Voor vakmensen in de technische installatiebranche
‘Mijn vader kreeg gelijk’ Van twijfel naar techniek: Xander p.12
Een succesformule pag. 4
1
nooit stilstaat
Geen ruimte voor fouten Signtechniek op 185 meter hoogte p.16
Werken met spanning maar altijd onder controle pag. 10
Scherp
In de techniek draait het om keuzes. Wat check je eerst?
Wanneer grijp je in? Wanneer vertrouw je op je ervaring? Misschien heb je maar één kans om het goed te doen. Dan moet alles kloppen.
In dit nummer van Wij Techniek
Wat deze verhalen laten zien?
Goed werk ontstaat niet vanzelf. Het vraagt om blijven leren, scherp blijven en samenwerken. Soms in de praktijk, soms met nieuwe hulpmiddelen of inzichten zoals
Katinka Kensen Directeur Wij Techniek
Magazine zie je hoe vakmensen daarmee omgaan. Jong talent dat zoekt, probeert en groeit. Xander bijvoorbeeld, die via een omweg zijn plek vond in de elektrotechniek. En vakmensen die precies weten wat hun werk vraagt, zoals Jeroen. Hij maakt elke dag het verschil onder de grond met zwaar materieel. Of de signmonteurs op de Euromast, waar voorbereiding en veiligheid net zo belangrijk zijn als technische kennis.
AI, dat helpt om sneller overzicht te krijgen en dingen te checken. En soms door even stil te staan bij hoe je het vandaag doet en hoe het morgen beter kan.
Wij Techniek helpt daarbij. Met ondersteuning die aansluit op jouw werk en jouw ontwikkeling. Zodat jij met vertrouwen kunt blijven doen waar je goed in bent.
Cover. Vakwerk in de Coentunnel: servicemonteur infra Erwin bewaakt een ondergronds netwerk van installaties waar alles samenhangt en niets mag falen.
4
Verborgen vakwerk
Matthijs ontwerpt installaties die perfect werken maar die niemand ziet.
6
Techniek onder druk
Erwin over tunnels, storingen en verantwoordelijkheid.
11
Generaties op de werkvloer
Van boomer tot zoomer: zo haal je het beste uit elkaar.
16
Geen ruimte voor fouten
Signtechniek: werken op hoogte, onder extreme omstandigheden.
22
10 Margot: snel denken en doen
12 WTM Tech Talent Xander
15 Dé kickstart voor jong talent
20 SLIM – Gratis basiscursussen
21 Rafaël werkt met 10.000 volt
31 Tools voor jouw volgende stap
Rioolbeheer op wielen
Jeroen ruilde de troffel in voor een spoelzuigwagen van 30 ton.
26
Aan de slag met AI
Praktische tips om slimmer te werken met AI-tools.
28
Niet zoeken, maar opleiden
Waarom Van Dis Solutions ook inzet op zij-instromers.
WTM is een uitgave van Wij Techniek en verschijnt twee keer per jaar voor medewerkers en bedrijven in de technische installatiebranche. Wij Techniek ondersteunt de sector met trainingen, advies en scholingsvergoedingen. Deze worden gefinancierd via een brancheheffing. Daardoor beschikken wij over jouw adresgegevens. Meer info: wij-techniek.nl/privacy
OPLAGE 166.500 CONTACT Wij Techniek, Korenmolenlaan 4, Postbus 416, 3440 AK Woerden, T. 0800 88 55 885 CONCEPT & REALISATIE Axioma Communicatie, Hilversum, T. 035 548 81 40, axioma.nl HOOFDREDACTIE Lys Bouma, Ton Hartevelt (Wij Techniek) info@wij-techniek.nl BLADMANAGEMENT Monique Hemmes (Axioma) AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE Bas Snijder, The Publisher’s Wife, Urban Turtle DRUK Drukkerij Roelofs ADRESWIJZIGING DOORGEVEN? Mail naar info@wij-techniek.nl WTM is mogelijk gemaakt door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Onzichtbaar, maar onmisbaar
De techniek achter het attractiepark Bommelwereld
Lead engineer Matthijs Nijhof ontwerpt alle werktuigkundige installaties voor gebouwen: ventilatie, verwarming, koeling en loodgieterswerk. Op het nieuwe attractiepark Bommelwereld in Groenlo controleert hij samen met projectleider Vincent of zijn ontwerp precies zo wordt uitgevoerd als gepland. “We maken installaties die volledig moeten werken, maar voor bezoekers onzichtbaar blijven. Dat is een mooie uitdaging.”
In zijn werk houdt Matthijs van de afwisseling. Aan het begin van een project spreekt hij met klanten over hun technische wensen; daarna werkt hij alles uit in tekeningen die een BIM-modelleur omzet naar een 3D-model. Later in het proces finetunet hij de details met collega-engineers. “Je begint met niets en uiteindelijk staat er een compleet systeem dat perfect moet kloppen.”
