СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
Број 84 од 09.02.2012
БИЗНИС ИНФО
контакт call центар (02) 15015
1
www.mchamber.mk
Во Белград потпишани две билатерални спогодби со кои е отворен патот за фитосанитарна и соработка во областа на безбедноста на храната и ветеринарството
ЗАЛОЖБИТЕ НА СТОПАНСКИТЕ КОМОРИ НА МАКЕДОНИЈА И НА СРБИЈА ВИДЛИВИ НА ГРАНИЦИТЕ Стопанската комора на Македонија предупредува на постапна и навремена примена на Европскиот систем за управување со хемикалии
СЕРИОЗНО СО REACH, ЗА ДА НЕ ГИ „ОТРУЕ“ КАСИТЕ НА КОМПАНИИТЕ
Какви се можностите за интензивирање на економските врски со Индонезија?
ШАНСИТЕ СЕ ВО ЗАЕДНИЧКИ ПРОЕКТИ И ПОВИСОКИ ФОРМИ НА СОРАБОТКА
БИЗНИС ИНФО
2
ПОДВЛЕЧЕНО ВНИМАТЕЛНО СО ЗАДОЛЖУВАЊЕТО!
Политиката на одржување стабилен курс на денарот во однос на еврото претпочита надворешно задолжување. Сепак, високата ликвидност на македонските банки остава простор за финансирање на дел од буџетскиот дефицит со домашно задолжување, што впрочем го сугерира и ММФ. Задолженоста на државата треба да се одржува во умерени граници, без оглед дали потекнува од домашни и странски фирми која брзо ја објави веста за инвестицијата извори на финансирање. која ќе изнесува меѓу 17 и 20 милиони евра. За почеток ќе се вработат од 300 до 400 лица. (Веле Самак, министер за странски инвестиции)
ЗА ДА СЕ ЗАШТИТИМЕ ОД ТРОШОЦИТЕ МОРА ВНИМАТЕЛНО ДА ГИ ПЛАНИРАМЕ ЗАЛИХИТЕ Конкретно, ниското ниво на јавен долг на Македонија остава простор за одреден пораст на задолжувањето. Сепак, треба да се биде внимателен, бидејќи лимитот за нивото на јавен долг за земји што имаат потежок пристап до меѓународните финансиски пазари е многу понизок отколку за развиените економии. (М-р Димитар Богов, гувернер на НБРМ) ЗНАЧАЈНА ИНВЕСТИЦИЈА Нова белгиска инвестиција треба да пристигне, во текот на оваа година. Станува збор за компанијата „Ван хоол“ од Белгија. Таа треба да произведува автобуси наменети за американскиот пазар. Менаџментот планира да почне со градба многу брзо, најдоцна до крајот на април и тоа во економската зона, ТИРЗ Скопје 2. А, еден од главните услови поради кој е донесена одлуката за инвестирање е нашата евтина работна сила. Ова е една од ретките
Како и сите производители така и Свисслион се соочува со проблемот со зголемување на цените на суровините, кој не може да се рефлектира пропорционално и на цената на чинење на крајниот производ. Минатата година се соочивме со енормни зголемувања на цените на суровините и бевме приморани да извршиме минимална корекција на цените на производите. Сепак, ние како производители секогаш се стремиме сите промени на цени на суровини да не ги префрлиме на крајната цена на производите, туку да ја амортизираме промената на наш трошок. Производителите се приморани дел од своите суровини да ги набавуваат од странство. Токму поради овие причини потрошувачката и потребната залиха треба многу прецизно да
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
се испланираат. Кога на ова планирање ќе се додадат и промените на цените на суровините, роковите за испорака и роковите на траење на суровините, целиот процес станува многу комплексен. Затоа во последно време сме приморани да чуваме големи залихи на клучните суровини, а со тоа да врзуваме и голем обртен капитал. (Климе Мешков, претседател на Управен одбор на Свисслион за Македонија, Босна и Херцеговина и Хрватска)
ПРИВЛЕКУВАЊЕ НА МЛАДИТЕ КОН ОБРАЗОВАНИЕТО Би сакале да формираме генеричка македонска област за инвестиции за да се покријат сите аспекти на инвестициите и доколку е успешна областите кои ние ги гледаме како најпривлечни се рударството, туризмот, хотелиерството, финансиските услуги, инфаструктурата како на пример управувањето со води и со отпад и на самиот крај последно, но не и помаку важно образованието, бидејќи во Македонија имате мошне млада популација и многу голем процент од БДП се наменува за обраѕованието. Мислам дека станува збор ѕа 6 проценти. Затоа ова е мошне добра причина да ги привлечеме луѓето кон образованието. Со нетрпение очекувам повторно да дојдам во оваа земја и да видам дека напорите кои сме ги вложиле овде и со вашиете луѓе се развиваат во иднина. (Принцот Мајкл од Кент)
ЗЛАТЕН ПАРТНЕР
ПРЕМИУМ Покровители
Златен партнер за 2012 година
Покровители
на
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
3
АКТУЕЛНО
Во Белград потпишани две билатерални спогодби со кои е отворен патот за фитосанитарна и соработка во областа на безбедноста на храната и ветеринарството
ЗАЛОЖБИТЕ НА СТОПАНСКИТЕ КОМОРИ НА МАКЕДОНИЈА И НА СРБИЈА ВИДЛИВИ НА ГРАНИЦИТЕ Конечно се остварија повеќегодишните заложби на Стопанската комора на Македонија и Стопанската комора на Србија за
фитосанитарна соработка, а истовремено со Дејан Рунтевски, директор на Агенцијата за храна и ветеринарство на Република Македонија потпишаа Спогодба за
потребата од взаемно признавање на сертификационите тела и документи и отстранување на нетарифните бариери што битно влијаеше на брзината и цената на прометот со земјоделско-прехранбени производи меѓу двете земји. Душан Петровиќ, министер за трговија и земјоделство на Република Србија, со Љупчо Димовски, министер за земјоделие, шумарство и водостопанство на Република Македонија, денес во Стопанската комора на Србија во Белград потпиша билатерална Спогодба за
соработка во областа на безбедноста на храната и ветеринарството. Потпишувањето на двете спогодби о в о з м о ж у в а м е ѓ у с е б н о признавање на документите кои се издаваат при контрола на прехранбените производи.
Со овој чин кој се случи денес, се исполни уште една обврска од имплементација на ЦЕФТА 2006 во правец на постигнување на целосна либерализација на трговијата. Вкупната трговска размена на Република Македонија со Република Србија во периодот јануари-ноември 2011 година достигна вредност од 751,7 милиони САД $ и учествува со 7,2% во вкупната трговска размена на земјата. При тоа, остварен е извоз во вредност од 304,9 милиони САД $ со 7,5% учество во вкупниот извоз на земјава. Увозното салдо изнесува 446,8 милиони САД $ со учество од 7,0%. Во овој период Република Србија е втор најважен партнер во надворешнотрговската размена на Македонија, зад Германија. Земјоделско-прехранбените производи учествуваат со 40% во вкупниот македонски извоз кон Србија и со 33,5% во вкупниот увоз од Србија.
4
ДОСИЕ
БИЗНИС ИНФО
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
Стопанската соработка меѓу Република Македонија и Република Србија
Економски показатели за Р.Србија Во Србија, во последните 9 години, од 2001 до 2009, инвестирани се повеќе од 14 милијарди евра директни странски инвестиции, а најголемиот дел од капиталот потекнува од ЕУ. Во 2009 година во државната каса влегле околу 800 милиони евра странски инвестиции, од кои 400
компании. Од 2006 година наваму, компаниите од Србија почнале да инвестираат во други земји, а најмногу на бившите ЈУ пазари. На прво место е Босна и Херцеговина, благодарејќи на Телеком Србија кој ја купил Телеком Српска, со вредност на инвестицијата од 917 милиони долари. Во Словенија, српските компании инвестирале 66,9
инвестиција изнесува околу 400.000 САД долари. • Во периодот 20072008 година евидентирани се и работи на српската градежна оператива во Македонија во вредност од 830.000 евра. Економска соработка помеѓу Република Македонија и Република Србија Надворешно трговската размена меѓу Република Македонија и Република Србија се одвива согласно Договорот за изменување и пристапување кон Централно-европскиот договор за слободна трговија (ЦЕФТА), сл.весник (69/2007), ратификуван од земјите потписнички на договорот (Република Хрватска, Република Албанија, Република Србија, УНМНИК/Косово, Република Црна Гора, Република Македонија и Босна и Херцеговина, и Молдова). Обем на трговската размена на Република Македонија со Република Србија во 01-11.2011 година
милиони евра се добиени со продажбата на мнозинскиот пакет на акции на Нафтената индустрија на Србија на рускиот „Gaspromnje�“ . Најголемите инвеститори во Србија се земјите од ЕУ, меѓу кои предност имаат Австрија со околу 1,8 милијарди евра, потоа Грција, Германија и Норвешка со околу 1,4 милијарди евра. Готово половината на странски инвестиции се привлечени од банкарскиот сектор, а потоа производството и телекомуникациите. Норвешкиот Теленор има вложено околу 1,6 милијарди евра во Мобител Србија, со што станал и најголемиот поединечен инвеститор. Потоа следи вложувањето на Гаспромњефт со инвестиција во енергетскиот сектор од 947 милиони евра, потоа вложувањето на американската компанија Филип Морис со 611 милиони евра и австрискиот Мобиком, кој вложил 570 милиони евра, со што стана и трет мобилен оператор во Србија. Кога станува збор за стратешките стопански гранки – енергетика, инфраструктура и производство на храна, се повеќе заинтересираност за вложување, покажуваат и француските
милиони долари, во Македонија 54,5, а во Црна Гора 50,1милиони. • Најголеми извозници од Србија во Македонија се: US STEEL, Смедерево, SWISSLION, Таково; ТЕТРА ПАК, Белград; MAXI CO DOO, Алексинац; ДОО ГРАНД ИНЖИЊЕРИНГ, Бор; ДИЈАМАНТ, Зрењанин; АЛФА-ПЛАМ, Врање; ХИП-ПЕТРОХЕМИЈА, Панчево; CT COMPUTERS DOO, Белград; Рударски басен Колубара, Лазаревац и др. • Околу дваесет српски компании имаат свои претставништва во Македонија (ЈАТ, Здравје-Лесковац, Симпо, Галеника, Пионир, Мона, Хемофарм, Бамби, Делта М, Swisslion, Књаз Милош, Фиделинка). • Во последните неколку години српските инвестиции во Република Македонија изнесувале околу 40 мил. САД долари. • Српската телевизиска компанија „Пинк“ влезе на пазарот во Македонија, со купување на телевизијата „К 15“. Основана е нова телевизиска куќа под името „Пинк 15“. • Компанијата „Seavus group“ има истражувачко-развоен центар во Ниш за софтвери и други ИТ производи. Висината на оваа македонска
во ооо.САД$ ВКУПНО
751 732
СТРУКТУРА УЧЕСТВО ВО РМ
7,2
ИЗВОЗ
304 896
СТРУКТУРА УЧЕСТВО ВО РМ
7,5
УВОЗ
446 837
СТРУКТУРА УЧЕСТВО ВО РМ
7,0
БИЛАНС
-141.941
Вкупната трговска размена на Република Македонија со Република Србија во периодорот јануари-ноември 2011 година достигна вредност од 751,7 милиони САД$ и учествува со 7,2% во вкупната трговска размена на земјата. При тоа, остварен е извоз во вредност од 304,9 милиони САД$ со 7,5% учество во вкупниот извоз на РМ. Увозното салдо изнесува 446,8 милиони САД$ со учество од 7,0%. Во посочениот период, РСрбија е втор најважен партнер во надворешнотрговската размена ан Македонија, зад Германија.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
Увоз
Извоз
Вкупна размена
Компаративен приказ на трговската размена во периодот јануари – ноември 2012 година 2010
621.007.163,00
2011
751.732.310,00
Индекс
121,0
2010
244.093.539,00
2011
304.895.667,00
Индекс
124,9
2010
376.913.624,00
2011
446.836.643,00
Индекс
118,5
Компаративните податоци на билатералната размена со Србија укажуваат раст на вкупната размена од 21%, згхолемување на извозот од 24,9% и на увозот од 18,5%. Структура на трговската размена по група на производи 01-11.2011 година Во однос на структурата на производите, во периодот 01-11.2011 година, во извозот најголемо учество имаат: • Земјоделски и прехрамбени производи во износ од 108,7 милиони САД$, од кои се издвојуваат: вино со 18 мил. САД$, домати 12,5 САД$, кобасици 6,9 САД$ и грозје со 8,5 САД$. (учество од 40% во вкупен извоз) • Цигари што содржат тутун – 9,8 милиони САД$, (учество од 3.6%) • Нафтени масла – 13 милиони САД$ (учество од 4,8%) • Обоена и црна металургија (вклучително и производи од железо и челик) – 84,6 милиони САД$, (учество од 31.1%) • Лекови и козметика – 19,7 милиони САД$, (учество од 7,2%) Во увозното салдо најголемо учество имаат : • Земјоделски и прехрамбени производи во износ од 139,9 милиони САД$, од кои се издвојуваат: пченка – 15 милиони САД$, пченично брашно – 9 милиони САД$ ; слатки, бисквити и пекарски производи 6.6 милиони САД$; шеќерна трска или друга репка – 9,7 милиони САД$, рафиниран шеќер 26,7 милиони САД$ ; вода минерална и газирана 13,2 милиони САД$, рафинирано масло – 13,6 милиони САД$, (учество од 33,5% во вкупен извоз) • Цигари што содржат тутун – 6,6 милиони САД$,(учество од 1,6%) • Обоена и црна металургија
БИЗНИС ИНФО
5
ДОСИЕ
(вклучително и производи од железо и челик) – 50,5 милиони САД$ (учество од 12,1%)
Во 2010 година, Р.Србија е трет партнер на Македонија во вкупната размена со светот. Обем на трговската соработка со Република Србија *
• Отпадоци од железо – 26 милиони САД$, (учество од 6,2%) • Електрична енергија – 35,6 милиони САД$, (учество од 8,5%) • Лекови и козметички препарати -14,4 милиони САД$, (учество од 3,4%) • Хартија и картон – 13,2 милиони САД$, (учество од 3,1%) Обем на трговската размена на Република Македонија со Република Србија Во 2010 година во ооо.САД$ ВКУПНО
690 204
СТРУКТУРА УЧЕСТВО ВО РМ
7,9
ИЗВОЗ
271 813
СТРУКТУРА УЧЕСТВО ВО РМ
8,2
УВОЗ
418 391
СТРУКТУРА УЧЕСТВО ВО РМ
7,7
БИЛАНС
-146.578
Tрговскиот биланс во последните години е осцилаторен, при што позитивна размена остваруваме во периодот од 2004 до 2008 година, додека дефицит се бележи во последните две години. Приказ на директни инвестиции од Србија во Македонија ДИРЕКТНИ ИНВЕСТИЦИИ ОД СРБИЈА ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Србија
ТОТАЛ РМ
2010
-0,01
111,38
2009
2,1
241
2008
1,09
412,54
2007
54,12
505,98
2006
15,1744
344,7867
2005
5,1678
77,2131
2004
0,3763
260,6716
Последните неколку години, српските инвестиции во Република Македонија изнесуваат околу 40 милиони САД долари.
Вкупната трговска размена во 2010 година бележи пад во однос на 2009 година во износ од 44,4 милиони САД$ или пад од 5,9%. Кај извозот се бележи намалување од 65,8 милиони САД$ што претставува пад од 19,5%, додека увозот е пораснат за 21,4 милиони САД$ или за 5,4%. во милиони САД долари 2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
Извоз
246.4
273.8
347.5
459.5
542.9
639,4
934,7
337,6
271,8
Увоз
189.4
300.2
280.6
256.8
264.8
448,4
532,1
397,0
418,4
Вкупно
435.8
574
628.1
716.3
807.7
1.087,8
1.466,8
734,6
690,2
Суфицит/ Дефицит
+57
-26.4
+66.9
+202.7
+278.1
+191
+402,6
-59,4
-146,6
* Податоците за периодот од 2000-2006 година преземени од Државниот завод за статистика се однесуваат заедно за Србија, (вклучувајќи УНМНИК/Косово) и Црна Гора
6
СЕДУМ ДЕНА ВО КОМОРАТА Стопанската комора на Македонија предупредува на постапна и навремена примена на Европскиот систем за управување со хемикалии СЕРИОЗНО СО REACH, ЗА ДА НЕ ГИ „ОТРУЕ“ КАСИТЕ НА КОМПАНИИТЕ Со транспонирање на европското законодавство во делот на регулативата за менаџирање со хемикалиите - REACH, во Република Македонија се промени досегашниот систем на управувањето со хемикалиите. Новиот систем, кој почна да се применува од пред една година, со донесувањето на новиот Закон за хемикалии и подзаконските акти, има цел да создаде услови хемикалиите да се користат на начин кој ќе овозможи да се заштити здравјето на населението, животната средина, воздухот,
БИЗНИС ИНФО работењето, а позитивните ефекти се поздрава средина, помала контаминација и драстично намалено негативно влијание врз здравјето на населението. Затоа, имплементирањето на новиот Закон во Македонија ќе биде постепено со оглед дека и во земјите од Европската унија беше даден транзиционен период за примена на оваа регулатива. Планирано е последната фаза од регистрацијата на произведени или увезени супстанци да заврши во 2018 година. Со оглед дека станува збор за комплексна регулатива која ги опфаќа речиси сите сегменти од стопанството, во Стопанската комора на Македонија ќе продолжат активностите за информирање на бизнис-заедницата, преку информативнии едукативни состаноци, како и соработката со Министерството за здравство – Биро за лекови, со цел да се искористи преодниот период и да се овозможи успешна примена на REACH регулативата. З. Мешкова
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
институции зборуваше Љубица Нури, директор на Дирекцијата за меѓународна соработка, промовирање и информирање на членките.
На новите членки, исто така, од страна на самостојниот советник Стево Серафимов им беше претставен и сајтот на Стопанската комора на Македонија, кој со оглед на обемноста и широчината на информациите претставува сериозен извор на податоци за компаниите.
Средба со компании – нови членки на Стопанската комора на Македонија ШИРОКА ПАЛЕТА НА АКТИВНОСТИ И КОРИСНИ УСЛУГИ ЗА БИЗНИСОТ
водата, почвата и да се спречи контаминација од какви било хемикалии. Ова беше истакнато на редовната прес-конференција во Стопанската комора на Македонија на тема „Европската регулатива REACH, систем за управување со хемикалии – обврска и бенефит за македонските компании“. На оваа тема претставниците од медиумите ги брифираше м-р Лидија Савиќ, шеф на секторот за хемикалии во Бирото за лекови при Министерството за здравство. REACH регулативата (Регистрација, Евалуација, Овластување (Авторизација) и забрана на Хемикалии) како систем за контрола на хемикалиите ќе влијае на скоро секој сектор од бизнисот во Македонија. Од трговците на мало до градежниците, металурзите, производителите на храна, повеќето бизниси користат некаква форма на хемикалии во своите секојдневни работни активности. Дури и бизнисите кои не мислат дека се занимаваат со хемикалии може да бидат засегнати од REACH. Многу бизниси зависат од хемикалии на некој начин. Принципите со работењето со хемикалиите (што треба да исполнува еден производител на хемикалии, што значи промет со нив, увоз, извоз, пакување и уништување) во Европа се на многу високо ниво. Примената на овие строги директиви ќе значи исфрлање на голем број супстанции кои нема веќе да се користат. Нивната имплементација ќе предизвика преструктуирање на производството во многу погони, ќе бара нови технологии во насока на сигурно производство, нови пакувања. Ова бара ангажирање на поголеми средства за исполнување на бараните високи стандарди, но нивната примена е императив за
На средбата со компаниите – нови членки на Стопанската комора на Македонија беше извршена презентација на нејзините активности и услуги (1.2.2012 година). Презентацијата беше извршена од страна на менаџментот на Стопанската комора на Македонија. Со воведно излагање се обрати извршниот директор, м-р Јелисавета Георгиева, која го изрази задоволството од проширувањето на семејството на најбројната деловна асоцијација со нови членки. Со активностите на Дирекцијата за застапување на интересите на членките ги запозна директорот Стојмирка Тасевска, истакнувајќи дека Комората има долга историја и спаѓа во групата на најстари организации во Република Македонија, основана во 1922 година. За бројните меѓународни активности и поврзаноста на Комората со меѓународните
Вишиот советник Софче Јовановска, ги запозна претставниците на малите и средните претпријатија со улогата на ЕЕНмрежата во поддршката и промовирањето на малите и средни претпријатија, преку директно бизнис-поврзување и интернационализација на МСП. Со Арбитражниот суд и документи во меѓународното трговско работење присутните ги информираше вишиот советник во Комората, м-р Елена Милевска Штрбевска. Ленче Зикова
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
Во Стопанската комора на Македонија презентиран годинашниот белградскиот саем „Еко Експо 2012“ БАЛКАНСКИОТ САМИТ ЗА ЕКОЛОГИЈА И ЗАШТИТА НА ЖИВОТНАТА СРЕДИНА НА 1 и 2 МАРТ
тежнее развиениот свет, а тоа е да се заштити и сочува животната средина.
Во Стопанската комора на Македонија на 1 февруари 2012 година претставниците на „Зелена Еко Планета“ од Белград, Република Србија, претседателот и потпретседателот Илија Ѓорѓевиќ и Саша Михајловиќ, пред околу 25 компании од Македонија и претставници од локалните самоуправи, одржаа презентација на саемската манифестација „ЕКО ЕКСПО 2012“. Манифестацијата претставува прв Балкански самит на екологијата и заштитата на животната средина, обновливите извори на енергија и енергетската ефикасност, а ќе се одржи во БЕЛЕКСПОЦЕНТАРОТ во Белград на 1 и 2 март 2012 година.
Регионална комора со седиште во Битола БИЗНИСМЕНИ ОД ДИЈАСПОРАТА ВО САД ВО „МЛИН СТОЈЧЕВ“
На Меѓународниот саем за екологија и заштита на животната средина „ЕКО ЕКСПО 2012“ ќе бидат представени најважните регионални проекти и а македонските компании заедно со сите учесници ќе можат да учествуваат во следните активности: 1. Берзата на регионалните проекти (презентации на компаниите) 2. Можностите за заедничка реализација на регионалните проекти ( презентации на компаниите) и 3. Учество во најважните регионални проекти Тетрапак- прва фабрика за рециклажа во Југоисточна европа Југоимпакс-прва регионална фабрика за електронска амбалажа во Југоисточна Европа B-Recyclingпрв регионален центар за складирање на батерии (освен автомобилските) Целта на „ЕКО ЕКСПО 2012“ е регионалната соработка меѓу земјите од Југоисточниот Балкан, посебно на државите од поранешна Југославија. Ова подразбира дека компаниите ќе имаат можност на едно место да се соберат и да ги истакнат своите досегашни резултати во областа на заштитата на животната средина, обновливите извори на енергија и енергетска ефикасност и нивното присуство на потенцијалниот пазар на преку 25 милиони население. Исто така, и ова е добра можност на оние кои сакаат да се афирмираат во оваа област, поаѓајќи од тоа дека размената на знаења и искуства е најбрз пат до она за кое
Венера Андриевска
Деловни луѓе од македонската дијаспора во САД беа во посета на Регионалната комора со седиште во Битола (2.2.2012 година). Посетата беше реализирана во просториите на компанијата „Млин Стојчев“, една од најголемите приватни инвестиции во регионот, а со гостите разговараше Благој Стојчев, претседател на Регионалнaта комора со седиште во Битола Стопанствениците од САД беа запознати со капацитетите на новата фабрика за производство на масло, како и со работењето на останатите позначајни фирми во регионот. Беше разговарано за можностите на соработка и пласманот на македонски производи на американскиот пазар. Од страна на претседателот на Регионалната комора со седиште во Битола беше нагласена и добрата можност за инвестирање во регионот од страна на нашите иселеници кои се заинтересирани за отпочнување бизнис во Република Македонија. Од гостите беше истакнат фактот дека интерес за тоа постои, дел од носталгични, но, пред се`, од економски причини, и затоа е потребен ангажман за што попримамливи понуди за привлекување на нивниот капитал. На средбата беше подвлечено дека овој вид контакти треба континуирано да се продлабочат и да продолжат со взаемни посети. М-р Никола Димковски
Во рамките на Здружението на градежништвото, индустријата на градежни материјали и неметали ФОРМИРАНА ГРУПАЦИЈА ЗА АГРЕГАТИ, БЕТОНИ И АСФАЛТИ *За претседател на Групацијата е избран Иван Ангелов од Цементарница Усје – Скопје Во рамките на Здружението на градежништвото, индустријата на градежни
7
СЕДУМ ДЕНА ВО КОМОРАТА материјали и неметали, на 8.02.2012 година, формирана е Групација за агрегати, бетони и асфалти. Идеата за формирање на Групацијата беше поздравена и поддржана од страна на присутните компании кои врашт експлоатација и преработка на агрегати, производители на бетони и асфалти, како и од лабораториите кои имаа решенија за именување на тело за атестирање на сообразност (во зависност од опсегот на акредитацијата). Во оваа област активни се повеке 100 -150 компании кои имаат концесии за експлоатација на преку 100 локалитети за агрегати, потоа околу 100 компании кои вршат производство на бетон и/или бетонски производи и асфалтирање на околу 10 компании. Целта за формирање на Групацијата е пред се”, поизразената потреба од организирано делување и едуцирање на учесниците во производството на конечниот производ односно бетонот или асфалтот, притоа почитувајќи ги одредбите на законските решенија за градежни производи, како и имплементација на усвоените европски стандарди во градежништвото и производството на градежни материјали во Република Македонија. Заради поголема координираност и организираност на Групација, се формираа експертски тимови и тоа за агрегати од фирмите „Макалб“ и Рудници Бањани, за бетони од Цементарница „Усје“ и „Гоива“, за асфалти од „Гранит“ и „Илинден“ од Струга и претставници од лаборатории на Градежен институт „Македонија“ АД Скопје, Универзитет „Св.Кирил и Методиј„ – Скопје, Завод за испитување на материјали и развој на нови технологии „Скопје„ АД Скопје, Лабораторија за испитување на градежните производи и Евро консалтинг ДОО Скопје – Лабораторија за испитување на градежните материјали. Во расправата беше истакната потребата од поголема соработка надлежните институции, па затоа во наредниот период ќе се одржуваат средби, на кои ќе се расправа по конкретни прашања, но и запознавање на компаниите со потребата од почитување на законските решенија кои се неопходни за постигнување на крајната цел – добивање на квалитетен производ, согласно законскиет решенија. За претседател на Групацијата за агрегати, бетони и асфалти е избран Иван Ангелов од Цементарница Усје – Скопје.
