изолационите системи, уреди за складирање енергија, системи за заштеда на енергија, опрема за греење и ладење, системи за производство на обновлива енергија, комбинирано производство и други иновативни и ефикасни решенија. 2. БИЗНИС-ФОРУМИ 2.1. Бизнис-форум „Управување со отпад и рециклирање” 2.2. Бизнис-форум „ Паметни градови“ За подетални информации во врска со настанот, Ве молиме контактирајте со: - Сања Николова, телефон:+ 389 32 44 091, е-адреса: sanja@mchamber.mk . Контакт: Сања Николова Тел: ++ 389 2 3244091 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: sanja@mchamber.mk
48
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 11 до 17 април 2016 година Меѓународен саем за градежни машини, машини за градежни материјали, рударски машини, градежни возила и алати во СР Германија
„БАУМА 2016“ ВО МИНХЕН
Посетата ја организира Стопанската комора на Македонија, во соработка со Германската стопанска комора во Македонија. Овој стручен саем се одржува еднаш на 3 години. Сите подбранши, сите лидери на пазарите, сите важни иновации и најактуелни информации можете да ги најдете на едно место. Водечкиот светски саем „БАУМА“ е водечка платформа во глобални рамки за експерти од оваа индустрија. Тука се сретнуваат клучните играчи на меѓународно ниво. На оваа манифестација во 2013 година беа надминати сите очекувања и досегашни резултати: - 575.000м2 изложбена површина; - 3.421 изложувач од 57 земји во светот; - 535.0 65 посетители од преку 200 земји во светот; - 125.850 стручни посетители од областа на рударството; - 1.475 новинари и претставници на разни медиуми. Контакт: Сања Николова Тел: ++ 389 2 3244091 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: sanja@mchamber.mk Контакт: Марија Петроска Тел: ++ 389 2 3244017 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: marija@mchamber.mk
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
49
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
„THE FUTURE OF BUILDING“– (ИДНИНАТА НА ГРАДЕЖНИОТ СЕКТОР)
Конференција и меѓународни деловни средби во Австрија http://www.b2match.eu/building2016 18-19 април 2016 година, во Виена
Стопанската комора на Македонија во организација на Стопанската комора на Австрија преку ЕЕН – Европската мрежа на претприемачи, ве покануваат да учествувате на оваа Конференција. На овој дводневен настан главен акцент ќе се даде на европските можности на градба и влијанието на енергетската ефикасност врз градбите од следните сектори: • инженерство и планирање - архитектура и градежни услуги; • градежништво -договори за подизведувачка работа; • градежни материјали - видови; • обновливи енергии - технологии за градење и клима уреди; • бизнис-агенции (кластери и асоцијации), агенции за планирање на нов/стар простор. Конференцијата и деловните средби ќе обезбедат одлична можност за наоѓање потенцијални партнери за соработка со можност да се дознае повеќе за најновите трендови на иновативни решенија за градење објекти од високоградба, за континуиран и одржлив процес на реновирање на старите објекти и изградба на висококвалитетни згради со цел да се најдат нови деловни партнери за соработка како добавувачи, изведувачи, дистрибутери и слично. Учеството на Конференцијата и деловните средби е бесплатно. Превозот и сместувањето се на товар на компаниите и на учесниците. Доколку сакате да се пријавите и да учествувате на деловните средби, ве молиме да се регистрирате електронски на следната веб-страна: http://www.b2match.eu/building2016.
Контакт: Ирена Мојсовска Тел: ++ 389 2 3244009 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: irena@mchamber.mk
БИЗНИС ИНФО
50
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
7 април 2016 година, Софија, Република Бугарија
БИЗНИС-СРЕДБИ „INDUSTRYMATCHMAKING – IMM 2016“
Enterprise Europe Network Македонија, Здружението на информатичкокомуникациски технологии и Здружението на трговијата при Стопанската комора на Македонија ви овозможуваат да воспоставите контакти со нови деловни партнери
конференции за учесниците. Информациите во врска со претходните изданија на изложбата се на располагање на горенаведените веб-сајтови. Целна група се претставници на светски компании кои работат во секторите за автоматизација, роботика, машиноградба, металургија, леење и алати, електротехника, индустриска електроника, компоненти, мерење, телекомуникации, услуги и др. Консултантски компании и посредници, без техничка експертиза во соодветните сектори не се целна Ве информираме дека Enterprise Europe Network во соработка со Интер Експо Центар ги повикува група на овој настан. заинтересираните индустриски компании да учествуваат на годишниот брокерски настан, со однапред договорени Предности за претставници на компании: • директни средби со нови партнери и клиенти, со можност деловни средби, „INDUSTRYMATCHMAKING – IMM 2016“ на 7 април однапред да се