Issuu

hoe is het nu met magazine september 2026 � 03

Gricelda zet zich in voor schoon water

Krachtige vrouwen in Ecuador

Van dor naar groen land in het Rifgebergte Student Charia is gedreven en klaar om verschil te maken Indonesische vrouwen in actie voor gezondere leefomgeving

inhoud

hoe is het nu met

Ofelia leerde traditionele geneeskunde van haar moeder

Ons verhaal

Het Rifgebergte moet weer vruchtbaar worden

pagina 12

pagina 4

Achtergrond

“Kansen en oplossingen zien, geeft energie” pagina 6

Drempels overwinnen in Bangladesh

Inspiratie

Ntobi Ncumbi: “Mensen staan open voor verandering” pagina 11

Verder in dit nummer:

Een nieuwe school in Kenia en 11 andere projecten pagina 8

In beeld: krachtige vrouwen in Ecuador pagina 12

Indonesische vrouwen pakken afval aan pagina 10

Puzzel mee en maak kans op een ganzenbord pagina 14

Paulien Groen kiest samen met haar kinderen projecten om te steunen pagina 15

Bedankt voor uw steun!

Mede dankzij uw bijdrage en het onmisbare werk van onze partnerorganisatie Friendship Bangladesh kunnen kinderen zoals Mona barrières doorbreken.

In het vorige Wilde Ganzen magazine vroegen we uw aandacht voor de riviergemeenschappen in Bangladesh, waar gewerkt wordt aan een inclusieve samenleving voor kinderen met een beperking. Op deze foto zien we de vijftienjarige Mona met haar fysiotherapeut Jannatul. Mona heeft cerebrale parese en werkt hard aan haar mobiliteit. Dankzij haar doorzettingsvermogen én de ondersteuning van Jannatul beweegt ze steeds zelfstandiger.

ons verhaal in... Marokko

Boeren herstellen het Rifgebergte

Mounir Salami:

“Dit land moet weer vruchtbaar worden”

Marokko

Door droogte hebben boeren in het Rifgebergte het steeds moeilijker. Toch geven Mohammed en Mounir hun land niet op. Met hulp van lokale organisatie PermaRif herstellen zij stap voor stap de bodem en bouwen ze aan een toekomst voor hun gezinnen én hun dorp. Het is vroeg in de ochtend in het Rifgebergte in Marokko. In de bergen is het stil, maar op de hellingen begint het werk al. Mohammed Kaouass loopt met zijn schoffel naar zijn akker, vlak bij zijn huis in Massaouda. Waar vroeger graanvelden en irrigatiekanalen het landschap bepaalden, ziet hij nu vooral droge grond. “De rivier stroomde vroeger het hele jaar door,” vertelt hij. “Nu is gebrek aan water het grootste probleem.” Door jaren van droogte is het leven op het land steeds moeilijker geworden. Veel gezinnen vertrokken naar de stad, omdat er op het platteland nauwelijks nog een bestaan was op te bouwen. Mohammed bleef. Hij keerde terug naar zijn geboortedorp om het land van zijn voorouders nieuw leven in te blazen. Dat is niet eenvoudig. “Ik zorg zo goed mogelijk voor wat er nog groeit,” zegt hij. “Maar zonder water is elke oogst onzeker.”

Uitgeputte bodem

Ook Mounir Salami, inmiddels in de zestig, maakte die keuze. Na tientallen jaren elders in het noorden van Marokko keerde hij terug naar

Voor Mohammed betekent dat hoop. Hij ziet hoe de eerste bomen aanslaan en hoe de grond langzaam weer tot leven komt. Voor Mounir is het een manier om zijn land niet alleen te behouden, maar ook toekomst te geven aan volgende generaties. “Ik zie geen andere plek waar ik de rest van mijn leven zou kunnen doorbrengen,” zegt hij. “Dus moet dit land weer vruchtbaar worden.”

zijn dorp Isrihn in de provincie Al Hoceïma. Daar trof hij verlaten land aan dat al meer dan dertig jaar nauwelijks bewerkt was. “Toen ik terugkwam, was alles droog en verlaten,” vertelt hij. Toch besloot hij te blijven. Op zijn vijf hectare land liet hij een waterput slaan, dat was de eerste stap om de grond weer vruchtbaar te maken. Maar water alleen is niet genoeg. Net als Mohammed heeft hij te maken met een uitgeputte bodem, onzekere oogsten en weinig middelen om goed te herstellen wat verloren is gegaan.

