WIJ 1 2026

APRIL 2026 € 3,95

2X KANS OP EEN HARVEY NXT

‘ Waarom moet ík hier altijd alles doen?’

Het belang van taal in de eerste 1000 dagen MODERN OUDERSCHAP

ALLE BALLEN IN DE LUCHT

Een nieuw seizoen, een nieuw begin!

Kies uit onze uitgebreide collectie of ontwerp zelf het perfecte kaartje op wijgeboortekaartjes.nl

GRATIS PROEFDRUK met de code WIJPROEF

2

Goede kwaliteit

Betaalbare prijs

Beoordeeld met een 9

GOED BEGIN

ZO DOEN WE DAT Heel eerlijk: het ouderschap is niet altijd makkelijk. We proberen alle ballen in de lucht te houden, en dat is soms best een uitdaging.

Werk stopt niet als je kind wordt geboren.

En de zorg stopt niet als je weer gaat werken.

Ondertussen verdelen we onze aandacht en willen we een ‘goede’ moeder zijn. En onze partner, familie, vrienden niet uit het oog verliezen. In deze WIJ vertellen drie moeders eerlijk over slaaptekort en schuldgevoel.

En over de vraag die onder alles ligt: hoe

IN DIT NUMMER 4 6 8 12 16 19 20 25 27 28 32 35 36 38 39 40 44 46

Zwangere Lys (43) verwacht haar derde kind Positiemode Het belang van taal in de eerste 1000 dagen Kraamwerk: reportage over de kraamzorg ‘Waarom moet ík hier altijd alles doen?’

Pasgeboren Drie moeders over hun grootste uitdaging Winactie: 2x kans op een Harvey NXT Column verloskundige Djanifa Drie generaties: hoteleigenaar Fleur Pas op voor de parental burn-out SpotOn Newborn mode Mom to Mom Column prinses Laurentien Gezond eten zonder strijd Mijn verhaal: Emma heeft epilepsie Mijn bevalling: Fleur over de geboorte van Lou 50 Column Charlotte

houd je dit vol? En ook: wat helpt?

Een fi y-fi y taakverdeling met je partner helpt zeker. Toch pakt het vaak anders uit.

Veel stellen willen het gelijk verdelen, maar in de praktijk lukt dat maar bij 9 procent.

Journalist Floor Bakhuys Roozenboom schreef er een boek over. En voor WIJ een artikel: hoe komt het dat gelijkwaardig ouderschap zo lastig is? En hoe lukt het wél?

Bovenal willen we het beste voor ons kind.

En dan helpt het om veel tegen je baby te praten. En te zingen, te wijzen en dingen te benoemen. Korte gesprekjes heen en weer: jij zegt iets, je baby reageert en jij antwoordt weer. Juist in die kleine momenten gebeurt er iets groots. Hoogleraar taalverwering Paula Fikkert vertelt je alles over het belang van taal in de eerste 1000 dagen.

Mariska van der Kogel Hoofdredacteur WIJ

3

ZWANGER

Een baby stond niet in de planning toen Lys (43) afgelopen zomer naar Nederland verhuisde. Ze bouwde net een nieuw leven op met haar gezin: haar man, een tienerdochter thuis en een studerende zoon. Toch is ze nu zwanger van haar derde kind. “Ik dacht dat dit hoofdstuk afgesloten was, maar blijkbaar niet!”

“Ik ben nu bijna 31 weken zwanger. Soms voelt het onwerkelijk.

Rol van partner

Alsof dit niet mijn leven is, maar dat van iemand anders. Sinds

“Wat ik leuk vind aan mijn zwangerschap in Nederland, is de rol

kort woon ik in Haarlem; ik ben hierheen verhuisd voor de liefde.

van de partner. Het wordt hier echt gestimuleerd om het samen

Alles in mijn leven is nieuw: een nieuw land, een nieuwe taal, een

te doen en de man wordt aangespoord om de vrouw te ontzorgen.

nieuw gezin én een nieuwe baby. Toen ik hoorde dat ik zwanger

De zorg ervaar ik ook als heel persoonlijk, de verloskundige kent

was, was ik eerst vooral verbaasd. Na de eerste schrik voelde

mij, luistert naar me en dat maakt dat ik me zelfverzekerd voel.

ik dankbaarheid: dat ik dit nog een keer mag meemaken, dat

Er is ruimte voor mijn twijfels en emoties, zonder oordeel.

ik nog een kans krijg om moeder te zijn. Ook de reactie van mijn

In China voelde ik me vaak een nummer.”

man speelt daarin mee, hij kijkt er echt naar uit.”

Geen perfectie Cultuurverschillen

“In Nederland zie ik dat kinderen minder gepusht worden.

“Mijn eerste twee kinderen kreeg ik in China. Als ik daar nu aan

Dat vind ik fijn, je hoeft hier niet perfect te zijn. Vroeger wilde

denk, voelt het als een ander leven. Ik was jong, ambitieus en

ik dat mijn kinderen de beste werden. Ik koos de beste scholen

altijd onderweg. In China is alles snel: je werkt veel, je reist veel,

en had grote dromen voor hen. Ik dacht dat dat moederschap

je organiseert je leven. Je krijgt daarnaast ook veel hulp. Family,

was. Succes stond voor mij gelijk aan liefde en toewijding.

nanny’s en speciale zorg. Sommige vrouwen verblijven zelfs in

Nu denk ik daar anders over. Je hoeft je kind niet te vormen,

‘geboortehotels’, waar ze herstellen en leren hoe ze voor de baby

je kunt ze laten worden wie ze zijn.”

4

nanny weken bij ons in huis. Het moederschap was voor mij iets

Meertalige opvoeding

wat je regelde. Soms schaam ik me een beetje als ik terugdenk

“Ik weet dat mijn baby opgroeit tussen verschillende culturen

aan die tijd. Ik was vaak weg: soms een maand op vakantie, soms

en in een meertalig gezin. Ik spreek Engels met mijn man, zelf

op reis voor werk. Toen vond ik dat normaal, iedereen om me

spreek ik Chinees en mijn man spreekt Nederlands. Onze zoon

heen leefde zo. Nu vraag ik me weleens af: hoe was dat voor mijn

zal ook drie talen gaan leren. Dat vind ik mooi, maar ook

kinderen? Ik heb het ze eigenlijk nooit gevraagd. Ik dacht: alles

spannend. Soms denk ik: wordt het niet te moeilijk voor hem?

is goed, ze zijn gezond, veilig, en alles is geregeld. Ik was er wel,

Toch wil ik graag dat hij mijn cultuur kent. Misschien reizen

maar misschien niet echt ...”

we later wel tussen Nederland en China.”

Ouder, rustiger, zachter

Minder energie, meer geduld

“Deze zwangerschap voelt anders. Deze baby komt op een ander

”Deze zwangerschap wil ik het anders doen. Minder druk.

moment in mijn leven. Ik ben ouder, rustiger, minder ambitieus.

Minder verwachtingen. Ik wil alleen dat mijn baby gezond en

Ik wil niet meer rennen, ik wil vooral blijven. Ik ben 43 en een

gelukkig is. Soms denk ik aan mijn oudere kinderen. Zij hadden

zwangerschap op mijn leeftijd vormt een risico, maar gelukkig

een ander type moeder. Ik was strenger, harder, ambitieuzer.

gaat alles goed. In het zwangerschapsclubje bij de verloskundige

Nu ben ik zachter. Ik heb minder energie, maar meer geduld.

ben ik de oudste. De meeste vrouwen zijn zwanger van hun eerste

Als ik aan de toekomst denk, droom ik niet groot.

kind. Je zou zeggen dat ik de ervaren in de groep ben, maar toch

Ik wil rust in huis, samen zijn en dat we elkaar begrijpen.

voelt dat niet zo. Mijn laatste zwangerschap is zo lang geleden ...

Vroeger dacht ik dat een goede moeder zijn betekende dat

En het was in een andere cultuur.”

je meer moest doen, nu denk ik dat het betekent dat je blijft.”

TEKST: FRANCIEN GRIFFIIOEN. FOTOGRAFIE: ANOUK DE KLEERMAECKER.

moeten zorgen. Na de geboorte van mijn kinderen woonde een

‘Deze zwangerschap wil ik anders doen. Minder druk. Minder verwachtingen’ 5

TOP maat XS t/m XXL € 29,99 BROEK maat XS t/m XXL € 39,99 TOP maat 56 t/m 122 vanaf € 9,99 SHORT maat 56 t/m 122 vanaf € 10,99

SAMEN IN STIJL Navy is jouw trendkleur deze zomer met deze collectie van Prénatal — prachtig uni of als print in je positiemode.

Voor je oudste kies je lichtblauwe co-ord sets met zachte pastels voor girls, terwijl boys casual cool blijven in denim: een echte evergreen.

MODE TOP maat S/M & L/XL € 24,99, BROEK maat XS t/m XXL € 39,99

Kijk voor meer kleding op prenatal.nl

1 3

TOP maat XS t/m XL € 29,99, BROEK maat XS t/m XXL € 39,99

2 1. JUMPSUIT maat 74 t/m 122 € 18,99 2. BOY: JEANS maat 74 t/m 122 € 21,99, JAS BASEBALL maat 56 t/m 122 vanaf € 29,99, T-SHIRT STREEP lange mouw maat 56 t/m 122 vanaf € 9,99 GIRL: JAS maat 56 t/m 122 vanaf € 31,99, BROEK maat 74 t/m 122 € 24,99, SHIRT maat 56 t/m 122 vanaf € 9,99 3.

GIRL: SHIRT maat 74 t/m 122 € 15,99, Short maat 74 t/m 122 € 15,99

Het belang van taal in de eerste 1000 dagen Een baby die kraait, lacht of met grote ogen naar je kijkt – daar begint taal al. Nog vóór het eerste woordje wordt uitgesproken, is het brein van je kind al druk bezig met luisteren, herkennen en verbinden. Onderzoekers van het Baby & Child Research Center bekijken hoe dat wonder precies werkt: hoe taal ontstaat, groeit, en wat jij als ouder kunt doen om dat natuurlijke proces te versterken.

Dit artikel is geschreven door Paula Fikkert, hoogleraar taalver­

waar woorden beginnen en eindigen. En leren welke klanken

werving en onderzoeker bij het Baby & Child Research Center. Zij is

vaak samen voorkomen. Onderzoekers noemen dit ‘statistisch

lid van het kernteam van Taalschatten, een initiatief dat zich inzet

leren’: patronen herkennen in wat je hoort.

om alle kinderen op het juiste taalniveau te krijgen als ze naar de

Wist je dat baby’s in de eerste zes maanden alle klanken van

basisschool gaan. WIJ werkt samen met Taalschatten om het belang

alle talen ter wereld kunnen onderscheiden? Daarna gaan ze zich

van taal in de eerste levensjaren onder de aandacht te brengen.

steeds beter richten op de klanken van hun eigen moedertaal.

Dat is geen beperking, maar juist een teken van groei: het brein

De eerste lessen taal vinden al plaats vóór de geboorte. In de laatste drie maanden van de zwangerschap werken de oren van een baby al goed. In de buik klinkt alles anders – zachter, gedempt, maar de melodie van stemmen komt helder door.

Zo hoort je baby het ritme en de toon van de taal die thuis wordt gesproken – de moedertaal. En zelfs of iemand blij, boos of verdrietig is.

leert focussen op wat relevant is voor de taal waarin het opgroeit.

‘Baby’s leren taal van oogcontact, een reactie of een glimlach’

Baby’s blijken een voorkeur te hebben voor de stem van hun moeder. En meer nog: voor de taal die zij het vaakst horen in

Bouwen aan verbindingen

de buik. Onderzoek laat zien dat pasgeborene baby’s meteen

De eerste duizend dagen – van conceptie tot de tweede

de stem van hun moeder herkennen. En zelfs liever luisteren

verjaardag – zijn cruciaal voor de ontwikkeling van het brein.

naar hun eigen moedertaal dan naar een vreemde taal. Dat is

In deze periode worden miljoenen verbindingen gelegd. Alles

het begin van taalverwerving, de eerste bouwstenen van het

wat een kind hoort, ziet en voelt, draagt daaraan bij. Taal is één

taalsysteem zijn gelegd – lang voordat er een enkel woordje

van de belangrijkste bouwstenen: het helpt het brein patronen

wordt uitgesproken.

herkennen, emoties begrijpen en contact leggen met anderen.

Wanneer jij met je baby praat, zelfs als die nog niet terugpraat,

Kleine patroonzoekers

help je dat groeiende netwerk in het brein. Elk woord, elke

Taal leren lijkt misschien ingewikkeld, maar baby’s zijn er

melodie, elke glimlach zorgt voor nieuwe verbindingen. En die

meesters in. Wat voor ons een stroom van geluiden is, klinkt

verbindingen worden sterker naarmate ze vaker gebruikt worden

voor baby’s als een puzzel vol patronen. Ze ontdekken zelf

– alsof er paadjes ontstaan die steeds makkelijker te volgen zijn.

9

‘Praten, zingen, wijzen, benoemen – het zijn allemaal kleine bouwstenen van iets groots’ De kracht van kindgerichte spraak

Taal leer je niet op school

We doen het vaak vanzelf: we praten langzamer, met een hogere

Nog een misverstand: “Als mijn kind straks naar school gaat,

toon, korte zinnen en veel intonatie. ‘Kijk eens! Wat een mooie bal

leert het vanzelf praten.” De basis voor taal – en dus ook voor

hè?’ Dat heet kindgerichte spraak en het is precies wat het

leren, lezen en denken – wordt gelegd in de eerste levensjaren.

babybrein nodig heeft in het eerste jaar. Het ritme en de melodie

Natuurlijk leert een kind op school nieuwe woorden. Maar

trekken de aandacht en helpen baby’s klanken beter herkennen.

het vermogen om taal te begrijpen en te gebruiken, komt

In ons onderzoek zien we dat baby’s van ouders die veel kind­

voort uit die vroege interactie met jou als ouder.

gerichte spraak gebruiken, niet alleen sneller woorden leren,

Kinderen die in de eerste jaren veel taal horen, vooral in

maar ook eerder begrijpen wat ze betekenen. Hun brein lijkt zich

echte gesprekjes met volwassenen, hebben later een grotere

zelfs aan te passen aan de stem van de ouder – taal en brein raken

woordenschat. Ook doen ze het beter op school en krijgen ze

letterlijk op elkaar afgestemd. Kindgerichte spraak is dus niet

meer zelfvertrouwen. En het mooie is: het hoeft allemaal niet

gek of overdreven: het is precies afgestemd op hoe het babybrein

ingewikkeld te zijn. Zeg wat je doet: “We doen je sokken aan.”

leert. Langzamer spreken, zingen of herhalen helpt je kind om

Of: “Kijk, een vogel!” Of als je in de keuken bezig bent: “Wat

taal en ritme te ‘vangen’ in het brein.

ruikt het lekker naar brood!’’ Zing een liedje, vertel wat je ziet, benoem wat je kind interessant vindt. Hoe vaker jij woorden

Slimmer dan computers

koppelt aan wat je kind bekijkt of beleeft, hoe beter het brein

Tegenwoordig hoor je vaak over computers die taal proberen

die verbanden legt. Dus kijk altijd goed naar je kind om te zien

te leren, zoals ChatGPT, die patronen in taal leren herkennen.

wáár het naar kijkt en benoem dat.