организираат деловни состаноци; 2016 година (четврток), од 10: 30-18: 00, во Софија, Република • можност за влез на нови пазари и претставување на сектори и земји; Бугарија. Деловните состаноци ќе се одржуваат за време • стекнување на нови прекугранични контакти; на меѓународните изложби „MachTech & Innotech 2016“ и • промовирање на технологии и знаења; • дознајте ги најновите трендови во машинската и „Булконтрола 2016“. Саемот „MachTech & Innotech“ (http://machtech.bg/ електроиндустријата; en ), што ќе се одржи од 5-8 април 2016 година, е најголемиот • контакти меѓу изложувачите и посетителите на саемот; меѓународен саем на машини, технологии и индустриска • стручна помош и совети од страна на персоналот на координаторот пред, за време и по настанот. опрема. Целни сектори: - „MachTech“: машини за сечење метал, опрема за Учеството на овие деловни средби е бесплатно. Работен заварување, пумпи, компресори, хидраулични машини и јазик: англиски. алатки, пневматски машини и алатки, ласерска опрема; - „Innotech“: индустриска автоматизација и софтвер, системи За регистрација можете да ја посетите вебза автоматизација, контрола и мерење, опрема, индустриска страницата: http://www.b2match.eu/imm2016 електроника, опрема, роботика. Целни сектори на „Булконтрола“ (http://bulcontrola.com/en/bulcontrola), што ќе се одржи од 5-8 април Аплицирај електронски / on-line 2016 година, се: контролни и мерни уреди, аналитичка и лабораториска опрема, софтвер, електроиндустрија и Контакт: Лазе Ангелевски индустриски електрична опрема, системи за мониторинг, Тел: ++ 389 2 3244090 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 заштита на животната средина. Оваа година се дава можност за учество во E-адреса: laze@mchamber.mk различни придружни настани, како работилници и
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
51
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
САЕМ ЗА БИЗНИС И РЕКРЕАТИВЕН ТУРИЗАМ 2016 (CXSRITE)
Од 22 до 24 април 2016 година во Сиан, НР Кина
Стопанската комора на Македонија, како и претходните така и оваа година има чест да ве покани да земете учество или да го посетите 3. Интернационален саем за бизнис и рекреативен туризам 2016 (CXSRITE), што ќе се одржи во Сиан, Народна Република Кина. Целта на Саемот е да ги поттикне и да ги продлабочи интернационалните трендови во туризмот, а воедно и да ги промовира некогаш актуелните програми и пакети за патувања по Патот на свилата. Посетителите на Саемот ќе имаат можност да се запознаат со најновите трендови во туризмот низ целиот свет преку организирани семинари што детално ќе ги разработат дадените теми. Како и претходните години, така и оваа година на Саемот се очекува да учествуваат повеќе од 500 изложувачи од повеќе од 30 држави, а се очекуваат и над 50.000 посетители од целиот свет. Саемот е наменет за сите компании што се занимаваат со туристичко-угостителска дејност. Стопанската комора на Македонија ги поканува сите заинтересирани компании да се пријават за учество или за посета на Саемот најдоцна до 1.4.2016 година (петок). Аплицирај електронски / on-line Контакт: Сања Николова Тел: ++ 389 2 3244091 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: sanja@mchamber.mk
БИЗНИС ИНФО
52
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
Од 9 до 12.6.2016 година во Охрид, Република Македонија
VII МЕЃУНАРОДЕН КОНГРЕС НА МЕТАЛУРГИЈАТА, МАТЕРИЈАЛИТЕ И ЗАШТИТАТА - ММЕ
Организатори се Здружението на металурзите и Технолошко-металуршкиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ - Скопје, со поддршка од Здружението на металургијата при Стопанската комора на Македонија. Конгресот е поддржан од владини институции и од македонската индустрија. Претседателот на Организациониот комитет, проф. д-р Свето Цветковски ги повикува авторите од универзитети, истражувачки центри, институти, како и претставници на индустријата да ги пријават своите студии за широкиот спектар на разни теми.
Теми: • Физичка и механичка металургија (PMM); • Екстр активна металургија (ЕМ); • Пластична деформација и обработка на метали (PDMP); • Заварување (W); • Леење на метали (КО); • Electrometallurgy (Е); • Корозија и заштита на метали (CPM); • Процес инженерство и менаџмент (PEM); • Nanomaterial и Нанотехнологија (НН); • Нови и напредни материјали (ДНЗ); • Заштита на животната средина (ЕП); • Минимизирање на отпадот и рециклирање (WMR); • Огноотпорни материјали (РМ); • Образование (EDU).
Котизацијата за конгресот изнесува 100 евра по учесник. Во цената е вклучено: - коктел за добредојде;- претставување документи; - работни материјали и - свечена вечера. Дополнителни информации: cmum16@tmf.ukim.edu.mk www.tmf.ukim.edu.mk/cmum16
Контакт: Зорица Мешкова Тел: ++ 389 2 3244019 Факс:++ 389 2 3244088 E-адреса: zorica@mchamber.mk
БИЗНИС ИНФО
БИЗНИС ЦЕНТАР ЗА ТРЕНИНГ И ОБУКА BUSSINES CENTER FOR TRANING AND EDUCATION bsi.
