Issuu on Google+

bsi.

ISO 9001

СТОПАНСКАКОМОРА КОМОРА СТОПАНСКА НА МАКЕДОНИЈА Osnovana 1922 ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA НА МАКЕДОНИЈА Founded 1922 Quality Management

БИЗНИС ИНФО

FS 549642

bsi.

ISO 9001

Quality Management

goodini

192

2 - 2014

FS 549642

БИЗНИС ИНФО Ваш деловен соработник во светот на бизнисот Број 170

www.mchamber.mk

13.03.2014

Успешна година за осигурителната индустрија во Република Македонија

ПОСТОИ ОГРОМЕН ПОТЕНЦИЈАЛ ЗА РАЗВОЈ И ПОТРЕБНО Е ЦЕЛОСНО ДА СЕ ИСКОРИСТИ 















 



 

                                                                                                                                                                             

Заеднички проект на Стопанската комора на Македонија и „Утрински весник“

 

  

 

 

 

    

 

               

      

             

                                                                             ���                                                              

    

                                                         

  

  

 

 

 

   

 

 

 

      

                                                                  ���      

 

   

     

 

                                   

                                                                                                                    

    

                                                             

    

  

      

                                              ���             

                          

  

          

ПРОМОВИРАЊЕ НА УСПЕШНИТЕ ИЗВОЗНИ МАКЕДОНСКИ КОМПАНИИ


БИЗНИС ИНФО

2

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

ПОДВЛЕЧЕНО

ГО НАПРАВИМЕ ДЕЛОВНОТО ОКРУЖУВАЊЕ ШТО Е МОЖНО ПОЛЕСНО И ПОЕДНОСТАВНО Македонија е мала земја и привлекувањето инвеститори во мала земја која нема излез на море не е лесна работа. Прво треба да ги средите работите, треба значително да го подобрите деловното окружување, постојната инфраструктура, и, исто така треба да имате квалификувана работна сила, а не само конкурентна работна сила во смисла на трошоците, туку и со добар квалитет. Така што, ова е она што го направивме во последните неколку години. Инвестиравме многу во инфраструктурата, исто така инвестиравме и во образованието, околу 6 проценти од БДП е инвестирано во образованието, но спроведовме и бројни реформи за поедноставување на постапките, намалување на бирократијата, со цел да го направиме деловното окружување што е можно полесно и поедноставно. Воведувањето на рамниот данок беше една од најважните реформи во 2006 година, по што следеа реформи во регулаторното окружување, катастарот и имотните права, судството и сите други области кои се важни за инвеститорите. На овој начин ние го подобривме нашето рангирање, од 94 место во 2006 година, сега сме на 25 место во светот, многу пред 17 земји-членки на Европската унија. Во основа, предизвикот за нас како Влада во основа е да останеме конзистентни и постојано да го приспособуваме и да го подобруваме деловното окружување, бидејќи на тој начин се справувате со постојните предизвици и одговарате на потребите на приватниот сектор. На тој начин ние се справуваме со постојните предизвици и со потребите на приватниот сектор. Ова ни помогна да привлечеме некои глобални компании, како што се „Џонсон Мети“, „Џонсон Контролс“, како и други компании, кои не само што инвестираа за првпат во Македонија, туку повторно инвестираат по неколку години, што покажува дека се задоволни со деловното окружување. (М-р Зоран Ставрески, вицепремиер и министер за финансии, за „Банкер“)

„ФЕНИ ИНДУСТРИ“ ВЕЌЕ НЕ Е ЦАРСТВО НА МАЖИТЕ Ако велат дека една металуршка фирма е царство на мажите, ние во изминатите неколку години докажавме дека таа претпоставка се повеќе и се поинтензивно се менува. Во нашата компанија многу жени се на високи менаџерски позиции во фабриката, а неодамна три наши вработени жени беа пратени на постдипломски студии во Европа и оттаму се вратија со многу корисни знаења, кои во иднина ќе помогнат во нашето работење. Оваа политика на поддршка на жените и нивно интегрирање досега се докажа дека носи резултати. Тоа се покажува со позитивната клима во компанијата, во која и дамите имаат голем удел со својот став и идеите кои ги нудат. (Константинос Даскалакис, генерален директор на „ФЕНИ индустри“ во „Вечер“ )

Постојан избран суд - Арбитража Постојаниот избран суд – Арбитража при Стопанската комора на Македонија e постојана арбитражна институција основана согласно со Законот за стопанските комори и Статутот на Стопанската комора на Македонија. Арбитражата при Стопанската комора на Македонија

е надлежна за решавање спорови за права со кои странките можат слободно да располагаат и за кои со закон не е пропишана исклучива надлежност на судовите на Република Македонија, доколку странките ја договорат нејзината надлежност. Контакт: М-р Татјана Штерјова; тел: +389 (02) 32 44 065; e-mail: tatjana@mchamber.mk

bsi.

ISO 9001

Quality Management

СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА FS 549642

Osnovana 1922

ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA Founded 1922


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

3

ПОДВЛЕЧЕНО

РАБОТИМЕ ВО СОГЛАСНОСТ СО МАКЕДОНСКИТЕ И ЕВРОПСКИТЕ СТАНДАРДИ

Голем процент од трошоците за преструктурирање на производствените фирми се поврзани со цената на енергијата. Секоја нејзина промена директно влијае на нашата конкурентност. Така, стабилната цена на енергијата треба да биде клучниот резултат од соработката меѓу Владата и приватните фирми со цел да се гарантира конкурентноста на целото стопанство. И покрај тоа што цената на гасот се подобри во последниве неколку месеци, сепак е повисока во споредба со цената во соседните земји во кои работат нашите конкуренти. Голем процент од нашето производство, односно 87% е наменето за извоз, па неопходно е да има високо ниво на услуга, за што е потребна добра соработка со македонската администрација. Секојдневно работиме со цел да го подобриме системот. На пример, неодамна го имплементиравме увозот за облагородување со помош на одличната соработка со Царинската управа на Македонија, што навистина ја зголеми нашата конкурентност. Во 2014 година нашите инвестиции ќе се фокусираат на три области: безбедност, заштита на животната средина и активности за унапредување на односите со клиентите. Ова ќе го постигнеме преку воведување соодветни транспортни рути, изградба на пречистителна станица за вода и обновување на електричната опрема на нашата валалница. Постојано инвестираме во модернизација на постројката и работиме во согласност со македонските и европските стандарди. (Хуан Педро Хименез Наваро, претседател на Советот на странски инвеститори при Стопанската комора на Македонија и извршен директор на „Арчелор Митал“ – Скопје за „Фактор“)

ВО НАРЕДНИТЕ ДВЕ ГОДИНИ НЕМА ДА ИМА ПРОМЕНА НА ЦЕНАТА НА СТРУЈАТА НА БЕРЗИТЕ! Дневната просечна цена на електричната енергија за март е 37 евра за мегават-час, и таа цена е за енергија на 400-киловолтно напонско ниво во Унгарија. На оваа цена се додаваат плус трошоци за пренос и други давачки кои ја градат финалната цена. Крајната цена на еден мегават-час зависи и од преносниот капацитет од изворот на енергијата до местото на испорака, кој варира од месец до месец што може да ја качи основната цена од 0,1 до 20 евра. Најевтина е во пролет кога има вишоци на електрична енергија во речиси сите држави во регионот. Најскапа е во јануари и февруари и во јули и август, кога потрошувачката е најголема. Цената расте и кога е сушна годината и хидроелектраните помалку произведуваат. Највисока цена имавме пред две години, кога се затворија и неколку нуклеарни електрани во Германија при што еден мегават-час скокна на 160 евра. Струја може да се набавува од денес за утре, може за една недела, за месец, за нареден квартал или за една година. Количините зависат од тоа како работи металургијата и колку енергија трошат големите капацитети. Ако, на пример, „Фени“ како најголем потрошувач во Македонија или слични компании во соседството, работат со полн капацитет, ќе треба да се набави многу повеќе струја, а со тоа расте и цената. Токму затоа, големите производствени компании набавуваат струја однапред за цела година по фиксни цени. Прогнозите на берзата „Хупекс“ се дека во наредните две години нема да има промена на цената на струјата, таа ќе биде стабилна и би се зголемила најмногу за 0,5 евра по мгв/ч. (И��ор Чичаковски, директор за продажба во ЕДС, „Energy Delivery Solutions“, и единствен лиценциран брокер на унгарската берза „Хупекс“ за „Утрински весник“)


4

БИЗНИС ИНФО

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

ПОДВЛЕЧЕНО

СЕ ОДЛУЧИВМЕ ЗА ВЕЛЕС ЗАТОА ШТО ГРАДОТ ИМА ИСКУСТВО СО ИНДУСТРИЈАТА Сакаме да изградиме капацитет на површина од 14-15,000 метри квадратни почнувајќи во април или мај годинава и да завршиме со изградбата во март 2015 година. Производството би требало да почне во јуни 2015 година. Целта ни е да вработиме 500-600 луѓе во следните 4 до 5 години, со вкупна инвестиција од околу 35 милиони евра. Правевме споредба меѓу слободните индустриски зони во Скопје и другите зони,и се одлучивме за Велес затоа што градот има искуство со индустријата, има технички школи, добро образовани луѓе, висока невработеност и мислиме дека има можност да се најдат соодветни луѓе. Исто така, блискоста со Скопје ни дава предност во однос на инфраструктурата, но тука трошоците се помали. Инфраструктурата е важна за нас бидејќи сме добавувачи на автомобилската индустрија, потребни ни се патишта до нашите клиенти и главната централа на компанијата. Македонија е на иста далечина од Германија како и нашата компанија во Кипар, така што два дена транспорт на производите е добар аспект, а исто така и близината на аеродромот игра важна улога. (Лудгер Шонекер, менаџер од корпорацијата Маркард за МИА)

ЧОВЕЧКИОТ ПОТЕНЦИЈАЛ ЧИНИ МНОГУ ПОВЕЌЕ ОД ОПРЕМАТА Човечкиот потенцијал чини многу повеќе од опремата. Во една мала земја како Македонија не е лесно да се создаде критична маса на експерти во било кое поле, а посебно во една област како магнетната резонанса која бара развиена инфраструктура и одличен клинички систем. Затоа е навистина импресивно што постои група од четворица Македонци (Борјан Гагоски и Весна Прчковска на Харвард, Ива Петковска на Универзитетот во Аризона и јас на МекГил) кои истражуваат во областа на магнетна резонанса на врвни универзитети. Во нас четворица и нашето образование се вложени милиони долари, далеку повеќе од најскапиот скенер за магнетна резонанса. Доколку дел од нас започнат истражувачки проекти во Македонија, академските институции ќе имаат огромна корист. Нормално, уште поубаво би било ако вака обучени луѓе се најдат во Македонија на долгорочни патеки и успеат да создадат успешен тим околу себе. Првите чекори се направени. Владата на РМ прати на обука на мојот институт во Монтреал двајца исклучителни МР професионалци, радиологот Димитар Вељановски и радиолошкиот техничар Лила Ландсберг. МАНУ има слух за нашите планови и досега сум наишол на огромна поддршка и разбирање кај академиците Момир Поленаковиќ и Љупчо Коцарев. Се надевам дека тоа е добар почеток во остварувањeто на мојата желба за Македонски институт за магнетна резонанса. Никогаш не сум се занимавал со наука во Македонија, затоа што со 16 години заминав за САД. Но оттогаш преку 40 пати сум бил во Македонија, сум организирал неколку научни собири, а некои од моите пријатели и колеги во Македонија веќе сигурно газат во академските води. Впечатокот ми е дека во Македонија (а и на целиот Балкан) голем дел од науката е локална, а обидите да се фати чекор со светските академски трендови се дочекуваат со неверување и песимизам. Повеќе труд и пари се трошат на основање локални академски списанија и објавување трудови во нив, отколку на приспособување кон меѓународните критериуми. Факт е дека буџетот за наука е многу мал и дека е тешко да се објавува во престижни списанија ако не се обезбедат основните услови за истражување и присуство на научни конференции. Но кога во 2008 и во 2011 во Охрид организиравме научни собири со најголемите светски авторитети за магнетна резонанса, не покажаа интерес токму институции кои најмногу можеа да профитираат од таква средба. Оттука за почит е што и во вакви услови и однесувања, сепак имаме неколку извонредни научници кои во Македонија произведуваат врвна наука. (Никола Стиков, истражувач на Невролошкиот институт при универзитетот „Мек-гил“ во Монтреал во Канада за порталот МКД.МК)