Kinderen doen eigenlijk precies hetzelfde, maar dan veel slimmer.

Ze hebben veel minder ‘data’ nodig dan een computer en leren op

De magie van kleine gesprekjes

een diepere, sociale manier. Waar een computer vooral rekent, leert

Eén van de belangrijkste inzichten uit recent onderzoek is

een kind óók door gevoel, blik en interactie. Taal gaat dus niet alleen

het belang van ‘beurtwisselingen’. Dat zijn korte gesprekjes

over woorden herkennen, maar ook over betekenis delen.

heen en weer: jij zegt iets, je baby reageert met een geluid

TEKST: PAULA FIKKERT, HOOGLERAAR TAALVERWERVING. FOTO: ISTOCK.

of blik, en jij antwoord daar weer op. Hoe meer van die heen­

10

Waarom schermen niet werken

en­weer­momentjes, hoe beter het taalvermogen zich ontwikkelt.

We krijgen vaak de vraag: “Kan een baby ook leren van filmpjes

Zelfs bij kinderen die nog geen woorden gebruiken, zie je dat

of geluidjes?” Het antwoord is duidelijk: nee. Baby’s leren taal

terug in het brein: hoe vaker er echte interactie is, hoe sterker

van mensen, niet van apparaten. Ze hebben interactie nodig –

het netwerk van verbindingen. ‘Beurtwisselingen’ zijn dus

oogcontact, een reactie of een glimlach. Onderzoek toont aan

de motor van taalverwerving – veel belangrijker dan het

dat baby’s die een nieuw woord horen via een scherm, dat niet

simpelweg ‘aanbieden van woorden’. Dat is een belangrijk

onthouden. Maar als datzelfde woord wordt gezegd door iemand

verschil met leren van een scherm.

die naar hen kijkt, reageren ze wél.

Het verschil zit in die menselijke afstemming: in het samen

Meertaligheid: twee talen, twee schatten

kijken, luisteren, lachen. Het brein leert alleen in echte, levende

Nog steeds maken ouders zich soms zorgen over het groot­

situaties. Daarom is het belangrijk om tijdens contactmomenten

brengen van een kind in meerdere talen. “Raakt hij dan

even de telefoon te laten liggen. Baby’s kunnen hun aandacht

niet in de war?” Gelukkig niet! Baby’s zijn wonderlijk goed

nog maar kort vasthouden – als jij even afgeleid bent, is het

in staat om twee (of meer) talen uit elkaar te houden.

leermoment voor je baby voorbij.

Ze luisteren even graag naar beide talen en bouwen voor

Betrouwbaar advies van -9 maanden t/m 2 jaar door kinderartsen met jarenlange ervaring in praktijk én wetenschap. Speciaal voor jou op Instagram!

‘‘Mijn baby huilt erg veel!’’ elke taal een eigen systeem van klanken. Belangrijk is dat ouders spreken in de taal waarin ze zich het meest comfortabel voelen – de taal van hun hart. Die taal is rijk aan emotie, nuance en natuurlijke expressie. Een kind

‘‘Wat is het RS-virus?’’

dat een stevige basis heeft in de moedertaal, leert later juist gemakkelijker een tweede taal, zoals Nederlands op school.

Verhalen, liedjes en voorlezen

“Mijn kind heeft opeens rode huiduitslag, is dat normaal?”

Taal groeit niet alleen door praten, maar ook door verhalen en liedjes. Voorlezen, zingen en vertellen brengen variatie in woordenschat en zinsbouw. In boeken horen kinderen woorden die in gewone gesprekken zelden voorkomen.

“Wat is reflux?”

En liedjes zorgen voor herhaling en melodie – precies de ingrediënten die baby’s helpen om klanken en woorden te leren. Voorlezen en zingen zijn dus méér dan gezellige momenten: ze helpen het brein patronen ontdekken, aandacht vasthouden en betekenis verbinden aan woorden.

“Wanneer moet ik beginnen met foliumzuur?”

Bovendien zorgen ze voor nabijheid. Samen kijken, luisteren, lachen – dat is de brandstof voor taal én voor hechting.

Iedereen kan bijdragen

“Mijn baby heeft hoge koorts, help!”

Elk kind heeft een aangeboren talent om taal te leren. Wat het nodig heeft, is een omgeving vol woorden, blikken en aandacht.

Dat kan jij als ouder bieden, maar ook grootouders, leidsters op de opvang, buurvrouwen, vriendinnen. Elk moment telt: tijdens het verschonen, bij het boodschappen doen, onderweg naar de opvang. Praten, zingen, wijzen, benoemen – het zijn allemaal kleine bouwstenen van iets groots.

Een cadeau voor het leven In de eerste duizend dagen leggen we samen het fundament voor alles wat een kind later zal leren. Wie taal krijgt, krijgt de wereld. En wie taal deelt, geeft veiligheid, begrip en liefde door. Wij blijven onderzoeken hoe dat wonder werkt, maar ouders maken het elke dag waar: met een blik, een woord, een glimlach. Taal begint niet met het eerste woord, maar met aandacht. En dat kunnen we allemaal geven.

Volg ons

Kraamverzorgende Chantal aan het werk bij kraamgezin Nikkie en Ricardo met baby Jazz.

Tussen beschuit met muisjes en gebroken nachten

KRA AMWERK Als kraamverzorgende kom je over de vloer bij alle lagen van de bevolking.

Je maakt even deel uit van kersverse gezinnen in misschien wel de mooiste week van hun leven. Drie kraamverzorgenden vertellen over hun bijzondere beroep, waarin momenteel grote tekorten zijn.

‘Je ziet ouders gedurende de kraamweek groeien in het ouderschap’

Haar tante zorgde voor haar. Ik was nog geen half uur binnen of die tante kwam met een schaal vol eten aan en het was de bedoeling dat ik die samen met de kraamvrouw zou leegeten. Ik had net ontbeten, maar zoiets weiger je natuurlijk niet.

De ontvangst was heel warm. Na die week had ik moeite om haar los te laten. Sommige gezinnen blijven lang in je hoofd en je hart hangen.

Chantal (53) “Wat ben ik blij dat ik drie jaar geleden de stap heb gezet om me te laten omscholen tot kraamverzorgende. Het is waardevol, bevredigend en

In het begin, toen ik nog nieuw was, vroegen

ook ontzettend dankbaar werk. Je komt op misschien wel het mooiste moment

gezinnen me weleens om taken te doen die niet bij

van hun leven bij mensen binnen, en ziet ze gedurende de kraamweek groeien

mijn werk horen, zoals het hele huis stofzuigen of

in het ouderschap. Dat vind ik iets heel moois. Voorlichting geven, lekker met

bedden van andere kinderen verschonen. Ik vond

die baby’s bezig zijn, ze voor het eerst in het badje doen; het is me allemaal even

het toen lastig om mijn grenzen aan te geven, dus

dierbaar. In de acht dagen dat ik bij ze ben, sluit ik mensen in mijn hart.

deed ik het maar. Nu zou ik dat niet meer doen.

Ik help graag en zit niet stil, maar er zijn grenzen.

In mijn vorige baan ging ik iedere dag naar hetzelfde kantoor, op dezelfde plek,

Ik ben geen schoonmaakster.

met dezelfde collega’s. Nu werk ik op rooster en weet ik van tevoren nooit hoe mijn week eruit gaat zien. Als kraamverzorgende zijn er verschillende roosters

Door het groeiende tekort aan kraamverzorgenden

bespreekbaar van zeven tot acht dagen, maar ook een moederrooster of een

in Nederland, moeten we steeds vaker twee

duobaan met een collega-kraamverzorgende.

gezinnen op één dag draaien. Dan kun je mensen niet de volledige zorg bieden en heb je alleen maar

Het is enorm afwisselend en uitdagend. Naast mijn kraamwerk assisteer ik ook

tijd voor de belangrijkste dingen: de controles,

bij bevallingen, vanuit de Rondom partus-poule. Dat vind ik misschien wel het

voorlichting, het sanitair schoonmaken. Maar eten

allerleukst om te doen. Je kunt dan ’s avonds of ’s nachts worden opgeroepen om

koken of uitgebreid praten zit er dan niet in, terwijl

bij mensen thuis of in het ziekenhuis de verloskundige te helpen bij niet-medische

gezinnen daar misschien juist wel behoefte aan

bevallingen. Soms pittig als je overdag al bij gezinnen hebt gewerkt. Maar er op

hebben. Dat is echt jammer.

zo’n speciaal moment bij mogen zijn, dat vind ik toch wel heel bijzonder.

Ik kan wel zeggen dat ik mijn roeping heb Je komt ook bij allerlei verschillende culturen over de vloer. Zo was ik eens

gevonden. De waardering die je van gezinnen

bij een alleenstaande moeder van Eritrese afkomst. Een onwijs lieve vrouw.

krijgt, die is echt onbetaalbaar.”

13

‘Ik heb een adviserende rol, geen dwingende’

Maar soms, als er echt te weinig kraamverzorgenden beschikbaar zijn, kan dat niet worden geboden.

Dan draai je twee gezinnen op een dag. Zo kunnen we niet altijd meer de zorg bieden die mensen nodig hebben. Een bevalling is en blijft een klus voor een

Jacqueline (48) “Op mijn 4de wist ik het al: ik wil met baby’s werken. Inmiddels

vrouw, ook als alles voorspoedig gaat. Je moet er

werk ik al 29 jaar als kraamverzorgende, nog altijd met veel plezier. De geboorte

hoe dan ook van bijkomen. En bij een ingrijpender

van een kind is vaak het meest bijzondere moment in iemands leven. Om daar

bevalling al helemaal. Vroeger bleven mensen na

zo dichtbij te mogen zijn, en nieuwe ouders te zien groeien in hun rol, daar haal

een keizersnede vier dagen in het ziekenhuis, nu

ik veel voldoening uit.

worden ze na 24 uur al ontslagen. Wij krijgen die verantwoordelijkheid erbij. Je kunt mensen niet

Je komt bij alle lagen van de bevolking over de vloer om te zorgen voor een

aan hun lot overlaten.

TEKST: ROXANNE VIS. FOTOGRAFIE: ANOUK DE KLEERMAECKER.

goede start. Het is een prachtvak, heel divers en afwisselend. We zijn er

14

natuurlijk niet alleen om luiers te verschonen, maar ook voor mentale

Door het grote tekort aan kraamverzorgenden,

ondersteuning, fysieke hulp en medische controles. Er zijn veel dingen die

kunnen we bijvoorbeeld minder goed de borst­

mis kunnen gaan en als je niet op tijd aan de bel trekt, kan dat desastreuze

voeding begeleiden. Je hebt soms nog maar één of

gevolgen hebben. We hebben ook een grote voorlichtende rol én een

twee momenten waarop je kunt meekijken, terwijl

signalerende: als de verloskundige bijvoorbeeld zorgen uit over mogelijke

mensen het best leren door herhaling. Juist in die

mishandeling of verwaarlozing, is het aan ons om daar goed op te letten.

eerste cruciale dagen wil je meer zorg kunnen

Wij zitten er dicht op en mensen kunnen niet een week lang toneelspelen.

inzetten dan het minimale. We zien dat ouders die

Het is niet alleen maar rozengeur en maneschijn.

minder zorg krijgen, sneller voor flesvoeding kiezen.

Ik heb bijvoorbeeld weleens meegemaakt dat een moeder thuiskwam zonder

Ik merk dat moeders zich soms makkelijk laten

baby, omdat die haar al bij de geboorte was afgenomen. Dan ben ik er toch,

beïnvloeden, zowel tijdens de zwangerschap als

want die moeder is wel kraamvrouw en heeft zorg nodig. Soms kom je bij

de kraamperiode. Ze zien dingen op social media

gezinnen waarbij Veilig Thuis al is ingezet. Bij stilgeboren kleintjes ben je

en nemen dat voor waar aan. Sommige influencers

er ook. Het is dan ontzettend waardevol om zorg te kunnen geven en er te

zweren bijvoorbeeld bij billendoekjeswarmers,

kunnen zijn voor de ouders.

dus die zie ik steeds vaker bij gezinnen thuis. Dat zijn dingen waarvan ik denk: wat moet je ermee?

Door de jaren heen is er veel veranderd in ons vak: vroeger had je als kraam­

Ik waarschuw ouders ook weleens voor verkeerde

verzorgende veel meer huishoudelijke taken. Nu ben je vooral een zorg­

informatie op ChatGPT of internetfora: ieder

professional. Ondanks de duidelijke intake die mijn collega’s doen, maak

antwoord dat je wil vinden is te vinden, het is maar

ik helaas nog weleens mee dat gezinnen me als een huishoudster zien.

net hoe je de vraag stelt. Wil je betrouwbare

Vaak komt dat door cultuurverschillen. In andere landen kennen ze het

informatie, kijk dan op betrouwbare sites of stel

concept kraamzorg helemaal niet.

je vragen aan een zorgprofessional. Tegelijkertijd blijft mijn rol een adviserende, geen dwingende.

Toen ik begon als kraamverzorgende werkte ik nog 64 uur – 8 keer 8 – bij

Het is hun kind en hun feestje – zolang het geen

gezinnen, nu is dat 49 uur bij borstvoeding en 45 uur bij kunstvoeding.

kwaad kan, moet je meebewegen.”

‘Juist nieuwe ouders ontlasten is zo waardevol’

‘Het is elke keer weer een verrassing wat je aantreft achter een voordeur’

Ik vind het een mooie uitdaging om dat op de rit te krijgen.

Je werkt vaak acht dagen achter elkaar. Dat is soms buffelen, maar de dankbaarheid van de gezinnen compenseert dat ruimschoots. Het mooie aan ons werk vind ik dat je vaak in korte tijd volledig in een

Annemarie (54) “Ik had vroeger al wel eens een baan als kraamverzorgende

gezin wordt opgenomen. Als je binnenkomt is het

overwogen, maar toen ik zelf kleine kinderen had vond ik de uren iets te

nog even aftasten en wennen, maar na een paar

onregelmatig. Ik zou dan vaak een oppas moeten inschakelen en dat zag ik

dagen valt het muurtje weg en hoor je er helemaal bij.

niet zitten. Maar zes jaar geleden ben ik er toch voor gegaan. Ik was bijna 50 – als ik het nog eens wilde doen, was dit het moment. Ik kon op z’n minst gaan

Laatst heb ik mogen kramen bij een baby die

kijken of ik het leuk vond.

overleden was. Ik heb dat een keer eerder gedaan, maar toch aarzelde ik even: kan ik dat wel? Het

En of ik dat vond! Het is elke keer weer een verrassing wat je aantreft achter

is een heel andere manier van kramen. Je bent

een voordeur. Ieder gezin is anders en je weet van tevoren nooit hoe het loopt.

er dan vooral om een luisterend oor te bieden, om

Ik doe ook ‘kraamzorg plus’ in het ziekenhuis. Door personeelstekorten zijn

de ouders huishoudelijk te ontlasten en voor

ziekenhuizen samenwerkingen aangegaan met een aantal kraambureaus.

controles bij de kraamvrouw, die toch ook stuwing,

We doen daar vrijwel hetzelfde als bij gezinnen thuis, maar dan voor

bloedverlies en hechtingen kan hebben. Je kunt

kraamvrouwen en baby’s die nog even in het ziekenhuis moeten blijven.

zo veel voor mensen betekenen.