ISO 9001
Quality Management
FS 549642
Osnovana 1922
Founded 1922
БИЗНИС АКАДЕМИЈА ЗА КОНТРОЛИНГ МЕНАЏЕР НАСТАВНА ПРОГРАМА од вкупно 175 часа Контролингот е потребна, сериозна но и сложена дисциплина која овозможува суштински информации за менаџментот на една компанија потребни за успешно финансиско работење, стабилност и напредок на истата. Во модерните и успешни компании луѓето на клучни позиции во високиот менаџмент се регрутирани токму од редовите на контролорите, а причината е фактот дека токму овие личности ги познаваат „тајните“ на компанијата и начинот на функционирање. Контролорите мора да го разбираат целокупниот начин на работа во компанијата и да имаат знаења од повеќе области и дициплини, а уште поважно, да бидат способни истите знаења да ги поврзат и да ги сублимираат во извештаи кои ќе им донесат корисни информации на менаџерите. Во последните години се препознава важноста од воведувањето на контролингот во компаниите, а неговиот развој придонесе да се гледа повеќе како научна дисциплина отколку вештина. Со самото тоа, потребни се едуцирани контролори кои се способни да придонесат за теоретски и практичен развој на оваа дисциплина, како и за подобро функционирање на компаниите. Програмата за Бизнис академијата е изработена според програмата од Светската академија за контролинг “Controller Akademie” во Германија
Уписите се во тек!
54
БИЗНИС ИНФО
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА на хируршки ножеви, бара компанија за соработка во Р. Македонија. Валидност до 22.4.2016 година. Производител на маслиново ладно цедено масло произведено на традицинален начин со уникатни органолептички својства, без да се изгубат природните својства како боја, мирис и вкус, својства со кои е признато како едено од најдобрите екстра ладно цедени маслинови масла во Шпанија, нуди различни видови во различни пакувања, бара компанија од Р. Македонија за соработка. Валидност до 22.4.2016 година. Фирма од Шпанија специјализирана за производство на широк спектар на разни видови екстра ладно цедено маслиново масло, комбинирано со разни додатоци - зачини, атрактивен дизајни и различно пакување, спремно за употреба (во облик на спреј за салата, од големи до мини дози од 10 и 20 мл, за употреба во домаќинствата и во угостителството), бара соработка со Интернационална компанија од Англија која фирма од Р. Македонија за пласман на своите во своите две фабрики произведува 14.000 производи. различни машински ножеви и индустриски Валидност до 22.4.2016 година. сечила и ги дистрибуира низ целиот свет, бара Компанија од Турција која обединува 32 компанија за соработка од Р. Македонија. задруги и 28.000 производители на маслинки, Валидност до 22.4.2016 година. нуди маслинки од различни сорти, маслиново Компанија од Англија светски лидер во масло повеќе видови во различно пакување, производство на широк спектар na прецизни бара компанија за дистрибуција на своите сечила со високи перформанси за употреба производи во Р. Македонија. во различни индустрии, преработка на храна, Валидност до 25.4.2016 година. тротоари, автомобилска индустрија, покриви, стакло, вклучувајки го производсвото Компанија од Охрид продава - изнајмува веднаш вселив деловен простор (стоковна
четврток, 18 февруари 2016, Бр. 255
БИЗНИС ИНФО
55
ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА куќа) во централното градско подрачје, со површина околу 850 м2, од кои 650 м2 на прв кат, 200 м2 на приземје. Просторот е погоден за секаква намена (канцеларии, продажба, игротека, игри на среќа и сл.). Валидност до 25.4.2016 година.
говеда и бара компании од Р. Македонија за соработка. Валидност до 25.4.2016 година.
Компанија од Англија нуди алатки и сечила со висок квалитет и различни перформанси за многу индустриски процеси и операции Компанија од Велика Британија, производител кои максимално ја зголемуваат ефикасноста на квалитетни видови индустриски ножеви и квалитетот на работењето. и сечила од најквалитетни видови челик со Валидност до 25.4.2016 година. различни димензии, бара компании од Р. Македонија за соработка и пласман на своите Контакт: Ванчо Спасески производи. Дирекција за регионални Валидност до 25.4.2016 година. комори и меѓународна соработка Компанија од Полска нуди производи кои се Тел: +389 2 3244-095 користат како дополнение на храната која Факс: +389 2 3244-088 се користи во исхраната на живина, свињи, vanco@mchamber.mk
www.mchamber.mk
БИЗНИС ИНФО СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА bsi.
ISO 9001
Quality Management
FS 549642
Ваш деловен соработник во светот на бизнисот Посетете не’ на веб-порталот: www.mchamber.mk Ве очекуваме! http://www.facebook.com/chamber.mk http://www.twitter.com/Chamber_MK http://www.youtube.com/user/MKChamber http://www.linkedin.com/company/economic-chamber-of-macedonia
Главен и одговорен уредник, Саво Пејчиновски тел: : (02) 3244036, savo@mchamber.mk Дизајн и графичка обработка Стево Серафимов тел: : (02) 3244032, stevo@mchamber.mk
Стопанска комора на Македонија ул. „Димитрие Чуповски“ 13, Скопје тел: : (02) 3244000, факс: (02) 3244088