Issuu on Google+


Spis treści

Biografia Umberto Eco ........................................... 3 .Powieści ................................................................. 6 „Imię Róży” .......................................................... 6 „Wahadło Foucaulta” .......................................... 10 „Wyspa dnia poprzedniego”................................ 14 „Cmentarz w Pradze” .......................................... 18 Prace naukowe i eseje ........................................... 22 „Dzieło otwarte” ................................................. 22 „ Interpretacja i nadinterpretacja” .................... 24 „Superman w literaturze masowej. Powieść popularna: między retoryką a ideologią” ...........25 „ Zapiski na pudełku od zapałek”....................... 26 Nasze opinie na temat następującego cytatu: ...... 28 Opinia Zuzanny Szmatłoch ................................ 29 Opinia Karoliny Tomaszowskiej ........................ 30 Opinia Wiktorii Franiel....................................... 31 (podsumowanie) ................................................. 31


Biografia Umberto Eco DATA URODZENIA: 5 stycznia 1932r. MIEJSCE URODZENIA: Alessandria, Włochy ZAWÓD: filozof, pisarz MAŁŻEŃSTWO: Renate Ramge Umberto Eco to włoski pisarz, filozof, semiotyk, mediewista, jeden z najsłynniejszych naukowców i pisarzy XX wieku. W młodości pomimo sprzeciwu ojca (który przeznaczył syna do zawodu prawnika) postanowił wstąpić na Uniwersytet w Turynie, by studiować średniowieczną filozofię i literaturę. Kariera zdolnego studenta przebiegała dość szybko (uzyskanie tytułu doktora za pracę o św. Tomaszu z Akwinu) i Eco wkrótce opublikował swoje prace naukowych. Sławę przyniosły mu te dotyczące semiotyki (najważniejsze z nich np.: „Dzieło otwarte”, „Lector in fabula”) i zabawne felietony, pierwotnie publikowane w tygodniku „L’Espresso” (wydanie książkowe nosi tytuł „Zapiski na pudełku od zapałek”). Wykładał na uniwersytetach w Turynie i Mediolanie. Obecnie jest profesorem uniwersytetu w Bolonii. W pracy badawczej zajmuje się m.in. semiotyką, teorią literatury, estetyką średniowieczną i środkami przekazu. Do jego najważniejszych publikacji przetłumaczonych na język polski należą: Dzieło otwarte, Pejzaż semiotyczny, Lector in fabula, Superman w literaturze masowej. 3


Bogaty dorobek naukowy to zaledwie część obfitej i urozmaiconej twórczości Eco, obejmującej ponadto felietony, parodie literackie, komiksy, sztuki dla dzieci, przede wszystkim zaś kilka znakomitych powieści. W roku 1980 wydał swoją pierwszą powieść, Imię róży, która przyniosła mu wielką sławę i stała się jednym z największych bestsellerów w historii literatury. Przetłumaczona na trzydzieści języków, doczekała się również adaptacji filmowej. Kolejne powieści - Wahadło Foucaulta (1988) i Wyspa dnia poprzedniego (1994) oraz najnowsza Baudolino, dorównująca popularnością Imieniu róży - utwierdziły pisarską sławę Eco. Niezwykła umiejętność łączenia powieści sensacyjnej, historycznej i traktatu filozoficznego, ogromna wiedza pozwalają mu tworzyć fabuły wielowarstwowe, atrakcyjne zarówno dla miłośników powieści detektywistycznych jak i czytelników o wyrafinowanych gustach literackich. Umberto Eco jest laureatem wielu nagród międzynarodowych m.in. Marshall McLuhan Award, Austrian State Award for European Literature. Eco został uhonorowany licznymi tytułami doktora honoris causa (do roku 2005 - 32 doktoraty). Jego semiotyka stała się modnym kierunkiem filozofii i otwarła drogę do nowych studiów, do czego w szczególności przyczyniły się dzieła Teoria semiotyki i Rola czytelnika. Autor dwukrotnie odwiedził Polskę: po raz pierwszy w 1968 roku, jako mało znany włoski uczony, i w roku 1996, jako słynny pisarz, oblegany przez tłumy miłośników jego twórczości, kiedy to został 4


uhonorowany przez warszawską Akademię Sztuk Pięknych tytułem doktora honoris causa.