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

5

ПОДВЛЕЧЕНО

КАВАДАРЦИ ПРЕРАСНА ВО РЕГИОНАЛЕН ЦЕНТАР ЗА ВРАБОТУВАЊЕ

Се случи тоа во Кавадарци да дојде најголемата инвестиција кога се во прашање бројот на вработувањата и покрај сегашните 4.000 работни места, да се ангажираат и надворешни стотици соработници, кои прават една целина за успешно функционирање. Кавадарци прерасна во регионален центар за вработување само со оваа инвестиција. Во Дрекселмаер” се вработени и лица од сите соседни градови. Стапката на невработеност во Кавадарци е можеби најниска во Републиката. Нашиот иден интерес е насочен кон ставање во функција на расположливите капацитети и индустриското земјиште во склоп на МИК Кавадарци”, ДИК Страшо Пинџур”, односно кон браунфилд-инвестиции коишто се најавуваат. Мора да истакнам дека покрај Дрекселмаер”, нови инвестиции кои се случија на нашата територија се: погон на Синета”, како дел од компанијата Синалко”, новата пиварница во склоп на Кожувчанка”, новата пиварница во склоп на Горска”, винарницата Штефан”, проширувањето на капацитетите на ИГМ” и новата инвестиција Кофикаб”, којашто треба да се случи овие денови. Конечно по неколку децении имавме релаксирана година на откуп и според моите сознанија, одлична продажба на вино. Можам слободно да кажам дека во изминатите години кога имавме светска економска криза да не беа субвенциите кои по различни основи беа доделувани на земјоделците, лозарството ќе доживееше тотален неуспех. Луѓето, буквално, овие години не ги копачеа нивните лозови насади, наоѓајќи утеха во субвенциите од државата. Основната цел е преку поддршка, преку субвенционирање да се зачува фондот на лозови насади, кој претставува параметар кој ќе биде дефиниран со влезот на државата во ЕУ. Меѓутоа, мислам дека за ова беше свесна само Владата, а не и винарниците. Добра вест е тоа што во Тиквешијата се отворија две нови винарници со капацитет од над 20 милиони килограми грозје, што се почувствува при овогодишниот откуп на грозје. Меѓутоа, и понатаму останува проблемот со нередовната исплата на грозје од страна на откупувачите и винарниците, кој од година во година се подобрува и се надевам дека оваа година ќе биде надминат. (Александар Панов, градоначалник на Општина Кавадарци во „Вечер“ )

ИНФРАСТРУКТУРАТА ГО ПОТИКНА ИНТЕРЕСОТ ЗА ИНВЕСТИРАЊЕ Ставивме акцент на два аспекти, првиот се однесува на комуналната инфраструктура со надминување на одредени проблеми и изготвување на проекти во тој сегмент кој ќе го подобрат секојдневното живеење на граѓаните и вториот важен аспект е создавање на амбиент и услови за привлекување на инвестиции коишто ќе значат отворање на нови работни места. Овде пред се би ги спомнал холандската компанија И-Д Балкан на господинот Тео Ван Кепмен околу отворањето на печуркарата за чии потреби откупи 27 хектари земјиште од општината, на кој започна да гради огромен комплекс за производство на печурки шампињони, од компост до пакувана печурка за европските пазари. Издадено е градежното решение и сега сме во финална фаза на изградбата на пристапен пат до печуркарата и инвеститорот го ослободивме од комуналната такса како отстапка на општината, а тој за возврат етапно во наредните четири години да вработи 450 лица, од кои во првата фаза 65 до 100 лица. На терен веќе се видливи активности за изградба на овој комплекс, кој за општина Свети Николе ќе значи дополнителен импулс во намалување на невработеноста. Со изградбата на автопатот со кој Свети Николе ќе се поврзе со Скопје за помалку од дваесетина минути, отвора можности за инвестирање во нашата општина на домашни и странски инвеститори, на кои ние како локална самоуправа целосно им стоиме на располагање. Оддалеченоста на само 37 км од главниот град, на Свети Николе ќе му донесе нов развоен импулс кој ќе биде од големо значење за развој на општината. Ние како локална самоуправа сме подготвени да одговориме на предизвиците кој претстојат, затоа се започна со изработка на нов ГУП со плански опфат од 692ха, но во план се и изградба на викенд-населби на надморска висина од 700м во атарот на селата Трстеник и Преот. Со самото започнување на изградбата на автопатот имаме константно јавување од заинтересирани лица и компании за земјиште за изградба на разни објекти. На последната седница на советот имаше барање од Холандска компанија заинтересирана да гради болница за детски болести и побараа 15 ха површина токму во близина на местото каде ќе биде идната клучка во МВ Преотски ливади. Во индустриската зона на Овче Поле имаме уште 150 ха слободна површина која може да се искористи за градење на капацитети, а површината се граничи со трасата на идниот автопат. Благодарение на Владата на Република Македонија предводена од премиерот Никола Груевски, Свети Николе има можност и перспектива за брз економски развој со овој капитален проект изградбата на автопатот Скопје-Свети Николе-Штип, а ќе значи нов почеток и нови можности за цела источна Македонија. Во перспектива планираме изгр��дба на две модерни населби за домување, секоја се планира да има помеѓу 250-300 плацеви, големина на плацевите од 600-1000 м2 со сите содржини. Сметаме дека многу граѓани од Скопје ќе сакаат да купат плацеви по цени кој се популарни и да живеат во тивка, чиста и мирна средина, а да се на само 15 минути возење до нивното работно место. Како тест сега имаме подготвено план за 44 плацеви од кои 24 се со оваа големина и постои навистина интерес за купување на овие парцели за модерно домување. (Зоран Тасев, градоначалник на општина Свети Николе)


БИЗНИС ИНФО

6

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

ОД ПРВА РАКА Заеднички проект на Стопанската комора на Македонија и „Утрински весник“

ПРОМОВИРАЊЕ НА УСПЕШНИТЕ ИЗВОЗНИ МАКЕДОНСКИ КОМПАНИИ

Стопанската комора на Македонија и „Утрински весник“ на 6.3.2014 година започнаа заеднички проект за промовирање на успешните извозни македонски компании. На секои две недели на средните страници на „Утрински весник“ ќе бидат поместени текстови во кои исцрпно од самото место ќе бидат подготвени прилози за успешните компании од земјава кои се носителе на извозот од земјава. Во првиот прилог, читателите на „Утрински весник“ можат да го прочитаат интервјуто на Александар и Глигор Цветанов, татко и син, сопственици на компанијата „Макпрогрес“ од Виница, која извезува на 44 пазари во светот. Покрај тоа, овојпат се дадени и текстови за извозните резултати на двата успешни македонски рудници „Саса“ од Македонска Каменица и „Бучим“ од Радовиш. (С.П.)

















  



 

                                                                                                                                                                             

      

             

                                                                                                                                           

    

                                                         

  

  

 

 

 

   

 

 

 

      

                                                                        

  

 

 

 

                      

 

   

 

     

 

                                   

                                                                                                                    

    

                                                             

    

  

      

     ���                                                      

                          

  

          


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

7

РЕЗУЛТАТИ

ПОСТОИ ОГРОМЕН ПОТЕНЦИЈАЛ ЗА РАЗВОЈ И ПОТРЕБНО Е ЦЕЛОСНО ДА СЕ ИСКОРИСТИ

Успешна година за осигурителната индустрија во Република Македонија

На пресконференција (10.3.2014 година), што се одржа во Стопанската комора на Македонија, се даде осврт врз осигурителната индустрија во Република Македонија во 2013 година, која се покажа како успешна година во однос на порастот на брутополисираната премија и бројот на продадени договори за осигурување. Евидентно е зголемувањето на профитабилното работење на друштвата за осигурување, односно констатирани се пораст на капиталот, пораст на активата, на финансиските вложувања како дел од активата, како и зголемениот број на вработени во осигурителните компании. Претседателот на Здружението на осигурувањето при Стопанската комора на Македонија, господинот Ило Ристовски, нагласи дека со цел унапредување на осигурителниот пазар, Здружението активно соработува со државните институции, меѓу кои Агенцијата за супервизија на осигурувањето, Националното биро за осигурување, Бирото за јавни набавки во делот на Моделот на тендерска документација, како и со Министерството за здравство во делот на доброволното здравствено осигурување. Меѓу другото, тој истакна дека пазарот на осигурување има огромен потенцијал за развој и потребно е истиот целосно да се искористи во наредниот период. Согласно Програмата за работа на Здружението за 2014 година, ќе се одржат едукативни настани, со цел подигање на свеста кај граѓаните за потребата од осигурување. Оваа активност ќе се прошири и преку продлабочување на соработката со останатата бизнис-заедница и едукација за потребата од осигурување. Господинот Ило Ристовски нагласи дека според статистичките податоци за регионот за бруто полисирана премија за првите девет месеци од 2013 година може да се утврди дека Република Македонија одржува тренд на раст во осигурителната дејност, иако има држави во кои падот е евидентен. Како пример беа посочени Грција, која има пад од 10,1%, понатаму Албанија со пад од 9,3%, Словенија 2,2%. За разлика од нив, пример за енормен раст е Турција со 25%. Овие податоци, споредени со податоците по глава на жител, во Република Македонија се 58 евра по глава на жител, а во Словенија се 1000 евра по глава на жител. Ова покажува дека согласно моменталната економија, во државите се движи и осигурителниот пазар, со што може да се каже дека Македонија има тренд на раст во последните неколку години. Во однос на податоците за остварена бруто полисирана премија во 2013 година во Република Македонија, истата изнесува 7,19 милијарди денари, што претставува пораст од 2,6 % во однос на 2012 година. Оваа позитивна стапка е една од поголемите во однос со другите земји од регионот, - истакна Зоран Стојановски, член на Советот на експерти при Агенцијата за супервизија на осигурувањето. Исто така, тој посочи дека позитивен тренд има во двата сегмента на осигурување - кај осигурувањето на живот е забележан двоцифрен пораст од 21,96 %, додека кај неживотното осигурување е остварен пораст од 0,8 %. Еден од предизвиците со коишто ќе се соочува осигурителниот пазар во 2014 година ќе биде да се одржи растот на животното осигурување. Исто така, се очекува директните странски инвестиции и отворањето нови производни капацитети да ја зголемат побарувачката за осигурување. М-р Снежана Камиловска


8

БИЗНИС ИНФО

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

СЕДУМ ДЕНА ВО КОМОРАТА Здружението на трговијата го разгледа текстот на работната верзија на Книга трета на Граѓанскиот законик на Република Македонија