Zo heeft de verpleging weer tijd voor andere patiënten. Daarnaast zit ik in de Rondom partus-poule. Dat maakt het werk heel divers.

Van de tekorten in de kraamzorg merk ik zelf gelukkig nog niet veel. Soms verzoeken mensen

Ik moet soms wel lachen om wat ouders allemaal hebben aangeschaft voor

zelf om minder uren, en dan merk ik wel dat je echt

de baby. Flesvoedingsmachines waaruit je het water voor de flesjes op de juiste

tijd tekortkomt. Vooral bij eerste kinderen heb

temperatuur kunt tappen, billendoekjesverwarmers … Die heb je echt niet

ik aan vier uur op een dag echt niet genoeg om de

nodig om een kind groot te brengen. Ik gebruik ze dan ook niet in die kraamweek.

ondersteuning te kunnen bieden die ik wil bieden.

Maar wat de gezinnen daarna doen, moeten ze lekker zelf weten natuurlijk.

Dan heb je alleen tijd voor de belangrijkste dingen,

Zolang het niet schadelijk is voor de baby, zal ik er niets van zeggen.

zoals het begeleiden van de borstvoeding en de voorlichting over de verzorging van de baby.

Borstvoeding ondersteunen doe ik het liefst. Dat blijft iets wonderlijks. Een

Maar juist die nieuwe ouders ontlasten is ook

pasgeboren baby gaat er echt naar op zoek, maar het gaat niet altijd vanzelf.

zo waardevol.”

15

‘ Waarom moet ík hier altijd alles doen?’

Floor en haar vriend wisten het zeker: dat ouderschap gingen ze gewoon fiftyfifty doen. Maar in no time groeide de taakverdeling toch scheef. Hoe komt het toch dat gelijkwaardig ouderschap vaak zo lastig is? En hoe lukt het wel?

Voordat ik aan het ouderschap begon, had ik vele verwachtingen. Zo wist

en vooruitdacht – en op een avond aan de

ik zeker dat mijn kinderen zelden achter schermen zouden zitten (hmmm),

keukentafel was ik er even he-le-maal klaar mee.

alleen met verantwoorde houten speeltjes zouden spelen (tuurlijk!) en altijd gewoon braaf zouden opeten wat ik ze voorzette (bless my little heart).

Maak het onzichtbare zichtbaar

Wat ik óók zeker wist, was dat mijn vriend en ik alle taken rondom werk,

Mijn vriend zag mijn frustratie en wilde echt iets

zorg en huishouden volledig eerlijk zouden verdelen. Fifty-fifty. Natuurlijk

veranderen. Daarom kocht ik het Fair Play-kaartspel

zou ik zwanger zijn, bevallen en voeden – dat kon hij nu eenmaal niet – maar

van Eve Rodsky, met kaartjes van alle taken die horen

verder zou alles perfect in balans zijn.

bij een huishouden met kinderen – van schoonmaken

TEKST: FLOOR BAKHUYS ROOZEBOOM. FOTO: ISTOCK.

tot gymtassen en verjaardagen. Je legt de kaartjes

16

Pas op voor het Grote Scheefgroeien

bij degene die de taak meestal doet. Wat onzichtbaar

Lang verhaal kort: viel dat even tegen. Nog geen zes maanden na de geboorte

was, werd zichtbaar. Niet alleen deed ik meer, ook

van onze zoon was onze taakverdeling al volkomen scheefgegroeid. Op papier

bijna al het plannen en vooruitdenken lag bij mij.

leek alles gelijk: we werkten allebei vier dagen en hadden allebei een zorgdag.

Die onzichtbare verantwoordelijkheid heet de

Mijn vriend had zelfs een maand vrij genomen na de bevalling, wat iedereen

mental load. Onderzoek laat zien dat vrouwen

reuze vooruitstrevend vond (“Wat een lot uit de loterij!”). Maar toen we weer

daar gemiddeld ruim 70 procent van dragen.

allebei werkten, bleek hoeveel verantwoordelijkheden ongemerkt mijn kant

En hoewel veel stellen gelijk willen verdelen, lukt

op waren gerold.

dat in de praktijk maar 9 procent.

Erken de kenniskloof

Wees beducht op De Dynamiek

Achteraf gezien, snap ik het heel goed. Vanaf mijn zwangerschap belandde

Over hoe dit komt zou ik een boek kunnen vol-

ik in een mama-universum waarin ik zowel aanspreekpunt als eregast werd,

schrijven (dat heb ik dan ook ook gedaan). Maar

terwijl mijn vriend niet eens werd uitgenodigd. Instanties en zorgverleners

in het kort komt het hierop neer: onze idealen zijn

negeerden hem of spraken hem aan als een helpende bijfiguur. Zijn baas

gelijkwaardiger geworden, maar rolpatronen zitten

vroeg zich af of een hele maand verlof opnemen voor een vader niet een beetje

nog altijd diep. In onze systemen, in ons beleid én

veel was. Ondertussen werd ik overspoeld met informatie over bevalling,

in onszelf. Veel ouders zijn zelf opgegroeid met

kraamtijd, borstvoeding, slaapritmes, luiers, hapjes en opvoeding. Zo ontstond

moeders die thuis alles regelden en vaders van wie

een kenniskloof die steeds groter werd. Ik werd degene die wist, onthield

weinig zorg werd verwacht. Dat zorgt voor een

hardnekkige dynamiek: vrouwen die soms moeilijk loslaten (maternal gatekeeping), mannen die soms blijven hangen in hun huishoudelijke onbeholpenheid (weaponized incompetence). Het gedrag van de één houdt zo het gedrag van de ander in stand.

Dat speelde ook bij ons. Na het kaartspel verdeelden we de taken eerlijker, maar in de praktijk bleef ik stressen. Zou hij wel aan dat cadeautje denken?

Vergeet hij de zwemspullen niet? Deze dynamiek ontstaat als wel de taken worden verdeeld, maar niet het gevoel van verantwoordelijkheid. Zolang alleen de uitvoerende taken verschuiven, blij­ de mentale belasting scheef.

Draai de rollen (tijdelijk) om Door de jaren heen probeerden mijn vriend en ik steeds opnieuw meer balans te vinden. Dat lukte gedeeltelijk, maar de dynamiek van ‘Ik doe meer dan jij’ versus ‘Jij laat ook niks aan mij over’ bleef terugkomen. De echte verschuiving kwam pas toen we de rollen tijdelijk omdraaiden. Onze zoon zat inmiddels op school, we hadden er een dochter bij gekregen ik ging af en toe weg om te werken aan mijn boek. Terwijl ik in een huisje zat te schrijven, nam mijn vriend thuis alles over. En dat bleek voor ons allebei een zegen. Mijn noodzaak om afstand te nemen dwong ons tot een tijdelijke omdraaiing van de rollen, maar daardoor verschoof er blijvend iets.

Hoe vaker ik weg was, hoe makkelijker ik de deur achter me dich rok. Hoe vaker hij thuis alles regelde, hoe autonomer hij als vader werd. Hij kreeg de ruimte om het op zijn manier te doen. Ik kreeg eindelijk de

‘Koppels die de taakverdeling als eerlijk ervaren, zijn tevredener met hun relatie en hun seksleven’

brainspace om mijn werk goed te doen.

17

‘Het gedrag van de één houdt het gedrag van de ander in stand’

FLOOR’S 10 TIPS voor een gelijkwaardige taakverdeling 1 Maak samen een lijst van alle taken.

Neem daarbij ook mentale taken mee.

2 Verdeel de taken onderling, net zo lang tot alle taken verdeeld zijn.

3 Maak hierbij zoveel mogelijk gebruik van persoonlijke voorkeuren en capaciteiten.

4 De taken hoeven niet precies 50-50 verdeeld te zijn, als beide partners het maar eens zijn met de verdeling.

5 Kom samen per taak overeen wat je verstaat onder een goede uitvoering van de taak.

6 Spreek af dat iedere partner die een taak op zich neemt ook echt verantwoordelijk is voor de hele taak (dus ‘sport’ is niet alleen langs de lijn staan,

Omarm solo care Onze ervaring sluit naadloos aan bij wat onderzoekers en pleitbezorgers al

maar ook tenues wassen, snacks meenemen, plannen en communicatie met het team).

langer zeggen: gelijkwaardigheid groeit wanneer beide ouders zelfstandig

7 Neem verantwoordelijkheid voor je eigen taken

zorgen. Door solocare vanaf het begin te faciliteren – bijvoorbeeld met niet-

en geef je partner de ruimte om diens taken op

overdraagbaar en volledig betaald verlof voor vaders – help je hardnekkige rolpatronen te doorbreken en voorkom je misschien zelfs (deels) dat ze ontstaan. Dat is niet alleen goed voor moeders, maar ook voor vaders zelf.

En juist dat laatste wordt nog wel eens vergeten.

Altijd als ik in een huisje ging zitten om te schrijven, kreeg ik te horen hoezeer ik wel niet geboft had met mijn vriend. Gelijkwaardig ouderschap wordt namelijk nog altijd vaak als een gunst aan vrouwen geframed. Maar dat gaat

eigen wijze uit te voeren.

8 Geef elkaar de waardering die je zelf ook graag zou ontvangen.

9 Check af en toe bij elkaar of je allebei nog blij bent met hoe het gaat.

10 Accepteer dat het work-in-progress is en waarschijnlijk ook zal blijven.

voorbij aan de voldoening en het plezier die vaders zelf ervaren wanneer zij meer tijd met hun kinderen doorbrengen. Uit onderzoek blijkt dat koppels die de taakverdeling thuis als eerlijk ervaren, tevredener zijn met hun relatie en hun seksleven. Dit geldt zowel voor mannen als voor vrouwen.

Taken verdelen én delen Wat daarbij helpt, is taken niet alleen verdelen (jij doet dit, ik doe dat), maar ze ook delen. Bijvoorbeeld om de beurt de kinderen naar de opvang brengen.

Wanneer je allebei weet hoe het is om bepaalde taken uit te voeren, brengt dat je als partners dichter bij elkaar. Dat kunnen wij inmiddels uit ervaring beamen. Toen mijn vriend in mijn afwezigheid alles deed wat ik normaal gesproken ook deed, zorgde dit voor meer saamhorigheid en wederzijds begrip.

Ik hoefde hem niet langer uit te leggen hoeveel werk sommige dingen zijn, omdat hij het zelf ervaarde.

18

De communicatie over taken en verantwoordelijkheden verliep soepeler,

5X WINNEN

doordat we allebei wisten waar we het over hadden. Het onbegrip verdween

WIJ mag vijf lezers blij maken met Floors boek

gaandeweg en maakte plaats voor het gevoel dat we twee spelers zijn in een

Daar ben jij nou eenmaal beter in t.w.v. € 22,99.

sportwedstrijd. Spelers met verschillende posities en speelstijlen, maar met

Stuur een mail naar redactie@wij.nl o.v.v. Boek

één gezamenlijk doel. En wees gerust: ook aan je medespelers kun je je af en

Floor en laat weten waarom jij dit boek graag

toe nog ergeren. Maar één ding is bij ons nu in alles voelbaar: we spelen samen

wilt lezen. Doe dit vóór 17 april 2026. Winnaars

voor hetzelfde team.

ontvangen een persoonlijk bericht.

PASGEBOREN

Kersvers Milou 06-10-25

Nowi Kropman 17-01-2026

Liv 04-02-2026

Thijs de Man 27-01-2026

Jula Peerdeman 10-09-2025

Maudi Caroline Roordink 24-11-2025

Gayadhar 11-02-2026

Aevy Lynn & Rosie Mae Heus 07-05-2025

Jari 24-12-2025

Gratis mutsje voor jouw baby?

Is jouw kleintje geboren? Laat het ons binnen 6 weken na de geboorte weten op wij.nl/gratismutsje. Je krijgt dan totdat je kind een jaar is het magazine WIJ thuis gestuurd en een gratis mutsje met de naam van je kind.

19

3X

DE GROOTSTE UITDAGING Over werken, zorgen en wakker liggen De baby is er. Iedereen feliciteert je. Maar dan begint het pas. Uit de jaarlijkse peiling Staat van Gezinnen blijkt het keer op keer: ouderschap anno 2026 is intens.

Werk stopt niet als je kind wordt geboren. De zorg ook niet als je weer gaat werken. Jonge ouders proberen alle ballen in de lucht te houden. En dat gaat zelden vanzelf.

20

WIJ sprak drie moeders die voor de tweede keer een baby hebben gekregen: pabo-student Arline, onderwijsassistent Esther en zelfstandig ondernemer Christel. Wat is nú hu grootste uitdaging?

Hoe combineren zij gebroken nachten met ambities? Hoe verdelen ze aandacht tussen werk, peuter en (pasgeboren) baby?

En wat doen ze als hun lijf nog herstelt, maar het leven alweer doordraait?

Drie eerlijke verhalen over slaaptekort en schuldgevoel, over steun, of het gemis daarvan. En over de vraag die onder alles ligt: hoe houd je dit vol? En ook: wat helpt?

‘Ik voel me intens gelukkig en compleet uitgeput’

Arline is moeder van zoon Tobin (3) en dochter Marin (1 maand).

“Hoe het met me gaat? Dat verschilt per seconde,” zegt Arline. “Ik voel me intens gelukkig en tegelijkertijd compleet uitgeput.” Ze is net bevallen van haar tweede en geeft borstvoeding. “Ik doe alle voedingen. Eén nacht heb ik door­ geslapen, maar dat vraagt dan weer kolven, plannen, voorbereiden. Het moederschap is in het begin zó fysiek en hormonaal. Dat is echt anders dan het vaderschap.”

Wat haar vooral bezighoudt, is de constante mentale druk. Arline merkt dat ze de lat hoog legt. “Mijn man heeft in feite dezelfde mental load, alleen gaat hij er anders mee om. Een gekochte traktatie voor de oudste in plaats van zelf gemaakt?

Helemaal prima, vindt hij. Een keertje minder gezond eten? Moet kunnen.

Ik voel me direct een slechte moeder.”

Daarbij komt een gigantisch slaaptekort.

“Met een peuter erbij is dat extra pittig.

Minder geduld, sneller emotioneel.

In mijn relatie voel ik dat ook.”

Naast twee jonge kinderen en drie dagen werken als onderwijsassistent, rondt Arline haar pabo­opleiding af. “Ik wil al mijn hele leven leerkracht worden. Dat is mijn droom.” Toch voelt afstuderen als een berg. “Ik heb studievertraging gehad.

Soms denk ik: hoe ga ik dit ooit afmaken? >> OP PAGINA 24

‘Ik voel dat ik langzaam weer mijn balans terugvind’ Esther (39), moeder van Dies (6) en Seth (10 maanden).