CYTATY: „ Kto czyta książki, żyje podwójnie” „ Jak dla kobiety w XVIII w. było nie do pomyślenia, żeby pokazała kostkę, tak dla mnie jest nie do pomyślenia, żeby pisać o swoich uczuciach na Facebooku.” „ Być może szkoła nie powinna już uczyć, kim był Platon, tylko właśnie jak filtrować informacje.(...) Człowiekiem kulturalnym nie jest ten, który zna datę urodzin Napoleona, ale ten, który potrafi ją znaleźć w ciągu minuty.” „ Telewizja ogłupia ludzi kulturalnych i ukulturalnia ludzi, którzy prowadzą ogłupiający tryb życia.” „ Internet nie jest jednym prostym zjawiskiem. Jest jak książka: czy książka jest dobra czy zła? Jeśli zatytułowana jest „Mein Kampf”, to jest zła, jeśli Biblia, to dobra. Tak samo jest z internetem: to narzędzie, które w wielu wypadkach zmieniło nasze życie, naszą zdolność dokumentacji, komunikacji itd. W wielu innych przypadkach rozpowszechnia jednak fałszywe informacje. Nigdy nie wiadomo, czy to, co dociera za pośrednictwem internetu, jest prawdziwe czy fałszywe.”

5


.

„Imię Róży” DATA WYDANIA: 1980 I WYDANIE W POLSCE: 1987 ORYGINALNA NAZWA: IL NOME DELLA ROSA TYP UTWORU: POWIEŚĆ

Krótkie streszczenie:

Listopad 1327 roku. Do znamienitego opactwa benedyktynów w północnych Włoszech przybywa uczony franciszkanin, Wilhelm z Baskerville, któremu towarzyszy uczeń i sekretarz, nowicjusz Adso z Melku. W klasztorze panuje ponury nastrój. Opat zwraca się do Wilhelma z prośbą o pomoc w rozwikłaniu zagadki tajemniczej śmierci jednego z mnichów. Sprawa jest nagląca, gdyż za kilka dni w opactwie ma się odbyć ważna debata teologiczna, w której wezmą udział dostojnicy kościelni, z wielkim inkwizytorem Bernardem Gui na czele. Tymczasem dochodzi do kolejnych morderstw. Przenikliwy Anglik orientuje się, że wyjaśnienia mrocznego sekretu należy szukać w klasztornej bibliotece. Bogaty księgozbiór, w którym nie brak dzieł uważanych za niebezpieczne, mieści się w salach tworzących labirynt. Intruz może tam łatwo zabłądzić, a nawet - jak krążą słuchy - postradać zmysły.

6


Recenzje: Większość opinii i recenzji na temat powieści Umberta Eco „Imię Róży” jest raczej w nastroju pozytywnym. Oczywiście znajdzie się kilka negatywnych, ale chyba nie ma dzieła, które by się wszystkim spodobało. Książka cieszy się wielką popularnością i uznaniem. Jej sukces czytelniczy był wielkim zaskoczeniem dla teoretyków i krytyków literatury. Dziś Imię róży zalicza się powszechnie do arcydzieł XX wieku. Oto kilka przykładowych opinii.

„ O powieści Umberta Eco można by długo pisać, ponieważ ma wiele wątków, które zasługują na uwagę czytelnika. Chociażby labirynt, w którym mieści się biblioteka opactwa. Metaforyczność labiryntu znana jest od wieków na całym świecie. Ja utożsamiam go z poszukiwaniem swojej świadomości, z dążeniem do samopoznania. Im trudniejsza jest ta droga do środka siebie, tym większa radość z kresu podróży. Dla mnie taką podróżą była również lektura "Imienia róży" Umberta Eco. Dla mnie jest to jedna z lepszych powieści.” „ Powieść "Imię róży" trafiła w moje ręce zupełnie przypadkowo, jednak kiedy tylko skończyłam ją czytać, zrozumiałam, że od tej pory zagości na stałe w moim sercu. Polecam tę książkę wszystkim, nie tylko zagorzałym "książkożercom", ale także tym, którzy na co dzień stronią od wszelkich form literackich. Naprawdę warto choć na chwilę przenieść się w świat zabobonów, 7


herezji, czarownic, egzekucji, a dzięki Umbertowi powieść ta jest doskonałym wehikułem czasu.” „Po książkę Umberto Eco "Imię róży" sięgnąłem w liceum, gdyż była to lektura obowiązkowa. Spodziewałem się dość trudnej i męczącej książki, zwłaszcza gdy zobaczyłem, ile ma stron, ale moje obawy okazały się bezpodstawne. Jest to naprawdę wspaniała powieść, która przenosi czytelnika do średniowiecznego klasztoru, który nie jest wolny od intryg i zbrodni. Część osób narzeka na zbyt długie opisy, jednak moim zdaniem są one zaletą tej książki, gdyż lepiej oddają obraz sytuacji i czytelnik naprawdę czuje, że bierze udział w tych wydarzeniach. Do tego można dowiedzieć się wielu ciekawych rzeczy np. o sektach, które powstały w tamtym czasie, o sytuacji zwykłych ludzi. Wszystkim gorąco polecam tę książkę.”