СУШТИНСКИ ЗАБЕЛЕШКИ ЗА РЕГУЛАТИВАТА ЗА ОБЛИГАЦИОНИТЕ ОДНОСИ

Здружението на трговијата при Стопанската комора на Македонија, на седницата одржана на 11.3.2014 година, го разгледа текстот на работната верзија на Книга трета на Граѓанскиот законик на Република Македонија, што се однесува на облигационите односи. Притоа, беа дадени суштински забелешки, особено за уредувањето на материјата на облигационото право како дел од граѓанскиот законик, по кои правната материја е поделена во повеќе делови и тоа: настанувањето, дејствата и престанувањето на обврските; разни видови обврски; промена на страната на доверителот или на должникот; посебни договори и друго. Се расправаше за бројните начела: терминот „закони“ е заменет со „присилни прописи“ од причина што законите, особено оние во граѓанското право, а посебно Законот за облигационите односи, во себе не содржи само норми од императивна (присилна) природа, туку и (резервни) диспозитивни норми. Оттука замената на терминот „закони“ со „присилни прописи“ е во насока на појасно определување на оваа граница на слободата на договарањето. Следната измена е во поглед на добрите обичаи со додавање на „моралот“ во загради како дополнителна одредница на добриот обичај. Имено, моралот во оваа смила треба да се сфати како прифатен стандард настанат преку долготрајна примена на добрите обичаи. Со предлогот се воведува (ново) начело: „начело на должност на соработка“ преку кое дополнително се истакнува координацијата како метод на уредување на облигационите односи, начелото на справедливост, начелото на должно внимание во извршувањето на обврските и во остварувањето на правата од облигационите односи. Дадени се две алтернативи на „Начело на заштита на потрошувачите“ (наслов содржан во предлогот, односно член со постојан наслов „Обврски спрема граѓаните како потрошувачи и корисници на услуги“). Се реагира и во начелото на мирно решавање на споровите. Дополнително во ова начело медијацијата јасно се воведува како еден од механизмите за мирно решавање на споровите. За договарање на надлежноста на Арбитражата за решавање на евентуалните спорови меѓу деловните партнери, се препорачува во до��оворите да се внесува следнава клаузула: „Сите спорови кои ќе произлезат од овој договор или во врска со него, вклучувајќи ги споровите за неговата полноважност, ќе се решаваат пред Постојаниот избран суд - Арбитража при Стопанската комора на Македонија, во согласност со одредбите на Правилникот на Постојаниот избран суд - Арбитража”. Во настанувањето на обврските, „настанување на договор“ и “склучување на договор“ се прецизираат последиците од несклучување на договор кој инаку задолжително треба да се склучи. Се дефинира прашањето на последиците од несериозна изјава на волја, се уредуваат општите прашања на преговорите и нивното дејство и прашањето на трошоци на договарањето, понудата и нејзиното прифаќање, се даваат законски дефиниции на различните видови форми на склучување на договорите и истите јасно се дефинираат, условувањето и орочувањето на договорите, уредување на капарот и пишманлакот како споредни договори на зајакнување на договорите, застапувањето и полномошното, неважноста на договорите, ништовност и рушливост и одговорноста за штетата кога двете или повеќето страни се виновни за ништовноста, двострани договори, концептот на битна повреда на договорот како основа за раскинување на договор поради неисполнување, а се воведува општо правило за небитна повреда на договорот кое е замена на сегашното правило за раскинување на договорите кога рокот е суштествена состојка. При прекумерното оштетување и измена на договорот, покрај негово поништување се воведува исклучок од примената на правилата, односно неможност

да се бара поништување на трговски договор, на договорот на среќа, на договор склучен при јавна продажба, на договор за порамнување, Интервенциите во поглед на уредувањето на облигационите односи што настануваат со причинување штета се во повеќе насоки. И на одговорноста за склучување договор. Кај казнената камата е направена поголема интервенција, заради усогласување со Директивата 2011/7/ЕУ (Директива 2011/7/ЕУ на Европскиот парламент и на Советот од 16 февруари 2011 година за борба со задоцнетото плаќање во комерцијалните трансакции (ревидирана)). Се воведува нов член со кој се прецизираат видовите стапки на казнена камата, стапка на законска казнена камата и стапка на договорна казнена камата. Во поглед на начинот на пресметка на казнената камата се предлага решение според кое таа ќе се врши само според бројот на денови на задоцнување без оглед на пресметковниот период за кој се врши пресметката. Потребно е допрецизирање при престанувањето на обврските, разните видови обврски, промената на страната на доверителот или на должникот, во поглед на цесијата и кај преземањето на долгот. Посебен интерес присутните искажаа за понудените решенија за договорите за продажба, за замена, за заем, договор за дар, договор за отстапување имот за време на живот, за доживотна издршка, договор за закуп (со подвидови), наем, послуга, за дело. Потоа, за договорот за градење, договор за ортаклак (заедница) и посебни видови договор за ортаклак, договор за превоз, договор за лиценца, депозит, складирање, налог, комисион, договор за трговско застапување, за посредување, за експедирање (шпедиција). Специфични се и договорите за организирање патување, договорот за ангажирање на угостителски капацитети (договор за алотман), осигурување, гаранција, залог, упатување (асигнација), банкарска тековна сметка, сеф, кредит и за кредит врз основа на залог на хартии од вредност, договорот за акредитиви и другите видови договори. Здружението на трговијата расправаше и за очекуваните ефекти од примената на новите законски прописи и за потребата од измена на Законот за заштита на потрошувачи, Законот за финансиска дисциплина и други закони што директно влијаат на работењето и резултатите од работењето на компаниите од трговијата. Лазо Ангелевски


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

9

СЕДУМ ДЕНА ВО КОМОРАТА

СУГЕСТИИТЕ ЗА ГРАЃАНСКИОТ ЗАКОНИК КОМПАНИИТЕ ДА ГИ ИСПРАТАТ ДО КОМОРАТА ДО 25 МАРТ

Здружение на хемиската индустрија

Здружението на хемиската индустрија (на заедничка седница со Здружението на трговијата), на 11 март 2014 година, во Стопанската комора на Македонија, расправаше по финалната работна верзија на Кодификацијата на граѓанското право –книга трета - Облигациони односи. На заедничката дебата, која имаше за цел да ги вклучи членките на здруженијата во јавната расправа по оваа особено значајна правна регулатива, претседателот на Комисијата за кодификација на граѓанскиот законик, проф. д-р Гале Галев ги запозна присутните со текот на неговото изготвување, инволвираноста на компетентни институции, како и со деловите од законикот кои на кој било начин имаат импликации врз работењето на компаниите и за делот за трговските договори. Станува збор за обемен законик кој во својата работна верзија, ставена на расправа пред коморските здруженија, ги содржи постојните и сите нови, алтернативни решенија. Во рамките на јавната расправа, стопанските субјекти своите забелешки по текстот на законот за облигационите односи би можеле да ги доставуваат амандмански, со предлог-текст за измена на постојни решенија, односно со додавање на нови решенија. Сите доставени амандмански предлози ќе бидат разгледани и одговорени од страна на Комисијата за изготвување на кодификацијата на Граѓанскиот законик, - истакна проф. Галев. Значењето на кодификацијата на граѓанскиот законик беше илустрирано и со новата законска регулатива за финансиска дисциплина, во однос на потенцирањето на општествениот интерес во однос на диспозицијата на волјата на страните во трговските договори. Оценувајќи ја расправата како корисна за претставниците на бизнис-секторот, претседателот на Здружението на хемиската индустрија, Зоран Костовски, ги повика правните субјекти, најдоцна до 25 март 2014 година до стручните служби при Комората да ги достават своите сугестии за одредени проблеми и прашања од нивното работење, поврзани со граѓанскиот законик во делот на облигационите односи. З. Мешкова

ПОД ЛУПА НОВАТА ОДЛУКА НА НБРМ ЗА РАБОТЕЊЕТО СО ТРАНСАКЦИСКИ СМЕТКИ

Состанок на Клириншки интербанкарски системи АД - Скопје – КИБС со раководителите на платниот промет и вработените од секторите за управување со ризици од сите банки во Република Македонија

Во Стопанската комора на Македонија, Клириншки интербанкарски системи АД - Скопје - КИБС организираше состанок, на којшто беа поканети раководителите на платниот промет и вработените од секторите за управување со ризици од сите банки во Република Македонија, односно учесниците во клиринг (12.3.2014 година). Состанокот беше посветен на подетално информирање во врска со Одлуката на Народната банка на Република Македонија за начинот и постапката за отворање и затворање на трансакциска сметка, каде што КИБС АД - Скопје е определен да посредува во размената на информации со Централниот регистар на Република Македонија во врска со работењето со трансакциски сметки. На состанокот беше презентирана можноста во платниот систем на КИБС АД - Скопје да се обезбеди конечност на плаќањето во моментот на поднесувањето/прифаќањето за плаќањата за кои е гарантирано извршувањето. Предавачи на состанокот беа Владо Блажевски и Никола Паунковски, претставници од КИБС АД - Скопје. На состанокот присуствуваа и претставници од Народната банка на Република Македонија. Јасмина Апостолоска


10

БИЗНИС ИНФО

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

СЕДУМ ДЕНА ВО КОМОРАТА Здружението на градежништвото, индустријата на градежни материјали и неметалите

ГРАДЕЖНИЦИТЕ СО ДОПОЛНИТЕЛНИ ПРЕДЛОЗИ ЗА ГРАЃАНСКИОТ ЗАКОНИК

Здружението на градежништвото, индустријата на градежни материјали и неметалите на седницата одржана на 11.3.2014 година расправаше по работната верзија на Граѓанскиот законик на РМ - Книга трета - Облигационите односи. Воведни напомени за овој исклучително важен документ, даде проф. д-р Гале Галев, кој истакна дека ваков документ се носи еднаш на сто години, па затоа е посветено големо внимание при неговата подготовка. Во документот е водено сметка за еднаквоста и рамноправноста, за слобода и диспозиција, однос на трансфер на права и обврски и казна. Посебно внимание во расправата се посвети на делот каде е опфатен договорот за градење, за кој воведни напомени даде доц. д-р Дарко Спасевски, кој истакна дека при подготовката во предвид се земени узансите, кои, за жал, се укинати, потоа одредбите на ФИДИКнормативите и законските одредби кои го регулираат делот на градењето, финансирањето и слично. Во излагањето беа посочени повеќе членови кои се менуваат или се бришат, но ниту еден член не се повикува на друг член од некој закон, освен на некој пропис. Во обемната дискусија беше истакнато дека има доста јасни одредби, систематиката е добра, термините се појаснети, при што нема да се јавува двосмисленост во толкувањето. Некои термини треба да се објаснат, односно да се вградат како што се, на пример: непредвидливи работи и непредвидени работи, кои се два различни термина. Како што беше истакнато, јавната расправа по тексто�� на Граѓанскиот законик на РМ - Книга трета - Облигационите односи, ќе трае до 25 март 2014 година, така што до овој термин треба да се доставуваат сите забелешки, предлози било како амандмани или како сугестии до Комисијата за кодификација на граѓанскиот законик, поединечни или како заеднички забелешки преку Стопанската комора на Македонија. Претседателот за на Здружението на градежништвото, индустријата на градежни материјали и неметалите, Никола Велковски, заблагодарувајќи се за исцрпната дискусија на претставниците на Комисијата и на членките на Здружението, предложи, Здружението уште еднаш да се состане и да се систематизираат сите забелешки со предлози и образложенија и да се достават како заеднички материјал преку Стопанската комора на Македонија до Комисијата за кодификација на граѓанскиот законик. Марија Петроска


БИЗНИС ИНФО Скенирај и дознај повеќе

M

C

N IA

Што претставува сертификатот Excellent SME?