“Het gaat goed,” zegt Esther. Begin dit jaar begon ze weer met werken als onderwijs­ assistent. “Ik moest wel wennen aan alle prikkels: veel praten met kinderen, ouders, collega’s. Maar ik ben ook echt blij dat ik weer terug ben.” Thuis wachten haar twee zoons. “De eerste weken vond ik pittig. Twee dagen werken is fijn, maar daarna thuis alles oppakken, dat was zoeken. Ik vond het moeilijk de aandacht te verdelen, maar nu heb ik mijn balans weer gevonden. Dies begrijpt goed dat er soms met een baby dingen tussendoor moeten gebeuren.”

De weg naar kinderen was lang en intens.

Na vroeggeboortes en het verlies van hun eerste kind. “Voordat ik zwanger werd van Seth, volgden wij drie jaar fertiliteits­ trajecten, IUI en IVF. Uiteindelijk lukte het via een kliniek in België om opnieuw zwanger te worden. Seth is ons wonder.”

De geplande keizersnede was spannend.

“De eerste werd een spoedkeizersnede, daar kreeg ik weinig van mee. De tweede was een natuurlijke bevalling en nu bij de derde leefde ik naar een geplande keizersnede toe. Toen ze Seth lieten zien, stroomden de tranen over mijn wangen.”

Ondanks dit intens geluk, miste Esther haar moeder, die zes jaar geleden overleed.

“Juist in die kraamtijd voelde dat gemis extra groot.”

Esthers grootste uitdaging was herstellen van de keizersnede. “Ik had acht weken nodig om op te knappen. Ik mocht weinig en dat vond ik moeilijk. Ik zag overal was >> OP PAGINA 24

‘Werken en kinderen?

Ik wil het allebei.

En dat kan ook’ Christel (32), moeder van Eloïse (3) en Isabella (10 maanden).

“Het gaat goed,” zegt Christel. “Druk, maar goed.” Ze is naast moeder zelfstandig ondernemer, momfluencer en fotograaf.

“Ondernemen past bij mij. In loondienst was ik ongelukkig. Nu kan ik mijn werk zo inrichten dat het aansluit bij ons gezin.”

Haar week is een puzzel. “Maandag zijn de meiden op de opvang en van woensdag­ middag t/m donderdagmiddag is mijn moeder er om ons te ondersteunen.

Op die dagen plan ik afspraken. De rest van de week denk ik: wat overdag lukt, is mooi meegenomen. ’s Avonds werk ik vaak nog even.”

Ze leerde haar verwachtingen bijstellen.

“Bij mijn eerste dacht ik: zij gaat wel mee in mijn planning. Rond elf uur was ik mentaal uitgeput, want er was van alles niet gelukt. Nu weet ik: mijn to­do­lijst komt nooit helemaal af.” Tegelijkertijd is ze dankbaar voor haar netwerk.

Vriendinnen pasten op tijdens drukke periodes. “Ik was de eerste met kinderen, dus ze vonden het nog leuk,” lacht ze.

De kosten van kinderopvang spelen mee in de keuzes. “Een extra dag opvang betekent meteen ook flink hogere kosten.

Dat is soms frustrerend. Daarnaast wil ik zo min mogelijk missen van de meisjes nu ze nog klein zijn.” Haar grootste uitdaging zit vanbinnen. “Perfectionisme.

Ik wil overal goed in zijn. Maar aan het einde van de dag voelt het soms juist alsof ik op alle fronten tekortschiet.” Zeker als ze moe is. “Met goede nachten kan ik relativeren, de meiden liggen tevreden in bed, ik heb gedaan wat ik kon. Met weinig slaap wordt alles zwaarder.” >> OP PAGINA 24

ARLINE

ESTHER

CHRISTEL

Maar stoppen is geen optie. Het heeft me

‘Wat helpt in de dagelijkse praktijk?

Prioriteiten stellen’

Ze ziet verschil in hoe zij en haar partner

Ik word leerkracht!”

Wat haar nu helpt, is het kleiner maken.

“Niet denken aan die hele berg, maar aan één stap.” Nu ze nog in haar verlof zit,

het ouderschap beleven. “Hij gaat ervan uit dat het goed komt. Als ik wegga, denk ik aan voeding, slaap, kleding. Die mentale checklist draait altijd.” Toch vormen ze een team. “Als hij thuis is, pakt hij het

is rust nemen haar grootste uitdaging.

meteen over.”

“Ik zou eigenlijk meer bedrust moeten

liggen, wilde schoonmaken en Dies

In haar werk als fotograaf zoekt ze

houden. Maar ik wil ook met mijn

aandacht geven, maar het ging niet.”

naar echtheid. “Ik wil echte momenten

kinderen naar buiten, het huishouden

Haar man hielp veel in het gezin wat hij

vast leggen: het verlangen naar de kleine,

doen, mijn studie afronden.” Ze verlangt

altijd al doet. Ook haar schoonmoeder,

trotse boertjes en zusjes, liefdevolle blikken

naar een pauzeknop. “Even alles stil. Dat

vader en andere familieleden passen

tussen ouders en hun pasgeboren baby.”

het huis automatisch opgeruimd wordt

geregeld op. “Dan heb ik een dag voor

Dat past ook bij haar visie op moederschap.

en ik kan opladen.”

mezelf. Dat is goud waard.” Kraamvisite

“Je hóeft niet van elk moment te genieten.

Toch relativeert ze ook. Door gesprekken

stelde ze uit. “Ik voelde me daar schuldig

In het begin legde ik mezelf die druk op.

met haar eigen moeder besefte ze dat haar

over, maar ik kon het vanwege mijn

Dat gaf alleen maar extra schuldgevoel.”

jeugd in haar herinnering grootser was

langzame herstel niet aan.”

Ze wil haar dochters meegeven dat

dan de werkelijkheid. “We haalden echt

Nu, tien maanden later, voelt haar gezin

werken leuk mag zijn. “Niet per se het

niet elke week patat op woensdagmiddag.

compleet. “We hebben twee kinderen bij

gebaande pad volgen, maar doen wat

Maar in mijn hoofd werd het een traditie.

ons en één bij de sterren.” Het opruimen

bij je past.” Voor nu houdt ze haar

Het gewone leven was simpeler.

van de babyspullen is best confronterend.

ambities realistisch. “Zonder kinderen

Tegenwoordig leggen we onszelf zoveel

“Ik heb zo lang gewacht op een derde kind.

zou mijn bedrijf harder groeien. Maar dit

op, ook door social media.” Haar tip aan

En nu wordt hij groter en ruim ik de

is de fase waarin ik zit. Als mijn dochters

andere moeders? “Leer je kinderen

babyspullen op.”

blij in bed liggen en ik iets van mijn werk

genieten van het gewone. Ze herinneren

Wat haar helpt in de dagelijkse praktijk,

heb gedaan waar ik energie van krijg.

zich later niet de perfecte traktatie, maar

is prioriteiten stellen. “Soms moet de was

Dan denk ik: dit kan ik. En als er tien

dat jij er was. We mogen echt wat liever

blijven liggen, of wat schoonmaakwerk

ballen vallen? Dan raap ik ze de volgende

zijn voor onszelf.”

in huis. Ik sport twee keer per week, slik

dag weer op.”

supplementen en luister beter naar mijn lichaam.” Mijn man zegt dan ook: wat is nu echt belangrijk?” Ze zucht zachtjes.

‘Niet denken aan die hele berg, maar aan één stap’ 24

“Ik voel dat ik langzaam weer mijn balans terugvind. Tussen werk en thuis. Tussen verdriet en dankbaarheid. Het is een wonder dat Seth er is. En dat besef draag ik elke dag met me mee.”

‘Als er tien ballen vallen? Dan raap ik ze morgen weer op’

TEKST: RENATE TROMP. FOTOGRAFIE: ANOUK DE KLEERMAECKER. VISAGIE: DJOLIEN DE KREIJ.

bloed, zweet, tranen en veel geld gekost.

VOLG WIJ OP INSTA en maak 2x kans op een Harvey NXT

Volg ons en mis niets! Op 17 april verloten we op Insta onder alle volgers 2x een Easywalker Harvey NXT t.w.v. € 899,99. Plus een pakket accessoires t.w.v. € 119,99*.

De winnaar mag kiezen uit de kleuren Deep Blue, Moss Green, Mocha Brown of Eclipse Black. Hoe geweldig is dit!? *DIT PAKKET BEVAT AUTOSTOELADAPTERS, HOOGTEADAPTERS EN EEN REGENHOES.

Vanaf dag één – en alle dagen daarna De Harvey NXT van Easywalker groeit met je mee, vanaf die allereerste wandeling met de reiswieg tot peuteravonturen in het park. De zachte, coconvormige wieg met zacht biologisch katoen en de verbeterde ventilatie zorgen ervoor dat je baby comfortabel rust. En de zitting is met één hand in drie posities te verstellen. En jij?

Jij wandelt heerlijk ontspannen, van stadswandelingen tot offroad-avonturen.

Deze compacte all-in-one kinderwagen rijdt stabiel, voelt licht in gebruik en past zich moeiteloos aan jullie ritme aan. Zo wordt elke wandeling een fijn moment samen.

Ontdek meer op easywalker.com.

GA NAAR INSTAGRAM.COM/WIJ.INSTA EN DOE MEE! 25

ADVERTENTIE

uitgelicht

De Week van het Gezin van 9 t/m 16 mei is een initiatief van GezinsPlaaorm.NL. Het thema ‘Voor Elkaar’ is een oproep en aanmoediging voor alle gezinnen én voor politici en beleidsmakers: Heb aandacht voor elkaar, geef om elkaar, leer van elkaar, zorg voor elkaar. Naast diverse activiteiten is er op 9 mei een Gezinsdag.

GRATIS DIGITALE SCAN t.w.v. € 40

BIJZONDER AANDENKEN Leg jouw zwangerschapsbuik voor altijd vast in een uniek

WEEK VAN HET GEZIN: 9 T/M 16 MEI 2026

en persoonlijk 3D beeldje. Of laat een bijzonder placenta kunstwerk maken. Een aandenken voor altijd aan deze bijzondere periode. Ook leuk als babyshowercadeau!

Gebruik bij boeking de code #WIJSCAN26-1 en ontvang de digitale scan t.w.v. € 40 gratis (geldig t/m 31-05-2026). printjewonder.nl

Gezinsdag za 9 mei Vogelpark in Alphen a/d Rijn

SUPERHELD VOOR HUIDVERZORGING TIJDENS DE ZWANGERSCHAP Voor elke vrouw die haar groeiende buik koestert:

Stel je eens voor: kleurrijke ara’s vliegen over je hoofd en amingo’s poseren als echte diva’s. En je ziet rode panda’s, halfapen en een reuzenmiereneter. Een dag met spectaculaire vogeldemonstraties, leerzame voederpresentaties en plezier voor het hele gezin!

BioOil 100% Natuurlijk is een gespecialiseerde huidverzorgingsolie die klinisch bewezen de zichtbaarheid van huidstriemen vermindert en je huid intensief ondersteunt tijdens verandering. bio-oil.com/nl

€ 15 per persoon € 54 max per gezin

Tickets, activiteiten en info:

www.weekvanhetgezin.nl

COLUMNVERLOSKUNDIGE

0

04:17 uur – Mijn telefoon gaat. Ze zegt: “Ik denk dat

voelt dan hoger, dreigender. En er is geen houvast

het begonnen is.” Op de achtergrond hoor ik haar

om je te laten dragen. Dat is waarom mindfulness

ademhaling. Nog rustig.

geen luxe is tijdens de zwangerschap. Het is

Ik trek mijn jas aan en in de auto denk ik niet aan

training van het zenuwstelsel.

centimeters ontsluiting. Ik denk na over hoe

Aandacht voor ademhaling en aanwezig blijven

Djanifa da Conceicao

ik haar hier het beste doorheen kan begeleiden.

bij wat er nú gebeurt, vermindert de activiteit

is verloskundige en op-

De wervelstorm gaat beginnen.

van het angstcentrum in de hersenen. Niet

richter van VerlosMoeder

Wanneer ik binnenkom, is mijn taak helder.

vooruitrennen naar de volgende wee. Niet blijven

en MAYU vitamins.

Zorg dat ze door de golven van de pijn wordt

hangen in de vorige. Maar deze ene golf voelen.

Vanuit haar ervaring in

gedragen, niet ertegenin. Een wee is als de zee.

Niet omdat het de pijn wegneemt, maar omdat

de geboortezorg zet zij

Als je tegen de stroom in zwemt, put je jezelf uit.

het de draagkracht vergroot.

zich in voor gelijke kansen

Als je je laat meenemen, brengt dezelfde kracht

En draagkracht is het verschil tussen overspoeld

voor alle vrouwen en hun

je terug naar land. Overgave is hierin de sleutel,

worden of gedragen worden. En soms wordt die

kinderen.

blijf kalm en laat je dragen.

veiligheid onderbroken. Een overdracht.

Ik help haar herinneren dat de golf altijd weer zakt.

Een verplaatsing naar het ziekenhuis. Meer

Door woorden die niet groter zijn dan nodig. Door

mensen in de kamer, meer stemmen. Dat gebeurt,

haar blik vast te houden wanneer ze hem zoekt.

maar zorg daarna eerst dat je je ankers weer

Door uitleg te geven wat er gebeurt in haar lijf.

terugplaatst. Vraag om een pauze om te landen,

En ik masseer en steun op de plekken waar het

om stilte. Gun jezelf dat half uur/uur. Ook als er

pijnlijk is. Ook bewaak ik de ruimte. Licht gedimd,

pijnstilling wordt geregeld. Ook als er infusen

stemmen laag. De partner dichtbij, niet als

worden aangesloten. Wanneer alles staat, vraag

toeschouwer, maar als anker. Zodat

dan opnieuw om ruimte. Zodat adrenaline weer

ze zich veilig voelt, want veiligheid verandert alles.

daalt, oxytocine de regie terug kan nemen.

Een lichaam dat zich veilig voelt, maakt oxytocine

Dit is geen gevoel alleen. Onderzoek laat zien

aan. Dat hormoon zorgt ervoor dat de baarmoeder

dat vrouwen die zich angstig voelen tijdens de

samentrekt, ritmisch en effectief. Maar oxytocine

bevalling vaker medische interventies nodig

doet meer. Het opent, het verzacht, het bevordert

hebben en hun geboorte negatiever ervaren.

vertrouwen. En oxytocine nodigt endorfines uit.

Angst activeert de stressrespons. De stressrespons

Endorfines zijn onze lichaamseigen pijnstillers en

beïnvloedt de hormonale balans die juist nodig is

zorgen ervoor dat een vrouw in zichzelf kan keren.

voor voortgang. Angst is dus niet alleen emotie,

Soms bijna stil, soms oerkrachtig luid. Dat is geen

het is fysiologie. Misschien moeten we weeënpijn

magie, dat is neurobiologie.

daarom niet alleen meten in centimeters of

Maar zodra er spanning in de kamer sluipt,

minuten. Maar ook in veiligheid. Want hoe veilig

verandert het landschap. Onzekerheid, twijfel, veel

een vrouw zich voelt, is geen bijkomstigheid.

stemmen. Allerlei prikkels die spanning kunnen

Het is de kern.

opvoeren. Het lichaam merkt het vaak eerder dan wij. Adrenaline stijgt, cortisol volgt. En adrenaline heeft een directe invloed op oxytocine: het remt het. Minder oxytocine betekent vaak minder efficiënte weeën. Meer spanning in het lichaam betekent meer weerstand tegen wat er gebeurt.