Cytaty:

„Zawsze lepiej, żeby ten, kto budzi w nas strach, bał się bardziej niż my.” „ Nie wyśmiewaj zbytnio swoich bliźnich. Raczej lękaj się tych, których nie możesz pokochać.” „ Nie wszystkie prawdy są dla wszystkich uszu.” „ Nic nie daje większej odwagi lękliwemu niż lęk bliźniego.” „ Czym jest miłość? Nie masz niczego na świecie, ni człeka, ni diabła, ni żadnej rzeczy, którą miałbym za równie podejrzaną jak miłość. Z tej przyczyny jeśli dusza nie ma oręża, które nią kieruje, wali się przez miłość w ogromną ruinę.” „ Czasem prostaczkowie lepiej pojmują sprawy niźli uczeni.” „ Badaj twarze, nie słuchaj tego, co mówią usta.” 8


Ciekawostki:

 Utwór zespołu Iron Maiden – "Sign of the Cross" opiera się na książce Imię róży.  Piosenka "Salvatore" Islandzkiej grupy – Retro Stefson, nosi tytuł jednego z bohaterów powieści Imię róży.  Powieść w znacznym stopniu przeinacza historyczny wizerunek inkwizytora (Bernard Gui), wbrew faktom przedstawiając go jako okrutnego fanatyka, zainteresowanego jedynie prześladowaniem upatrzonych przez siebie ofiar, a nie dochodzeniem do prawdy

Informacje na temat ekranizacji:

Imię róży (tytuł oryginalny Der Name der Rose) – film fabularny z 1986 roku w reż. Jeana-Jacques'a Annauda. Film powstał na podstawie książki Umberta Eco Imię róży. Scenariusz jest dziełem zbiorowym, napisali go: Andrew Birkin, Gérard Brach, Howard Franklin, Alain Godard. Główne role obsadzili Sean Connery (jako brat Wilhelm z Baskerville), F. Murray Abraham (jako inkwizytor Bernardo Gui) oraz Christian Slater (wcielił się w postać Adso). Zdjęcia do filmu wykonał Tonino Delli Colli, a muzykę stworzył James Horner. Film został nakręcony m.in. w autentycznym klasztorze z XII wieku.

9


„Wahadło Foucaulta” DATA WYDANIA: 1988 I WYDANIE W POLSCE: 1993 ORYGINALNY TYTUŁ: IL PENDOLO DI FOUCAULT TYP UTWORU: POWIEŚĆ SENSACYJNA

Tytuł:

Tytuł powieści nawiązuje do wahadła skonstruowanego przez Jeana Bernarda Léona Foucaulta (ur. 18 września 1819 w Paryżu - zm. 11 lutego 1868) - wybitnego fizyka francuskiego. Wahadło Foucaulta zostało zademonstrowane w 1851 w Paryżu w celu ukazania zmian płaszczyzny ruchu wahania, co dowodzi ruchowi obrotowemu Ziemi.

Opis fabuły:

Głównymi bohaterami dzieła są trzej mediolańczycy zainteresowani historią i hermetyzmem. Snują oni wspólnie hipotezy na temat templariuszy i różokrzyżowców. Wymyślają misterny plan przejęcia władzy nad światem, jaki rzekomo od wieków próbują zrealizować żądni zemsty spadkobiercy dziedzictwa templariuszy. Łączą w nim logicznymi zależnościami 10


takie postacie jak: Hiram I, Abraham ben Szlomo Abulafia, Jacques de Molay, legendarny Christian Rosenkreuz, Hrabia de Saint-Germain, tytułowy Jean Bernard Léon Foucault i wiele innych. Zgłębianie teorii spiskowych staje się dla bohaterów powieści obsesją. Do zacierania się granic rzeczywistości przyczyniają się także tajemnicze postacie i intrygi, na jakie natrafiają w badanej przeszłości, jak również podczas samych badań. Prowadzi to do wydarzeń tragiczniejszych, niż mogliby przypuszczać.