8
ПОСЕТИ Н.Е. Марули Сагала, амбасадор на Република Индонезија во Стопанската комора на Македонија ФОКУС НА ЗАЕДНИЧКИ ПРОЕКТИ И ПОВИСОКИ ФОРМИ НА СОРАБОТКА
БИЗНИС ИНФО - Имајќи ги предвид овие стратешки определби, цениме дека посетата на Индонезискиот борд на инвеститори на Македонија, што се планира за март и бизнис-мисија за април,
*Во март и април годинава најавена посета на Индонезискиот борд на инвеститори и бизнис-мисија -Република Македонија е препознаена како идеална дестинација за влез на индонезиските инвеститори кои од тука би го освојувале регионот и европскиот пазар. Со поволните услови за водење бизнис Македонија се издвојува како потенцијална бизнисдестинација за отпочнување бизнис на поголем број индонезиски компании од неколку стопански сектори, – посочи Н.Е. Марули Сагала, aмбасадор на Република
Индонезија во Република Македонија со седиште во Будимпешта, при неговата посета на Стопанската комора на Македонија (25.11.2011 година). На средбата учествуваа и претставници на Индонезискиот трговскиот промотивен центар – ИТПЦ. Индонезија е четврта нација во светот по бројот на популација, брзо растечка економија која минатата година оствари раст од 6%, а оваа година се очекува 6,5%. Во Индонезија во 2011година биле влезени 19 милијарди САД долари странски директни инвестиции. Таа е 17-та економија во рамките на Г20. -Развојна стратегија на Индонезија е поголемо присуство на европските пазари, во ЕУ, но и на источноевропските и на Балканот. Најголема трговска размена во Западен Балкан има со Србија, а се должи на непрекинатите врски во рамките на движењето на неврзаните, – нагласи амбасадорот Сагала. Владата на Индонезија е во подготовки да започне преговори со Република Турција за Договорот за слободна трговија, но се заинтересирани и за воспоставување преговори со ЕУ за таканаречени „сеопфатни договори“ кои ЕУ ги има конципирано за земјите од далечниот исток.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
интензивирање со оглед на фактот што мал број стопански сектори се застапени во увозното и извозното салдо. Така, на страната на извоAзот, кој во истиот период изнесуваше само 128 илјади САД долари, единствено се јавуваат делови на шински AAи трамвајски локомотиви. Увозното салдо од 61,2 милиони САД $, го сочинуваат руди на никел и концентрати (41,8 милиони САД$), камен јаглен (12,3 милиони САД$), текстилни и кожни производи. Влатко Стојановски
би биле во функција на испитување на можностите за инвестирање во Македонија и унапредување на трговијата и другите видови на повисоки облици за стопанска соработка, – објасни амбасадорот Сагала. Од страна на Стопанската комора на Македонија беа објаснети процесите на либерализација на трговијата што Република Македонија ги има спроведено во овие 20 години преку склучување на билатерални и мултилатерални договори за слободна трговија. Констатирано е дека со Индонезија е повеќе од скромна билатералната регулатива и дека логистичка поддршка на стратешките определби да се инвестира во Македонија е нужно потребно за да се склучи договор за економска соработка, како и конвенции за взаемна заштита на инвестиции и одбегнување на двојното оданочување и одбегнување на даночната евазија, што целосно беше поддржано од амбасадорот Сагала. Изразена е благодарност за поддршка на Амбасадата за учество на неколку македонски фирми на Меѓународниот саем во Џакарта во ноември месец минатата година. Н.Е. Марули Сагала, амбасадор на Република Индонезија во Република Македонија со седиште во Будимпешта - Поголема промоција на двете национални стопанства, учество на меѓународни саеми во двете земји и учество на заеднички проекти се дел од приоритетите на коишто би требало да се фокусираме и оваа година, - беше истакнато од страна на Комората. Заеднички е изразено задоволство од повеќегодишната соработка меѓу Комората и Амбасадата, таа ќе продолжи, и како што истакна амбасадорот, во најстарата и најбројната асоцијација во земјава гледаат кредибилен локален партнер. Во поглед на билатералната трговска размена која за единаесет месеци од оваа година достигна вредност од 61,4 милиони САД долари, заеднички беше констатирано дека има простор за нејзино
Бројки и факти ИНДОНЕЗИЈА 1. Локација: Југоисточна Азија, архипелаг меѓу Индискиот и Тихиот Oкеан 2. Површина: • Вкупно: 1.904.569 км2 - Земјена површина: 1.811.569 км2 - Водена површина: 93.000 км2 3. Граници: • Вкупно: 2.830 км • Земји со кои граничи: Тимор-Лест, Малезија, Пауа Нова Гвинеја 4. Главен град: Џакарта (9,1 милион жители) 5. Население: 245.613.046 (2010) – 4. земја во светот 6. Религија: Муслимани 86,1%, Протестанти 5,7%, Католици 3% 7. Бруто домашен производ (БДП) • БДП куповна моќ: 1.121 трилиони САД $ (2011) • Стапка на пораст на БДП: 6,4% (2011) • БДП по глава на жител: 4.700 САД $ (2011) • БДП по сектори: - Земјоделство: 14,9% - Индустрија: 46% - Услуги: 39,1% (2011)
8. Стапка на инфлација: 5,7% (2011) 9. Стапка на невработеност: 6,7% (2011) 10. Индустрии: Петролеј и природен гас,
БИЗНИС ИНФО
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
текстил, облека, обувки, рударство, гума, дрво, прехрана, туризам 11. Стапка на пораст на производство: 3,5% (2011)
• •
Филипини: 216,96 милијарди САД$ Виетнам : 119,0 милијарди САД$
индустриско
12. Извоз: 208,9 милијарди САД $ (2011) • Извозни партнери: Јапонија 16,3%; Кина 10%, САД 9,1%; Сингапур 8,7%; Јужна Кореа 8% (2010) • Извозни производи: нафта и гас, електрични уреди, дрво, текстил, гумапрехранбени производи, текстил, метални производи, транспортна опрема 13. Увоз: 172,1 милијарди САД $ (2011) • Увозни партнери: Кина 15,1; Сингапур 14,9%; Јапонија 12,5%; Малезија 6,4%; Јужна Кореа 5,7% (2010) • Увозни производи: машини и опрема, хемикалии, горива, прехрана. РЕГИОНИ Асоцијацијата на југоисточноазиски нации (Associa�on of Southeast Asian Na�ons ASEAN) ИНДОНЕЗИЈА - ЕДЕН ОД ПРЕДВОДНИЦИТЕ НА РЕГИОНАЛНАТА СОРАБОТКА Асоцијацијата на југоисточноазиски нации (Associa�on of Southeast Asian Na�ons - ASEAN) е основана во 1967 година од страна на Индонезија, Малезија, Филипини, Сингапур и Тајланд, со цел промовирање економски раст, социјален прогрес и културен развој, како и регионален мир и безбедност базиран на владеење на правото и водени од принципите на повелбата на ОН. Кон АСЕАН, во периодот до 1999 година се приклучија, Брунеј, Виетнам, Лаос, Бурма / Мјанмар и Камбоџа. На АСЕАН партнерите за дијалог се Австралија, Канада, Кина, Индија, Јапонија, Нов Зеланд, Русија, ЕУ и САД. АСЕАН покрива површина од 4.46 мил. км², што претставува 3% од површината
на земјината топка со 600 мил. население што претставува 8,8% од вкупната светска популација. Кога АСЕАН би бил единствен ентитет, би претставувал деветта најголема светска економија. Најголеми економии во АСЕАН по основ на БДП (паритет на куповната моќ) во 2010 година, базирано на податоците на ММФ: • Индонезија: 822.631 милијарди САД$ • Тајланд: 318.85 милијарди САД$ • Малезија: 247.781 милијарди САД$ • Сингапур: 222,7 милијарди САД$
9
ПОСЕТИ Трговска размена на РМ со шесте најголеми економии на АСЕАН 1-11.2011 година, извор Државен завод за статистика
Од 2007 година земјите на АСЕАН започнаа процес на либерализација на трговијата, која заклучно со 2015 година треба да биде 99% либерализирана. До 2010 година дел од земјите целосно ги имаат отстрането листите за концесија во земјоделието, рибарството, шумската индустрија и рударството, а до 2015 година тоа треба да го направат и Камбоџа, Лаос, Бурма и Виетнам. Се` до 2010 година, обемот на меѓусебната трговија во рамките на АСЕАН беше исклучително низок, и земјите главно извезуваат надвор од регионот. Единствено Лаос и Мијанмар во надворешната трговија се ориентирани кон земјите од регионот, што е условено со степенот на нивниот економски развој. До 2015 година, АСЕАН треба да стане економска заедница која се потпира на развојот на мали и средни компании и поддршка на домашните и странски инвестиции. АСЕАН има склучено договори за слободна трговија со Кина (до 2015 година се очекува да се достигне трговска размена од 500 милијарди САД $), Јужна Кореја, Јапонија, Австралија, Нови Зеланд и неодамна со Индија.
ЗЕМЈА
ИЗВОЗ САД $
УВОЗ САД $
Индонезија
127.928,00
61.235.459,00
Малезија
6.664,00
21.047.780,00
Тајланд
14.024,00
19.131.396,00
Филипини
0
26.996.400,00
Виетнам
101.223,00
7.994.904,00
Сингапур
274.238,00
2.491.583,00
Вкупно
524.077,00
138.897.522,00
Структура на македонскиот извоз (структурата е видлива само за зделки чија вредност е над 100 000 САД $): - Индонезија: делови на шински и трамвајски локомотиви и шински возила од подгрупата 791.1 до позицијата 791.82; Сингапур: мермер, травертин, алабастер, просто сечен. Структура на македонскиот увоз: - Индонезија: руди на никел и концентрати (41 мил. САД $); Друг камен јаглен, неагломериран (12 мил. САД $); растителни и палмини масла и фракции; кафе; ткаенини; обувки и патики; радиодифузни приемници; процесори за обработка на податоците; гумени ракавици (хируршки и сл.); - Малезија: растителни и палмини масла и фракции; друга репка или шеќерна трска и хемиски чиста сахароза, во цврста форма, друго; радиодифузни приемници; процесори за обработка на податоците; мемориски единици; делови и прибори за електронски машини; полиетилен; гумени раквици (хируршки и сл.); машини за климатизација;
ЕУ започна трговски преговори со Сингапур и со Малезија во 2010 година, но е отворена за билатерални преговори и со други земји од АСЕАН за таканаречени сеопфатни договори, како и за мултилатерални преговори на ниво на АСЕАН. Виетнам има изразено политичка волја за отворање преговори со ЕУ. АСЕАН е трет трговски партнер на ЕУ, пo САД и Кина, со преку 175 милијарди евра трговска размена и на услугите во 2010 година. За АСЕАН, ЕУ е втор партнер по Кина со учество од 11% во вкупната трговија со светот. ЕУ е најголем инвеститор во АСЕАН со инвестиции од 81 милијарда евра (2000-2009). За овој период заедничките инвестиции надминуваат 125 милијарди евра. Главни производи кои ги извезува ЕУ во АСЕАН се хемиски производи, машини и опрема и транспортни средства. Главни производи што се увезуваат од страна на ЕУ од АСЕАН се машини, транспортна опрема, земјоделски производи, текстил и облека. АСЕАН како единствен ентитет ќе биде домаќин на ФИФА Купот во 2030 година.
- Тајланд: туна; друга репка или шеќерна трска и хемиски чиста сахароза, во цврста форма, друго; растителни и палмини масла и фракции;полиетилен; ткаенини; радиодифузни приемници; процесори за обработка на податоците; мемории; фрижидери и други електрични апарати за домаќинство; моторни возила за превоз на стока; други инструменти и апарати за медицина, стоматологија, хирургија и ветерина; бижутерија; - Филипини: сардели, харинги,туни; руди на никел и концентрати (23 мил. САД$); радиодифузни приемници; процесори за обработка на податоците; мемориски единици; делови и прибори за електронски машини; полиетилен; - Сингапур: растителни и палмини масла и фракции; електротехнички производи од областа на ИТЦ и ауди-визулна намена; медицински помагала.
10
БИЗНИС ИНФО
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА ПИ „Витаминка“ од Прилеп, македонскиот производител на брендирана храна, се модернизира со кредит од ЕБОР ПОДРШКА НА РАЗВОЈНАТА СТРАТЕГИЈА НА КОМПАНИЈАТА СО 2,5 МИЛИОНИ ЕВРА
Стартуваше програмата на ЕВН Македонија за усовршување на млади перспективни кадри СО TRAINEES 2012 ДО МЕНАЏЕРСКИ ПОЗИЦИИ
ЕВН Македонија од ја започна ЕБОР продолжува да го програмата за стручно и професионално поддржува развојот на приватниот усовршување на младите кадри за сектор на Западен Балкан со заем од годинава, насловена Trainees 2012. Во 2,5 милиони евра на „Витаминка“, следните 12 месеци, 16 практиканти од еден од водечките производители на четвртата генерација на посетители на брендирана храна во Македонија. оваа програма ќе ги учат и практикуваат „Витаминка“ е една специјализираните вештини и процеси од најголемите компании од ефикасност , - истакна Елена Урумовска, во компанијата. прехрамбената индустрија во Претставник на ЕБОР за Македонија. - Апсолвентите, дипломираните студенти и постдипломци од електротехничките факултети, економски и правни студии, кои го минаа процесот на селекција и тестирање, ќе се усовршуваат во сите оддели на ЕВН Македонија по принципот на ротација. Практикантите за цело време на програмата ќе бидат постојано следени од ментори кои се одговорни за поддршка на новиот соработник, негово следење и оценување, велат од компанијата. Преку оваа програма, нагласуваат, ЕВН на младите ќе им помогне да го достигнат профилот -Финансирањето од страна на на важен и вреден работник на една Македонија, која произведува широк асортиман на брендирани ЕБОР ќе ја поддржи развојната стратегија компанија и да ги развијат своите прехранбени производи под сопствен на компанијата во годините што следат. лидерски и менаџерски вештини бренд, како и за други приватни марки Целите на „Витаминка“ вклучуваат - кондиторски производи, крцкави проширување и модернизација на производи, производи во прав и производните капацитети и асортиманот адитиви, кечап, мајонез и меки кекси. на производи, како и зголемување на Компанијата извезува над 40 проценти стандардите за енергетска ефикасност од своите производи, првенствено во во нашата компанија, подобрување на Србија, Хрватска, Босна и Херцеговина продуктивноста и работните услови во некои од нашите производни погони, и Словенија. Заемот на ЕБОР ќе се искористи истакна Симон Наумоски, претседател за финансирање на купување на опрема на Управниот одбор на „Витаминка“. Во 2007 ЕБОР обезбеди за производство и пакување, како и за имплементација на најсовремени заем од 4 милиони евра на како идни можности. На крајот мерки за енергетска ефикасност во „Витаминка“, за финансирање на на програмата, а пред истекот на нејзината инвестициона програма, договорот, во зависност од оценката „Витаминка“. Проектот ќе и овозможи која вклучуваше набавка на нова и потребата на компанијата, постои на „Витаминка“ да ги оптимизира производна линија за меки кекси и можност учесникот да добие редовно оперативните трошоци, да ја подобри опрема за пакување. или вработување на определено До денес ЕБОР има инвестирано време. конкурентноста, како и да го зголеми производниот капацитет на некои од блиску 950 милиони евра во Преку овој проект во македонската економија преку проекти изминатите три години поминаа своите водечки групи на производи. -Ни претставува задоволство во корпоративниот, финансискиот, шеесетина студенти, од кои дури 54 да ја продолжиме соработката инфраструктурниот и енергетскиот позитивно оценети, добија редовен со Витаминка и да ја поддржиме сектор. Средствата од ЕБОР привлекоа работен ангажман во компанијата. развојната стратегија и натамошниот дополнителни инвестиции во износ Десетина од нив веќе се на позиции раст на компанијата. Новиот заем ќе и од една милијарда евра од други во средниот менаџмент на ЕВН помогне на „Витаминка“ да го зголеми извори. Само во агрибизнис секторот, Македонија или работат како асистенти обемот на производство на напитоците од 1991 до денес, ЕБОР има директно на Управниот одбор и лидери на во прав и крцкавите производи, инвестирано над 7 милијарди евра во специјализирани проекти. со цел да ја задоволи растечката над 450 проекти во централна и источна побарувачка за овие производи, како Европа, и Комонвелтот на независки и да ја подобри сопствената енергетска држави.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
11
ПОКРОВИТЕЛИ И ЧЛЕНКИ НА КОМОРАТА
Комерцијална банка АД - Скопје од почетокот на месецов со нова on-line услуга КУПОПРОДАЖБА НА СТРАНСКИ ПЛАТЕЖНИ СРЕДСТВА ЗА ПРАВНИ ЛИЦА - РЕЗИДЕНТИ Почнувајќи од 01.02.2012 година, преку Интернет банката на Комерцијална банка АД - Скопје е
достапна нова услуга за брза (on-line) купопродажба на странски платежни средства за правни лица - резиденти. При користењето на оваа услуга правното лице преку новата апликација може да тргува согласно актуелните пазарни услови по принцип на моментална котација (со утврден �me out) на продажен/куповен курс од страна на Банката. Услугата е достапна од 09:00 часот до 14:30 часот за купопродажби со тековен датум на валута, а во периодот по 14:30 часот купопродажбите ќе се одвиваат со датум на валута, со следниот работен ден.
КБ Прво пензиско друштво АД Скопје ДОБРОВОЛНИОТ ФОНД СО ПРИНОС ОД 6,02 ОТСТО Членовите на задолжителниот и на доброволниот пензиски фонд на КБ Прво пензиско друштво АД - Скопје, ги добија годишните извештаи за состојбата на средствата на нивните сметки за 2011 година. Во задолжителниот фонд членуваат 156.412 лица, кои лани во просек во Фондот уплатиле по 1.582 денари. На крајот на минатата година задолжителниот пензиски фонд на КБ
Прво пензиско друштво располагал со нето средства во висина од 8.583.887.871 денари, а за периодот од 31 декември 2008 година до истиот датум лани остварен е просечен годишен принос од 6,86%. Скоро половината од средствата на овој фонд, или 49,76%, се вложени во домашни државни еврообврзници, а 19, 68% во странски хартии од вредност. Доброволниот, или трет пензиски столб, има 8.370 членови, располага со нето средства од 40.057.917 денари, а просечниот принос за периодот од 31 декември 2009 до крајот на 2011 година изнесува 6,02%. Секој член на овој фонд во просек уплатил по 1.326 денари. Нашата задача останува да
бидеме лидер и да се стремиме со голем напор да им обезбедиме на македонските граѓани повеќе пари за во пензија. Tимот на КБ Прво пензиско друштво безрезервно ќе продолжи да ги бара сите разумни можности за да го зголемиме приносот на пензискиот фонд со преземање на прифатлив ризик преку светски докажани техники, - изјави генералниот директор на КБ Прво пензиско друштво АД Скопје, Јанко Тренкоски.
„Алкалоид“ инвестира 405 илјади евра во своите филијали во Србија ОПРЕМУВАЊЕ НА ЛАБОРАТОРИЈА И НА НОВАТА ВЕЛЕДРОГЕРИЈА „Алкалиод“ соопштува дека инвестираше 405 илјади евра во своите две филијали во Република Србија. Едната инвестиција се однесува на сума од 280 илјади евра за лабораториска опрема во компанијата за производство на лекови со истото име, а другата инвестиција изнесува 125 илјади евра и наменета за „Алкалоид Веледрогерија.“ Овие средства ќе бидат наменети за набавка на возила и обезбедување на магацински простор. Инвестициите доаѓаат откако во декември централата во Скопје одлучи да ја отвори новата компанија „Алкалоид Веледрогерија“ во Белград, чија главна дејност е трговија со лекови на големо.
12
БИЗНИС ИНФО
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
ПАРТНЕРСКИ ИНСТИТУЦИИ И МИНИСТЕРСТВА Народната банка на Република Македонија со ревидирани проекции за годинава РАСТ НА ЕКОНОМИЈАТА ОД 2,4 ОТСТО И ИНФЛАЦИЈА ОД 2 ОТСТО Раст на економијата од 2,4 проценти во 2012 година, годишна стапка на инфлација од два процента и дефицит на тековната сметка на билансот на плаќања во износ од 4,5 проценти од БДП, прогнозира Советот на Народната банка на Република Македонија. - За 2012 година, во услови на зголемена неизвесност поврзана со развојот на должничката криза во еврозоната и очекувања за негативни движења на странската ефективна побарувачка, најновите оценки упатуваат на поголемо забавување на растот на домашната економија од претходно очекуваното, па сега се проценува дека тој ќе изнесува 2,4 проценти, соопшти по седницата Советот на НБРМ (2.2.2012 година). Оценките за инфлацијата остануваат непроменети, при што се очекува годишната стапка на инфлација годинава да изнесува два процента. Советот на НБРМ проценил дека во 2012 дефицитот на тековната сметка на билансот на плаќања ќе изнесува 4,5 проценти од БДП, што е во рамките на претходната проекција. Оценките се дека во целост ќе биде финансиран од капиталните нето-приливи, овозможувајќи дополнителен раст на девизните резерви и задржување на покриеноста на увозот со девизни резерви од над четири месеци.
Во рамки на банкарскиот сектор, во согласност со оценките за малку побавен раст на домашната економска активност и зголемена неизвесност поврзана со перспективите на глобалната економија, Советот на НБРМ очекува растот на монетарните и кредитните агрегати да биде малку послаб во однос на претходните очекувања. Најшироката парична маса М4 и вкупните кредити на банките на годишна основа би се зголемиле за 9 проценти и 7,6 проценти, соодветно. - Со оглед на високата неизвесност на глобалниот амбиент, макроекономските проекции за 2012 година се придружени со бројни ризици, што наметнува потреба од постојано следење и детална анализа на најновите макроекономски движења, заради навремено прилагодување на монетарната политика, смета НБРМ. Според Советот на НБРМ, во 2011 година динамиката на клучните макроекономски агрегати главно била во согласност со последните проекции на централната банка. Домашната економија во 2011 година пораснала за 3,3 проценти, а во согласност со очекувањата, остварена е просечна годишна стапка на инфлација од 3,9 проценти. - Во надворешниот сектор во 2011 година е остварена поповолна надворешна позиција во однос на претходно очекуваната (проценет дефицит во тековната сметка од 2,8 проценти од БДП, наспроти 4,8 проценти од БДП во октомвриската проекција), што главно произлегува од подобрите остварувања кај тековните трансфери во последниот квартал. Во 2011 година, најшироката парична маса М4 оствари малку повисок раст од очекуваниот, којшто на годишна основа изнесуваше 9,7 проценти. Во декември, годишната стапка на раст на вкупните кредити изнесува 8,5 проценти и е малку под проектираното ниво од октомвриската проекција, се вели во соопштението од НБРМ. Членовите на Советот биле запознаени со моделот за среднорочни макроекономски проекции - МАКПАМ, како дел од вкупната аналитичка рамка за водењето на монетарната политика. Овој модел, објаснуваат од НБРМ, претставува производ на повеќегодишна работа, при што беше предмет на неколку фази на унапредување и тестирање. Моделот е наменет за проектирање на идното движење на домашната економија и, соодветно на тоа, на неопходната реакција на монетарната политика, со што претставува значаен елемент во процесот на донесување на тековните монетарни одлуки. Советот на Народната банка ја усвоил и Одлуката за управувањето со ликвидносниот ризик на банките.