En weerstand vergroot de pijnbeleving. De golf

‘Angst vergroot de kans op interventies en een negatieve bevalervaring’ 27

DRIE G E NE R ATIE S

AL 14 GENERATIES IN DE FAMILIE

‘Je kunt als vrouw ondernemer én moeder zijn’ Fleur Zandhuis-Bergmans (29) werd in 2025 officieel eigenaar van Hotel Wesseling, dat al veertien generaties in haar familie is. Ze nam het stokje over van haar moeder Annemarie. Ook trouwde ze dat jaar én werd ze moeder van tweeling Fien en Boet. Best veel allemaal, maar Fleur vindt het helemaal niet erg. ‘Ik kan niet goed stilzitten.’

Opeens wist Fleur het zeker. Ze wilde het hotel overnemen dat al 350 jaar lang door haar familie wordt gerund. Fleur: “Na de hotelschool waren Koen en ik een tijd F&B-managers in een hotel op Curaçao. Daar concludeerden we: als we dan toch zo hard willen werken, kunnen we dat beter voor onszelf doen.”

Er volgden vele gesprekken, er werd een coach ingeschakeld en anderhalf jaar lang draaiden ze mee op alle afdelingen. In april 2025 namen ze officieel het hotel over, drie maanden na hun huwelijk. En toen bleek Fleur ook nog eens zwanger.

Moeder Annemarie lacht. “Mijn man en ik waren op vakantie toen Fleur belde: Fleur Zandhuis-Bergmans (29) is

‘Joh mam, zit je? Ik moet wat vertellen. Het zijn er twee.’ In eerste instantie

hoteleigenaar. Ze runt samen met haar

dacht ik dat ze me voor de gek hield.” Toen het begon te dagen dat Fleur écht

man Koen (32) Hotel & Restaurant

twee baby’s zou krijgen, spookte wel even door haar hoofd: “Mijn hemel, dat is

Wesseling in Dwingeloo, het oudste

wel echt next level.” Het blijkt inderdaad pittig, een tweeling, maar Annemarie

familiehotel van Nederland. Haar ouders Mark (57) en Annemarie Bergmans-

vindt het vooral fantastisch. “Alle clichés zijn waar. Laat ik het daar maar op houden. Ik vind het zo ontzettend leuk om oma te zijn.”

Wesseling (56) droegen in 2025 het hotel en Grand Café De Brink aan hen over.

Baby op de bar

Ze hebben drie dochters: Fleur, Claire

Het is een mooi plaatje. Waar Annemarie vroeger haar eigen dochter in een

en Sophie. Fleur groeide op in het

wippertje op de bar zette, liggen Fien en Boet nu op een matje op de grond.

familiebedrijf, waar inmiddels de

Fleur: “De baby’s gaan drie dagen per week naar de opvang, voor de rest van

veertiende generatie aan het roer staat.

de tijd zijn ze veel bij ons. Gelukkig is mijn moeder altijd bereid te helpen.”

Fleur en Koen wonen in Dwingeloo en

Annemarie: “We waren dertig jaar lang met handen en voeten gebonden aan

kijken ernaar uit om de rijke Wesseling-

dit bedrijf. Het is fijn dat het stokje is overgedragen, want ik vind het heerlijk

traditie met nieuwe ideeën voort te zetten. hotelwesseling.nl

28

om nu op te kunnen passen. Ik heb de afgelopen drie weken niet hoeven inspringen en dat vond ik veel te lang duren”, zegt ze met een knipoog via Zoom.

29

DRIE G E NE R ATIE S

‘Doordat ik mijn hele zwangerschap bleef sporten, herstelde ik snel’

TEKST: FRANKE VAN HOEVEN. FOTOGRAFIE: ANOUK DE KLEERMAECKER.

mini soft bal knorretje € 4,50 (Rubo Toys)

30

Zo moeder, zo dochter. Ze weten van aanpakken en zijn allebei praktisch en

Spannende zwangerschap

positief ingesteld. “En gelukkig kunnen Koen en ik allebei goed omgaan met

Naast gezelligheid weten beide dames dat goede

weinig slaap”, grapt Fleur. Koen en zij verdelen de taken goed en overleggen

zelfzorg belangrijk is met zo’n veeleisende baan.

veel met elkaar. “Soms moeten we er nog wel twee of drie keer uit ’s nachts.

Vooral tijdens haar zwangerschap le e Fleur daar

Dan maakt de één de flessen en verschoont de ander de luiers. Ik weet dat dat

extra goed op. “Boets hoofdje groeide niet goed.

bijzonder is, want ik hoor genoeg verhalen dat zodra de man weer moet werken,

Tussen week 13 en 21 moesten we elke week naar

hij apart gaat slapen omdat hij zijn slaap nodig hee­ . Omdat we samen een

het ziekenhuis voor controle en zaten we constant

bedrijf hebben, kijken we wat nodig is en gunnen we elkaar alles,” legt Fleur

in spanning. Het was ook nog eens hoogseizoen en

uit. “Het is niet jouw werk of mijn werk. Het is óns werk.”

we hadden net het bedrijf overgenomen.” Het hotel

Daarnaast zorgen Fleur en Koen dat ze genoeg energie hebben om de lange

bleek in die periode een welkome afleiding. Fleur:

dagen in het hotel te kunnen draaien. Fleur: “Als de baby’s om acht uur slapen,

“Ik vond het heerlijk om met gasten en onze

gaan wij ook naar bed en kijken we niet nog drie afleveringen van een serie.

medewerkers bezig te zijn.” Ondertussen zorgde

We weten nooit wat de nacht brengt. We hebben de baby’s en een telefoon

ze ervoor dat ze fit en sterk bleef. Pilates, yoga,

naast ons voor als er in het hotel iets gebeurt.”

sportschool, gezonde voeding, zwangerschapsmassages. Ze werkte door tot de

Gezelligheid

laatste dag van haar zwangerschap en verstuurde

Het is hard werken, maar Fleur vindt het prille moederschap vooral een

zelfs nog wat mailtjes op de dag dat ze werd

verrijking van haar leven. “Ik ben altijd met van alles druk geweest, ik kan

ingeleid. “De bevalling verliep soepel en duurde

niet goed stilzi en. Nu ik moeder ben, heb ik meer rust gevonden. Ik vind het

precies 24 uur. Dat vond ik lang, maar de

heerlijk om thuis te koken en met zijn vieren op de bank te zi en. Fien is heel

gynaecoloog en verloskundige vonden het allebei

nieuwsgierig, Boet is altijd blij. Ik vind de komst van onze tweeling heel erg

een prachtige bevalling. Achteraf gezien ben ik blij

leuk en gezellig.”

dat ik mijn hele zwangerschap door heb gesport,

Gezelligheid blijkt belangrijk in deze familie. Annemarie: “Als wij vroeger met het

want daardoor herstelde ik snel en kon ik na vier

gezin aten, maakten we er iets leuks van. Dan begonnen we op maandagmiddag

weken alweer aan de slag.”

om vier uur met een chipje. Kleine momenten vieren, daar houden we van.”

Fleur: “Dat willen wij ook heel graag meegeven aan onze kinderen, medewerkers

Sport als fundament

en gasten. Die komen niet alleen voor een hamburger, die kunnen ze overal wel

Sport loopt als een rode draad door het leven van

eten. Ze komen voor ons, het team, en de sfeer.”

Annemarie en Fleur. Annemarie: “Ik ben begonnen

nijntje vensterboek, oogjes open, oogjes dicht € 14,95 (Mercis Publishing)

met sporten na de geboorte van mijn kinderen. Ik had last van mijn bekken, mijn voeten. Ik dacht: zo houd ik dit zware werk niet vol. Ik ben gaan hardlopen, pilates gaan doen, krachttraining. Dat doe ik nu al vijfentwintig jaar.” Haar man doet aan wielrennen. Jarenlang was het hotel het kloppende het mountainbiketeam KMC. Dat voelt heel vanzelfsprekend. “Sport verbindt,” vertelt Annemarie. “In een dorp, in een bedrijf. Onze kinderen volleybalden.

©M er cis

hart van de Ronde van Drenthe. Het hotel sponsort de volleybalvereniging en bv

We hadden een goede connectie met de vereniging. Daar zijn we op ingehaakt.

En dat werkt gewoon, dan is het leuk.”

Fleur vult aan: “Voor ons is sporten niet alleen fysiek, maar ook mentaal belangrijk. Je werkt zeven dagen per week. Je hebt het thuis alleen maar over het bedrijf. Dan moet je iets hebben wat je hoofd leegmaakt.” Daarom stimuleren ze hun medewerkers te sporten en op hun leefstijl te letten. bijvoorbeeld een wedstrijd hebben, wordt daar rekening mee gehouden

BEWEGEN MET NIJNTJE OUDERS ZIJN ZEER TEVREDEN

in het werkrooster.

Nijntje wil de verbinding leggen tussen generaties

Personeelsmaaltijden zijn gezond en als personeelsleden op zaterdag

en bewegen. Daarom in elke WIJ een interview met

Gezond leven

een bekende sporter en haar/zijn moeder of vader.

“Een dienblad tillen is zwaar,” legt Annemarie uit, “maar het is geen sport.

Wist je dat nijntje in samenwerking met KNGU een

Je moet je lijf bewust trainen, zorgen dat je sterk blijft. Zeker als vrouw.

nijntje beweegdiploma heeft? Dit speciaal

Ik merk, nu ik in de overgang zit, hoe belangrijk krachttraining is. Zwanger zijn,

ontwikkelde beweegprogramma voor kinderen van

de overgang: het zijn hormonale fases waarbij sporten extra belangrijk is voor je

2 t/m 5 jaar leert peuters en kleuters spelenderwijs

lijf.” Fleur is het daarmee eens: “Mijn herstel na de tweelingzwangerschap ging

de basisvormen van bewegen. Als beloning krijgen

goed doordat ik bleef trainen, dat weet ik zeker.” Gezond leven, sporten, positief

ze het nijntje beweegdiploma. Ouders waarderen

blijven en niet klagen: het zijn de fundamenten waarop het familiebedrijf en

zowel de kwaliteit van het programma

de familie leunen. Iets wat Fleur de komende jaren vooral verder wil uitdragen.

als de variatie in het les- en

“Ik wil anderen inspireren. Laten zien dat je als vrouw kunt ondernemen én

beweegaanbod met het cijfer 8!

moeder kunt zijn.” Wat ons betreft is die missie nu al geslaagd.

dutchgymnastics.nl/beweegdiploma

31

ALS GENIETEN VAN JE KIND NIET MEER LUKT

PAS

VOOR DE PARENTAL Het (nieuwe) ouderschap is prachtig, maar ook intens.

Hoe zorg je goed voor jezelf als er 24/7 getroost, gevoed, verschoond en gespeeld moet worden – naast je werk en sociale leven? Balans is cruciaal, want bijna 40 procent van de ouders ervaart klachten van een parental burn-out.

Hoe kan dat? En wat kun je eraan doen?

“In plaats van dat ik uitkeek naar mijn wekelijkse mamadag, merkte ik dat ik ertegenop begon te zien. Ik trok het niet om voor mijn dochter te zorgen, terwijl ik me zo ongelooflijk uitgeput voelde. Dan zat ik liever op kantoor achter mijn bureau. Ik heb daarom mijn dochter weleens stiekem op m’n vrije dag een keer extra naar het kinderdagverblijf gebracht, zonder het mijn partner te vertellen. Ik durfde niet toe te geven dat ik eigenlijk niet bij haar wilde zijn.”

Aan het woord is Eva (31). Als ze moeder wordt gaat het in de eerste maanden, tijdens haar verlof, nog oké met haar. “Tuurlijk, het ouderschap was nieuw en flink wennen. Maar ik kon tijdens mijn verlof nog rustig de tijd nemen om aan mijn baby en nieuwe rol als moeder te wennen.” Maar vanaf het moment dat Eva weer aan het werk gaat, blijkt het moederschap in combinatie met haar baan, lastig. “Je kind voor het werk bij de opvang brengen, op werk zo goed mogelijk presteren, toch weer op tijd naar huis om haar te halen, een maaltijd in elkaar draaien, een overprikkeld kind troosten, voeden en op bed leggen: ik vond het zó ongelooflijk zwaar. Vooral omdat onze dochter altijd een huiluurtje had op het moment dat wij thuis kwamen en er gekookt moest worden.

In plaats van even bij te komen van mijn werkdag, moest ik nóg harder werken en stortte ik iedere avond om acht uur volledig in.

Even tijd voor mij en mijn partner was er amper.”

Continu aanstaan Bovendien vindt Eva een dag met haar dochter nog zwaarder dan een dag op kantoor. “Ik moest haar continu dragen en entertainen, anders zette ze het op een huilen. Ik was in eerste

32

OP

BURN-OUT instantie heel blij dat ik een dag minder ging werken na haar geboorte. En die dag gaf dan ook wel rust, omdat ik dan geen drukke ochtend- en avondspits had. Maar de dag zelf voelde niet als vrije tijd – integendeel. Ik stond continu aan.” Als daar bovenop onverwacht Eva’s moeder overlijdt, blijkt dat de druppel.

“Ik moest voor mijn dochter zorgen, terwijl ik ontzettend aan het rouwen was. Ik had helemaal geen ruimte voor haar. Ik genoot niet meer van het moeder-zijn en was doodop. Ik deed alles op de automatische piloot. Uiteindelijk moest ik me ziek melden en heb ik maandenlang thuisgezeten.”

FEITEN & CIJFERS • 39 procent van de ouders ervaart klachten van

Ouders onder druk

een ouderschapsburn-out.

Het verhaal van Eva is niet uniek. Sterker nog, bijna 40 procent van de ouders ervaart klachten van een parental burn-out,

• 5 procent heeft zorgwekkende klachten en 2 procent

oftewel: een ouderschapsburn-out. Dit blijkt uit recent onderzoek

heeft ernstige burn-outklachten.

van de Erasmus Universiteit Rotterdam onder leiding van Maartje Luijk en Caro Lemmen. Wat is zo’n burn-out precies?

• Moeders hebben gemiddeld meer burn-outklachten

“Dat is een situatie waarin je zo lang intens onder druk staat

dan vaders.

door alles wat met het ouderschap te maken heeft, dat je je overweldigd voelt door die rol”, legt onderzoeker Maartje Luijk

• Ouders van wie het jongste kind jonger is dan 4 jaar,

uit. “Bij veel ouders, 39 procent van de onderzoeksgroep, gaat

hebben gemiddeld meer klachten dan ouders met

het om enkele symptomen. Zij zijn niet gevloerd, maar ervaren

oudere kinderen.