Recenzje:

Kolejna powieść Umberta Eco także cieszy się uznaniem wśród czytelników. Przykładowe recenzje: „ Myślę, że każdy czytelnik będzie zachwycony tą książką, pomimo pewnych trudności w odbiorze, głównie ze względu na zawarty w niej ogrom faktów o naturze historycznej a także filozoficznej. Eco udowadnia nam swoją nieszablonową erudycję i wiedzę. Wszystko to przepełnione humorem oraz ironią tworzy świat, w którym każdy z nas chciałby uczestniczyć.” „Ogromna erudycja autora. Momentami ogrom informacji na temat tych wszystkich różokrzyżowców, okultystów etc. był tak wielki, że przecierałam oczy, próbując to wszystko ogarnąć. Na pewno na długą zapamiętam anegdotę dotyczącą Murata. Po prostu bardzo dobra książka, wielowarstwowa i zostająca w pamięci.” 11


„"Wahadło Foucaulta" nie jest książeczką do poduchy, ani pro-ezoterycznym woluminem robiącym wodę z mózgu. Wręcz przeciwnie. Książkę tę z czystym sumieniem mogę polecić każdemu dojrzałemu emocjonalnie i światopoglądowo czytelnikowi, który stawia na inteligentne zagrania, nie zadowala się popkulturową papką o cnych i landrynkowych bohaterach, tudzież mrożących krew w żyłach opisach pożerania człowieka przez jakiegoś wampirokłaka.”

Cytaty

„ Jak się to dzieje, że do tego stopnia szczodre jest to życie, które zapewnia tak wzniosłą nagrodę za przeciętność.” „ Każdy skomplikowany problem ma proste rozwiązanie i jest ono błędne.” „ Nie lękaj się ciemności. Nie jest ci groźbą, lecz ochroną.” „ Nie ma tajemnic największych, gdyż natychmiast po ujawnieniu stają się małe.” „ Nie myśl ma duszo o Mądrości, szukaj wsparcia w wiedzy.” „ Rzecz nieprawdopodobna jest najbardziej podobna do cudu.”

12


Ciekawostki 1. “Wahadło Foucaulta”, po wydaniu książki Brown’a, zostało nazwane ” ‘Kodem Da Vinci’ osoby myślącej”. 2. Umberto Eco, zapytany o to czy czytał “Kod Da Vinci”, odrzekł, że musiał, gdyż każdy się go o to dopytywał. Stwierdził, że Dan Brown przypomina jednego z bohaterów “Wahadła” – osobę, która zaczęła wierzyć w swoja własną, literacką fikcję. 3. Eco twierdzi, że powieść miała być groteskowym odbiciem konspiracyjnej mody i ukazaniem, jak łatwo jest stworzyć spiskową teorię, opierajac się na faktach i dowodach. 4. Każdy z 119 rozdziałów książki, rozpoczyna się jednym lub dwoma cytatami - w większości, z książek o tematyce ezoterycznej lub spiskowej.

13


„Wyspa dnia poprzedniego” Podstawowe informacje: - Tytuł oryginalny: „L'isola del Giorno Prima” - Język oryginalny: włoski - Kategoria: Literatura piękna - Gatunek: literatura współczesna zagraniczna - Rok pierwszego wydania: 1994 - Rok pierwszego wydania polskiego: 1995 - Jest to trzecia z kolei powieść Umberto Eco

Krótko, o czym opowiada książka:

Akcja powieści dzieje się w 1643 roku. Bohater powieści Roberto de la Grive to piemoncki szlachcic. W młodości uczestniczy w oblężeniu Casale przez wojska hiszpańskie, gdzie traci ojca. Od dzieciństwa towarzyszy mu przeświadczenie, że ma brata bliźniaka imieniem Ferrante, swoje złe i mroczne alter ego. Trafia do Paryża, gdzie obraca się w środowisku intelektualistów i libertynów, poznaje również markizę de Rambouillet, która stanie się Panią jego serca i obiektem westchnień. Na polecenie kardynała Mazarina bohater zostaje wysłany na statku Amaryllis z misją naukową (która zważywszy profity z odkryć geograficznych ma wymiar polityczny) związaną z problemem pomiaru czasu podczas podróży morskiej oraz wyznaczenia linii zmiany daty. Statek rozbija się (zapewne gdzieś w okolicach Wysp Salomona), bohater cudem ocalony trafia na inny statek, Dafne. W zasięgu jego wzroku znajduje się wyspa, położona już za linią zmiany daty a więc trwa na niej dzień poprzedni, niestety nasz bohater nie umie pływać. Zostaje zatem uwięziony na Dafne. Penetrując zakamarki statku odkrywa między innymi całe mnóstwo ptaków, olbrzymią kolekcję chronometrów oraz niemieckiego jezuitę Kacpra Wanderdrossla, snującego najdziksze teorie naukowe, które zresztą sprowadzają na niego smutny koniec, gdy skonstruowana przezeń machina do nurkowania nie zadziała zgodnie z jego oczekiwaniami. niedosięgłej Pani oraz snuciu wizji na temat Ferrante, którego losy stanowią lustrzane