Имајќи ги предвид тековните случувања на меѓународните финансиски пазари и големата неизвесност во однос на идните настани во евро-зоната, со оваа одлука се врши заострување на барањата во однос на квалитетот на ликвидната актива за потребите на пресметката на стапките на ликвидност. - Во утврдувањето на стапките на ликвидност можат да се вклучат само побарувањата од странските банки со инвестициски кредитен рејтинг од најмалку БББ- (согласно со рејтингот на „Стандард и Пурс“) или Баа3 (согласно со рејтингот на „Мудис“), за разлика од досегашната одлука според која во утврдувањето на стапките на ликвидност се вклучуваа побарувањата од сите странски банки без разлика на кредитниот рејтинг. Овие измени ќе се применуваат од 1 март, се вели во соопштението на НБРМ. Управата за јавни приходи со нова услуга за граѓаните ГОДИШНАТА ДАНОЧНА ПРИЈАВА ПРЕКУ ИНТЕРНЕТ Управата за јавни приходи промовираше нова услуга со која физичките лица ќе може годинава да поднесат годишна даночна пријава по електронски пат. Услугата ќе биде достапна од 16-ти овој месец, а се промовира 10 дена пред стартот со цел да се запознаат граѓаните и да можат да се подготват за нејзино користење. Услугата ја промовираа премиерот, м-р Никола Груевски, заменикминистерката за информатичко општество и администрација Марта Арсовска Томовска и директорот на Управата за јавни приходи Горан Трајковски. Таа треба да придонесе кон намалување на административните трошоци, зголемување на доброволната наплата на даноците, како и поедноставување на даночните постапки за бизнисите. - Управата за јавни приходи беше првата институција во 2006 година која воведе електронска услуга кон даночните обврзници. Тоа беше скромен почеток. Се однесуваше само на големите даночни обврзници. И тогаш беа само 130 компании. Во 2008 година искуството што го стекнавме го пренесовме на сите останати компании на средните и малите даночни обврзници. Во 2012 година го пренесуваме токму навреме кога граѓаните ги исполнуваат своите обврски за поднесување годишни даночни пријави за сите остварени приходи надвор од плата, рекол директорот на УЈП Трајковски, а го цитира МИА. Според него, оваа услуга е
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
13
ПАРТНЕРСКИ ИНСТИТУЦИИ И МИНИСТЕРСТВА
придонес кон остварување на заложбата на Управата за една фер и еднаква постапка со максимална транспарентност и избегнување на сите можни канали на кава било корупција, непотизам. Особено е важно воведувањето ваква услуга, посочил Трајковски, ако се земе предвид бројката од 200.000 кои беа обврзници на персонален данок на доход. Премиерот Никола Груевски потенцира дека токму оваа услуга ќе помогне да се надмине сликата на турканици пред шалтерите во последните денови од истекот на рокот за поднесување годишна даночна пријава. Досегашното искуство покажа дека најголемиот метеж во УЈП се прави во деновите пред истекот на рокот за поднесување на годишните даночни пријави и тогаш има и големо незадоволство на граѓаните за чекањето редици и најчесто виновник е УЈП и службениците што работат во неа. Со електронското поднесување на даночните пријави таа слика еднаш засекогаш ќе се измени, рекол премиерот и додал дека користењето на оваа услуга и намалувањето на бројот на физички средби на шалтерите и постоењето интегриран електронски позадински систем на Управата ќе имплицира значителни заштеди како за граѓаните, така и за Управата. Тој потенцира дека тенденција на Владата е континуирано да работи на нови електронски услуги за граѓаните и компаниите се` со цел што е можно повеќе да се упростат административните постапки и да им се олесни работата на граѓаните во исполнување на нивните права и обврски кон државните институции. Потсетувајќи на проектите што се спроведени во изминатите неколку години, премиерот посочи дека и во иднина ќе следуваат и други проекти. Со овој систем граѓаните ќе може да поднесуваат пријави од дома во кое било време. Пополнувањето ќе биде преку интернет без дополнителни трошоци и без доаѓање во УЈП. Граѓаните ќе треба да се регистрираат преку etax.ujp.gov.mk и да обезбедат дигитален сертификат издаден
од овластен издавач - КИБС и Македонски телеком и чини меѓу 830 и 950 денари, а може да се користи за сите електронски услуги. Заменикминистерката за информатичка технологија и администрација Арсовска Томовска п о т е н ц и р а дека системот ја гарантира сигурноста, доверливоста и расположливоста на информациите, како и автентичноста на корисниците, а воедно нуди едноставно решение за користење од страна на крајните корисници. Годинава се очекува во Управата за јавни приходи да бидат доставени околу 200.000 годишни даночни пријави од граѓаните. Во јануари, како што посочи директорот на УЈП, се доставени 8.000, а крајниот рок е 15 март. Министерството за економија во наредните 10 дена ќе објави јавен повик ДОДЕЛУВАЊЕ ГРАНТОВИ ЗА КРЕАТИВНИ ЗАНАЕТИ Министерството за економија во наредните 10 дена ќе објави јавен повик за доделување грантови во вредност до 5.000 евра за занаетчии за набавка на опрема, алати и репроматеријали, како и за стручно оспособување и организрање на просторот. Повикот ќе биде отворен до 1 ноември годинава. За таа намена во буџетот на Министерството за економија се одвоени
1,2 милиони денари, а на повикот ќе може да се пријават занаетчии кои најмалку шест месеци се регистрирани во Занаетчиската комора на Македонија или во некоја од 14. регионални и општински комори. - Мислиме дека за почеток овие средства се доволни, но доколку проектот се покаже како успешен, може да направиме пренамена на средства, рекол министерот за економија Ваљон Сарачини на прес-конференција, а пренесува МИА. Тој посочил дека занаетчиството има огромен потенцијал, кој, нагласи, за жал, не е доволно искористен. - Убедени сме дека со поддршка на занаетчиството можат многу лесно да се отворат нови работни места, а со тоа да се создадат и нови иновативни производи кои би биле конкурентни не само на домашниот, туку и на странскиот пазар, рекол Сарачини. Изработена е Национална стратегија за развој на занаетчиството во која се опфатени конкретни мерки, активности и програма за развој и поддршка, како и начини за упростување на процедурите и намалување на трошоците за занаетчиите, нивна обука и образование и вклучување во практичната настава, кофинансирање проекти и организирање обуки и форуми. - Предвиден е и акциски план за електронска продажба на занаетчиските производи... За жал, занетчиите сега за сега се поприсутни на домашниот пазар. Дел од производите ги продаваат и на странските туристи, но сакаме да одиме чекор понапред и да овозможиме електронска продажба на нивните производи со додавање на додадена вредност, со креирање нов бренд и со создвање иновативни производи за да бидат конкурентни на странскиот пазар, потенцирал Сарачини.
14
ОПШТИНСКИ БИЗНИС
БИЗНИС ИНФО
Објавен оглас за продажба на земјиште во поранешната касарна во Битола ПОЧЕТНА ЦЕНА 2.300 ДЕНАРИ ЗА МЕТАР КВАДРАТЕН Објавен е оглас за отуѓување на градежно земјиште во сопственост на Република Македонија наменето за изградба на објекти за домување во станбени згради на просторот од поранешната касарна „Стив Наумов“ во Битола. Како што соопшти Секторот за односи со јавност на локалната самоуправа, почетната цена на електронското јавно наддавање за градежните парцели е 2.300 денари за метар квадратен, а право на учество имаат сите заинтересирани
домашни и странски физички и правни лица кои можат да стекнат сопственост на градежно земјиште во Македонија и кои ќе преземат обврска објектите да ги изградат во рок од шест години. Пријавите за купување градежно земјиште за изградба на станбени згради ќе се примаат до 7 март, а електронското јавно наддавање ќе се одржи на 14 март, информира Општината. Тендерски подготовки за изградба на пречистителна станица на Вардар кај Гевгелија ДО КРАЈОТ НА ГОДИНАВА ПОЧЕТОК НА ГРАДБАТА Стручен тим на реализатори на трилатералниот договор за изградба на пречистителна станица на реката Вардар кај Гевгелија, во кој партиципираат владите на Швајцарија, Грција и Македонија, неделава беа во посета на општина Гевгелија со цел определување на временска рамка за тендерската подготовка за реализација на заедничкиот проект. Вредноста на проектот е 9,6 милиони евра, од кои 6,8 милиони евра ќе донира Швајцарската влада, 1,84 милиони евра Грчката влада, а 970.000 евра ќе обезбедат Министерството за животна средина и просторно планирање заедно со општина Гевгелија и Министерството за транспорт и врски. На работниот состанок
присуствуваа претставници од швајцарските консултантски фирми „Холингер“ и „Вар“, од Агенцијата за развој СЕКО при Швајцарската влада, заедно со претставници од грчкото Министерство за надворешни работи и македонското Министерството за животна средина и просторно планирање. Домаќин на работната средба беше општина Гевгелија заедно со Јавното комунално претпријатие „Комуналец“ од Гевгелија, кое треба понатаму да стопанисува со Пречиситителната станица. На средбата, како што информираат од општина Гевгелија, било договорено тендерот да биде распишан во првата половина од годината, а до крајот на 2012 да започне изградбата. Во општина Богданци се подготвува нов стопански комплекс ВИНАРИЈА И ПРОПРАТНИ ОБЈЕКТИ НА 33 ХЕКТАРИ Општина Богданци почна постапка за спроведување оценка за влијанието врз животната средина со урбанизација на нов стопански комплекс наменет за винарија и пропратни објекти со површина од над 33 хектари. Изведувач на планскиот документ ќе биде Институтот за урбанизам, сообраќај и екологија „ИНПУМА“ од Скопје, кој има рок во текот на годината да изготви Урбанистички план за земјиштето, со цел сегашното земјоделско земјиште да се трансформира во градежно. Планот предвидува изградба на лесна индустрија – винарија во околина
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
со земјоделско земјиште, западно од населеното место Стојаково, на растојание од околу 1.500 метри, опфаќајќи ги катастарските парцели 3.320 и 3.326, до место викано „Каменот“. Урбанизацијата на околното земјоделско земјиште нема да предизвика негативни ефекти врз животната средина, бидејќи се работи за ридски терени и пасиште обраснато со трева и грмушести растенија. Се очекуваат позитивни економски влијанија, пораст на вработеноста во локални рамки, зголемување на бруто домашниот производ, подобрување на животниот стандард, придонес во развојот на индустријата и локалната економија. По донесување на Урбанистичкиот план надвор од населено место и спроведената постапка за стратешка оцена на влијание врз животната средина, ќе се пристапи кон изработка на архитектонско урбанистички проект и основен проект за изградба на винаријата. Соработка на Валандово и бугарската општина Банско ДОГОВАРАЊЕ ПРОЕКТИ ОД ИПАПРОГРАМАТА Општина Валандово договори проектна соработка со бугарската општина Банско за заеднички настап на вториот повик од ИПА-програмата за меѓугранична соработка помеѓу Македонија и Бугарија. Проектната вредност на заедничките приоритети е прецизирана на 500.000 евра. Поголеми дел, 275.000 евра, ќе бидат наменети за уредување на паркот со инфраструктурни и хортикултурни содржини во општина Валандово, а останатите 225.000 евра ќе ги искористи бугарската општина за уредување на градскиот парк во Банско. Општина Валандово е носител на проектот во кој, покрај планот за уредување на градскиот парк, е предвидено и да се изгради фитнес на отворено за возрасни, рекреативна патека за ролери, хортикултурно уредување на просторот, изградба на паркинг во центарот на градот, уредување на тротоарите со улично осветлување и нови канделабри. Во планот е предвидено и реновирање на споменикот на жртвите од земјотресот во Валандово од 1931 година, кој се наоѓа во градскиот центар. Вториот повик на ИПА-програмата е закажан за 15 февруари до кога двете партнерски општини треба да ја предадат заедничката проектна апликација до надлежните тела на ЕУ.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
Стоковната размена на земјава со странство лани ја достигнала вредноста од над 11,4 милијарди американски долари ТРГОВСКИОТ ДЕФИЦИТ 2,5 МИЛИЈАРДИ ДОЛАРИ Според претходните податоци на Државниот завод за статистика, вкупната вредност на извозот на стоки од Република Македонија во периодот јануари-декември 2011 година изнесува 4 455 375 илјади САД долари, а на увозот 7 007 251 илјади САД долари. Покриеноста на увозот со извоз е 63,6%. Трговскиот дефицит, во периодот
јануари-декември 2011 година, изнесува 2 551 876 илјади САД долари. Трговската размена по производи покажува дека во извозот, најголемо е учеството на катализаторите на носачи со благородни метали или нивни соединенија, фероникелот, производите од железо и челик (валани производи), облеката и преработките од нафта. Во увозот, најмногу се застапени платината и легурите на платина, необработени или во прав, суровата нафта, моторните возила за превоз на лица и електричната енергија. Во периодот јануари-декември 2011 година, најголемо учество во извозот на стоки имаат земјите-членки на ЕУ 27 (60,6%) и земјите од Западен Балкан (27,6%), а во увозот на стоки најголемо учество имаат земјите-членки на ЕУ 27 (54,3%) и земјите во развој (26,8%). Според вкупниот обем на надворешно-трговската размена, Република Македонија најмногу тргува со Германија, Србија, Грција, Бугарија и Русија (44,2% од вкупната надворешно- трговска размена се врши со овие пет земји).
Деловни тенденции во трговијата на мало ПРОДОЛЖУВА НАМАЛУВАЊЕТО НА ЦЕНИТЕ Според податоците на Државниот завод за статистика, раководителите на деловните субјекти оцениле дека економската состојба на нивните деловни субјекти од областа на трговијата на мало, во четвртото тримесечје од 2011
БИЗНИС ИНФО година е понеповолна во однос на третото тримесечје од 2011 година, како и во однос на четвртото тримесечје од 2010 година. Раководителите на деловните субјекти оцениле дека нивната финансиска состојба во четвртото тримесечје од 2011 година е понеповолна во однос на третото тримесечје од 2011 година, а понеповолни се и нивните очекувања за економската состојба во наредниот период. Во однос на количината на залихите во текот на четвртото тримесечје од 2011 година, оценката на раководителите е дека количините се намалени во однос на третото тримесечје од 2011 година. Нивните оценки за очекуваните порачки за наредниот период и очекувањата за бројот на вработените се поповолни во однос на третото тримесечје од 2011 година. Во однос на движењата на продажните цени во четвртото тримесечје од 2011 година, според оценката на раководителите тие бележат намалување во однос на третото тримесечје од 2011 година. Во четвртото тримесечје од 2011 година, во споредба со претходното тримесечје, според оценките, се очекува продажните цени да се намалат во наредните 3 месеци.
Најголемо влијание на ограничувањето на економската состојба на деловните субјекти во текот на четвртото тримесечје од 2011 година имале: слабата побарувачка на купувачите со 37,7%, зголемената конкуренција со 15,0%, зголемената понуда на пазарот со 13,8% и друго со 7,8%.
Деловни тенденции во градежништвото СОСТОЈБАТА СО ПОРАЧКИТЕ ПОНЕПОВОЛНА Според податоците на Државниот завод за статистика, раководителите на деловните субјекти од областа на градежништвото ја оценија економската состојба во четвртото тримесечје од 2011 година како понеповолна во однос на претходното тримесечје, а поповолна во однос на истото тримесечје од 2010
15
СТАТИСТИКА година. Оценката за финансиската состојба на нивните деловни субјекти е дека е незначително полоша во однос на претходното тримесечје, а подобра во споредба со истото тримесечје од претходната година. Во четвртото тримесечје од 2011 година, очекувањата за бројот на вработени во наредниот период се поволни, оценката за сегашната состојба со порачки (договори) е понеповолна во споредба со претходното тримесечје, а бројната состојба и квалитетот на механизацијата и опремата и понатаму е незадоволителна и под нормалата. Во наредниот период се очекува зголемување на продажните цени. Најголемо влијание на ограничувањето за подобрување на сегашната градежна активност имаат следните фактори: немањето доволна побарувачка со 16,9%, зголемените трошоци за материјали со 16,0%, зголемените финансиски трошоци (камати) со 15,8%, конкуренцијата во сопствениот сектор со 11,0% и друго со 10,3%.
Издадени одобренија за градење ПРЕДВИДЕНА ИЗГРАДБА НА 618 СТАНОВИ Според податоците на Државниот завод за статистика, во декември 2011 се издадени 256 одобренија за градење што е за 11.1% помалку во однос на истиот месец од претходната година. Според издадените одобренија за градење, предвидената вредност на објектите изнесува 1 931 774 илјади денари што е за 45.3% помалку во однос на истиот месец од претходната година. Од вкупниот број на издадени одобренија за градење, 208 (81.2%) се наменети за објекти од високоградба, 12 (4.7%) за објекти од нискоградба и 36 (14.1%) за објекти за реконструкција. Од вкупно 256 објекти, на 223 (87.1%) како инвеститори се јавуваат физички лица, а на 33 објекти (12.9%) инвеститори се деловни субјекти.
16
СТАТИСТИКА Во извештајниот период е предвидена изградба на 618 станови со вкупна корисна површина од 54 637 м2. Индекси на цените во угостителството МИНИМАЛНИ ПОМЕСТУВАЊА Според податоците на Државниот завод за статистика, индексот на цените на угостителските услуги во јануари 2012 година, во споредба со декември 2011 година, е зголемен за 0,2%. Споредено по групи на услуги, зголемување е забележано во групите Храна за 0,1%, Алкохолни пијалаци за 0,3%, Безалкохолни пијалаци за 0,2% и Ноќевања
БИЗНИС ИНФО за 0,1%.
Индексот на цените на угостителските услуги во јануари 2012 година, во однос на истиот месец од претходната година, е намален за 1,5%
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
Регистрирано значително намалување на странски инвестиции и парични трансакции во Албанија ПОТКУСУРЕНИ ДВАТА ГЛАВИ ИЗВОРА ЗА ПОТХРАНУВАЊЕ НА ЕКОНОМИЈАТА Централната банка на Албанија регистрирала значително намалување на странските инвестиции и парични трансакции во земјата. Инвестициите и трансакциите се двата главни извора за потхранување на албанската економија, се наведува во
извештајот на Банката. Според податоците во извештајот, кон крајот на третото тримесечје од минатата година странските инвестиции во Албанија изнесувале 166,4 милиони евра, што е за 55,1 милион евра помалку во споредба со претходното тримесечје. Паричните трансакции од албанските емигранти во третото тримесечје на 2011 година изнесувале 132,6 милиони евра, со што е забележан пад од 55,6 милиони евра во споредба со второто тримесечје, додека 25 милиони евра помалку во однос на истиот период во 2010 година.
БИЗНИС ИНФО наведува дека средствата се наменети за финансирање патни проекти, станици за прочистување, како и дека ќе бидат насочени за засилување на конкурентноста на земјоделството, социјално вклучување на ромското население во земјата, за правосудството и образованието. Албанија поднесе барање за членство во ЕУ во 2009-та година, но од неа беше побарано најпрво да спроведе реформи за подобрување на изборниот процес и јавната администрација, борбата против корупцијата и организираниот
криминал. Од 1991 година досега Албанија од ЕУ има добиено 1,83 милијарди долари. Албанскиот трговски дефицит 2,48 милјарди евра ПОЗИТИВА САМО КАЈ ОБЛЕКАТА И ОБУВКИТЕ Албанскиот надворешен трговски волумен, лани, споредено со претходната година, пораснал за 19 отсто и достигнал 5,32 милијарди евра, потврдуваат од Институтот за статиситика.
ЕУ ќе обезбеди 82 милиони евра помош за Албанија СРЕДСТВА ЗА СПРОВЕДУВАЊЕ ИНФРАСТРУКТУРНИ ПРОЕКТИ И ЗА РЕФОРМИ Европската унија објави дека ќе обезбеди 82 милиони евра помош за Албанија во следните две години за спроведување на инфраструктурни проекти и реформи. Во соопштението на претставниците на ЕУ во Тирана се
Како што јави дописникот на МИА од Тирана, извозот пораснал за 23 отсто и достигнал вредност од 1,42 милјарди евра, додека увозот пораснал за 18 отсто и достигнал 3,9 милијради евра. Трговскиот дефицит забележал раст од 18 отсто и
17
РЕГИОН
достигнал 2,48 милијарди евра. Државата лани најмногу извезувала руда, пред се` хром, потоа нафта, градежни материјали, облека и обувки, кои зафаќаат 84 отсто од вкупниот извоз. Облеката и обувките се единствена група од надворешната трговија каде Албанија има позитивен резултат. Лани ваква стока била увезена во вредност од 363 милиони евра, додека извезена во вредност од 460 милиони евра. Од 2000 година, извозот просечно растел за 15 отсто годишно, додека увозот за 11 отсто. Трговскиот дефицит почнал да се зголемува во текот на овие години, но нивото на покриеност на увозот со извозот е значително подобрено, од 23 отсто во 2000 година на 36 отсто минатата година. Албанската Влада годинава од приватизацијата очекува 56 милиони долари ПЛАНИРАНА ПРОДАЖБА НА 440 ОБЈЕКТИ Албанското Министертво за економија, трговија и енергетика најави продажба на стотици објекти во државна сопственост, јави дописникот на МИА од Тирана. - Планираме годинава да продадеме 440 објекти, кои се доставени на понатамшна постапка во Министертвото за финансии. Планираме да инкасираме 56 милиони долари, што е двапати поголема сума од онаа што минатата година остваривме, изјави министерот за економија, трговија и енергетика Насип Начо. По неуспешните тендери за продажба на неколку значајни компании, како што е осигурителната „ИНСИГ“ и нафтената команија „Алпетрол“, министерот е убеден дека приватизацијата ќе биде успешна и бездруго ќе заврши годинава. - Изгласувањето на законот, од страна на Парламентот за продажба на 100 отсто од акциите на „Албпетрол“. Може да се рече дека има интерес од стратешки инвеститори за оваа компанија, изјави Начо, според кого во тек се потребните активности за приватизација на останатите пакет акции од рафинеријата „АРМО“ кои сеуште се во државна сопственост.
18
РЕГИОН Со приватизацијата, Владата настојува преку продажба на државниот
имот да ја ублажи кризата која ја зафати и албанската економија. Масовен прилив на странски работници во Турција РАБОТНИ ДОЗВОЛИ ЗА 17.000 СТРАНСКИ ДРЖАВЈАНИ Во текот на 2011 година турските власти издале работни дозволи на речиси 17.000 странски државјани, со што продолжува трендот на раст на бројот на странци кои бараат работа во Турција. Според податоците на турското Министерство за труд и социјална заштита, најголем број од странците кои лани добиле дозволи за работа во Турција се Руси, а по нив следуваат Украинците и Кинезите. Лани барања за добивање работни дозволи во Турција поднеле државјани од 127 земји од целиот свет. Од вкупниот број поднесени апликации, турските власти издале 11.634 работни дозволи на определено време, 29 на неопределно, а одбриле и продолжување на 5.073 веќе издадени дозволи за работа. Инспекторите на Министерството откриле и над 3.000 странци кои илегално работеле во Турција. Црна Гора се вклучува во проектот „Јужен поток“ ПОЧНУВА ИЗРАБОТКАТА НА СТУДИЈА ЗА ИСПЛАТЛИВОСТ Црногорски официјални претставници и претставници на „Газпром“ донесоа одлука за изработка на студија за техничко-економска остварливост на изградба на огранок на гасовод низ Црна Гора, во рамките на Проектот „Јужен поток“, соопшти рускиот енергетски холдинг. Техничките можности и перспективите за приклучување на оваа земја во Проектот „Јужен поток“ ги разгледаа директорот на секторот за проекти на рускиот „Газпром“ Леонид Чугунов, премиерот на Црна Гора Игор Лукшиќ, министерот за надворешни работи
БИЗНИС ИНФО и европски интеграции Милан Роќен и министерот за економија Владимир Кавариќ. Проектот „Јужен поток“, со предвидената изградба на гасовод под Црното Море за земјите од јужна и централна Европа, „Газпром“ го реализира заедно со италијанската енергетска компанија „Ени“ со цел да се зголеми изборот на маршрутите за пренос на руски природен гас. Русија за реализација на копнените делници на гасоводот потпиша меѓудржавни спогодби со Бугарија, Србија Унгарија, Грција, Словенија, Хрватска и Австрија.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
Банкарите во Лондон ја предупредија Владата ДА НЕ СЕ ШИРИ АНТИБИЗНИС ХИСТЕРИЈА Банкарите од банките од целиот свет што се присутни и работат во Лондон,ја предупредија британската влада дека во Велика Британија не ќе може да се работи, доколку се продолжи со “распалената антибизнис хистерија”, јави дописникот на МИА од Лондон. Во разговор со повеќемина угледни банкари, за лондонски “Тајмс”, тие ги обвинуваат владините министри за водење антибизнис кампања во медиумите и во британската јавност. “Во услови на постојано
демонизирање на раководителите и на менаџерите на банките,не може да се работи нормално,во Сити,како и да се направи бизнис во оваа земја”, тврдат банкарите кои се лондонскиот финансиски центар Сити. Ова е првото остро предупредување на банкарскиот бизнис до владата и до политичарите околу силниот притисок што тие го наметнаа во јавноста за потребата од “уредување на нивното работење” и за “ставањето ред” во нивните плати и екстра наградувањето. Таквата определба за дисциплинирање на банкарите,според нивното објаснување,може сериозно да и наштети на сегашната репутација на Лондон како глобален финансиски центар. Одбраната на Сити како светски центар и на британскиот бизнис,е главниот мотив на премиерот Дејвид Камерон за неговата “војна” со ЕУ и посебно со Франција и претседелот Никола Саркози,околу контроверзниот трансакционен данок, што во Велика Британија иронично се нарекува “Робин Худ данок”. Камерон инсистира дека воведувањето на еден ваков данок е “чиста лудост”,па тој и лондонскиот градоначалник Борис Џонсон ги повикаа француските банкари да го преселат својот бизнис од Париз во Лондон,по најавата на Саркози дека од август оваа година ке биде воведен данок на берзанските трансакции. Предупредувањето од лондонските банкари доаѓа по запирањето на бонусот на генералниот менаџер на банката РБС Стивен Хестлер и по одземањето на титулата сер на неговиот претходник Фред Гудвин. Банкроти и се закануваат на Европа ПОД ПРАШАЛНИК 1,5 МИЛИОНИ РАБОТНИ МЕСТА Бројот на банкротираат поради
компаниите кои должничката криза
19
ЕВРОПСКА УНИЈА каде многу економии се движат кон рецесија, погодени од должничката криза и бранот строги економски мерки за штедење. Во Словенија се повеќе невработени РАБОТОДАВАЧИТЕ ВО ЈАНУАРИ ПОНУДИЛЕ 15.645 СЛОБОДНИ МЕСТА
во еврозоната е се поголем и би можел да загрози 1,5 милиони работни места ширум Европа, покажа истражувањето на германската економска агенција „Кредитреформ“. Во најновиот годишен извештај за инсолвентност се наведува дека бројот на компаниите кои не се платежно способни во групата од 15 земји на ЕУ, плус Норвешка и Швајцарија, лани се зголемил за 0,3 отсто и достигнал 174.917 фирми. Се поголемата неможност на претпријатијата да ги исплатат своите обрски во дозволените рокови многу ги загрозува работните места, од кои минатата година околу 1,5 милиони биле ставени под знак прашалник, што е за 7,1 отсто повеќе во однос на 2010 година. Cитуацијата се разликува од земја до земја, а најголем број инсолвентни фирми е забележан во Грција, потоа во Шпанија, Италија и Португалија. Од друга страна, во Германија и Франција евидентирани се помалку претпријатија кои прогласиле банкрот. Белгија прва во зоната на еврото влезе во рецесија ПО ВТОР ПАТ ЗА ТРИ ГОДИНИ Белгија е прва членка од зоната на еврото која официјално влезе во рецесија во втората половина од 2011 година по вторпат за три години, соопшти Народната банка на таа држава. БДП на шестата економија во еврозоната се намали 0,2 отсто во четвртиот квартал по ослабувањето од 0,1 отсто во
Во Словенија во јануари се регистрирани 115.965 невработени, што е за 2,8 отсто повеќе отколку во претходниот месец, како и 0,7 отсто повеќе отколку во јануари 2011, а најголемиот „виновник“ за раст на невработеноста е истекот на договорот на одредено време, соопшти Заводот за вработување во Љубљана. Вкупно 11.539 лица во јануари ја обновиле регистрацијата во Заводот, што е за 28,3 отсто повеќе отколку во декември, но и 12,6 отсто помалку на годишно ниво.