Toekomst veiligstellen

Met steun van dit project kunnen boerenfamilies in het Rifgebergte hun land herstellen, hun inkomen versterken en hun toekomst veiligstellen. Samen werken zij aan iets wat ooit vanzelfsprekend leek, maar nu kostbaar is geworden: een groene, levende bergstreek.

Hoop door voedselbossen

Daar helpt de lokale organisatie PermaRif bij. Samen met boerenfamilies werkt de organisatie aan het herstellen van de vruchtbaarheid van de grond. Niet met snelle oplossingen, maar met een aanpak voor de lange termijn. Er worden olijf-, vijgenen amandelbomen geplant. Boeren krijgen ook trainingen in ecologische landbouw en slim waterbeheer. Zo ontstaan stap voor stap zogenoemde voedselbossen: landbouwsystemen die de natuur nabootsen en de bodem herstellen in plaats van uitputten.

Maakt u het mogelijk dat het Rifgeberte weer groen kleurt? Voor meer informatie kijk op wildeganzen.nl/bomen-plantenrifgebergte Mohammed Kaouass: “Zonder water is elke oogst onzeker”

achtergrond

gelukt

in ‘t kort

Jong, gedreven en klaar om verschil te maken “Je kunt meer impact maken dan je denkt” Chiara combineert haar master War and Peace Studies in Leiden met vrijwilligerswerk bij de Nederlandse stichting Deal Foundation. ‘Deal’ staat voor Development Through Entrepreneurial Action Leiden. “Ik wilde iets doen naast mijn studie waarmee ik echt impact maak”, vertelt ze. “Bij Deal Foundation zie je direct waar je het voor doet.” De organisatie, volledig gerund door studenten, ondersteunt jonge vrouwen in Kenia, Kameroen en Bolivia met opleiding en microfinanciering. Die vrouwen starten vervolgens een eigen onderneming, zoals een kledingatelier, een productiebedrijf in verzorgingsproducten, een meubelmakerij of een bakkerij.

Kansen en oplossingen

Wat Chiara vooral inspireert, is het persoonlijke contact. “We spreken de vrouwen zelf en dan zie je hun enthousiasme en besef je dat je echt iets bijdraagt.” Haar motivatie komt voort uit reiservaringen, waar ze zag hoe groot kansenverschillen kunnen zijn. Maar ze kijkt veel liever naar mogelijkheden. “Ik vind dat we niet moeten denken dat deze landen onderontwikkeld zijn, maar juist dat

Jaarverslag 2025

Steeds meer jongeren zetten zich in met creatieve ideeën voor een betere wereld. Een van die jonge aanpakkers is de 21-jarige Chiara Heemskerk uit Leiden.

Zelfvertrouwen opent deuren voor vrouwen in Oeganda we via samenwerkingen iets moois kunnen bereiken.” Daarnaast bieden deze duurzame projecten haar een positief perspectief. “Mijn studie kan soms deprimerend zijn, omdat het veel over oorlog gaat. Bij dit soort projecten zie je juist kansen en oplossingen. Dat geeft energie.”

In Oeganda heeft Shakira Mukungu haar droom waargemaakt: een eigen boksschool voor tienermeiden. Met structuur, discipline en vertrouwen helpt ze jonge vrouwen sterker in het leven te staan. Boksen wordt in Oeganda vooral gezien als een sport voor mannen. Shakira Mukungu, beter bekend als Big Mama, laat zien dat het ook anders kan. Met haar trainingen leert ze meiden niet alleen boksen, maar ook opkomen voor zichzelf.