Najpiękniejsze cytaty z powieści:

„Filozofa nie nęka naturalność końca, lecz tajemnica początku” „Jeśli istnieje piękno, to tylko w tym celu, by trwać bez celu.” „Melancholicy nie stają się melancholikami wskutek miłości, lecz zakochują się, by mogła dojść do głosu melancholia.” „Rozkosze miłosne to cierpienia, których się pożąda, to zespolenie słodyczy i męczeństwa, a miłość to dobrowolne szaleństwo, piekielny raj i rajskie piekło, to zgodność upragnionych przeciwieństw, bolesny śmiech i kruchy diament.” „Róża zda się nam piękna, albowiem przy pierwszym naszym spojrzeniu ukrywa swą nietrwałość, a choć o urodzie śmiertelnej zwykło się mówić, że jest czymś więcej niż tylko rzeczą ziemską, niczym innym jest niż trupem osłoniętym maską młodości.” „Skoro miłować to zrozumieć, że dwie dusze po to są stworzone, by połączyły się ze sobą, to gdy jednak widzi, iż druga nie kocha, musi umrzeć.” „Umiera się, bo nic innego nie można uczynić.” „Władza to nienasycony potwór, któremu należy służyć z niewolniczym oddaniem, by chwycić dzięki temu każdy okruch spadający ze stołu i przeobrazić go w sposobność do powolnego i krętego wspinania się po szczeblach kariery.” „Życie gaśnie sama z siebie jak świeca, która spaliła swą materię.”

15


Okładki różnych wydań powieści:

16


Wszystkie recenzje powieści znalezione przeze mnie w internecie były raczej pozytywne. „ Moja ulubiona powieść” – mówiła jedna. „ Ma honorowe miejsce na mojej półce” – druga, trzecia natomiast chwaliła i Dzięki za wszystkoowala eco za przybliżenie jej epoko baroku. W czasie całych moich poszukiwań natknęłam się na jedną negatywną recenzje i chodź może przytaczanie zaledwie negatywów nie jest zbyt ‘humanitarnym’ zabiegiem, to właśnie zaczynam uczynić: „W rankingu „Polityki” na pisarza XX wieku, Eco uplasował się na czwartym miejscu, tuż za podium, w bezpośrednim boju dystansując Tomasza Manna. Wszystkie jego publikacje cieszą się w Polsce niesłabnącą popularnością. (Także, o dziwo, prace stricte naukowe z poletka semiotyki.) Mniejsza o rankingi, skupmy się na literaturze, a tu, spośród 4 wydanych powieści, najmniejsze emocje wzbudza właśnie "Wyspa Dnia Powszedniego" - rzecz genialna. Dlaczego? Nie wiem, dziwuję się. Eco kolejny raz świadomie, jak święty Mikołaj, a może zręczny akuszer, sięga do historycznego wora aby przywrócić światu zapomnianą epokę. Tym razem zerka na czasy baroku języka i stylów - harleqinowych uniesień, noweli płaszcza i szpady (występuje nawet Rochelieu!), filozoficznego traktatu, historyczno/geograficzno/bukinistycznej orgii. Ktoś napisał, iż powieści włoskiego profesora składają się praktycznie z samej mądrości. I przesycone ciężarem gatunku, tworzą niewidzialną barierę pomiędzy czytelnikiem a twórcą. Mędrzec ów, twierdzi jakoby intelekt Eco można, i należy, podziwiać na kolanach, ale nie sposób się w nim rozkochać. Czyżby? Zepchnijmy tę myśl, jak ocean spycha „Daphne”, na mieliznę jakiejś Terra Incognita. I niech tam zdechnie! Bluźnierstwo, nie autor.” Autor recenzji, uczestnik forum internetowego zauważa iż Eco upychając w swoich książkach aż tak wiele historii, odgradza, stawia mur między prostym czytelnikiem a fabułą powieści.