Меѓу новорегистрираните невработени, 839 се граѓани кои првпат бараат работа, 2.289 се лица кои се прогласени за технолошки вишок, или оние кои останале без работа поради банкрот на претпријатието, додека 6.976 без работа останале по истекот на договорот на одредено време. Во однос на јануари минатата година, бројот на луѓе кои првпат бараат работа е намален за 35,5 отсто. Работодавците во исто време во јануари понудиле 15.645 слободни места, што е за 14,7 отсто повеќе отколку во декември, и три отсто повеќе во однос на јануари 2011.
Зголемени загубите на словенечките банки во 2011 годинa ВО МИНУС 356 МИЛИОНИ ЕВРА
периодот јули-септември. Белгиската економија во четвртото тримесечие зајакна 0,9 отсто на годишно ниво, а во целата 2011 година оствари раст од 1,9 отсто. Показателите за четвртото тримесечие во еврозоната која зајакна само 0,2 отсто во третиот квартал, ќе бидат објавени на 15 февруари. Западни медиуми јавуваат дека економијата во еврозоната во целина оваа година ќе биде со пад од 0,3 отсто. Белгија често се споменува како претходник на она што ќе се случи во еврозоната
Словенечките банки во текот на 2011 година забележале нето загуби од 356 милиони евра воглавно поради отпис на ненаплативи кредити. Во 2010 година таа цифра беше 56 милиони евра, соопшти Централната банка. - Влошувањето на условите на работење на меѓународните и домашни пазари во оваа година ќе влијаат врз работењето на банките, се вели во соопштение. Сите поголеми светски бонитетни агенции од септември 2011 година го намалија кредитниот рејтинг на Словенија.
20
СВЕТ Кина двојно ги зголеми инвестициите во Европа ПОВЕЌЕКРАТНО ЗГОЛЕМЕНО КУПУВАЊЕТО РЕНТАБИЛНИ КОМПАНИИ Кинеските инвестиции во Европа двојно се зголемиле минатата година и достигнале 6,7 милијарди САД долари, но се уште се помали од вложувањата на САД и Јапонија. Кинеските компании од неодамна
повеќе пати го зголемија купувањето на претпријатија во Европа, и тоа во различни сектори од енергетика и водостопанство до компании за производство на луксузни јахти, што се далеку попривлечни инвестиции отколку во државни обврзници за време на должничката криза. Критериумот за избор на кинеските инвестиции е рентабилност без разлика на тоа за кој сектор станува збор. Се поголемиот обем на кинеското купување европски фирми е резултат на моменталната политика на Пекинг за зголемување на екононската активност во странство. И покрај лошата економска перспектива во земјите од еврозоната, директните странски инвестиции во Европа лани се повеќе од двојно поголеми. - Во овој период на големи економски и финансиски потреси, сигурно е дека има добри бизнис можности за ликвидни кинески претпријатија, оцени аналитичарот на кинеското претставништво на агенцијата „ИХС Глобал Инсајт“ Алистер Торнтон.
БИЗНИС ИНФО на 12 банки, вклучени во двете најголеми швајцарски финансиски институции УСБ и „Креди Свис“. Банките се сомничат дека тајно договарале промена на клучните кредитни стапки и на условите за тргување во рамки на терминските договори, се наведува во соопштението. - Неофицијалните договори, особено оние во терминските договори веројатно влијаеле на движењето на ЛИБОР и ТИБОР (референтните каматни стапки според кои банките меѓусебно си позајмуваат пари), наведе Комисијата. ЛИБОР (Лондонската меѓубанкарска стапка) и ТИБОР (Токиската меѓубанкарска стапка) влијаат врз движењето на каматните стапки на бројни комерцијални банки. Комисијата соопшти дека банките исто така се под сомнение дека противзаконски влијаеле врз пазарните услови, со кои се склучуваат терминските договори засновани на дадени каматни стапки. Странските институции, кои се предмет на истрага, се „Бенк оф Токио - Мицубиши“, „Ситигруп“, „Дојче банк“, ХСБЦ, „Морган Чејс“, „Мизухо фајненшл груп“, „Рабобанк“, „Ројал бенк оф Скотланд“, „Сосиете Женерал“ и „Сумитомо Мицуи“. Властите задолжени за контрола на конкуренцијата во САД и Велика Британија покренаа слична истрага.
Калифа во Дубаи чинеше 1,5 милијарди долари, но таа е изградена без претерана грижа за безбедноста, а на нејзината изградба учествуваа работници имигранти за многу помала плата. Новата зграда на Светскиот трговски центар ќе биде и највисоката кула. Светскиот трговски центар беше мета на два терористички напади во 1993 година и на 11 септември 2001 година.
Светскиот трговски центар во Њујорк ќе биде најскапата и највисоката зграда ЗА ИЗГРАДБА 3,8 МИЛИЈАРДИ ДОЛАРИ
„Њујоршката берза Еуронекст“ соопшти дека двете компании поради одлуката на Европската комисија да го блокира предложениот договор за интеграција, се договорија заеднички да се откажат од интеграција, што беше потпишана на 15 февруари 2011 година. Во вчерашното соопштение на ЕК се наведува дека со здружувањето на двата берзански оператори би се загрозила конкурентноста на новите компании на тоа поле. - Здружувањето на „Њујоршката берза Еуронекст“ и „Дојче берза“ би резултирало со речиси монополска позицијата на пазарот за финански деривати. Пазарот на акции ја сочиннува самата срж на финансискиот систем, па затоа е од клучна важност за целата европска економија да таа остане конкурентна. Се обидовме да најдеме решение за тој проблем, но ништо од тоа што смисливме не придонесе да исчезне загриженоста за можниот монопол, истакна европскиот комесар за конкурентност Хоакин Алмунија.
Швајцарија истражува картел на банки ТАЈНО ДОГОВАРАЊЕ ЗА ПРОМЕНА НА КЛУЧНИТЕ КРЕДИТНИ СТАПКИ Швајцарската комисија за конкуренција соопшти дека покренала истрага за можното монополско однесување
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
Според извештаите на „Вол стрит џурнл“ изградбата на Светскиот трговски центар во Њујорк (One Worlds Trade Center) ќе чини 3,8 милијарди долари, што значи дека ќе биде најскапата зграда некогаш изградена. Претходно, изградбата беше проценета на 700 милиони долари, но трошоците се зголемени поради вградување на најсовршениот безбедносен систем што ќе го има новиот Светски трговски центар. За споредба, највисоката кула Бурј
„Њујоршката берза Еуронекст“ и „Дојче берза“ ја откажаа интеграција СПОЈУВАЊЕТО ИЗОСТАНА ЗАРАДИ ЗАГРОЗУВАЊЕ НА КОНКУРЕНЦИЈАТА „Дојче берза“ и „Њујоршката берза Еуронекст“ (NYSE Eutonekst) ја откажаа својата мега интеграција откако регуларторите од Европската унија стави вето на таквиот договор.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
Зголемен рускиот извоз на оружје во 2011 година ПОЧИТУВАЊЕ НА ЛИБИСКОТО ЕМБАРГО „ОДНЕСЕ“ 4 МИЛИЈАРДИ ДОЛАРИ Русија во 2011 година извезла оружје во вредност од 10,7 милијарди долари и покрај забраната за извоз на оружје во Либија, која претходно била важен купувач за Русија, соопшти денеска руската државна агенција за извоз на оружје „Рособоронекспорт“. За споредба во 2010 година Русија остварила извоз на оружје во вредност од 8,7 милијарди долари.
Во соопштението на „Рособоронекспорт“ се истакнува дека ембаргото на извозот на оружје во Либија, воведено лани согласно одлуката на официјална Москва да се придружи кон санкциите на ОН против режимот на Моамер Гадафи, значително ги намали руските приходи од извозот на оружје. - Поради ембаргото загубивме околу четири милијарди долари приход, изјави извршниот директор на „Рособоронекспорт“ Анатолиј Исаикин, додавајќи дека Русија во текот на минатата година со оружје снабдувала 57 држави, меѓу кои Индија, Венецуела и азископацифиските земји.
ОН: Неневработеност и на сиромаштија меѓу младите луѓе во светот и понатаму е висока НЕОПХОДЕН НОВ ГЛОБАЛЕН СОЦИЈАЛЕН ДОГОВОР Нивото на невработеност и на сиромаштија меѓу младите луѓе во светот и понатаму е висока, се наведува во годинешниот извештај на Обединетите нации. Во извештајот не се прецизира точната бројка на невработени млади луѓе. Последните бројки се од 2009 година кога без работа во светот беа 75,8 милиони луѓе на возраст од 15 до 24 години Околу 152 милиони работоспосбни млади луѓе живеат во домаќинства под
21
СВЕТ
САД го завршија спорот со ЕУ и Јапонија ПО ДЕВЕТ ГОДИНИ РЕШЕНИЕ ЗА АНТИ – ДАМПИНГ ЦАРИНИТЕ
прагот на сиромаштијата со 1,25 долари дневно по човек, се истакнува во извештајот за ситуацијата на младите во светот (World Youth report). Во документот се наведува дека високата стапка на невработеност на младите луѓе во Блискиот Исток и во Северна Африка е еден од факторите за избувнување на бунтовите на Арапската пролет. Во 2010 година стапката на невработеност во во Блискиот Исток изнесувала 25,5 проценти и 23,8 отсто во Северна Африка. Стапката на невработеност кај младите жени во Блискиот Исток била 39,4 отсто, а во Северна Африка - 34,1 проценти. Големиот број на невработени лица во 2009 година биле последица од економската криза во 2008 година. - Денес имаме најбројна генерација на млади луѓе. Тие ги бараат правата и бараат да имаат поголем удел во економскиот и политичкиот живот, истакна генералниот секретар на ОН, Бан Ки-мун. Тој повика да се изготват програми на ОН за поддршка на нов социјален договор за економски раст и за поголемо вработување на млади луѓе.
САД го завршија девет години долгиот спор со Европската унија околу начинот на кој официјален Вашингтон ја одредуваше анти-дампинг царината за увозот на странски производи. Американските официјални претставници од трговскиот сектор изјавија дека во Женева потпишале спогодба според која начинот на одредување на царината на стоката што се продава по цена под производната ќе се усогласува според прописите на Светската трговска организација, пренесоа американските медиуми. Органите на СТО претходно објавуваа заклучоци дека праксата на САД за одредување анти-дампинг царини ги крши меѓународните трговски спогодби, што на ЕУ и Јапонија им беше оправдување за возврат да воведат сопствени трговски тарифи во вредност од повеќе стотици милиони долари годишно. Американскиот претставник за трговија Рон Кирк изјави дека надминувањето на долготрајниот спор на САД ќе им овозможи да се фокусираат на други, поитни трговски прашања.
22
КОРПОРАЦИИ „Епл“ контролира три четвртини од пазарот на мобилни телефони ДОСЕГА ПЛАСИРАНИ 183 МИЛИОНИ „АЈФОНИ“ Компанијата „Епл“ (Apple) во четвртиот квартл од 2011 година обезбеди околу 75 отсто од вкупниот профит во светската индустрија на мобилни телефони, иако во тој период на пазорот лансира само девет отсто од апаратите, се наведува во истражувањето на аналитичката компанија „Асимо“ (Asymo). Таквиот успех на „Епл“ се должи на популарноста на смартфонот „ајфон“ кој се продава со многу поголема маржа од телефоните и смартфоните.
Во последниот квартл од 2011 година компанијата остварила нов рекорд продавајќи поовеќе од 37 милиони „ајфони“, што доведе од лидерската позиција меѓу производителите на смартфони. Од појавата на „ајфон“ првата генерација во 2007 година, американската компанија пласирала повеќе од 183 милиони апарати. Најголемиот конкурент на „Епл“, јужнокорејскиот производител „Самсунг“ во профитот на пазарот на мобилни телефони учествуваше само со 16 проценти. На тој начин, 91 отсто од заработката од продажба на телефони во светот остваруваат само двете компании. Финската компанија „Нокиа“ која во 2007 година оствари околу 60 процетни од заработката во индустријата на мобилни телефони, само за четири години дојде до радикални промени. Иако „Нокиа“ останува еден од најголемите производители на телефони, во вкупната заработка на пазарот во четвртиот квартл учествуваше со 1,8 процент. Според податоци на аналитичката компанија ИДЦ, во последните три месеци од 2011 година производителите на пазарот лансирале 427,4 милиони мобилни телефони и смартфони.
БИЗНИС ИНФО Уште 4.000 откази во „Нокиа“ ПРОИЗВОДСТВОТО ОД ФИНСКА, УНГАРИЈА И МЕКСИКО СЕ СЕЛИ ВО АЗИЈА Финскиот мобилен гигант „Нокиа“, кој се соочува со финансиски проблеми, планира да го намали бројот на вработените за уште 4.000, откако производството од Финска, Унгарија и Мексико ќе биде преселено во Азија.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
настани, центри.
стадиони
и
конференциски
Во исто време серијата SL46B нуди слика со висока резолуција идеални за трговски центри. Новиот LED LFD ME65 со екран од 165 сантиметри (65 инчи) освен тоа што нуди одлличен квалитет на сликата и врвни перфоманси, може само за неколку секунди да се трансформира во екран со функции активни на допир.
Загуби на „Панасоник“, „Шарп“ и „Сони“ ЗЕМЈОТРЕСИТЕ ГИ СРУШИЈА И СМЕТКИТЕ Три јапонски гиганти „Панасоник“, „Шарп“ и „Сони“ ќе забележат во деловната 2011 година загуби од 17 милијарди долари. Како што јави дописникот на МИА, компанијата соопшти дека мерките за штедење имаат за цел да ја зајакнат конкурентската сила на „Нокиа“. „Нокиа“ го дислоцира производството на смарт-телефоните во Азија, каде што се наоѓа мнозинството од нејзините испорачатели. Најтешко ќе биде погоден унгарскиот погон на „Нокиа“, каде ќе бидат укинати 2.300 работни места, додека во Финска отказни решенија ќе добијат околу 1.000 вработени.
Самсунг“ претстави нова екрани за бизнис потреби „СЕ ВО ЕДНО“
генерација
Компанијата Самсунг претстави на изложба во Амстердам најнови решенија за екрани, меѓу кои и екрани со големи формати LFD (Large format display). Еден од новите LFD екрани на Самсунг e „се во едно“ наменет за отворен
простор дизајниран да издржи големи температурни промени од -30 до +40 степени Целзиусови. Тој модел е одлично решение за бизнис-огласување на спортски
Причината на оваа појава се земјотресите кои само пред неколку месеци нанесоа штети на делот на јапонската територија и го забавија снабдувањето со електронски производи, како и мал застој на пазарот на телевизори со ЛЕД екрани. „Франс телеком“ и МЕП ја продадоа филијалата за мобилна телефонија ЗДЕЛКА „ТЕШКА3 1,3 МИЛИЈАРДИ ЕВРА Француската компанија „Франс телеком“ и нејзиниот партнер МЕП (Mid Europa Partners) ја продадоа својата австриска филијала за мобилна телефонија на телекомуникациската компанија од Хонгконг - „Хачосн“ (Hutchison) за 1,3 милијарди евра, објавија во одвоени соопштенија „Хачисон“ и француската компанија. „Франс телеком“ беше сопственик на 35 отсто од капиталот на австрискиот „Оранжа“, додека неговиот партнер МЕП имаше удел од 65 отсто.. Договорот за продажба на вредноста на австриската фирма достигнува околу 1,3 милијарди евра.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
„Волво“ со профит од над 720 милони евра НА АМЕРИКАНСКИОТ ПАЗАР ПОБАРУВАЧКАТА НЕ СТИВНУВА Шведскиот автомобиски гигант „Волво“ во четвртиот квартал од 2011 година оствари добивка пред оданочување од околу 6,4 милијарди круни (723,5 милиони евра).
Како што јави дописникoт на МИА од Гетеборг, во истиот период во 2010 година профитот на „Волво“ изнесуваше 4,5 милијарди шведски круни (508,8 милиони евра). Вкупниот приход на автомобилскиот гигант во периодот октомври-декември 2011 година изнесувал 86,5 милијарди круни (9,8 милијари евра), за разлика 73,4-те милијарди (8,3 милијари евра) остварени една година претходно. Најзначен пазар за продажба на автомобилите на „Волво“ и натаму остануваат САД, каде и покрај кризата, владее несмалена побарувачка за шведските автомобили.
„Гугл“ казнет поради нудењето бесплатни услуги на „ Гугл Мапс“ „МОЖЕ ДА ПРАВИТЕ ОПШТЕСТВЕНО КОРИСНИ РАБОТИ, НО ТОА ТРЕБА И ДА ГО НАПЛАТУВАТЕ“ Трговскиот суд во Париз на интернет-пребарувачот „Гугл“ му изрече казна во износ од над 500.000 евра, затоа што на својата апликација „Гугл Мапс“ на корисниците им нуди бесплатно преглед на карти. Судот реагираше по тужбата на француската фирма „Ботен Картограф“ која се занимава со продажба на мапи и која смета дека со бесплатното нудење на картите на „Гугл мапс“, интернетпребарувачот сака да ја „уништи конкуренцијата да воспостави монопол на пазарот на интернет-картографијата“. Парискиот суд го прифати ваквиот аргумент и одреди „Гугл“ да и` исплати
БИЗНИС ИНФО отштета на „Ботен Картограф“ во износ од 500.000 евра и да плати казна 15.000 евра поради својата „деловна пракса“ на бесплатно нудење на услугите. Адвокатот на „Ботен Картограф“ во реакција на судската одлука изјави дека со тоа е докажана „илегалноста на стратегијата на „Гугл“ за остранување на конкурентите“. - Судот ја сфати неправедноста и агресивноста на овие методи, потенцира адвокатот. „Гугл“ од своја страна најави дека ќе поднесе жалба на ваквата пресуда, потенцирајќи дека неговата апликација „Гугл Мапс“ и натаму има конкуренција на пазарот, па не може да станува збор за воспоставување монополска позиција. Ова е прв случај „Гугл“ да биде судски казнет поради бесплатното нудење на карти на апликацијата „Гугл мапс“. Во коментар на пресудата на Судот во Париз медиумите оценуваат дека од ова произлегува оти „можете да правите општествено корисни работи, но тоа морате
и да го наплатувате“. Медиумите проценуваат дека доколку пресудата биде потврдена и од повисока судска инстанца, би можело да се очекува лавина на слични обвинувања што би предизвикало тектонско нарушување во интернет-сферата. Според нив, ако продолжи оваa тенденција за брзо време би можело да се доведеме во состојба на интернет веќе ништо да не биде бесплатно.
Банкротираше унгарскиот авиопревозник “Малев“ ПРИЗЕМЈУВАЊЕ ЗАРАДИ БАРАЊАТА ЗА АВАНСНО ПЛАЌАЊЕ ОД ДОБАВУВАЧИТЕ Унгарската национална авиокомпанија “Малев“ банкротираше
23
КОРПОРАЦИИ откако финансиската ситуација на компанијата повеќе не можела да се одржи на посакуваното ниво, јавува “Би – Би – Си“, a пренесува Нетпрес. Во пет часот утрово по средноевропско време... по 66 години постоење, компанијата “Малев“ одлучи дека повеќе нема да лета“, соопштиле од компанијата.
Ова се случува откако Европската комисија и` нареди на компанијата да ги исплати различните форми на државна помош кои ги добиваше од 2007 година па се’ до 2010 година. Вкупната сума на долговите изнесувала околу 130 милиони евра, сума еднаква на нивните вкупни приходи од 2010 година. “И покрај својот најдобар интерес, сопствениците повеќе не можат да овозможат финансиски ресурси за работата на компанијата, покрај острата одлука на Европската комисија“, соопштиле од компанијата. Веднаш по информациите за банкротот на “Малев“, беа откажани летовите кон Будимпешта од скопскиот аеродром, и тоа од компанијата “Малев“, “Бритиш ерлајнс“ и “Ибериа ерлајнс“. Ќе има некои преструктуирања во компанијата, но “Малев“ е толку голема компанија што не е возможно, туку така да се приземји“, велат од компанијата за Нетпрес. Превозникот вработува 2.600 луѓе и е одговорен за скоро половина од целиот воздушен сообраќај во Будимпешта на аеродромот “Лист Ференц“. Во 2010 година компанијата бележеше загуба од 82,4 милиони евра, иако имаше подобрени проекции за 2011 година. Главниот извршен директор Лорант Лимбургер изјавил дека непосредна причина за колапсот е побарувачката за авансно плаќање на неговите добавувачи. “Малев“ веројатно може да биде повторно активиран “доколку успее да се ослободи од наследените скелети”. Владата на Унгарија назначи стечаен управник за да се обиде да ја заштити авиокомпанијата од побарувањата на доверителите.