Positieve verandering

Chiara merkt dat zij lang niet de enige student is die zich maatschappelijk inzet. “Veel studenten willen naast hun studie iets betekenen. Jongeren brengen nieuwe innovatieve ideeën en energie mee.” Ze vertelt dat het samen ook leuker is om te doen: “De één neemt een huisgenoot mee, de ander een vriend. Zo groeit de betrokkenheid vanzelf.” Jongeren zoals Chiara laten zien dat een positieve verandering niet afhankelijk is van leeftijd, maar van initiatief. Haar advies aan jongeren die twijfelen om zich in te zetten? Gewoon beginnen. “Ik vond het ook spannend, want je krijgt best veel verantwoordelijkheid. Maar je kunt meer impact maken dan je denkt. Ook als je klein begint.”

Wilde Ganzen werkt sinds 2024 samen met de studenten van Deal Foundation aan initiatieven in Kenia. Zoals het naaien kleermakersprogramma, waar twintig vrouwen een opleiding in kleding maken kregen.

Om nog meer meiden te bereiken, droomde Shakira van een eigen trainingslocatie. Dankzij de steun van donateurs is die droom werkelijkheid geworden. The Jab Uganda heeft nu een hoofdgebouw, een gym, een waterput en een waterzuiveringssysteem. De laatste werkzaamheden worden momenteel afgerond. Op de nieuwe locatie kunnen nu ongeveer 130 meiden werken aan hun zelfvertrouwen en toekomst. Waar sommige families eerst twijfelden of boksen wel geschikt was voor meisjes,

zien zij nu hoe hun dochters meer zelfvertrouwen krijgen. Bovendien hebben de meisjes een actievere rol in hun gemeenschap.

Voor wie meer wil weten over het werk van Wilde Ganzen is het jaarverslag van 2025 beschikbaar. Een naslagwerk boordevol financiële cijfers, maar ook uitleg over onze werkwijze en voorbeelden uit de praktijk. Kijk op wildeganzen.nl/ jaarverslag

Sommige deelneemsters kiezen zelfs voor beroepen die in hun omgeving ongebruikelijk zijn voor vrouwen. Zo gingen drie jonge vrouwen aan de slag als bouwvakker, elektricien en loodgieter. Dit laat zien dat zelfvertrouwen deuren opent. Dankzij dit project krijgen steeds meer meiden in Oeganda de kans om hun talenten te ontdekken, hun grenzen te verleggen en vol vertrouwen te bouwen aan hun eigen toekomst.

Met uw hulp kregen 130 meiden de kans om te leren boksen bij de boksschool van Shakira Mukungu in Oeganda. Meer weten? Lees het hele verhaal op wildeganzen.nl/ projecten/boksen-meidenoeganda

Ontvang de Nalatenkrant

Hoe werkt een nalatenschap aan een goed doel? In onze Nalatenkrant leest u hoe u met uw nalatenschap het verschil kunt blijven maken. Wilt u de krant ontvangen? Neem dan contact op met Emmy Janssen, relatiemanager nalatenschappen, via e-mail emmy@wildeganzen.nl of bel 033 204 55 22. Dan sturen we u de krant graag kosteloos toe.

project in beeld

Uw steun maakt het verschil Jaarlijks steunen donateurs van Wilde Ganzen meer dan 300 projecten. Zoals deze nieuwe initiatieven. Elk project is opgezet door een lokale organisatie, samen met buurtbewoners en vaak mede ondersteund door Nederlandse stichtingen.