17


„Cmentarz w Pradze” Podstawowe informacje: -Tytuł oryginalny: Il cimitero di Praga -Język oryginalny: włoski -Kategoria: Literatura piękna -Gatunek: literatura współczesna zagraniczna -Rok pierwszego wydania: 2010

Krótko, o czym opowiada książka: Cmentarz w Pradze to powieść kryminalno-szpiegowska, której akcja rozgrywa się w XIX wieku. Umberto Eco przedstawia w niej genezę okrytych złą sławą tzw. Protokołów Mędrców Syjonu, które stanowiły dla Hitlera jedno ze źródeł jego obłąkańczej idei zagłady Żydów i były elementem nazistowskiej propagandy. Autor podkreśla, że oprócz głównego bohatera wszystkie postacie w książce są autentyczne. Cmentarz w Pradze ukazał się 30 lat po Imieniu róży debiutanckiej powieści profesora semiotyki.

18


Przykładowa okładka powieści:

19


20


Tak samo jak było w przypadku ‘Wyspy Dnia Poprzedniego’ powieść ta zebrała zarówno pozytywne jak i negatywne opinie. Spotkałam się nawet z określeniem ‘ Perełka, aczkolwiek trudna do przebrnięcia’. Oto jedne z ciekawszych recenzji: Tak samo jak było w przypadku ‘Wyspy Dnia Poprzedniego’ powieść ta zebrała zarówno pozytywne jak i negatywne opinie. Spotkałam się nawet z określeniem ‘ Perełka, aczkolwiek trudna do przebrnięcia’. Oto jedne z ciekawszych recenzji: „….. Bez nich jednak nie mielibyśmy przekonania, że czytanie literatury bywa błądzeniem w labiryncie i przygodą, a nawet spiskiem, który autor zawiązał przeciwko czytelnikowi. Ta powieść przyciąga, odpycha, każe do siebie wracać. Bywa nawet obrzydliwa. A jednak udowadnia, że słowo pisane, fikcja i pewne literackie schematy mają niewiarygodną moc przyciągania i nie zawsze służą szlachetnym celom.” „Książka jest jednym wielkim popisem kunsztu literackiego Eco, który serwuje nam swoistą "jazdę bez trzymanki". I to jedyna zaleta "Cmentarza w Pradze", bo sama fabuła nie jest interesująca, momentami odnosiłem wrażeniem jakbym czytał zwierzenia Stefana Niesiołowskiego.”

21


Prace naukowe i eseje „Dzieło otwarte” (wł. opera aperta) To semiotyczna koncepcja analizy dzieła sztuki opisana po raz pierwszy przez Umberto Eco w 1962 roku w jego książce Dzieło otwarte: Forma i nieokreśloność w poetykach współczesnych, opisująca polisemiczność każdego dzieła sztuki i przenosząca akcent w analizie dzieła z relacji twórca – dzieło na dzieło – odbiorca. Pierwsze wydanie książki Eco ukazało się w 1962 roku i wywołało duże poruszenie w kręgach krytyki. Poza omówieniem zagadnienia dzieła otwartego w teorii zawierało ono obszerny esej dotyczący Ulissesa Jamesa Joyce'a, który pokazywał praktyczne zastosowanie opisanych koncepcji. Kolejne, poprawione wznowienia tytułu (od roku 1967) wyłączały esej o Ulissesie, który doczekał się licznych wydań jako osobna książka zatytułowana Poetyki Joyce'a (wł. Le poetiche di Joyce). Autor poszerzył za to Dzieło otwarte o tekst Sposoby kształtowania jako wyraz światopoglądu twórcy, który pierwotnie ukazał się w 1962 roku w czasopiśmie "Menabo"

22


Eco Umberto "Poetyka dzieła otwartego" Najważniejsze zagadnienia: • Dzieło zamknięte posiada według autora określoną strukturę, którą należy odtworzyć tak jak zapisał ją autor. • Jednak odtwarzanie dzieła dokonuje się zawsze z określonej perspektywy indywidualnej, i w tym sensie każde dzieło jest otwarte. • Zawsze mamy do czynienia z wykonaniem i interpretacją. • Jednak dzieła Beria i Stockhausena są otwarte w innym sensie. Są to utwory nie dokończone gdyż autor powierza odbiorcy możliwość ułożenia zakończenia po swojemu. • W Starożytności mieliśmy do czynienia z zamykaniem dzieł. • W Średniowieczu istniały cztery sensy biblijne, które pomagały odczytać dzieło – dosłowny, alegoryczny, moralny, mistyczny – dawało to możliwość otwierania dzieł, jednak te reguły także były ustalone. Czy możemy więc mówić o dziele otwartym? • W Baroku człowiek wyzwala się z uświęconych kanonów.