‘Een dag met mijn dochter voelde zwaarder dan een dag op kantoor’

• Ouders van kinderen met extra zorgbehoeften ervaren gemiddeld meer burn-outklachten dan andere ouders.

Opvallend: alleenstaande ouders hebben gemiddeld net zoveel klachten als ouders die samen een kind opvoeden.

33

‘Het ouderschap anno nu wordt als zwaarder ervaren dan een aantal decennia geleden’ wel klachten. Denk hierbij aan overweldigende fysieke en

andere ouders. Dat maakt dat het ouderschap anno nu als

emotionele uitputting, je minder verbonden voelen met je

zwaarder wordt ervaren dan een aantal decennia geleden.”

kinderen en een verlies van plezier in het ouderschap. Ook voelen ouders zich niet meer de ouders die ze wíllen zijn. Tegelijkertijd

Voorkomen en genezen

lukt het deze ouders (nog) wel om balans te houden, maar die

De grote vraag is natuurlijk: is een ouderschapsburn-out

balans is heel kwetsbaar. Zo’n 5 procent heeft echt zorgwekkende

te voorkomen? “Dat hebben we niet onderzocht. Maar als je

klachten en 2 procent heeft ernstige burn-outklachten. Sommige

je bedenkt dat het gaat om de balans tussen wat je moet en wat

ouders hebben zelfs het gevoel dat ze hun gezin moeten verlaten.”

je kúnt dragen, dan zul je dat als aanstaande ouders samen goed moeten bespreken”, legt Maartje uit. “Bedenk voor jezelf of

Draagkracht en draaglast

je een netwerk om je heen hebt waar je op kunt leunen. Vraag

Hoe kan het dan dat de één ogenschijnlijk moeiteloos vier

je makkelijk hulp of vind je dat lastig? Hoe perfectionistisch

kinderen grootbrengt en de ander na de geboorte van het

ben je? Hoe kan je hiermee omgaan? Hoe gaan jullie zorgen

eerste kind bezwijkt? Maartje: “Het draait om de balans tussen

dat jullie af en toe kunnen ontspannen en bijtanken?”

draagkracht en draaglast. Ouders, kinderen en gezinnen

Daarnaast ziet de onderzoeker kansen op het gebied van overheids-

verschillen in hoeveel ze kunnen ‘dragen’ in het dagelijks leven.

beleid. “De overheid kan onder meer investeren in lokale

Dit hangt samen met beschermende factoren: een steunende

programma’s en plekken waar ouders samen met bijvoorbeeld

partner, een veilige buurt of zelf weinig last hebben van

buren en verenigingen het opvoeden kunnen delen. Zorg voor

perfectionisme. Hoe zwaarder de lasten of risico’s zijn – zoals

steun voor ouders in de buurt, ontwikkel ouderschaps vriendelijk

geldzorgen, drukte op werk, onenigheid over de taakverdeling

werkgeversbeleid en benoem een Minister voor Toekomstige

of een baby die veel huilt – hoe meer steun en hulp je nodig

Generaties. Ouderschap raakt aan zorg, werk, wonen, inkomen,

hebt om alles te kunnen dragen.” Zo nekte Eva uiteindelijk

onderwijs en de economie. Er is regie nodig over ministeries heen

de combinatie tussen een lastige baby, een drukke baan én

om het belang van kinderen en ouders te bewaken.”

het verdriet om haar overleden moeder. Maartje: “Het probleem is vaak dat de steun ontbreekt. 75 procent van de ouders kreeg

Hulp vragen

het afgelopen jaar geen hulp bij de opvoeding. En als er dan

Gelukkig is Eva inmiddels weer goed hersteld van haar parental

bovenop het ouderschap en het werk nóg iets komt, kan dat

burn-out. “Onze dochter is nu twee jaar en ben ik alweer een

de druppel zijn die de emmer doet overlopen. Ook als de stress

halfjaar aan het werk. Uiteindelijk heeft een periode van rust

langdurig aanhoudt, kan dit leiden tot burn-out.”

en therapie me goed geholpen. Mijn partner en ik hebben ook

TEKST: KARIN BROEREN.

regelmatig besproken hoe we de taken in huis het beste kunnen

34

Naast persoonlijke factoren, speelt de inrichting van onze

verdelen en wie we (vaker) om hulp kunnen vragen als het ons

maatschappij een belangrijke rol in het welzijn van ouders.

teveel wordt. Inmiddels hebben we een poule van oppassen waar

“Als je terugkijkt op afgelopen decennia zijn kinderen niet

we regelmatig gebruik van maken en ik ben een halve dag minder

moeilijker geworden of slechter gaan slapen. Ouders zijn ook

gaan werken, terwijl onze dochter die middag gewoon op het

niet echt veranderd. Wat wél is veranderd, is de maatschappij

kinderdagverblijf zit. Zo heb ik de rust om wat dingen in huis

waarin we opvoeden. Ouders zijn door de individualisering meer

te doen en kan ik op de dag dat ik met haar ben, ook écht samen

tijd gaan doorbrengen met hun eigen kinderen, maar zijn ook

zijn – in plaats van het huishouden doen. Inmiddels voel ik me

meer gaan werken. En we vergelijken ons op sociale media met

zo goed, dat een tweede kind welkom is.”

SPOTON

Voelt als mama De Difrax LOVI Mammafeel fles voelt heerlijk vertrouwd voor je baby. Ontworpen om de borst na te bootsen.

Zo wordt de stap naar de fles een stuk makkelijker. difrax.com € 13,99

Lieve Dotti

I (S)LOF YOU

Of het nu gaat om

kruipen, staan of die allereerste stapjes.

Een zacht knuffeldoekje voor elke dag.

supercute.nl € 34

donebydeer.com € 25,40

SO CUTE & SHINY Niet zomaar een armbandje van verguld zilver: met de naam van je baby gegraveerd en een fonkelende geboortesteen. kayasieraden.nl € 54,90

Deze kussenset is een échte (en vooral zachte) upgrade voor de Tripp Trapp-stoel. ukje.nl € 59,95

It’s a cookie … eh, boy!

Met deze koekstempel druk je het babynieuws zó in de fondant. koekatelier.nl € 12,50

35

Kijk voor meer babykleding prenatal.nl/ newborn

1

2

3 5

FOTOGRAFIE: KOTERFOTO. STYLING: COLORENCO.

4

1. BOXPAKJE maat 50 t/m 68 € 24,99 2. SHIRT maat 44 t/m 68 € 9,99 3. LINKS: SHIRT maat 44 t/m 68 € 9,99, BROEK maat 50 t/m 68 € 14,99 RECHTS: SHIRT maat 44 t/m 68 € 9,99, BROEK maat 44 t/m 68 € 9,99 4. SHIRT maat 44 t/m 68 € 12,99, MUTS 1 maat € 9,99 5. BOXPAKJE maat 44 t/m 62 € 19,99

36

JURK maat 50 t/m 68 € 16,99 BROEK maat 44 t/m 68 € 8,99

MODE

Framboos verovert de newborn girlscollectie van Prénatal in knitwear en prints, diepblauw geeft boys een stijlvolle boost. Met stoere dino’s en lieve bloemetjes met konijntje als blijvende favorits.

SEIZOEN TOPPERS

MOM TO MOM

WIJ.Insta WIJ

‘JE MAG NIET

WIJ_Pinterest

Zwangerschap bekend maken?

@WIJ.tiktok

Go with the flow en laat je niet gek maken door social media

Meteen!

14%

Saar

OP MIJN VERJAARDAG KOMEN’ RIEP MIJN ZOON BOOS TEGEN ZIJN TWEELINGBROER Samantha

HULP VRAGEN IS DAPPER EN HET STERKSTE WAT JE KAN DOEN Janine

Tijdens mijn zwangerschap kon ik de geur van de poepluiers van m’n peuter echt niet uitstaan

We doen allemaal maar wat, ook al lijkt het soms niet zo Jose

Renske

38

Ik riep tijdens mijn bevalling: ik wil nooit meer Ring of Fire van Johnny Cash horen

Mijn moeder mocht tijdens de bevalling echt niet praten, ik had alleen haar hand nodig

Sanne

Rosalinda

Mijn advies: ga zitten en bewust knuffelen

Doe een newbornshoot – ook al denk je dat je er niet goed uitziet, dat doe je wel!

Cheryl

Cathy

1e trimester?

Misselijk & moe

55%

COLUMN PRINSES LAURENTIEN

O

Ouderschap is eigenlijk topsport. Niet omdat

te zijn en de verbinding op te zoeken. Je hoeft het

Prinses Laurentien van

ouders dat zo willen, maar omdat het zo voelt.

verhaal niet perfect te vertellen of voor te lezen.

Oranje zet zich intensief

We willen alles tegelijk zijn: een liefdevolle ouder,

Het mag ook kort zijn. Het gaat om het samen zijn.

in voor Taalschatten,

een fijne partner, een goede werknemer. Je wil

dat als doel heeft alle

ook nog sporten, je vrienden zien, de was doen

Juist in die rustige momenten gebeurt er iets

kinderen in Nederland op

en onthouden wanneer de tandartsafspraak is.

bijzonders. Je kind luistert niet naar wat je zegt

het juiste taalniveau aan

En ergens tussendoor probeer je ook nog jezelf niet

maar juist ook naar hóe je het zegt, welk gezicht

de basisschool te laten

kwijt te raken. Veel ouders die ik spreek zeggen

je erbij trekt. Naar het ritme. Naar de veiligheid die

beginnen. Daarbij is

hetzelfde: ‘Ik kom nergens meer aan toe. Niet aan

daarin zit. En misschien voel jij dat zelf ook. Dat

taalverwerving in de

mezelf. Niet aan mijn relatie. En soms, pijnlijk

je schouders iets zakken. Dat de dag van je afglijdt.

eerste 1.000 dagen van

genoeg, ook niet aan echte rust met mijn kind.’

Dat je even niet hoeft te presteren. Dat is taalrijk

een kind van cruciaal

opvoeden. Niet als extra taak, maar als bijvangst

belang. Ze is getrouwd

en verbinding.

met prins Constantijn, de

Als je zwanger bent of net een kind hebt, voel je nog een extra druk: dat stemmetje dat zegt dat je

jongste broer van koning

het ook nog ‘góed’ moet doen voor de ontwikkeling

Veel ouders denken dat ze tekortschieten omdat

Willem-Alexander, en

van je kind. Taalrijk opvoeden. Voorlezen. Praten.

ze moe zijn, geen energie meer hebben. En omdat

samen hebben ze drie

Benoemen. Alsof het weer iets is dat móet. Dat

ze denken dat ze méér zouden moeten doen. Maar

kinderen: Eloise, Claus-

gevoel herken ik. Want als alles moet, mag niets

nabijheid vraagt geen energie, het gééft energie.

Casimir en Leonore.

meer vanzelf. Terwijl ouderschap juist bestaat bij

Juist omdat het klein mag zijn en het niet perfect

de gratie van het alledaagse. Van het rommelige.

hoeft. Dus als je vandaag het gevoel hebt dat alles

Van het samen doen en onderzoeken, en kijken

te veel is: laat iets los. Niet je kind. Niet jezelf. Maar

wat werkt in de praktijk.

het idee dat het allemaal beter, slimmer of intensiever moet. Een verhaal. Een stem. Een paar minuten

Wat we soms vergeten, is dat taal niet ontstaat uit

samen. Dat is genoeg. Vandaag. En morgen weer.

perfecte omstandigheden. Juist niet. Taal groeit niet in schema’s of methodes. Taal ontstaat tijdens

En soms is dát precies wat ouderschap nodig heeft:

het praten, als je samen bent, elkaar aandacht geeft

dat er even niets hoeft — behalve samen zijn.

of naar elkaar kijkt. In die paar minuten voordat het licht uitgaat. Wanneer de dag voorbij is.

Wanneer je kind tegen je aan kruipt en de wereld even klein wordt.

Gewoon samen praten, voorlezen of een verhaal vertellen zijn geen opvoedkundige prestaties.

Geen investeringen met zichtbaar rendement.

Het is een rustmoment. Een moment waarop jij niets hoeft te doen, behalve er met volle aandacht

‘ Het hoeft niet perfect te zijn. Het gaat om aandacht en verbinding’ 39

GEZOND ETEN ZONDER STRIJD Voedings- en gedragsdeskundige Sanne Smeets (39) heeft een missie: kinderen gezond laten eten, zonder gezeur aan tafel. Want ja, dat kán.

Als je het maar op de juiste manier aanpakt, gelooft ze.

En daar kun je niet vroeg genoeg mee beginnen.

Kinderen en gezond eten: ze gaan niet altijd even

kantine dingen gingen halen waardoor ze in een suikerdip belandden.

lekker samen. Voor fruit zijn ze vaak nog wel te

Ze zag op de school ook welke rol opvoeding speelt in de eetgewoontes van

porren, maar de smaak van groente kan doorgaans

kinderen. “Als je van huis uit geen gezonde basis meekrijgt, maak je in je

op minder enthousiasme rekenen. Hoe leer je je

puberteit vaak impulsieve keuzes. Ik zie iets, ik wil het en ik doe het. Dat is

kind gezond eten zonder dat het een dagelijks

deels puber-eigen, maar ik zie echt een verschil tussen jongeren die weten

terugkerende strijd wordt? Volgens voedings- en

wat gezonde voeding is en jongeren die dat nooit hebben geleerd.”

gedragsdeskundige Sanne Smeets ligt het antwoord niet in streng zijn of doordrukken, maar

Vertrouwen

in veiligheid en verbinding. “Een kind dat zegt dat

Toen ze zelf moeder werd, wist ze daarom wat haar te doen stond. Na de

het iets niet lust, zegt eigenlijk: ik ken het niet,

geboorte van haar zoon Jack, vier jaar geleden, verdiepte Sanne zich nog meer

ik durf het niet.”

in de relatie tussen voeding en het kinderbrein. Haar uitgangspunt: de eerste

TEKST: ROXANNE VIS. FOTO: ISTOCK.

vier levensjaren zijn cruciaal. “Er zit opvallend veel overlap tussen hoe een kind

40

Eetgewoontes

zich gedraagt tussen 0 en 4 jaar en in de puberteit. Als je die eerste jaren veilig

Voeding heeft Sanne altijd gefascineerd. Haar zus

en stabiel neerzet, geeft dat later enorm veel winst.”

was professioneel voetbalster en liet zien wat

Volgens haar draait gezond leren eten daarom niet alleen om wat er op het bord

goede voeding met je lichaam kan doen. Op de

ligt, maar vooral om hoe een kind zich voelt. “Voor een volwassene is eten

middelbare school in Amsterdam-Noord waar ze

voorspelbaar. Je weet hoe iets smaakt. Voor een kind is het onbekend terrein.

nu werkt als zorgcoördinator, zag ze juist de andere

Het vraagt vertrouwen om iets nieuws van je bord naar je mond te brengen.

kant: kinderen die slecht sliepen, overgewicht

Als je begrijpt hoe het aanleren van gezond eetgedrag bij een jong kind werkt,

hadden of zich nauwelijks konden concentreren

kun je die verplichte happen veel meer loslaten.”