‘ Een compleet systeem dat perfect moet kloppen’
24/7 alert
Tunnel dicht. Lichten op rood. Slagbomen omlaag. Voor automobilisten frustratie. Voor servicemonteur infra Erwin de Haan (55) een signaal: ergens klopt er iets niet. In tunnels kan een kleine storing grote gevolgen hebben.
In een tunnel zijn alle systemen met elkaar verbonden. Als een verkeerslicht niet werkt, wordt de slagboombediening uitgeschakeld. Een sensor met een storing kan leiden tot het afsluiten van een tunnelbuis. Dat heeft een gigantische impact op het verkeer”, vertelt Erwin. Hij is servicemonteur infra bij Croonwolter&dros. De Coentunnel is kritieke infrastructuur. Geen ruimte voor twijfel. “Ook onder tijdsdruk blijven we kritisch. Als er een rijstrook is afgesloten en het tien minuten extra kost om een storing op te lossen, dan is dat zo. Kwaliteit staat voorop.”
Wat mij elke dag motiveert?
“De verantwoordelijkheid. Als wij ons werk niet goed doen, merkt heel Nederland dat. Dan staat het verkeer vast. Dat besef houdt je scherp.” En scherp blijven, dat is in de infra geen luxe. Het is noodzaak.
Als wij falen, staat alles stil’
Meer elektronica, meer uitdaging
“Als servicemonteur moet je steeds meer weten.” Toen Erwin begon, was techniek overzichtelijker. “Je had een relais en een drukknop. Tegenwoordig zitten functies in PLC’s die via netwerken communiceren. Storingen zitten niet altijd meer in kabels of componenten. Het kan ook in software of datacommunicatie zitten. Dat zie je niet aan de buitenkant.” Die ontwikkeling maakt het vak interessanter. “Je moet blijven nadenken. Wat gebeurt hier? Waar komt het signaal vandaan? Wat doet het systeem bij een foutmelding? Mijn vak verandert continu. Dat maakt het lastiger maar ook uitdagender. En ik houd wel van een uitdaging.”
De man achter de tunnel
Erwin kent het systeem. Sinds 2007 werkt hij bij Croonwolter&dros, waar hij betrokken was bij de bouw van de tweede Coentunnel en de renovatie van de eerste. “In de infra komt alles samen. Mechanica, hydrauliek, pneumatiek, elektrotechniek én software. Bij bruggen en sluizen werk je met gigantische gewichten en krachten. In tunnels draait het om veiligheid, beschikbaarheid en betrouwbaarheid. Je werkt altijd aan bijzondere objecten.”
Zijn werkdagen zijn afwisselend. “Het ene moment vaar ik met een bootje onder een brug voor inspectie. Het volgende moment sta ik in een hoogwerker om een lichtmast of camerasysteem te inspecteren of te repareren.
Blijf leren
Werk jij met complexe installaties en wil je doorgroeien? Met advies over je loopbaan of een vergoeding voor scholing helpt Wij Techniek je verder. Scan de QR-code en ontdek jouw mogelijkheden.
Op andere dagen loop ik over grote sluiscomplexen.” Maar de Coentunnel blijft zijn eerste en oudste infraliefde. “Een tunnel zit vol met installaties. De Coentunnel heeft een CADO (calamiteitendoorgang) met hydraulische bediening, een rookdetectiesysteem dat regelmatig gecontroleerd en gekalibreerd moet worden, verschillende verkeersregel-installaties, verlichting, camera’s, matrixborden en natuurlijk heel veel elektronische regelsystemen.”
Veilig
vluchten uit een tunnel. Hoe dan?
Erwin werkt dagelijks aan systemen die tunnels veilig maken. Maar weet jij wat je moet doen bij pech, een ongeval of brand in een tunnel? Bekijk het hier.
Terug naar school
Erwin volgt sinds een paar jaar een bblopleiding mbo-niveau 4. “Ik had de kennis, maar niet de officiële diploma’s. Als je wilt doorgroeien, heb je die nodig.” De terugkeer naar het klaslokaal is hem enorm meegevallen. “Vroeger had ik een hekel aan school. Nu vind ik het leuk. N2 en N3 gingen mij goed af. Ik ben nu bezig met N4.” In de klas zit hij als 55-jarige tussen jongeren. “Ik ben zelfs ouder dan veel docenten. Maar dat is geen probleem. Ze vinden het juist interessant dat ik praktijkervaring meebreng.” Zelf lesgeven ambieert hij niet direct. “Ik wil mijn werk niet opgeven. Ik zou het wel leuk vinden om BBL-leerlingen te begeleiden. Bijvoorbeeld als praktijkopleider. Misschien is dat iets voor de toekomst. Eerst maar eens dat N4-diploma halen.”
‘ Service draait om snel denken en doen’
Waarom koos je voor techniek?
“Ik wilde geen typisch meisjesberoep. Door mijn interesses kwam ik per ongeluk in de techniek terecht.”
Hoe ben je doorgegroeid?
“Ik begon als monteur, ben later naar binnen gegaan en uiteindelijk doorgegroeid tot manager service. In deze functie doe ik van alles: klantencontact, planning, offertes en contact met monteurs.”