A

Веб-сертификат EXCELLENT SMEE D O

Сертификатот Excellent SME MACEDONIA е сертификат за деловно работење што го издава Стопанската комора на Македонија во соработка со познатата агенција за кредитен рејтинг COFACE, за најуспешните микро, мали и средни компании во Македонија. Главната цел на сертификатот, што се совпаѓа со ЕУ-директивите, е да се промовираат малите и средни компании, да се обезбеди и да се осигура бизнисот, добрите бизнис-пракси и да се зголеми пазарната транспарентност. Исто така, тој ќе им помогне на клиентите и на бизнис-партнерите да ги намалат финансиските и другите ризици кога склучуваат деловни договори.

Сертификатот ќе им овозможи на локалните и на меѓународните бизнис-партнери да го верификуваат постоењето на компанијата, точната веб-адреса и најважното – бонитетот на компанијата.

Стопанска комора на Македонија Excellent SME Македонија „Димитрие Чуповски“ 13 1000 Скопје

T: (02) 15 0 15 Ф: (02) 32 44 071 E: excellent-sme@mchamber.mk W:excellent-sme.mchamber.mk

E

S

E


БИЗНИС ИНФО

12

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

РЕГИОНАЛНИ КОМОРИ Работна средба со претседателите на регионалните комори во рамките на Стопанската комора на Македонија

АКЦЕНТ НА ПРОЕКТНИТЕ АКТИВНОСТИ

На 11 март 2014 година беше оржана работна средба со претседателите на регионaлните комори во рамките на Стопанската комора на Македонија. Притоа, тие беа запознати со новата Програма за регионалните комори, со акцент на проектните активности. Софче Јовановска, директор на Дирекцијата за регионални комори и меѓународна соработка ги запозна присутните со главните активности предвидени во Програмата за работа на регионалните комори за 2014 година. Како главни насоки за развој на регионалните комори беа истакнати унапредувањето на стопанството во рамките на планските региони и успешната имплементација на политиката за регионален развој, соработката на бизнис-заедницата, како носител на економскиот и главен стожер за вкупниот развој на одреден регион, со локалната власт и ефикасно поврзување на политиката на регионалниот развој со секторските политики во одреден регион. Во делот на промовирање на бизнис-климата беше истакната соработката со локалната самоуправа и планските региони и потребата од заедничко организирање и учество на саемски манифестации, бизнис-форуми, како и на комерцијални презентации и други промотивни активности. Истакната беше и потребата од иницирање заеднички активности со коморите од регионот со кои ќе се воспостават нови соработки, како на економски, така и на културен план, поттикнување и развој на меѓуопштинската, меѓурегионалната и меѓуграничната стопанска соработка со одделни региони од странство, промоцијата на стоките и услугите, економската пропаганда, како и организиран заеднички настап на стопански делегации. Акцент е ставен на развивање на меѓусебната соработка на општините, во рамките на планскиот регион и прекуграничната соработка преку иницирање на заеднички проекти финансирани од ЕУ-фондовите. Претседателите на регионалните комори се согласија дека е неопходно учество на бизнис-заедницата во изградбата на повеќегодишен систем на програмирање и спроведување на политиката на планскиот регионален развој, што вклучува идентификација на приоритетите и мерките на политиката, нивно финансирање, управување и контрола; соработка при подготовката, имплементацијата, мониторингот и евалуацијата на планските документи за регионален развој меѓу органите на централната власт и единиците на локалната самоуправа, економските и социјалните партнери и другите релевантни претставници на граѓанското општество; усогласување на целите, приоритетите и мерките во планските документи за регионот, со приоритетите и мерките во стратешките развојни документи на национално ниво и во програмските документи за интеграција на Република Македонија во Европската унија. За реализација на наведените програмски задачи, како и за други актуелни прашања по кои е потребно Комората да заземе одредени ставови, ќе се одржуваат редовни месечни седници на управните одбори на регионалните комори. Доколку е неопходно со одредени ставови ќе се настапува и на посебни прес-конференции. Во делот на проектни активности коишто ќе бидат приоритетни во 2014 година за регионалните комори, претседателите беа запознаени со новите програми на Европската унија , како и со следните програми кои ќе се финасираат во рамките на ИПА за следниот седумгодишен период 2014—2020 година. Приоритетна програма за регионалните комори во рамките на проектното работење е ИПА – погранична соработка со соседните земји – Бугарија, Грција, Косово и Албанија. Програмата КОСМЕ 2014-2020 како наследник во голем дел на Програмата ЦИП 2007-2013 со буџет од 2,3 милијарди евра - наменети за поттикнување на конкурентноста на малите и средни претпријатија во текот на следните седум години, на располагање има финасиски инструменти од 1,4 милијарди евра, и таа беше посочена како главна програма за компаниите. ХОРИЗОНТ 2020 како клучна програма која во следниот период од 7 години со буџет од 80 милијарди евра, ќе биде основниот инструмент со кој ќе се финансираат проекти од областа на истражувањето, технолошкиот развој и примена за периодот од 2014 до 2020 година, Најмалку 3 милијарди евра ќе се алоцираат за МСП (во следните 7 години), проекти кои ќе бидат дополнително поддржани и со финансиските инструменти од КОСМЕ-програмата – што исто така беше посочена како клучна програма за компаниите. Јадранка Аризанковска


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

13

РЕГИОНАЛНИ КОМОРИ

АКЦЕНТ НА ИНФРАСТРУКТУРНИТЕ ПРОЕКТИ И ИСКОРИСТУВАЊЕ НА МИНЕРАЛНИТЕ СУРОВИНИ

На работна средба во Регионалната комора со седиште во Кичево со Министерството за локална самоуправа потенцирани можностите за унапредување на развојот на регионот

Во Регионалната комора со седиште во Кичево се одржа работна средба со Ѓорѓија Сајкоски, заменик-министер за локална самоуправа. Домаќин на средбата беше претседателот на Регионалната комора со седиште во Кичево, Игор Соколески, а присутни беа и претставници на компании од овој регион (5.3.2014 година) . Ѓорѓија Сајкоски ги изнесе плановите на Владата, како и на Министерството за локална самоуправа за унапредување на развојот во кичевскиот регион. Потенциран беше започнатиот проект за изградба на автопатот Кичево-Охрид, во што ќе бидат вклучени и фирмите од кичевскиот регион, бидејќи во изградбата ќе учествуваат македонски фирми. Најавено беше и отворањето на рудникот за манган „Стогово“, кој за 3 години треба да почне со експлоатацијата на руда. - Големи идни проекти кои се од страшко значење за регионот се отворањето на рудниците во „Тајмиште“ и „Осломеј“, како и изградбата на автопатот Кичево-Гостивар. Впрочем, најголемиот придонес за развој на регионот е создавањето услови за искористување на минералните суровини и подобрување на инфраструктурата, - посочи Ѓорѓија Сајкоски. Бизнисмените беа повикани да ги искористат средствата од ИПА-фондовите во соработка со институциите и Југозападниот плански регион, како и достапните средства од Македонската банка за поддршка на развојот. Игор Соколески ги поздрави можностите за развој на регионот, што ќе доведе до подобрување на економската состојба на фирмите и поголемо инвестирање. Од страна на деловните луѓе од овој регион беше поздравена можноста за остварување комуникација на централно и на локално ниво и навремената достапност на информациите. Исто така, беше побарано да се воспостави ист третман на домашните компании со странските инвеститори, а воедно вакви средби да се остварат и со други министерства. Дијана Лазороска


14

БИЗНИС ИНФО

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

СПЕКТАР Меѓународниот саем „Expokos“ што ќе се одржи во мај, во Приштина, претставен пред македонските компании

ЗА ИЗЛАГАЧИТЕ И ПОСЕТИТЕЛИТЕ ПРЕКУ СТОПАНСКАТА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА НИЗА ПОВОЛНОСТИ

Претставници на Меѓународниот саем „EXPOKOS“ во Стопанската комора на Македонија го презентираа најголемиот саем што се одржува во Приштина. Идеал Реџа, извршен директор на приштинскиот Саем, пред македонските компании ја презентираше понудата на Саемот. Во презентацијата беше п��сочено дека како излагачи на „EXPOKOS“ се јавуваат компании од секторите: градежништво, енергетика, рударство, технологија, мебел и недвижнини. Саемот е еден од најзначајните настани во балканскиот регион, посветен на изградба, енергетика и рударство, нова технологија, мебел и недвижнини, сектори со најголем број професионални посетители. Во делот на градежништвото на Саемот ќе бидат презентирани градежни материјали, градежни системи и опрема, монтажни згради, помошна опрема за индустријата, изолација, греење и санитарна технологија, електрична инсталација, керамика, врати и прозорци, обработка и украси од метал, изградба на патишта, за рециклирање итн. Во сегментот на енергијата и рударството ќе се претстават компании од областа на производството на електрична енергија, алтернативни извори на енергија (ветар, вода, сончева енергија, гас, ладно масло), станици на гас итн. Во делот на техниката, најавено е претставување на Комора за обезбедување квалитет, мерни инструменти, машини за мерење, аналитички апарати, автоматски и роботизирани, индустриски машини и металургија, леење, опрема за метали и неметали, хемиска индустрија и пластика, производство на телекомуникациска и транспортна опрема На „EXPOKOS“ ќе биде претставен и секторот недвижнини, услуги со недвижен имот, архитекти, банки, сопственици, агенции за недвижен имот, експерти за кредитна анализа, инженери, компании за заштита на животната средина, инвеститори, инвестициони и финансиски планери, дизајнери на ентериер, компании за животно осигурување итн. Организаторите очекуваат на Меѓународниот саем „EXPOKOS 2014” во Приштина да бидат изложени производи од повеќе од 300 производители, добавувачи, дистрибутери, архитекти, изведувачи, сопственици и инженери кои доаѓаат од различни земји. Целта на презентацијата во Стопанската комора на Македонија беше заинтересираните македонски компании да се запознаат со условите, можностите и бенефитите од посета или настап на саемските манифестации во Приштина. Во насока на подобрување и зголемување на и досега добрата соработка, Саемот нуди одредени поволности за македонските компании кои преку Стопанската комора на Македонија ќе изразат интерес да настапат како излагачи на Саемот во Приштина, што ќе се одржи од 14 до 17 мај годинава. За фирмите пак кои имаат интерес само да го посетат Саемот, организаторот нуди можност за организирање директни билатерални средби со компании од Косово или од регионот за оставрување деловна соработка. Посебен акцент Приштинскиот саем става на Саемот за мебел кој се одржува во рамките на „EXPOKOS 2014”. Тука производителите на мебел, како што беше посочено, треба да имаат голем предизвик, бидејќи на Косово се случува вистинска експанзија на изградба на станбени згради (за живеење), како и на деловни објекти, а на тамошниот пазар нема доволно потенцијал од домашните компании за да се обезбеди мебел за сите новоизградени објекти. За таа цел, се повикуваат македонските компании за мебел да најдат свој интерес и да настапат на Саемот, во интерес на зголемување на обемот на работата и извозот од Македонија во Косово. Даниела Михајловска Василевска


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

15

СПЕКТАР Министерство за животна средина и просторно планирање донесе Упатство

ДИГИТАЛНО АПЛИЦИРАЊЕ НА ПРАВНИТЕ СУБЈЕКТИ ЗА ИЗДАВАЊЕ ДОЗВОЛИ ЗА ПОСТАПУВАЊЕ СО ОТПАД

Министерството за животна средина и просторно планирање информира дека го донесе Упатството за дигитално аплицирање на правните субјекти за издавање на: 1. дозволата за собирање и транспортирање на комунален и другите видови на неопасен отпад; 2. дозволата за преработка, третман и/или складирање на отпад; 3. дозволата за оператор на депонија за отпад; 4. дозволата за собирање и транспортирање на опасен отпад и 5. дозволата за увоз, извоз и транзит на отпад од страна на Министерството за животна средина и просторно планирање. CUBE-системот овозможува електронско поднесување на барањата за овие дозволи од страна на деловната заедница, како и електронско издавање на дозволите од страна на Министерството за животна средина и просторно планирање. Електронското поднесување на барањата за дозволи се врши преку CUBE-системот со избор на следниот линк www.wme.gov.mk . На истиот линк се објавуваат и потребните информации за условите, правилата и прирачник за користење на CUBE-системот. Зорица Мешкова

Предупредување до македонските компании кои почнуваат бизнисрелации со кинески фирми

РЕГИСТАРСКИОТ БРОЈ НА ФИРМАТА СЕКОГАШ ДА СЕ ПРОВЕРИ ВО КИНЕСКАТА АМБАСАДА

Во последно време, се` поголем бројот на македонски фирми кои воспоставиле соработка со кинески фирми по интернет и притоа биле оштетени. Заради ваквата состојба, ги предупредуваме македонските компании кои почнуваат бизнис-релации со кинески фирми секогаш да го побараат регистарскиот број на фирмата, а потоа истиот да го проверат дали постои во Регистарот на НР Кина во Комерцијалното одделение при Амбасадата на НР Кина во Скопје. Комерцијалното одделение при Амбасадата на НР Кина се наоѓа во населбата Тафталиџе 2, а контакт може да се оствари на телефон: 3069 658. (С.П.)