Hoop door voedselbossen in het Rifgebergte Lees ons verhaal op pagina 4-5

armoede in Kenia wordt een nieuwe school gebouwd. Zo krijgen straks nog meer kinderen een veilige en goede plek om te leren. 2025.0439

Boeren in Nepal schakelen over van kwetsbare landbouw naar duurzame teelt

outbewerking H in Malawi

Een vakschool in Malawi leert jongeren een beroep, zoals lassen of naaien. Nu is het tijd om de school uit te breiden met een houtbewerkingsopleiding, zodat nóg meer jongeren opgeleid kunnen worden. 2026.0054

Muur voor ziekenhuis Kameroen

In Kameroen biedt een ziekenhuis zorg aan duizenden mensen. Om hen veilig te houden in een onrustige regio,

is een muur rondom het terrein nodig. 2025.0343

rie klaslokalen D in Togo

In Togo krijgt een overvolle basisschool nieuwe klaslokalen. Zo kunnen de ruim 800 leerlingen in betere omstandigheden les volgen.

2025.0342

aterputten W in Zuid-Afrika

In het zuidoosten van Zuid-Afrika worden twee

nieuwe waterputten aangelegd. Hierdoor kunnen de landbouwactiviteiten van een school groeien. 2025.0355

Startkapitaal in Nepal

Tien Musahar-vrouwen in Nepal krijgen een opleiding en startkapitaal om een eigen bedrijf te beginnen. Zo bouwen zij aan inkomen en meer zelfstandigheid voor hun gezin.

2025.0301

ouw van school B in Kenia

In een wijk met veel

redietgroep K in DR Congo

In de Democratische Republiek Congo vormt een vrouwengroep een spaargroep en krijgen ze startkrediet voor een kleine onderneming. Zo bouwen zij aan een eigen inkomen en meer zekerheid voor hun gezinnen.

In Kenia wordt in een wijk met veel armoede een nieuwe school gebouwd

roentetuinen G in Burkina Faso

Door de onrust in Burkina Faso verloren veel gezinnen hun land en inkomen. Met het aanleggen van 75 groentetuinen en een kippenboerderij kunnen gevluchte gezinnen zelf voedsel verbouwen. 2026.0204

etere landbouw B in Nepal

In India wordt een buurtcentrum gebouwd waar kinderen naschoolse opvang en huiswerk begeleiding krijgen. Ook volwassenen kunnen hier een vak leren.

In Nepal schakelen 170 boerenfamilies over van kwetsbare zelfvoorzieningslandbouw naar duurzame teelt van thee, honing en paddenstoelen. Zo verdienen zij meer en zijn zij minder afhankelijk van droogte of een mislukte oogst.

2026.0012

2026.0071

2026.0108

Buurtcentrum in India

Onderwijs in Ghana

Nieuwe klaslokalen voor overvolle basisschool 2025.0342

In Ghana leven duizenden kinderen en jongeren op straat, blootgesteld aan uitbuiting en gevaar. Dit project helpt hen aan onderwijs, begeleiding en een veilige terugkeer naar hun gezin. 2026.0071

limaatbestendige K klaslokalen in de DR Congo

In de Democratische Republiek Congo lopen drie klaslokalen van een basisschool regelmatig onder water tijdens het regenseizoen. Door ze te renoveren op betonnen pijlers, kunnen 200 leerlingen het hele jaar door veilig les volgen. 2025.038

Geef aan een project U kunt een of meerdere projecten steunen door de machtigingskaart in te vullen of uw bijdrage over te maken op NL53 INGB 0000 040 000 t.n.v. Stichting Wilde Ganzen o.v.v. het projectnummer. can de QR-code of S kijk op wildeganzen.nl/ projecten Elke week zendt Wilde Ganzen een tv-programma uit over de projecten die u kunt steunen. De uitzendingen zijn iedere zondag rond 12.30 uur op NPO 2 of terug te kijken op npostart.nl.