Wat vind je het leukste aan jouw werk?
“Ik krijg energie van de afwisseling en het snelle schakelen. Iedereen dezelfde kant op krijgen blijft een uitdaging. Daarom is het mooi om te zien dat ze aan het eind van de dag met een lach naar huis gaan.”
De mix van generaties op de werkvloer
De één werkt met apps en nieuwe technieken. De ander vertrouwt op jarenlange ervaring en vakgevoel. In veel bedrijven werken meerdere generaties samen. Dat biedt kansen, maar kan ook botsen.
Wat is het probleem?
De technische installatiebranche verandert snel. Nieuwe technologie en digitalisering vragen om andere kennis en vaardigheden. Tegelijk werken in veel bedrijven vier of zelfs vijf generaties samen. Dat leidt soms tot misverstanden. Jongeren pakken nieuwe systemen snel op, maar missen soms ervaring. Ervaren vakmensen zien risico’s eerder, maar voelen zich niet altijd meegenomen in vernieuwing. Vooroordelen liggen op de loer: jongeren willen niet werken, ouderen willen niet veranderen. Blijven dit onbesproken, dan lijdt de samenwerking eronder. Jongeren haken af en ervaren vakmensen voelen zich minder gewaardeerd.
Wat kun je doen?
Tips van generatie-expert Kim Jansen: 1. Benut verschillen Kijk naar elkaars kwaliteiten. Laat ervaren vakmensen hun kennis delen en geef jongere collega’s ruimte om nieuwe tools en technieken in te brengen.
2. Laat generaties samen leren
Koppel jong en oud aan elkaar. Zo leren ze van elkaars aanpak.
3. Maak verwachtingen duidelijk
Bespreek wat je van elkaar verwacht. Hoe werk je samen? Hoe leer je op de werkvloer? En wat betekent ontwikkeling voor iedereen?
4. Houd rekening met levensfasen
Een starter, een jonge ouder of iemand richting pensioen heeft andere behoeften. Door daar rekening mee te houden, blijft iedereen inzetbaar én gemotiveerd.
5. Blijf het gesprek voeren Regelmatig praten voorkomt misverstanden en vergroot begrip.
Wat levert het op?
Goede samenwerking tussen generaties zorgt voor rust op de werkvloer, sneller leren en minder fouten. Medewerkers voelen zich gezien en gewaardeerd. Dat vergroot werkplezier, betrokkenheid en loyaliteit. Zo blijven vakmensen langer behouden en bouw je aan een toekomstbestendig team.
WHAT’S THE MATTER?
Van boomer tot zoomer
Meer tips over hoe je om kunt gaan met generatieverschillen op de werkvloer?
Scan de QR-code. 11
Laat je adviseren
Generaties op de werkvloer beter laten samenwerken? Dit komt onder andere aan de orde binnen de in-company workshop Samen Werken. Vraag je branchecoach of regiomanager naar de mogelijkheden.
Xander
WTM TECH TALENT
Twijfelen over je toekomst, een andere weg inslaan, maar uiteindelijk je plek vinden in de techniek. Zo ging het bij Xander van den Beld (20). Inmiddels is hij monteur in opleiding bij Breman.
‘Mijn vader kreeg gelijk: ik moest de techniek in’
Techniek met een omweg. Zo kun je de loopbaan van Xander misschien het best omschrijven. “Ik koos eerst voor Sport en Recreatie op het mbo. Ik heb keurig mijn diploma gehaald, maar ik zag me er uiteindelijk toch niet in werken. Mijn vader zei altijd al: ‘Ga de techniek in. Dat heeft het meeste werk en een mooie toekomst.’ Achteraf had hij gewoon gelijk.”
Snuffelstage
“Ik ging in een tussenjaar wat rondkijken en na een kennismaking met de elektrotechniek was het bingo. Ik merkte dat ik er wel gevoel voor had. En het leek me gaaf om op allerlei verschillende plekken te werken. In de utiliteitsbouw is elk project uniek. Je werkt aan complete installaties in grote gebouwen en geen dag is hetzelfde.”
WTM TECH TALENT
De start ging niet meteen soepel. Een tekening lezen was al lastig, vertelt Xander. “Ik kwam net kijken. Dan merk je hoe belangrijk goede begeleiding is, anders loop je vast. Misschien vroeg ik veel, maar hé: ik ben hier om te leren.” Bij Breman krijgt elke bbl’er een ervaren monteur als vaste werkplekbegeleider. Xander is blij met zijn buddy. “Dat werkt voor mij perfect. Ik kan altijd terecht met vragen, maar krijg ook de ruimte om zelfstandig te werken. Daardoor leer ik sneller. En we hebben veel lol samen. Dan gaat het werk eigenlijk vanzelf.”