е


БИЗНИС ИНФО

16

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

СТРАНСКИ ПЕЧАТ Бизнис во пазарите во развој

ПОТОНАА НАДЕЖИТЕ

* Експанзијата на инвестиции во пазарите во развој од компаниите од богатиот свет доведе до многу разочарувања Во 2007 година УниКредит, италијанска банка, се бореше со свирепа конкуренција од други западни позајмувачи за да ја купи четвртата најголема банка во Украина од олигарх за непријатни 2 милијарди САД долари.Сред разговорите за војна и неисполнување на обврските, УниКредит ги ограничи повлекувањата на депозити од своите ATM (банкомати) во Украина. Истовремено, паднаа и акциите на компаниите кои се значајни во Русија, како Carlsberg и Renault. Немирите во Украина се едни од домашните неволји со кои компаниите од западот се соочуваат во пазарите во развој. Забавување на растот, пад на валутите, слаби цени на стоката, лоши инвестициски решенија и со тоа се добиваат илјадници корпоративни осиромашувања, политички ризици - се комбинација за да се разочараат менаџерите во нивните очекувања. Инвеститорите забележаа: богатите компании од светот со натпросечни излагања во економиите во развој го успорија американскиот пазар на капитал за околу 40% во текот на последните три години. ТОЛКУ МНОГУ ЛИЧИ НА ДЕВЕДЕСЕТТИТЕ ГОДИНИ ОД МИНАТИОТ ВЕК Корпоративниот свет е само подложен на модата во бизнисот. Во доцните 90-ти балонот за електронска трговија ги заведе сите најосетливи компании. Во средината на 2000 (двеилјадитите), индустријата со приватен акционерски капитал изјави дека наведената компанија е ликвидирана. Но уште помоќно од кој било од тие трендови беше верувањето дека компаниите од Западот треба да се соберат во пазарите во развој. Експанзијата датира од деведесеттите, кога падна Берлинскиот ѕид, Индија се отвори, а Кина почна да напредува. Компаниите инвестираа во пазарите во развој прво за да произведуваат добра за продажба во богатите земји, а потоа да ги продаваат своите производи на новите потрошувачи од средната класа кои се се` побогати. Финансискиот колапс и субсеквентната рецесија на Западот само го изостри нивниот ентузијазам за странски авантури. Обемот на преземања од компании од богатиот свет во земјите во развој се зголеми за четири пати меѓу 2003 и 2010 година, на 180 милијарди САД долари. Компаниите од богатиот свет инвестираа околу 3 трилиони САД долари во економиите во развој, правејќи една од најголемите корпоративни – инвестициски циклуси од експанзијата на железницата во деветнаесеттиот век. Се вклучија и париските дестилации на коњак, јапонски компании за машка козметика и производители на кранови во Илиноис. Овие инвестиции ја трансформираа структурата на голем број компании. Во 1999 година Унилевер рече дека богатиот свет е нивниот ‘рбет. Сега најголем број на нивните шампони, сапуни и супи се продаваат во земјите во развој.„Боинг“ продава повеќе авиони во Кина и во Латинска Америка отколку во Европа. Продавачите на германскиот „Mittelstand“ вино и храна услужуваат клиенти во Ченгду исто како и во Келн. Истражувачките операции се насочени за да се создадат производи за сиромашни луѓе. Светот во развој вети спектакуларни богатства. Враќањето на капиталот што мултинационалните компании го прават во пазарите во развој е просечно - не е повеќе од глобалниот просек. Голем дел на компаниите не добиваат адекватна награда за ризикот што го преземаат. Некои од нив изгубија огромна сума на пари. Па што тргна погрешно? Со нивниот ентузијазам да се влезе на пазарот во развој, голем број од компаниите не ги сфаќаат доволно сериозно ризиците. Потегот на Руската Федерација на Крим можеби беше шок, но - после сличен потег во Грузија

во 2008 година, тоа не беше изненадување. Владите настојуваат да играат погрубо во пазарите во развој. Шпанска нафтена компанија „Репсол“ изврши експропријација на своите основни средства во Аргентина. Даночните власти во Индија се обидоа да ги задржат „Водафон“, „Нокиа“ и „ИБМ“, меѓу другите. Другите се впуштија во пазари кои беа заситени. Во Бразил, производителите на автомобили имаат најмалку 20% вишок капацитет и продажбата на возила опадна минатата година, најмалку 20 од светските осигурителни компании се борат за мал дел од пазарот на осигурување во Индија, кој не е контролиран од државата. Некои индустрии, како што е фармацевтската, видоа дека нивните стари бизнис-модели не функционираат во посиромашните места и не успеаја да измислат нови. Главните извршни менаџери настојуваа да веруваат дека ќе биде непромислено да се намали нивното излагање на пазарот во развој. После се`, компаниите кои се откажуваат од Азија после кризата во 1997-1998 година направија голема грешка. Но странските компании се соочуваат со далеку поголемите локални конкуренти за разлика од оние кои беа тогаш. И борбата на мултинационалните компании не треба да се претпостави тогаш кога економскиот раст ќе закрепне. Деценија на мали каматни стапки и жестока побарувачка од Кина овозможи речиси сите земји во развој да растат во турборастечки стапки - дури и оние кои беа лошо водени. Сега глобалното окружување помалку простува. ВРЕМЕ ЗА РАСЧИСТУВАЊЕ За да се зголеми нивното богатство во пазарите во развој компаниите од богатиот свет треба да преземат два чекора. Прво, треба да ги скенираат своите портфолиа за стратешка релевантност и финансиски поврат. Бизнисите кои имаат слаб поврат или се периферни се кандидати за продажба, реструктуирање или за затворање. Автомобилските индустрии и индустриите кои се занимаваат со природни ресурси започнаа да прават така. Неколку компании ќе имаат потреба од порадикални операции. Некои беа напуштени од банките, а некои се повлекуваат, како што се големите синџири на супермаркети, како што се „Керфур“ и „Теско“. Со позајмување на локалните должнички пазари и преместување на поголем дел од производството во земјите во развој, може да се создаде ограда против турбуленцијата на валутите и да се чува од протекционизам. Најсилните компании треба да ги земат предвид аквизициите за зајакнување на нивните удели на пазарот - но да се осигура дека не плаќаат повеќе. Конечно, порастот во светот во развој ќе надомести, наградувајќи ги компаниите со јак бизнис и упорност. Но стампедото од западни компании во тие пазари нема да се повтори. Наместо тоа, сообраќајот веројатно ќе оди во спротивна насока. Економиите во развој генерираат 40% од глобалниот БДП, мерен по стапка на пазарна размена, но нивните компании поседуваат само 19% од прекуграничните инвестиции и (да речеме, консултанти во „Интербренд“) само четири од врвните 100 брендови. Во следната деценија, повеќе компании од пазарите во развој ќе земат основни средства од богатиот свет. И може да бидете сигурни дека тој тренд ќе води кон голем број погрешни одлуки, исто така. (Економист)


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

17

СТРАНСКИ ПЕЧАТ

„ДОЈЧЕ ТЕЛЕКОМ“ СО ПРОФИТ ВО ТЕКОТ НА ЦЕЛА ГОДИНА

После период на бележење на загуби

После години на проблеми, германскиот телекомуникациски гигант „Дојче Телеком“ конечно сврте нова страница, бележејќи профит во текот на цела година. Порастот беше во голема мера реализиран од нивната подружница во САД. Дојче Телеком“ изјави на 6 март 2014 година дека целосно ги исполниле целите за 2013 година, така што ги исполнија очекувањата на аналитичарите кои забележаа заработка после години на крајни загуби. Компанијата пријави нето профит од 930 милиони евра (1,3 милијарди САД долари) за минатата година, споредено од загубата од 5,35 милијарди евра во 2012 година. „Ги исполнивме нашите конечни цели за 2013 година и го изградивме нашиот успех во текот на последната година. Планираме да инвестираме понатаму за да бележиме пораст“, - рече новиот главен извршен директор Тим Хотгес во изјавата. Акционерите не се анимирани Хотгес додаде дека во текот на минатата година порастот е главно резултат на бизнисот во Соединетите Американски Држави каде што „Т-Mobile US“ успеа да обезбеди многу повеќе клиенти после преземањето на регионалниот конкурент „MetroPCS“ и агресивната политика на регрутирање. „Т-Mobile US“ привлече околу 2 милиона нови клиенти во текот на минатата година, исто така поради договорот подружницата да продава iPhone-и со своите пакети. Продажбата на „Дојче Телеком“ се зголеми за 3,4% во 2013 година на 60,13 милијарди евра, но и покрај позитивните резултати, инвеститорите ќе мора да проголтаат горчлив лек. Компанијата објави дека ќе им плаќа на акционерите дивиденда од половина евро по акција, помалку од седумдесетте центи пред една година. (Дојче Веле)

„СИМЕНС“ И „БОШ“ ПРЕД СИТЕ

Најактивни германски апликанти за ЕУ-патенти

Извештајот на Европската канцеларија за патенти покажува дека „Сименс“ и „Бош“ се најактивните германски компании кога станува збор за пријавување на патенти. Само „Самсунг“ се пријавил за повеќе процедури за заштита на производи во Брисел. Меѓу сите германски компании, компаниите за технологија „Сименс“ и „Бош“ аплицираа за најголем број патенти при ЕPO (Европска канцеларија за патенти), - изјави агенцијата на 6 март 2014 година. И двете компании испратиле по околу 1600 апликации за патенти во 2013, а нив ги следат хемиските гиганти „BASF“ и „Bayer“. Најголем број на апликации кои се испратени до ЕРО доаѓаат од југот на германската покраина Бавариа, која има 27 % од 26.300 поднесоци од најголемата европска економија. Придружничка беше покраината Баден-Виртемберг. „Бош“ дава премии на здрави и искусни работници Севкупно, германските компании кои се наведени требаше само да го признаат врвното место на листата на јужно-корејската електронска компанија„Самсунг“ која поднесе вкупно 2618 апликации минатата година. Европската канцеларија за патенти минатата година презема некои клучни мерки за да ги направи постапките за поднесување полесни, меѓу нив и да лансира бесплатна услуга за online машински превод. Исто така, Европската канцеларија за патенти соработуваше и со Канцеларијата за патенти и трговски марки на САД за создавање на нова заедничка класификациска шема за апликација, инкорпорирање за најдобра пракса од страна на двете агенции. (Дојче Веле)


18

БИЗНИС ИНФО

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

Презентација: „НОВИ МЕРКИ ЗА ПОВОЛНОСТИ ПРИ ВРАБОТУВАЊЕ“

18.3.2014 година (вторник), 11:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 4 на V кат

Стопанската комора на Македонија, во соработка со Министерството за труд и социјална политика, Ве поканува на презентација на новите мерки за поттикнување на вработувањата во 2014 година, со цел навремено информирање за новите поволности за работодавачите коишто произлегуваат од законската рамка која ќе им овозможи ослободување од плаќање придонеси за задолжително социјално осигурување. Имајќи ги предвид новите мерки кои влијаат врз намалувањето на трошоците на компаниите, на оваа презентација ќе имате можност директно да се информирате за прашањата од областа на вработувањето, мерките за поттикнување на вработувањето и активностите од овие области. На настанот ќе се обрати министерот за труд и социјална политика, Диме Спасов, а самата презентација ќе ја одржат претставници од Министерството за труд и социјална политика и од Агенцијата за вработување на Република Македонија.