omdat ze bijvoorbeeld niet ontbeten en dan in de

In de opvoeding van Jack – en later ook van dochter Charlize, nu 1,5 – had Sanne

‘Het vraagt vertrouwen om iets nieuws van je bord naar je mond te brengen’

een aantal doelen voor ogen. “Bovenaan stond dat ze genoeg groente en fruit

Bij zoon Jack werkt het als een tierelier. “Hij gaat

binnenkregen. Groente is voor vrijwel ieder kind een uitdaging, met name

onwijs goed op mijn aanpak en krijgt elke dag de

tussen 1,5 en 6 jaar.” Haar tweede doel? Er zelf geen stress van hebben. “Na een

aanbevolen porties groente en fruit binnen, op een

lange dag wil je niet aan tafel nog een strijd moeten voeren om eten naar

speelse manier.” Dat scheelt een hoop gedoe aan

binnen te krijgen. Ik wilde het mezelf niet te moeilijk maken.” Ze kookt daarom

tafel. “Als ik weet dat hij zijn groenten al binnen

veel vooruit en zorgt dat er altijd iets gezonds in de vriezer ligt. “Zo wordt het

heeft via muffins of haverkoeken, kunnen we

voor mij een heel werkbaar, makkelijk iets.” Doel nummer drie: de kinderen

’s avonds veel relaxter aan tafel zitten. Veel ouders

geen stukken groente opdringen. Geen verplichte happen, geen machtsstrijd

proberen de groenten er allemaal ’s avonds in te

bij het avondeten. “Het kan ook op andere manieren en momenten, verdeeld

proppen, maar dat werkt niet. Een kind komt

over de dag.”

bijvoorbeeld overprikkeld terug van de opvang en dan moet hij aan tafel ook nog drie spruiten

Speelse manier

naar binnen werken ‘want dat eten wij op’. De sfeer

Sanne gebruikte haar creativiteit. “Ik ging groente verstoppen in lekkere

is opgejaagd, iedereen is moe. Het is voor het hele

muffins of pannenkoeken, maakte overal een feestje van. Dan lazen we

gezin fijner als je de dag relaxed kunt afsluiten met

bijvoorbeeld het boek Kom mee Kees, over een kikker, en dan maakte ik Kikker

elkaar. Dat draagt bij aan de relatie, de hechting,

Kees Burgers, vol groene groenten. Jack vond dat fantastisch. Ik zette op mijn

aan rust en vertrouwen.”

vrije dag een krat boodschappen voor de deur en deed alsof Kikker Kees aanbelde en de boodschappen voor de burgers voor de deur had gezet.

Bij dochter Charlize volgt ze dezelfde aanpak.

Vervolgens gingen we samen de keuken in en maakten we die burgers.”

Al sinds ze een baby was, want wennen aan

Dat laatste aspect is volgens haar ook belangrijk: “Als je een kind van kleins

gezonde voeding, daar kun je niet vroeg genoeg

af aan mee de keuken in neemt, wordt eten iets veiligs en vertrouwds.”

mee beginnen. “Al bij de eerste vaste hapjes heb ik

41

‘Als je het moment aan tafel leuk maakt, is er veel minder weerstand’ gezonde voeding aangeboden. Zelfgemaakt. Een potje is misschien makkelijker, maar bloemkool uit een potje smaakt niet hetzelfde als echte bloemkool en dan is de kans groter dat een kind vanaf één jaar vast voedsel gaat weigeren omdat het die ‘echte’ smaak niet kent. Wat jij als ouder aanbiedt, is wat kinderen zich eigen maken. Daarom vind ik het belangrijk dat dat pure, gezonde producten zijn.”

Chef mama Hoe meer Sanne over haar methode deelde met vriendinnen en op social media, hoe meer vragen ze erover kreeg. Dat bracht haar op het idee om haar methode te bundelen in een e-book. Dat is er nu: Chef Mama! Gezond en zonder gezeur aan tafel. “In het boek probeer ik ouders via de ontwikkeling van het kind op een simpele manier uit te leggen hoe je je kinderen aanleert om gezond te eten en deel ik ook concrete recepten.”

Kikkerburgers, groentemuffins, speciale pannenkoeken: het klinkt misschien ingewikkeld, maar dat hoeft het volgens Sanne helemaal niet te zijn. “Op die leeftijd zijn ze snel tevreden. Laatst heb ik nog een ‘dinobrood’ gemaakt. Vier ingrediënten, meer was het niet. En dan ga ik echt niet verkleed als dino hobbelend door mijn huis. Het gaat om de taal die je spreekt. Je maakt er iets

Kikker Kees pannenkoeken

speciaals van. Het is leuk, gezellig en zorgt voor een leuke connectie met je kind. En het werkt: Jack had met drie happen meer groenten binnen dan

INGREDIËNTEN VOOR 8 MEDIUM PANNENKOEKEN

eigenlijk nodig is. Daarvan krijg ik zo’n kick.”

• 200 gram biologische verse bladspinazie • 250 gram speltbloem

Gezellig aan tafel

• 0,5 liter halfvolle melk

Sanne wil anderen helpen het weer gezellig te maken aan tafel. “Ik vind het fijn

• 6 verse (!) dadels

als kinderen het fijn hebben. Een kind is niet bezig met het leren van groente

• 1 ei

eten. Zeker van 0 tot 4 jaar is een kind veel meer bezig met de connectie met jou

• 5 gram bakpoeder

als papa of mama. Ga die kleine wezentjes maar wat rustiger grootbrengen, de

• avocado-olie (om te bakken)

maatschappij is al hard genoeg. Ik geloof heel sterk dat hechting en veiligheid vanuit het thuisfront de allerbelangrijkste basis zijn die je een kind kunt

Zo maak je het

meegeven. En met elkaar aan tafel, daar gebeurt het gewoon. Het gesprek, het

1. Doe de verse spinazie in een kom en voeg de melk,

verdriet, de liefde, het lachen. Het draait om samenzijn. Als je het moment aan

het ei en de (ontpitte) verse dadels toe.

tafel leuk maakt, is er veel minder weerstand. Dan staan ze er veel meer voor

2. Pureer dit met je staafmixer of blender tot een glad

open om dingen te proberen.”

geheel.

3. Voeg de meel en de bakpoeder toe en meng dit er met een spatel goed doorheen.

4. Pureer het beslag nog zo’n 2 minuutjes voor extra

SPECIAAL VOOR JOU: € 5 korting Het e-book Chef Mama! van Sanne Smeets is tot 17 april speciaal voor lezers van WIJ te bestellen met € 5 korting. Je betaalt in plaats van € 17,50 nu maar € € 12,50. Scan de QR-code en veel leesplezier!

luchtige pannenkoeken.

5. Scheutje avocado-olie in de pan en bakken maar!

TIP Gebruik een pan met een goed werkende antiaanbaklaag, dan krijg je echt de lekkerste (groene) pannenkoeken!

ADVERTENTIE

uitgelicht MEER VRIJHEID Medela Motion InBra™ geeft moeders vrijheid: licht, stil, betrouwbaar én volledig draagbaar. Geen snoertjes, wel comfort.

Jij gaat door met je dag, terwijl je kleintje blijft krijgen wat het nodig heeft. medela.nl

Raak geen spullen meer kwijt!

FOTO: ITS STUDIO (IVET TORRA SERRA)

Zeg dag tegen kwijtgeraakte drinkbekers, broodtrommels en jassen. Met de naamlabels van Goedgemerkt komt alles weer thuis. Profiteer nu van 15% korting op het complete assortiment met code: GG-UIT2601 (geldig t/m 30-09-2026). goedgemerkt.nl

Losse zoogcompressen?

Die tijd is eindelijk voorbij. Dankzij de geïntegreerde lekvrije lagen in de Mominti voedingsbeha blijf je dag en nacht droog, waar je ook bent. Superzacht, vrouwelijk en duurzaam geproduceerd. mominti.com

Samen op ontdekking

Samen op de fiets, samen de wereld ontdekken. Met Bobike neem je je kind veilig en comfortabel mee.

Duurzaam ontworpen voor kleine momenten die uitgroeien tot grote herinneringen. bobike.com

Moeder worden met epilepsie

‘Ik moest mijn lichaam leren vertrouwen’ Epilepsie heb je niet alleen tijdens een aanval. Het is er altijd, sluimerend op de achtergrond. Wat betekent dat als je moeder wilt worden? Emma (33) dacht dat het niet voor haar was weggelegd.

Toch werd ze moeder. “Ik was bang dat de vader straks ook mijn verzorger zou zijn.”

Voordat ik zwanger mocht worden, moest mijn medicatie worden aangepast. Veel anti-epileptica zijn schadelijk voor een ongeboren kind. Dat traject vond ik misschien nog wel spannender dan de zwangerschap zelf. Je weet nooit hoe je lichaam reageert op nieuwe medicatie. Ik was bang voor meer en zwaardere aanvallen. Bang dat ik terug zou gaan naar hoe het vroeger was. En tegelijk voelde ik schuld. Omdat ik überhaupt medicatie

“Ik was elf toen ik de diagnose epilepsie kreeg. Ik begreep niet goed wat het

nodig had. Omdat ik zwanger zou zijn en pillen

betekende. Aanvallen had ik, ja. Onderzoeken in het ziekenhuis, ook. Maar

zou slikken. Alsof ik al tekortschoot voordat de

de impact op de rest van mijn leven? Die overzag ik niet. Mijn ouders wel.

baby er was.

Zij hadden zorgen, vragen, misschien zelfs schuldgevoel. Ze vertrouwden op

Tot onze verbazing reageerde ik heel goed op de

de artsen, want zelf hadden ze geen referentiekader. Epilepsie kwam in onze

nieuwe medicijnen. Mijn aanvallen werden minder

familie niet voor.”

en minder heftig. Het voelde als een zegen. Alsof

TEKST: LISETTE GERBRANDS.

mijn lichaam eindelijk meewerkte. Dat gaf hoop.

44

Overschaduwen

Hoop dat dit misschien wél kon.

“Ik groeide op met het idee dat mijn lichaam onvoorspelbaar was. Dat het me

Tijdens mijn zwangerschap stond ik onder

kon verrassen op de meest ongelegen momenten. Op school, op straat, in bed.

begeleiding van een verpleegkundig specialist en

Het maakte me voorzichtig. En toen ik ouder werd en het gesprek over de

een gynaecoloog. Regelmatig moest ik bloed laten

toekomst serieuzer werd – samenwonen, trouwen, kinderen – was het

prikken om de medicatiespiegel te controleren. Een

moederschap niet iets wat vanzelfsprekend in dat plaatje paste.

zwanger lichaam verandert continu; wat vandaag

Sterker nog: ik wilde geen kinderen. Niet echt. Of misschien wilde ik ze wel,

voldoende is, kan volgende maand te weinig zijn.

maar liet ik me leiden door angst. Ik was alleen maar bezig met wat fout

Mijn dosering werd meerdere keren aangepast.

kon gaan. Wat als mijn aanvallen zouden verergeren? Wat als de medicatie

Alles werd nauwkeurig gemonitord. Ik zat meteen

schadelijk zou zijn voor de baby? Wat als mijn partner niet alleen vader,

in een medisch traject. Extra controles, extra

maar ook mantelzorger zou worden? Ik was bang dat epilepsie alles zou

afspraken. Het gaf veiligheid, maar het maakte ook

overschaduwen. Dat het ons geluk zou aantasten.”

duidelijk dat mijn zwangerschap niet ‘gewoon’ was.

Nog vóór ik zwanger was, waren we al bezig met

Medisch traject

scenario’s. Hoe gaan we dit doen? Wat als ik een

“We hebben jarenlang getwijfeld. Tot er iets gebeurde wat ik moeilijk kan

aanval krijg terwijl ik de baby vasthoud? Wat als

uitleggen. Ik voelde dat er een kind voor ons was, dat wij bedoeld waren om

ik alleen thuis ben? Er waren veel vragen, en weinig

ouders te worden. Vanaf dat moment viel de twijfel weg. Alsof er een knop

concrete antwoorden. Niemand kon ons vertellen

omging. De angst was er nog, maar hij bepaalde niet langer de richting.

hoe het zou zijn. Dat voelde soms eenzaam.”

MIJN VERHAAL

Veiligheid boven alles

aanvallen. Vooral mijn partner vond het moeilijk om ons alleen te laten.

“Toen onze dochter werd geboren, begon het echte

Hij voelde zich enorm verantwoordelijk. De eerste maand bleef hij volledig

aanpassen. Hoe kunnen we de situatie zo veilig

thuis. Dat kon, omdat hij een eigen onderneming heeft.

mogelijk maken? Dat waren confronterende

Ik probeer de angst niet de regie te laten nemen. Continu gespannen zijn is

gesprekken. Ik moest onder ogen zien dat ik het

ook niet gezond. Maar alert zijn we altijd. Als ik extreem moe ben, voelt het

bewustzijn kan verliezen en mijn baby kan laten

kwetsbaar. Mijn epilepsie is nooit volledig onder controle geweest. Aanvallen

vallen. Het voelde alsof ik weer dat stempel op

zijn onvoorspelbaar en ik voel ze niet aankomen. Dat maakt het eng.

mijn voorhoofd kreeg: chronisch ziek.

Bij elke nieuwe levensfase passen we dingen aan. Als ze gaat kruipen, als ze

We kozen ervoor om haar zoveel mogelijk op de

leert lopen, als ze klimt. Het vraagt creativiteit. Je wordt gedwongen om buiten

grond te verzorgen. Verschonen op een mat in

de standaardoplossingen te denken. Ik heb tien maanden borstvoeding

plaats van op een commode. Voeden zittend in

gegeven. Dat is intensief, zeker in combinatie met epilepsie. Het kost energie,

het midden van het bed, met matten eromheen.

en energie is voor mij kostbaar. Maar het is goed gegaan. Ik ben trots op mijn

Rond het bed legden we zachte ondergronden.

lichaam. Trots dat het dit kon.”

Voor de bank kwam een groot, dik hondenkussen.

We vervingen onze salontafel. Geen harde hoeken meer, geen stalen frame.

Als ik de trap op of af moest met haar, deed ik dat niet alleen. En als het toch nodig was, dan zat ze in de Maxi-Cosi. Dat klinkt misschien overdreven, maar je doet alles om risico’s te verkleinen.

Wanneer ik haar wiegde, deed ik dat vaak terwijl zij in de kinderwagen lag. Zo kon ik mobiel zijn in

‘Wat als ik een aanval krijg terwijl ik de baby vasthoud?’

huis zonder haar in mijn armen te dragen. De stukken dat ik haar wél droeg, hield ik zo kort

Veerkrachtig

mogelijk. En als ik moe was, legde ik haar in de box.