Nieuwe taal
“Op een gegeven moment merkte ik dat ik sneller stappen maakte. Ik zag eerder wat niet klopte en kon slimmer werken. Ik werd handiger en kon meepraten met ervaren collega’s.” Niet dat er geen verbeterpunten zijn voor Xander. “Ik ben meer van de praktijk dan van de theorie. Neem de berekeningen achter een installatie die ze op kantoor maken. Het hoort erbij, maar voor mij voelt dat alsof ik een nieuwe taal moet leren. Dan zou ik al blij zijn met een zesje, haha.”
Kick
Xander geniet van zijn werk. “Het mooiste vind ik een complete installatie neerzetten, vanaf nul. Van leidingen en kabels tot alles werkend opleveren. Dat je elkaar aankijkt als collega’s en denkt: nétjes!
Dat geeft echt een kick.” Wat voor project het ook is, het blijft bijzonder, zegt hij. “Ik kan me iedere keer weer verbazen over wat we allemaal kunnen dankzij en met techniek.” Voorlopig ligt zijn focus op leren. “Eerst wil ik niveau 3 halen, dat lijkt me heel verstandig. Misschien daarna nog een stap richting leidinggevende. Maar nu wil ik vooral lekker bezig zijn en het vak goed onder de knie krijgen. Daarna zien we wel verder.”
Wat werkt nou wel én wat juist niet bij het begeleiden van jongeren?
Bas Modderman van Breman deelt zijn tips. Scan de QR-code. Tips voor praktijkopleiders
Kickstart voor talent
Hoe zorg je dat bbl’ers gemotiveerd starten, sneller groeien en minder vaak afhaken? Bij Vink Installatie Groep zochten ze een oplossing voor die vragen. Het resultaat: BBL+.
Een maand lang volgen toekomstige bbl’ers drie dagen per week les en werken ze twee dagen bij het bedrijf. Ze leren omgaan met materialen en gereedschappen, halen hun VCA en starten daarna pas met hun echte bbl-traject. Dit voortraject, BBL+, werd bedacht door praktijkbegeleider Jaap van den Oever van Vink Installatie Groep, samen met MBO Rijnland en collega-bedrijven. “Het is een spoedcursus,” zegt Jaap. “De jongens en meiden pakken tien weken voorsprong en starten beter voorbereid op de bouw.”
Sprint
Het idee achter BBL+ is simpel: jongeren beter klaarstomen voor het echte werk en zo uitval verminderen. “Ze weten vooraf waar ze aan toe zijn”, legt Jaap uit. “Dat scheelt teleurstelling, tijd en energie. Voor de leerling, maar ook voor het bedrijf.” De bbl’ers vinden hun plek al vóór de start van hun opleiding. Dat zorgt voor een betere match en is misschien wel net zo belangrijk als de sprint die ze maken in hun vakmanschap.”
Praktijkopleider
Jaap van den Oever
Investeren
Jaap staat zelf ook met veel enthousiasme voor de klas. “Opleiden hoort bij ons vak. Met de juiste mix van theorie en praktijk ontstaat motivatie.” Die investering betaalt zich terug in betrokken vakmensen. BBL+ is nu nog een pilot, maar de ambitie is duidelijk. “We doen dit nu voor W, maar willen het ook voor E aanbieden en met meer bedrijven samenwerken. “Robots en AI lossen het niet voor ons op. We hebben vakmensen nodig.”
BBL+ in de praktijk
Na 1 meeloopdag was Lianne’s (18) twijfel weg. Waarom ze om 05.30 uur fluitend opstaat en wat de brandweer met haar werk te maken heeft? Lees online verder.
Hoog spel op de Euromast
Signtechniek betekent zwaar materiaal, harde wind en nul ruimte voor fouten. Reclameen informatieuitingen moeten blijven zitten, wat het weer ook doet. Dat is het werk van signmonteurs, op plekken waar veiligheid allesbepalend is. Zoals op de Euromast.
Foto’s: Martin Fickweiler
De spelregels
Werken op grote hoogte betekent veilig werken. Er is geen ruimte voor fouten. Dit zijn de spelregels. Altijd.
EXTREEM STERK
Alles moet muurvast zitten. Daarom wordt gebruik gemaakt van materialen die licht zijn, maar extreem sterk.
• Panelen van geanodiseerd aluminium of Dibond.
• UV-bestendige folies met een levensduur van gemiddeld 5 - 7 jaar en reflecterende folies (klasse RA1 of RA2) voor zichtbaarheid op afstand.
• RVS A4-bevestiging, bestand tegen wind, regen en zoute lucht.
• Lijmsystemen die blijven hechten tijdens temperatuurschommelingen van -5 tot +40°C.
• Speciale afstandhouders voor montage op gebogen of ongelijke oppervlakken.
OVER DE EUROMAST
Hoogte: 185 meter
Bouwjaar: 1960
Constructie: gewapend beton met stalen top
Ligging: open locatie aan de Maas
ALLES OP 100%
Monteurs starten alleen als de omstandigheden 100% kloppen.