10 achtergrond

inspiratie 11

De 3 kernwaarden van

1. Toekomstbestendig

Ntombi Ncumbi Wilde Ganzen wil dat lokale organisaties minder afhankelijk worden van buitenlandse hulp én hun eigen overheid aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Dat doen we met het trainingsprogramma Change the Game Academy. Dit zijn de drie kernwaarden van trainer Ntombi Ncumbi uit Zuid-Afrika.

Voorvechters van een schone rivier Luiers, plastic en zelfs chemisch afval: de Brantasrivier in Indonesië heeft een afvalprobleem. Vrouwen langs de oever keren het tij. De Brantas is de langste rivier van Oost-Java in Indonesië. In de rivier drijft veel afval, vooral wegwerpluiers. Naar schatting belanden er dagelijks 1,5 miljoen luiers in de rivier en op de oevers. De omliggende dorpen ervaren grote problemen door de afvalvervuiling. Dit afval is levensgevaarlijk voor vissen en schadelijk voor de gezondheid van omwonenden. Vooral vrouwen komen veel bij de rivier. Ze wassen er kleding en hun kinderen spelen op de oevers. “Dit terwijl juist deze vrouwen traditioneel gezien minder worden gehoord bij besluitvorming”, vertelt de Amsterdamse Christa Nooy, oprichtster van stichting Makara. “Er belandt niet alleen lokaal afval in de rivier”, vervolgt Christa.

“Ook vanuit westerse landen, waaronder Nederland, komt hier plastic terecht. Plastic dat in Nederland geweigerd wordt bij de recyclingfabriek belandt via illegale handel uiteindelijk in Indonesische rivieren.” Gelukkig treden bewoners uit Indonesië hiertegen op. De Indonesische organisatie Ecoton geeft hen de kennis en hulpmiddelen om zich in te zetten voor de schone rivieren. Sinds een aantal jaar richt de organisatie zich extra op vrouwengroepen. Zij zijn de voorvechters van een schone rivier.

Stichting Makara van Christa won in 2026 de Gender en Inclusie Award van Wilde Ganzen. Deze award wordt gefinancierd door het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Als genderambassadeur deelt Makara de komende tijd hun aanpak met andere Nederlandse stichtingen. Met deze prijs kunnen vijftig vrouwen die in de buurt van de Balantieng rivier op Zuid-Sulawesi wonen, ook getraind worden om hun leefomgeving schoner te maken.

“Als je respect hebt voor anderen, bereik je meer”

2. Respect

“Het mooie van Change the Game is het wederzijdse respect in de manier waarop mensen met elkaar omgaan. In mijn trainingen probeer ik ervoor te zorgen dat iedereen zich thuis voelt en gehoord wordt, ongeacht hun gender, capaciteiten of achtergrond. Als je respect hebt voor anderen, bereik je meer. Door in gesprek te gaan met je omgeving in plaats van tegenover elkaar te staan, staan mensen veel meer open voor verandering.”

3. Integriteit

Kennis als kracht

Vrouwengroepen organiseren acties om het afval op te ruimen en leren hoe ze de vervuiling kunnen meten. Die kennis en data gebruiken ze om naar het dorpsbestuur te stappen en te pleiten voor betere afvalvoorzieningen. Want zolang de lokale overheid niets doet, blijft het afval in de rivier belanden. “Het zijn vaak langdurige processen”, zegt Christa. “Maar de verandering is er. In vier van de zes deelnemende dorpen is er al beleid van de lokale overheid gekomen.”

“Bij Change the Game Academy train ik lokale organisaties in Zuid-Afrika om op eigen benen te staan en minder afhankelijk te zijn van buitenlandse financiering. Dat betekent ook: de lokale overheid aanspreken op haar verantwoordelijkheid. Zoals in de provincie Mpumalanga, in het noordoosten. Mensen met psychische problemen hadden hier geen eigen plek in het ziekenhuis. Ze werden bij andere patiënten ondergebracht, wat tot gevaarlijke situaties leidde. Na twee jaar aanhoudende druk van de lokale organisatie heeft de overheid er uiteindelijk voor gezorgd dat de aparte afdeling er kwam.”