Ве молиме да го пријавите Вашето присуство. Контакт лице : Симона Ристоска Тел: ++ 389 2 3244067 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: simona@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

19

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ 18.03.2014 година 10:00-16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат

Семинар: „ЗАКОНОТ ЗА КРИВИЧНАТА ПОСТАПКА СО ПОСЕБЕН ОСВРТ КОН ПРАВНИТЕ ЛИЦА, ДЕЈСТВИЈА, НАЧИНИ НА ИЗВРШУВАЊЕ И ПРЕВЕНТИВНИ ДЕЈСТВИЈА’’

ПРОГРАМА I. ЗАКОНОТ ЗА КРИВИЧНАТА ПОСТАПКА 1. Вовед 2. Општи одредби 3. Дефиниции II. ПОСТАПКА СПРЕМА ПРАВНИ ЛИЦА - Примена на постапката - Постапката за утврдување - Одговорност и изрекување казни - Други мерки на правни лица како сторители на кривични дела III. ЦЕЛИСХОДНОСТ НА ПОВЕДУВАЊЕ НА КРИВИЧНАТА ПОСТАПКА, НАЧИНИ НА ИЗВРШУВАЊЕ - Пријава против одговорно лице - Претставник на правно лице - Основи на сомневање - Кривична одговорност на правните лица IV. НАДЛЕЖНОСТ НА СУДОТ - Кривичната постапка против правно лице - Месна надлежност на судот - Седиштето на правното лице - Странско правно лице V.ПРЕТСТАВНИК НА ПРАВНОТО ЛИЦЕ ВО КРИВИЧНАТА ПОСТАПКА - Обвинетиот во кривичната постапка - Овластениот претставник на правното лице - Одлука заснована врз закон, статут - Управување на правното лице - Лице повикан како сведок во постапката - Фактички или правни пречки да го претставува правното лице - Претставник по службена должност VI. БРАНИТЕЛ НА ПРАВНОТО ЛИЦЕ ВО КРИВИЧНАТА ПОСТАПКА - функцијата на одбрана на обвинетото правно лице - Правното и одговорното лице против кои се води постапка VII. ДОСТАВУВАЊЕ НА ПИСМЕНА ПОКАНА - Aдресата на која е регистрирано седиштето на правното лице VIII. ПРИВЕДУВАЊЕ - Обвинување и главна расправа

- Содржина на обвинението - Испитување и завршни зборови IX. ЗАКЛУЧОЦИ 1. Д-р Лидија Рајчевиќ, јавен обвинител, Основно јавно обвинителство за организиран криминал на Република Македонија; 2. Доц. Д-р Атанас Козарев, професор на факултетот на правни науки - катедра за казнено право Сите учесници на семинарот ќе добијат соодветен работен материјал и сертификат за учество.

Пријавување до 16.03.2014 година.

Контакт лице : Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk Контакт лице : Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk


20

БИЗНИС ИНФО

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

„АНАЛИЗА НА ПАРИЧНИТЕ ТЕКОВИ И ФИНАНСИСКО ПЛАНИРАЊЕ СО ЦЕЛ ПОДОБРУВАЊЕ НА ЛИКВИДНОСТА НА КОМПАНИЈАТА“ Стопанската комора на Македонија советувањето го организира во соработка со АБФ Едукација и консалтинг ДОО – Белград. Цели на семинарот: Учесниците на семинарот ќе имаат можност подобро да ги разберат и да ги анализираат трите најважни финансиски извештаи кои ќе им помогнат да ја подобрат ликвидноста на компанијата. Низ многу практични примери учесниците ќе научат како да ги анализираат постојните финансиски извештаи и како да направат финансиска проекција за подобрување на работата во компанијата. Секој учесник ќе може да изработи приспособен концепт за финансиска анализа и планирање за специфичните потреби на својата компанија. Со тоа на компанијата ќе и` овозможи подобрување во процесот на управување со ликвидноста на компанијата, а со самото тоа ќе си овозможи стабилност во работатата за подолг временски период. ПРОГРАМА: Прв ден: Модул 1 – Основни финансиски и извештаи - Анализа на билансната состојба - Анализа на билансот за успех - Рацио анализа Втор ден: Модул 2 – Извештај за паричните текови - Парични текови од оперативни активности - Парични текови од финансиски активности - Парични текови од инвестициски активности Модул 3 – Управување со обртните средства (капитал) во компанијата - Проблеми со обртните средства (капитал) - Финансирање на обртните средства (капитал) Модул 4 – Финансиско планирање - Предвидување на билансот за успех - Предвидување на билансната состојба - Предвидување на паричните текови Модул 5– Студија на случај - Примери од пракса - Рекапитулација и совети за анализа

Контакт лице : Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk

20-22.3.2014 година (четврток-петок) Хотел „Парк” - Белград / www.hotelparkbeograd.rs

Предавач: Снежана Додер е дипломиран менаџер за банкарство и финансии.

Работен јазик на семинарот: српски јазик.

АРАНЖМАН Цена на аранжманот во двокреветна соба изнесува 9.900 денари. За аранжман во еднокреветна соба се доплатува 2.000 денари и изнесува 11.900 денари. Котизација за дводневниот семинар изнесува 8.900 + 18% ДДВ (10.502 денари); секој втор и нареден учесник добива 20% попуст на котизацијата и изнесува 7.120 + 18% ДДВ (8.404денари) Во цената на аранжманот вклучено е: - превоз со високотуристички автобус на наведената релација Скопје – Белград - Скопје (тргнување на 20 март 2014 година во 6:00 часот и враќање на 22 март 2014 година во попладневните часови); - 2 ноќевања со појадок во хотел „Парк“ www.hotelparkbeograd.rs; - организација на патувањето; - 1 коктел за добредојде; - 1 ручек; - кафе и освежување за време на паузите. Во цената на аранжманот не е вклучено: - патничко осигурување и индивидуални факултативни трошоци. - Рок за пријавување: 14 март 2014 година. Плаќањето на аранжманот најдоцна до 14 март 2014 година ќе се смета за потврдена резервација. - Доколку го откажете Вашето учество на советувањето после 18 март 2014 година, уплатените средства не Ви се враќаат; - минимален број за реализирање на ова советување е 15 учесници. За сите учесници на семинарот ќе биде обезбедено: - работен материјал; - ручeк и освежување; - сертификат за присуство на семинарот. Контакт лице : Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

21

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

Семинар: РАБОТНИ ОДНОСИ „Задолжителни елементи на договорот за вработување, можност за измена на договорот за вработување во делот на плата, работни задачи, забрана за работа на работодавачот, заштита од мобинг преку инспекциски надзор, парична казна наместо отказ, начин на остварување на втор дел од годишен одмор, права на инвалидите на трудот, можност за работно ангажирање кај работодавачот на чираци, студенти ученици, заштита на работодавачот преку конкурентска забрана и клаузула, дозволеност на отказ со основани причини, постапка пред отказ, престанок по барање на работодавачот / работникот, право на работникот поради статусни промени на работодавачот“

20.3.2014 година 10:00-15:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 4 на 5-ти кат

ПРОГРАМА: - Задолжителни елементи на договорот за вработување - Mожност за измена на договорот за вработување во делот на плата, работни задачи - Забрана за работа на работодавачот - Заштита од мобинг преку инспекциски надзор - Парична казна наместо отказ - Начин на остварување на втор дел од годишен одмор - Права на инвалидите на трудот - Можност за работно ангажирање кај работодавачот на чираци, студенти и ученици - Заштита на работодавачот преку конкурентска забрана и клаузула - Дозволеност на отказ со основани причини - Постапка пред отказ - Престанок на работниот однос по барање на работникот/ работодавачот - Права на работникот поради статусни промени на работодавачот Предавачи: -Миле Стојановски, државен советник во Министерството за труд и социјална политика и -Злате Стојановски, раководител на Одделение за работни односи при Државниот инспекторат за труд. За сите учесници на семинарот обезбедено е: - работен материјал и - сертификат за присуство на семинарот. Рок за пријавување: 18.3.2014 година

Пријавување до 7 март 2014 година. Контакт лице : Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk

Контакт лице : Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk


22

БИЗНИС ИНФО

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

Семинар: “ТЕХНИЧКА ДОКУМЕНТАЦИЈА, ОТВОРАЊЕ НА РУДНИК И ТЕХНИЧКИ ПРОПИСИ СО МЕРКИ ЗА БЕЗБЕДНОСТ ПРИ МИНИРАЊЕ И ЕКСПЛОАТАЦИЈА“

20 март 2014 година 9:30-16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат

Потребата од следење и имплементација на законската регулатива која се однесува за минералните суровини, станува се повеќе актуелна, пред се’ заради нејзини чести измени и дополнувања, што како последица има и проблеми при нејзина имплементација. Предавач: Проф. д-р Ристо Дамбов, дипл.руд.инж. Теоретски и практично се занимава со рударство – експлоатација на минерални суровини повеќе од 30 години. Проф. д-р Ристо Дамбов е редовен професор на Факултетот за природни и технички науки, Институт за рударство, при Универзитет „Гоце Делчев“ во Штип.

За сите учесници на семинарот ќе биде обезбедено: - работен материјал; - ручек и освежување; - сертификат за присуство на семинарот.

Рок за пријавување: 18 март 2014 година.

Контакт лице : Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk

Контакт лице : Марија Петроска Тел: ++ 389 2 3244017 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: marija@mchamber.mk


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

23

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

Семинар: „ЗАКОН ЗА ФИНАНСИСКА ДИСЦИПЛИНА И ЗАКОН ЗА ЗАДОЛЖНИЦА” ПРОГРАМА Закон за финансиска дисциплина и Закон за задолжница I. Навременото исполнување на парични обврски; 1. Вовед 2. Општи одредби 3. Носители на финансиска дисциплина II. Јуридикцијата на финансиска дисциплина 1. Деловни трансакции 2. Eкономските оператори 3. Jавниот сектор и економските оператори од приватниот сектор III. Поимите што се употребуваат во овој закон 1. Деловна трансакција 2. Субјекти од јавен сектор 3. Економски оператори од приватниот сектор 4. Парична обврска 5. Фактура 6. Задоцнето плаќање 7. Законска казнена камата 8. Надоместок за доцнење во исполнувањето на паричната обврска 9. Одговорно лице во субјект од јавниот сектор 10. Одговорно лице во економски оператор од приватниот сектор

24.03.2014 година 10:00-16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 4 на 5-ти кат

3. Присилно извршување на задолжницата 4. Откажување од права од задолжница 5. Стечај и ликвидација над должник VIII. Заклучоци Предавачи: 1. Доц. д-р по правни науки Костадин Дуковски, - Лиценциран вештак, внатрешен ревизор, член на најголемата асоцијација за финансиски измами ACFE; автор на книгата „Даночните затајувања како форма на економскиот криминал во Република Македонија”; автор на книгата „Ерозија на јавните финансии“. 2. Звонко Кочовски, овластен ревизор, овластен проценител, овластен судски вештак, експерт за сметководство, ревизија, даночен консалтинг, длабински анализи ,проценки на друштва, експерт за ревизија на проекти финансирани од странски донации; Сите учесници на семинарот ќе добијат соодветен работен материјал и сертификат за учество.