1. Werk stopt bij >6 Bft.
2 Dagelijkse check van harnassen, lijnen, verbindingen en ankerpunten.
3. Handschoenen met hoge grip (droog/nat) zijn verplicht.
4. Elke klus heeft een reddingsscenario dat vooraf besproken is.
5. Nooit solo werken: altijd minimaal twee rope access-specialisten.
Windbelasting: hoog door vrije aanstroming
Gevoelstemperatuur: tot 15°C lager dan op straatniveau
… aan de westzijde van de Euromast windzuiging ontstaat? Daar zijn extra sterke bevestigingen nodig. Wist je dat...
FYSIEK WERK
Een dag signtechniek op de Euromast betekent sjouwen, hijsen en balanceren.
1. Tot 40 kg materiaal gaat via een takel omhoog.
2. Touw, harnas, helm en lijnen: 8 - 12 kg per persoon.
3. 100 meter touw weegt al snel 6 - 8 kg.
4. Panelen worden beneden gepast, daarna in delen naar boven vervoerd.
160 km/u
Toegang voor werk: deels alleen via rope access Werkhoogte
signtechniek:
30 - 100 meter
Onderhoud: streng gereguleerd, alles wordt gelogd
De Euromast is 185 meter hoog en vangt volop wind. Door de ronde vorm ontstaan sterke luchtwervelingen met windkrachten tot 8 Bft en windvlagen tot 160 km/u. Dat stelt harde eisen aan materiaal en bevestiging van elk sign. De maximale paneelgrootte ligt tussen de 1 en 1,5 m²: groter betekent te veel windvang en kans op zeilwerking.
11 mm
ROPE ACCESS
Veel plekken zijn alleen bereikbaar via rope access. Dat is specialistisch werk. Er wordt gewerkt volgens IRATA-certificering.
1. Dubbele zekering (werklijn + back-uplijn).
2. Touwen van 10,5 - 11 mm, breeksterkte 20 - 35 kN.
3. Ankerpunten getest op minimaal 15 kN.
4. Monteurs gebruiken Petzl I’D of Rig voor gecontroleerde afdaal- en stijgbewegingen.
5. Communicatie via porto’s op vaste frequenties; mobiel bereik is hier onbetrouwbaar.
6. Gereedschap wordt gezekerd met lijnen volgens EN 795. Een vallende ratel is geen optie.
WINDKRACHT
SLIM bijleren
Op de werkvloer telt maar één ding: dat alles klopt. Gratis basiscursussen installatietechniek helpen je scherp te blijven in je vak. Je leert door te doen, haalt een erkend certificaat en past het direct toe in je werk.
Wat is SLIM?
SLIM is een subsidieregeling die leren en ontwikkelen stimuleert. Dankzij deze regeling kunnen basiscursussen kosteloos worden aangeboden (in samenwerking met Vakwijs en IW). De focus ligt op bijleren in de praktijk: kennis die je vandaag leert, pas je morgen toe.
Voor wie?
Voor vakmensen van 16 jaar en ouder die werken onder de cao Technisch Installatiebedrijf. Ook werkgevers kunnen meerdere medewerkers tegelijk aanmelden en zo investeren in een breder inzetbaar team.
1. 2.
Wat levert het op?
1. Sterkere basiskennis
Je verdiept of verbreedt je kennis van elektrotechniek of installatietechniek, gericht op woningen en de dagelijkse werkpraktijk.
2. Erkend certificaat
Na afronding ontvang je een officieel certificaat. Dat laat zien wat je kunt en waar je voor staat.
3. Breder inzetbaar
Met extra basiskennis kun je flexibeler worden ingezet en beter meebewegen met nieuwe technieken.
Basiscursus Elektrotechniek
Woning (VOP)
Duur: 5 dagen | Niveau: 2
Duur: 5 dagen | Niveau: 2 Welke cursussen kun
Basiscursus Installatietechniek
Woning – Sanitair (VOP)
4. Volledig vergoed
De cursussen zijn 100% gratis dankzij de SLIM-subsidie.
Aan de slag
Wil jij je vakkennis verbreden?
Scan de QR-code en ontdek hoe jij SLIM kunt bijleren.
Rafaël Tjon Affo
‘ Met 10.000 volt kun je geen fouten maken’
Waarom heb je voor dit vak gekozen?
“Hiervoor werkte ik in de horeca, maar ik wilde iets doen waar ik echt in kan groeien. Ik ontdekte dat techniek beter bij me past. Ik werk graag met mijn handen en ik leer snel. Via een leer-werktraject kon ik meteen aan de slag bij Heijmans.
Wat maakt werken met middenspanning zo bijzonder?
“Wij werken met 10.000 volt. Dat is gevaarlijk werk. Je moet je aan de protocollen houden, goed nadenken en continu letten op je eigen veiligheid én die van je collega’s. Dat vind ik juist mooi: het is uitdagend, precies en je moet weten wat je doet.”
Hoe blijf je jezelf ontwikkelen in dit vak?
“Door mezelf uit te dagen en situaties op te zoeken die nét buiten mijn comfortzone liggen. Daar leer je het meest van.”