“Epilepsie doet mentaal veel met mij in het moederschap. Er is schuldgevoel

We dachten ook na over valdetectie. Er bestaan

over medicatie en borstvoeding. De vraag: ben ik wel de moeder die zij nodig

speciale systemen voor mensen met epilepsie,

heeft? Soms voelt het alsof ik niet altijd de moeder kan zijn die ik zou willen

maar die zijn vaak duur en worden niet vergoed.

zijn. Er is ook rouw om dingen die niet vanzelfsprekend zijn. Ik leef al lang met

Dat maakte me boos. Er is technologie die levens

epilepsie, mijn lichaam heeft me vaak in de steek gelaten. Dus vertrouwen was

kan redden, maar niet iedereen kan het betalen.

niet vanzelfsprekend. Ik ging altijd uit van het worst case-scenario. Maar mijn

Ik draag nu een eenvoudig horloge met valdetectie.

zwangerschap verliep boven verwachting goed. Ik voelde me krachtig. Alsof

Zodra het een val registreert, wordt automatisch

mijn lichaam eindelijk liet zien wat het ook kan, in plaats van wat het niet kan.

een contactpersoon gebeld. Het wordt vaak

Dat heeft mijn zelfbeeld veranderd. Het heeft me geleerd dat mijn lichaam niet

aangeprezen voor ouderen, maar dat maakt mij

alleen kwetsbaar is, maar ook veerkrachtig.

niets uit. Als het werkt, werkt het. Tijdens mijn

Tegen andere ouders met epilepsie of een chronische aandoening zou ik willen

zwangerschap droeg ik het al. Het geeft geen

zeggen: het kan. Het zal misschien anders zijn dan je had gedacht. Je moet

garantie, maar wel een beetje rust.”

aanpassen, plannen, creatief zijn. Maar anders betekent niet minder. Praat met elkaar. Wees open over angsten en twijfels. Kijk naar wat wél kan. Laat je niet

Alleen thuis

leiden door angst, maar wees ook realistisch. En bovenal: geloof in jezelf en in

“In de eerste drie maanden vond ik het spannend

je partner. Je bent sterker en veerkrachtiger dan je denkt. Dat heb ik zelf

om alleen met haar te zijn. Ze was zo klein, zo

moeten leren. Mijn lichaam laat me soms vallen. Maar het heeft me ook

kwetsbaar. En slaapgebrek is een grote trigger voor

gedragen. En samen dragen we nu haar.”

45

Mijn zwangerschap ‘Ik voelde me prachtig en goed, ik heb intens genoten. Die 39 weken en 6 dagen duurden mij te kort.’

Mijn bevalling ‘Bevallen is het mooiste en gaafste wat ik ooit heb gedaan.’

Mijn kind Zoon Lou, 52 cm, 3780 gram.

MIJN BEVALLING

‘Bevallen is het gaafste wat ik ooit heb gedaan’ Het duurde even voordat verloskundige Fleur Balendonck (35) en haar Ramon (41) hun eerste kind mochten verwelkomen.

Maar zoon Lou was het moeizame voortraject meer dan waard.

ZELF VERLOSKUNDIGE

POSITIEVE TEST

“Ik werk al bijna dertien jaar als verloskundige.

“Toen de test aangaf dat ik ruim drie weken

We keken vroeger thuis naar De verloskundige

zwanger was, dacht ik: o, leuk. Ik heb natuurlijk

op SBS 6 en dat vond ik altijd magisch. Ik wist al

al vrij vaak een positieve test gehad en eerder liep

jong dat ik dit werk wilde gaan doen. Met mensen

het niet goed af. Pas toen ik op de eerste echo alles

bezig zijn, in het bijzonder de vrouw, de aanstaande

zag wat ik daarop moest zien, had ik er vertrouwen

ouder(s) en het kersverse gezin. Je bent erbij vanaf

in dat het deze keer wel goed zat.”

het prille begin mét alle hoogtepunten. Maar als het onverhoopt niet goed gaat, kun je er ook voor

ZWANGERSCHAP

hen zijn. En het mooie is dat je ’s ochtends nooit

“Tijdens de rest van mijn zwangerschap heb ik me

weet hoe je dag gaat verlopen.”

geen seconde zorgen gemaakt. Ik heb intens van mijn zwangerschap genoten. Ik vond het fantastisch

WAT VOORAFGING

en heb me nog nooit zo mooi en goed gevoeld. Ik vond

“Na een jaar proberen werd ik voor het eerst zwanger,

het zo magisch en gezellig, zo’n mensje in mijn buik.

maar dat bleek een buitenbaarmoederlijke

Van mij had het wel langer mogen duren. Kwaaltjes

zwangerschap. Mijn linker eileider is toen verwijderd.

had ik ook nauwelijks, alleen heel veel maagzuur.

Daarna kreeg ik vier miskramen en vervolgens nog

Ze zeggen dat je dan kinderen krijgt met veel haar.

een buitenbaarmoederlijke zwangerschap in mijn

Nou, dat klopte wel: Lou had een hele bos.”

rechter eileider. Ook die moest weggehaald worden, waardoor ik onvruchtbaar ben. Drie ivf-trajecten in

GELUKKIG NIEUWJAAR

Nederland en eentje in Brussel verder, was het

“Op 1 januari, om 22.40 uur, braken mijn vliezen.

eindelijk goed raak. Ja, het was een pittig traject dat

Ik wist: dan heb ik medisch gezien 24 uur om thuis

zes jaar en veel energie heeft gekost. Maar als ik iets

te bevallen. Ik was van plan om nog wat te gaan

niet wil, is dat mensen me zielig vinden. Zo heb ik me

slapen, maar een kwartier later begon het feest al.

nooit gevoeld. Ik voelde me juist enorm gedragen door

Vrij snel had ik een weeënstorm, die ik ben gaan

iedereen om me heen. En als verloskundige weet ik als

opvangen onder de douche. Ik had ook een bevalbad

geen ander dat wonderen bestaan. Ik bleef hoop

geregeld, dat hebben we tussen de weeën door

houden – en terecht dus.”

staan opzetten. Toen mijn vriendin en collega Tara

47

‘Pas op het moment suprême zagen we dat we een jongetje hebben gekregen’ om 01.30 uur bij ons kwam, bleek ik 3 cm ontsluiting

ik maar kort geweest. Om 5 uur kreeg ik oxytocine

te hebben.”

en om half 6 ben ik weer gaan persen. Op een gegeven moment was ik uitgeput en heb ik om een

VOLLEDIGE ONTSLUITING

vacuümverlossing gevraagd. Met twee tracties was

“Een uur later vroeg ik haar het opnieuw te

Lou er, om 5.57 uur. Hij had op de valreep nog wel

checken, want als het dan pas 4 cm zou zijn met

even in het vruchtwater gepoept, maar hij deed het

deze weeënstorm, had ik het niet meer getrokken.

gelukkig meteen goed. Bevallen is het mooiste en

Dan zou ik naar het ziekenhuis willen voor

gaafste wat ik ooit heb gedaan.”

pijnstilling. Maar die intense pijn bleek niet voor niets: op dat moment had ik volledige ontsluiting.

VERRASSING, EEN JONGETJE

Daarop heb ik mijn andere vriendin en collega

“Pas op het moment suprême zagen we dat we een

Nicky gebeld en fotograaf Mirjam. Om 02.45 waren

jongetje hebben kregen. We vonden het leuk om het

ze er, om 3 uur ben ik begonnen met persen in het

niet eerder te weten, het maakte ons toch niet uit wat

bad. Maar we merkten al snel dat de weeën

het werd. We hadden dus ook twee geboortekaartjes

afnamen. Uit bad gaan hielp te weinig. Om half 5

gemaakt en twee namen gekozen.”

zijn we daarom alsnog naar het ziekenhuis gegaan voor weeënstimulatie. Ik had graag thuis willen

SNEEUW ALS CONFETTI

bevallen, maar hier was ik ook helemaal oké mee.”

“Aan het begin van de middag mochten we naar

TEKST: ROXANNE VIS. FOTOGRAFIE: PURE LIFE GEBOORTEFOTOGRAFIE.

huis. Het was toen nog stralend blauw, maar in de

COLLEGA’S AAN JE BED

avond begon het keihard te sneeuwen. Vanuit mijn

“Met mijn collega’s aan mijn bevalbed kwamen

kraambed keek ik de hele week uit op een winters

twee werelden samen. Het voelde meteen

landschap. Geweldig, dat vergeet je nooit meer.

vertrouwd. Tara is een collega van mijn eigen

Ik ben normaal geen stilzitter, maar ik had mezelf

praktijk, Nikki van een andere. We zijn naast het

voorgenomen om tien dagen niet uit bed te komen.

werk ook bevriend met elkaar. Bij mijn bevalling

Ik ben heel blij dat dat is gelukt. De eerste week heb

hadden ze ieder een eigen rol. Mijn man Ramon en

ik daardoor heerlijk in een bubbel gezeten. De week

Tara waren mijn rustpunten, ik wist met mijn ogen

erna was wat pittiger; ik merkte dat het ivf-traject

dicht precies waar ze rondhingen. Nicky was er

eigenlijk toen pas begon te landen. Tot dat moment

voor een stukje empowerment. Ze zijn ieder op hun

waren we maar doorgegaan, terwijl het toch best

eigen manier heel waardevol geweest. Een

heftig is geweest allemaal.”

droomteam was het. Deze ervaring heeft onze vriendschap ook naar een hoger niveau getild.”

ALSOF HIJ ER ALTIJD IS GEWEEST “Maar het is allemaal niet voor niets geweest, want

GOED BEVALLEN

Lou is bij ons. Hij is een hele tevreden, rustige baby

“Ik heb mijn bevalling als heel fijn, liefdevol en

die alleen huilt als hij honger of een vieze luier

rustig ervaren. Vooral thuis was het knus, met

heeft. Het is alsof hij er altijd is geweest. We kunnen

iedereen die ik erbij wilde. In het ziekenhuis ben

ons geen leven zonder hem meer voorstellen.”

Meer bevallingsverhalen?

Kijk op wij.nl/blogs/bevallen

48

COLUMN

COLOFON

CHARLOTTE

Hoofdredactie Mariska van der Kogel Art direction & vormgeving Gabriëlle de Vries Directeur/uitgever Marcel Bakker

Ze woont in Zwolle met haar vriend en heeft twee dochters.

Aan dit nummer werkten mee Floor Bakhuys Roozeboom | Karin Broeren Djanifa da Conceicao | Irene van Engen Lisette Gerbrands | Francien Griffioen Franke van Hoeven | Anouk De Kleermaecker Djolien De Kreij | Laurentien van Oranje Pure Life Geboortefotografie | Renate Tromp Roxanne Vis

Charlotte Jansen (31) is journalist en docent in het mbo.

W

We zitten aan tafel. Sofie (vijf maanden) kijkt eerst naar papa, dan naar zus Rosa (bijna vier), en dan naar mij. Ik wil lekker in Sofie’s wangetjes knijpen, maar ik doe niks, zodat Rosa haar bami eet zonder op te springen voor Sofie.

De laatste tijd lijkt het alsof ik constant keuzes maak waarbij Sofie tekort komt, alleen om een hyperactieve peuter rustig te houden. Dat is het leven met een tweede.

Vanaf dag één dat Sofie haar oogjes open deed, is Rosa niet bij haar weg te slaan. Ik zie nog hoe de deur van de ziekenhuiskamer openging, een paar uur na mijn bevalling. Rosa stond in de deuropening, papa naast haar. Ze keek me aan en vroeg blij maar resoluut: ‘Waar is Sofie?’ Nog voordat ik iets kon zeggen, had ze het bedje gespot en stormde ze er als een wervelwind op af. Sindsdien is Rosa niet meer bij Sofie weg te slaan.

En dat zet me aan het denken. Wie geef ik wanneer aandacht en is het een beetje eerlijk verdeeld? Het liefst loop ik de hele dag met Sofie op mijn arm, maar ik leg haar vaker in de box en speel met Rosa. Meerdere keren per dag vraag ik me af of ik het wel goed doe. Ik ben een control freak en deze gedachte loslaten is zó lastig.

Tot die zaterdagochtend. Rosa zit bij mij achterop de fiets, op weg naar de markt. Iets wat we voor Sofie echt elke week samen deden. Ik riep naar achteren: ‘Wat lekker dat we even samen zijn, hé?!’ Ze antwoordde: ‘Wat zeg je?’

Dat zegt ze altijd als ze iets niet begrijpt. Ik legde uit dat Sofie bij papa was.

‘Maar ik wil ook naar Sofie.’

Ik verslikte me bijna. Ik doe enorm mijn best om weg te gaan bij mijn pasgeboren baby, omdat ik denk dat mijn peuter het nodig heeft. Blijkt mijn peuter hier

Drukwerk Senefelder Misset Doetinchem B.V. Advertenties Laura Beemsterboer | Nicôle Eggenhuizen contact@wij.nl • ISSN: 2589-0964 • Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Druk- en zetfouten voorbehouden.

Cadeaupakket WIJ WIJ verschijnt 4x per jaar via controlled circulation aan zwangere vrouwen en moeders met een kind tot één jaar. Als je je hebt aangemeld voor de blije doos ontvang je tijdens je zwangerschap en totdat je kind één jaar oud is 4x per jaar het magazine WIJ. Heb je vragen?

Stuur dan een e-mail naar consumentenservice@wij.nl.

Veranderingen in je woon- of gezinssituatie kun je wijzigen op Mijn.WIJ.nl.

Redactie WIJ Special Media bv Lageweg 17a 1695 GL Blokker Graag ontvangen wij reacties op redactionele artikelen: redactie@wij.nl.

Het magazine WIJ is een uitgave van WIJ Special Media bv. Persoonsgegevens worden vastgelegd voor de toezending van het magazine WIJ. Je kunt je gegevens beheren op Mijn.WIJ.nl. Zie verder het privacystatement op WIJ.nl.

APRIL 2026 € 3,95

2X KANS OP EEN HARVEY NXT

totaal niet van onder de indruk. Onze peuter denkt niet in mama-tijd. Wat een onverwachte, maar welkome les!

‘ Waarom moet ík hier altijd alles doen?’

Het belang van taal in de eerste 1000 dagen

Die zaterdag erna stuurde ik Rosa met papa naar een indoor-speeltuin, zodat ik twee uur ongestoord met Sofie kon knuffelen. Zonder een hangende snottebel van onze peuter boven haar hoofd. Ik hoef het niet strak te verdelen, deze twee zussen kiezen vanzelf voor elkaar en daar kom ik helemaal niet tussen. Het is mooier dan ik ooit had durven dromen.

50

MODERN OUDERSCHAP

ALLE BALLEN IN DE LUCHT

Op de cover Christel met Isabella Fotografie Anouk De Kleermaecker

7 jaar

50

Kids t/m 1

%

KORTING

De leukste all-in vakantie!

Beleef een fantastische tijd bij Preston Palace! Jouw verblijf is altijd all-inclusive met te gekke faciliteiten. Jullie wens staat centraal!

Onbeperkt genieten van onze all-inclusive service terwijl de kids plezier maken bij het vrolijke animatieteam. Test de attracties van Boardwalk indoor kermis, plons in Riviera subtropisch zwemparadijs of laat je verbazen door onze fantastische familieshows. Volop entertainment voor het hele gezin.

Kom samen onvergetelijke herinneringen maken!

Boek vandaag nog op prestonpalace.nl

Laan van Iserlohn • 7607 PT Almelo • info@prestonpalace.nl

51

52