Пријавување до 21.03.2014 година.

IV. Рокот за исполнување на паричните обврски 1. Kога должникот ја примил фактурата 2. Kога доверителот ја исполнил својата обврска 3. Истекот на рокот за преглед и потврдување на стоките и услугите V.Правото на надоместок за доцнењето 1. Паричните обврски кои не се исполнети во роковите 2. Право на каматата 3. Делумно ги намирил паричните обврски VI. Надзор над спроведувањето 1. Финансиската инспекција во јавниот сектор VII. Закон за задолжница 1. Издавање на задолжница 2. Наплата на обврски по датум на достасување

Контакт лице : Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk

Контакт лице : Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

24

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

Бизнис-форум

“ИНДИЈА СО ЗЕМЈИТЕ ОД ЦЕНТРАЛНА ЕРОПА” (27-28 март 2014 година, Њу Делхи, Индија)

Стопанската комора на Македонија во соработка со Министерството за надворешни работи на РМ и Федерацијата на стопански комори за трговија и индустрија на Индија и Министерството за надворешни работи на Индија, ве покануваат да земете учество на Првиот бизнис-форум насловен како „Индија со земјите од Централна Европа”.

Бизнис-форумот ќе се одржи во периодот од 27-28 март 2014 година во Њу Делхи, Индија. Целта на Форумот е обезбедување платформа која би иницирала нов дијалог на заедништво и синхронизација на економската агенда, секторската соработка и деловно поврзувањето меѓу компаниите од Централна Европа и Индија. Иницијативата би се фокусирала главно на следните сектори: инфраструктура, „чисти и зелени” технологии, фармација, технологии за животната средина, банкарски и финансиски услуги, образование и прехранбена индустрија. Организатори на Бизнис-форумот се Федерацијата на стопански комори за трговија и индустрија на Индија и Министерството за надворешни работи на Индија. Бизнис-форумот ќе се реализира според следната предлог-агенда: • бизнис-конференција; • сесија по пријавени сектори; • сесија за секоја пријавена земја; • тркалезна маса со амбасадори и извршни директори; • деловни средби. За успешна реализација на Бизнис-форумот, неопходно е македонските компании да го пријават својот интерес за учество, со пополнување на Пријавниот лист кој може да се превземе од веб - порталот на Стопанската комора на Македонија: www.mchamber.mk , до 17 февруари 2014 година. Контакт лице : Огнен Гаревски Тел: ++ 389 2 3244040 Факс:++ 389 2 3244088 E-адреса: ognen@mchamber.mk


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

25

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ

Семинар: „НАЧИНИ НА ИЗВРШУВАЊЕ, ПРЕВЕНТИВНИ ДЕЈСТВИЈА И БИТИЕ НА ДЕЛОТО ВО КРИВИЧНИ ДЕЛА ПРОТИВ ЈАВНИТЕ ФИНАНСИИ, ПЛАТНИОТ ПРОМЕТ И СТОПАНСТВОТО’’ ПРОГРАМА I. КРИВИЧЕН ЗАКОНИК 1. Вовед 2. Општи одредби 3. Дефиниции II. КЛАСИФИКАЦИЈА НА КРИВИЧНО ДЕЛО III. ФАЛСИФИКУВАЊЕ ПАРИ - Начини на извршување - Битие на делото - Превентивни мерки IV. ФАЛСИФИКУВАЊЕ НА ХАРТИИ ОД ВРЕДНОСТ - Начини на извршување - Битие на делото - Превентивни мерки V. ФАЛСИФИКУВАЊЕ ЗНАЦИ ЗА ОБЕЛЕЖУВАЊЕ НА СТОКИ, МЕРИ И ТЕГОВИ - Начини на извршување - Битие на делото - Превентивни мерки VI. НЕЗАКОНИТО ПОСТАПУВАЊЕ НА ОВЛАСТЕН ПРОЦЕНУВАЧ - Начини на извршување - Битие на делото - Превентивни мерки VII.ФАЛСИФИКУВАЊЕ НА ЗНАЦИ ЗА ВРЕДНОСТ - Начини на извршување

- Битие на делото - Превентивни мерки VIII. ПРАВЕЊЕ, НАБАВУВАЊЕ ИЛИ ОТУЃУВАЊЕ СРЕДСТВА ЗА ФАЛСИФИКУВАЊЕ - Начини на извршување - Битие на делото - Превентивни мерки IX. ПОСЕБНИ СЛУЧАИ НА ФАЛСИФИКУВАЊЕ НА ПАРИ, ХАРТИИ ОД ВРЕДНОСТ ИЛИ ЗНАЦИ ЗА ВРЕДНОСТ - Начини на извршување - Битие на делото - Превентивни мерки X. НЕЗАКОНИТО ПОСТАПУВАЊЕ НА ОВЛАСТЕН РЕВИЗОР - Начини на извршување - Битие на делото - Превентивни мерки XI. ЗЛОУПОТРЕБА ПРИ СКЛУЧУВАЊЕ НА ДОГОВОР МЕЃУ ЗАИНТЕРЕСИРАНИ СТРАНИ - Начини на извршување - Битие на делото - Превентивни мерки

31.03.2014 година 10:00-16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 4 на 5-ти кат

XIII. ПЕРЕЊЕ ПАРИ И ДРУГИ ПРИНОСИ ОД КАЗНИВО ДЕЛО, ИЗДАВАЊЕ ЧЕК БЕЗ ПОКРИТИЕ И ЗЛОУПОТРЕБА НА ПЛАТЕЖНА КАРТИЧКА, ЗЛОУПОТРЕБА НА ПОСТАПКАТА ЗА ЈАВЕН ПОВИК, ДОДЕЛУВАЊЕ НА ДОГОВОР ЗА ЈАВНА НАБАВКА ИЛИ ЈАВНО-ПРИВАТНО ПАРТНЕРСТВО - Начини на извршување - Битие на делото - Превентивни мерки XIV. ЗАКЛУЧОЦИ Предавачи: 1. Д-р Лидија Рајчевиќ, јавен обвинител, Основно јавно 2. Доц. Д-р Атанас Козарев, професор на факултетот на правни науки-катедра за казнено право Сите учесници на семинарот ќе добијат соодветен работен материјал и сертификат за учество. Пријавување до 28.03.2014 година.

XII. НЕДОЗВОЛЕНО ПРОИЗВОДСТВО, ЦАРИНСКА ИЗМАМА, ДАНОЧНО ЗАТАЈУВАЊЕ - Начини на извршување - Битие на делото - Превентивни мерки

Контакт лице : Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk

Контакт лице : Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk


БИЗНИС ИНФО

26

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ На 10 април 2014 година во Стопанската комора на Македонија

БИЗНИС-СРЕДБИ НА МАКЕДОНСКИ И ХРВАТСКИ КОМПАНИИ ОД ОСИЕК

Стопанската комора на Македонија и Регионалната комора на Осиек, организираат бизнис-средби со цел да се унапреди деловната соработка меѓу компаниите од Република Македонија и Република Хрватска. Во однос на дејноста што ја извршуваат и на понудата и побарувачката, компаниите од регионот на Осиек се заинтересирани за добавувачи, партнери и дистрибутери во следниве области: • добавувачи на свежо овошје и зеленчук; • филтерски единици за индустријата, центрифугални вентилатори, вентилација; • соларни системи за топлина, стаклена волна за инсталација; • ластик за производство на чорапи, ликра; • компании кои тргуваат со градежни материјали, градежни компании кои градат куќи „клуч на рака“; производители на дрвени и монтажни куќи (со употреба на нивни керамиди); • дистрибутери на микробиолошки препарати; • деловни партнери за дистрибуција и монтажа на понудени уреди во Македонија - уред за напојување на пумпа за централно греење, пумпа на соларен систем; • партнери за развој на софтвери и мултимедијални решенија и за продажба и дистрибуција на ИТ-производи; • понуда на пумпи за вода, агрегати за струја, индустриски базени и техника за базени; • побарувачка на печки и лимени ормари; • побарувачка на керамички тркала за брусење; машини за обработка на метал; • производство на производи од метал за детски игралишта, фитнес, кошеви, клупи, настрешници за автобуски постројки, рекламни витрини и други производи од метал за внатрешна и надворешна трговија преку посредник, кој ќе ги нуди производите во градовите и во општините низ Македонија; • дистрибуција на козметика, прибор и опрема за хотели текстил за хотели; • продажба на мало и на големо на машка и женска конфекција; текстил за домаќинството: крпи, фротирки, постелнина, прекривки и сл. • деловна соработка со туристички агенции, туристички агенти во областа на туризмот со Хрватска и Славонија; промоција на водечкиот бренд во делот на континенталниот туризам на Република Хрватска. Деловните средби ќе се одржат на 10 април 2014 година (четврток), со почеток во 9:45 часот, во Стопанската комора на Македонија, сала 4 на на 5-ти кат. Ве молиме, Вашето присуство да го потврдите и да одредите со кои компании би сакале да стапите во контакт!

Контакт лице : Огнен Гаревски Тел: ++ 389 2 3244040 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: ognen@mchamber.mk

Контакт лице : Ирена Мојсовска Тел: ++ 389 2 3244009 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: irena@mchamber.mk


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

27

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ 15 април 2014 година 10:00-15:30 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат

Семинар: ИМПЛЕМЕНТАЦИЈА НА ЗАКОНОТ ЗА ЗАШТИТА НА ЛИЧНИТЕ ПОДАТОЦИ

-Обезбедување на тајност и заштита на обработкатата на личните податоци– Модул наменет за здравство и фармација Стопанската комора на Македонија го организира семинарот во соработка со Дирекцијата за заштита на личните податоци. Предавачи на семинарот се инспектори од Дирекцијата за заштита на личните податоци: - Мануела Станоевска Стоилковска - Марјана Поповска ПРОГРАМА 1. МОДУЛ 1: Генерички дел: • Заштита на личните податоци во Република Макеоднија • Имплементација на Законот за заштита на личните податоци 2. МОДУЛ 2: Специјализиран дел: • Инспекциски надзор • Технички и организациски мерки за обезбедување тајност и заштита на обработката на личните податоци • Обврска на контролорите за регистрација на збирките на лични податоци во Централниот регистер на Дирекцијата за заштита на лични податоци и надлежностите на офицерот за заштитата на личните податоци • Видео надзор. Пријавување до 10 април 2014 година. Контакт лице : Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: beti@mchamber.mk Контакт лице : Анита Митревска Тел: ++ 389 2 3244057 Факс:++ 389 2 3244088 Контакт Центар : (02) 15015 E-адреса: anita@mchamber.mk


28

БИЗНИС ИНФО

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 15 април до 5 мај 2014 година ќе се одржи најголемата саемска манифестација во НР Кина

„115TH CHINA IMPORT AND EXPORT FAIR - CANTON FAIR 2014”

Во периодот од 15 април до 5 мај 2014 година, во Гуангжу, во провинцијата Гуангдон��, ќе се одржи „115TH CHINA IMPORT AND EXPORT FAIR - CANTON FAIR 2014”. Повеќе од 150.000 видови производи, вообичаено се изложуваат на Саемот поделен во три фази. Се излагаат традиционално доминантните производи од лесната индустрија, како и производи од висока технологија и електромеханика. Кантонскиот саем каде оваа година кодомаќин е Министерството за трговија на НР Кина и Народната влада на провинцијата Гуангдонг, привлекува купувачи од целиот свет, со посетители од над 210 земји кои се среќаваат во Гуангжу, за да разменат информации и да ги набават познатите кинески брендови. Затоа на овој престижен саем се гледа како на „барометар на надворешната трговија на Кина”. ПРВА ФАЗА ОД 15 ДО 19 АПРИЛ Во националниот (домашниот) и меѓународниот павилјон изложени ќе бидат производи од секторите: • електроника и електрични апарати за домаќинство; • осветлување и опрема за осветлување; • возила и резервни делови за возила; • машини; • хардвер и аофтвер (алатки); • градежни материјали; • производи и декорации од железо; • СПА-опрема; • хемиски производи. ТРЕТА ФАЗА ОД 1 ДО 5 МАЈ Во националниот (домашниот) и меѓународниот павилјон изложени ќе бидат производи за: • канцелариски материјали; • торби за дигитална опрема и камери; • чанти; • производи за рекреација; • храна; • текстил и облека; • чевли;


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

29

САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ • • •

лекови; медицински помагала и здравствени производи.