Twaalf jaar geleden ruilde hij de speciekuip en troffel in voor het rioleringsbeheer. En nu is Jeroen van den Bos (50) verknocht aan zijn werk als chauffeur-machinist bij
Van der Velden.
G 163.000 kilometer riolering
een kwaad woord over zijn tijd als metselaar: hij deed het werk altijd met plezier. Maar toen Jeroen na het faillissement van zijn werkgever werkloos werd, begon hij toch verder te kijken. “Ik ben geen type om thuis te zitten. Van rioleringsbeheer had ik nog nooit gehoord. Maar de vacature bij Van der Velden leek me wel wat, dus heb ik gesolliciteerd.”
De rest is geschiedenis. Jeroen begon bij de putrenovatie en klom twee functies later op de vrachtwagen, om er niet meer af te komen. “Dit is helemaal mijn plek”, zegt Jeroen. “En dat zien collega’s ook aan me: ik ben oprecht enthousiast over mijn werk. Ze moeten me zelfs weleens afremmen.”
‘ Ze moeten me weleens afremmen’
In Nederland ligt zo’n 163.000 km aan rioolleidingen onder de grond, nog exclusief huisen kolkaansluitingen. Kolkaansluitingen voeren regenwater van straat en stoep af. 163.000 km is ruim vier keer de omtrek van de aarde. Aan Jeroen en zijn collega’s de taak om rioolstoringen op te lossen en te voorkomen. “Mensen hebben vaak geen idee wat er allemaal onder de grond ligt en gebeurt. Tot het een keer misgaat.” Dan moet hij snel schakelen. Regelmatig hebben de chauffeurs pieperdienst. “Dan is het altijd maar weer de vraag wat je gaat tegenkomen. Dat maakt het ook wel weer spannend. Een verstopping kondigt zich zelden aan.”
30 ton
Het takenpakket op doorsneedagen is veelal contractwerk, volgens planning. Het bestaat ruwweg uit drie werkzaamheden: het schoonspuiten en leegzuigen van het hoofdriool,
de reiniging van pompputten en het leegzuigen van kolkputten, bijvoorbeeld aan de rand van een stoep. Zijn belangrijkste gereedschap: een spoelzuigwagen van pakweg 30 ton. Die vrachtwagen zit bomvol techniek: twee gescheiden reservoirs van zes kuub voor vuilwater en spuitwater. Slangen en spuitkoppen in alle soorten en maten. Een grote vacuümpomp om vuil water op te zuigen. En een hogedrukpomp die het water tot onder maximaal 150 bar het riool inspuit. Ter vergelijking: een gemiddelde autoband pomp je op tot pakweg 2,5 bar. “Het is een soort megastofzuiger”, zegt Jeroen. “En bij de nieuwste generatie wagens gaat vrijwel alles met de afstandsbediening. Sjouwen hoeft bijna niet meer.”
Robot
Zulke innovaties ziet Jeroen ook bij werk van zijn collega’s. “Neem het vak van camera-inspecteur. Ik reinig de riolering, daarna bestuurt hij een robot
Wat kom je tegen in een riool?
Je wilt het eigenlijk niet weten. Monteurs vinden dingen die je niet voor mogelijk houdt. Scan de QR-code en kijk mee onder de grond.
die het riool inrijdt om met camera’s alles te inspecteren. Dat doet hij gewoon met een joystick vanachter een scherm. Hij hoeft het riool dus niet in om precies te zien wat er aan de hand is.”
Gevaar
In zijn werk komt Jeroen de gekste dingen tegen. Slib is nog het minste probleem. “Soms groeien er boomwortels door het riool. Die gaan we dan te lijf met een robotfrees. Maar ik ben ook wel eens een dode kip tegengekomen. Of frituurvet, doeken, luiers, de inhoud van de kattenbak. Je verzint het niet. Dan moet de pomp maximaal aan.” Maar veiligheid gaat boven alles in Jeroens werk: het riool is niet zonder gevaar. “Door gassen of zuurstofgebrek kun je bedwelmd raken. Er kan zelfs explosiegevaar zijn. Daarom hebben we standaard gasmeters en vol-gelaatsmaskers bij ons. In je eentje afdalen doe je sowieso niet. En als we het riool ingaan, dan doen we dat met een driepoot
met valbeveiliging en harnas. Dan kan je collega altijd te hulp komen om je eruit te takelen, mocht er toch iets gebeuren.”
Verstand
Niet dat Jeroen bang is voor ongelukken. “Je moet altijd je verstand gebruiken en weten wat je doet. Maar daar worden we ook in opgeleid. VCA is natuurlijk standaard. Daarnaast krijgen we bijvoorbeeld ook cursussen over werken in besloten ruimtes. Wij zullen nooit denken: die slang zit vast, ik ga even naar beneden om ‘m los te halen. Daar zijn procedures voor. Veiligheid gaat voor alles.”
AI kan jou helpen
Je vak is techniek. Elke dag los je problemen op, maak je keuzes en werk je volgens vaste stappen. AI kan je helpen om sneller overzicht te krijgen, dingen te checken en duidelijk vast te leggen wat je doet. Gewoon als extra hulpmiddel naast je eigen vakkennis.