23


„ Interpretacja i nadinterpretacja” Czy utwory literackie naprawdę stwarzają czytelnikom nieograniczone możliwości interpretacji? A może w naszych odczytaniach powinniśmy jednak zachować zdrowy rozsądek? Umberto Eco - światowej sławy powieściopisarz i znakomity semiotyk - przedstawia swoje poglądy na temat dopuszczalnych granic interpretacji dzieła literackiego. We wnikliwych i dowcipnych wywodach sięga po różne przykłady - od Dantego i Joyce'a po Chomsky'ego i Derridę. W kolejnych tekstach Interpretacji i nadinterpretacji dyskusję z nim podejmują czołowi przedstawiciele światowej filozofii, teorii literatury i krytyki literackiej: Richard Rorty, Jonathan Culler i Christine Brooke-Rose, którym Eco na koniec błyskotliwie odpowiada. Książka ta pokazuje Eco nie tylko jako wybitnego teoretyka literatury, ale daje nam również wyjątkową okazję podpatrzenia go w roli pisarza. Jako „królik doświadczalny i naukowiec w jednej osobie” bada bowiem własne reakcje na interpretacje dwóch jego powieści - Imienia róży i Wahadła Foucaulta.

24


„Superman w literaturze masowej. Powieść popularna: między retoryką a ideologią” Umberto Eco - autor bestsellerowych powieści i profesor semiologii - postanowił tym razem przyjrzeć się powieściom i postaciom rządzącym masową wyobraźnią. W intrygujących szkicach Eco pokazuje, jak pisarze tworzyli od wieków mit nadczłowieka i doskonalili swoje techniki, aby zakorzenić go w naszej świadomości. Analizując utwory z różnych epok, zabiera nas w niezwykłą podróż w czasie, w której spotkamy takie postaci, jak agent 007 James Bond, Tarzan, Fantomas, Arsène Lupin czy hrabia Monte Christo. Obowiązkowa lektura dla wszystkich, którzy chcą wiedzieć, jak działa kultura popularna. 25


„ Zapiski na pudełku od zapałek” Zapiski na pudełku od zapałek" to wybór felietonów, pisanych przez autora w latach 80. i 90. w mediolańskim "L'Espresso", to błyskotliwe i pełne finezyjnego dowcipu vademecum współczesnego człowieka. Obdarzony umiejętnością ironicznej syntezy, przewrotnie acz prawdziwie pokazuje Eco rzeczywistość, ujawniając rządzące nią, często absurdalne, często jedynie komiczne mechanizmy

26


27


Nasze opinie na temat następującego cytatu:

„Grozi nam, że cały dzisiejszy przemysł informatyczny mnożąc informacje nie będzie dostarczał już żadnej”

28


Opinia Zuzanny Szmatłoch Bez cienia wątpliwości, ni sekundy zastanowienia zgadzam się z stwierdzeniem pisarza, zjawisko o którym wspomina możemy obserwować na co dzień. Internet stał się swojego rodzaju ‘wielkim wysypiskiem śmieci’ każdy może pisać co mu się żywnie podoba, udzielać mylących dla innych internautów informacji lub po prostu tysięcy nikomu nie potrzebnych. Codziennie założonych zostaje tysiące blogów, stron internetowych, miliardy wpisów na przeróżnych forach wędruje do Internetu. Powinniśmy jakoś zaradzić temu czego jesteśmy właśnie świadkami. Przemysł informatyczny niewątpliwie niesie ze sobą wiele rozwiązań i udogodnień, lecz jeśli zapomnimy, iż przemysł ten nie jest wszystkim, w przyszłości po prostu zgubimy się w natłoku niepotrzebnych informacji, nie wzbogacając swojej wiedzy niczym pożytecznym.