Кинескиот увозно-извозен саем, познат како Кантонски саем е најголемата изложба во Кина со бруто изложбен простор од над 1,1 милион м2 и 55.000 штандови, во организација на Кинескиот центар за надворешна трговија. Сеопфатен во својата природа, ја има освоено наградата „Кинески саем број 1” за најдолга историја, обем на работа, најкомплетна изложбена понуда, најголемо присуство на купувачи и најголем промет во цела Кина. За таа цел, Стопанската комора на Македонија, во соработка Кинескиот центар за надворешна трговија, а со поддршка на Амбасадата на НР Кина во Македонија, организира посета на македонски компании на саемската манифестација “115th China Import and Export Fair - Canton Fair 2014“. За саемот се обезбедени: • бесплатни влезници за Саемот; • користење на просториите на Саемот; • можност за директни контакти со фирми (Б2Б средби); • локален трансфер од хотелот до Саемот и • официјална покана за Саемот како услов за аплицирање за кинеска виза (поканата мора да биде пополнета и доставена исклучиво од Стопанската комора на Македонија. Истата важи за пријавување и до 5 лица од една иста компанија). Стопанската комора на Македонија посредува во обезбедување хотелско сместување и авионски резервации обезбедени за групно патување по пониски цени.

Комората одобрува дополнителен попуст.

Посетителот ги покрива патните трошоци, трошоците за сместување, за виза (цената на визата е различна во зависност од видот на визата што се издава и се движи од 50 до 100 евра), како и организационите трошоци кон Комората (4.720,00 денари со вклучен ДДВ по лице за членки на Комората, а 7.080,00 денари со вклучен ДДВ по лице за не-членки на Комората). За втор или повеќе учесници од иста компанија, на организационите трошоци

Стопанската комора на Македонија ги поканува сите заинтересирани македонски компании да се пријават за посета на саемската манифестација најдоцна до 20.3.2014 година. За повеќе информации за “115th China Import and Export Fair - Canton Fair 2014“ - посетете ја вебстраната www.cantonfair.org.cn или www.cftc.org.cn или контактирајте не`. Даниела Михајловска тел. 02 3244 021 моб: 072 22 00 37 факс:02 3244 088 daniela@mchamber.mk

Војкан Николовски тел.02 3244 068 факс:02 3244 088 vojkan@mchamber.mk


30

БИЗНИС ИНФО

четврток, 13 март 2014, Бр. 170

ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА

Компанија од Турција заинтересирана е да пласира соларни панели и опрема во Република Македонија. Валидност дo: 21.3.2014 година Компанија од Естонија бара соработка со државни институции, транспортни и такси компании во Република Македонија за примена на софтверско решение/систем за набљудување на дивижењето и потрошувачка на гориво на службените возила. Валидност дo: 22.5.2014 година Компанија од Полска бара дистрибутер за пласман на средства за хигиена, канцалариски материјали, тонери, хартија за печатење, регистри и др. Валидност дo: 22.3.2014 година

Компанија од Индија бара дистрибутер за пласман на болнички кревети, опрема за трансфузија, ортопедски помагала, опрема за лаборатории и друга медицинска опрема. Валидност дo:22.3.2014 година

Компанија од Германија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на самолепливи траки во разни димензии кoи се употребуваат во електроиндустријата. Валидност дo: 23.4.2014 година

Германска компанија нуди консултантски услуги со финансиски решенија кои ќе обезбедат непречен проток на капитал во областа на претприемништвото во Република Македонија. Валидност дo: 22.4.2014 година

Компанија од Обединетите Арапски Емирати заинтересирана е да соработува со македонски компании чија дејност е прочистување на вода за набавка на опрема. Валидност дo: 23.4.2014 година

Компанија од Бугарија бара соработка со градежни компании во Република Македонија за пласман на стиропор и бетонски елементи. Валидност дo: 22.4.2014 година

Компанија од Полска бара соработка со индустриски објекти во Република Македонија за пласман на полиетиленска фолија за пакување. Валидност дo: 23.4.2014 година


четврток, 13 март 2014, Бр. 170

БИЗНИС ИНФО

31

ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА Компанија од Естонија заинтересирана е да нарача изработка на кошули во соработка со текстилните фабрики во Република Македонија. Валидност дo: 23.4.2014 година Компанија од Турција бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на брикети за горење. Валидност дo: 23.4.2014 година

Валидност дo: 24.4.2014 година

Валидност дo: 27.3.2014 година

Компанија од Хрватска бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на земјоделски материјали за садење. Валидност дo: 24.4.2014 година

Компанија од Црна Гора бара дистрибутер за пласман на индустриски и декоративни тела за осветлување во Република Македонија. Валидност дo: 27.4.2014 година

Компанија од Грција бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на облека. Валидност дo: 24.4.2014 година

Компанија од Германија бара соработка со металната индустрија во Република Македонија за пласман на машини за сечење метал. Валидност дo: 27.4.2014 година

Компанија од Германија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на лактоза. Валидност дo: 24.4.2014 година

Компанија од Грција бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на резервни делови за автомобили. Валидност дo: 24.4.2014 година

Компанија од Словенија бара дистрибутер на системи за греење на индустриски објекти, куќи и станови со цврсти и течни горива во Република Македонија.

Компанија од Турција бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на чевли, кожни додатоци, чанти, паричници, ремени и др.

Контакт: Мирјана Коцева Тел: (02) 3244-035 Факс: (02) 3244-088 mirjana@mchamber.mk

www.mchamber.mk


БИЗНИС ЦЕНТАР ЗА ТРЕНИНГ И ОБУКА

БИЗНИС ИНФО

BUSSINES CENTER FOR TRAINING AND EDUCATION

bsi.

ISO 9001

Quality Management

FS 549642

   

  

  

rɵʗʠʢʗʤʣʜʚʠʤʖʗʝʠʖʠʒʥʜʑʤʑʣʗʠʖʓʚʓʑʓʠ ʡʠʣʗʒʟʠʠʡʢʗʞʗʟʚʡʢʠʣʤʠʢʚʚʓʠʢʑʞʜʚʤʗʟʑ ɴʤʠʡʑʟʣʜʑʜʠʞʠʢʑʟʑɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ rɲʢʑʜʤʚʩʟʑʤʑʟʑʣʤʑʓʑʣʗʠʖʓʚʓʑʓʠʣʠʢʑʒʠʤʜʑ ʣʠʢʗʟʠʞʚʢʑʟʚʞʑʜʗʖʠʟʣʜʚʜʠʞʡʑʟʚʚʓʠ ʙʑʓʚʣʟʠʣʤʠʖʡʠʟʥʖʗʟʑʤʑʣʤʢʥʜʑ rɴʗʢʤʚʦʚʜʑʤʡʢʚʙʟʑʤʠʖɯʚʟʚʣʤʗʢʣʤʓʠʤʠ ʙʑʠʒʢʑʙʠʓʑʟʚʗʚʟʑʥʜʑʟʑɳʗʡʥʒʝʚʜʑ ɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑʚɢʔʗʟʨʚʹʑʤʑʙʑʓʢʑʒʠʤʥʓʑʻʗʟʑ ɳʗʡʥʒʝʚʜʑɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ rɱʒʥʜʑʤʑʤʢʑʗʠʜʠʝʥʤʢʚʞʗʣʗʨʚ ʠʖʡʠʟʗʖʗʝʟʚʜ ʖʠʡʗʤʠʜ rɲʢʗʖʑʓʑʻʑʤʑʚʡʢʑʜʣʑʤʑʣʗʠʖʓʚʓʑʑʤʡʠ ʖʠʔʠʓʠʢʣʠʥʩʗʣʟʚʨʚʤʗ rɳʑʒʠʤʑʓʠʔʢʥʡʚʠʖʖʠʞʑʜʣʚʞʥʞʥʩʗʣʟʚʨʚ ɪʑʡʠʓʗʽʗʚʟʦʠʢʞʑʨʚʚ ɣʠʢʚʣɵʢʚʞʩʗʓ ɵʗʝ  ɯʠʒ  CPSJT!NDIBNCFSNL

ɴʚʞʠʟʑɳʚʣʤʠʣʜʑ ɵʗʝ  TJNPOB!NDIBNCFSNL

ɴʤʠʡʑʟʣʜʑʜʠʞʠʢʑʟʑɯʑʜʗʖʠʟʚʹʑ ʥʝtɧʚʞʚʤʢʚʗɺʥʡʠʓʣʜʚi ɴʜʠʡʹʗ ʤʗʝ   ʦʑʜʣ  

Модули на доживотно учење Акредитирани програми од Министерството за образование и наука на Република Македонија Акредитирани програми кои можете да ги следите:

Готвач во угостителски објект Гипсер – монтер Фасадер Аргон Заварувач


БИЗНИС ИНФО

СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА

ECONOMIC CHAMBER OF MACEDONIA

ПОКРОВИТЕЛИ

НА СТОПАНСКАТА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА БРИЛИЈАНТЕН Покровител

ПРЕМИУМ Покровители INDUSTRIES

СТАНДАРД Покровители

СИЛВЕР Покровители

дос тапни насек аде ...

Посетете не’ на веб-порталот: www.mchamber.mk Ве очекуваме! http://www.facebook.com/chamber.mk http://www.twitter.com/Chamber_MK http://www.youtube.com/user/MKChamber http://www.linkedin.com/company/economic-chamber-ofmacedonia


БИЗНИС ИНФО СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА bsi.

ISO 9001

Quality Management

FS 549642

Ваш деловен соработник во светот на бизнисот Посетете не’ на веб-порталот: www.mchamber.mk Ве очекуваме! http://www.facebook.com/chamber.mk http://www.twitter.com/Chamber_MK http://www.youtube.com/user/MKChamber http://www.linkedin.com/company/economic-chamber-of-macedonia

Главен и одговорен уредник, Саво Пејчиновски

тел: : (02) 3244036, savo@mchamber.mk Дизајн и графичка обработка Стево Серафимов тел: : (02) 3244032, stevo@mchamber.mk Стопанска комора на Македонија ул. „Димитрие Чуповски“ 13, Скопје тел: : (02) 3244000, факс: (02) 3244088


Бизнис ИНФо, број 170, 13.03.2014