WERKBON
ZO WERKT AI
AI staat voor Artificial Intelligence. In het Nederlands: kunstmatige intelligentie. Dat klinkt groot, maar in de praktijk is het simpel. Je stelt een vraag. AI geeft een antwoord. ChatGPT is de bekendste AI-tool. Andere voorbeelden zijn Microsoft Copilot en Google Gemini. Je typt wat je nodig hebt, bijvoorbeeld:
1. Een uitleg
2. Een stappenplan
3. Een korte tekst
Zo’n opdracht heet een ‘prompt’. Hoe duidelijker je vraag, hoe beter het antwoord. Maar let op: AI denkt mee op basis van informatie en patronen. Gebruik het daarom als hulpmiddel. Check het antwoord altijd met metingen en je eigen beoordeling. AI kent de situatie ter plekke niet. Jouw vakkennis blijft leidend.
MET AI
Na een lange werkdag nog een werkbon invullen? Dat kan sneller en makkelijker. AI helpt je om je werkbon duidelijk te formuleren, minder te typen en niets te vergeten. Scan de QR-code en bekijk het stappenplan waarin je ziet hoe je een werkbon invult met AI.
1. Controleer altijd het antwoord. AI kan fouten maken of verouderde informatie geven. Gebruik je eigen vakkennis.
2. Wees duidelijk in je vraag. Geef genoeg informatie. Vertel wat voor werk je doet, om welke installatie het gaat en wat het probleem is. Hoe meer details, hoe gerichter het antwoord.
3. Denk aan privacy. Vul geen namen, adressen, telefoonnummers of andere herkenbare klantgegevens in. Deel geen privé-informatie via AI.
WERKEN MET
CHATGPT EN COPILOT
ChatGPT voor de werkvloer
ChatGPT helpt je bij vragen waar je normaal lang over zou nadenken of wat je moet opzoeken.
Voorbeeld 1: Storing
Situatie:
Je staat bij een hybride warmtepomp. Geen warm water. Op het display staat foutcode E12. Je hebt de basiscontroles gedaan, maar wilt zeker weten dat je niets over het hoofd ziet.
Wat kun je vragen?
“Ik ben servicemonteur. Ik sta bij een hybride warmtepomp merk X, type Y. Klacht: geen warm water. Display: foutcode E12. Installatie: 2-onder-1-kap, bouwjaar 2018, vloerverwarming beneden, radiatoren boven. Geef een storingsplan in 6 stappen. Begin bij de meest waarschijnlijke oorzaak.”
Wat krijg je?
Een overzichtelijke checklist met mogelijke oorzaken en wat je moet controleren.
Voorbeeld 2: Handleiding sneller doorzoeken
Situatie:
Je staat bij een nieuwe luchtbehandelingskast. De klant wil dat de installatie ’s nachts automatisch terugschakelt. Je zoekt hoe je de nachtverlaging instelt. De handleiding is 140 pagina’s.
Wat kun je vragen?
“Ik werk met een luchtbehandelingskast merk X, type Y. In de bijgevoegde handleiding staat hoe je de nachtverlaging instelt via het bedieningspaneel. Vat alleen de stappen samen die nodig zijn om de nachtverlaging correct in te stellen.”
Wat krijg je?
Een korte, duidelijke samenvatting van de juiste stappen. Geen zoekwerk in een lange pdf
Microsoft Copilot voor op kantoor Werk je veel in Outlook, Word of Excel? Dan helpt Copilot bijvoorbeeld bij:
1. Een klantmail duidelijk formuleren
2. Een opleverrapport kort samenvatten
3. Een lange Excel-lijst snel begrijpen
Niet zoeken, maar opleiden
Nieuwe vakmensen vinden en ze goed opleiden is voor veel bedrijven een uitdaging. Van Dis Solutions koos voor zij-instromers, naast vakmensen die de weg al weten. Eerst als experiment, inmiddels als vast ingrediënt in de werknemersmix.
De een was tester bij een kabelfabrikant. De ander werkte als machine-operator. En weer een andere was werkvoorbereider in de afvalverwerking. Op de werkvloer bij Van Dis Solutions loopt een bont gezelschap rond. Een groot deel is als zij-instromer begonnen bij de bouwer van panelen en schakelkasten in Steenbergen. “Die mix met ook regulier opgeleide vakmensen werkt voor ons heel goed.”
Motivatie
Het begon eigenlijk als een experiment, vertelt eigenaar Bram van Dis. “Het werk werd zo’n drie jaar geleden steeds meer, dus er moesten mensen bij. We namen iemand aan uit ons eigen vakgebied, maar dat pakte niet uit zoals we hoopten. Daarna klopte er iemand aan uit een heel andere sector. Die bracht iets anders mee: motivatie.”