“Voor mij betekent integriteit: ik doe wat ik zeg en ik verwacht dat jij dat ook doet. We stoppen niet na een training, maar we begeleiden organisaties totdat het echt werkt, zodat ze op eigen benen kunnen staan en de doelen halen die ze zelf hebben gesteld.”

Christa Nooy, oprichtster van stichting Makara:

“We zien verandering” Ntombi Ncumbi uit Zuid-Afrika traint lokale organisaties

12 fotoreportage

Krachtige vrouwen maken het verschil Fotojournalist Johanna Alarcon reist door Ecuador voor de meest indrukwekkende foto’s en verhalen en ontmoet overal aanpakkers: mensen die in haar land een groot verschil maken. We delen een aantal van haar prachtige beelden, en Johanna licht toe waarom dit volgens haar echte aanpakkers zijn.

Op de cover: Gricelda “Elke week wandelt Gricelda lange afstanden door de bergen om afval op te ruimen en te controleren of de bergbeken schoon zijn. Het regenwater dat zich hier verzamelt stroomt naar de dorpen beneden voor veel gezinnen de enige bron van drinkwater.”

Ofelia

“Diep in het Amazone-regenwoud in Ecuador zien we Ofelia. Zij richtte hier een kliniek op, waar ze als verloskundige aanstaande moeders helpt. Het werk van inheemse vroedvrouwen in Ecuador droeg tussen 2000 en 2020 bij aan een daling van de moedersterfte met maar liefst 45 procent.”

Luz Mariá

“Hier zien we Luz María, omringd door tientallen verschillende inheemse maïsvarianten die zij zelf heeft geoogst. Het zijn maïssoorten die dreigen te verdwijnen. Ze verbouwt, bewaart en deelt deze inheemse zaden uit aan anderen. Hiermee beschermt ze de lokale voedselzekerheid en de biodiversiteit tegen de oprukkende grootschalige landbouw.”

Amada

“Amada is dichter en docent, en baadt hier in de San Pedro-waterval, dicht bij de grens tussen Ecuador en Colombia. Amada gebruikt haar positie om op te komen voor de vrouwenrechten in de armere grensregio met Colombia.”

Josefina zet zich in voor milieu en mensen rechten

Zulma

“Zulma, een van de oudste Afro-Ecuadoriaanse verloskundigen in het noordwesten helpt een zwangere moeder in haar huis. Inheemse vrouwen in Ecuador behoren nog altijd tot de groepen met de minste toegang tot zorg. Zulma maakt voor meerdere generaties van moeders en baby’s als vroedvrouw het verschil.”

Ofelia leerde traditionele geneeskunde van haar moeder

Josefina

“Josefina verdedigt als inheems leider 230.000 hectare regenwoud in het Ecuadoraanse Amazonegebied tegen grootschalige mijnbouw. Ze was de eerste vrouw die haar volk, de Shuar, leidde in deze strijd.”