29


Opinia Karoliny Tomaszowskiej W dzisiejszych czasach prawie każdy ma dostęp do Internetu, co więcej jest on częścią naszego obecnego życia. Wiele osób nie wyobraża sobie życia bez niego. Jednak oprócz wielu zalet, ma także kilka znaczących wad. Umberto Eco stwierdził iż: „Grozi nam, że cały dzisiejszy przemysł informatyczny mnożąc informację nie będzie dostarczał już żadnej”. Chciałam się ustosunkować do tej wypowiedzi. Zgadzam się ze słowami wypowiedzianymi przez Umberto Eco. Uważam, że przez zbyt duże namnożenie danej informacji nie będziemy zdolni określić tej prawdziwej. W dzisiejszych czasach informacje znalezione w Internecie nie zawsze można uznać za prawidłowe czy godne zaufania. Pochodzą one najczęściej z nieznanego źródła. Każdy może je dodawać lub edytować, przez co nie wiadomo czy można je uznać za wiarygodne. W tej chwili Internet to zbiór niepewnych, często fałszywych informacji. Wyszukując informacje, ludzie często nie mają pojęcia w jakim stopniu są one prawdziwe, a że na pewnej stronie tak było napisane, wierzą w wszystko co jest napisane. Poprzez natłok informacji uczniowie często dokonują plagiatu. Kopiują informacje, często nie czytając najpierw treści. Zamiast pogłębiać wiedzę, pogarszają ją. Trzeba jednak spojrzeć na to w inny sposób. Dzięki tak dobrze rozwiniętemu przemysłowi informatycznemu można znaleźć informację na każdy temat. Mamy bardzo szybki i łatwy dostęp do informacji. Niektóre artykuły mają przypisy, dzięki temu wiemy, że dana wiadomość nie odbiega od prawdy. Podsumowując musimy pamiętać, aby mądrze korzystać z Internetu i dobrze wykorzystywać taki natłok informacji. 30


Opinia Wiktorii Franiel (podsumowanie) Internet. Sieć nieograniczonego dostępu do informacji. Informacji wszelkiego rodzaju. Łączy i zestawia ze sobą ogromy wiedzy, których nie pomieściłby żaden tom żadnej książki. Każdy z nas skorzystał kiedyś z informacji w Internecie. I nie jest to rzeczą złą, wszystko bowiem jest stworzone dla ludzi, aby w jakiś sposób wypełniać ich życie. Wyszukiwarki internetowe to obecnie najszybszy sposób na zdobycie informacji. Po prostu kilka kliknięć i uzyskujemy pozornie podobny efekt do kilkugodzinnych poszukiwań w bibliotekach. Możemy uzyskać informacje, których być może nie znaleźlibyśmy nigdzie indziej. Ale czy taka informacja, która idzie wraz z postępem techniki, jest szybka i łatwa do uzyskania, jest właściwa? Otóż nie zawsze. Internet, ogromną kopalnię informacji, tworzy człowiek. Człowiek każdej maści: pochodzący z różnych kultur, wykształcony, bądź nie, kompetentny, bądź nie, wiarygodny lub też niekoniecznie. Przecież każdy z nas może stworzyć rzekomo profesjonalną naukową stronę, nie mając zielonego pojęcia o tematyce udostępnianych informacji. Każdy z nas może dać cząstkę siebie i udostępnić całemu światu swoją wiedzę, lub też jej brak. W zależność od autorów przekazujących nam informacje w Internecie, otrzymana informacja może być wiarygodna lub nie, błędna lub też prawdziwa. Niestety coraz częściej dzieje się tak, że przemysł informatyczny, w tym głównie Internet, dostarcza nam informacji niewłaściwych i niepoprawnych. Coraz ciężej jest nam się 31


doszukać prawdziwych i profesjonalnych informacji. Internet zasypuje nas stosem informacji, z których często musimy wyszukiwać się tych kilku istotnych. „Internet, który może wszystko pamiętać, jest idiotą” – mówi sam Umberto Eco. W tym daniu jest wiele prawdy, gdyż natłok informacji jednocześnie obniża ich jakość. „Grozi nam, że cały dzisiejszy przemysł informatyczny, mnożąc informacje, nie będzie dostarczał już żadnej.” To główny cytat, który skłonił mnie do powyższych przemyśleń. Zgadzam się z tym cytatem z pełną odpowiedzialnością. Internat jest zagrożeniem z wielu aspektów, ale jakość informacji to jeden z poważniejszych. Ciągły rozwój przemysłu informatycznego dostarcza nam wiele ciekawostek ze świata technologii, jednak wiarygodność wiedzy przez niego przekazywanej znacznie spada. Istnieje ogromna obawa, że Internet stanie się tak pusty od swojego przepełnienia, że przestanie spełniać swoje najważniejsze role. Powinniśmy więc ograniczyć ilość dostarczanych informacji, a popracować nad ich jakością i wiarygodnością, biorąc za przykład stanowisko wybitnego Umberto Eco.

32


Umberto Eco podżekt ostateczny