24
КОРПОРАЦИИ
БИЗНИС ИНФО
„Гаспром“ со честитка за Европа во јануари СНИЖЕНИ ЦЕНИТЕ НА ПРИРОДНИОТ ГАС
Групација „Фиат-Крајслер“ ПРОДАДЕНИ 4 МИЛИОНИ ВОЗИЛА ВО 2012 ГОДИНА
Просечната цена на извозни партии руски гас за европските потрошувачи е намалена во јануари под 410 долари за илјада кубни метри, од 440 долари во декември. Испораките на руски гас во Европа се зголемени, поради ниските температури
Финансиските резултати на компанијата „Фиат СпА“ минатата година беа над очекуваните, а вкупниот минатогодишен приход на групацијата „Фиат-Крајслер“ изнесува 59,6 милијарди евра, со продадени четири милиони возила. „Фиат-Крајслер“ соопшти дека лани забележала подобри резултати од очекуваните и покрај отежнатите услови за работа, особено во втората половина од годината на европскиот пазар. Групацијата „Фиат Автомобили“ - Фиат, Алфа Ромео, Ланчиа, Абарт, Фиат Профешнл забележа вкупен приход од 28 милијарди евра и тоа е практично непроменет финансиски резултат во однос на 2010 година. Продадени се 2.032.900 патнички и лесни комерцијани возила, што е 2,4 отсто помалку во однос на 2010 година, но падот на продажбата на патнички возила (1.612.900 возила, минус 4,6 отсто) во голем дел е надоместен со зголемувањето
на крајот од првиот месец од годинава. Европските потрошувачи од „Гаспром“ побаруваа дополнителни количини од тој енергенс. „Гаспром“ тврди дека во целост ги подмирува обврските спрема Европа и покрај рекордните испораки во Русија поради студеното време. Концернот ги активираше сите транспортни рути и значително ги зголеми количините кои ги повлекува од своите подземни складишта во Европа, се вели во соопштение од „Гаспром“. Сметаат дека не треба да се стравува од намалување на испораките бидејќи и да остане без сопствени количини, компанијата ќе обезбеди за испорака од независни производители. „Гаспром“ прекрши закон за конкуренција КОРИСТЕЊЕ НА МОНОПОЛСКАТА ПОЗИЦИЈА Руската федерална антимонополска агенција ФАС соопшти дека компанијата Гаспром е одговорна за кршење на Законот за конкурентност. Таа фирма има монополска положба на рускиот пазар на услуги за транспорт на гас. Во соопштение на Агенцијата, се вели дека Гаспром без основа одбил на компанијата во секторот на гас, Реал-гас да и овозможи пристап до својот гасоводен систем. Тоа е прекршување на правата на компанијата Реал-гас, соопшти ФАС кој не наведува дали Гаспром ќе биде казнет.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
„Крајслер“ лани пласираше вкупно 2.011.000 возила, што е зголемување од 26 проценти во однос на претходната година. Ферари оствари приходи од 2,3 милијарди евра и на тој начин забележа раст од 17,3 отсто во однос на 2010 година, додека приходот од 588 милиони евра кај Масерати е ист како во 2010 година. Профитот на „Фиат“ зголемен на 265 милиони евра НАДМАШЕНИ СИТЕ ПРОЕКЦИИ И ЦЕЛИ Италијански Фиат објави дека нето профитот на компанијата во последниот квартал во 2011 година е 265 ммилиони евра во однос на годишниот профит од 153 милиони евра. Вкупниот нето профит, вклучувајќи и податоци од американскиот партнер Крајслер, е 1,7 милијарди евра во 2011 година. Компанијата предурпедува дека оваа година веројатно профитот ќе биде помал поради „неизвесноста“ на европските пазари. Тие предвидуваат профит во 2012 година од 1,2 до 1,5 милијарди евра. „Арселор Митал“ во Полска ДО КРАЈОТ НА ГОДИНАВА СЕ УКИНУВААТ ПОВЕЌЕ ОД 1.000 МЕСТА
на продажбата на лесни комерцијални возила, кои забележаа раст на пласманот од 7,6 проценти (420 илјади возила). Рекордни 772.700 возила се продадени во Бразил, што е зголемување во однос на претходната година од 1,5 отсто. На европскиот пазар пласирани се 1.083.700 возила, од кои 860 илјади патнички (минус 10,7 отсто) и 223.700 лесни комерцијални возила (плус 10,5 проценти). Пласманот на возилата од марката Алфа Ромемо се зголемил за 17,7 проценти, а најголема заслуга за достигнување на резултатот од 132.400 единици лани му припаѓа на моделот Џулиета. Брендот Ланчиа забележа пораст на европскиот пазар за 9,1 отсто, пред се благодарение на новиот модел Ипсилон, но и Војаџер и Теми, кои на пазарот се пласирани кон крајот на годината. Групацијата „Крајслер“ забележа приход од 23,6 милијарди евра за седум месеци, од јуни до декември, кога се испорачани 1.190.000 возила.
Најголемиот светски производител на челик „Арселор Митал“ ќе отпушти повеќе од илјада работници во Полска до крајот на 2012 година, во рамките на планот за намалување на бројот на вработени ширум Европа. - „Арселор Митал Полска“ планира да го намали бројот на вработените во седум фабрики на 11.300 до декември 2012 година од 12.300 колку што имаше на крајот од минатата година. Полскиот огранок на компанијата ќе отпушти околу 300 така наречени привремено вработени или раборници кои во текот на годината се ангажурани од надворешни компании, изјави портпаролот на компанијата Силвија Виниарек. Синдикалните претставници на „Арселор Митал Полска“ укажаа дека годинава речиси 1.500 работни места може да бидат укинати. „Арселор Митал Полска“ минатиот месец укина 630 од 6.000 работни места во фабриката во чешкиот град Острава. Во Шпанија, каде „Арселор Митал“ вработува 11.000 луѓе минатиот месеци избија протести поради затворањето на челичарницата во Мадрид, каде беа вработени повеќе од 300 работници. Компанијата најави затворање на погоните во Белгија и во Луксембург. „Арселор Митал“ е сопственик на дел од поранешна „Железара“ во Скопје.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
Став на чешкиот премиер Петр Нечас ЕВРОТО ЌЕ ПРЕЖИВЕЕ АКО ЕВРОЗОНАТА СТАНЕ ФЕДЕРАЦИЈА Заедничката европска валута ќе преживее само ако еврозоната стане де факто феферација, пишува во статија за чешкиот весник „Лидове новини“, чешкиот премиер Петр Нечас. Нечас, како што ави дописникот на МИА од Прага, додава
дека останува прашањето дали Чешка и во овие нови услови навистина би сакала да го прими еврото и кога. - Во моментов еврозоната нема избор: или ќе се распадне, што сигурно никој не и го посакува или ќе се движи кон создавање федерална економска единица, пишува претседателот на чешката Влада во текстот посветен на Договорот на земјите-членки на ЕУ за поголема фискална дисциплина и контрола на националните буџети. Овој Договор, го потпишаа 25 земји-членки на Унијата, со исклучок на Чешка и Велика Британија, кои единствени не се приклучија кон Спогодбата. За Нечас и во случај Чешка да го прифати Договорот, сепак проблемите нема да се решат. Тој смета дека државите се откажуваат од слободно гласање во ЕУ, во врска со Буџетот и со тоа се откажуваат од еден дел од суверенитетот. - Се обврзуваат заеднички да го координираат своето понатамошно задолжување, пишува Нечас, критикувајќи го и оддржувањето на европските самити, каде според него не се остава место за размислување и анализи и се бараат итни одлуки. За Договорот ќе се дискутира и понатаму. Нечас додава дека идниот месец постои можност за свикување вонредна средба на Европскиот совет, а кон фискалната Спогодба може да се приклучи било која земја на ЕУ без дополнителни услови.
БИЗНИС ИНФО
25
ПОГЛЕДИ И МИСЛЕЊА
Фед ќе ги заштити САД од последици на кризата во еврозоната ДАЛИ САД ЌЕ ОСТАНАТ НЕПОВРЕДЕНИ?
Јануш Левандовски, еврокомесарот за буџет на ЕУ ПОЧЕТОК НА ГОДИНАТА СО ДЕФИЦИТ ОД 11 МИЛИЈАРДИ ЕВРА
Финансиската криза во еврозоната и понатаму загрозува опоравување на американската економија и Управата за федерални резерви ќе направи се што може за да се спречи штета врз американската економија, изјави Бен Бернаки, директор на американската централна банка. Во неодамнешниот говор во Конгресот тој рече дека забележува знаци на намалување на неизвесноста, вклучувајќи тешкотии на европски банки, која спречува бизнис инвестиции во САД. Тој додаде дека се уште е рано за оценка дали САД ќе останат неповредени. - Остануваат ризиците од неповолен развој на случувањата во Европа и други делови од светот, што може да ги влоши економските перспективи во САД, укажа Бернаки.
Европската унија на стартот на 2012 година забележа дефицит од 11 милијарди евра, наведува еврокомесарот за буџет Јануш Левандовски во авторска статија во герламснкиот весник „Фајненшл Тајмс Дојчланд“.
- Во постојан контакт сме со европските власти и ќе продолжиме внимателно да ја следиме ситуацијата и да преземаме расположиви мерки за да го заштитиме американскиот финансиски систем и економија, нагласи тој.
Според Левандовски, Еврокомисијата ќе биде принудена да изврши притисок врз члеките на ЕУ да го зголемат финансирањето на европскиот Буџет со цел да се надомести овој дефицит. Тој наведува дека во 2011 година ЕУ планирала 15 милијарди евра наменети за структурална помош, но дека бил покриен само дел од таа сума. - Оваа година веројатно ќе биде остварен нов дефицит, па ќе бидам приморан да побарам дополнително финансирање, истакнува Левандовски. Членките на ЕУ лани се договорија буџетските трошоци на Унијата во 2012 година да бидат зголемени за 1,9 отсто на 129 милијарди евра. Во текот на оваа година треба да бидат усогласени приоритетите во буџетската потрошувачка на Унијата за периодот 2014-2020 година, за што се очекува да бидат водени тешки преговори и да излезат на површина повеќе несогласувања меѓу членките на ЕУ.
26
Досие Топ 10 побарувачи од Америка САД се најсилната светска економија по многу параметри кои ги вреднуваат и споредуваат економските аналитичари. Американскиот животен стил куќа, две до три коли, лагоден живот, можност за патувања по светот, Холивуд, „Дизниленд“, безбол, рокенрол, кока кола…има и друга страна. Но велат, медалот има две страни. Дали сте знаеле дека САД должат над 15 трилиони (н.з. 15.000 милијарди) долари на своите доверители и кредитори? Ова е државен долг чија отплата ја гарантираат, сакале или не, сите државјани на САД. Еве ја листата на доверители – купувачи на американски државни обврзници, рангирана според податоците на Министерството за финансии на САД. 15 место Швајцарија, малата богата држава во срцето на Европа. Нејзините побарувања од САД изнесуваат 113,9 милијарди долари, а тоа е износ кој вреди 28% од брутодомашниот производ на Швајцарија. Но горенаведената сума е намалена во последните месеци на 2011 година зашто претходно изнесувала 147,5 милијарди долари. 14 место Тајван, малата островска држава која не е признаена од ООН заради отпорот на Кина, е голем кредитор на САД. Нејзините побарувања изнесуваат 149,6 милијарди долари. 13 место Верувале или не на оваа позиција се банките со седишта на Карипските острови: Бахами, Бермуда, Кајмански острови, Холандски Антили, Британски Девствени острови и континенталната Панама од САД кои побаруваат 185,3 милијарди долари. (Овие пари се на приватни инвеститори зашто од нивни оф-шор компании се купувани американски државни обврзници, но заради тоа што во тие држави – даночни рајови е гарантирана дискреција за сопственоста како заемодавци се водат државите-острови н.з. ) 12 место Јужноамериканската мега држава Бразил од САД побарува 206,4 милијарди долари. Тоа е 5 милијарди долари помалку од највисокото ниво на долг постигнато во мај, лани. 11 место
БИЗНИС ИНФО Земјите производители на сурова нафта – Венецуела, Еквадор, Индонезија, Иран, Ирак, Бахреин, Оман, Катар, Саудиска Арабија, Обединетите арапски емирати, Алжир, Габон, Либија и Нигерија заедно купиле државни обврзници на САД во вредност од 232 милијарди долари. 10 место Повеќе меѓународни осигурителни компании побаруваат 250,1 милијарда долари од САД. 9 место Депозитарни приватни институции од САД побаруваат 284,5 милијарди долари. Во оваа група влегуваат пред се големите банки во САД и кредитните сојузи (трустови). Значајно е што од 2008 година досега нивниот влог во државни американски обврзници пораснал за
речиси 200% од 105 милијарди долари на 284,5 милијарди долари. 8 место Велика Британија исклучително силно верува во американските државни обврзници. Во 2008 година во нив вложила 55 милијарди долари. На крајот на 2011 година нејзиниот заем на САД се зголемил на 429,4 милијарди долари што е рекордно високо ниво. 7 место Државните и федералните инстанци и установи на САД се меѓу најголемите кредитори и во централниот буџет позајмиле 484,4 милијарди долари до крајот на 2011 година. Овој корпус на кредитори е еден од најконзистентните зашто на централниот буџет позајмува во континуитет од 2005 година досега. 6 место Кредитни фондови на САД во државни обврзници инвестирале 653,6 милијарди долари (согласно со податоците за јуни 2011 година). Овие фондови од 2008 година наваму вртоглаво ја зголемиле својата изложеност псрема американските државни обврзници зашто пред три години нивниот заем изнесувал само 105 милијарди долари.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
5 место Пензиските фондови во САД во државни обврзници позајмиле 842,2 милијарди долари. Овие фондови управуваат огромна маса пари од која зависи иднината на идните американски пензионери. 4 место Очекувано, Јапонија е еден од најголемите трговски партнери и најголем кредитор на САД. Јапонија во државни обврзници на САД кредитирале 1.040 милијарди долари. Голем дел од тие пари се јапонските државни резерви и значаен дел од приватни инвестициски јапонски фондови. 3 место Приватните кредитори се група во која влегуваат различни фондови, дилери, брокерски друштва, банкарски пензиски трустови и други форми и облици на финансиски организации. Последните достапни податоци се од јуни лани и сумата изнесува 1.070 милијарди долари. 2 место Кина е најголемиот надворешен кредитор на САД. Државен приоритет на кинеската економска политика беше пенетрација на пазарите во САД , а една од алатките за остварување на таа цел беше купување на американски државни обврзници со што го одржуваа на поволно (н.з. високо) ниво курсот на доларот во однос на јуанот. Се со цел – голем извоз на кинески стоки на големиот американски пазар. Заради тоа Кина на САД им позајмила 1.132 милијарди долари. Во последно време е забележлив тренд на намалување на кинескиот влог во долари и американски обврзници. Што е многу – многу е дури и за Кинезите. 1 место Централната банка на САД е најголемиот кредитор на САД! Системот на Федерални резерви, предводен од Бен Бернанке, кој интегрира приватни банки е најголем доверител на американската држава. Американскиот естаблишмент (влади) досега ги задолжил американските граѓани кај нивните федерални банки со фантастични 6.328 милијарди долари. Американскиот систем е специфичен зашто кај нив Централната банка не е државна сопственост како во Европа, туку е систем од приватни банки. Дури не се знаат ниту основачите и сопствениците на федералните банки заради тоа што се обединети во Федералните резерви на САД. За истакнување е што американските власти нивните граѓани во последните 10 години кај ФЕД (Федералните резерви) ги задолжила од 2.500 милијарди долари на 6.328 милијарди долари.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
27
СВЕТСКИ ПЕЧАТ „Гревот“ на структурите НЕ ЗНАЕМЕ ДА ГИ „ЗЕМЕМЕ“ ЕВРОПСКИТЕ ПАРИ
Надлежните институции во Хрватска која кон средина на 2013 година треба да стане 28 членка на Унијата, површно се однесуваа кон речиси една милијарда евра помош од ЕУ, наведува во посебен извештај Европскиот ревизорски суд Европскиот ревизорски суд во Брисел го претстави својот извештај под името „Дали помошта на ЕУ овозможува јакнење на хрватските капацитети за управување со фондовите откако ќе стане членка“. Во распределбата на околу една милијарда евра помош за Хрватска, се појавија големи проблеми, критикува Европскиот ревизорски суд во извештајот за Хрватска на 50 страници. Така на пример од планираните 1.000 лица, тренинг за управување со фондовите завршија само 90 лица. Во случајот со посебно важната програма за поддршка на земјоделието, локалното претставништво на Комисијата т.е. Делегацијата на ЕУ во Загреб, дури по четири години откри дека и хрватската влада има практично речиси иста програма, но со многу помала администрација. Тешко можат да се споредат условите на Хрватска со условите на поранешните кандидати Поради слабостите во постапките на јавната набавка, Делегацијата во Загреб често морала да ги враќа документите на доработка, што забавувало спроведување на некој проект, а што можело да се избегне ако документацијата била примена во согласност со европските правила, стои меѓу другото во извештајот. Хрватска не ја искористи добро можноста за користење на пристапните фондови, порачуваат од Европскиот суд за ревизија. Така во пет жупании не е прифатен ниту пак поминал некој проект. За подрачја од регионот искористени се само 2 отсто од средствата, а за руралниот развој само 9 отсто. Но, на прашањето дали Хрватска во споредба со земјите кои порано влегоа во ЕУ и исто така ги користеа претпристапните фондови е подобра или е полоша, од Европскиот суд за ревизија порачаа дека тешко може да се спореди, бидејќи Хрватска сигурно профитирала од поуките кои ЕУ ги имаше од претходниот
круг на проширување. „Европската комисија работата со Хрватска сигурно ја изврши подобро за разлика со земјите кои порано станаа членки“, порачуваат од Европскиот суд за ревизија. Претпристапната помош многу придонесе за јакнење на административните капацитети за повлекување на средства од европските фондови, но потребен е понатамошен напредок кој може да се постигне до влегувањето на Хрватска во ЕУ, потенцира Хуан Рамало Масанет, член на Европскиот ревизорски суд, при претставувањето на извештајот на ова европско тело. За подготовките за членство Хрватска добива помош од Европската унија од 2001 година. Од 2001 до 2006 во Загреб се „слеале“ 195 милиони евра, а до крајот на 2013 година и тековниот финансиски период, годишно Хрватска добива 150 милиони евра. По членството, Хрватска има право на годишни субвенции на ЕУ во висина од 1,18 и 1,37 милијарди евра. Корупцијата неуспехот
како
една
причина
за
Тоа се многу пари за Хрватска, но во подготовките како тие средства смислено да се користат за модернизација на државната управа и стопанството, нешто појде во погрешна насока. На пример, кај изградбата на транспарентниот систем за јавни набавки: во 2007 година Делегацијата на ЕУ во Загреб отфрли 60 отсто од сите барања кои стигнаа од хрватските власти. Една од главните причини беше корупцијата. - Во подрачјето на Кохезиски и структурни фондови, учењето низ праксата се покажа исклучително корисно, иако важноста која се придаваше на големите инфраструктурни проекти беше на штета на другите проекти, пред се на локално и регионално ниво, стои во извештајот за Хрватска. Притоа, многу мало внимание се обрнуваше на проекти вредни помалку од 50 милиони евра. Неколку обиди за модернизација на хрватското стопанство останаа без успех, а обидите отидоа во празно. Во неколку жупании ЕУ основаше „партнерства за вработување“. Но наведената помош нагло беше прекината кога ЕУ ги прекина проектите за пазарот на трудот во 2008 година, бидејќи очигледно хрватските власти немаа ниту пари ниту интерес за да ги продолжат европските проекти. Резултатите различни: загриженост за земјоделството Европскиот
ревизорски
суд
во својот извештај дојде до различни резултати. Посебно загрижувачка е состојбата на подрачјето на земјоделието. Посебно околу поддршката на земјоделието и руралниот развој во Хрватска, каде посебно се интересни и малите и средни компании, Хрватска има потешкотии со повлекување на средства. Така за тие подрачја во 2007 и 2008 година Хрватска повлече околу 25 милиони евра, значи една третина од средствата за конкретни проекти. Средствата мора да се потрошат до крајот на 2011 година. Европските средства кои стоеја на располагање во рамки на програмата Сапард искористени се во висина од 48 отсто. Со парите на ЕУ заклучени се само 23 отсто од планираните проекти. Посебно лошо подготвени сектори за повлекување на средства од ЕУ беа млекарскиот сектор, секторот за стакленици како и секторот за развој на овошје и зеленчук. Позитивен резултат беше остварен на подрачјето на поддршка на борба против корупцијата и организираниот криминал. Во 2001 година посебно за таа цел се основа УСКОК кој од 2002 до 2007 година доби помош од ЕУ, а во 2009 година остварени беа и првите резултати „бидејќи тогаш беа пријавени многу случаи на корупција“. На крајот на извештајот во препораките се укажува на потребата на создавање на портфељ „зрели“ проекти, за да можат во целост да се повлечат зголемените средства достапни на Хрватска по нејзиното приклучување во Европската унија. Во таа смисла се препорачува да ја доврши потребната техничка документација за големите проекти на кои до сега се посветуваше големо внимание и посебно внимание да се посвети на воспоставување на дополнителен портфељ на проекти вредни под 50 милиони евра. Европскиот ревизорски суд на крајот доаѓа до заклучок дека претпристапната помош од ЕУ на Хрватска и даде важен придонес во изградба на своите капацитети за управување со опширна и голема поддршка на Унијата, а Хрватска кога ќе стане членка ќе има право да ја користи. Поддршката на Унијата на Хрватска се темели на примерно планирање и располагаше со искуствата на земји кои се веќе членки на ЕУ. Сепак, Европскиот ревизорски суд наведува дека сеуште не се остварени целите и дека мора да се продолжи со изградба на капацитети. Во својата препорака Европскиот ревизорски суд ја потенцира потребата за засилена поддршка за изградба на капацитети на подрачјето на издавање налози, регионални канцеларии, подготовки на проекти, програми за рурален развој и мерки за борба против корупцијата. На крај, Европскиот
28
СВЕТСКИ ПЕЧАТ ревизорски суд на Европската комисија препорача, во рамки на управувањето со средства за пристапна помош, Хрватска да ги земе предвид искуствата собрани при работењето со други земји. На крајот од својот извештај под реден број 14 за 2011 година Европскиот ревизорски суд предупреди на опасноста дека слабото користење на фондовите може да продолжи за Хрватска и по нејзиното полноправно членство. (Национал – Загреб) „Саксо банка“ тврди дека политичарите сејат илузија КРИЗАТА ЌЕ ДОВЕДЕ ДО СОЗДАВАЊЕ НА НОВА ЕУ
Актуелната глобална економска криза, која дополнително ќе се засили оваа и идната година, ќе биде толку силна што ќе ги принуди европските лидери да се обединат, да ги затворат сите пазари и да се соберат на финален самит, за да создадат нова Европска унија (ЕУ), се тврди во најновата анализа на банката „Саксо“. Банката „Саксо“, позната во светот по своите „црни“ прогнози за иднината на глобалната економија, со оваа непријатна анализа предвидува дека раѓањето на новата ЕУ ќе биде проследено со најверојатно масовно репрограмирање на долгот, национализација на банките и можеби исклучување на две или повеќе земји од еврозоната. Главниот економист на „Саксо“ Стин Јакобсен истакнува дека со прекумерното печатење на пари и зголемувањето на даноците, во кризата чија ескалација сеуште не го достигнала својот врв, најмногу ќе настрада средната класа, која како и сиромашниот слој ќе губи поради обезвреднување на куповната моќ. Јакобсен потсетува дека во последно време сериозни социјални тензии се забележани во 15 земји и во сите, независно од економскиот систем, на пример во Кина, Блискиот исток и Европа или САД, од монетарните интервенции на државите најмногу е погодена средната класа. - Политичарите се обидуваат да ни продадат илузија, да печатат пари, да ги конзервираат проблемите, но за тоа молчат. Впрочем, резултатот е многу очигледен бидејќи храната и енергијата се се поскапи за населението, истакнува Јакобсен. Тој предупредува дека влевањето на пари во економијата повеќе не дава
БИЗНИС ИНФО позитивен ефект. Билансот на Европската централна банка (ЕЦБ) е „надуван“ за 38 отсто од јули 2011 година, а веќе идниот месец со помош на нов механизам на пазарот ќе внесе билион евра. Билансот на ЕЦБ веќе сега изнесува 30 отсто од БДП на цела Европа. При тоа, треба да се има предвид дека американската Управа за федерални резерви, која веќе три години печати пари, за сега со тие средства „покрила“ околу 20 отсто од БДП во земјата. Растот на печатените пари само ги зголемува проблемите, истакнува Јакобсен, прецизирајќи дека долговите со се поголеми камати, се покриваат со нови, уште поголеми должнички обврски. Тој процес не може вечно да трае. Кога парите ќе пресушат, настануваат веројатни банкротства со можно привремено повлекување на Грција и Португалија од еврозоната, со истовремена зголемена недоверба кај инвеститорите во Италија и Франција. „Саксо“ банката во својата прогноза укажува дека овој пат веројатно ќе бидеме сведоци на вистински колапс на системот, кога ликвидноста „ќе пресуши“ во целиот финансиски систем, а европските пазари во кус рок ќе паднат за најмалку 25 отсто. Јакобсен наведува дека сегашниот модел на постојано „дрогирање“ на стопанството со помош на влевање на огромни суми на пари без реално покритие во целост е „потрошен“ и дека наскоро, под товар на се поголемата криза, ќе направи радикален пресврт. - Прекумерното мешање на државите во економиите ќе биде заменето со инвестиции на приватен капитал. Приватниот капитал може да се активира со ниски даноци, а пазарите ќе мора да бидат транспарентни за да можат инвеститорите да ја проценат висината на можните загуби, тврди Јакобсен. За да ја зголемат конкурентноста на развиените земји, ќе мора да ги девалвираат платите, но тоа треба да се оствари со договор со синдикатите во државните и приватните компании. Во таквата нова економска политика, Европската централна банка веројатно ќе има големо влијание, иако тоа ќе биде далеку од слободата која ја има американската централна банка или Банката на Англија, смета Јакобсен. Европскиот фонд за финансиска стабилност и Европскиот механизам за обезбедување на стабилност, никогаш нема да се реализираат, ниту ќе се емитуваат еврообврзници, песимистички оценува тој. Максимална корист од европската состојба ќе имаат пазарите на скандинавските земји и нивните валути. Најверојатно дека речиси ќе