14 puzzel & win

onze donateur 15

5kaxns

Kruiswoord

Puzzel mee en maak kans op een oudhollands ganzenbord. Stuur Kruiswoordraadsel uw oplossing voor 15 oktober 2026 naar puzzel@wildeganzen.nl Breng de letters uit de genummerde vakjes over naar de gelijkgenummerde vakjes van de oplossingsbalk. o.v.v. Kruiswoord 3-2026. U kunt de oplossing ook per post Kruiswoordraadsel opsturen naar Breng onsdeadres (zie colofon onderaan deze pagina). letters uit de genummerde vakjes over naar de gelijkgenummerde vakjes van de oplossingsbalk. Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. horizontaal 1 2 3 4 5 6 7 8 1 ton 4 theoretische werktuigkunde 12 bijwoord 14 materie 15 plaaggeest 16 parlementsvakantie 18 bloem 20 bloem 22 touw 23 uniform 25 pluspunt1 27 rivier horizontaal 2 3in België429 zonder 5 6 31 kippenproduct 1 ton 4 theoretische werktuigkunde vocht 12 bijwoord 14 materie 32 ingenieur (afk.) 33 buikspieroefe12 13 14 ning 34 loofboom 35 neon 36 misdadig 37 inspecteur (afk.) 15 plaaggeest 16 parlementsvakantie 18 bloem 20 bloem 38 vrolijk 39 aanvankelijk 22 touw 23 uniform 25 pluspunt 27 rivier in België 29 zonder 41 wereldbol 43 soort raamscherm 18 16 17 beoordeling 47 plaats in Utrecht 48 vochtig 49 liefdesgod vocht 31 kippenproduct 32 ingenieur45(afk.) 33 buikspieroefe51 insectenlarve eenvoudige stuwinrichting 53 deel van ning 34 loofboom 35 neon 36 misdadig 37 inspecteur 52 (afk.) 20 21 het43oor. 38 vrolijk 39 aanvankelijk 41 wereldbol soort raamscherm 45 beoordeling 47 plaats in Utrecht 48 vochtig 49 liefdesgod 23 24 verticaal 51 insectenlarve 52 eenvoudige stuwinrichting 53 deel van 1 splitsing 2 begrensd gebied 3 winderig 5 boomsoort 6 carhet oor. 29 9 ri27 28 diotocogram (afk.) 7 deel van een lokaal 8 muziekgenre vier in Frankrijk 10 betaalkaart 11 grote papegaai 13 strijdgeverticaal 33 woel 17 sinus 19 onderpand 21 32het gehoor betreffend 1 splitsing 2 begrensd gebied 3 winderig 5 boomsoort 6 car24 bijwoord 26 plant 28 een zekere 30 moeder of vader diotocogram (afk.) 7 deel van een lokaal 8 muziekgenre 9 ri36 35 31 boom 33 groente 34 ontvangst 36 eind 37 godsdienst vier in Frankrijk 10 betaalkaart 11 grote papegaai 13 strijdge38 schaakterm 40 zeehond 41 mop 42 eerwaarde (afk.) 44 re-39 woel 17 sinus 19 onderpand 21 het gehoor betreffend 38 specialisatie (afk.) 46 boerderijdier 24 bijwoord 26 plant 28 een zekere 30gelmaat moeder45ofmedische vader senior (afk.). 31 boom 33 groente 34 ontvangst 36 50 eind 37 godsdienst 41 42 38 schaakterm 40 zeehond 41 mop 42 eerwaarde (afk.) 44 re45 46 gelmaat 45 medische specialisatie (afk.) 46 boerderijdier 50 senior (afk.). 49

12 7

13 8

19 22

27 32

33 36

COLOFON Wij worden Wilde Ganzen Magazine verschijnt 4 keer per jaar. Redactie Laura Zuidema (hoofdredacteur), Marten gesteund Groen, Lena Visser, Chantal Heijmeskamp, Erika Haisma Eindredactie, concept en realisatie Eva door de van Meijl, Anna van der Gaag, Bindinc. Hilversum Vormgeving Wijstudio/Marjolein Rams Fotografie deelnemers Johanna Alacron, De Beeldredaktie/Sander Koning en Wilde Ganzen Contactgegevens Wilde Ganzen, aan de: Piet Mondriaanlaan 14, 3812 GV Amersfoort, IBAN: NL53 INGB 0000 0400 00 t.n.v. Stichting Wilde Ganzen, info@wildeganzen.nl, 033-204 5555. Wij zijn te bereiken op werkdagen van 9.00-17.00 uur. V A T M E C H A N I C A E R O M S T O F S A R Wilt u ons magazine niet meer per post ontvangen? R E C E S G E R B E R A Laat het ons weten via info@wildeganzen.nl. D A H L I A K O O R D V A T M E C H A N I C A E R O M S T O F S A R R E C E S G E R B E R A D A H L I A K O O R D www.wildeganzen.nl  facebook.com/wildeganzen  wildeganzen E T E N U E P R E P L E I E D R O O G E I I N G S I T U P O L M N E S N O O D I N S P G B L IJ E E R S T E G L O B E R O L H O R K R I T I E K B A A R N N A T E R O S M A D E