Ontwikkelpad
En met motivatie kom je een heel eind, is de ervaring van Van Dis. “De vraag is eigenlijk: wat kan iemand al en wat nog niet? En gaat iemands interesse uit naar de elektrotechnische kant of juist de mechanische? Als die vragen beantwoord zijn, stippelen we samen een ontwikkelpad uit. Veel mensen denken dat zij-instromers te weinig kunnen, maar daar ben ik het niet mee eens. Je kunt iedereen alles leren, zolang je aandacht geeft en iemand gemotiveerd is.”
Openstaan
Inmiddels heeft Van Dis Solutions vijf zij-instromers in dienst. En dat zijn zeker niet de laatste, vertelt HR-manager Els van Dis. “Onze ervaring is dat zij-instromers enorm gemotiveerd zijn en voor alles open staan. Bovendien kunnen we hen zo opleiden dat ze passen bij onze manier van werken. Daardoor sluiten ze vaak beter aan dan ervaren vakmensen. We krijgen regelmatig de vraag of we nog wel aan medewerkers komen, maar daar hebben we weinig problemen mee. Zij-instromers vind je overal. Op LinkedIn, via kennissen en soms zelfs op Instagram.”
Versnellen
Het geheim van werken met zij-instromers? “Je moet niet van jezelf uitgaan”, zegt Bram. “Wat voor jou vanzelfsprekend is, is dat voor iemand die net komt kijken vaak niet. Kijk daarom eerst wat iemand al kan. Daarna kun je versimpelen of juist versnellen. Een kabel knippen of trekken kan iedereen. Het gaat om de werking: wat doet een component? Als je dat begrijpt, ben je al een heel eind. Vanuit die basis kun je verder uitbreiden.”
Verantwoordelijkheid
Elke zij-instromer kan bij Van Dis Solutions rekenen op persoonlijke begeleiding en een flinke dosis eigen verantwoordelijkheid. “We gaan niet alles voordoen. Je kunt meehobbelen als een mak schaap, maar dat werkt niet”, zegt Bram. “Je gaat zelf aan de slag en als dat niet goed gaat, schakelen we even terug en geven we extra uitleg.” Het is daarom belangrijk om regelmatig in te checken bij zij-instromers, vult Els aan. “Als je mensen ruimte en aandacht geeft, pakken ze het snel op. Elke zij-instromer draait hier binnen een halfjaar volledig mee in de productie, soms nog eerder. En inmiddels begeleiden zij-instromers hier alweer nieuwe zij-instromers. Dat zegt genoeg.”
En zo hielp Wij Techniek
Van Dis Solutions zat met een duidelijke vraag: hoe vind je nieuwe vakmensen en hoe leid je ze op? Wij Techniek hielp bij het uitwerken van een businessplan en wees op opleidingsmogelijkheden en opleidingsbudgetten voor zij-instromers. Els van Dis: “Dat gaf ons overzicht en houvast. Zo konden we gericht investeren in mensen én hun ontwikkeling.”
‘Zij-instromers zijn enorm gemotiveerd en staan open voor alles’
Hoe voelt het om op je 61e opnieuw te beginnen? Toine kan het weten. Lees verder. Van operator naar panelenbouwer
Hé, nieuw in het vak? Start met de app Vaksterk
Eerste baan. Nieuwe klussen. Je moet veel leren. Loop je ergens op vast? Heb je vragen die je niet direct aan je collega’s stelt? Check de gratis app Vaksterk voor antwoorden.
Vaksterk is jouw digitale coach.
1. App met praktische tools en trainingen voor je werk.
2. Video’s en podcasts die je verder helpen in je vak.
3. Advies als je twijfelt over je volgende stap.
4. Tips voor samenwerken met collega’s en klanten.
5. Kans om mee te doen aan events en workshops.
Ben je leidinggevende of praktijkbegeleider? Attendeer je starter op Vaksterk.
GRATIS
Check Vaksterk Scan & start vandaag.
En de winnaar is...
Daan de Bruin van Ravesteijn IJsselstein
B.V.! Gefeliciteerd met de DJI Mini 3 camera-drone, gewonnen na deelname aan het lezersonderzoek in onze vorige editie. Dank aan iedereen die ook meedeed. Jullie input helpt ons WTM steeds beter te maken.
Jij bent aan zet Wij zorgen voor de tools
Kies wat bij je past.
Met onze gratis diensten zet jij een volgende stap.
Gratis basiscursussen
installatietechniek
Praktijkgerichte basiscursussen voor jouw team, volledig vergoed via de SLIM-regeling.
Vergoeding
Vakgroei
Een vergoeding voor geselecteerde trainingen en opleidingen. Van skills tot digitale tools.
Workshops SLIM leidinggeven
Leer in vier korte, interactieve sessies beter leidinggeven met praktische tools.
Van Werkplekbegeleider naar Praktijkopleider
Eéndaagse training om leerlingen beter te begeleiden en je rol als praktijkopleider te versterken.
Femme Tech 19 mei 2026
De inspiratiedag voor vakvrouwen vol ontmoetingen, persoonlijke groei en kennisuitwisseling.
Aanmelden: www.wij-techniek.nl/nieuwsbrief