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
биде невозможно да се инвестира во Швајцарија, која се заканува со девалвација на франкот. Јакобсен предвидува дека инвеститорите ќе се свртат кон Скандинавија, сметајќи дека шведската и норвешката круна би можеле да бидат алтернатива на швајцарската валута. Пазарот во САД ќе остане привлечен за инвеститорите, со оглед дека таа земја е лидер во иновации, со делови на економијата кои ќе остварат забележителен раст. Според прогнозата на „Саксо“ банката, доларот оваа година ќе има добра динамика, посебно со антиризично расположение, поради глобалното откажување од кредити. Меѓу валутите со солиден раст ќе бидат норвешката и шведската круна, кои ќе имаат добивка благодарение на државниот баланс и немешањето во проблемите на еврозоната. Еврото, швајцарскиот франк, јуанот и неговите сателити, како што се австралискиот и новозеландскиот долар, „Саксо“ банката ги сврстува во валутни аутсајдери. ( Финмаркет – Москва) Критиките кон „Епл“ растат додека „случајните активисти“ ја достигнуваат својата цел
Речиси 150.000 луѓе ја потпишаа онлајн петицијата која го повикува технолошкиот џин да го прочисти своето правило за наводни кршења на човековите права во Кина Марк Шилдс, работник на комуникации во Вашингтон, немаше намера да стане активист кој ќе го повика „Епл“ да го прочисти своето правило во врска со обвинувањата за брутални злупотреби врз работниците во нивната мрежа на кинески добавувачи. Но, слушајќи ја неодамнешната радио емисија на оваа тема, Шилдс, кој е посветен корисник и фан на производите на „Епл“, почувствува дека треба да реагира. Тој прво сакаше да напише писмо до „Епл“, а потоа еден негов пријател му предложи да започне петиција на change.org, интернет група која спроведува кампањи на контроверзни теми. Вопрвите48часаодзапочнувањето на петицијата, таа доби повеќе од 140.000 потписи. Сега повеќе од 147,000 луѓе од целиот свет ја потпишаа, и таа стана еден од главните фокуси за потрошувачка
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
29
СВЕТСКИ ПЕЧАТ непослушност заради начинот на кој Епл ги создава своите сјајни комјутерски производи, кои станаа неизоставен дел во голем дел од модерниот живот. - Тука јас сум случаен активист. Никогаш претходно не сум започнал било каква петиција, рече 35-годишниот Шилдс за „Гардијан“. - Јас сум Епл човек, имам мекбук и ајфон. Го имам сето тоа. Овие производи ми го сменија животот, но тие постојат заради високата цена на човековото страдање, додаде тој. „Епл“ во моментов се соочува со лош публицитет врз основа на објавената приказна во „Њујорк тајмс“, каде се изложени многу проблеми кај добавувачите на „Епл“ во Кина. Тоа вклучува индустриски несреќи, злоупотреба на работниците преку долги работни смени, и со користењето на малолетници во прозводството. Иако таквите проблеми се појавуваат кај многу западни компании за потрошувачка електроника, кои ги прават своите производи во Кина, позицијата на Епл како бренд лидер - и неговите огромни профити - го прават овој случај од огромен интерес. Приказната во „Тајмс“ доаѓа по радиодрамата на сценаристот Мајк Дејси, чија монодрама, „Агонијата и екстазите на Стив Џобс“, ја истакна оваа тема и беше изведена на Нешнел паблик рејдио, кое го слуша и Шилдс. Некои колумнисти и набљудувачи на американската технолошка сцена, предупредија дека „Епл“ сега може да се соочи со бојкот на нивните ајфони, ајпади и ајопди, производите кои го направија една од најголемите компании во светот. Шилдс вели дека тој самиот не го предводи бојкотот. - Мислам дека тоа нема вистински да помогне, рече тој. Но, во исто време, тој откри дека повеќе не сака да купува нови Епл играчки. - Не сакам да одам и да купам било каков Епл телевизор, а сега и не можам да го направам тоа со чиста совест затоа што ќе се чувствувам лошо заради тоа, рече тој. Наместо тоа, петицијата на Шелдс го замоли „Епл“ да направи нова стратегија за заштита на работниците во времето додека го подготвува својот нов производ, кога големиот притисок од јавноста компанијата да исфрли нов долгоочекуван производ, може потенцијално да предизвика нова причина за злоупотреба на работниците. Таму исто така бараат од Епл да ја зголеми транспарентноста и да ги објави имињата на нејзините добавувачи кои ги прекршиле работничките стандарди, и да каже какви точно биле тие прекршувања. - Ве молиме, направете ги овие промени веднаш, за секој од нас повторно да може да ја држи главата исправено и да каже „Јас сум мек-човек“, стои во
петицијата. „Епл“ не реагираше веднаш на барањето да даде коментар за петицијата. Сепак, минатата недела, извршниот шеф на „Епл“, Тим Кук, испрати и-мејл до вработените во фирмата - кој „протече“ кон медиумите - во кој тој ветува дека ќе се справи со проблемот, истовремено потврдувајќи дека таков проблем навистина постои. - Секое наведување дека не се грижиме е намерно погрешно, и за нас навредливо. Како што знаете подобро од било кого, обвинувањата како овие се спортивни на нашите вредности. Тоа не сме ние, стои во имејлот на Кук. Тој додаде дека фирмата работи напорно да ги разреши проблемите, и да ги открие злоупотребите. - Никој не е позасегнат со предизвиците со кои се соочуваме. Удираме на проблемите најжестоко можно и со помош на најпознатите светски авторитети за безбедност, за околината и за фер работни услови, напиша Кук. Сепак, брзиот раст на бројот потпишани на петицијата ја покажува длабочината на потенцијалнната ПиАр катастрофа со која се соочува Епл. Многу коментари напишани на петицијата изразуваат слични ставови со ставовите на Шилдс, и доаѓаат од посветени фанови на Епл. - „Епл“, имаш моќ, а дефинитвно и ресурси, да ги смениш нешата, напишала Габриела од Грандвил, Мичиген, која признава дека со часови стоела во ред да купи ајпад кога овој таблет за првпат беше пуштен во продажба. Успехот на петицијата беше исто така поздравен и од организаторите во цханге.орг, заради нејзиниот брз раст. - Беше неверојатно да се следат одеците од кампањата на Марк кај другите корисници на „Епл“, и да се следи како тој станува дел од се поголемото движење за промени предизвикани од потрошувачите, вели Аманда Клоер, директор за организирање во change.org. (Гардијан – Лондон) Пол Кругман ја предупредува ЕУ дека од рецесија не се излегува со штедење ЈУРИШ НА БИРОТО ЗА НЕВРАБОТЕНИ Кога 150 работници на довчерашната авионска компанија „Спанер“ со сите напори успеале да се состанат со директорот, тој им рекол дека е „најважно што побрзо да ги средат документите за да можат да примат помош за невработени“. Секако, од државата. Едноставно, за околу 2.000 пилоти, стјуардеси, шалтерски работници и уште околу 2.000 механичари
и аеродромски помошни работници, нема повеќе работа ниту адреса на кого би можеле да ги упатат своите жалби. Единствен отворен пат е шалтерот во бирото за невработени лица. А прашање е кога и тука ќе се спушти завесата, бидејќи Шпанија го надмина критичниот број од 5 милиони невработени и мора драстично да го намали буџетскиот дефицит и трошоците за социјална помош. Против ваквото лице на кризата и тактиките кои се нудат за нејзино надминување, залудно пишуваа некои светски најпризнати економисти. Нобеловецот Пол Кругман во медиумите на шпанското говорно подрачје објави уште едно предупредување. Повикувајќи се на економските показатели во Италија, Шпанија и Велика Британија, а споредувајќи ги со големата депресија од 30-тите години од минатиот век, Кругман прогнозира дека ако се продолжи по истиот пат, Европа ќе влезе во потешки години од тие пред 80 години. - Многу економисти намерно ги заборавија лекциите од историјата, пишува Кругман во вчерашниот коментар во мадридскиот весник „Паис“. - Која економија може да се развива, кога невработеноста е веќе многу висока и кога водечките политичари со своите стегања на коланите, со остри мерки против дефицитот, директно поттикнуваат уште поголема невработеност. Најчудно е тоа што ваквата трагедија беше целосно непотребна. Уште пред еден век, секој економист, подобро да се каже секој сериозен студент по економија, можеше да ви каже дека во економска депресија, острите мерки за штедење се лоша идеја. Новиот премиер на Шпанија изгледа не ги согледува тие работи, па вети дека до 2020 година ќе го намали буџетскиот дефицит на нула, повеќе од тоа што го бара Брисел од своите членки. Разговарајќи со својот колега од Финска, несвесен дека микрофонот е вклучен, Марјано Рахој пред некој ден во Брисел му се доверил дека со реформите на законот за труд кој ќе го објави во февруари, ќе предизвика генерален штрајк. - Со дефицит од 8 отсто, кој го влечеме од минатата година, состојбата е многу лоша и оваа година можеме да сметаме на рецесија, додаде Рахој. Можеби верува дека од ваквата тешка состојба може да се излезе само ако се допре дното и тоа да послужи како отскочна даска. Невработеноста во Шпанија
БИЗНИС ИНФО
30
КОРПОРАЦИИ достигна 23 отсто, што е дувојно повеќе од просекот во Европската унија. Последното истражување покажува дека во 17 земји на еврозоната стапката на невработеност е на највисоко ниво откако е воведена заедничката валута. И колку повеќе земјите на ЕУ се трудат да го намалат својот долг или барем цената на новите задолжувања, како што констатираат аналитичарите, луѓето се потешко ќе најдат работа. Посебно се загрозени младите луѓе. Шпанија го држи рекордот: секое второ лице помладо од 25 години нема работа. Како што многумина се согласни, тоа ќе има огромни долгорочни последици на општеството. Авторот на книгата „Економија на стравот“, шпанскиот аналитичар Хоаким Естефанија, истакнува дека во Шпанија и другите земји во рецесија владее чувство на несигурност и страв. Таква клима беше испровоцирана од автономијата на економиите која одлучувачки влијае на политичките потези. Колективната сигурност која ја пружа демократијата целосно е загрозена од „политичката импотенција“, заклучува овој автор, кој оваа зима ја прогласи за сезона на страв. Некои стјуардеси останаа во униформите на „Спанер“, со патници до Мароко. Други вработени, веста дека „Спанер“ престанува да лета ги затекна во Истанбул. Немаат на кого да се пожалат, а не е дури ни јасно како ќе добијат документи дека се отпуштени, кога службите на „Спанер“ не работат. И сите останати кои сеуште се држат на какво такво работно мето, се плашат да не им се случи истото (Политика – Белград) Црни прогнози на економистите ХРВАТСКА ТОНЕ ВО РЕЦЕСИЈА Водечките банки и економскиот институт не веруваат дека е можен раст на стопанството од 0,8 отсто На Хрватска повторно и се заканува рецесија, најмногу поради кризата во Европската унија, а падот на стопанството може да биде од 0,3 до 1,3 отсто. Така нашата земја оваа година ја гледаат Економскиот институт и аналитичари на шест најголеми хрватски банки, чии анализи вчера ги објави Хрватското здружение на банки. И додека економистите од банките предвидуваат пад на стопанството од просечно 1,3 отсто, Економскиот институт е малку пооптимистичен и очекува пад од 0,3 отсто и раст на стопанството во 2013 година од 1 отсто. Буџетските насоки усвоени минатата
недела, Владата ги темели на раст од 0,8 отсто во оваа година и раст од 1,5 отсто во 2013 година. Но, изгледа дека во тоа се сомневаат и водечките банки и Економскиот институт, кој додуша се огради со напомена дека својата анализа ја подготвил пред Владините насоки, но во изјавата даде и дел од најавата за зголемување на ДДВ и промените на данок на доход. Од Институтот веруваат дека Владината најава за консолидација на јавните финансии може да го спречи падот на кредитниот рејтинг на Хрватска. Околу прогнозата за оваа година не се единствени ни во банкарскиот сектор, па двајца аналитичари очекуваат пад од 2 отсто, а двајца сметаат дека тој сепак ќе биде околу 1 отсто. Новата рецесија е последица најмногу од кризата во Европската унија, бидејќи четворица од шест анкетирани економисти како главна причина за должничката криза и рецесијата во Европа го наведуваат падот на домашниот БДП. Двајца пак, причините ги гледаат во домашната фискална политика. Економскиот институт оценува дека растот на стопанството, прв по 2008 година, лани сепак бил само 0,2 отсто, а дека оваа година Хрватска повторно ќе има пад и тоа за 0,3 отсто. И тие веруваат дека ќе биде можно благо зајакнување во 2013 година, благодарение на стабилизацијата на економијата на еврозоната, но и реформите во домашното стопанство. Објавените Владини насоки за подготовка на овогодишниот буџет наговестуваат цврсти чекори кон намалување на дефицитот, што до донесување на буџетот може да биде доволно за добивање на доверба на финансиските пазари и да се спречи падот на кредитниот рејтинг, со негативни економски последици. Тие се причините за оптимизам на Економскиот институт. Тие веруваат дека зголемениот ДДВ ќе ја намали личната потрошувачка, а очекуваат тоа да се случи и со државната потрошувачка поради консолидација на јавните финансии. Негативниот тренд во инвестициите треба да се спречи во текот на годината, но на ниво на годишен просек и тие ќе остварат пад. - Откако меѓународната размена се намали кон крајот на минатата година, во оваа година се предвидува многу благо зајакнување. Кај извозот, на тоа треба да придонесе уште една добра туристичка сезона. Со зајакнувањето на економската активност во еврозоната како најзначаен надворешно-трговски партнер на Хрватска, како и со спроведувањето на реформите во домашното стопанство, треба да се отворат перспективи за благо зајакнување во 2013 година, стои во анализата на Економскиот институт.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
Во банките не веруваат ни дека Владата ќе оствари план за дефицитот на државниот буџет од 2,7 отсто од БДП, т.е. 9,6 милијарди куни. Владата покрај тоа планира дека дефицитот, вклучувајќи ги и надворешните буџетски фондови и локалните заедници, ќе биде 3,2 отсто од БДП, а банкарските аналитичари оценуваат дека тој ќе биде од 4,5 до 6 отсто, т.е. просечно 4,9 отсто. Линиќ: Овие анализи не ги земаат предвид домашните инвестиции Министерот за финансии Славко Линиќ не сакаше многу да полемизира околу најавата за пад на стопанството. Неговата воздржаност е разбирлива имајќи пред вид дека во Хрватска моментно престојува Мисија на ММФ и претставници на рејтинг агенции, а потоа ќе биде многу појасно дали Хрватска ќе ја зачува својата досегашна оценка. Линиќ истакнува дека Владата со најавата за инвестиции во енергетиката и сообраќајот покажа јасна определба за намалување на увозот, пред се на енергијата и зголемена конкурентност на домашните компании во сообраќајот. - Очигледно се работи за анализи кои не ги земаа предвид домашните инвестиции, туку главно се темелат на состојбата во соседството и на главните хрватски извозни пазари. Со инвестициите ние сакаме да го намалиме увозот посебно во енергетиката, а домашните компании да ги направиме конкурентни, една е од темелните насоки за подготовка на буџетот, вели Линиќ. Стабилен курс на еврото Што се однесува до инфлацијата и невработеноста, банкарскиот сектор и Институтот се многу поблиски со Владините прогнози. Така Владата оваа година очекува инфлација од 2,5 отсто, што е просек на кој се надеваат и банките, а на Институтот веруваат дека инфлацијата може да биде 2,6 отсто. Што се однесува пак до девизниот пазар, банките очекуваат стабилен курс, кој на крајот на 2012 година треба да биде на слично ниво на кое е и сега: меѓу 7,5 и 7,6 куни за 1 евро. Четворица од шест анкетирани банкарски економисти прогнозираат дека оваа година инфлацијата ќе изнесува 2,5 отсто. Должничката криза и рецесијата во Европа ги наведуваат како главна причина за пад на домашниот БДП. Курсот до крајот на 2012 година може да се движи од 7,5 до 7,6 куни за едно евро. ( Глас Славоније – Осијек)
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
31
МЕЃУНАРОДНИ ТЕНДЕРИ
Информации од Фокалната точка при Стопанска комора на Македонија преземени од системот за тендерски алерт поддржан од Меѓународната организација за Франкофонија Назив на Проектот
Изградба на центар за заштитаво Урошевац, здравствена заштита и нега
Референца
LuxDevZ73451
Финансиска референца
N°: KSV/015•11 728
Вид на набавка
Изведбени работи
Финансиер
Агенција на Луксембург за развојна соработка
Назив на Проектот
MK-Скопје: Медицински материјали
Референца
ECZ73404-земји кандидати
Финансиска референца
2012/S 20-032815
Вид на набавка
Испорака
Финансиер
Европска комисија
Земја
Македонија
Земја
Косово
Објавено на
31.01.2012 година
Објавено на
01.02.2012.година
Краен рок за апликација
13.03. 2012 година
Краен рок за апликација
29.02. 2012 година
Сектори
Здравство
Сектори
Опис на Проектот
Договор за јавна набавка за Институтот за белодробни болести и ТБЦ
Градежништво - инженеринг Здравство
Опис на Проектот
Изградба на центар за заштитаво Урошевац, здравствена заштита и нега
Контакти Министерство за здравство 50 дивизија бр.6 1000 Скопје Република Македонија Telephone: +389 23112500 +389 23112500 E-mail: tangelco@yahoo.com, marjanvitanov@gmail.com, elokvenec@gmail.com Fax: +389 23113014 www.moh.gov.mk
Назив на Проектот
Истражување за ONLINE платформа
Референца
WB637-815/12
Финансиска референца Вид на набавка
Услуги
Финансиер
Светска банка
Земја Afghanistan, Albania, Algeria, Angola, An�gua and Barbuda, Argen�na, Armenia, Azerbaijan, Bahamas, Bahrain, Bangladesh, Barbados, Belarus, Belize, Benin, Bhutan, Bolivia, Bosnia and Herzegovina, Botswana, Brazil, Bulgaria, Burkina Faso, Burundi, Cambodia, Cameroon, Cape Verde, Central African Republic, Chad, Chile, China, Colombia, Comoros, Congo (Brazaville), Congo, Democra�c Republic of the, Cook Islands, Costa Rica, Croa�a, Cyprus, Czech Republic, Djibou�, Dominica, Dominican Republic, East Timor, Ecuador, Egypt, El Salvador, Equatorial Guinea, Eritrea, Estonia, Ethiopia, Fiji, Gabon, Gambia, The, Georgia, Ghana, Grenada, Guatemala, Guinea, Guinea-Bissau, Guyana, Hai�, Honduras, Hungary, India, Indonesia, Iran Islamic Republic, Ivory Coast, Jamaica, Jordan, Kazakhstan, Kenya, Kiriba�, Korea, North, Korea, South, Kosovo, Kuwait, Kyrgyz Republic, Laos, Latvia, Lebanon, Lesotho, Liberia, Libya, Lithuania, Macedonia, Madagascar, Malawi, Malaysia, Maldives, Marshall Islands, Mauritania, Mauri�us, Mexico, Micronesia, Federated States of, Moldova, Mongolia, Morocco, Mozambique, Myanmar, Namibia, Nepal, Nicaragua, Oman, Pakistan, Palau, Panama, Papua New Guinea, Paraguay, Peru, Philippines, Poland, Qatar, Romania, Russian Federa�on, Rwanda, Saint Ki�s and Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent and the Grenadines, Samoa, Sao Tome and Principe, Saudi Arabia, Senegal, Serbia and Montenegro, Seychelles, Sierra Leone, Slovakia, Slovenia, Solomon Islands, Somalia, South Africa, Sri Lanka, Sudan, Suriname, Swaziland, Syria, Tajikistan, Tanzania, Thailand, Togo, Tonga, Trinidad and Tobago, Tunisia, Turkey, Turkmenistan, Uganda, Ukraine, United Arab Emirates, Uruguay, Uzbekistan, Vanuatu, Venezuela, Vietnam, West Bank and Gaza, Yemen, Republic of , Zambia, Zimbabwe
Контакт h�p://www.lux-development.lu/offres.lasso?lang=uk&of=11728
Назив на Проектот
Рамковен договор за испорака на санитарен и материјал за чистење
Референца
EuropeAid/132524/M/SUP/XK
Финансиска референца Вид на набавка
Испорака
Финансиер
Европска комисија
Земја
Косово
Објавено на
03.02.2012 година
Краен рок за апликација
7 .03. 2012 година
Сектори
Оптествени услуги Урбан развој
Опис на Проектот
Рамковен договор за испорака на санитарен и материјал за чистење
Назив на Проектот
MK-Скопје:Аархитектонски, градежни, инженерски и инспекциски услуги
Референца
ECZ73444-земји кандидати
Финансиска референца
2012/S 21-034542 Назив на Проектот
Програма за добро образование
Вид на набавка
Услуги
Референца
WB713-816/12
Финансиер
Европска комисија
Земја
Македонија
Финансиска референца
Credit Number: 4180-ALB; Project Id: P078933
Објавено на
01.02.2012 година
Вид на набавка
Услуги
Краен рок за апликација
20.03. 2012 година
Финансиер
Светска банка
Земја
Албанија
Сектори
Градежништво - инженеринг
Објавено на
03.02.2012 година
Опис на Проектот
Подготовка на техничка документација за дел од патот Градско -Прилеп
Краен рок за апликација
27.03. 2012 година
Сектори
Информатичка технологија образование
Опис на Проектот
Развој и примена на дигитална библиотека за основно и средно образование
Контакт Агенција за државни патишта Даме Груев 14 За Жаклина Богдановска 1000 Скопје Република Македонија Telephone: +389 23118044 +389 23118044 E-mail: zaklinab@roads.org.mk Fax: +389 23220535
Назив на Проектот
MK-Скопје: Изведбени работи за катна гаража
Референца
ECZ73499-земји кандидати
Финансиска референца
2012/S 22-036051
Вид на набавка
Изведбени работи
Финансиер
Европска комисија Македонија
Објавено на
01.02.2012 година
Земја
Краен рок за апликација
29.02. 2012 година
Објавено на
02.02.2012 година
Информатичка технологија Стопански развој Управување со програми
Краен рок за апликација
5 .03. 2012 година
Сектори
Сектори
Опис на Проектот
Консултантски услуги за пристап на пазари за МСП
Градежништво - инженеринг Транспорт
Опис на Проектот
Повеќенаменска катна гаража во Мал Ринг - Скопје
Контакт h�ps://wbgeconsult2.worldbank.org/wbgec/index.html
Контакт Акционерско претпријатие за стопанисување со станбен и деловен простор 138, Орце Николов За Лидија Мицева 1000 Скопје Република Македонија Telephone: +389 23121270 +389 23121270 E-mail: lidija.miceva@adsdp.mk Fax: +389 23111195 h�p://www.adsdp.mk
Контакт h�p://www.eulex-kosovo.eu/en/tenders/.
Контакт Ministry of Educa�on and Science. Educa�on Excellence and Equity Program. Contact Person: Mrs. Dafina Cenaj. Address: Rr. e Durresit, No. 23, Tirana, Albania. Tel.: +355.4.2225457. E-mail: dcenaj@mash.gov.al
СТОПАНСКА КОМОРА НА МАКЕДОНИЈА www.mchamber.mk Контакт М-р Ацо Спасовски тел. 3244044 факс.3244088 aco@mchamber.mk
32
БИЗНИС ИНФО
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ На 10 февруари 2012 година еднодневен семинар: “УЧЕСТВО НА ЕЛЕКТРОНСКИ ПОСТАПКИ ЗА ЈАВНИ НАБАВКИ И ЕАУКЦИИ” од 10:00 – 15:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 4 на 5-ти кат Семинар за успешно учество на постапките за доделување на договори кои се водат по електронски пат (пребарување на огласи, преземање тендерска документација, поднесување понуди, дигитално потпишување) и учество на електронски аукции Поттикнати од фактот што на голем број компании-понудувачи не им се познати последните измени и дополнувања на Законот за јавни набавки („Службен весник на РМ“ бр. 185 од 2011 година) и најновите текови во врска со спроведувањето на јавните набавки по електронски пат и задолжителното користење на електронските аукции – 100% во 2012 година, Стопанската комора на Македонија организира еднодневен семинар кој ќе придонесе за запознавање и оспособување на учесниците за користење на Електронскиот систем за јавни набавки и учество на е-аукции.
� Пребарување на објавени тендери и договори; � Задолжителни 100% е-аукции; � Дигитално потпишување на понудите; � Поднесување на понудите преку системот; � Учество на е-аукции каде критериум за доделување на договорот е најниска цена и економски најповолна понуда. Семинарот е наменет за: - сите деловни субјекти (економски оператори), кои учествуваат во постапките за јавни набавки, а особено за: � лицата кои електронски ги поднесуваат понудите и учествуваат на е-аукции и � менаџментот кој одлучува за содржината на понудите. На семинарот ќе бидат разработени теми поврзани со електронските јавни набавки, како што се: � како да креирате кориснички профил; � основни функционалности на вашиот кориснички профил на системот; � како да комуницирате со договорниот орган преку ЕСЈН; � како најбрзо да добиете информација за новообјавените тендери; � како да учествувате во постапка која се спроведува по електронски пат; � што е електронска аукција и како да учествувате на неа? Учесниците е потребно да донесат свој лаптоп, затоа што обуката ќе биде интерактивна со практични вежби и примери на тестниот електронски систем за јавни набавки. Групата ќе биде ограничена на 20 учесници. Сите учесници ќе добијат соодветен работен материјал и на крајот од обуката ќе се стекнат со сертификат како потврда за учество на истата.