VOLG ONS OP

E T E N U E P R E P L E I E D R O O G E I I N G S I T U P O L M N E S N O O D I N S P G B L IJ E E R S T E G L O B E R O L H O R K R I T I E K B A A R N N A T E R O S M A D E O P Z E T W E R K L E L

changemakers

“Samen met de kinderen projecten kiezen”

47 50

31 34

48 52

18 21

14 10

Paulien woont met haar 53 man en drie zoons in © Sanders puzzelboeken Bussum. Ze werkt als leefstijlcoach en zit in het bestuur van een stichting die meisjes in Congo ondersteunt. Ook haar kinderen wil ze al op jonge leeftijd meegeven hoe belangrijk het is om iets voor een ander te doen.

Wilt u net als Paulien en haar familie uw kinderen of kleinkinderen laten meedenken over geven? Op wildeganzen.nl vindt u een groot aanbod aan projecten, voor elk thema en elk land.

“Na mijn studententijd zijn mijn man en ik op reis geweest. We zijn geraakt door alle ontmoetingen met mensen, onder andere in Oeganda en Tanzania. We bezochten ook verschillende projecten voor ontwikkelingssamenwerking. Toen we weer terug waren in Nederland wisten we: hier willen we ons voor inzetten. Nu onze kinderen wat ouder zijn, proberen we hen daarin mee te nemen. Ik wil ze meegeven dat de manier waarop wij hier leven niet vanzelfsprekend is. Voor hen is het normaal dat er altijd eten is, dat we geen geldzorgen hebben en dat we op vakantie kunnen. Maar dat geldt niet voor iedereen. Het is uiteindelijk toeval dat we hier zijn geboren. Mijn schoonouders deden laatst iets wat ik heel bijzonder vond. Ze gaven

alle kleinkinderen een bedrag met de boodschap: dit geld is niet voor jezelf. Jullie mogen wel zelf kiezen naar welk goed doel het gaat. Mijn zoons kozen alle drie iets anders, zoals dieren of projecten in Congo. Ze vonden het geweldig om daarna aan hun opa en oma te vertellen aan welk doel zij het hadden gegeven en waarom. Het was een prachtig ervaringscadeau. Dat wil ik vaker doen: samen met mijn kinderen projecten kiezen om te steunen. Praten over waarom het belangrijk is om te delen en iets voor een ander te betekenen. Misschien maken we er wel een vast moment van, bijvoorbeeld één zondag per maand na het eten. Gewoon samen aan tafel kijken naar een project en daarover praten. Ik geloof dat als je daar op jonge leeftijd mee begint, je kinderen helpt opgroeien tot volwassenen die graag delen en blij worden van geven.”

Groentetuinen in Mongolië Nomaden in Mongolië kregen zaden en gereedschap om zelf groenten te verbouwen. Ook werden bomen geplant, zodat er groentetuinen konden ontstaan en het land beter beschermd werd. Zo kwam er meer voedsel van eigen grond. eer lezen over projecten M die gelukt zijn? Ga dan naar wildeganzen.nl/gelukt

RETOURADRES: POSTBUS 4071, 3006 AB ROTTERDAM

Over de hele wereld zijn er aanpakkers: mensen met goede plannen om armoede te doorbreken. Ze steken de handen uit de mouwen — bouwen scholen, slaan waterputten en zetten klinieken op. Wilde Ganzen versterkt hen met kennis, geld en het juiste netwerk. Zo maken we samen een blijvend verschil.