Предавачи: м-р Маре Богева Мицовска, директор и м-р Марија Јованоска, раководител на сектор во Бирото за јавни набавки. Програма на семинарот: � Закон за изменување и дополнување на ЗЈН („Сл. весник на РМ“ бр.185/11); � Портал за мали јавни набавки (задолжително објавување на малите јавни набавки); � Воведување технички дијалог со деловната заедница; � Негативни референци; � Квалификациски системи; � Користење на ЕСЈН и е-аукции; � Креирање на кориснички профили и претставување на функционалностите на профилот на економскиот оператор;
Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: be�@mchamber.mk Контакт: Ленче Зикова Тел: ++ 389 2 3244054 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: lence@mchamber.mk
На 13 и 14 февруари 2012 година дводневен семинар „ФИНАНСИСКИ ИЗВЕШТАИ, НИВНОТО „ПРАВИЛНО“ ТОЛКУВАЊЕ, ФИНАНСИСКО ПЛАНИРАЊЕ, МЕТОДИ ЗА ВРЕДНУВАЊЕ НА ИНВЕСТИЦИИ И ПРОЕКТИ, ВРЕДНУВАЊЕ НА СОПСТВЕНИОТ КАПИТАЛ И КОМПАНИЈАТА“ (Стопанска комора на Македонија, сала 4 на 5-ти кат) Како работи мојата компанија? Како да го испланирам работењето за наредната година? Што ми покажуваат извештаите? Дали да инвестирам? Колку ме чини кредитот? Дали проектот ми е исплатлив или не? Подгответе се самите да го дадете одговорот на овие и уште неколку клучни прашања за успех на бизнисот. Обуката е наменета за луѓе од бизнисот кои за првпат се соочуваат со позицијата финансиски менаџер,
сопственици на мали бизниси пред кои стојат предизвиците за управување, професионалци кои имаат мало и недоволно познавање на оваа област. Главната и единствена цел е учесниците во текот на двете сесии да се стекнат со потребните теоретски знаења за оваа проблематика, а преку постојана анализа и решавање на примери од практиката со многу позначајните, практични вештини. Фокусот на обуката е поставен на финансиските извештаи, нивното „правилно“ читање, финансиското планирање, методите за вреднување на инвестиции и проекти, вреднување на сопствениот капитал и компанијата. Области без кои не може да се замисли работата на една компанија. Предавачи: проф. д-р Панче Јовановски, редовен професор на Европскиот универзитет - Скопје, м-р Васко Богдановски, асистент на Европскиот универзитет и Славко Гавриловски, асистент на Европскиот универзитет во Скопје. Заинтересираните за учество на овој семинар можат да се пријават најдоцна до 6 февруари 2011 година. Сите учесници на семинарот ќе добијат соодветен работен материјал и сертификат за учество.
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
33
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
Контакт: Анита Митревска Тел: (02) 3244057 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita.mitrevska@mchamber.mk Контакт: Ленче Зикова Тел: ++ 389 2 3244054 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: lence@mchamber.mk На 14 февруари 2012 година еднодневен семинар “ИЗМЕНИ И ДОПОЛНУВАЊЕ НА ЗАКОН ЗА РАБОТНИ ОДНОСИ И НОВИОТ ЗАКОН ЗА МИНИМАЛНА ПЛАТА” од 09:30 -16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на V кат Во областа на работните односи, многу значајна е регулативата која се однесува на утврдување на минималната плата на вработените, потоа измените во Законот за работни односи и секогаш актуелните теми за меѓусебните штети на работникот и работодавачот, како и штетите нанесени на трето лице.
Со цел полесно толкување и спроведување на измените во Законот за работни односи и новиот Закон за минимална плата, Стопанската комора на Македонија на 14 февруари 2012 година, со почеток во 09:30 часот, во просториите на Комората организира еднодневен семинар. ПРОГРАМА 1. Закон за минимална плата - усогласување на колективните договори; 2. Измените и допoлнувањеата на Законот за работните односи; 3. Одговорностите за штетата на работодавачот и рабoтникот и штетите нанесени на трето лице. 4. Надомест на штета во случај на судски раскин на Договор за вработување; 5. Разно.
Предавачи: Теофил Томановиќ, судија на Апелациониот суд Скопје во пензија и д-р Зоран Михајлоски, судија во Апелациониот суд Скопје Сите заинтересирани за учество на овој семинар можат да се пријават најдоцна до 10 февруари 2012 година. Цената за еден учесник изнесува 5.310 денари за 1 учесник (4500+ДДВ) за компании членки и 7.080 денари за 1 учесник (6000+ДДВ) за компании кои не се членки на Комората. Контакт: Елизабета Андриевска-Ефтимова Тел: ++ 389 2 3244074 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: be�@mchamber.mk Контакт: Ленче Зикова Тел: ++ 389 2 3244054 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: lence@mchamber.mk На 15 февруари 2012 година во Охрид еднодневен семинар “УЧЕСТВО НА ЕЛЕКТРОНСКИ ПОСТАПКИ ЗА ЈАВНИ НАБАВКИ И Е-АУКЦИИ” Семинарот е за стекнување знаење за успешно учество на постапките за доделување на договори кои се водат по електронски пат (пребарување на огласи, преземање тендерска документација, поднесување понуди, дигитално потпишување) и учество на електронски аукции. Обуката ќе се одржи од 11:00 до 16:00 часот, во просториите на Секторот за туризам и локален економски развој во Охрид. Поттикнати од фактот што на голем број компании-понудувачи не им се познати најновите текови во врска со спроведувањето на јавните набавки по електронски пат и задолжителното користењето на електронските аукции – 100% во 2012 година, Стопанската комора на Македонија организира еднодневен семинар кој ќе придонесе за запознавање и оспособување на учесниците за користење
на Електронскиот систем за јавни набавки и учество на е-аукции. Предавачи: Марија Јованоска и Горан Давидовски, вработени во Бирото за јавни набавки. Програма на семинарот: � Статус на е-набавките во Република Македонија; � Креирање на кориснички профили и претставување на функционалностите на профилот на економскиот оператор; � Пребарување на објавени тендери и договори; � Електронски систем за јавни набавки и е-аукции; � Дигитално потпишување на понудите; � Поднесување на понудите преку системот; � Учество на е-аукции каде критериум за доделување на договорот е најниска цена и економски најповолна понуда. Семинарот е наменет за сите деловни субјекти (економски оператори), кои учествуваат во постапките за јавни набавки, а особено за лицата кои електронски ги поднесуваат понудите и учествуваат на е-аукции и менаџментот кој одлучува за содржината на понудите. На семинарот ќе бидат разработени теми поврзани со електронските јавни набавки, како што се: � како да креирате кориснички профил; � основни функционалности на вашиот кориснички профил на системот; � како да комуницирате со договорниот орган преку ЕСЈН; � како најбрзо да добиете информација за новообјавените тендери; � како да учествувате во постапка која се спроведува по електронски пат; � што е електронска аукција и како да учествувате на неа? Сите заинтересирани учесници можат да се пријават најдоцна до 14 февруари 2012 година. Учесниците на семинарот треба да донесат свој лаптоп, затоа што обуката ќе биде интерактивна со практични вежби и примери на тестниот електронски систем за јавни набавки. Групата ќе биде ограничена на 20 учесници. Сите учесници ќе добијат соодветен работен материјал и на крајот од обуката ќе се стекнат со сертификат како потврда за учество на истата. Контакт: Борис Тримчев Call Центар : (02) 15015 E-адреса: boris@mchamber.mk
34
БИЗНИС ИНФО
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Од 16 до 19 февруари 2012 година во Република Грција МЕЃУНАРОДЕН САЕМ “HELEXPO SA 2012” ВО СОЛУН * За македонските компании е обезбедено бесплатен автобуски превоз, бесплатни влезници и бесплатен каталог на учесниците на Саемот На 16 февруари 2012 година Стопанската комора на Македонија организира посета на Меѓународниот саем „Helexpo SA 2012”, (EnergyTech 2012, MarminStone 2012, Infacoma 2012), што ќе се одржи во Солун, Република Грција, од 16-19 февруари 2012 година. За македонските компании е обезбедено бесплатен автобуски превоз, бесплатни влезници и бесплатен каталог на учесниците на Саемот.
градежната индустрија, неметалната индустрија (мермер), металната и електроиндустријата и од енергетскиот сектор (мали хидроцентрали, ветерници, биоенергија). Стопанската комора на Македонија за македонските компании обезбедува бесплатен автобуски превоз Скопје – Солун - Саем и обратно, бесплатни влезници за Саемот и бесплатен каталог. Контакт: Венера Андриевска Тел: ++ 389 2 3244037 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: venera@mchamber.mk Контакт: Ирена Мојсовска Тел: 3244009 Факс:3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: irena.mojsovska@mchamber.mk
Oд 18 до 25 февруари Меѓународен саем за јахти, системи и опрема за наутика во Република Турција “TUYAP ISTANBUL BOAT SHOW“ ВО ИСТАНБУЛ Во организација на грчкиот саемски промотор „Helexpo SA“,од 1619 февруари 2012 година ќе се одржат саемите: 1. Infacoma 2012 - 29. Меѓународен саем за градежништво, изолација, врати и прозорци, санитарна опрема и технологија; 2. EnergyTech 2012 - 4. Меѓународен саем за обновливи и конвенционални извори на енергија, заштеда на енергија, технологија и животна средина и 3. MarminStone 2012 - 36. Меѓународен саем за мермер, камен, минерали, конструкции, машини и опрема. „Helexpo SA“ (www.helexpo.gr), е водечкa организација за саеми во Грција која нуди квалитетни и иновативни услуги за бизнис-секторот. Секоја година „Helexpo SA“ организира ваков тип на саеми, со цел да создаде соодветна клима за развој и унапредување на бизнисот меѓу компаниите, да се остварат контакти и продажба на производи и услуги на локално, национално и на меѓународно ниво. На сите три меѓународни саеми на „Helexpo SA 2012“ се очекува да се претстават излагачи од Грција, но и од земјите од регионот од
Организирана посета на Саемот со обезбедено бесплатно хотелско сместување. Во периодот од 18 до 25 февруари 2012 година, во Истанбул, Република Турција ќе се одржи 12. Меѓународен саем за јахти, системи и опрема за наутика “TUYAP ISTANBUL BOAT SHOW”. Станува збор за еден од најголемите меѓународни саеми од оваа област, на којшто свое учество ќе земат реномирани компании од поголем број земји. На овогодинешното издание ќе бидат претставени најновите модели и иновации на: едрилици, јахти, моторни
чамци, чамци на надувување, спортски чамци, сидра, синџири за сидра, пумпи, кранови, гасна турбина, дискови, алтернативни горива, пловни дискови, парни машини, резервни делови, системи за горива, како и друга опрема. Во делот на пропратните
сектори ќе има излагачи од: мебел (ентериер), градежни материјали, опрема за навигација, расвета, заштитна опрема, електроника и електрични уреди и друго. Стопанската комора на Македонија во соработка со овластениот застапник на саемскиот организатор „АДОНИС ГРУП“ организира посета на македонски компании на саемската манифестација од 18-20 февруари 2012 година. Обезбедено е бесплатно сместување, две ноќевања со појадок, влезници за саемот, трансфер од хотел до саемот. Сместувањето е во реномиран хотел со 4 или 5 ѕвезди. Посетителот ги покрива патните и административните трошоци (со сопствен превоз 45 евра административни трошоци), како и организационите трошоци кон Комората. Саемот може да го посетат само двaјца посетители од една кoмпанија. Стопанската комора на Македонија ги поканува сите заинтересирани македонските компании да се пријават за посета на саемската манифестација најдоцна до 10 февруари 2012 година. Контакт: Влатко Стојановски Тел: (02) 3244004 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk Контакт: Ирена Мојсовска Тел: 3244009 Факс:3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: irena.mojsovska@mchamber.mk На 21 февруари 2012 година eднодневен семинар “ХАРМОНИЗИРАН СИСТЕМ ЗА РАСПОРЕДУВАЊЕ НА СТОКИТЕ И ИЗМЕНИТЕ ШТО СТАПИЈА НА СИЛА ОД 1 ЈАНУАРИ 2012 ГОДИНА” 10:00-16:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат Во насока на детално запознавање со Хармонизираниот систем за распоредување на стоките и најновите измени, Стопанската комора на Македонија на 21 февруари 2012 година организира еднодневен семинар на тема: “Хармонизиран систем за распоредување на стоките и измените што стапија на сила од 1 јануари 2012 година” Цели: • да се објаснат Основните правила за примена на Хармонизираниот систем во
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
35
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
поглед на распоредување на сложени производи и сетови и подобрување на вештините за распоредување на стоките; • да се разберат целосно основните за распоредување на стоките во ХС и • да се разбере методологијата на ХС и да се добие подобар преглед на измените на ХС 2012 што стапија во сила на 1 јануари 2012 година. Профил на учесници: семинарот е наменет за увозници, извозници, производители и други професионалци што се занимаваат со увоз и/или извоз, царински застапници, шпедитери, транспортери, консултанти и правни советници. Предуслови за максимална корист од оваа обука: • основно познавање на Хармонизираниот систем; • познавање/искуство од меѓународната трговија. За време на обуката, учесниците: • ќе ги истражуваат областите на основните правила за распоредување на стоките во поглед на распоредување на производи, сложени производи и сетови и ќе ги подобрат вештините за тарифирање и распоредување на стоката; • целосно ќе ги разберат правилата за распоредување во ХС, најновите измени на ХС што се применуваат од 1 јануари 2012 година; • ќе ги истражуваат помошните алатки за правилно и полесно распоредување на стоката со помош на интернет и електронските бази за распоредување. Обуката ќе содржи презентации, интерактивни дискусии и практични студии на случај. Предавач: м-р Златко Ветеровски, Царинска управа на Република Македонија. Заинтересираните за учество на овој семинар можат да се пријават најдоцна до 20 февруари 2012 година. Сите учесници на семинарот ќе добијат соодветен работен материјал и сертификат за учество. Контакт: Анита Митревска Тел: (02) 3244057 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita.mitrevska@mchamber.mk Контакт: Ленче Зикова Тел: ++ 389 2 3244054 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: lence@mchamber.mk
Од 21 до 23 февруари 2012 година, во Тел Авив, Израел, МЕЃУНАРОДЕН САЕМ ЗА ВИНО „ISRAEXPOWINE 2012“ Во периодот од 21 до 23 февруари 2012 година во Тел Авив, Израел, ќе се одржи 4. Меѓународниот саем за вино „ISRAEXPOWINE 2012“. „ISRAWINEXPO 2012“ како меѓународна професионална изложба, претставува место за средба на сите чинители во винската индустрија: производители, увозници, дистрибутери, специјализирани медиуми, претставници на ХОРЕКА-секторот, инвеститори и други. На оваа специјализирана саемска манифестација ќе се претстават домашни и странски производители на различни видови на вино, со посебен акцент на израелската индустрија за вино, со дополнителна програма од прехранбената индустрија. Саемската манифестација ќе има продажен карактер, со присуство на професионална публика и посетители. На минатогодишното издание на овој саем, учествуваа над 300 домашни и странски излагачи, со повеќе од 20.000 посетители. Трошокот за регистрација за секој излагач изнесува 450 САД долари и 320 САД долари за дополнителен квадратен метар.
Стопанската комора на Македонија организира посета и учество на македонски винарници и заинтересирани компании на оваа реномирана саемска манифестација. Контакт: Влатко Стојановски Тел: (02) 3244004 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk Контакт: Венера Андриевска Тел: ++ 389 2 3244037 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: venera@mchamber.mk
На 23 февруари 2012 година, во Грција ЦРНОМОРСКИ БИЗНИС-ФОРУМ ВО СОЛУН Стопанската комора на Македонија, во соработка со Канцеларијата за врски за Република Грција во Македонија, ве покануваат на Црноморскиот бизнис-форум на тема: “Зголемување на трговскиот обем и на инвестициите за постигнување на поголем раст”, што ќе се одржи на 23 февруари 2012 година (четврток), во хотелот „Холидеј Ин“ во Солун, Грција.
Организатори на Црноморскиот бизнис-форум се Грчката федерација на претприемништво (СЕВ), Федерацијата на индустрии од Северна Грција (ФИНГ), грчката Меѓународна бизнис-организација (СЕВЕ) во соработка со УНДП-програмата за трговија на земјите од Црноморскиот регион и Програмата за промоција на инвестициите (УНДП/BSTIP), со поддршка на Сојузот на Црното Море и Касписката конфедерација на претприемништво (UBCCE). Целта на Форумот е да се обезбеди практична платформа за претпријатијата од регионот за да се вклучат во билатералните разговори и деловни состаноци (Б2Б) за евентуална нова меѓусебна соработка, партнерство и договори. Учесници на Црноморскиот бизнис-форум ќе бидат: а) грчки компании кои произведуваат: храна и пијалаци, пакување, пластика, стакло, хемикалии, козметика, лекови, хигиенски производи и градежни материјали; б) компании од Албанија, Македонија, Бугарија, Романија, Србија, Русија, Украина, Азербејџан, Грузија и Ерменија, кои се увозници на големо, дистрибутери на горенаведените производи. Се очекува присуство на повеќе до 100 грчки компании и над 50-тина странски компании. За секоја компанија организаторите ќе подготват специфичен план на договорени состаноци (Б2Б), врз основа на профилот, интересот и барањата на компанијата. Работните сесии на Форумот
36
БИЗНИС ИНФО
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ ќе дадат можност за нови услуги и механизми со цел да се олеснат интернационализацијата, можноста за финансирање, да се воведат нови трендови и перспективи на пазарите. За успешна реализација на форумот, неопходно е македонските компании да го идентификуваат својот интерес за соработка со грчките компании, преку пополнување на Пријавниот лист, што може да се превземе од веб порталот на Комората: www.mchamber.mk Ве молиме, Вашиот интерес да го најавите во Стопанската комора на Македонија, најдоцна до 13.02.2012 година. Контакт: Ирена Мојсовска Тел: 3244009 Факс:3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: irena.mojsovska@mchamber.mk Контакт: Влатко Стојановски Тел: (02) 3244004 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk
На 24 февруари 2012 година ПРЕЗЕНТАЦИЈА НА САЕМОТ ЗА ГРАДЕЖНИШТВО, ЕНЕРГЕТИКА И РУДАРСТВО, ТЕХНИКА И ДРВНА ИНДУСТРИЈА „ЕКСПОКОС 2012“ (11:00 часот, во Стопанската комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат) Промоција на Меѓународниот саем за градежништво, енергетика и рудударство, техника и дрвна индустрија „ЕКСПОКОС 2012“ со повластени услови за учество на македонските компании Со цел поблиско запознавање со овогодинешнита саемска манифестација ,„ЕКСПОКОС“, од страна на претставници на водечката саемска куќа „ЦЕО“ од Приштина, Косово, на 24 февруари 2012 година, во 11:00 часот, во Стопанската комора на Македонија ќе се одржи бесплатна презентација пред заинтересираните македонски компании. Тоа е едно од најважните економски случувања од областа на градежништвото, енергетиката и дрвната индустрија во регионот. На површина од 20.000 метри квадратни ќе учествуваат компании од над 20 земји, меѓу кои Хрватска, Словенија, Македонија, Германија, Босна и Херцеговина, Албанија и др. ,„ЕКСПОКОС 2012“ ќе ги собере на едно место водечките локални и светски производители на: градежни
материјали, градежни системи и опрема, градежни полуфабрикати, хемиски помагала за индустрија, керамика, врати и прозорци, изолација, греење и санитарна технологија, електрична инсталација, обработка на метални декорации, метална и неметална опрема, обработка на масивно дрво, домашен и канцелариски мебел, бела техника, санитарен мебел, паркет и дрвени подови, куќи од дрво, декорации од дрво, патишта, индустрија на електрична енергија ,алтернативни извори на енергија, како што се вода, ветер, сонце, гас, јаглен, масла, мерни инструменти и опрема, автоматика и роботика, хемиска и пластична индустрија, телекомуникации, транспортна опрема и др. Воедно, во рамките на Саемот, ќе се одржат и прес-конференции, заедничка вечера на сите излагачи, доделување сертификати на излагачите, а ќе се организираат и бизнис-средби, кои ќе создадат поволни услови за поттикнување на комерцијални ефекти. Стопанската комора на Македонија ќе организира посета на заинтересираните компании на Саемот, но ќе биде и логистичка поддршка на заинтересираните за учество на Саемот како излагачи. Целта на презентацијата е заинтересираните македонски компании да се запознаат со условите, можностите и бенефитите од настапот на Меѓународниот саем за градежништво,енергетика и рударство,техника и дрвна индустрија „ЕКСПОКОС 2012“, како и за воспоставување нови деловни контакти и нивна афирмација на меѓународниот пазар.
На 24 февруари 2012 година во Белград, Србија МЕЃУНАРОДНИ БИЗНИС-СРЕДБИ ОД ОБЛАСТА НА ТУРИЗМОТ 2012 Европскиот информативен и иновативен центар и Здружението на угостителството и туризмот при Стопанската комора на Македонија организираат учество на меѓународните бизнис-средби од областа на туризмот, што ќе се одржат во рамките ма МЕЃУНАРОДНИОТ САЕМ ЗА ТУРИЗАМ 2012, во Белград, Србија, на 24.02.2012 година од 10:00 до 18:00 часот. Цел на овие средби е поврзување и воспоставување деловна соработка меѓу компаниите од областа на туризмот. Ова е единствена прилика потполно бесплатно да воспоставите контакти и деловни врски со странски тур-оператори, туристички агенции, туристички организации, хотели, ресторани, хостели, ски-центри, бањи и слични субјекти.
Деловните средби Ви нудат можност да остварите директни контакти со потенцијалните партнери, да ги сознаете новостите и трендовите во туризмот, да ја промовирате својата дејност и да размените искувства. На деловните средби во 2011 година учествуваа 115 компании од областа на туризмот од 9 земји. Контакт: Лазе Ангелевски Тел: ++ 389 2 3244090 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: laze@mchamber.mk
Стопанската комора на Македонија ги поканува сите заинтересирани компании да присуствуваат на бесплатната презентацијата, што ќе се одржи на 24 февруари 2012 година, со почеток во 11:00 часот, во Стопанската комора на Македонија, сала 1 на 5-ти кат. Контакт: Венера Андриевска Тел: ++ 389 2 3244037 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: venera@mchamber.mk
На 29 февруари 2012 година oбука за ЦИП - Интелигентна eнергија на тема: “ИЕЕ И МОЖНОСТИТЕ ЗА УЧЕСТВО ВО МЕЃУНАРОДНО ФИНАНСИРАНИ ПРОЕКТИ ОД ОБЛАСТА НА АЛТЕРНАТИВНИТЕ ИЗВОРИ НА ЕНЕРГИЈА” од 10.00-15:00 часот Стопанска комора на Македонија, сала 53 на IV кат Потпрограмата Интелигентна енергија е програма во рамките на ЦИП - програмата за конкурентност и иновативност за финансирање проекти
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
37
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
и активности коишто ќе поттикнуваат енергетска ефикасност, употреба на нови и обновливи извори на енергија и енергетска ефикасност на протокот на стоки.
Контакт: Ленче Зикова Тел: ++ 389 2 3244054 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: lence@mchamber.mk На 1 и 2 март 2012 година во Белград, Република Србија „ЕКО ЕКСПО 2012“
Со цел поттикнување на компаниите за подготвување и аплицирање со свои проекти на отворениот повик (27 јануари - 8 мај 2012 година), Стопанската комора на Македонија организира обука за ЦИП-Интелигентна енергија. Обуката за ЦИП- Интелигентна енергија ќе се одржи на 29 февруари 2012 година (среда), со почеток во 10:00 часот, во Стопанската комора на Македонија, сала 53 на IV кат. Содржина на обуката: • запознавање со Програмата; • кој е подобен да учествува ? • начин на подготовка на ИЕЕ-2; • како се бараат партнери ? • начин на апликација; • ИЕЕ за 2012 година, цели, рокови, приоритетни теми; • колкави финансиски средства се во игра? • примери на успешни проекти од ИЕЕ (Интелигентна енергија за Европа) за периодот 2007-2010. Тренер: Јадранка Аризанковска, сертифициран менаџмент консултант. Заинтересираните лица за учество во работилниците можат да се пријават најдоцна до 28 февруари 2012 година. Сите учесници ќе добијат соодветен работен материјал и на крајот на работилницата ќе се стекнат со сертификат како потврда за учество на работилницата. Контакт: Анита Митревска Тел: (02) 3244057 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: anita.mitrevska@mchamber.mk
*Посета и учество на Меѓународниот саем за екологија и заштита на животната средина и екоконференција Стопанската комора на Македонија организира посета и учество на македонски компании на заеднички штанд со специјален попуст и со организиран превоз и сместување. Меѓународниот саем за екологија и заштита на животната средина „ЕКО ЕКСПО 2012“ ќе се одржи од 1 – 2 март 2012 година во „БЕЛЕКСПОЦЕНТАР“, во Белград, Србија, и е замислен како најпрестижен саем од тој тип во регионот, кој на едно место ќе ги собере излагачите од Србија, регионот и од светот пошироко. Целта на Меѓународниот саем за екологија и заштита на животната средина
изнесува 1.500 евра (+18%ДДВ), што ќе се подели наизменично на сите пријавени излагачи. Во зависност од бројот на пријавени компании, ќе биде организиран групен превоз и хотелско сместување Трошоците за превоз и сместување се на товар на учесникот. Сите заинтересирани компании своето учество на Меѓународниот саем во Белград, можат да го пријават најдоцна до 13.02.2012 година. Контакт: Влатко Стојановски Тел: (02) 3244004 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk Контакт: Венера Андриевска Тел: ++ 389 2 3244037 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: venera@mchamber.mk Од 1 до 3 март 2012 година, во Истанбул, Турција МЕЃУНАРОДЕН САЕМ ЗА ПРОЗОРЦИ, ВРАТИ И СТАКЛО *Организирана посета на саемот со обезбедено бесплатно хотелско сместување.
„ЕКО ЕКСПО 2012“ е на едно место да се соберат сите оние кои се истакнале со постигнати резултати, а и оние кои сакаат да се афирмираат во оваа област, поаѓајќи од тоа дека размената на знаења и искуства е најбрз пат до она за кое сите тежнееме, а тоа е да се заштити и сочува животната средина. Манифестацијата претставува прв Балкански самит на екологијата и заштитата на животната средина, обновливите извори на енергија и енергетската ефикасност. Истовремено, во рамките на саемската манифестација, на 23 март 2012 година ќе се одржат и Меѓународна конференција за екологија, енергетска ефикасност и обновливи извори, како и билатерални средби меѓу учесниците на настанот. Цената за учество на Конференцијата е 250 евра (+ 18%ДДВ). Стопанската комора на Македонија организира посета и учество на македонски компании на заеднички штанд од 55 м2, од 29 февруари до 2 март 2012 година. Цената на закупениот заеднички простор со вкалкулиран специјален попуст
Во периодот од 1до 4 март 2011 година, во Истанбул, Република Турција се организираат три меѓународни саемски манифестации: - ISTANBUL WINDOW 2011 – 13. Меѓународен саем за прозорци, профили, технологија за производство и машини, опрема, суровини и помошни средства; - ISTANBUL DOOR EXPO 2011 – 4. Меѓународен саем за врати, блендирани врати, панел, системи и помошни средства за врати и - ISTANBUL GLASS EXPO 2011 Саем за производи од стакло, технологија и машини за стакло, помошни производи и хемикалии. Станува збор за меѓународни саемски манифестации на кои свое учество земаат реномирани компании од повеќе
земји од светот. Во делот за прозорци ќе земат
38
БИЗНИС ИНФО
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
Контакт : Ирена Мојсовска Тел: 3244009 Факс:3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: irena.mojsovska@mchamber.mk
ќе се одржат на 9.3.2012 година (петок), со почеток во 9:30 часот, во рамките на Меѓународниот саем „ГАСТ“, што ќе се одржи од 7 до 11 март 2012 година во Сплит, Република Хрватска.
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ учество: компании за преработка на ПВЦ профили, алумински профили, дрвени профили, за дополнителни профили, механизми за прозорци, ПВЦ столарски механизми, механизми за алумински прозорци, рачки за прозорци, обработка на прозорци, машини и додатна опрема, суровини за прозорци, компјутерски програми поврзани со производство и останато. Во делот на стакло ќе бидат изложени: производство на секаков вид стакло и стакленици, машини за обработка, машини за сечење и машини за пакување на стакло, изолационен материјал за стакло, брусење на стакло, резервни делови, компјутерски програми поврзани за продажба на стакло, хемикалии за стакло и останато. Во делот на врати ќе биде застапено: производство на секаков вид врати, додатоци за врати, рачки за врати, рамки, технологија на врати, електро системи за врати, врати за градини, системи и механизми за блендирана врата и друго. Стопанската комора на Македонија во соработка со овластениот застапник на саемскиот организатор „АДОНИС ГРУП“ организира посета на македонски компании на саемската манифестација од 1 - 3 март 2012 година. Обезбедено е бесплатно сместување, две ноќевања со појадок, влезница за саемот, трансфер од хотелот до саемот. Сместувањето е во реномирани хотели со 4 или 5 ѕвезди. Посетителот ги покрива патните и административни трошоци за саемскиот организатор Адонис во износ од 125 евра по лице, со автобус (доколку е со сопствен превоз, само 45 евра административни трошоци). Уплатените средства до „ Адонис“ и Стопанската комора на Македонија не се рефундираат, доколку учесниците одлучат да го откажат патувањето после истекот на рокот за пријавување. Посетата е ограничена на максимум 2 претставници од една компанија. Стопанската комора на Македонија ги поканува сите заинтересирани македонските компании да се пријават за посета на саемската манифестација најдоцна до 15 февруари 2012 година. Контакт: Влатко Стојановски Тел: (02) 3244004 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk
На 6 март 2012 година, Скопје МАКЕДОНСКО-АНГЛИСКИ БИЗНИС ФОРУМ “THE UK AND MACEDONIAN BUSINESS TO BUSINESS (B2B) EVENT” Британската Амбасада во Скопје во соработка со коморите, спроведуваат проект за вмрежување меѓу британски и македонски компании. Проектот се спроведува како продолжение на претходниот Проект “UK Chamber to MK Chamber event”, каде што се оствари институционална соработка помеѓу 9-те стопански комори од Велика Британија и македонските стопански комори.
Учеството на настанот е бесплатно и целта на овој настан е да се унапредат бизнис-поврзувањата меѓу британски и македонски компании, кои ќе бидат идентификувани од страна на британските и македонските стопански комори. За таа цел, Ве покануваме за учество во проектот на 6 март 2012 година, преку номинирање на претставници од вашите компании, кои сметате дека одговараат на профилот на пријавените британски компании, со што ќе се овозможи успешно вмрежување. Контакт: Ирена Мојсовска Тел: 3244009 Факс:3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: irena.mojsovska@mchamber.mk На 9 март 2012 година на „ГАСТ“ во Сплит, Хрватска МЕЃУНАРОДНИ СРЕДБИ ЗА ТУРИЗАМ Стопанската комора на Македонија, со поддршка на Enterprise Europe Network организира 5. Меѓународни бизнис-средби “Tourism@GAST 2012”, што
Мултилатералните бизниссредби „Tourism@GAST 2012“ се продолжение на истоимените бизниссредби во рамките на Саемот „ГАСТ“, со учество на повеќе од стотина учесници. Саемот „ГАСТ“ е клучно место за средби и на бројни производители и трговци од секторот за храна, пијалаци, хотелска и угостителска опрема. Ова е единствена прилика за средби со меѓународни компании од регионот и пошироко, на претходно договорени индивидуални состаноци, според Вашиот избор, и тоа во следните сектори: * тур-оператори и туристички агенции; * хотели, мотели и кампови; * здравствен и wellness-туризам; * селски, еко и активен туризам; * промет (автобуски, железнички и воздушен); * осигурување и финансии; * туристички инвестиции; * угостителство, храна и пијалаци; * гастрономска понуда и побарувачка; * интернет-туризам и др. Учеството на средбите е бесплатно, а контакт-лицата од мрежата на Enterprise Europe Network Ви стојат на располагање во процесот на пријавување и во текот на состаноците. И оваа година се очекуваат партнери од Германија, БиХ, Србија, Црна Гора, Словенија, Македонија, Италија, Унгарија и од други земји. Здружение на угостителството и туризмот Лазо Ангелевски Стопанска комора на Македонија Ph: ++ 389 2 3244090 mob. ++ 389 70 387745 Fax: ++ 389 2 3244026 E-mail: laze@mchamber.mk
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
39
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
Меѓународен саем за компјутери од 6 до 10 март во Германија CEBIT FUTURE MATCH 2012 ВО ХАНОВЕР На саемска површина од околу 450 000 м² и со над 700 000 посетители CeBIT е најголем саем за компјутери во светот. Во рамките на Саемот што се одржува во Хановер, Германија, од 6-10 март 2012 година, Enterprise Europe Network ќе организира 14-ти меѓународни бизнис-средби.
Од 1999 година Future Match е можност за излагачите и посетителите на Саемот да најдат партнери за соработка, за развој на производите, истражување, заеднички вложувања, производство, маркетинг и лиценцни договори. Компаниите, универзитетите и истражувачките институти од ИКТ-секторот се исто така поканети за учество на Саемот. На www.futurematch.cebit. de можете да се регистрирате и да воспоставите контакти со CeBIT 2012. Здружение на информацискокомуникациски технологии Лазо Ангелевски Стопанска комора на Македонија Ph: ++ 389 2 3244090 mob. ++ 389 70 387745 Fax: ++ 389 2 3244026 E-mail: laze@mchamber.mk Web: www.mchamber.mk Март 2012 година, во Стопанската комора на Македонија МАКЕДОНСКО-ЧЕШКИ БИЗНИС-СРЕДБИ Стопанската комора на Македонија заедно со Чешката стопанска комора, Ве покануваат на Македонскочешки бизнис-средби. Македонско-чешките бизниссредби ќе се одржат во март 2012 година (дополнително ќе бидете известени за датумот и часот на одржување), во Стопанската комора на Македонија. Бизнис-средбите претставуваат можност за спојување на македонските и чешките компании, продлабочување на
економската соработка меѓу Република Македонија и Република Чешка, како и развивање на деловните односи меѓу компаниите од двете земји. Околу 10-тина чешки компании се заинтересирани да остварат средба со македонски компании во делот на индустријата за енергетика (разладни кули, мали хидроелектрани), потенцијални градежни компании за соработка, системи за контрола на пристапот – агенции за безбедност, дистрибутери на системи за контрола на пристапот, сигурносни кутии за безбедност во банки, агенции за безбедост, сегашни и потенцијални извозници и инвеститори во Македонија, со клиенти за договори за јавно-приватно партнерство (локална самоуправа), партнери за трговски бизнис со фотоволтаични технологии, партнери за joint-venture проекти во фотоволтаични бизниси, сопственици на земјиште погодно за градење на фотоволтаични постројки и партнери од секторот за обновлива енергија – фокусирани на фотоволтаични постројки. За успешна реализација на бизниссредбите, неопходно е македонските компании да го идентификуваат својот интерес за соработка со британските компании. Ве молиме, Вашиот интерес да го најавите во Стопанската комора на Македонија. Контакт: Ирена Мојсовска Тел: 3244009 Факс:3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: irena.mojsovska@mchamber.mk Контакт: Влатко Стојановски Тел: (02) 3244004 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk
Од 16 до 19 март Меѓународен саем во Република Албанија “HORECA ALBANIA EXPO 2012” (ХОтели, РЕсторани, КЕтеринг) Стопанската комора на Македонија, организира посета и учество на македонски компании на заеднички штанд со организиран превоз и сместување. Во организација на грчкиот саемски промотор „Експолајн“, за првпат во Албанија ќе се одржи специјализираната саемска манифестација „ХОРЕКА Албанија Експо 2012“. Хорека-секторот, кој го опфаќа
прехранбениот и услужните сектори (хотели, ресторани, кетеринг) ќе биде претставен на овој специјализиран саем во Албанија како земја со динамичен развој и посебно со растечки тренд во оваа специјализирана стопанска гранка.
На овој Меѓународен саем се очекува да се претстават излагачи од Албанија, но и од земјите од регионот во следниве профилирани сектори: прехранбена индустрија со сите потсектори, професионална опрема за угостителство, прибор за готвење и додатоци, машини за перење и миење садови, специјализиран внатрешен и надворешен декор, текстил за домаќинство, теписи, ѕидни облоги, козметика, бањи, опрема за климатизација (ладење, греење), соларни системи, третман на вода, опрема за базени, врати и прозорци, архитектонски решенија, информацискии и комуникациски системи, хотелска и ресторанска компјутеризација, безбедносни системи, опрема за спорт и рекреација и др. Саемот е од отворен карактер на кој се очекуваат професионални посетители и тоа: хотели, спа-центри, кафе-барови, ресторани и брза храна, пекарници, пабови и ноќни клубови, болници, големи трговски синџири, дизајнери, архитекти итн. Стопанската комора на Македонија, организира посета и учество на македонски компании на заеднички штанд со организиран превоз и сместување од 15 до 20 март 2012 година. Цената за изложбениот простор со стандардна опрема е 126 евра/м2 (плус ДДВ) . Трошоците за превоз и сместување се на товар на учесникот. Контакт: Венера Андриевска Тел: ++ 389 2 3244037 Факс:++ 389 2 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: venera@mchamber.mk Контакт: Влатко Стојановски Тел: (02) 3244004
40
БИЗНИС ИНФО
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk Од 14 до 16 март 2012 година Меѓународен саем за керамика, бањи, кујни во Турција “UNICERA 2012” ВО ИСТАНБУЛ *Организирана посета на саемот со обезбедено бесплатно хотелско сместување. Во периодот од 14 до 18 март 2012 година, во Истанбул, Република Турција ќе се одржи 24. Меѓународен саем за керамика, бањи и кујни “UNICERA 2012”. Истовремено ќе се одржат неколку саемски манифестации и тоа: Меѓународен саем за осветлување, мебел и декорација -DEKOREKS и Меѓународен саем за кујни, бањи, мебел и вградени апарати - KITCHEN WORLD.
Станува збор за еден од најголемите меѓународни саеми од областа на опрема за бањи, керамика и кујнски сетови, на кои свое учество ќе земат реномирани компании од поголем број земји. На овогодинешното издание на “UNICERA” ќе бидат претставени најновите модели и иновации на: керамика, мермер, гранит, мозаик, санитарни производи, бањи, џакузи, туш-кабини, керамички хемикалии, лепила, вградени плакари, лустери, светла, рефлектори, подни светилки, декоративно осветлување, индустриско осветлување, декоративен мебел, спални соби, детски соби, трапезарии, канцеларии,маси, столчиња, клупи, мебел за градини, огледала, слики, рамки, камини, антиквитети, декоративно стакло, керамика, порцелан, метал, завеси, ролетни, декоративни предмети, декоративни зидови, тапети, гипсани калапи, паркет, теписи , украсни подни облоги, аудио визуелни системи,
системи за безбедност, генератори,фитнес опрема, декоративни скали, прекривки, декоративни сепаратори, панели, зимски градини, базени, сауни, архитектура и декорација, услуги, внатрешна архитектура, дизајн компании и компании за уредување. Стопанската комора на Македонија во соработка со овластениот застапник на саемскиот организатор „АДОНИС ГРУП“ организира посета со групен автобуски превоз на македонски компании на саемската манифестација од 14-16 март 2012 година. Обезбедено е бесплатно сместување, две ноќевања со појадок, влезница за саемот, трансфер од хотел до саемот. Сместувањето е во реномиран хотел со 4 или 5 звезди. Посетителот ги покрива патните и административни трошоци за саемскиот организатор „Адонис“ во износ од 125 евра по лице, со автобус (доколку е со сопствен превоз 45 евра административни трошоци), како и организационите трошоци кон Комората. Саемот може да го посетат само двaјца посетители од една кoмпанија. Стопанската комора на Македонија ги поканува сите заинтересирани македонските компании да се пријават за посета на саемската манифестација најдоцна до 15 февруари 2012 година.
саемски промотор Њу Џенезис, за првпат во Албанија ќе се одржи специјализираната саемска манифестација “CONSTRUCTION EXPO 2012’’, која претходно се одржуваше во Грција и на Кипар. Станува збор за најголемиот меѓународен саем за градежништво во Албанија, на кој свое учество ќе земат реномирани домашни и странски компании од следниве сектори: • градежни материјали; • цивилно инженерство; • високо и нискоградба; • челични конструкции; • излациони материјали; • бои и лакови; • алуминиумски системи; • уреди за климатизација; • мебел за кујни; • енергетски и соларни системи.
Контакт: Влатко Стојановски Тел: (02) 3244004 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk
Истовремено, во рамките на саемската манифестација, на 23 март 2012 година ќе се одржи Меѓународна конференција за градежништво, енергетика и инфраструктура. Стопанската комора на Македонија, организира посета и учество на македонски компании на заеднички штанд од 100 м2, со организиран превоз и сместување од 15 до 20 март 2012 година. За македонските компании обезбеден е специјален попуст од 40% од регуларната цена за саемски настап (160 евра задолжително осигурување и 78 евра - квадратен метар со вкалкулиран попуст). Стопанската комора на Македонија организира посета и учество на македонски компании на заеднички штанд со организиран превоз и сместување од 22 до 26 март 2012 година. Трошоците за превоз и сместување се на товар на учесникот.
Контакт: Ирена Мојсовска Тел: 3244009 Факс:3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: irena.mojsovska@mchamber.mk
Од 23 до 25 март 2012 година Меѓународен саем и конференција за градежништво во Албанија “CONSTRUCTION EXPO 2012” ВО ТИРАНА Стопанската комора на Македонија организира посета и учество на македонски компании на заеднички штанд со специјален попуст и со организиран превоз и сместување. Во периодот од 23 до 25 март 2012 година, во Тирана, Република Албанија ќе се одржи 12. Меѓународен саем за градежништво “CONSTRUCTION EXPO 2012’’ . Во организација на грчкиот
Контакт: Влатко Стојановски Тел: (02) 3244004 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
БИЗНИС ИНФО
41
САЕМИ, СЕМИНАРИ, ФОРУМИ, ПРЕЗЕНТАЦИИ
Контакт: Ирена Мојсовска Тел: 3244009 Факс:3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: irena.mojsovska@mchamber.mk
Од 28 март до 1 април 2012 година 7. Меѓународeн гастрономски фестивал во Република Хрватска „БИСЕР НА МОРЕТО 2012“ ВО СУПЕТАР НА БРАЧ Меѓународниот гастрономски натпревар „Бисер на морето“ ќе се одржи од 28 март до 1 април 2012 година, во хотелот „Кактус“ во Супетар на островот Брач во Република Хрватска. Организатор на седмата по ред традиционална манифестација и овојпат е Сојузот на готвачи од Медитеранот и европските региони со седиште во Сплит. „Бисер на морето“ претставува една од најзначајните гастрономски манифестации на Медитеранот. Во пет дена ќе се одржат: меѓународното натпреварување на професионални готвачи и ученици-готвачи од средните угостителски училишта, гастро-изложба на најдобрите хрватски ресторани, изложба на хрватските и странски производители на храна, работилници и предавања за гастрономијата.
На оваа манифестација досега имаат учествувано повеќе од 300 готвачи од деветнаесет земји и тоа: Хрватска, БиХ, Србија, Црна Гора, Македонија, Австрија, Италија, Швајцарија, Словенија, Чешка, Полска, Романија, Турција, Украина, Латвија, Молодавија, Албанија, Саудиска Арабија и Русија. Стопанската комора на Македонија и годинава организира учество на оваа манифестација за сите заинтересирани готвачи-натпреварувачи, ученици-готвачи и македонските компании кои би ги презентирале своите производи на заеднички бесплатен штанд. Учеството на македонските претставници е одлична можност за презентирање на
македонската кујна, но истовремено и за претставување на производите на познати македонски компании на хрватскиот пазар. За сите натпреварувачи, учениците, менторите, членовите на жири-комисијата како и медиумска екипа е обезбедено бесплатно сместување. Сите заинтересирани компании кои сакаат да земат учество на оваа гастрономска манифестација, своето учество треба да го пријават во Стопанската комора на Македонија, најдоцна до 1 март 2012 година. Повеќе информации и пријавниот лист се објавени на вебпорталот на Стопанската комора на Македонија: www.mchamber.mk Контакт: Венера Андриевска тел: 3244 037; факс:3244 088 venera@mchamber.mk
Од 28 до 30 март 2012 година, во Софија, Бугарија МЕЃУНАРОДЕН САЕМ ЗА ЕНЕРГЕТСКА ЕФИКАСНОСТ, ОБНОВЛИВИ ИЗВОРИ, РЕЦИКЛИРАЊЕ И УПРАВУВАЊЕ СО ОТПАД Во периодот од 28 до 30 март 2012 година, во Софија, Република Бугарија, ќе се одржи специјализирана Конференција и Меѓународен саем за енергетска ефикасност, обновливи извори, рециклирање и управување со отпад. Станува збор за најголем настан оваа година во Југоисточна Европа од оваа област, на којшто ќе учествуваат повеќе од 200 реномирани излагачи од над 16 земји од Европа и светот, кои ќе ги претстават најновите достигнувања и иновации од енергетска ефикасност, обновливи извори, рециклирање и управување со отпад и екологија. Истовремено ќе бидат одржани и повеќе специјализирани конференции, панел-сесии и билатерални средби со учество на врвни експерти и реномирани предавачи од неколку земји и тоа за: управување со отпадни води, рециклирање, енергетска ефикасност, биоенергија и друго. Меѓународниот саем ќе се одржи од 28-30 март 2012 година во изложбениот и конгресен центар во Софија, Бугарија. Сите регистрирани компании ќе можат да учествуваат на посочените конференции и панел-сесии, како и да остварат билатерални средби со другите учесници. Регистрацијата за учество се врши
електронски, на порталот на саемскиот организатор: www.eco.viaexpo.com . Стопанската комора на Македонија организира посета на Меѓународниот саем (со бесплатен влез) и учество на конференциите за заинтересираните македонските компании со организиран автобуски превоз и хотелско сместување.
Трошоците за превоз и сместување се на товар на учесникот. Стопанската комора на Македонија ги повикува сите заинтересирани македонски компании да се пријават за посета на Саемот најдоцна до 10 февруари 2011 година. Контакт: Влатко Стојановски Тел: (02) 3244004 Факс:(02) 3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: vlatko@mchamber.mk Контакт: Ирена Мојсовска Тел: 3244009 Факс:3244088 Call Центар : (02) 15015 E-адреса: irena.mojsovska@mchamber.mk
БИЗНИС ИНФО
42
четврток, 09 февруари 2012, Бр. 84
ПОНУДА - ПОБАРУВАЧКА Компанија од Чешка заинтересирана е за соработка со македонски партнери за трговски бизнис со фотоволтаични технологии, за joint-venture проекти во фотоволтаични бизниси, сопственици на земјиште погодно за градење на фотоволтаични постројки, партнери од секторот за обновлива енергија – фокусирани на фотоволтаични постројки. Валидност до: 01.9.2012 година Компанија од Чешка заинтересирана е за соработка со компании од Република Македонија во областа на системи за контрола на пристапот – агенции за безбедност, дистрибутери на системи за контрола на пристапот како и пласман на сигурносни кутии во Македонска пошта –сектори за безбедност, за безбедност во банки, агенции за безбедост. Валидност до: 01.6.2012 година Компанија од Чешка бара соработка со компании во Република Македонија во областа на проектирање, изградба и ремонт на сите видови разладни кули, како и други активности во проектирање и изградба на индустриски згради, монолитни бетонски конструкции, ремонт и изградба на цистерни за вода, постројки за обработка на вода и мали хидроелектрани. Валидност до: 01.4.2012 година Компанија од Грција бара дистрибутер за пласман на свадбени аксесори и декорации во Република Македонија. Валидност до: 02.6.2012 година Чешка компанија заинтересирана е да пласира регални системи во Република Македонија кои имаат примена во сите подрачја на индустријата, на пр. големи складови - магацини, јавна администрација, банки, мали бизниси и др. Валидност до: 2.6.2012 година Компанија од Англија бара соработка со трговци на големо во Република Македонија за пласман на видео игри. Валидност до: 6.4.2012 година
Компанија од Германија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на бојлери,сончеви колектори, резервоари за топла вода и радијатори. Уредите се со оперативен концепт за економско и еколошко греење. Валидност до: 6.10.2012 година Компанија од Пакистан бара да преземе фабрика за производство на чевли во Република Македонија, нуди „ЛОН“доработка со капацитет на производство од 2000-3000 пара чевли на ден. Валидност до: 6.12.2012 година Компанија од Бугарија заинтересирана е за соработка во Република Македонија со компании во областа на испраќање и прием на пратки. Валидност до: 6.10.2012 година Компанија од Белгија бара дистрибутер во Република Македонија за пласмaн на машини за монтирање и демонтирање на гуми за сите врсти на автомобили, автобуси и земјоделски машини. Валидност до: 6.7.2012 година Компанија од Белгија нуди ИТ-решенија за осигурителни компании и банки во Република Македонија. Валидност до: 24.6.2012 година Турска компанија бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на кујнски мебел, опрема за бањи, како и разни декоративни елементи. Валидност до: 25.3.2012 година Компанија од Германија бара соработка со производители на зеленчук од Република Македонија како суровина за конзервна индустрија. Посебно се заинтересирани за пиперки од сортата куртовска капија, модар патлиџан и домати. Валидност до: 27.9.2012 година Компанија од Франција бара соработка со производители на столици и фотелји во Република Македонија наменети за кафеани и ресторани. Валидност до: 29.02.2012 година Компанија од Франција бара соработка со македонски производители на мебел. Валидност до: 30.6.2012 година
Главен и одговорен уредник, Саво Пејчиновски
Компанија од Кина бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на рачно изработен мебел од метал, пластика, наменет за домови и градини. Валидност до: 30.6.2012 година Компанија од Република Македонија нуди градежни материјали за изградба или реновирање на Вашата куќа, зграда, стан или деловен простор, како и за трговија. За сите производи добивате и сертификати за квалитет на стоката. Компанијата е генерален застапник на производите на трите фабрики на Индустријата за градежни материјали „МЛАДОСТ“ од Србија, за најквалитетни ќерамиди и термички најдобри ќерамички блокови. Валидност до: 31.12.2012 година Компанија од Словенија заинтересирана е да соработува со производители на полипропиленски фолии и кеси, хартиени ролни за фискални каси во Република Македонија. Валидност до: 31.12.2012 година Компанија од Кина бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на соларни црно-бели и полисиликонски панели. При користење имаат многу висока ефикасност. Соларните ќелии се со повеќе од 17,5% реализација на ефикасност и квалитет “А +”. Производите се сертифицирани од страна на авторитетни TUV и CE и се извезуваат на меѓународни пазари, како што се Азија, Европа и САД. Валидност до: 31.12.2012 година Компанија од Грција бара дистрибутер во Република Македонија за пласман на маслинки. Валидност до: 20.5.2012 година Ова е само дел од богатата Понуда и побарувачка на Стопанската комора на Македонија што може да се превземе од нејзиниот веб портал www.mchamber.mk Контакт: Мирјана Коцева Е-адреса: Mirjana@mchamber.mk Тел:3244-035; Факс: 3244-088
тел: : (02) 3244036 savo@mchamber.mk